Zoologia 11. PTAKI. Jerzy Dzik. Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW. Warszawa 2015

Save this PDF as:
Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zoologia 11. PTAKI. Jerzy Dzik. Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW. Warszawa 2015"

Transkrypt

1 Zoologia 11. PTAKI Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW Warszawa 2015

2 POCHODZENIE piór Longisquama 230 mln lat powstały z powiększonych łusek? prawdziwe dinozaury nie miały piór miały małe przednie kończyny i ograniczenie ruchu tylnych kolumny komórek z keratynowym cytoszkieletem rozwój pióra stosina Compsognathus 145 mln lat i odcisk łusek na ogonie dinozaura ptaki miały wspólnego przodka z dinozaurami pióro Archaeopteryx 145 mln lat

3 INŻYNIERIA lotu koncepcja Tetrapteryx Beebe 1915 * środek ciężkości i powierzchni nośnej Microraptor 135 mln lat tylne skrzydła najstarszy ptak Anchiornis 155 mln lat początkowo niezbędna powierzchnia nośna na tylnych kończynach tylne skrzydła rozwój umięśnienia przesunął środek ciężkości do przodu ptaki pochodzą od nadrzewnych archozaurów

4 ARCHAEOPTERYX praptak jurajski uzębione szczęki jaszczurczy ogon pazury na skrzydłach szkielet podobny do dinozaura tylne skrzydła Archaeopteryx 145 mln lat

5 MIĘŚNIE lotne m. supracoracoideus m. pectoralis procoracoideum m. pectoralis do 20% masy ciała; obniża skrzydło (depressor) m. supracoracoideus z bloczkiem; unosi skrzydło (elevator) Archaeopteryx bez grzebienia na mostku ani bloczka musculus pectoralis

6 WORKI płucne worki płucne kaczka Anas worki powietrzne płuco tchawica worki płucne worki płucne pełnią rolę miechów płuc i chłodzenia organów ciała jak u krokodyli powietrze przepływa jednokierunkowo mechanizm wentylacji niepodobny do ssaków Alligator jednokierunkowy przepływ zaczątkowe worki

7 POSTĘPY ewolucji kogut? kura? kolejne etapy formowania anatomii ptaków: redukcja ogona (pygostyl) wyrostki na żebrach utrata zębów zanik szponów na skrzydłach równolegle w licznych liniach Lithornis 60 mln lat zanik szponów Confuciusornis 120 mln lat Sinornis 130 mln lat zanik zębów redukcja ogona Archaeopteryx 140 mln lat

8 STRUSIE wtórnie nielotne Ratitae nandu Rhea tinamu Nothoprocta gniazdo tinamu dołek wyścielony ściółką tylko lewy jajowód różni od dinozaurów, penis usztywniany limfą, jak gadzi sztywne podniebienie odróżnia strusie, kiwi i tinamu od pozostałych ptaków tinamu fruwają; wysiaduje tylko samiec jaja strusi wysiadywane wspólnie na ziemi Lithornis 60 mln lat Paleotis 40 mln lat

9 RELIKTY gadziej anatomii? jacana Jacana (krewniak siewek) pazur kiwi i anhima (także hoacyn i jacana) mają wciąż pazury na skrzydłach pazur hoacyn Opisthocomus (krewniak kukułek pazury u piskląt) formy z pazurami molekularnie są sobie bliskie Anhima (krewniak blaszkodziobych)

10 RELIKTY gadzich zachowań Galli Alectura Megapodidae piasek liście komora z jajami jaja inkubowane w stercie liści (jak krokodyle) pisklęta zdolne do lotu wkrótce po wykluciu nie ma opieki rodzicielskiej podobnie jak u Gobipteryx sprzed 70 mln lat pokrewieństwa molekularne kuraki są być może pierwotniejsze od strusi

11 KURAKI pierwotne ptaki latające Galli curacao Crax ziarnojady, umięśniony żołądek z kamykami cechy pierwotne: krótki lot, gniazdowanie na ziemi, pisklęta zdolne do biegania zaawansowania: ubarwienie, dymorfizm ostrogi Agriocharis Phasianidae krewniak indyka i pawia głuszec Tetrao żywi się igłami sosnowymi

12 BLASZKODZIOBE pierwotne zachowania płciowe? Anseres australijska Anseranas pośrednia między gęsią a kurakami cedzące blaszki, błona pławna, krótkie nogi wydatny helikoidalny penis kompletna błona blaszki w dziobie pełne pierzenie zaczątki błony pławnej penis Oxyura 42,5 cm reliktowa Anhima pazur na skrzydle

13 MORSKIE rybożerne Pelecani kormoran Phalacrocorax fregata Fregata gniazda na drzewach błona pławna między wszystkimi palcami faeton Phaëthon pelikan Pelecanus niezależne od innych ptaków doskonalenie lotu

14 NADWODNI lotnicy Charadrii rybitwa Sterna mewa Larus najpierwotniejsze przypominają kurki wodne; mają kostny pazur na skrzydłach doskonalenie lotu łączy się z osłabieniem nóg tylko mewy i alki dobrze pływają umiejętnośc lotu do perfekcji jacana Jacana z kostnym pazurem na skrzydłach antarktyczny relikt Chionis bez błony pławnej pazur sieweczka Charadrius

15 DŁUGONODZY biegacze Grues & Podicipedes drop Otis największy dzisiejszy ptak latający pierwotne cechy żurawi: boczna elastyczność kręgosłupa sprawnie biegają; gniazda na ziemi; perkozy pokrewne flamingom łyska Fulica płetwa na każdym palcu perkoz Podiceps żuraw Grus

16 DŁUGONOGIE drapieżniki Ciconiae bocian Ciconia ślepowron Nycticorax gniazda na drzewach gniazdowanie na ziemi gniazdo wite na drzewach w dziupli czapla Ardea od drapieżnictwa ku rybożerności?

17 ucho AVES WIELKIE drapieżniki Accipitres & Striges gniazda na drzewach sowy nocne z miękkim upierzeniem gniazdowanie na ziemi puszczyk Strix wite na drzewach w dziupli kondor Vultur sekretarz Sagittarius

18 WĘCH na oceanie Procellarii albatros Diomedea rurkowate nozdrza dobry węch i duże gruczoły solne fulmar Fulmarus przystosowania do oceanicznych przestrzeni storm-petrel Oceanites

19 PODWODNY lot w Antarktyce Gavii & Sphenisci nur Gavia nury nurkują wiosłując nogami ale wspomagają się skrzydłami; dziś tylko na północy pingwiny uprawiają podwodny lot; tylko na południu pingwin Anthropornis 35 mln lat pingwin królewski Aptenodytes początki poprzedzają konwergencję antarktyczną pingwin Eudyptes

20 USPRAWNIENIE lotu Columbae percepcja pola magnetycznego gołąb Columba wole wiąże gołębie z kurakami najpierwotniejsze to zagniazdowniki gniazdo na ziemi organ zmysłu magnetycznego w okolicy nosowej mają już ryby magnetyt komórka magnetoreceptora troci Oncorhynchus mechanizm zmysłu magnetycznego dyskusyjny pustynny gołąb Pterocles ma biegające pisklęta

