Pula pytań v.1.0 Diagnostyka nefrologiczna

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Pula pytań v.1.0 Diagnostyka nefrologiczna"

Transkrypt

1 Pula pytań v.1.0 Diagnostyka nefrologiczna 1. W odwodnieniu, hipoperfuzji nerek i stanach wzmożonego katabolizmu białkowego takiego jak dieta wysokobiałkowa stężenie mocznika w surowicy jest podwyższone a w przewodnieniu, stanach anabolicznych takich jak stosowanie androgenów i ciężkim uszkodzeniu wątroby - obniżone 2. W odwodnieniu, hipoperfuzji nerek i stanach wzmożonego katabolizmu białkowego takiego jak dieta wysokobiałkowa stężenie mocznika w surowicy jest obniżone a w przewodnieniu, stanach anabolicznych takich jak stosowanie androgenów i ciężkim uszkodzeniu wątroby - podwyższone 3. Głównym azotowym produktem metabolicznym rozpadu białek w ludzkim organizmie jest mocznik 4. Głównym azotowym produktem metabolicznym rozpadu białek w ludzkim organizmie jest kwas moczowy 5. Eliminacja mocznika z organizmu zachodzi głównie przez nerki a pozostałą część z potem i przez przewód pokarmowy 6. Eliminacja mocznika z organizmu zachodzi głównie przez przewód pokarmowy a pozostałą część z potem i przez nerki 7. Stężenie mocznika w surowicy zależy od perfuzji nerek i wielkości diurezy 8. Stężenie mocznika w surowicy zależy w dużej części od perfuzji jelit i szybkości pasażu jelitowego 9. Stężenie mocznika w surowicy nie może być stosowane do dokładnej oceny funkcji nerek ponieważ jego wartość zależy od wielu czynników nerkowych i pozanerkowych 10. Stężenie mocznika w surowicy może być stosowane do dokładnej oceny funkcji nerek ponieważ jego wartość zależy od wielu czynników nerkowych i pozanerkowych 11. Współczynnik stężenia mocznika w surowicy do stężenia kreatyniny w surowicy ma zastosowanie w różnicowaniu przyczyny azotemii 12. Współczynnik stężenia mocznika w surowicy do stężenia kwasu moczowego w surowicy ma zastosowanie w różnicowaniu przyczyny azotemii!1

2 13. Do wskazań oznaczenia stężenia mocznika w surowicy należy: różnicowanie przednerkowej i pozanerkowej azotemii, nasilenie toksemii mocznicowej u chorych z terminalną niewydolnością nerek i u chorych dializowanych w celu oceny stanu metabolicznego i nasilenie katabolizmu białkowego 14. Do wskazań oznaczenia stężenia mocznika w surowicy nie należą: różnicowanie przednerkowej i pozanerkowej azotemii, wykrywanie dny moczanowej, ocena stanu metabolicznego i nasilenie katabolizmu białkowego u osób dializowanych 15. Stężenie kreatyniny w surowicy zależy od całkowitej masy mięśniowej, płci a także ilości mięsa w diecie jednak jej stężenie jest wartością stosunkowo niezmienną 16. Stężenie kreatyniny w surowicy zależy od całkowitej masy mięśniowej, płci a także ilości mięsa w diecie jednak jej stężenie jest wartością silnie zmienną 17. Kreatynina jest wydzielana z organizmu tylko przez nerki więc ma zastosowanie w diagnostyce laboratoryjnej chorób nerek 18. Kreatynina jest wydzielana z organizmu przez nerki i przewód pokarmowy więc ma małe zastosowanie w diagnostyce laboratoryjnej chorób nerek 19. Do znamiennego podwyższenia stężenia kreatyniny w osoczu dochodzi dopiero gdy znaczna część nefronów zostaje uszkodzona i GFR obniży się do wartości około połowy wartości prawidłowej 20. Do znamiennego podwyższenia stężenia kreatyniny w osoczu dochodzi wraz z pierwszym uszkodzeniem nefronów i obniżeniem GFR 21. Kreatynina ma duże znaczenie w diagnostyce chorób nerek podczas gdy kreatyna nie znalazła zastosowania w diagnostyce chorób nerek 22. Kreatyna ma duże znaczenie w diagnostyce chorób nerek podczas gdy kreatynina ma mało zastosowań w diagnostyce chorób nerek 23. Obniżona wartość współczynnika mocznik/kreatynina przy prawidłowym stężeniu kreatyniny w surowicy może świadczyć o stanie obniżonego katabolizmu białkowego (głodzenie, dieta niskobiałkowa, ciężkie choroby wątroby) albo o ostrej martwicy cewek nerkowych 24. Obniżona wartość współczynnika mocznik/kreatynina przy prawidłowym stężeniu kreatyniny w surowicy spowodowana jest przednerkową azotemią i może świadczyć o stanach katabolicznych (dieta wysokobiałkowa, oparzenia, gorączki, steroidoterapia) albo o hipoperfuzji nerek 25. Podwyższona wartość współczynnika mocznik/kreatynina przy prawidłowym stężeniu kreatyniny w surowicy spowodowana jest przednerkową azotemią i może świadczyć o stanach katabolicznych (dieta!2

3 wysokobiałkowa, oparzenia, gorączki, steroidoterapia) albo o hipoperfuzji nerek 26. Podwyższona wartość współczynnika mocznik/kreatynina przy prawidłowym stężeniu kreatyniny w surowicy może świadczyć o stanie obniżonego katabolizmu białkowego (głodzenie, dieta niskobiałkowa, ciężkie choroby wątroby) albo o ostrej martwicy cewek nerkowych 27. Podwyższona wartość współczynnika mocznik/kreatynina przy podwyższonym stężeniu kreatyniny w surowicy spowodowane jest pozanerkową azotemią np. obstrukcją dróg moczowych 28. Podwyższona wartość współczynnika mocznik/kreatynina przy podwyższonym stężeniu kreatyniny w surowicy spowodowane jest przednerkową azotemią i może świadczyć o stanach katabolicznych (dieta wysokobiałkowa, oparzenia, gorączki, steroidoterapia) albo o hipoperfuzji nerek 29. Kwas moczowy jest produktem degradacji puryn eliminowanym głównie przez nerki a mniej przez przewód pokarmowy 30. Kwas moczowy jest produktem degradacji puryn eliminowanym głównie przez przewód pokarmowy a mniej przez nerki 31. Kwas moczowy w surowicy może być pomocy w monitorowaniu funkcji nerek jednak jego stężenie jest zależne od intensywności degradacji puryn i jego nieprawidłowe ilości występują w wielu stanach patologicznych niezwiązanych z patologią nerek 32. Kwas moczowy w surowicy jest głównym parametrem monitorowania funkcji nerek ponieważ jego stężenie nie zależy od czynników pozanerkowych 33. Do przyczyn hiperurykemii należą: niewydolność nerek, dna moczanowa, zespoły mieloproliferacyjne i rozpad tkanki nowotworowej w chemioterapii 34. Do przyczyn hipourykemii należą: niewydolność nerek, dna moczanowa, zespoły mieloproliferacyjne i rozpad tkanki nowotworowej w chemioterapii 35. Stężenie amoniaku w surowicy nie jest zależne od funkcji nerek 36. Stężenie amoniaku w surowicy jest istotnym parametrem oceny funkcji nerek 37. Klirens inuliny jest najdokładniejszym sposobem pomiaru przesączania kłębuszkowego jednak nie jest używana rutynowo w praktyce 38. Klirens inuliny jest najdokładniejszym sposobem pomiaru przesączania kłębuszkowego stosowanym rutynowo w praktyce!3

