Przedsmak nieskończoności

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przedsmak nieskończoności"

Transkrypt

1 Przedsmak nieskończoności Co to znaczy "nieskończoność"? Tak często używamy tego słowa, że już nic dla nas nie znaczy. Albo wydaje nam się, że to po prostu "taka niewyobrażalnie wielka liczba". A może chcesz poznać prawdziwą niewyobrażalnie wielką liczbę? Spróbujmy, a na koniec wrócimy do naszej nieskończoności. Poznajemy bohaterkę Jest sobie taka liczba, zwana na cześć swojego wynalazcy liczbą Grahama. Ma ona zastosowanie w pewnej konkretnej teorii matematycznej oraz w praktyce, ale o tym kiedy indziej. Oznacza się ją po prostu literą G: G = liczba Grahama Jest ogromna. Niewyobrażalnie ogromna. Fizycy się śmieją, że zanim byś się nauczył lub nauczyła na pamięć nawet części tej liczby, twoja głowa by implodowała i zamieniła się w czarną dziurę. Bo czarna dziura wielkości twojej głowy zawiera mniej informacji, niż ta liczba (a nic nie zawiera więcej informacji, w przeliczeniu na jednostkę objętości, niż czarna dziura). "Ha, ha, no dobrze, ogromna. Ale jak ogromna? Do czego można ją porównać?" Problem w tym, że nie ma za bardzo do czego. Ale spróbujmy jakoś ją sobie "wyobrazić". Olbrzymie, ale wyobrażalne Może liczba możliwych kombinacji ułożenia kafelków w kostce Rubika to duża liczba? No, całkiem spora: (ponad 43 tryliony). Ale nie wydaje się szczególnie gigantyczna. Mimo jej ogromu najlepsi układają kostkę Rubika w kilka sekund (nawet mi się udało zejść poniżej minuty, więc to nie może być trudne). To może słynny googol jest ogromną liczbą? Czyli jedynka i sto zer. Czy to dużo? Spróbujmy to sobie wyobrazić. Na początek wypełnijmy piaskiem całe pomieszczenie, w którym się znajdujesz. Ile to by było ziarenek piasku? Otóż, jeśli jesteś w przeciętnym pokoju przeciętnego mieszkania, to będzie tylko ~ (~50 bilionów) ziarenek piasku. Być może wydaje ci się, że liczba atomów w obserwowalnym Wszechświecie jest ogromna. Otóż niezbyt. Ta liczba to jedynie: Czyli jedynka z osiemdziesięcioma zerami. Nadal nieco nam brakuje. Nie ograniczajmy się do twojego pokoju, wypełnijmy piaskiem cały znany nam Wszechświat. Ile to będzie ziarenek piasku?

2 10 90 Dobrze, powiedzmy, że googol jest już w naszym zasięgu. Możemy pójść od razu o wiele dalej i dojść do liczby o nazwie googolplex, czyli 10 do potęgi googol: Zaczyna się robić ciekawie. Googolplexa można łatwo zapisać tak jak powyżej, ale gdybyśmy chcieli zapisać tę liczbę "normalnie" jako jedynkę i ciąg zer, to zabrakłoby atomów w znanym nam Wszechświecie, żeby to zrobić. Mało tego. Pójdźmy na całość i załóżmy, że umieszczamy pojedynczą cyfrę nie na atomie, ale w tzw. objętości Plancka: 4, m 3 To jest niewyobrażalnie mała objętość, nie dająca się zmierzyć żadnym istniejącym urządzeniem. Objętość protonu (samego protonu, nie mówiąc o atomie!) jest przy tym wręcz kolosalna: ~1, m 3 Ile więc cyfr możemy zapisać w ten sposób? Liczba dostępnych miejsc (czyli liczba objętości Plancka w znanym nam Wszechświecie) to w przybliżeniu: 8,29 x Czyli znów liczba całkiem "zwyczajna" i możliwa do wyobrażenia. I niestety za mała. Ilość cyfr w googolplexie jest o wiele większa. Czyli googolplex, jeśli chcielibyśmy ją zapisać jako jedynkę i ciąg zer, nie może się nijak zmieścić w znanym nam Wszechświecie. Jedyne sensowne porównanie, jakie znalazłem, brzmi tak: Gdybyśmy wypełnili szczelnie cały znany Wszechświat drobinami pyłu o rozmiarach 1,5 mikrometra (jednej tysięcznej milimetra), a następnie je ponumerowali, to dopiero liczba możliwych wersji tej numeracji(!) byłaby mniej więcej równa liczbie googolplex. Ciekawostka dla zaawansowanych: googolplex to liczba większa, niż liczba wszelkich możliwych kombinacji istnienia czy nieistnienia oraz stanów wszystkich znanych nam cząstek elementarnych mogących się zmieścić w przestrzeni, którą zajmuje twoje ciało. Ta liczba to jedynie : W praktyce oznacza to ciekawą rzecz: gdyby Wszechświat miał średnicę metrów, to istniałoby ogromne prawdopodobieństwo, że istniałby w tym Wszechświecie więcej niż jeden egzemplarz twojej osoby! Googolplex to rzeczywiście spora liczba, ale bez problemu można ją zapisać i zrozumieć, nawet jeśli cały znany Wszechświat wydaje się na to przyciasny. Tymczasem liczba Grahama nawet nie podniosła powieki i śpi spokojnie, niczym nie zagrożona. Wszystkie powyższe liczby, włącznie z megaolbrzymim i przekraczającym możliwości naszego Wszechświata googolplexem, są przy niej nie tyle śmiesznie małe, co po prostu bez znaczenia w ogóle. Nawet nie zaczęliśmy się zbliżać do czegoś porównywalnego z liczbą Grahama, a już "zużyliśmy" cały Wszechświat! Powiedzmy, że w przypadku googolplexa w pewnym sensie zbliżyliśmy się jedynie do miejsca, w którym zaczyna się droga prowadząca do liczby Grahama. Jednak jeśli chcemy dowiedzieć się