21 GNIAZDA w krzewach Cuculi kukułka ani Crotophaga krewniaki hoacyna ale dwa palce skierowane do tyłu gniazda nisko na gałęziach liczne pasożyty lęgowe większość buduje własne gniazda hoacyn Opisthocomus liściożerny symbionty jelitowe

22 trogony kraski AVES ECHOLOKACJA lelki Caprimulgi jaskiniowy owocożerny Steatornis Quetzal Trogonidae lelek Caprimulgus nocne szeroki dziób lelki są pokrewne jerzykom (echolokacja)

23 KOLIBRY i jerzyki Apodes jerzyk Apus koliber Calypte jaskółka morska Collocalia jerzyki to pierwotne "jaskółki" nie umieją chodzić kolibry odżywiają się nektarem największy koliber Patagona gigas gniazda lepione śliną najmniejszy Mellisuga helenae

24 "PAPUGI" Starego Świata Coraciae zimorodek Alcedo doskonalenie chwytu gałązek (przeciwstawność kciuka, zrośnięte nasady pozostałych palców u krasek) gniazda moszczone w dziuplach i norach gniazda na ziemi żołna Merops na wite drzewach w dziupli dudek Upupa kolorowe kraska Coracias

25 krętogłów Jynx AVES DZIÓB zastosowania Pici & Psittaci szkielet gnykowy języka papuga Anodorhynchus mocny dziób; gniazda w norach i dziuplach dwa palce do tyłu (jak kukułki) dzięcioły same drążą dziuple; długi język dzięcioł zielony Picus górna szczęka papug ruchoma najdawniejsze papugi żyły 40 mln lat temu w Europie

26 WRÓBLOWATE pochodzenie Passeres nowozelandzka Acanthisitta duży kciuk zginany niezależnie od pozostałych palców relikt z Nowej Zelandii nie ma modyfikacji krtani typowej dla śpiewających ani stapes typowego dla krzykliwych powstały na rozpadającej się Gondwanie

27 kruki drozdy szpaki sikory trznadle zięby AVES WRÓBLOWATE złożoność behavioru Passeres Cardinalis Cardinalidae rajski ptak Paradisea rozrost mózgu złożone zachowania rozrodcze i dominacyjne komunikacja wzrokowa barwne upierzenie i dymorfizm płciowy komunikacja dźwiękowa śpiew, modyfikacje budowy krtani specyficzna budowa krtani stoją najwyżej wśród ptaków nie anatomią lecz intelektem

28 WRÓBLOWATE budowa gniazd Passeres afrykański Ploceus Remiz Remizidae Anthoscopus rozmaity podział ról płci konstrukcje gniazd specyficzne gatunkowo dostosowane do nich zachowania higieniczne fałszywe wejście azjatycki Orthotomus

Ćwiczenie 12 Ptaki Gromada AVES (ptaki)

Ćwiczenie 12 Ptaki Gromada AVES (ptaki) Prowadzący zajęcia: dr Magdalena Markowska dr Paweł Majewski Autorzy skryptu: dr Marta Dudziak dr Mateusz Gołąb Ćwiczenie 12 Ptaki Gromada AVES (ptaki) Cechy wyróżniające Skóra ptaków pokryta jest keratynowymi

Bardziej szczegółowo

autor: Bożena Kowalska

autor: Bożena Kowalska autor: Bożena Kowalska GRUPY KRĘGOWCÓW RYBY PŁAZY GADY SSAKI PTAKI POWIETRZE WODA LĄD Bocian biały Kaczka krzyżówka Struś afrykański PRZYSTOSOWANIA PTAKÓW DO LOTU W BUDOWIE ZEWNĘTRZNEJ pokrycie ciała piórami

Bardziej szczegółowo

Temat: Ptaki kręgowce latające.

Temat: Ptaki kręgowce latające. Temat: Ptaki kręgowce latające. 1.Układ oddechowy ptaków. Układ oddechowy ptaków składa się z dróg oddechowych oraz płuc. Drogi oddechowe doprowadzają tlen do płuc. W płucach następuje wymiana gazowa.

Bardziej szczegółowo

Kręgowce. 7 7. Podkreśl cechy, które świadczą o przystosowaniu żaby do życia na lądzie. (0 2) grupa a

Kręgowce. 7 7. Podkreśl cechy, które świadczą o przystosowaniu żaby do życia na lądzie. (0 2) grupa a grupa a Kręgowce Poniższy test składa się z 19 zadań Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą Imię i nazwisko do uzyskania za prawidłowe odpowiedzi Za rozwiązanie całego sprawdzianu możesz uzyskać

Bardziej szczegółowo

Fauna kręgowców Polski

Fauna kręgowców Polski Fauna kręgowców Polski część PTAKI dr Beata Czyż pok 314 e-mail czyz@biol.uni.wroc.pl www.biol.uni.wroc.pl/czyz dr Bartłomiej Sklepowicz pok 314 www.zep.biol.uni.wroc.pl Program ćwiczeń 2 spotkania po

Bardziej szczegółowo

XVII edycja Międzywojewódzkiego Konkursu Wiedzy Przyrodniczo Ekologicznej. Etap gminny. Rok szkolny 2011/2012

XVII edycja Międzywojewódzkiego Konkursu Wiedzy Przyrodniczo Ekologicznej. Etap gminny. Rok szkolny 2011/2012 XVII edycja Międzywojewódzkiego Konkursu Wiedzy Przyrodniczo Ekologicznej. Etap gminny. Rok szkolny 2011/2012 1. Wstaw obok zdania literę P, jeśli uważasz je za zdanie prawdziwe lub literę F, jeśli uznasz

Bardziej szczegółowo

Sowy. Przygotowała Zuzia Górska

Sowy. Przygotowała Zuzia Górska Sowy Przygotowała Zuzia Górska Puchacz Długość ciała (wraz z dziobem i ogonem): 60 78 cm Długość ogona: 23 29 cm Rozpiętość skrzydeł: 155 180 cm Waga: 1,6 2,8 kg samce; 2,3 4,2 kg samice Liczba jaj: 2

Bardziej szczegółowo

Ci wspaniali lotnicy przystosowanie ptaków do lotu i dalekich wędrówek

Ci wspaniali lotnicy przystosowanie ptaków do lotu i dalekich wędrówek Ci wspaniali lotnicy przystosowanie ptaków do lotu i dalekich wędrówek Tomasz Mazgajski Muzeum i Instytut Zoologii PAN Generalia Przystosowania do lotu Pióra i pierzenie Wędrówki Pochodzenie ptaków Archeopteryx

Bardziej szczegółowo

PRZYCZYNY ZBIEŻNOŚCI (dokąd zmierza ewolucja?)