4 39. Klirens kreatyniny jest podstawowym badaniem czynnościowym nerek wykorzystywanym w rutynowej diagnostyce klinicznej 40. Klirens kreatyniny jest najdokładniejszym badaniem czynnościowym nerek jednak rzadko wykorzystywanym w rutynowej diagnostyce klinicznej 41. W praktyce klinicznej wielkość przesączania kłębuszkowego ocenia się za pomocą klirensu endogennej kreatyniny 42. W praktyce klinicznej wielkość przesączania kłębuszkowego ocenia się za pomocą klirensu inuliny 43. Protokół oznaczania klirensu kreatyniny rozpoczyna się od nawodnienia pacjenta przy unikaniu wysiłku fizycznego oraz spożywania kawy i herbaty a następnie wykonaniu dobowej zbiórki moczu w celu pomiaru jej objętości i stężenia kreatyniny w moczu po czym oznacza się stężenie kreatyniny w surowicy. 44. Protokół oznaczania klirensu kreatyniny rozpoczyna się od nawodnienia pacjenta przy unikaniu wysiłku fizycznego oraz spożywania kawy i herbaty a następnie wykonaniu porannej zbiórki moczu w celu pomiaru stężenia kreatyniny w moczu po czym oznacza się stężenie kreatyniny w surowicy. 45. Klirens kreatyniny jest odpowiednim miernikiem GFR jeżeli jego wartość jest większa od 15 ml/min 46. Klirens kreatyniny jest odpowiednim miernikiem GFR w zakresie jego wartości od 1 do 100 ml/min 47. Podstawowymi wskazaniami do oznaczania wartości GFR są: wykrycie upośledzenia funkcji nerek u chorych z prawidłowym stężeniem kreatyniny i mocznika w surowicy, monitorowanie GFR u osób leczonych preparatami nefrotoksycznymi, monitorowanie GFR u chorych z przewlekłą niewydolnością nerek i identyfikacja chorych wymagających leczenia nerkozastępczego 48. Podstawowymi wskazaniami do oznaczania wartości GFR są: wykrycie upośledzenia funkcji nerek u chorych z nieprawidłowym stężeniem kreatyniny i mocznika w surowicy i monitorowanie chorych wymagających leczenia nerkozastępczego z GFR < 15 ml/min 49. Wskaźnik przesączania, FF, informuje o efektywnym ciśnieniu filtracyjnym w kłębuszkach nerkowych i wyliczany jest z klirensu inuliny i klirensu PAH 50. Wskaźnik przesączania, FF, informuje o efektywnym ciśnieniu filtracyjnym w kłębuszkach nerkowych i wyliczany jest ze stosunku kreatyniny w surowicy i kreatyniny w moczu!4

5 51. Najczęściej stosowaną metodą przybliżonego szacowania GFR dorosłych na podstawie stężenia kreatyniny w surowicy jest równanie Cockrofta-Gaulta i uproszczone równanie MDRD 52. Najczęściej stosowaną metodą przybliżonego szacowania GFR u dorosłych na podstawie stężenia kreatyniny w surowicy jest równanie Schwartza i oryginalne równanie MDRD 53. Równanie Schwartza jest sposobem szacowania GFR w populacji pediatrycznej 54. Równanie Schwartza jest sporadycznie stosowanym sposobem szacowania GFR u dorosłych 55. Parametrami służącymi do oceny ukrwienia nerek są ERPF, ERBF, RPF i RBF obliczane dzięki zastosowaniu substancji PAH 56. Parametrami służącymi do oceny ukrwienia nerek są PAH, hematokryt i PSP obliczane dzięki zastosowaniu substancji RPF 57. Klirens osmotyczny jest hipotetyczną objętością osocza całkowicie oczyszczoną z substancji osmotycznie czynnych w jednostce czasu i stosowany jest do oceny homeostazy wodnej 58. Klirens osmotyczny jest hipotetyczną objętością substancji osmotycznie czynnych oczyszczonych z osocza w danej jednostce czasu i stosowany jest do oceny homeostazy wodnej 59. W sytuacji gdy dochodzi do zatrzymywania wody w organizmie ilość moczu jest mniejsza niż klirens osmotyczny a gdy woda jest wydalana - ilość moczu jest większa niż klirens osmotyczny 60. W sytuacji gdy dochodzi do zatrzymywania wody w organizmie ilość moczu jest większa niż klirens osmotyczny a gdy woda jest wydalana - ilość moczu jest mniejsza niż klirens osmotyczny 61. Podstawową rolę w badaniu zdolności zagęszczania moczu pełni pomiar ciężaru właściwego moczu 62. Pomiar ciężaru właściwego moczu pełni uzupełniającą rolę w stosunku do najczęściej używanego klirensu wolnej wody 63. Izostenuria to stan, w którym na skutek braku zdolności do zagęszczania moczu ciężar właściwy moczu równy jest ciężarowi odbiałczonego osocza 64. Izostenuria to stan, inaczej zwany normostenurią, w którym ciężar właściwy znajduje się w zakresie normy i świadczy o właściwej zdolności do zagęszczania moczu!5

6 65. Zawartość glukozy i białka w moczu zwiększa jego ciężar właściwy 66. Wpływ zawartości glukozy i białka w moczu na jego ciężar właściwy jest pomijalny 67. Do oceny nerkowej regulacji homeostazy wodnej ustroju używa się próby zagęszczania i próby rozcieńczania 68. Do oceny nerkowej regulacji homeostazy wodnej ustroju używa się próby odwodnieniowej i próby wazopresynowej 69. Najprostszym i najbardziej rozpowszechnionym badaniem czynnościowym oceniającym zdolności zakwaszania moczu jest krótki test Wronga i Daviesa, w którym mierzy się wydalanie jonu wodorowego po podaniu chlorku amonowego 70. Rzadko stosowanym badaniem czynnościowym oceniającym zasadowość moczu jest długi test Righta i Daviesa, w którym mierzy się wydalanie podstawowe jonu wodorowego w postaci kwasu moczowego 71. Do różnicowania kwasicy cewkowej proksymalnej i dystalnej można wykorzystywać testy czynnościowe, w których poda się doustnie wodorowęglan sodu. 72. Nie ma możliwości różnicowania kwasicy cewkowej proksymalnej i dystalnej za pomocą testów czynnościowych, w których podaje się doustnie wodorowęglan sodu 73. W krwinkomoczu ilość erytrocytów przewyższa wartości norm jednak wygląd makroskopowy pozostaje bez zmian 74. W krwiomoczu ilość erytrocytów przewyższa wartości norm jednak wygląd makroskopowy pozostaje bez zmian 75. Częstą przyczyną krwiomoczu jest kamica moczowa 76. Częstą przyczyną krwiomoczu jest kłębuszkowe zapalenie nerek 77. Ilość białka wydalanego z moczem przez zdrowego człowieka wynosi 150 mg na dobę 78. Z moczem zdrowego człowieka nie jest wydalane białko 79. Białkomocz znikomy to wydalanie białka z moczem nie przekraczające 0.5 grama na dobę, mierny - w ilości 0.5 do 3.5 grama a nerczycowy - ponad 3.5 grama na dobę!6