3 czegokolwiek konkretnego o naszej bohaterce, musimy spróbować innego podejścia. Krok po kroczku Zacznijmy od czegoś prostego. Jednym ze sposobów na uzyskanie dużej liczby jest dodawanie do siebie kolejnych liczb: 3+3+3=9 Znamy zapis, który pozwala nam skrócić całość do: 3 3=9 Zaszalejmy: 3 3 3=27 Albo prościej: 3 3 =27 Znowu zaszalejmy: 3 33 =3 27 = (ponad 7,6 biliona) Zobacz: dodaliśmy tylko jedno "pięterko" potęgowania, a nagle przeskoczyliśmy z 27 do ponad 7 bilionów(!). Jesteśmy na dobrej drodze, jednak liczba Grahama jest tak wielka, że zwyczajne dodawanie pięterek kolejnych potęg nie wystarczy. Trzeba sięgnąć po coś mocniejszego. Czas na strzałki, czyli notację strzałkową. Nie będę tutaj wyjaśniał, jak ona dokładnie działa, zamiast tego podam konkretne przykłady, które doprowadzą nas do celu. Zawrót głowy Jedna strzałka po prostu zastępuje potęgowanie: 3 3=3 3 =27 Wprowadzając podwójną strzałkę definiujemy ilość pięterek potęgowania. Zróbmy trzy pięterka z trójkami: 3 3 = 3 33 = 3 27 = Zwiększmy z 3 do 4 pięterek: 3 4 = = 3 To już jest spora liczba, ale nadal wyobrażalna (a w każdym razie łatwo zapisywalna). Co się jednak stanie, gdy dodamy trzecią strzałkę? 3 3 =??? Ta liczba to "trzy do potęgi trzy do potęgi trzy do potęgi trzy" i tak razy. Czyli ponad siedem bilionów pięterek! A już przy czterech pięterkach otrzymaliśmy bardzo ogromną liczbę. Liczba 3 3 jest już poza zasięgiem naszej wyobraźni. Zostawia daleko w tyle wszystko, co potrafimy sobie wyobrazić, wszystkie wcześniej wymieniane wielkie liczby, łącznie z googolplexem. Choćby podniesione do kwadratu. Ale to i tak nie jest nawet

4 mały ułamek liczby Grahama Lecz jesteśmy na dobrej drodze. Czas zrobić krok naprzód. Najpierw trzeba dodać jeszcze jedną strzałkę: 3 3 = g 1 Skoro poprzednia liczba jest totalnie nie do wyobrażenia, to tę możemy śmiało nazwać idiotycznie wielką. I to jest wreszcie malutki kroczek na drodze do liczby Grahama. Idźmy dalej: g 2 = 3 g 1 3 Ta liczba to dwie trójki, które pomiędzy sobą mają tyle strzałek, ile wynosi poprzednia liczba. Jeśli tamtą nazwaliśmy idiotycznie wielką, to ta jest zapewne kretyńsko-idiotycznie wielka. Idźmy dalej: g 3 = 3 g 2 3 (debilnie wielka liczba) g 4 = 3 g 3 3 (debilnie-kretyńsko-idiotycznie wielka liczba) i tak dalej, aż dojdziemy do: g 64 = 3 g 63 3 = G I to jest dopiero liczba Grahama. Przypomnijmy, że poza wszelką możliwą skalę wyobrażenia wyszliśmy już przy liczbie 3 3, zanim w ogóle doszliśmy do pierwszego kroku, czyli liczby 3 3 = g 1. Nikt nie wie (i pewnie nigdy się nie dowie), jaka jest pierwsza cyfra liczby Grahama. Możemy jedynie obliczać ostatnie cyfry. 500 ostatnich cyfr liczby Grahama wygląda tak: Możemy ciągnąć te obliczenia i poznawać kolejne cyfry, ale nie wystarczy całego czasu Wszechświata i całej przestrzeni Wszechświata, żeby poznać lub zapisać w sposób tradycyjny choćby mały ułamek tej liczby. A jednak potrafimy ją zapisać używając specjalnej notacji, no i potrafimy ją wykorzystać w praktyce. Być może to jest bardziej niesamowite od samej wielkości liczby Grahama. Odpocznijmy Uf. Jeśli nie zakręciło ci się w głowie, to znaczy, że prawdopodobnie nic nie rozumiesz. A jeśli rozumiesz wszystko, to twoja głowa prawdopodobnie niebawem implduje i zamieni się w czarną dziurę. A to tylko zwykła liczba.

5 Niewyobrażalnie wielka, ale jednak zwykła liczba. Dalej za nią stoi nieskończenie wiele liczb. Przecież jeśli potrafimy zapisać liczbę Grahama: g 64 = 3 g 63 3 = G ( 3 3 = g 1 ) to z łatwością możemy przeskoczyć do liczby, która zostawia liczbę Grahama daleko w tyle. Wystarczy zmienić "64" w tym wzorze na liczbę Grahama na przykład. Sama liczba Grahama stanie się wtedy pomijalnie mała. A każda nowa liczba nadal będzie pomijalnie mała przy nieskończoności. Bo nieskończoność to nie jest po prostu jakaś niewyobrażalnie wielka liczba. Nieskończoność to nie jest w ogóle żadna liczba, tylko pewna idea. Ale o tym kiedy indziej. Michał Terajewicz, Przypisy:

Zadania z obliczania odległości

Zadania z obliczania odległości Zadania z obliczania odległości 1. Długość linii kolejowej wynosi 85 km. Linia ta na mapie wynosi 17 cm. Jaka jest skala tej mapy. Na początek zapiszmy dane w postaci proporcji: 17 cm 85 km musimy teraz

Bardziej szczegółowo

Zadania z obliczania powierzchni

Zadania z obliczania powierzchni Zadania z obliczania powierzchni 1. Jezioro zajmuje powierzchnię 7 030 ha. Jaką powierzchnię w cm 2 zajmie ono na mapie w skali 1:200 000? Najpierw ustalmy ile cm 2 w terenie odpowiada cm 2 na mapie. Do

Bardziej szczegółowo

Temat: Pojęcie potęgi i wykładniczy zapis liczb. Część I Potęga o wykładniku naturalnym

Temat: Pojęcie potęgi i wykładniczy zapis liczb. Część I Potęga o wykładniku naturalnym PRZELICZANIE JEDNOSTEK MIAR Kompleks zajęć dotyczący przeliczania jednostek miar składa się z czterech odrębnych zajęć, które są jednak nierozerwalnie połączone ze sobą tematycznie w takiej sekwencji,

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Publikacja jest dystrybuowana bezpłatnie Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet 9 Działanie 9.1 Poddziałanie

Bardziej szczegółowo

Dodawanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach

Dodawanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach Dodawanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach Przedmowa To opracowanie jest napisane z myślą o uczniach klas 4 szkół podstawowych którzy po raz pierwszy spotykają się z dodawaniem ułamków

Bardziej szczegółowo

ZMIERZYĆ SIĘ Z KALKULATOREM

ZMIERZYĆ SIĘ Z KALKULATOREM ZMIERZYĆ SIĘ Z KALKULATOREM Agnieszka Cieślak Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie Streszczenie Referat w prosty sposób przedstawia niekonwencjonalne sposoby mnożenia liczb. Tematyka

Bardziej szczegółowo

PRZELICZANIE JEDNOSTEK MIAR

PRZELICZANIE JEDNOSTEK MIAR PRZELICZANIE JEDNOSTEK MIAR Kompleks zajęć dotyczący przeliczania jednostek miar składa się z czterech odrębnych zajęć, które są jednak nierozerwalnie połączone ze sobą tematycznie w takiej sekwencji,

Bardziej szczegółowo

Liczby rzeczywiste. Działania w zbiorze liczb rzeczywistych. Robert Malenkowski 1

