Ryzyka i wyzwania wynikające z sytuacji demograficznej Polski

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ryzyka i wyzwania wynikające z sytuacji demograficznej Polski"

Transkrypt

1 PREZENTACJA może być powielana i rozpowszechnia bez zgody autora z koniecznością podania źródła w przypadku cytowań i innych form wykorzystania materiału. Ryzyka i wyzwania wynikające z sytuacji demograficznej Polski Dr STANISŁAW KLUZA Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa w Warszawie tel. ( ) fax. ( ) Data: luty 2012

2 Prognoza ludności Polski Spadek dzietności i jednoczesne wydłużanie się przeciętnego czasu życia sprawią, iż liczba ludności w Polsce jedynie nieznacznie się zmniejszy do 2035r.* W latach będzie postępował proces niskiej dzietności i wydłużania się czasu życia, tzw. starzenie się społeczeństwa. Będzie wzrastał odsetek osób starszych w populacji. Opóźnianie decyzji o urodzeniu dziecka i zawarciu małżeństwa. Decydowanie się na mniejszą liczbę dzieci. Wzrost wpływu czynników wykształcenia i stabilizacji ekonomicznej na założenie rodziny i decyzję o dzieciach. Wzrost urodzeń pozamałżeńskich i matek samotnie wychowujących dzieci. Oczekiwany spadek ludności w wieku produkcyjnym. Zagrożenie dla systemu emerytalnego. Konsekwencje wykształconej emigracji do wysokorozwiniętych krajów UE. Polska ma nikłe szanse wyjścia w krótkiej i średniej perspektywie z depresji demograficznej ze względu na utrwalenie się negatywnych trendów. Prognoza ludności Polski z uwzględnieniem struktury wiekowej (w okresie ) * Ostania Prognoza ludności Polski do 2035r. zwiększyła poziom oczekiwanych urodzeń w stosunku do wcześniejszych projekcji na poziomie ok. 50 tys. rocznie przez najbliższe 25 lat (względem Prognozy ludności Polski do 2030r.). Źródło: Prognoza ludności Polski do 2035r., GUS.

3 Katastrofalny spadek dzietności W długim okresie spadek dzietności* poniżej prostej zastępowalności pokoleń zagraża ujemnym przyrostem naturalnym** i depresją demograficzną. Prosta zastępowalność pokoleń ma miejsce przy wskaźniku dzietności powyżej 2,1. Wskaźnik dzietności powyżej 2,1 został po raz ostatni osiągnięty w 1988r. Następnie mamy do czynienia z pogłębiającą się depresją urodzeniową. W XXI w. Polska wkroczyła z ujemnym przyrostem naturalnym** i dalszym spadkiem dzietności. Utrzymujące się od kilkunastu lat poziomy dzietności 1,2-1,4 nie gwarantują prostej zastępowalności pokoleń. Najniższy wsk. dzietności został osiągnięty w 2003 r. i wyniósł on 1,22, co oznacza, że pokolenie dzieci narodzonych w tym czasie jest 42% mniej liczne od pokolenia rodziców. Przy dzietności zbliżonej do 1,4 pokolenie dzieci jest o jedną trzecią mniej liczne od pokolenia swoich rodziców. Rosnąca liczba urodzeń po 2005r. jest cichym echem wyżu demograf. lat 80-tych. W najbliższych latach w wiek dorosły będą wkraczały pokolenia niżu demograficznego zapoczątkowanego wraz z nadejściem transformacji systemowej. * Współczynnik dzietności oznacza liczbę dzieci przeciętnie urodzonych przez kobietę w wieku lat. ** Przyrost naturalny to różnica między urodzeniami i zgonami. Źródło: Rocznik demograficzny, GUS Urodzenia, zgony i współczynnik dzietności * w Polsce w latach Urodzenia (w tys.) Zgony (w tys.) Dzietność (prawa oś) Rok ,0 2,6 2,4 2,0 1,8 1,4 1,2

4 Polska na tle Europy Perspektywy demograficzne Polski wyglądają znacznie gorzej na tle krajów UE, które prowadzą skuteczną polityką demograficzną. Podobnej depresji doświadczyły inne gospodarki, które weszły w okres przemian systemowych w latach 90-tych. Turcja Irlandia Francja Szwecja UK Rosja Ukraina Niemcy** Polska ,2 3,5 2,7 2,3 3, ,9 3,9 2,7 2,7 2,3 2,1 2,4 2, ,0 3,5 2,1 1,8 1,9 2,0 2,1 2, ,7 2,5 1,8 1,8 1,8 2,1 2,0 1, ,7 1,9 1,7 1,8 1,8 1,4 1,4 1,3 1, ,97 1, ,30 1,15 1,35 1, ,15 2,10 1,97 1,90 1,83 1,44 1,39 1,36 1,32 Gwałtowność negatywnych procesów demograficznych uwidoczniła się wraz z początkiem przemian gospodarczych w latach 90-tych. Podobne procesy demograficzne zachodziły w Europie Zachodniej dużo wcześniej, ale także wolniej. Obecnie w wielu krajach UE możemy zaobserwować proces wzrastającej dzietności w rezultacie prowadzenia polityki nakierowanej na odbudowę kapitału ludzkiego. Przemiany społeczno-ekonomiczne zapoczątkowane w 1989r., zmiany we wzorcach rodziny i zachowań społecznych odpowiadają za istotną część depresji demograficznej w Polsce. Dodatkowo zostały one wzmocnione przez filozofię podatkową traktującą dzieci jako luksusową konsumpcję i niewspółmiernie wyższe obciążenia wobec osób decydujących się na wychowywanie i utrzymanie dzieci. Negatywnymi ekonomicznymi skutkami starzenia się społeczeństw będą bardziej dotknięte gospodarki mniej zamożne. * Kolejność państw w tabeli względem malejącej dzietności w 2010r. ** RFN do 1993r. Źródło: Szacunki w oparciu o dane ONZ (UN), Department of Economic and Social Affairs, Population Division.