7 80. Białkomocz znikomy to wydalanie białka z moczem nie przekraczające 5 miligramów na dobę, mierny - w ilości 5 do 35 miligramów a nerczycowy - ponad 35 miligramów na dobę 81. Białkomocz kłębuszkowy jest najczęstszym białkomoczem i powstaje w wyniku nasilenia filtracji kłębuszkowej lub uszkodzenia błony filtracyjnej. Dzielimy go na białkomocz selektywny i nieselektywny co można rozróżnić dzięki elektroforezie lub za pomocą indeksów selektywności. 82. Białkomocz kłębuszkowy jest rzadkim białkomoczem i powstaje w wyniku zmniejszenia resorpcji kłębuszkowej. Dzielimy go na białkomocz selektywny i nieselektywny co można rozróżnić dzięki elektroforezie lub za pomocą indeksów selektywności. 83. Białkomocz cewkowy jest spowodowany zmniejszeniem resorpcji cewkowej białek. Zazwyczaj występuje w postaci mikrobiałkomoczu chociaż w późnych stadiach może dawać białkomocz kliniczny 84. Białkomocz cewkowy jest spowodowany zmniejszeniem resorpcji cewkowej białek. Zazwyczaj daje ciężki białkomocz nerczycowy. 85. Białkomocz z przeładowania spowodowany jest przedostawaniem się do moczu znajdujących się w nadmiarze w surowicy białek, których ilość przekracza zdolności ich resorpcji w cewkach. Jest on objawem schorzenia pozanerkowego. 86. Białkomocz z przeładowania spowodowany jest przedostawaniem się do moczu znajdujących się w surowicy białek, których ilość przekracza zdolności ich resorpcji w cewkach ze względu na schorzenie nerkowe 87. Białkomocz może być spowodowany przenikaniem białek do moczu w drogach moczowych np białka Tamma-Horsfala czy białek komórek nabłonka dróg moczowych w przebiegu zakażeń dróg moczowych 88. Przenikanie białek do moczu w drogach moczowych np białka Tamma- Horsfala czy białek komórek nabłonka dróg moczowych w przebiegu zakażeń dróg moczowych jest śladowe i nie jest wykrywalne w rutynowych badaniach moczu 89. Przykładem białkomoczu czynnościowego jest białkomocz w gorączce, po przegrzaniu, po dużym wysiłku czy po dłuższym przebywaniu w pozycji stojącej. Zazwyczaj jest zjawiskiem przemijającym i nie jest związany z podwyższonym ryzykiem dysfunkcji nerek 90. Przykładem białkomoczu czynnościowego jest białkomocz w gorączce, po przegrzaniu, po dużym wysiłku czy po dłuższym przebywaniu w pozycji stojącej. Jest istotnym czynnikiem ryzyka patologii nerek i wymaga dalszej diagnostyki!7

8 91. Mikrobiałkomocz zazwyczaj nie jest wykrywany standardowymi badaniami ponieważ może nie przekraczać normy dobowego wydalania białka w moczu. Polega na nadmiernym wydalaniu białek, które normalnie są wydalane w ilościach śladowych. Najbardziej przydatnym badaniem jest oznaczanie mikroalbuminurii np w rozpoznaniu uszkodzeń cewek nerkowych lub jako wczesnego markera nefropatii cukrzycowej. 92. Mikrobiałkomocz polega na wydalaniu między 150 a 200 mg białka na dobę. Najbardziej przydatnym badaniem jest oznaczanie mikroalbuminurii np w rozpoznaniu uszkodzeń kłębuszków nerkowych lub do monitorowania nefropatii cukrzycowej 93. Badaniem przesiewowym białkomoczu jest badanie jednej próbki moczu. W razie dodatniego wyniku należy wykonać badanie białkomoczu dobowego, którego dodatni wynik powinien być oceniony elektroforezą białek moczu. 94. Badaniem przesiewowym białkomoczu jest badanie dobowej zbiórki moczu. W razie dodatniego wyniku należy wykonać badanie immunochemiczne do oceny poszczególnych białek. 95. Przy podejrzeniu nefropatii w przypadku ujemnego badania białkomoczu w jednej próbce moczu i ujemnego badania białkomoczu dobowego należy wykonać badanie immunochemiczne. 96. Przy podejrzeniu nefropatii w przypadku ujemnego badania białkomoczu w jednej próbce moczu i ujemnego badania białkomoczu dobowego należy zakończyć diagnostykę 97. Analiza kamieni nerkowych jest możliwa choć jej przydatność budzi wiele kontrowersji i nie jest wykonywana rutynowo z powodu niedostępności specjalistycznej aparatury 98. Analiza kamieni nerkowych jest podstawą diagnostyki kamicy nerkowej rutynowo analizuje się urodzone kamienie o ile tylko uda się je zachować 99. W kamicy nerkowej można wykryć m.in. hiperkalciurię, cystynurię i infekcje bakteriami ureazododatnimi 100. W kamicy nerkowej badanie moczu niewiele wnosi i nie jest przydatne!8

www.jacekbujko.com @JacekBujko

www.jacekbujko.com @JacekBujko www.jacekbujko.com @JacekBujko Lek. Jacek Bujko Diagnostyka laboratoryjna Diagnostyka laboratoryjna chorób nerek Jak pobrać mocz? Badanie 3 dni przed i 3 dni po miesiączce zanieczyszcza próbkę erytrocytami

Bardziej szczegółowo

www.jacekbujko.com @JacekBujko

www.jacekbujko.com @JacekBujko www.jacekbujko.com @JacekBujko Lek. Jacek Bujko Diagnostyka laboratoryjna Diagnostyka laboratoryjna chorób nerek Jak pobrać mocz? Badanie 3 dni przed i 3 dni po miesiączce zanieczyszcza próbkę erytrocytami

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka laboratoryjna

Diagnostyka laboratoryjna www.jacekbujko.com Lek. Jacek Bujko, specjalista medycyny rodzinnej Diagnostyka laboratoryjna Diagnostyka laboratoryjna chorób nerek Pani Anna 84 letnia pacjentka z podejrzeniem zapalenia płuc Chora na

Bardziej szczegółowo

Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci. Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu

Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci. Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu Badanie ogólne moczu Barwa Przejrzystość Odczyn Ciężar właściwy

Bardziej szczegółowo

Czy mogą być niebezpieczne?

Czy mogą być niebezpieczne? Diety wysokobiałkowe w odchudzaniu Czy mogą być niebezpieczne? Lucyna Kozłowska Katedra Dietetyki SGGW Diety wysokobiałkowe a ryzyko zgonu Badane osoby: Szwecja, 49 261 kobiet w wieku 30 49 lat (1992 i

Bardziej szczegółowo

NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1

NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1 NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1 Niewydolność nerek Niewydolność nerek charakteryzuje się utratą zdolności do oczyszczania organizmu

Bardziej szczegółowo

Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza

Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza lek. Jacek Bujko 17 października 2014 Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza W diagnostyce laboratoryjnej uszkodzenia podwzgórza można stwierdzić cechy niedoczynności

Bardziej szczegółowo

Co może zniszczyć nerki? Jak żyć, aby je chronić?