PRZYCZYNY ZBIEŻNOŚCI (dokąd zmierza ewolucja?) Wstęp do biologii 11. PRZYCZYNY ZBIEŻNOŚCI (dokąd zmierza ewolucja?) Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW 2015 UWARUNKOWANIA ewolucji procesy płciowe ograniczają różnorodność w obrębie

Bardziej szczegółowo

Sztuczne schronienia dla ptaków

Sztuczne schronienia dla ptaków Sztuczne schronienia dla ptaków dr Romuald Mikusek Obidza, 23.05.2013 w Krakowie fot. C. Korkosz fot. R. Mikusek fot. G. Leśniewski fot. R. Mikusek Program Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko . Błotniaki

Imię i nazwisko  . Błotniaki Imię i nazwisko email Błotniaki Błotniaki, to liczący 13 gatunków rodzaj ptaków drapieżnych z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), rzędu sokołowych (Falconiformes), występujących w Eurazji, Afryce

Bardziej szczegółowo

Zwierzęta część IV. dodatek (uzupełnienie) 1. RYBY 2. PŁAZY 3. GADY 4. PTAKI 5. SSAKI

Zwierzęta część IV. dodatek (uzupełnienie) 1. RYBY 2. PŁAZY 3. GADY 4. PTAKI 5. SSAKI Zwierzęta część IV dodatek (uzupełnienie) 1. RYBY 2. PŁAZY 3. GADY 4. PTAKI 5. SSAKI RYBY - osmoregulacja, - ryby dwudyszne, - wędrówki (tarło), - ryby chrzęstnoszkieletowe. Osmoregulacja u ryb morskich

Bardziej szczegółowo

PRZYCZYNY ZBIEŻNOŚCI (dokąd zmierza ewolucja?)

PRZYCZYNY ZBIEŻNOŚCI (dokąd zmierza ewolucja?) Wstęp do biologii 11. PRZYCZYNY ZBIEŻNOŚCI (dokąd zmierza ewolucja?) Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW 2017 UWARUNKOWANIA ewolucji procesy płciowe ograniczają różnorodność w obrębie

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko. Błotniaki. Gniazdowanie... 2 W Polsce... 2. Gniazdowanie... 3 W Polsce... 3. Błotniak stawowy - Circus aeruginosus...

Imię i nazwisko. Błotniaki. Gniazdowanie... 2 W Polsce... 2. Gniazdowanie... 3 W Polsce... 3. Błotniak stawowy - Circus aeruginosus... Błotniaki Błotniaki, to liczący 13 gatunków rodzaj ptaków drapieŝnych z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), rzędu sokołowych (Falconiformes), występujących w Eurazji, Afryce i Ameryce. Ptaki te osiągają

Bardziej szczegółowo

Asia Gwis CZAPLE, KURY. I GŁUPTAKI, czyli o bogactwie ptasiego świata. Nasza Księgarnia

Asia Gwis CZAPLE, KURY. I GŁUPTAKI, czyli o bogactwie ptasiego świata. Nasza Księgarnia Asia Gwis CZAPLE, KURY I GŁUPTAKI, czyli o bogactwie ptasiego świata Nasza Księgarnia 1. modroara hiacyntowa, 2. ara żółtoskrzydła, 3. tukan wielki z młodym, 4. tukan ognistooki, 5. arasari wielopręgi,

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT LEKCJI PRZYRODY W KLASIE IV TEMAT: POZNAJEMY KRĘGOWCE.

KONSPEKT LEKCJI PRZYRODY W KLASIE IV TEMAT: POZNAJEMY KRĘGOWCE. KONSPEKT LEKCJI PRZYRODY W KLASIE IV TEMAT: POZNAJEMY KRĘGOWCE. autor: Wioletta Budkowska Kozak PSP z OI nr 7 w Stalowej Woli CELE OPERACYJNE: UCZEŃ: wymienia grupy zwierząt należące do kręgowców, na podstawie

Bardziej szczegółowo

Copyright Wydawnictwo SBM Sp. z o.o., Warszawa 2013

Copyright Wydawnictwo SBM Sp. z o.o., Warszawa 2013 Copyright Wydawnictwo SBM Sp. z o.o., Warszawa 2013 Wydanie I Opracowanie tekstu: Natalia Kawałko Redakcja i korekta: Natalia Kawałko, Elżbieta Wójcik Opracowanie graficzne, skład, okładka i przygotowanie

Bardziej szczegółowo

VI. W POWIETRZU I W WODZIE, CZYLI PRZYSTOSOWANIA PTAKÓW WODNYCH.

VI. W POWIETRZU I W WODZIE, CZYLI PRZYSTOSOWANIA PTAKÓW WODNYCH. VI. W POWIETRZU I W WODZIE, CZYLI PRZYSTOSOWANIA PTAKÓW WODNYCH. Cezary Wójcik Układ ruchu, czyli szkielet i mięśnie. Szkielet ptaków w związku z ich przystosowaniem do lotu posiada pewne specyficzne cechy.

Bardziej szczegółowo

Zadania aktywizujące dzieci i młodzież: 2. Natura 2000

Zadania aktywizujące dzieci i młodzież: 2. Natura 2000 Zadania aktywizujące dzieci i młodzież: 2. atura 2000 2A. ZADAIE AKTywIZUjĄCE: Obserwacje ornitologiczne zajęcia terenowe Program atura 2000 w szczególny sposób chroni gatunki ptaków. Dlatego istotne jest,

Bardziej szczegółowo

TEMAT: AWIFAUNA ZBIORNIKÓW WODNYCH.

TEMAT: AWIFAUNA ZBIORNIKÓW WODNYCH. TEMAT: AWIFAUNA ZBIORNIKÓW WODNYCH. CELE : 1). Obserwacja ptaków bytujących nad zbiornikami wodnymi w ich naturalnym środowisku. 2). Oznaczanie gatunków ptaków zaobserwowanych podczas zajęć, oraz określanie

Bardziej szczegółowo

Rozpoznawanie ptaków Gołąb Wróbel

Rozpoznawanie ptaków Gołąb Wróbel Rozpoznawanie ptaków Gołąb W Polsce występuje kilka gatunków gołębi. W miastach najpowszechniejsza jest odmiana gołąb miejski (zaskakująco ;) ). Standardowe upierzenie jest przedstawione na zdjęciu, ale

Bardziej szczegółowo

Awifauna terenów wodno-błotnych

Awifauna terenów wodno-błotnych Awifauna terenów wodno-błotnych Awifauna terenów wodno-błotnych Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Cele kształcenia: 1. kształcenie umiejętności dokonywania i dokumentowania obserwacji przyrodniczych,

Bardziej szczegółowo

- pospolity ptak miejski; często spotykany w parkach, ogrodach, śródpolnych zadrzewieniach i w lasach liściastych i mieszanych;

- pospolity ptak miejski; często spotykany w parkach, ogrodach, śródpolnych zadrzewieniach i w lasach liściastych i mieszanych; Grzywacz, fot. Cezary Korkosz Grzywacz Columba palumbus - największey europejski gołąb; - pospolity ptak miejski; często spotykany w parkach, ogrodach, śródpolnych zadrzewieniach i w lasach liściastych

Bardziej szczegółowo

Obserwacje ornitologiczne

Obserwacje ornitologiczne Walory przyrodnicze miasta Torunia i okolic Obserwacje ornitologiczne cz. 1 siedliska występujące w podtoruńskich lasach, szczególnie interesujące są tu Stawy Przysieckie. Krajobraz minionego stulecia