Liczby rzeczywiste. Działania w zbiorze liczb rzeczywistych. Robert Malenkowski 1 Robert Malenkowski 1 Liczby rzeczywiste. 1 Liczby naturalne. N {0, 1,, 3, 4, 5, 6, 7, 8...} Liczby naturalne to liczby używane powszechnie do liczenia i ustalania kolejności. Liczby naturalne można ustawić

Bardziej szczegółowo

Dla człowieka naturalnym sposobem liczenia jest korzystanie z systemu dziesiętnego, dla komputera natomiast korzystanie z zapisu dwójkowego

Dla człowieka naturalnym sposobem liczenia jest korzystanie z systemu dziesiętnego, dla komputera natomiast korzystanie z zapisu dwójkowego Arytmetyka cyfrowa Dla człowieka naturalnym sposobem liczenia jest korzystanie z systemu dziesiętnego, dla komputera natomiast korzystanie z zapisu dwójkowego (binarnego). Zapis binarny - to system liczenia

Bardziej szczegółowo

4. Postęp arytmetyczny i geometryczny. Wartość bezwzględna, potęgowanie i pierwiastkowanie liczb rzeczywistych.

4. Postęp arytmetyczny i geometryczny. Wartość bezwzględna, potęgowanie i pierwiastkowanie liczb rzeczywistych. Jarosław Wróblewski Matematyka dla Myślących, 008/09. Postęp arytmetyczny i geometryczny. Wartość bezwzględna, potęgowanie i pierwiastkowanie liczb rzeczywistych. 15 listopada 008 r. Uwaga: Przyjmujemy,

Bardziej szczegółowo

Matematyka od podstaw do matury czyli Everest w zasięgu Twojej dłoni

Matematyka od podstaw do matury czyli Everest w zasięgu Twojej dłoni Matematyka od podstaw do matury czyli Everest w zasięgu Twojej dłoni Drogi Czytelniku W tej książce pragnę nauczyć Cię matematyki. W prosty i przyjazny sposób wytłumaczę Ci teorię i przećwiczymy ją na

Bardziej szczegółowo

Systemy liczbowe. System dziesiętny

Systemy liczbowe. System dziesiętny Systemy liczbowe System dziesiętny Dla nas, ludzi naturalnym sposobem prezentacji liczb jest system dziesiętny. Oznacza to, że wyróżniamy dziesięć cytr. Są nimi: zero, jeden, dwa, trzy, cztery, pięć, sześć,

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

Znaleźć wzór ogólny i zbadać istnienie granicy ciągu określonego rekurencyjnie:

Znaleźć wzór ogólny i zbadać istnienie granicy ciągu określonego rekurencyjnie: Ciągi rekurencyjne Zadanie 1 Znaleźć wzór ogólny i zbadać istnienie granicy ciągu określonego rekurencyjnie: w dwóch przypadkach: dla i, oraz dla i. Wskazówka Należy poszukiwać rozwiązania w postaci, gdzie

Bardziej szczegółowo

Podstawą w systemie dwójkowym jest liczba 2 a w systemie dziesiętnym liczba 10.

Podstawą w systemie dwójkowym jest liczba 2 a w systemie dziesiętnym liczba 10. ZAMIANA LICZB MIĘDZY SYSTEMAMI DWÓJKOWYM I DZIESIĘTNYM Aby zamienić liczbę z systemu dwójkowego (binarnego) na dziesiętny (decymalny) należy najpierw przypomnieć sobie jak są tworzone liczby w ww systemach

Bardziej szczegółowo

2. Liczby pierwsze i złożone, jednoznaczność rozkładu na czynniki pierwsze, największy wspólny dzielnik, najmniejsza wspólna wielokrotność.

2. Liczby pierwsze i złożone, jednoznaczność rozkładu na czynniki pierwsze, największy wspólny dzielnik, najmniejsza wspólna wielokrotność. 2. Liczby pierwsze i złożone, jednoznaczność rozkładu na czynniki pierwsze, największy wspólny dzielnik, najmniejsza wspólna wielokrotność. 11 października 2008 r. 19. Wskazać takie liczby naturalne m,

Bardziej szczegółowo

Tworzenie protonów neutronów oraz jąder atomowych

Tworzenie protonów neutronów oraz jąder atomowych Tworzenie protonów neutronów oraz jąder atomowych kwarki, elektrony, neutrina oraz ich antycząstki anihilują aby stać się cząstkami 10-10 s światła fotonami energia kwarków jest już wystarczająco mała

Bardziej szczegółowo

Wielkości liczbowe. Wykład z Podstaw Informatyki. Piotr Mika

Wielkości liczbowe. Wykład z Podstaw Informatyki. Piotr Mika Wielkości liczbowe Wykład z Podstaw Informatyki Piotr Mika Wprowadzenie, liczby naturalne Komputer to podstawowe narzędzie do wykonywania obliczeń Jeden bajt reprezentuje oraz liczby naturalne od do 255

Bardziej szczegółowo

Co ma wspólnego czarna dziura i woda w szklance?

Co ma wspólnego czarna dziura i woda w szklance? Co ma wspólnego czarna dziura i woda w szklance? Czarne dziury są obiektami tajemniczymi i fascynującymi, aczkolwiek część ich właściwości można oszacować przy pomocy prostych równań algebry. Pokazuje

Bardziej szczegółowo

1. Liczby naturalne, podzielność, silnie, reszty z dzielenia

1. Liczby naturalne, podzielność, silnie, reszty z dzielenia 1. Liczby naturalne, podzielność, silnie, reszty z dzielenia kwadratów i sześcianów przez małe liczby, cechy podzielności przez 2, 4, 8, 5, 25, 125, 3, 9. 26 września 2009 r. Uwaga: Przyjmujemy, że 0 nie

Bardziej szczegółowo

O CIEKAWYCH WŁAŚCIWOŚCIACH LICZB TRÓJKĄTNYCH

O CIEKAWYCH WŁAŚCIWOŚCIACH LICZB TRÓJKĄTNYCH Jeśli matematyka jest królową nauk, to królową matematyki jest teoria liczb Carl Friedrich Gauss O CIEKAWYCH WŁAŚCIWOŚCIACH LICZB TRÓJKĄTNYCH OPRACOWANIE: MATEUSZ OLSZAMOWSKI KL 6A, ALEKSANDER SUCHORAB

Bardziej szczegółowo

Metrologia: obliczenia na liczbach przybliżonych. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie

Metrologia: obliczenia na liczbach przybliżonych. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Metrologia: obliczenia na liczbach przybliżonych dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Cyfry znaczące reguły Kryłowa-Bradisa: Przy korzystaniu z przyrządów z podziałką przyjęto zasadę, że

Bardziej szczegółowo

Za pierwszy niebanalny algorytm uważa się algorytm Euklidesa wyszukiwanie NWD dwóch liczb (400 a 300 rok przed narodzeniem Chrystusa).