Co może zniszczyć nerki? Jak żyć, aby je chronić? Co może zniszczyć nerki? Jak żyć, aby je chronić? Co zawdzięczamy nerkom? Działanie nerki można sprowadzić do działania jej podstawowego elementu funkcjonalnego, czyli nefronu. Pod wpływem ciśnienia hydrostatycznego

Bardziej szczegółowo

Scyntygrafia nerek. Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa

Scyntygrafia nerek. Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa Scyntygrafia nerek Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa Podział badań scyntygraficznych Scyntygrafia nerek Inne Dynamiczna Statyczna Angioscyntygrafia Pomiar klirensu nerkowego Test z kaptoprilem

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i monitorowanie cukrzycy i chorób nerek

Diagnostyka i monitorowanie cukrzycy i chorób nerek Diagnostyka i monitorowanie cukrzycy i chorób nerek Business Development Manager Konferencja naukowo-szkoleniowa Ryn Badania laboratoryjne w chorobach nerek Wyzwaniem dla współczesnej medycyny jest badanie

Bardziej szczegółowo

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO Dariusz Moczulski Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM ul. Żeromskiego 113, Łódź Cukrzycowa choroba nerek

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski SYLABUS Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Nefrologia Kod modułu LK.3.E.008 II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski Specjalności:

Bardziej szczegółowo

Przewlekła choroba nerek

Przewlekła choroba nerek KONFERENCJA PRASOWA WARSZAWA 04.03.2010 PCHN - EPIDEMIOLOGIA Prof. Bolesław Rutkowski Katedra i Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych Gdański Uniwersytet Medyczny 1 Przewlekła choroba

Bardziej szczegółowo

Układ wydalniczy (moczowy) Osmoregulacja to aktywne regulowanie ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych w celu utrzymania homeostazy.

Układ wydalniczy (moczowy) Osmoregulacja to aktywne regulowanie ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych w celu utrzymania homeostazy. Układ wydalniczy (moczowy) Osmoregulacja to aktywne regulowanie ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych w celu utrzymania homeostazy. Wydalanie pozbywanie się z organizmu zbędnych produktów przemiany

Bardziej szczegółowo

Otyłość i choroby nerek. groźny problem XXI wieku

Otyłość i choroby nerek. groźny problem XXI wieku Otyłość i choroby nerek groźny problem XXI wieku Dr Lucyna Kozłowska SGGW, Wydział Nauk o śywieniu Człowieka i Konsumpcji Katedra Dietetyki e-mail: lucyna_kozlowska@sggw.pl Nadwaga + otyłość 25% 27% Nadwaga

Bardziej szczegółowo

LECZENIE WTÓRNEJ NADCZYNNOŚCI PRZYTARCZYC U PACJENTÓW HEMODIALIZOWANYCH ICD-10 N

LECZENIE WTÓRNEJ NADCZYNNOŚCI PRZYTARCZYC U PACJENTÓW HEMODIALIZOWANYCH ICD-10 N Załącznik nr 42 do zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu: LECZENIE WTÓRNEJ NADCZYNNOŚCI PRZYTARCZYC U PACJENTÓW HEMODIALIZOWANYCH ICD-10 N 25.8 Inne zaburzenia

Bardziej szczegółowo

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa)

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) Spis treści 1. Wprowadzenie 13 Wstęp do wydania II 16 I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) 2. Podstawowa charakterystyka struktury i czynności nerek 21 3. Czynniki wpływające na rozwój uszkodzenia

Bardziej szczegółowo

Kreatynina Kwas moczowy

Kreatynina Kwas moczowy ROZDZIŁ 18 Kreatynina Kwas moczowy Barbara Posielężna Dorota Polańska Pierwszym sygnałem upośledzenia czynności nerek obserwowanym w badaniach laboratoryjnych jest wzrost stężenia azotu pozabiałkowego

Bardziej szczegółowo

www.dializadomowa.pl

www.dializadomowa.pl 12 marca 2009 r Informacja prasowa Przewlekła choroba nerek prowadzi do nieodwracalnej niewydolności tego organu. Jedyną możliwością utrzymania chorego przy życiu jest leczenie nerkozastępcze. Dializowanie

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Wprowadzenie: Większość lądowych organizmów kręgowych część jonów amonowych NH + 4, produktu rozpadu białek, wykorzystuje w biosyntezie

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska

Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska Nieodwracalny, postępujący proces chorobowy Powoduje uszkodzenie, a następnie zmiany w budowie i czynności nerek Prowadzi do zmiany składu oraz objętości płynów ustrojowych,

Bardziej szczegółowo

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi Gdy robimy badania laboratoryjne krwi w wyniku otrzymujemy wydruk z niezliczoną liczbą skrótów, cyferek i znaków. Zazwyczaj odstępstwa od norm zaznaczone są na kartce z wynikami gwiazdkami. Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

Noworodek z wrodzoną wadą metabolizmu - analiza przypadku klinicznego

Noworodek z wrodzoną wadą metabolizmu - analiza przypadku klinicznego Noworodek z wrodzoną wadą metabolizmu - analiza przypadku klinicznego Marcin Kalisiak Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Kierownik Kliniki: prof. Ewa Helwich 1 Plan prezentacji co to

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA.

UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA. UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA Małgorzata Biskup Czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego u chorych na reumatoidalne zapalenie

Bardziej szczegółowo

Objawy chorób nerek Podstawowe badania diagnostyczne. Dr. hab.med. Jacek Zachwieja Z-ca Kierownika Kliniki Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej

Objawy chorób nerek Podstawowe badania diagnostyczne. Dr. hab.med. Jacek Zachwieja Z-ca Kierownika Kliniki Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej Objawy chorób nerek Podstawowe badania diagnostyczne Dr. hab.med. Jacek Zachwieja Z-ca Kierownika Kliniki Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej Funkcje nerki Oczyszczanie krwi usuwanie KPPM Regulacja gospodarki

Bardziej szczegółowo

Pogłębiona ocena stanu odżywienia. Badania biochemiczne

Pogłębiona ocena stanu odżywienia. Badania biochemiczne 5 Pogłębiona ocena stanu odżywienia. Badania biochemiczne Bruno Szczygieł Badania biochemiczne są niezmiernie przydatne w roz poznawaniu niedożywienia białkowo-kalorycznego (nbk), w kwalifikowaniu chorych

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ZDROWIA PUBLICZNEGO STUDIA STACJONARNE I STOPNIA KIERUNEK DIETETYKA ROK III SEMESTR ZIMOWY ROK AKADEMICKI 2016/2017 ŻYWIENIE KLINICZNE

WYDZIAŁ ZDROWIA PUBLICZNEGO STUDIA STACJONARNE I STOPNIA KIERUNEK DIETETYKA ROK III SEMESTR ZIMOWY ROK AKADEMICKI 2016/2017 ŻYWIENIE KLINICZNE WYDZIAŁ ZDROWIA PUBLICZNEGO STUDIA STACJONARNE I STOPNIA KIERUNEK DIETETYKA ROK III SEMESTR ZIMOWY ROK AKADEMICKI 2016/2017 ŻYWIENIE KLINICZNE WYKŁADY: Sala wykładowa - Budynek WZP SUM w Bytomiu, ul. Piekarska

Bardziej szczegółowo

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie lek.wet. Agnieszka Dereczeniuk Badania laboratoryjne w hodowli Łódź 24.03.2012 Po co badać? Badania przesiewowe Badania profilaktyczne Badania obowiązkowe dla danej rasy Badania okresowe Badania diagnostyczne

Bardziej szczegółowo

Przydatność oznaczania NGAL w surowicy i w moczu u niemowląt we wczesnym rozpoznawaniu zakażenia układu moczowego

Przydatność oznaczania NGAL w surowicy i w moczu u niemowląt we wczesnym rozpoznawaniu zakażenia układu moczowego Przydatność oznaczania NGAL w surowicy i w moczu u niemowląt we wczesnym rozpoznawaniu zakażenia układu moczowego Grażyna Krzemień, Agnieszka Szmigielska, Małgorzata Pańczyk-Tomaszewska, Dominika Adamczuk

Bardziej szczegółowo

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47 Spis treści Przedmowa... 9 1. Ustalanie zapotrzebowania energetycznego w róŝnych stanach chorobowych (Danuta Gajewska)... 11 Wiadomości ogólne... 11 Całkowita przemiana materii... 12 Wprowadzenie... 12

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PACJENTA I JEGO RODZINY MAJĄCA NA CELU PODNIESIENIE ŚWIADOMOŚCI NA TEMAT CUKRZYCY, DOSTARCZENIE JAK NAJWIĘKSZEJ WIEDZY NA JEJ TEMAT.