Bardziej szczegółowo

miasto las pola i łąki jezioro bagno góry parki i ogrody

miasto las pola i łąki jezioro bagno góry parki i ogrody Ptaki zamieszkują różne siedliska, które są ich domem. Siedliska zapewniają ptakom pożywienie, miejsce do odpoczynku i schronienia. 1. Dopasuj nazwę do każdego siedliska ptaków spośród: miasto las pola

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa Komisja Ochrony Odry przed Zanieczyszczeniem Internationale Kommission zum Schutz der Oder gegen Verunreinigung Mezinárodní komise pro

Międzynarodowa Komisja Ochrony Odry przed Zanieczyszczeniem Internationale Kommission zum Schutz der Oder gegen Verunreinigung Mezinárodní komise pro Międzynarodowa Komisja Ochrony Odry przed Zanieczyszczeniem Internationale Kommission zum Schutz der Oder gegen Verunreinigung Mezinárodní komise pro ochranu Odry před znečištěním Ptaki Odra jakiej nie

Bardziej szczegółowo

PTAKI Polski. Karolina Matoga

PTAKI Polski. Karolina Matoga PTAKI Polski Karolina Matoga WSTĘP.... 4 WIOSNA....16 LATO...56 JESIEŃ....100 ZIMA....132 3 Wszystkie mewy są doskonałymi lotnikami. Potrafią pokonywać bardzo długie dystanse i z powodzeniem poruszać

Bardziej szczegółowo

Obszar specjalnej ochrony ptaków Zalew Kamieński i Dziwna PLB320011

Obszar specjalnej ochrony ptaków Zalew Kamieński i Dziwna PLB320011 Obszar specjalnej ochrony ptaków Zalew Kamieński i Dziwna PLB320011 Wykonano w ramach projektu projektu nr POIS.05.03.00-00-280/10 pn. Projekty planów ochrony 5 ostoi Natura 2000 wyznaczonych na obszarach

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie miesięczne - styczeń 2016

Sprawozdanie miesięczne - styczeń 2016 Warszawa, 31 stycznia 2016 r. TRJNGA Andrzej Węgrzynowicz ul. Brygady Pościgowej 6/17 03-984 Warszawa NIP: 951-206-90-11 Sprawozdanie miesięczne - styczeń 2016 Badania prowadzono w dniach: 11, 14, 21 stycznia

Bardziej szczegółowo

PTASI KALENDARZ 2012 MARZEC

PTASI KALENDARZ 2012 MARZEC PTASI KALENDARZ 2012 MARZEC ŁYSKA- Fulica atra L. Chruściele Rallidae Już w marcu, a nawet wcześniej, na wodach, na których lód ledwo stopniał, pojawiają się stada łysek powracające z zimowisk na południu

Bardziej szczegółowo

PTASIE WYSPY CZYNNA OCHRONA PTAKÓW SIEWKOWYCH (CHARADRIIFORMES) W NAJWAŻNIEJSZYCH OSTOJACH GATUNKÓW

PTASIE WYSPY CZYNNA OCHRONA PTAKÓW SIEWKOWYCH (CHARADRIIFORMES) W NAJWAŻNIEJSZYCH OSTOJACH GATUNKÓW PTASIE WYSPY CZYNNA OCHRONA PTAKÓW SIEWKOWYCH (CHARADRIIFORMES) W NAJWAŻNIEJSZYCH OSTOJACH GATUNKÓW PTASIE WYSPY Obszary objęte działaniami: obszar Natura 2000 Dolina Dolnej Wisły PLB040003 obszar Natura

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie miesięczne - styczeń 2017

Sprawozdanie miesięczne - styczeń 2017 Warszawa, 09 lutego 2017 r. TRINGA Andrzej Węgrzynowicz ul. Brygady Pościgowej 6/17 03-984 Warszawa NIP: 951-206-90-11 Sprawozdanie miesięczne - styczeń 2017 Badania prowadzono w dniach: 5, 11, 19, 23,

Bardziej szczegółowo

Historia naturalna zwierząt O częściach zwierząt O pochodzeniu zwierząt.

Historia naturalna zwierząt O częściach zwierząt O pochodzeniu zwierząt. ZOOLOGIA Autorem pierwszych prac zoologicznych był Arystoteles. W jego 300 dziełach opisanych jest ponad 500 gatunków zwierząt. Nazwany ojcem zoologii napisał m.in.: Historia naturalna zwierząt O częściach

Bardziej szczegółowo

Raport uproszczony nr 1. zawierający informacje o ptakach wędrownych, bytujących i lęgowych. zebrane w trakcie liczeń transektowych

Raport uproszczony nr 1. zawierający informacje o ptakach wędrownych, bytujących i lęgowych. zebrane w trakcie liczeń transektowych Raport uproszczony nr 1 zawierający informacje o ptakach wędrownych, bytujących i lęgowych zebrane w trakcie liczeń transektowych w miesiącach marzec maj 2018 Monitoring został wykonany w ramach kontynuacji

Bardziej szczegółowo

Pióra, lecz nie wieczne...

Pióra, lecz nie wieczne... Pióra, lecz nie wieczne... Pióra jak wiadomo stanowią charakterystyczny element ciała, wyróżniający ptaki spośród wszystkich zwierząt. Stwierdzenie banalne, ale nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że

Bardziej szczegółowo

Analiza zagrożeń. Główne zagrożenia istniejące i potencjalne. w odniesieniu do przedmiotów ochrony objętych Planem

Analiza zagrożeń. Główne zagrożenia istniejące i potencjalne. w odniesieniu do przedmiotów ochrony objętych Planem Analiza zagrożeń Główne zagrożenia istniejące i potencjalne w odniesieniu do przedmiotów ochrony objętych Planem Fot. Edyta Karpierz A021 Bąk Botaurus stellaris 965 drapieżnictwo norka amer., lis 954 inwazja

Bardziej szczegółowo

III. DLACZEGO ŁABĘDŹ JEST NIEMY, A PERKOZ DWUCZUBY?

III. DLACZEGO ŁABĘDŹ JEST NIEMY, A PERKOZ DWUCZUBY? III. DLACZEGO ŁABĘDŹ JEST NIEMY, A PERKOZ DWUCZUBY? Małgorzata Wójcik, Cezary Wójcik INFORMACJE OGÓLNE. Dotychczas Polsce stwierdzono występowanie około 440 gatunków ptaków, z czego blisko 230 gatunków

Bardziej szczegółowo

Budowa i fizjologia ptaków

Budowa i fizjologia ptaków Ewa Szulc Budowa i fizjologia ptaków Ptaki (łac. Aves) należą do najliczniejszej gromady kręgowców. Istnieje około 10 000 gatunków ptaków, z których 9 000 opisano. Ich wielkośd waha się od 5 centymetrów

Bardziej szczegółowo

Kryteria lęgowości ptaków - materiały pomocnicze.