5 Kosztowne starzenie się społeczeństwa Jednoczesne starzenie się społeczeństwa i wchodzenie w wiek produkcyjny niżów demograficznych będzie zwiększać obciążenie młodych pokoleń na rzecz starszych. Starzenie się polskiego społeczeństwa pogłębi się po 2010r. Na przestrzeni najbliższych 25 lat liczba osób w wieku produkcyjnym przypadająca na osobę w wieku emerytalnym spadnie o prawie 50%. Na przestrzeni najbliższych 25 lat liczba dzieci i młodzieży przypadająca na osobę w wieku emerytalnym spadnie o prawie 50%. Wydłużający się przeciętny czas życia dodatkowo nasila proces starzenia się społeczeństwa. Starzenie się społeczeństwa pociąga za sobą wzrost wydatków państwa na rzecz świadczeń emerytalnych oraz opiekę zdrowotną. Nadmierne obciążenie młodych pokoleń na rzecz starszych zwiększa ryzyko wtórnej depresji demograficznej oraz utrudnia szansę wyrwania się ze spirali coraz mniej licznych młodych pokoleń. 30% 26% 22% 18% 14% 10% Wybrane wskaźniki przebiegu starzenia się społeczeństwa w Polsce w latach Prognoza udział dzieci i młodzieży w społeczeństw ie udział osób w w ieku emerytalnym* liczba osób w w ieku produkcyjnym przypadająca na osobę w w ieku emerytalnym liczba dzieci i młodzieży przypadająca na osobę w w ieku emerytalnym* Prognoza * Wiek emerytalny mężczyzn i kobiet przyjęty wg. zasad obowiązujących na początku 2012r. Źródło: Opracowanie autorskie w oparciu o Prognozę ludności Polski do 2035r. i Rocznik demograficzny, GUS.

6 Wtórna depresja demograficzna Wtórna depresja demograficzna zagraża trwałości rozwoju gospodarczego Polski oraz grozi zapaścią finansów publicznych w długim horyzoncie czasowym. ROK 2000 ROK 2015 ROK 2035 Kobiety Mężczyźni >60/65 >60/65 >60/65 Różnica 45-59/ / / Kobiety Kobiety 0-17 Mężczyźni Różnica 0-17 Mężczyźni Różnica Wykres 1 Pokolenie dzieci i młodzieży jest o 40-45% mniej liczne od pokolenia swoich rodziców. Wykres 2 Dalszy spadek pokolenia dzieci. Znaczący przyrost pokolenia (60+). Wykres 3 Niże demograficzne wchodzą w wiek dorosły. Pokolenie osób starszych prawie podwaja się. Pogłębianie się niekorzystnych procesów demograficznych w długim horyzoncie czasowym grozi zapaścią finansów publicznych i niemożliwością świadczenia opieki przez państwo na rzecz starszych pokoleń. Ryzyko bankructwa państw socjalnych. Kosztownym społecznie rozwiązaniem jest otwarcie granic na imigrację ludności z uboższych krajów Afryki i Azji. Wtórna depresja demograficzna przesuwa ponadproporcjonalnie moce produkcyjne gospodarki w kierunku obsługi i konsumpcji osób starszych. Jednocześnie osoby młodsze są zbyt eksploatowane, aby wychować sobie dostatecznie liczne nowe pokolenia. Gospodarka zorientowana na konsumpcję starszych pokoleń nie inwestuje w badania i rozwój. W długim okresie spowalnia, a następnie ulega spadkowi potencja gospodarczy. Źródło: Prognoza ludności Polski do 2035r., GUS..