EDUKACJA PACJENTA I JEGO RODZINY MAJĄCA NA CELU PODNIESIENIE ŚWIADOMOŚCI NA TEMAT CUKRZYCY, DOSTARCZENIE JAK NAJWIĘKSZEJ WIEDZY NA JEJ TEMAT. EDUKACJA PACJENTA I JEGO RODZINY MAJĄCA NA CELU PODNIESIENIE ŚWIADOMOŚCI NA TEMAT CUKRZYCY, DOSTARCZENIE JAK NAJWIĘKSZEJ WIEDZY NA JEJ TEMAT. Prowadząca edukację: piel. Anna Otremba CELE: -Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE, LECZENIE. dr n. med. Małgorzata Kaczkan dietetyk Katedra Żywienia Klinicznego GUMed

ZALECENIA ŻYWIENIOWE, LECZENIE. dr n. med. Małgorzata Kaczkan dietetyk Katedra Żywienia Klinicznego GUMed ZALECENIA ŻYWIENIOWE, LECZENIE dr n. med. Małgorzata Kaczkan dietetyk Katedra Żywienia Klinicznego GUMed AKTUALNE ZALECENIA I NOWE MOŻLIWOŚCI LECZENIA NIEDOŻYWIENIA CELE LECZENIA ŻYWIENIOWEGO: zapobieganie

Bardziej szczegółowo

jest podniesienie wśród ludzi świadomości znaczenia naszych nerek dla zdrowia i życia oraz

jest podniesienie wśród ludzi świadomości znaczenia naszych nerek dla zdrowia i życia oraz Światowy Dzień Nerek Światowy Dzień Nerek jest ogólnoświatową kampanią, której celem jest podniesienie wśród ludzi świadomości znaczenia naszych nerek dla zdrowia i życia oraz informowanie o powszechności

Bardziej szczegółowo

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Krzysztof Letachowicz Katedra i Klinika Nefrologii i Medycyny Transplantacyjnej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Kierownik: Prof. dr hab. Marian Klinger Cewkowo-śródmiąższowe

Bardziej szczegółowo

Farmakologia w diagnostyce. Część czwarta parametry azotu pozabiałkowego

Farmakologia w diagnostyce. Część czwarta parametry azotu pozabiałkowego Farmakologia w diagnostyce. Część czwarta parametry azotu pozabiałkowego Istnieje ryzyko ingerencji zażywanych środków farmakologicznych w wyniki oznaczeń biochemicznych krwi pacjenta. Obserwuje się interferencje

Bardziej szczegółowo

Albuminy. Agnieszka Jeleń. Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki. Analityka medyczna rok II

Albuminy. Agnieszka Jeleń. Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki. Analityka medyczna rok II Albuminy Agnieszka Jeleń Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki Analityka medyczna rok II Synteza: wątroba Rozpad: przewód pokarmowy, nerki, wątroba Brak cech glikozylacji Czas półtrwania:

Bardziej szczegółowo

Choroby wewnętrzne choroby układu moczowego

Choroby wewnętrzne choroby układu moczowego Sylabus Wydział: Wojskowo Lekarski Kierunek studiów: Lekarski Rok Studiów: 4 Semestr: zimowy (07) Przedmiot: Choroby wewnętrzne choroby układu moczowego Forma zajęć: wykłady sala wykładowa, ul. Żeromskiego

Bardziej szczegółowo

Torbiele w nerkach u dziecka w wieku 3 lat

Torbiele w nerkach u dziecka w wieku 3 lat Torbiele w nerkach u dziecka w wieku 3 lat Prof. Ryszard Grenda Klinika Nefrologii, Transplantacji Nerek i Nadciśnienia Tętniczego Instytut- Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Przypadek 1. Chłopiec 3 - letni

Bardziej szczegółowo

Choroby układu moczowego u dzieci

Choroby układu moczowego u dzieci Choroby układu moczowego u dzieci dr n. med. Jolanta Meller Budowa i czynność układu moczowego u dzieci położenie nerek budowa anatomiczna (moczowody, pęcherz moczowy) Funkcje wydalnicza (wydalanie, wchłanianie

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zasady rozpoznawania i leczenia tubulopatii.

Podstawowe zasady rozpoznawania i leczenia tubulopatii. Podstawowe zasady rozpoznawania i leczenia tubulopatii. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska Nerkowa kwasica cewkowa (RTA) 1 Prawidłowa Funkcja Nerek Cewka proklsymalna Resorpcja: HCO3-

Bardziej szczegółowo

Kompartmenty wodne ustroju

Kompartmenty wodne ustroju Kompartmenty wodne ustroju Tomasz Irzyniec Oddział Nefrologii, Szpital MSWiA Katowice Zawartość wody w ustroju jest funkcją wieku, masy ciała i zawartości tłuszczu u dzieci zawartość wody wynosi około

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 89/2012/DSOZ PREZESA NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA. z dnia 8 grudnia 2012 r.

ZARZĄDZENIE Nr 89/2012/DSOZ PREZESA NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA. z dnia 8 grudnia 2012 r. ZARZĄDZENIE Nr 89/2012/DSOZ PREZESA NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA z dnia 8 grudnia 2012 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: świadczenia zdrowotne

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM NEUROHORMONALNY

MECHANIZM NEUROHORMONALNY MECHANIZM NEUROHORMONALNY bodźce nerwowe docierają do nerek włóknami nerwu trzewnego, wpływają one nie tylko na wielkość GFR i ukrwienie nerek (zmieniając opór naczyń nerkowych), ale również bezpośrednio

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 kwietnia 2006 r. w sprawie wymagań dla kandydata na dawcę komórek, tkanek lub narządu

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 kwietnia 2006 r. w sprawie wymagań dla kandydata na dawcę komórek, tkanek lub narządu Dz.U.06.79.556 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 kwietnia 2006 r. w sprawie wymagań dla kandydata na dawcę komórek, tkanek lub narządu Na podstawie art. 12 ust. 6 ustawy z dnia 1 lipca 2005

Bardziej szczegółowo

David Levy. P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA

David Levy. P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA David Levy P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA David Levy m d P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA Redakcja naukowa tłumaczenia prof. dr hab. n. med. W ALDEM AR KARNAFEL Z języka angielskiego tłumaczyła dr