Za pierwszy niebanalny algorytm uważa się algorytm Euklidesa wyszukiwanie NWD dwóch liczb (400 a 300 rok przed narodzeniem Chrystusa). Algorytmy definicja, cechy, złożoność. Algorytmy napotykamy wszędzie, gdziekolwiek się zwrócimy. Rządzą one wieloma codziennymi czynnościami, jak np. wymiana przedziurawionej dętki, montowanie szafy z

Bardziej szczegółowo

Zatem może wyjaśnijmy sobie na czym polega różnica między człowiekiem świadomym, a Świadomym.

Zatem może wyjaśnijmy sobie na czym polega różnica między człowiekiem świadomym, a Świadomym. KOSMICZNA ŚWIADOMOŚĆ Kiedy mowa jest o braku świadomi, przeciętny człowiek najczęściej myśli sobie: O czym oni do licha mówią? Czy ja nie jesteś świadomy? Przecież widzę, słyszę i myślę. Tak mniej więcej

Bardziej szczegółowo

JAK POMÓC DZIECKU KORZYSTAĆ Z KSIĄŻKI

JAK POMÓC DZIECKU KORZYSTAĆ Z KSIĄŻKI JAK POMÓC DZIECKU KORZYSTAĆ Z KSIĄŻKI ŻEBY WYNIOSŁO Z NIEJ JAK NAJWIĘCEJ KORZYŚCI www.sportowywojownik.pl KORZYŚCI - DLA DZIECI: Korzyści, jakie książka Sportowy Wojownik zapewnia dzieciom, można zawrzeć

Bardziej szczegółowo

TAJEMNICE NIESKOŃCZONOŚCI

TAJEMNICE NIESKOŃCZONOŚCI Wydział Matematyki i Informatyki Studenckie Interdyscyplinarne Koło Naukowe Dydaktyki Matematyki 1. Przedstawienie się. 2. Wstęp pytania do publiczności. TAJEMNICE NIESKOŃCZONOŚCI W tej części chcę poznać

Bardziej szczegółowo

Do gimnazjum by dobrze zakończyć! Do liceum by dobrze zacząć! MATEMATYKA. Na dobry start do liceum. Zadania. Oficyna Edukacyjna * Krzysztof Pazdro

Do gimnazjum by dobrze zakończyć! Do liceum by dobrze zacząć! MATEMATYKA. Na dobry start do liceum. Zadania. Oficyna Edukacyjna * Krzysztof Pazdro 6 Na dobry start do liceum 8Piotr Drozdowski 6 Do gimnazjum by dobrze zakończyć! Do liceum by dobrze zacząć! MATEMATYKA Zadania Oficyna Edukacyjna * Krzysztof Pazdro Piotr Drozdowski MATEMATYKA. Na dobry

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Zespół Szkół nr 5 Mistrzostwa Sportowego XV Liceum Ogólnokształcące w Bydgoszczy

Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Zespół Szkół nr 5 Mistrzostwa Sportowego XV Liceum Ogólnokształcące w Bydgoszczy Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Zespół Szkół nr 5 Mistrzostwa Sportowego XV Liceum Ogólnokształcące w Bydgoszczy Matematyka, królowa nauk Edycja X - etap 2 Bydgoszcz, 16 kwietnia 2011 Fordoński

Bardziej szczegółowo

Liczba i Reszta czyli o zasadach podzielności

Liczba i Reszta czyli o zasadach podzielności Liczba i Reszta czyli o zasadach podzielności Klara Maria Zgliński Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I stopnia im. Ignacego J. Paderewskiego w Krakowie 31-134 Kraków, ul. Basztowa 8 Klasa Vb Nauczyciel:

Bardziej szczegółowo

DZIELENIE SIĘ WIEDZĄ I POMYSŁAMI SPOTKANIE ZESPOŁU SAMOKSZTAŁCENIOWEGO

DZIELENIE SIĘ WIEDZĄ I POMYSŁAMI SPOTKANIE ZESPOŁU SAMOKSZTAŁCENIOWEGO DZIELENIE SIĘ WIEDZĄ I POMYSŁAMI SPOTKANIE ZESPOŁU SAMOKSZTAŁCENIOWEGO Mariusz Pielucha nauczyciel nauczania początkowego Szkoła Podstawowa w Kaźmierzu. CEL: Wykorzystanie szablonów kratkowych do wprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne, Obliczenia na podstawie wzorów chemicznych

Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne, Obliczenia na podstawie wzorów chemicznych Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne, Obliczenia na podstawie wzorów chemicznych 1. Wielkości i jednostki stosowane do wyrażania ilości materii 1.1 Masa atomowa, cząsteczkowa, mol Masa atomowa Atomy mają

Bardziej szczegółowo

Widoczność zmiennych Czy wartości każdej zmiennej można zmieniać w dowolnym miejscu kodu? Czy można zadeklarować dwie zmienne o takich samych nazwach?

Widoczność zmiennych Czy wartości każdej zmiennej można zmieniać w dowolnym miejscu kodu? Czy można zadeklarować dwie zmienne o takich samych nazwach? Część XVIII C++ Funkcje Widoczność zmiennych Czy wartości każdej zmiennej można zmieniać w dowolnym miejscu kodu? Czy można zadeklarować dwie zmienne o takich samych nazwach? Umiemy już podzielić nasz

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI MATEMATYKI W KLASIE IV

SCENARIUSZ LEKCJI MATEMATYKI W KLASIE IV SCENARIUSZ LEKCJI MATEMATYKI W KLASIE IV Opracowała: Hanna Nowakowska Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Żydowie TEMAT : ŻEGNAMY FIGURY PŁASKIE Cel ogólny: Utrwalenie wiadomości o figurach płaskich

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI DLA UCZNIÓW KLAS IV-VI

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI DLA UCZNIÓW KLAS IV-VI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI DLA UCZNIÓW KLAS IV-VI Klasa IV Stopień dopuszczający otrzymuje uczeń, który potrafi: odejmować liczby w zakresie 100 z przekroczeniem progu dziesiątkowego,

Bardziej szczegółowo

Najprostsze z zadań z prawdopodobieństwa robi się korzystając z dystrybuanty. Zacznijmy od tego - tu mamy rozkład (wyniki pomiarów):

Najprostsze z zadań z prawdopodobieństwa robi się korzystając z dystrybuanty. Zacznijmy od tego - tu mamy rozkład (wyniki pomiarów): Najprostsze z zadań z prawdopodobieństwa robi się korzystając z dystrybuanty. Zacznijmy od tego - tu mamy rozkład (wyniki pomiarów): Ok. Średnia to środek zbioru. Zazwyczaj mamy podane także odchylenie

Bardziej szczegółowo

Ankieta. Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży.

Ankieta. Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży. Ankieta Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży www.fundamentywiary.pl Pytania ankiety i instrukcje Informacje wstępne Wybierz datę przeprowadzenia ankiety w czasie typowego spotkania grupy młodzieżowej.