Kryteria lęgowości ptaków - materiały pomocnicze. Kryteria lęgowości ptaków - materiały pomocnicze. wersja 2. 2015-05-06 Opracowanie: Tomasz Wilk, uwagi przekazali: Rafał Bobrek, Arkadiusz Sikora, a także Tomasz Baziak, Tomasz Chodkiewicz, Przemysław

Bardziej szczegółowo

WIOSENNE KONCERTY. UCZYMY SIĘ SŁUCHAĆ I ROZUMIEĆ GŁOSY PTAKÓW

WIOSENNE KONCERTY. UCZYMY SIĘ SŁUCHAĆ I ROZUMIEĆ GŁOSY PTAKÓW WIOSENNE KONCERTY. UCZYMY SIĘ SŁUCHAĆ I ROZUMIEĆ GŁOSY PTAKÓW 9 CELE OGÓLNE: rozwijanie wrażliwości słuchowej rozwijanie pasji obserwowania zjawisk przyrodniczych zdobywanie umiejętności samodzielnego

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 3 do zarządzenia Nr 37/2013 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 31 grudnia 2013 r.

Załącznik Nr 3 do zarządzenia Nr 37/2013 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 31 grudnia 2013 r. Załącznik Nr 3 do zarządzenia Nr 37/2013 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 31 grudnia 2013 r. Tab. 1. Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń dla zachowania właściwego

Bardziej szczegółowo

Błotniak zbożowy poluje na łąkach na gryzonie. Zuzanna Mindak, kl. 2, NSP nr 1 w Bydgoszczy

Błotniak zbożowy poluje na łąkach na gryzonie. Zuzanna Mindak, kl. 2, NSP nr 1 w Bydgoszczy CZ NI N A Y T O B U Błotniak zbożowy poluje na łąkach na gryzonie. Zuzanna Mindak, kl. 2, NSP nr 1 w Bydgoszczy wydano ze środków: Wojewódzkiego Funduszu Ochrony rodowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie miesięczne styczeń 2018

Sprawozdanie miesięczne styczeń 2018 Warszawa, 13 marca 2018 r. TRINGA Andrzej Węgrzynowicz ul. Brygady Pościgowej 6/17 03-984 Warszawa Sprawozdanie miesięczne styczeń 2018 Badania prowadzono w dniach: 1, 2, 20, 31 stycznia 2018 r. Wykonano

Bardziej szczegółowo

PTASI KALENDARZ 2012 PAŹDZIERNIK

PTASI KALENDARZ 2012 PAŹDZIERNIK PTASI KALENDARZ 2012 PAŹDZIERNIK Grzywacz (Columba palumbus) Siniak (Columba oenas) Turkawka (Streptopelia turtur) Sierpówka (Synogarlica turecka) (Streptopelia decaocto) Gołębiowate, gołębie właściwe

Bardziej szczegółowo

POZNAJMY BLIśEJ PTAKI Kamila Kozieł

POZNAJMY BLIśEJ PTAKI Kamila Kozieł POZNAJMY BLIśEJ PTAKI Kamila Kozieł Ptaki zamieszkują wiele róŝnych środowisk na Ziemi. Spotkamy je na pustyniach i stepach, w lasach iglastych i tropikalnych, na bezleśnych obszarach podbiegunowych, polach

Bardziej szczegółowo

OFERTA EDUKACYJNA na rok szkolny 2015/2016

OFERTA EDUKACYJNA na rok szkolny 2015/2016 OFERTA EDUKACYJNA na rok szkolny 2015/2016 Drodzy nauczyciele! Serdecznie zapraszamy do korzystania z oferty Centrum Edukacji Przyrodniczej w Lubinie w nowym roku szkolnym 2015/2016. Poniżej przedstawiamy

Bardziej szczegółowo

1. Rysunek przedstawia schemat przekroju przez oko człowieka. 2. Rysunek przedstawia schemat przekroju przez ucho ludzkie.

1. Rysunek przedstawia schemat przekroju przez oko człowieka. 2. Rysunek przedstawia schemat przekroju przez ucho ludzkie. 1. Rysunek przedstawia schemat przekroju przez oko człowieka. a) nazwij części oka oznaczone cyframi: 1 -.. 2 -.. 7 -. b) podaj nazwę części oka która: 1) przekazuje obraz oglądanego obiektu do mózgu -..

Bardziej szczegółowo

Regulamin Powiatowego Konkursu Ornitologicznego

Regulamin Powiatowego Konkursu Ornitologicznego Regulamin Powiatowego Konkursu Ornitologicznego 1. Organizatorami 9. Powiatowego Konkursu Ornitologicznego (zwanego dalej konkursem ) są Muzeum Miasta Pabianic oraz Starostwo Powiatowe w Pabianicach. 2.

Bardziej szczegółowo

DZIUPLAKI Ptaki miesiąca: dzięcioły

DZIUPLAKI Ptaki miesiąca: dzięcioły DZIUPLAKI Ptaki miesiąca: dzięcioły Mimo marcowych chłodów i częstych powrotów zimy ptaki, zwłaszcza te pozostające u nas na zimę, rozpoczynają już swój sezon lęgowy. Jednym z miejsc wykorzystywanych przez

Bardziej szczegółowo

Wspólne pochodzenie. Ślady ewolucji.

Wspólne pochodzenie. Ślady ewolucji. Wspólne pochodzenie Ślady ewolucji. Wspólne pochodzenie Wspólni przodkowie Dla wszystkich organizmów na Ziemi można odnaleźć wspólnego przodka przeszłość Wspólny przodek Drzewo i klasyfikacja hierarchiczna

Bardziej szczegółowo

SZPAK. strona 1 SZPAK 2010-09-05 PTAKI. Opis przedmiotu: Ptaki chronione - Szpak Etykietka zapałczana (10,8 / 6,6 cm) ZPZ CZECHOWICE przec. 200 zap.

SZPAK. strona 1 SZPAK 2010-09-05 PTAKI. Opis przedmiotu: Ptaki chronione - Szpak Etykietka zapałczana (10,8 / 6,6 cm) ZPZ CZECHOWICE przec. 200 zap. strona 1 SZPAK 2010-09-05 SZPAK Opis przedmiotu: Ptaki chronione - Szpak ZPZ CZECHOWICE przec. 200 zap. strona 1 SZCZYGIEŁ 2010-09-05 SZCZYGIEŁ Opis przedmiotu: Ptaki chronione - Szczygieł ZPZ CZECHOWICE

Bardziej szczegółowo

zawierający informacje o ptakach lęgowych zebrane w trakcie prowadzenia liczeń w czasie spływów w miesiącach: maj-lipiec 2016

zawierający informacje o ptakach lęgowych zebrane w trakcie prowadzenia liczeń w czasie spływów w miesiącach: maj-lipiec 2016 Raport uproszczony nr 2 zawierający informacje o ptakach lęgowych zebrane w trakcie prowadzenia liczeń w czasie spływów w miesiącach: maj-lipiec 2016 Monitoring został wykonany w ramach kontynuacji monitoringu

Bardziej szczegółowo

tel:

tel: Funkcjonalny model krtani, powiększenie 4x Nr ref: MA01453 Informacja o produkcie: Funkcjonalny model krtani. Powiększenie 4x Wysokiej jakości powiększony model krtani wraz z kością gnykową. W prawej części