Bardziej szczegółowo

Powikłania nefrologiczne u dzieci z chorobami onkologicznymi i hamatologicznymi

Powikłania nefrologiczne u dzieci z chorobami onkologicznymi i hamatologicznymi Powikłania nefrologiczne u dzieci z chorobami onkologicznymi i hamatologicznymi Wojciech Młynarski Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetolologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi Nowotwory u dzieci

Bardziej szczegółowo

Choroby wewnętrzne - nefrologia Kod przedmiotu

Choroby wewnętrzne - nefrologia Kod przedmiotu Choroby wewnętrzne - nefrologia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Choroby wewnętrzne - nefrologia Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-ChW-N Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek

Bardziej szczegółowo

6. Wchłanianie wodorowęglanów w kanalikach nerkowych wzrasta: A. Pod wpływem parathormonu B. W zasadowicy C. W kwasicy D. Podczas diurezy wodnej

6. Wchłanianie wodorowęglanów w kanalikach nerkowych wzrasta: A. Pod wpływem parathormonu B. W zasadowicy C. W kwasicy D. Podczas diurezy wodnej 1. Wskaż właściwe stwierdzenie: A. Glukoza nie ulega filtracji w kłębuszkach nerkowych B. Glukoza przefiltrowana do moczu pierwotnego w kłębuszkach nerkowych jest wchłaniana w cewce zbiorczej C. Glukoza

Bardziej szczegółowo

2. Kłębuszkowe zapalenie nerek - GLOMERULONEPHRITIS - choroba z autoagresji ( powstawanie przeciwciał skierowanych przeciw własnym tkankom).

2. Kłębuszkowe zapalenie nerek - GLOMERULONEPHRITIS - choroba z autoagresji ( powstawanie przeciwciał skierowanych przeciw własnym tkankom). PIELĘGNACJA W SCHORZENIACH UKŁADU MOCZOWEGO CZĘŚCIEJ WYSTEPUJĄCE JEDNOSTKI CHOROBOWE: 1. Zapalenie pęcherza moczowego - CYSTITIS 2. Kłębuszkowe zapalenie nerek - GLOMERULONEPHRITIS - choroba z autoagresji

Bardziej szczegółowo

Wirus zapalenia wątroby typu B

Wirus zapalenia wątroby typu B Wirus zapalenia wątroby typu B Kliniczne następstwa zakażenia odsetek procentowy wyzdrowienie przewlekłe zakażenie Noworodki: 10% 90% Dzieci 1 5 lat: 70% 30% Dzieci starsze oraz 90% 5% - 10% Dorośli Choroby

Bardziej szczegółowo

Hipokaliemia. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska. Hipokaliemia (1)

Hipokaliemia. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska. Hipokaliemia (1) Hipokaliemia Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska Hipokaliemia (1) Hipokaliemia stężenie potasu w surowicy krwi

Bardziej szczegółowo

Metody wykrywania i oceny postępu przewlekłej choroby nerek

Metody wykrywania i oceny postępu przewlekłej choroby nerek Choroby Serca i Naczyń 2007, tom 4, nr 3, 137 141 K L I N I C Z N A I N T E R P R E T A C J A W Y N I K Ó W B A D A Ń Redaktor działu: dr hab. med. Edward Franek Metody wykrywania i oceny postępu przewlekłej

Bardziej szczegółowo

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO Dariusz Moczulski Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM ul. Żeromskiego 113, Łódź Zaburzenia gospodarki wodno

Bardziej szczegółowo

Torbiele w nerkach u dziecka w wieku 3 lat

Torbiele w nerkach u dziecka w wieku 3 lat Torbiele w nerkach u dziecka w wieku 3 lat Prof. Ryszard Grenda Klinika Nefrologii, Transplantacji Nerek i Nadciśnienia Tętniczego Instytut- Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Przypadek 1. Chłopiec 3 - letni

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA LABORAOTRYJNA ZABURZEŃ GOSPODARKI WODNO-ELEKTROLITOWEJ

DIAGNOSTYKA LABORAOTRYJNA ZABURZEŃ GOSPODARKI WODNO-ELEKTROLITOWEJ DIAGNOSTYKA LABORAOTRYJNA ZABURZEŃ GOSPODARKI WODNO-ELEKTROLITOWEJ Katedra Analityki Medycznej Wydział Nauk Medycznych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie http://www.uwm.edu.pl/wnm/analitykamedyczna/

Bardziej szczegółowo

Ocena metaboliczna chorego w OIT Kurs Doskonalący Jak żywić w OIT Gdańsk 21 września 2011

Ocena metaboliczna chorego w OIT Kurs Doskonalący Jak żywić w OIT Gdańsk 21 września 2011 Ocena metaboliczna chorego w OIT Kurs Doskonalący Jak żywić w OIT Gdańsk 21 września 2011 Katarzyna Karwowska I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii UM im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Po

Bardziej szczegółowo

BADANIA CZYNNOŚCIOWE W CHOROBACH NEREK

BADANIA CZYNNOŚCIOWE W CHOROBACH NEREK BADANIA CZYNNOŚCIOWE W CHOROBACH NEREK Klinika Klinika Kardiologii i i Nefrologii Dziecięcej, Instytut Pediatrii, Akademia Medyczna im. im. K. K. Marcinkowskiego w Poznaniu Funkcje nerki Oczyszczanie krwi

Bardziej szczegółowo

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 30 wrzesień 2016

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 30 wrzesień 2016 TESTY CIĄŻOWE I DIAGNOSTYCZNE > Model : 9048435 Producent : HYDREX PRZED.TECH.HANDL. Testy paskowe Insight BIAŁKO Test są przeznaczone do wykonania ogólnego badania moczu w warunkach domowych. Testy BIAŁKO

Bardziej szczegółowo

WYDALANIE. Usuwanie zbędnych i szkodliwych produktów przemiany materii. opracowanie: Robert Duszyński

WYDALANIE. Usuwanie zbędnych i szkodliwych produktów przemiany materii. opracowanie: Robert Duszyński WYDALANIE Usuwanie zbędnych i szkodliwych produktów przemiany materii. opracowanie: Robert Duszyński 1 UKŁAD WYDALNICZY Elementy układu wydalniczego: * para nerek * moczowody * pęcherz moczowy * cewka

Bardziej szczegółowo

PROKALCYTONINA infekcje bakteryjne i sepsa. wprowadzenie

PROKALCYTONINA infekcje bakteryjne i sepsa. wprowadzenie PROKALCYTONINA infekcje bakteryjne i sepsa wprowadzenie CZĘŚĆ PIERWSZA: Czym jest prokalcytonina? PCT w diagnostyce i monitowaniu sepsy PCT w diagnostyce zapalenia dolnych dróg oddechowych Interpretacje

Bardziej szczegółowo

Ostra niewydolność nerek

Ostra niewydolność nerek Ostra niewydolność nerek Katedra i Klinika Pediatrii i Nefrologii WUM Grażyna Krzemień Dominika Adamczuk Ostra niewydolność nerek (ONN) - definicja Nagłe obniżenie przesączania kłębuszkowego (GFR) prowadzące

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

DIETA W PRZEWLEKŁEJ CHOROBIE NEREK

DIETA W PRZEWLEKŁEJ CHOROBIE NEREK KURS 15.04.2016 Szczecinek DIETA W PRZEWLEKŁEJ CHOROBIE NEREK dr hab. n. med. Sylwia Małgorzewicz, prof.nadzw. Katedra Żywienia Klinicznego Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych Gdański

Bardziej szczegółowo

Dieta ketogenna ARKADIUSZ KOGUT

Dieta ketogenna ARKADIUSZ KOGUT Dieta ketogenna ARKADIUSZ KOGUT Odżywianie oparte na tłuszczach jest coraz częściej stosowane w sportach wytrzymałościowych. Jakie korzyści płyną ze wzrostu spożycia lipidów i kiedy można stosować taką

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka izolowanego białkomoczu u dzieci, białkomocz czynnościowy.