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zadania na kółko matematyczne dla uczniów gimnazjum

Przykładowe zadania na kółko matematyczne dla uczniów gimnazjum 1 Przykładowe zadania na kółko matematyczne dla uczniów gimnazjum Zagadnienia, które uczeń powinien znać przy rozwiązywaniu opisanych zadań: zastosowanie równań w zadaniach tekstowych, funkcje i ich monotoniczność,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z matematyki w klasie IV

Wymagania edukacyjne z matematyki w klasie IV Wymagania edukacyjne z matematyki w klasie IV Na ocenę dopuszczającą uczeń potrafi: Dodawać i odejmować w pamięci liczby dwucyfrowe. Obliczyć wartości wyrażeń arytmetycznych z zachowaniem kolejności wykonywania

Bardziej szczegółowo

Luty 2001 Algorytmy (7) 2000/2001 s-rg@siwy.il.pw.edu.pl

Luty 2001 Algorytmy (7) 2000/2001 s-rg@siwy.il.pw.edu.pl System dziesiętny 7 * 10 4 + 3 * 10 3 + 0 * 10 2 + 5 *10 1 + 1 * 10 0 = 73051 Liczba 10 w tym zapisie nazywa się podstawą systemu liczenia. Jeśli liczba 73051 byłaby zapisana w systemie ósemkowym, co powinniśmy

Bardziej szczegółowo

2. Liczby pierwsze i złożone, jednoznaczność rozkładu na czynniki pierwsze, największy wspólny dzielnik, najmniejsza wspólna wielokrotność. (c.d.

2. Liczby pierwsze i złożone, jednoznaczność rozkładu na czynniki pierwsze, największy wspólny dzielnik, najmniejsza wspólna wielokrotność. (c.d. 2. Liczby pierwsze i złożone, jednoznaczność rozkładu na czynniki pierwsze, największy wspólny dzielnik, najmniejsza wspólna wielokrotność. (c.d.) 10 października 2009 r. 20. Która liczba jest większa,

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA. JEDNOSTKI DŁUGOŚCI kilometr hektometr metr decymetr centymetr milimetr mikrometr km hm m dm cm mm µm

MATEMATYKA. JEDNOSTKI DŁUGOŚCI kilometr hektometr metr decymetr centymetr milimetr mikrometr km hm m dm cm mm µm MATEMATYKA Spis treści 1 jednostki miar 2 wzory skróconego mnożenia 3 podzielność liczb 3 przedrostki 4 skala 4 liczby naturalne 5 ułamki zwykłe 9 ułamki dziesiętne 9 procenty 10 geometria i stereometria

Bardziej szczegółowo

Gdzie widać rybę? Marcin Braun Autor podręczników szkolnych

Gdzie widać rybę? Marcin Braun Autor podręczników szkolnych FOTON 128, Wiosna 2015 35 Gdzie widać rybę? Marcin Braun Autor podręczników szkolnych Jednym z najbardziej znanych przykładów załamania światła jest fakt, że gdy znad wody patrzymy na przepływającą rybę,

Bardziej szczegółowo

3. Macierze i Układy Równań Liniowych

3. Macierze i Układy Równań Liniowych 3. Macierze i Układy Równań Liniowych Rozważamy równanie macierzowe z końcówki ostatniego wykładu ( ) 3 1 X = 4 1 ( ) 2 5 Podstawiając X = ( ) x y i wymnażając, otrzymujemy układ 2 równań liniowych 3x

Bardziej szczegółowo

3.3.1. Metoda znak-moduł (ZM)

3.3.1. Metoda znak-moduł (ZM) 3.3. Zapis liczb binarnych ze znakiem 1 0-1 0 1 : 1 0 0 1 1 0 1 1 0 1 0 0 0 0 1 0 0 0 1 reszta 0 0 0 0 0 0 0 1 3.3. Zapis liczb binarnych ze znakiem W systemie dziesiętnym liczby ujemne opatrzone są specjalnym

Bardziej szczegółowo

Informatyka 1. Złożoność obliczeniowa

Informatyka 1. Złożoność obliczeniowa Informatyka 1 Wykład XI Złożoność obliczeniowa Robert Muszyński ZPCiR ICT PWr Zagadnienia: efektywność programów/algorytmów, sposoby zwiększania efektywności algorytmów, zasada 80 20, ocena efektywności

Bardziej szczegółowo

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1)

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) CZYTANIE A. Mówi się, że człowiek uczy się całe życie. I jest to bez wątpienia prawda. Bo przecież wiedzę zdobywamy nie tylko w szkole, ale również w pracy, albo

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI NA POSZCZEGOLNE OCENY W KLASIE IV

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI NA POSZCZEGOLNE OCENY W KLASIE IV WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI NA POSZCZEGOLNE OCENY W KLASIE IV I SEMESTR a) Wymagania konieczne (na ocenę dopuszczającą) Obejmują wiadomości i umiejętności umożliwiające uczniowi dalszą naukę, bez

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 To jest moje ukochane narzędzie, którym posługuję się na co dzień w Fabryce Opowieści, kiedy pomagam swoim klientom - przede wszystkim przedsiębiorcom, właścicielom firm, ekspertom i trenerom - w taki

Bardziej szczegółowo

Odejmowanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach

Odejmowanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach Przedmowa Odejmowanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach To opracowanie jest napisane z myślą o uczniach klas 4 szkół podstawowych którzy po raz pierwszy spotykają się z odejmowaniem ułamków

Bardziej szczegółowo

wagi cyfry 7 5 8 2 pozycje 3 2 1 0

wagi cyfry 7 5 8 2 pozycje 3 2 1 0 Wartość liczby pozycyjnej System dziesiętny W rozdziale opiszemy pozycyjne systemy liczbowe. Wiedza ta znakomicie ułatwi nam zrozumienie sposobu przechowywania liczb w pamięci komputerów. Na pierwszy ogień

Bardziej szczegółowo

Wobec powyższego ruch planet odbywa się ruchem spiralnym, a nie jak nam się wydaje po okręgu, gdyż wtedy mielibyśmy nieustanny rok świstaka.