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 3

Scenariusz zajęć nr 3 Autor scenariusza: Krystyna Jakubowska Blok tematyczny: Listopadowe święto Scenariusz zajęć nr 3 I. Tytuł scenariusza: Ptaki też mają swoje tajemnice. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Dni Ptaków Wędrownych

Międzynarodowe Dni Ptaków Wędrownych Międzynarodowe Dni Ptaków Wędrownych Idziemy na wycieczkę w ramach Międzynarodowych Dni Ptaków Wędrownych. Na czym to polega? To proste! Będąc w terenie spróbuj zaobserwować wszystkie 12 gatunków ptaków

Bardziej szczegółowo

Zwierzęta część IV 1. RYBY 2. PŁAZY 3. GADY 4. PTAKI 5. SSAKI

Zwierzęta część IV 1. RYBY 2. PŁAZY 3. GADY 4. PTAKI 5. SSAKI Zwierzęta część IV 1. RYBY 2. PŁAZY 3. GADY 4. PTAKI 5. SSAKI Analiza porównawcza kręgowców SYSTEMATYKA - ryby SYSTEMATYKA - płazy SYSTEMATYKA - gady SYSTEMATYKA - ptaki SYSTEMATYKA - ssaki Formy przejściowe

Bardziej szczegółowo

i na matematycznej wyspie materiały dla ucznia, pakiet 48, s. 1 KARTA:... Z KLASY:...

i na matematycznej wyspie materiały dla ucznia, pakiet 48, s. 1 KARTA:... Z KLASY:... przyrodnicza Ad@ i J@ś na matematycznej wyspie materiały dla ucznia, pakiet 48, s. 1 1 Godło Polski Opisz ptaka, który znajduje się w godle Polski. przyrodnicza Ad@ i J@ś na matematycznej wyspie materiały

Bardziej szczegółowo

Temat. Poznajemy ptaki wodne w najbliższej okolicy i nie tylko...

Temat. Poznajemy ptaki wodne w najbliższej okolicy i nie tylko... SCENARIUSZ ZAJĘĆ nr 3 - turystyczny szlak ornitologiczny Temat. Poznajemy ptaki wodne w najbliższej okolicy i nie tylko... Cele ogólne: poznanie różnorodności ptaków występujących nad zbiornikami wodnymi

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz.U.2004.220.2237 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Na podstawie art. 49 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.

Bardziej szczegółowo

Temat: Świat gadów. Gady pierwotnie lądowe lądzie wtórnie w wodzie zmiennocieplne ciepłolubne

Temat: Świat gadów. Gady pierwotnie lądowe lądzie wtórnie w wodzie zmiennocieplne ciepłolubne Temat: Świat gadów. Gady (gromada) określa się jako zwierzęta pierwotnie lądowe. Oznacza to, że są one pierwszą grupą kręgowców, która w pełni przystosowała się do życia na lądzie. Niektóre gatunki wtórnie

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA ZADAŃ KONKURSU

REALIZACJA ZADAŃ KONKURSU Tabela Sprawozdanie z realizacji konkursu wojewódzkiego Mały ornitolog organizowanego przez Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Olsztynie Olsztyńskie Centrum Edukacji Ekologicznej Nazwa

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 7

Scenariusz zajęć nr 7 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Wielkanocne tradycje Scenariusz zajęć nr 7 I. Tytuł scenariusza zajęć : " Życie w jajku zaklęte ". II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III.

Bardziej szczegółowo

Natura 2000 Powiązania ekologiczne a funkcjonowanie zbiornika

Natura 2000 Powiązania ekologiczne a funkcjonowanie zbiornika Natura 2000 Powiązania ekologiczne a funkcjonowanie zbiornika Robert Gwiazda Instytut Ochrony Przyrody PAN Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Opis zagrożenia. Przedmiot ochrony istniejące. Lp. potencjalne

Opis zagrożenia. Przedmiot ochrony istniejące. Lp. potencjalne Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń dla zachowania właściwego stanu ochrony gatunków ptaków będących przedmiotami ochrony oraz ich siedlisk Lp. Przedmiot ochrony istniejące Zagrożenia potencjalne

Bardziej szczegółowo

3. Rysunek obok przedstawia postać larwalną: a. żaby, b. ropuchy, c. traszki, d. rzekotki drzewnej.

3. Rysunek obok przedstawia postać larwalną: a. żaby, b. ropuchy, c. traszki, d. rzekotki drzewnej. 1. Niektóre gatunki płazów tylko okresowo, na czas rozrodu, przebywają w wodzie, resztę roku spędzają na lądzie. Należą do nich: a. żaby zielone i kumak górski, b. kumak nizinny i traszka grzebieniasta,

Bardziej szczegółowo

O BAŻANTACH WIEM WSZYSTKO - bank pytań do konkursu wiedzowego dla uczniów klas IV VI CZĘŚĆ I 1. Do jakiego gatunku należy bażant?

O BAŻANTACH WIEM WSZYSTKO - bank pytań do konkursu wiedzowego dla uczniów klas IV VI CZĘŚĆ I 1. Do jakiego gatunku należy bażant? O BAŻANTACH WIEM WSZYSTKO - bank pytań do konkursu wiedzowego dla uczniów klas IV VI CZĘŚĆ I 1. Do jakiego gatunku należy bażant? Bażant jest przedstawicielem kuraków. 2. Skąd pochodzą bażanty? Bażanty

Bardziej szczegółowo

Ochrona rzadkich ptaków strefowych w wybranych obszarach Natura 2000 na Lubelszczyźnie

Ochrona rzadkich ptaków strefowych w wybranych obszarach Natura 2000 na Lubelszczyźnie Ochrona rzadkich ptaków strefowych w wybranych obszarach Natura 2000 na Lubelszczyźnie LIFE13 NAT/PL/000060 Plan lekcji GODZINY PONIEDZIAŁEK WTOREK ŚRODA CZWARTEK PIĄTEK 7 00-8 00 8 00-9 00 9 00-10 00

Bardziej szczegółowo

Kraków, dnia 22 września 2014 r. Poz. 5154. z dnia 18 września 2014 roku

Kraków, dnia 22 września 2014 r. Poz. 5154. z dnia 18 września 2014 roku DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Kraków, dnia 22 września 2014 r. Poz. 5154 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KRAKOWIE z dnia 18 września 2014 roku w sprawie ustanowienia

Bardziej szczegółowo

Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 OGÓLNA BUDOWA I MECHANIKA KLATKI PIERSIOWEJ ŻEBRO

Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 OGÓLNA BUDOWA I MECHANIKA KLATKI PIERSIOWEJ ŻEBRO Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 OGÓLNA BUDOWA I MECHANIKA KLATKI PIERSIOWEJ W skład szkieletu klatki piersiowej wchodzi: 12 kręgów piersiowych, 12 par żeber i mostek. trzon mostka ŻEBRO Jest kością długą w kształcie

Bardziej szczegółowo

QUIZ EKOLOGICZNY. 1. Wśród powracających do nas z ciepłych krajów ptaków wędrujących spotkać można skowronka. wróbla. wronę.