Diagnostyka izolowanego białkomoczu u dzieci, białkomocz czynnościowy. Diagnostyka izolowanego białkomoczu u dzieci, białkomocz czynnościowy. Prof. dr hab. Anna Wasilewska Aforyzm Hipokratesa 460-377 pne Pęcherzyki pojawiające się na powierzchni moczu świadczą o chorobie

Bardziej szczegółowo

INTESTA jedyny. oryginalny maślan sodu w chronionej patentem matrycy trójglicerydowej

INTESTA jedyny. oryginalny maślan sodu w chronionej patentem matrycy trójglicerydowej INTESTA jedyny oryginalny maślan sodu w chronionej patentem matrycy trójglicerydowej Dlaczego INTESTA? kwas masłowy jest podstawowym materiałem energetycznym dla nabłonka przewodu pokarmowego, zastosowanie,

Bardziej szczegółowo

BUDOWA USTROJU Zaburzenia regulacji wodno-elektrolitowej (C) III Katedra Chirurgii Ogólnej UJ CM

BUDOWA USTROJU Zaburzenia regulacji wodno-elektrolitowej (C) III Katedra Chirurgii Ogólnej UJ CM BUDOWA USTROJU Zaburzenia regulacji wodno-elektrolitowej 2016 (C) III Katedra Chirurgii Ogólnej UJ CM Skład ustroju 100% 90% % wagi ciała 80% Tłuszcz 25% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% BMC 75% Tłuszcz

Bardziej szczegółowo

Gospodarka wodna w organizmie człowieka

Gospodarka wodna w organizmie człowieka Gospodarka wodna w organizmie człowieka Woda jest najważniejszym nieorganicznym składnikiem potrzebnym do życia organizmów roślinnych i zwierzęcych. Jej ilość zależy od rodzaju organizmu, a dla wielu z

Bardziej szczegółowo

Choroby nerek w ciąży

Choroby nerek w ciąży Choroby nerek w ciąży PROF. B. PIETRZAK DR N. MED. N. MAZANOWSKA DR A. MADEJ Fizjologia nerek w ciąży Powiększenie nerek wzrasta przepływ nerkowy (RBF)? przesączanie kłębuszkowe (GFR) o ok. 50%? klirens

Bardziej szczegółowo

KOBIETA 40+ Badania Krótki opis Cena

KOBIETA 40+ Badania Krótki opis Cena KIETA 40+.... Ca 125 Marker nowotworowy m.in. raka jajnika. 30 zł 101 zł CENA PROMOCYJNA 84zł DLA PACJENTÓW NZOZ PRZYCHODNIA 63zł MEZCZYZNA 40+ PSA Antygen specyficzny gruczołu krokowego 25 zł 96 zł CENA

Bardziej szczegółowo

Ostre infekcje u osób z cukrzycą

Ostre infekcje u osób z cukrzycą Ostre infekcje u osób z cukrzycą Sezon przeziębień w pełni. Wokół mamy mnóstwo zakatarzonych i kaszlących osób. Chorować nikt nie lubi, jednak ludzie przewlekle chorzy, jak diabetycy, są szczególnie podatni

Bardziej szczegółowo

Objawy chorób układu moczowo-płciowego. Seminarium dla studentów III roku interny Izabela Łoń

Objawy chorób układu moczowo-płciowego. Seminarium dla studentów III roku interny Izabela Łoń Objawy chorób układu moczowo-płciowego Seminarium dla studentów III roku interny Izabela Łoń Symptomatologia chorób układu moczowego Związana z układem moczowym pacjent sam moŝe powiązać objaw z układem

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA Z PEDIATRII ROK IV SEMESTR LETNI 2016/2017 Endokrynologia/nefrologia Plan zajęć

ZAJĘCIA Z PEDIATRII ROK IV SEMESTR LETNI 2016/2017 Endokrynologia/nefrologia Plan zajęć ZAJĘCIA Z PEDIATRII ROK IV SEMESTR LETNI 2016/2017 Endokrynologia/nefrologia Plan zajęć Obowiązujące podręczniki: 1. Pediatria, Kawalec, Grenda, Ziółkowska. 2013, 2. Pediatria. Podręcznik do Lekarskiego

Bardziej szczegółowo

Równowaga kwasowo-zasadowa

Równowaga kwasowo-zasadowa Równowaga kwasowo-zasadowa Dorosły człowiek wytwarza ok. 18 moli tj 448 l CO 2 na dobę. Ponad 90% CO 2 wydalanego przez płuca powstaje w 3 reakcjach katalizowanych przez dekarboksylazy w mitochondriach.

Bardziej szczegółowo

Hiperkaliemia. Dzienne zapotrzebowanie. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska. 1 meq/kg/dobę. 1 meq K + - 2,5cm banana

Hiperkaliemia. Dzienne zapotrzebowanie. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska. 1 meq/kg/dobę. 1 meq K + - 2,5cm banana Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska Dzienne zapotrzebowanie 1 meq/kg/dobę 1 meq K + - 2,5cm banana Dzienne zapotrzebowanie osoby 70 kg = 30 cm banana 1 Prawidłowe wartości potasu w

Bardziej szczegółowo

CUKRZYCA U OSOBY W WIEKU STARCZYM. Klinika Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Dr med. Ewa Janeczko-Sosnowska

CUKRZYCA U OSOBY W WIEKU STARCZYM. Klinika Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Dr med. Ewa Janeczko-Sosnowska CUKRZYCA U OSOBY W WIEKU STARCZYM Klinika Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Dr med. Ewa Janeczko-Sosnowska CHARAKTERYSTYKA PACJENTA Wiek 82 lata Cukrzyca typu 2 leczona insuliną Choroba wieńcowa, stan

Bardziej szczegółowo

Równowaga kwasowo-zasadowa

Równowaga kwasowo-zasadowa Równowaga kwasowo-zasadowa Dorosły człowiek wytwarza ok. 18 moli tj 448 l CO 2 na dobę. Ponad 90% CO 2 wydalanego przez płuca powstaje w 3 reakcjach katalizowanych przez dekarboksylazy w mitochondriach.