Wobec powyższego ruch planet odbywa się ruchem spiralnym, a nie jak nam się wydaje po okręgu, gdyż wtedy mielibyśmy nieustanny rok świstaka. Spirala czasu Czy doświadczasz czegoś co w prosty sposób można nazwać przyspieszeniem czasu? Odczuwasz, że dni mijają coraz szybciej? Przestajesz liczyć minuty i godziny? Żyjesz raczej od tygodnia do tygodnia,

Bardziej szczegółowo

9. ILE TO KOSZTUJE CZYLI OD ZAGADKI DO ZADANIA TEKSTOWEGO, CZ. III

9. ILE TO KOSZTUJE CZYLI OD ZAGADKI DO ZADANIA TEKSTOWEGO, CZ. III 46 Mirosław Dąbrowski 9. ILE TO KOSZTUJE CZYLI OD ZAGADKI DO ZADANIA TEKSTOWEGO, CZ. III Cele ogólne w szkole podstawowej: zdobycie przez uczniów umiejętności wykorzystywania posiadanych wiadomości podczas

Bardziej szczegółowo

oraz Początek i kres

oraz Początek i kres oraz Początek i kres Powstanie Wszechświata szacuje się na 13, 75 mld lat temu. Na początku jego wymiary były bardzo małe, a jego gęstość bardzo duża i temperatura niezwykle wysoka. Ponieważ w tej niezmiernie

Bardziej szczegółowo

ZAPRASZAMY DO VI ETAPU MATEMATYCZNEJ LIGI ZADANIOWEJ TERMIN ODDAWANIA ROZWIĄZANYCH ZADAŃ UPŁYWA 24 MAJA 2013 R. ŻYCZYMY POWODZENIA!!

ZAPRASZAMY DO VI ETAPU MATEMATYCZNEJ LIGI ZADANIOWEJ TERMIN ODDAWANIA ROZWIĄZANYCH ZADAŃ UPŁYWA 24 MAJA 2013 R. ŻYCZYMY POWODZENIA!! ZAPRASZAMY DO VI ETAPU MATEMATYCZNEJ LIGI ZADANIOWEJ TERMIN ODDAWANIA ROZWIĄZANYCH ZADAŃ UPŁYWA 24 MAJA 2013 R. ŻYCZYMY POWODZENIA!! LIGA ZADANIOWA KLASA IV Uzupełnij tabelę: Bok kwadratu Pole kwadratu

Bardziej szczegółowo

Jak napisać program obliczający pola powierzchni różnych figur płaskich?

Jak napisać program obliczający pola powierzchni różnych figur płaskich? Część IX C++ Jak napisać program obliczający pola powierzchni różnych figur płaskich? Na początku, przed stworzeniem właściwego kodu programu zaprojektujemy naszą aplikację i stworzymy schemat blokowy

Bardziej szczegółowo

[WYSYŁANIE MAILI Z PROGRAMU EXCEL]

[WYSYŁANIE MAILI Z PROGRAMU EXCEL] c 20140612- rev. 2 [WYSYŁANIE MAILI Z PROGRAMU EXCEL] ZAWARTOŚĆ Wstęp... 3 Funkcje w excelu... 4 Funkcja Hiperłącza... 7 Dodawanie odbiorców... 8 Uzupełnianie tytułu... 8 Wpisywanie treści... 8 Znane problemy...

Bardziej szczegółowo

Wstęp do programowania. Reprezentacje liczb. Liczby naturalne, całkowite i rzeczywiste w układzie binarnym

Wstęp do programowania. Reprezentacje liczb. Liczby naturalne, całkowite i rzeczywiste w układzie binarnym Wstęp do programowania Reprezentacje liczb Liczby naturalne, całkowite i rzeczywiste w układzie binarnym System dwójkowy W komputerach stosuje się dwójkowy system pozycyjny do reprezentowania zarówno liczb

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI W KLASIE V

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI W KLASIE V WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI W KLASIE V Uczeń na ocenę dopuszczającą potrafi: - Oszacować wyniki obliczeń na liczbach dziesiętnych w kontekście zakupów. - Korzystać z gotowego planu. - Narysować prostokąt

Bardziej szczegółowo

2 Arytmetyka. d r 2 r + d r 1 2 r 1...d d 0 2 0,

2 Arytmetyka. d r 2 r + d r 1 2 r 1...d d 0 2 0, 2 Arytmetyka Niech b = d r d r 1 d 1 d 0 będzie zapisem liczby w systemie dwójkowym Zamiana zapisu liczby b na system dziesiętny odbywa się poprzez wykonanie dodawania d r 2 r + d r 1 2 r 1 d 1 2 1 + d

Bardziej szczegółowo

Podstawy Programowania

Podstawy Programowania Podstawy Programowania Wykład X Złożoność obliczeniowa Robert Muszyński ZPCiR ICT PWr Zagadnienia: efektywność programów/algorytmów, sposoby zwiększania efektywności algorytmów, zasada 80 20, ocena efektywności

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z matematyki w klasie IV

Wymagania edukacyjne z matematyki w klasie IV Wymagania edukacyjne z matematyki w klasie IV a) Wymagania konieczne (na ocenę dopuszczającą) obejmują wiadomości i umiejętności umożliwiające uczniowi dalszą naukę, bez których uczeń nie jest w stanie

Bardziej szczegółowo

dodaje liczby bez przekraczania progu dziesiątkowego, zapisuje słownie godziny przedstawione na zegarze,

dodaje liczby bez przekraczania progu dziesiątkowego, zapisuje słownie godziny przedstawione na zegarze, MATEMATYKA KLASA 4 Wymagania na poszczególne oceny Wymagania konieczne (na ocenę dopuszczającą) obejmują wiadomości i umiejętności umożliwiające uczniowi dalszą naukę, bez których uczeń nie jest w stanie

Bardziej szczegółowo

Test z matematyki. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko. Drogi Uczniu,

Test z matematyki. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko. Drogi Uczniu, Małe olimpiady przedmiotowe Test z matematyki ORGANIZATORZY: Wydział Edukacji Urzędu Miasta w Koszalinie Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie Imię i nazwisko. Szkoła Szkoła Podstawowa nr 7 w Koszalinie

Bardziej szczegółowo

Indukcja matematyczna

Indukcja matematyczna Indukcja matematyczna 1 Zasada indukcji Rozpatrzmy najpierw następujący przykład. Przykład 1 Oblicz sumę 1 + + 5 +... + (n 1). Dyskusja. Widzimy że dla n = 1 ostatnim składnikiem powyższej sumy jest n

Bardziej szczegółowo

5. OKREŚLANIE WARTOŚCI LOGICZNEJ ZDAŃ ZŁOŻONYCH

5. OKREŚLANIE WARTOŚCI LOGICZNEJ ZDAŃ ZŁOŻONYCH 5. OKREŚLANIE WARTOŚCI LOGICZNEJ ZDAŃ ZŁOŻONYCH Temat, którym mamy się tu zająć, jest nudny i żmudny będziemy się uczyć techniki obliczania wartości logicznej zdań dowolnie złożonych. Po co? możecie zapytać.