QUIZ EKOLOGICZNY. 1. Wśród powracających do nas z ciepłych krajów ptaków wędrujących spotkać można skowronka. wróbla. wronę. QUIZ EKOLOGICZNY 1. Wśród powracających do nas z ciepłych krajów ptaków wędrujących spotkać można skowronka. wróbla. wronę. 2. Wiosenny kwiat pierwiosnek: nie znosi mrozów. znosi lekkie mrozy. jest bardzo

Bardziej szczegółowo

Pytania na zaliczenie II-gie poprawkowe z anatomii prawidłowej człowieka dla studentów Oddziału Stomatologicznego

Pytania na zaliczenie II-gie poprawkowe z anatomii prawidłowej człowieka dla studentów Oddziału Stomatologicznego Pytania na zaliczenie II-gie poprawkowe z anatomii prawidłowej człowieka dla studentów Oddziału Stomatologicznego KOŃCZYNA GÓRNA Kości i ich połączenia 1. Stałe i niestałe składniki stawów 1. Połączenia

Bardziej szczegółowo

Międzywojewódzki Konkurs. Wiedzy Przyrodniczo - Ekologicznej

Międzywojewódzki Konkurs. Wiedzy Przyrodniczo - Ekologicznej Międzywojewódzki Konkurs Wiedzy Przyrodniczo - Ekologicznej pt. Ptaki szponiaste naszych parków krajobrazowych XXIII EDYCJA II ETAP rok szkolny 2017/2018 INSTRUKCJA Witamy Ciebie na II etapie Międzywojewódzkiego

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc dzikim ptakom. Lek wet Agnieszka Czujkowska Dr n. Wet Andrzej G. Kruszewicz Miejski Ogród Zoologiczny w Warszawie

Pierwsza pomoc dzikim ptakom. Lek wet Agnieszka Czujkowska Dr n. Wet Andrzej G. Kruszewicz Miejski Ogród Zoologiczny w Warszawie Pierwsza pomoc dzikim ptakom Lek wet Agnieszka Czujkowska Dr n. Wet Andrzej G. Kruszewicz Miejski Ogród Zoologiczny w Warszawie Pierwsza pomoc to wszelkie czynności przed dostarczeniem ptaka do odpowiedniej

Bardziej szczegółowo

Temat 9. Lokomocja naczelnych

Temat 9. Lokomocja naczelnych Temat 9 Lokomocja naczelnych Lokomocja nadrzewna problemy Problemy związane z poruszaniem się po drzewach: gałąź pionowa grawitacja wnoszenia ciężaru ciała trudne dla dużych gatunków, gałąź pozioma konieczność

Bardziej szczegółowo

2. budki lęgowe > zastępcze miejsca gniazdowania znakowanie drzew dziuplastych > ochrona miejsc gniazdowania

2. budki lęgowe > zastępcze miejsca gniazdowania znakowanie drzew dziuplastych > ochrona miejsc gniazdowania ZESTAW I 1. Rozpoznaj i podaj nazwę gatunkową przedstawionego na zdjęciu płaza, (zdjęcie nr 8). 2. Scharakteryzuj sposoby prowadzenia przez pracowników Parku ochrony czynnej ptaków. 3. Jedna z dolin na

Bardziej szczegółowo

The Baltic Sea Project - Wiosenne liczenie ptaków Protokół liczenia

The Baltic Sea Project - Wiosenne liczenie ptaków Protokół liczenia The Baltic Sea Project - Wiosenne liczenie ptaków Protokół liczenia data liczenia...... szkoła... nauczyciel... adres szkoły obszar liczenia... temperatura powietrza... widzialność... wiatr (siła I kierunek)...

Bardziej szczegółowo

Słowne: pogadanka, analiza wykresów, praca z tekstem, indywidualna, grupowa.

Słowne: pogadanka, analiza wykresów, praca z tekstem, indywidualna, grupowa. 1. Cele lekcji a) Wiadomości zna charakterystyczne cechy biologii ptaków drapieżnych, zna środowisko życia ptaków drapieżnych, wie, jakie cechy musi posiadać środowisko, aby stanowiło dogodną przestrzeń

Bardziej szczegółowo

CELE DZIAŁAŃ OCHRONNYCH

CELE DZIAŁAŃ OCHRONNYCH Załącznik Nr 4 do zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach z dnia 25 kwietnia 2014 r w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dolina Nidy PLB260001

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK B6 Metodyka analizy oddziaływania na awifaunę

ZAŁĄCZNIK B6 Metodyka analizy oddziaływania na awifaunę TOM B ZAŁĄCZNIKI TEKSTOWE ZAŁĄCZNIK B6 Metodyka analizy oddziaływania na awifaunę Wykonał: dr Marcin Polak dr Jarosław Wiącek Warszawa, grudzień 2010 r. Spis treści 1. ZałoŜenia do Metodyki oceny oddziaływania

Bardziej szczegółowo

mgr Grzegorz Witkowski Układ oddechowy

mgr Grzegorz Witkowski Układ oddechowy mgr Grzegorz Witkowski Górne drogi odd: - Jama nosowa - Gardło Dolne drogi odd: - Krtań - Tchawica - Oskrzela - Płuca Jama nosowa Nos zewnętrzny: - Trójścienna piramida - Koniec górny: nasada nosa - Boczne

Bardziej szczegółowo

Temat: Świat ssaków. Ssaki gromadą królestwa zwierząt lądowych wodnych stałocieplności Hibernację Estywację

Temat: Świat ssaków. Ssaki gromadą królestwa zwierząt lądowych wodnych stałocieplności Hibernację Estywację Temat: Świat ssaków. Ssaki, w ujęciu systematycznym, są gromadą i należą do królestwa zwierząt. Są szeroko rozpowszechnione na Ziemi żyją we wszystkich środowiskach, zarówno lądowych, jak i wodnych. Tę

Bardziej szczegółowo

Raport uproszczony nr 1 w miesiącach marzec maj 2015

Raport uproszczony nr 1 w miesiącach marzec maj 2015 Raport uproszczony nr 1 zawierający informacje o ptakach wędrownych, bytujących i lęgowych zebrane w trakcie liczeń transektowych w miesiącach marzec maj 2015 Monitoring został wykonany w ramach kontynuacji

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH

ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH z dnia. 2014 r. zmieniające zarządzenie w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dolina Nidy PLB260001 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

PTASI KALENDARZ 2013 KWIECIEŃ KOS (Turdus merula) Drozdy (Turdidae)

PTASI KALENDARZ 2013 KWIECIEŃ KOS (Turdus merula) Drozdy (Turdidae) PTASI KALENDARZ 2013 KWIECIEŃ KOS (Turdus merula) Drozdy (Turdidae) Kos (Turdus merula), należy do rodziny drozdów. Samiec jest cały czarny, oprócz żółtego dzioba oraz żółtej obrączki wokół oka, ze stosunkowo

Bardziej szczegółowo

(forskere) twierdzą, że powodem wyginięcia był wielki meteoryt, który spadł na Ziemię i spowodował ogromne zniszczenia oraz zmianę klimatu.