Bardziej szczegółowo

Badania diagnostyczne w nefrologii

Badania diagnostyczne w nefrologii Badania diagnostyczne w nefrologii 1 J O L A N TA F I J A Ł K O W S K A - M O R AW S K A Diagnostyka chorób nerek 2 Badanie podmiotowe - wywiad Badanie przedmiotowe Badania laboratoryjne Badania obrazowe

Bardziej szczegółowo

Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid

Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid http://www.maggiedeblock.be/2005/11/18/resolutie-inzake-de-klinischebiologie/ Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Obecna Minister Zdrowia Maggy de Block wraz z Yolande Avontroodt, i Hilde Dierickx

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY DIETETYKI metody ustalania zapotrzebowania w stanach chorobowych. Roman Cichon Katedra Żywienia i Dietetyki CM UMK Bydgoszcz 2014

PODSTAWY DIETETYKI metody ustalania zapotrzebowania w stanach chorobowych. Roman Cichon Katedra Żywienia i Dietetyki CM UMK Bydgoszcz 2014 PODSTAWY DIETETYKI metody ustalania zapotrzebowania w stanach chorobowych Roman Cichon Katedra Żywienia i Dietetyki CM UMK Bydgoszcz 2014 Prawidłowe żywienie człowieka w stanie chorobowym opiera się na

Bardziej szczegółowo

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO. Dariusz Moczulski

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO. Dariusz Moczulski CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO Dariusz Moczulski Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM 90 549 Łódź, ul. Żeromskiego 113 Niewydolność nerek

Bardziej szczegółowo

Instytut Sportu. Biochemiczne wskaźniki przetrenowania. Zakład Biochemii. mgr Konrad Witek

Instytut Sportu. Biochemiczne wskaźniki przetrenowania. Zakład Biochemii. mgr Konrad Witek Instytut Sportu Zakład Biochemii Biochemiczne wskaźniki przetrenowania Przetrenowanie (overtraining)- długotrwałe pogorszenie się dyspozycji sportowej zawodnika, na skutek kumulowania się skutków stosowania

Bardziej szczegółowo

Seminarium 1: 08. 10. 2015

Seminarium 1: 08. 10. 2015 Seminarium 1: 08. 10. 2015 Białka organizmu ok. 15 000 g białka osocza ok. 600 g (4%) Codzienna degradacja ok. 25 g białek osocza w lizosomach, niezależnie od wieku cząsteczki, ale zależnie od poprawności

Bardziej szczegółowo

Zaobserwowano częstsze przypadki stosowania produktu leczniczego Vistide w niezatwierdzonych wskazaniach i (lub) drogach podawania.

Zaobserwowano częstsze przypadki stosowania produktu leczniczego Vistide w niezatwierdzonych wskazaniach i (lub) drogach podawania. Komunikat skierowany do fachowych pracowników ochrony zdrowia dotyczący występowania ciężkich działań niepożądanych związanych z stosowaniem produktu leczniczego Vistide (cydofowir) niezgodnie z zapisami

Bardziej szczegółowo

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego Zarys Projektu Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, Centrum Onkologii Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Interpretacja wyników badań biochemicznych moczu

Interpretacja wyników badań biochemicznych moczu IV Interpretacja wyników badań biochemicznych moczu Adrenalina (A), noradrenalina (NA) Występujące w moczu aminy katecholowe pochodzą nie tylko z rdzenia nadnerczy, lecz również z adrenergicznych zakończeń

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta Uwaga: Konieczna może być późniejsza aktualizacja zmian w charakterystyce produktu leczniczego i ulotce

Bardziej szczegółowo

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia?

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? A. Jarosz Woda głównym składnikiem ciała i podstawowym składnikiem pożywienia stanowi 50 80 %masy ciała zasoby wodne organizmu muszą być stale

Bardziej szczegółowo

1.5. Zasady planowania diet leczniczych na podstawie dziennej racji pokarmowej człowieka zdrowego

1.5. Zasady planowania diet leczniczych na podstawie dziennej racji pokarmowej człowieka zdrowego DIETETYKA Dariusz Włodarek SPIS TREŚCI Rozdział I. Planowanie i organizacja żywienia dietetycznego 1.1. Zagadnienia sanitarno-higieniczne w żywieniu dietetycznym 1.2. Dobór surowców i technik przyrządzania

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Nerek bezpłatnych badań w Krakowie

Światowy Dzień Nerek bezpłatnych badań w Krakowie Światowy Dzień Nerek - 1000 bezpłatnych badań w Krakowie 2017-03-08 4,5 mln Polaków choruje na nerki. Większość nawet się tego nie domyśla. Tylko w tym roku, co najmniej 4000 nowych osób rozpocznie stałe

Bardziej szczegółowo

2 Leczenie żywieniowe

2 Leczenie żywieniowe 2 Leczenie żywieniowe Określenie planowe podawanie odpowiednio dobranych składników pożywienia. Składniki pożywienia podaje się przez przewód pokarmowy (żywienie dojelitowe) lub drogą pozajelitową (żywienie

Bardziej szczegółowo

CZYM JEST PRZEWLEKŁA CHOROBA NEREK? Przewlekła Choroba Nerek. Przewlekła Choroba Nerek (PChN) Uszkodzenie nerek

CZYM JEST PRZEWLEKŁA CHOROBA NEREK? Przewlekła Choroba Nerek. Przewlekła Choroba Nerek (PChN) Uszkodzenie nerek Przewlekła Choroba Nerek Marcin Wełnicki/Dominika Dąbrowska/Maria Łukasiewicz III Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii CZYM JEST PRZEWLEKŁA CHOROBA NEREK? Przewlekła Choroba Nerek (PChN) Utrzymujące

Bardziej szczegółowo

Śląskie Centrum Chorób Serca. Cukrzyca. Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii

Śląskie Centrum Chorób Serca. Cukrzyca. Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii Śląskie Centrum Chorób Serca Cukrzyca Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii Warszawa 26.11.2014 Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia Neuropatia

Bardziej szczegółowo

Duosol zawierający 4 mmol/l potasu

Duosol zawierający 4 mmol/l potasu CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1 NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Duosol zawierający 4 mmol/l potasu 2 SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Mniejsza komora Roztwór elektrolitów 555 ml na Większa komora Roztwór

Bardziej szczegółowo

VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Sophamet przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Sophamet przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Sophamet przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1. Omówienie rozpowszechnienia choroby Cukrzyca staje się współcześnie jedną z

Bardziej szczegółowo

Anatomia, embriologia i fizjologia nerek, budowa kłębuszka nerkowego

Anatomia, embriologia i fizjologia nerek, budowa kłębuszka nerkowego Anatomia, embriologia i fizjologia nerek, budowa kłębuszka nerkowego Krzysztof Letachowicz Katedra i Klinika Nefrologii i Medycyny Transplantacyjnej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Kierownik: Prof.

Bardziej szczegółowo

Badania diagnostyczne w nefrologii

Badania diagnostyczne w nefrologii Badania diagnostyczne w nefrologii 1 J O L A N TA F I J A Ł K O W S K A - M O R AW S K A Diagnostyka chorób nerek 2 Badanie podmiotowe - wywiad Badanie przedmiotowe Badania laboratoryjne Badania obrazowe

Bardziej szczegółowo

PAKIET BADAŃ DLA AKTYWNYCH MĘŻCZYZN

PAKIET BADAŃ DLA AKTYWNYCH MĘŻCZYZN PAKIET BADAŃ DLA AKTYWNYCH MĘŻCZYZN Tylko teraz ten Pakiet z 70% rabatem* dla mężczyzn i konkursem dla kobiet więcej na: www.kobieta.diag.pl *Oferta ważna do 31.12.2014 r. Zestaw badań w pakiecie, obejmuje

Bardziej szczegółowo

chemiczne i morfologiczne badanie moczu

chemiczne i morfologiczne badanie moczu chemiczne i morfologiczne badanie moczu Etapy badania ogólnego moczu: I etap oceny parametrów fizykochemicznych II etap ocena elementów upostaciowanych moczu Techniki pobierania próbki moczu PRÓBKA LOSOWA

Bardziej szczegółowo