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY IV

MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY IV MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY IV Nauczyciel: Jacek Zoń WYMAGANIA EDUKACYJNE NA OCENĘ DOPUSZCZAJĄCĄ DLA KLASY IV : 1. przeczyta i zapisze liczbę wielocyfrową (do tysięcy) 2. zna nazwy rzędów

Bardziej szczegółowo

TEST WIELOSTOPNIOWY NAUCZYCIELSKI DLA KL. IV SPRAWDZAJĄCY CAŁOROCZNE WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI Z MATEMATYKI

TEST WIELOSTOPNIOWY NAUCZYCIELSKI DLA KL. IV SPRAWDZAJĄCY CAŁOROCZNE WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI Z MATEMATYKI TEST WIELOSTOPNIOWY NAUZYIELSKI LA KL. IV SPRAWZAJĄY AŁOROZNE WIAOMOŚI I UMIEJĘTNOŚI Z MATEMATYKI BEATA KOWALZYK NAUZYIEL MATEMATYKI SP W LIBISZOWIE Opracowała: mgr Beata Kowalczyk SPIS TREŚI 1. Spis treści..str.

Bardziej szczegółowo

Zamiana ułamków na procenty oraz procentów na ułamki

Zamiana ułamków na procenty oraz procentów na ułamki Zamiana ułamków na procenty oraz procentów na ułamki Przedmowa Opracowanie to jest napisane z myślą o uczniach szkół podstawowych którzy całkowicie nie rozumieją o co chodzi w procentach. Prawie wszystko

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

Ciała i wielomiany 1. przez 1, i nazywamy jedynką, zaś element odwrotny do a 0 względem działania oznaczamy przez a 1, i nazywamy odwrotnością a);

Ciała i wielomiany 1. przez 1, i nazywamy jedynką, zaś element odwrotny do a 0 względem działania oznaczamy przez a 1, i nazywamy odwrotnością a); Ciała i wielomiany 1 Ciała i wielomiany 1 Definicja ciała Niech F będzie zbiorem, i niech + ( dodawanie ) oraz ( mnożenie ) będą działaniami na zbiorze F. Definicja. Zbiór F wraz z działaniami + i nazywamy

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY V

MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY V MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY V Na ocenę wyższą uczeń powinien opanować wiedzę i umiejętności na ocenę (oceny) niższą. Dział programowy: LICZBY NATURALNE podać przykład liczby naturalnej czytać

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

Jak nie zostać niewolnikiem kalkulatora? Obliczenia pamięciowe i pisemne.

Jak nie zostać niewolnikiem kalkulatora? Obliczenia pamięciowe i pisemne. Jak nie zostać niewolnikiem kalkulatora? Obliczenia pamięciowe i pisemne. W miarę postępu techniki w niepamięć odeszły nawyki do wykonywania pisemnych albo pamięciowych obliczeń. O suwaku logarytmicznym,

Bardziej szczegółowo

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze.

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze. Przedmowa Kiedy byłem mały, nawet nie wiedziałem, że jestem dzieckiem specjalnej troski. Jak się o tym dowiedziałem? Ludzie powiedzieli mi, że jestem inny niż wszyscy i że to jest problem. To była prawda.

Bardziej szczegółowo

WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE

WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE Wyrażeniem algebraicznym nazywamy wyrażenie zbudowane z liczb, liter, nawiasów oraz znaków działań, na przykład: Symbole literowe występujące w wyrażeniu algebraicznym nazywamy zmiennymi.

Bardziej szczegółowo

Lekcja 5 - PROGRAMOWANIE NOWICJUSZ

Lekcja 5 - PROGRAMOWANIE NOWICJUSZ Lekcja 5 - PROGRAMOWANIE NOWICJUSZ 1 Programowanie i program według Baltiego Najpierw sprawdźmy jak program Baltie definiuje pojęcia programowania i programu: Programowanie jest najwyższym trybem Baltiego.

Bardziej szczegółowo

Umiesz Liczyć Licz Kalorie

Umiesz Liczyć Licz Kalorie Umiesz Liczyć Licz Kalorie Cześć! W tym krótkim poradniku wytłumaczę Ci dlaczego według mnie jedzenie wszystkiego w odpowiednich ilościach pozwoli utrzymać świetną sylwetkę przez całe życie. Tak dobrze

Bardziej szczegółowo

Należy pamiętać, że czas liczymy w niedziesiątkowym systemie oraz:

Należy pamiętać, że czas liczymy w niedziesiątkowym systemie oraz: ZAMIANA JEDNOSTEK Zamiana jednostek to prosta sztuczka, w miejsce starej jednostki wpisujemy ile to jest w nowych jednostkach i wykonujemy odpowiednie działanie, zobacz na przykładach. Ćwiczenia w zamianie

Bardziej szczegółowo

Uniwersyteckie Koło Matematyczne - Tajemnicza liczba e.

Uniwersyteckie Koło Matematyczne - Tajemnicza liczba e. Uniwersyteckie Koło Matematyczne - Tajemnicza liczba e. Filip Piękniewski Wydział Matematyki i Informatyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika http://www.mat.umk.pl/ philip 17 grudnia 2009 Filip Piękniewski,

Bardziej szczegółowo

Sprawić aby każdy mógł generować korzyści finansowe na rzeczach, za które normalnie trzeba płacić...

Sprawić aby każdy mógł generować korzyści finansowe na rzeczach, za które normalnie trzeba płacić... Witaj, Istnieje pewnie kilka(naście) albo i więcej powodów, dla których teraz czytasz te słowa. Niezależnie więc od tego, dlaczego teraz je czytasz, chcę Ci podziękować za to, że inwestujesz swój czas

Bardziej szczegółowo

Wykłady z matematyki - Granica funkcji

Wykłady z matematyki - Granica funkcji Rok akademicki 2016/17 UTP Bydgoszcz Granica funkcji Otoczenie punktu 0 to przedział ( 0 ɛ, 0 + ɛ) dla każdego ɛ > 0 Sąsiedztwo punktu 0 to jego otoczenie bez punktu 0. Jeżeli funkcja jest określona w

Bardziej szczegółowo

W. Guzicki Zadanie 28 z Informatora Maturalnego poziom rozszerzony 1

W. Guzicki Zadanie 28 z Informatora Maturalnego poziom rozszerzony 1 W. uzicki Zadanie 8 z Informatora Maturalnego poziom rozszerzony 1 Zadanie 8. any jest sześcian (zobacz rysunek) o krawędzi równej 1. unkt S jest środkiem krawędzi. Odcinek W jest wysokością ostrosłupa

Bardziej szczegółowo

Skrypt 3. Potęgi. Opracowanie: GIM3. 1. Potęga o wykładniku naturalnym (cz.1) 2. Potęga o wykładniku naturalnym (cz.2)

Skrypt 3. Potęgi. Opracowanie: GIM3. 1. Potęga o wykładniku naturalnym (cz.1) 2. Potęga o wykładniku naturalnym (cz.2) Projekt Innowacyjny program nauczania matematyki dla gimnazjów współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Skrypt 3 Potęgi 1. Potęga o wykładniku naturalnym

Bardziej szczegółowo

DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1

DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1 DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1 I. ZAGADNIENIA TEORETYCZNE Niepewności pomiaru standardowa niepewność wyniku pomiaru wielkości mierzonej bezpośrednio i złożona niepewność standardowa. Przedstawianie wyników