(forskere) twierdzą, że powodem wyginięcia był wielki meteoryt, który spadł na Ziemię i spowodował ogromne zniszczenia oraz zmianę klimatu. DINOZAURY DINOSAURER Wiele milionów lat temu, zanim na Ziemi pojawili się ludzie, żyły na naszej planecie inne zwierzęta niż obecnie. Między innymi były to dinozaury. Zwierzęta te były gadami (krypdyr)

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYSZKOLNY KONKURS EKOLOGICZNY KLAS I- III XVII EDYCJA Etap szkolny 23 marca 2017 Imię i nazwisko ucznia Nazwa szkoły..

MIĘDZYSZKOLNY KONKURS EKOLOGICZNY KLAS I- III XVII EDYCJA Etap szkolny 23 marca 2017 Imię i nazwisko ucznia Nazwa szkoły.. MIĘDZYSZKOLNY KONKURS EKOLOGICZNY KLAS I- III XVII EDYCJA 2017 Etap szkolny 23 marca 2017 Imię i nazwisko ucznia Nazwa szkoły.. Klasa W każdym pytaniu zakreśl tylko 1 poprawną odpowiedź. Grupa: A 1.Który

Bardziej szczegółowo

Gacek Stanisław, Mateusz Ledwoń

Gacek Stanisław, Mateusz Ledwoń Gacek Stanisław, Mateusz Ledwoń 30.11.2014 Sprawozdanie z waloryzacji ornitologicznej starorzeczy wykonanej w 2014 roku w ramach projektu Rewitalizacja, ochrona bioróżnorodności i wykorzystanie walorów

Bardziej szczegółowo

1. Ustanawia się plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Doliny Omulwi i Płodownicy PLB140005, zwanego dalej obszarem Natura 2000.

1. Ustanawia się plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Doliny Omulwi i Płodownicy PLB140005, zwanego dalej obszarem Natura 2000. ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W WARSZAWIE i REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W OLSZTYNIE z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru

Bardziej szczegółowo

Pomorski Program Edukacji Morskiej

Pomorski Program Edukacji Morskiej Pomorski Program Edukacji Morskiej Skarby Bałtyku Fauna Morza Bałtyckiego Ryby morskie Morza Bałtyckiego Co to jest ryba? Ryby tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami,

Bardziej szczegółowo

ZAKRES: PODSUMOWANIE SEZONU MIGRACJI JESIENNEJ (lipiec-listopad)

ZAKRES: PODSUMOWANIE SEZONU MIGRACJI JESIENNEJ (lipiec-listopad) Raport uproszczony nr 3 zawierający informacje o ptakach wędrownych zebrane w trakcie liczeń transektowych ZAKRES: PODSUMOWANIE SEZONU MIGRACJI JESIENNEJ (lipiec-listopad) Monitoring został wykonany w

Bardziej szczegółowo

PLAN ZADAŃ OCHRONNYCH OBSZARU NATURA 2000 PLB PUSZCZA AUGUSTOWSKA

PLAN ZADAŃ OCHRONNYCH OBSZARU NATURA 2000 PLB PUSZCZA AUGUSTOWSKA PLAN ZADAŃ OCHRONNYCH OBSZARU NATURA 2000 PLB 200002 PUSZCZA AUGUSTOWSKA Trzecie spotkanie Zespołu Lokalnej Współpracy, Studzieniczna 04.04.2012 r. Porządek spotkania 9 30-9 45 Rozpoczęcie spotkania 9

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE OGÓLNE O PROJEKCIE

INFORMACJE OGÓLNE O PROJEKCIE INFORMACJE OGÓLNE O PROJEKCIE ADRESACI: Projekt pn. Edukacja ekologiczna dzieci i młodzieży w zakresie ornitofauny na terenie woj. kujawsko-pomorskiego adresowany jest do: grup zorganizowanych dzieci i

Bardziej szczegółowo

Temat: Stawonogi zwierzęta o członowanych odnóżach.

Temat: Stawonogi zwierzęta o członowanych odnóżach. Temat: Stawonogi zwierzęta o członowanych odnóżach. Stawonogi to najliczniejsza gatunkowo grupa zwierząt występujących na Ziemi. Organizmy te żyją w wodach słodkich i słonych oraz niemal we wszystkich

Bardziej szczegółowo

WZÓR PROFILAKTYCZNEGO BADANIA PACJENTA W GABINECIE STOMATOLOGICZNYM

WZÓR PROFILAKTYCZNEGO BADANIA PACJENTA W GABINECIE STOMATOLOGICZNYM WZÓR PROFILAKTYCZNEGO BADANIA PACJENTA W GABINECIE STOMATOLOGICZNYM Przedstawiamy badanie w kierunku raka jamy ustnej zamieszczone na stronach Państwowego Instytutu Dentystycznego i Twarzowo-Czaszkowego

Bardziej szczegółowo

RODZINNY KONKURS TECHNICZNY

RODZINNY KONKURS TECHNICZNY RODZINNY KONKURS TECHNICZNY POMAGAMY PTAKOM W ZAKŁADANIU GNIAZD-BUDKI LĘGOWE Konkurs kierowany jest do uczniów i ich rodziców Organizatorami konkursu są: nauczyciel techniki Jolanta Zofia Szady nauczyciel

Bardziej szczegółowo

FLUOROURACILUM. Załącznik C.26. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1039 Poz.

FLUOROURACILUM. Załącznik C.26. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1039 Poz. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1039 Poz. 42 Załącznik C.26. FLUOROURACILUM 1 FLUOROURACILUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2 FLUOROURACILUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3 FLUOROURACILUM

Bardziej szczegółowo

Funkcje Ŝyciowe organizmów zwierzęcych

Funkcje Ŝyciowe organizmów zwierzęcych Funkcje Ŝyciowe organizmów zwierzęcych Podpisz wskazane elementy komórki zwierzęcej i określ ich funkcje......... Uzupełnij schemat podziału cukrowców. Dokończ zdanie, tak aby stanowiło definicję organizmów

Bardziej szczegółowo

Birds Reference List

Birds Reference List Birds Reference List A001 A002 A007 A019 A020 A021 A022 A023 A024 A026 A027 A029 A030 A031 A032 A034 Gavia stellata Gavia arctica Podiceps auritus Pelecanus onocrotalus Pelecanus crispus Botaurus stellaris

Bardziej szczegółowo

UKŁAD KRĄŻENIA I UKŁAD ODDECHOWY- N.Olszewska

UKŁAD KRĄŻENIA I UKŁAD ODDECHOWY- N.Olszewska UKŁAD KRĄŻENIA I UKŁAD ODDECHOWY- N.Olszewska 1.Trombocyty (płytki kwi)biorą udział w procesie: A.fagocytozy B.transportu tlenu C.oddychania D.krzepnięcia krwi 2. Której z wymienionych funkcji nie pełni

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2016

Warszawa, grudzień 2016 Raport uproszczony nr 3 zawierający informacje o ptakach wędrownych zebrane w trakcie prowadzenia liczeń transektowych w miesiącach lipiec-listopad 216 Monitoring został wykonany w ramach kontynuacji monitoringu

Bardziej szczegółowo