Bardziej szczegółowo

Które z poniższych adresów są adresem hosta w podsieci o masce 255.255.255.248

Które z poniższych adresów są adresem hosta w podsieci o masce 255.255.255.248 Zadanie 1 wspólne Które z poniższych adresów są adresem hosta w podsieci o masce 255.255.255.248 17.61.12.31 17.61.12.93 17.61.12.144 17.61.12.33 17.61.12.56 17.61.12.15 Jak to sprawdzić? ODPOWIEDŹ. Po

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA: (tak to ja, jestem tu, nie dam Ci spokoju, taka ze mnie stara zrzęda)

MATEMATYKA: (tak to ja, jestem tu, nie dam Ci spokoju, taka ze mnie stara zrzęda) Liczba Pi Bardzo lubię liczbę Pi, Kiedy ona na tablicy śpi. Liczba pi jest międzynarodowa, Więc każdy o niej mówi, że jest przebojowa. Gdy 3,14 uczeń zna Z matematyki 6 ma. Matematyka to nie muzyka, Z

Bardziej szczegółowo

8.2 Drukowanie arkusza kalkulacyjnego

8.2 Drukowanie arkusza kalkulacyjnego przede wszystkim zastanów się, co chcesz pokazać na wykresie (te same dane można pokazać na różne sposoby, uwypuklając różne ich aspekty) zaznacz zakres danych jeszcze przed wywołaniem kreatora wykonaj

Bardziej szczegółowo

Bukiety matematyczne dla gimnazjum

Bukiety matematyczne dla gimnazjum Bukiety matematyczne dla gimnazjum http://www.mat.uni.torun.pl/~kolka/ 1 X 2002 Bukiet I Dany jest prostokąt o bokach wymiernych a, b, którego obwód O i pole P są całkowite. 1. Sprawdź, że zachodzi równość

Bardziej szczegółowo

Urządzenia Techniki. Klasa I TI. System dwójkowy (binarny) -> BIN. Przykład zamiany liczby dziesiętnej na binarną (DEC -> BIN):

Urządzenia Techniki. Klasa I TI. System dwójkowy (binarny) -> BIN. Przykład zamiany liczby dziesiętnej na binarną (DEC -> BIN): 1. SYSTEMY LICZBOWE UŻYWANE W TECHNICE KOMPUTEROWEJ System liczenia - sposób tworzenia liczb ze znaków cyfrowych oraz zbiór reguł umożliwiających wykonywanie operacji arytmetycznych na liczbach. Do zapisu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 1: Systemy liczbowe

Ćwiczenie nr 1: Systemy liczbowe Ćwiczenie nr 1: Systemy liczbowe Barbara Łukawska, Adam Krechowicz, Tomasz Michno Podstawowym systemem liczbowym uŝywanym na co dzień jest system dziesiętny. Podstawą tego systemu jest 10 cyfr 0, 1, 2,

Bardziej szczegółowo

Dowód osobisty. Dowód osobisty mówi, kim jesteś, jakie masz imię i nazwisko, gdzie mieszkasz. Dowód osobisty mówi, że jesteś obywatelem Polski.

Dowód osobisty. Dowód osobisty mówi, kim jesteś, jakie masz imię i nazwisko, gdzie mieszkasz. Dowód osobisty mówi, że jesteś obywatelem Polski. Dowód osobisty Dowód osobisty mówi, kim jesteś, jakie masz imię i nazwisko, gdzie mieszkasz. Dowód osobisty mówi, że jesteś obywatelem Polski. Dowód osobisty musi posiadać każdy, kto ma 18 lat. Dowód osobisty

Bardziej szczegółowo

Rozstęp Pozycyjne Odchylenie ćwiartkowe Współczynnik zmienności

Rozstęp Pozycyjne Odchylenie ćwiartkowe Współczynnik zmienności Miary zmienności: Miary zmienności Klasyczne Wariancja Odchylenie standardowe Odchylenie przeciętne Współczynnik zmienności Rozstęp Pozycyjne Odchylenie ćwiartkowe Współczynnik zmienności 2 Spróbujmy zastanowić

Bardziej szczegółowo

O liczbach niewymiernych

O liczbach niewymiernych O liczbach niewymiernych Agnieszka Bier Spotkania z matematyką jakiej nie znacie ;) 8 stycznia 0 Liczby wymierne i niewymierne Definicja Liczbę a nazywamy wymierną, jeżeli istnieją takie liczby całkowite

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI DLA KLASY 4 SP

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI DLA KLASY 4 SP I. Liczby naturalne część 1 konieczne i umiejętności dodaje liczby bez przekraczania progu dziesiątkowego, odejmuje liczby w zakresie 100 bez przekraczania progu dziesiątkowego, mnoży liczby jednocyfrowe,

Bardziej szczegółowo

Dzięki mojemu poradnikowi poznasz elitarne strategie i techniki, metody znane bardzo nielicznej grupie mężczyzn specjalizujących się w randkowaniu.

Dzięki mojemu poradnikowi poznasz elitarne strategie i techniki, metody znane bardzo nielicznej grupie mężczyzn specjalizujących się w randkowaniu. Zawsze w życiu lubiłem podejmować wyzwania i właśnie tak podchodzę do pracy z Tobą. Być może nie masz jeszcze takich sukcesów z kobietami jakich byś pragnął więc musimy bezwzględnie poprawić ten wynik.

Bardziej szczegółowo

I POTĘGI zadania na ocenę celującą

I POTĘGI zadania na ocenę celującą Rozwiązania należy oddać na oddzielnej kartce lub w specjalnym zeszycie, podając kod zestawu (znajduje się on w prawym górnym rogu). Rozwiązania muszą zawierać obliczenia a nie tylko odpowiedź. W przypadku,

Bardziej szczegółowo

KONKURS MATEMATYCZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP REJONOWY

KONKURS MATEMATYCZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP REJONOWY pieczątka WKK Kod ucznia - - Dzień Miesiąc Rok DATA URODZENIA UCZNIA KONKURS MATEMATYCZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP REJONOWY Drogi Uczniu Witaj na II etapie konkursu matematycznego. Przeczytaj uważnie

Bardziej szczegółowo

10 kluczowych zasad efektywnego uczenia się tradingu

10 kluczowych zasad efektywnego uczenia się tradingu 10 kluczowych zasad efektywnego uczenia się tradingu Prowadzący: Agenda 1. 5 najpoważniejszych błędów traderów podczas nauki tradingu 2. Uczenie się na błędach - czy na pewno to jest dobre? 3. Dlaczego

Bardziej szczegółowo

Procenty - powtórzenie

Procenty - powtórzenie Procent to umowny zapis wartości, która jest ułamkiem dziesiętnym lub ułamkiem zwykłym o mianowniku 100. 25% to inaczej: lub 0,25. 100% to inaczej : lub 1. Zamiana ułamków na procenty Aby zamienić ułamek

Bardziej szczegółowo