7 Polityka antyrodzinna* Wadliwy system rozwiązań prawnych pogłębia depresję demograficzną, nie rozwiązuje problemów społecznych, nasila patologie i jest kosztowny dla państwa. System podatkowy traktuje dzieci jak luksusową konsumpcję, na którą stać niewielu. Ma miejsce osłabianie pozycji ekonomicznej osób świadomie decydujących się na posiadanie i wychowanie dzieci. System podatkowy nie dostrzega, iż wychowanie dzieci jest inwestycją w kapitał ludzki i nie partycypuje w ułatwieniu wychowania przyszłego pokolenia, które będzie utrzymywać starsze pokolenia w przyszłości. Rodziny ponosząc wyższe wydatki związane z kosztami utrzymania dzieci, płacą również wyższe podatki pośrednie. Osoby wychowujące dzieci ponoszą wyższe koszty alternatywne w okresie aktywności zawodowej (niższe zarobki, wolniejsza kariera zawodowa, mniej wolnego czasu na rekreację).... a także w okresie późniejszym, kiedy ich dzieci dorosną i będą w większym stopniu płacić emerytury tym, co wybrali jedynie ścieżkę rozwoju zawodowego Wprowadzenie ustawy o świadczeniach rodzinnych w maju 2004r. było bodźcem ekonomicznym, który przyczynił się do wzrostu liczby pozwów rozwodowych i wniosków o separację. Wnioski o separację (w tys.szt.) wzrost o 203% 7,6 * Załączony przykład odnosi się do ustawy z 2004r. i analizy ówczesnych skutków. Niemniej, złych rozwiązań systemowych jest znacznie więcej, np. możliwość rozliczania podatkowego z dzieckiem zachęcała osoby dobrze zarabiające do obchodzenia prawa i pozostawiania w związkach nieformalnych. Źródło: Ministerstwo Polityki Społecznej, GUS, PAP, Reuters. 23, Dodatek dla osób samotnie wychowujących dzieci był kolejną zachętą ekonomiczną ze strony państwa do niezawierania związków małżeńskich. Mimo bardzo krótkiego czasu obowiązywania ustawy można było zaobserwować szerokie spektrum nadużyć motywowanych korzyściami ekonomicznymi. Konsekwencje: - gwałtowny wzrost pozwów rozwodowych i wniosków o separację w 2004r. oraz utrzymujący się dalszy ich przyrost w kolejnych latach (separacje prawnie orzeczone (rok-szt.): ; ; ; ; ; ); (rozwody prawnie orzeczone (rok-tys.szt.): ; ,6; ,3; ,6; ,9; ,3). - wzrost odsetka dzieci urodzonych i wychowywanych w związkach pozamałżeńskich; - długookresowe oddziaływanie na osłabianie relacji rodzinnych poprzez system zachęt ekonomicznych; negatywnie oddziaływanie na jakość w wychowywaniu dzieci i wzrost ryzyka patologii społecznych Pozwy rozwodowe (w tys.szt.) 86 wzrost o 23,2% 106

8 Strefa śmierci Wszystkie kraje Europy Środkowej i Wschodniej doświadczyły drastycznego spadku dzietności wraz z nadejściem okresu transformacji systemowej. Wszystkie kraje Europy Środkowej i Wschodniej (CEE) doświadczyły gwałtownego spadku dzietności z początkiem transformacji systemowej. Dzietność w regionie CEE jest na poziomie 1,2-1,4**. Wpłynie to na poważne problemy w polityce socjalnej państw w krajach regionu CEE już za kilkanaście lat. Ponadto kraje w regionu CEE odczują konsekwencje emigracji dobrze wykształconych i młodych ludzi do krajów Europy Zach., gdzie wynagrodzenia są wyższe. Proces starzenia się społeczeństw prowadzi do bankructwa ideę państwa socjalnego i systemu emerytalnego pay-as-you-go. Żadne z państw regionu CEE nie powinno spodziewać się istotnej poprawy po stronie procesów demograficznych w okresie najbliższych lat. 2,5 1,9 1,3 2,5 1,9 1,3 Współczynnik dzietności* w wybranych grupach krajów Europy Środkowej i Wschodniej w okresie Polska Czechy Węgry Słowacja * Współczynnik dzietności oznacza liczbę dzieci przeciętnie urodzonych przez kobietę w wieku lat. ** Wyjątkiem jest tu znaczna poprawa dzietności w Estonii w ostatnich latach. Kraj ten liczy jednak 1,34 mln os. i nie przesądzi o sytuacji demograficznej w regionie. Źródło: ONZ (UN), Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Ukraina Rosja Białoruś ,5 1,9 1,3 2,5 1,9 1,3 Bułgaria Rumunia Mołdawia Słowenia Łotwa Litwa Estonia

Makroekonomiczne konsekwencje procesów demograficznych

Makroekonomiczne konsekwencje procesów demograficznych Makroekonomiczne konsekwencje procesów demograficznych Dr Stanisław Kluza 22 września 25 * Prezentowane dane są archiwalne Prognoza ludności Polski Spadek dzietności i jednoczesne wydłuŝanie się przeciętnego

Bardziej szczegółowo

Dr Stanisław Kluza 1. Inwestycja państwa w kapitał ludzki 2. Diagnoza

Dr Stanisław Kluza 1. Inwestycja państwa w kapitał ludzki 2. Diagnoza Dr Stanisław Kluza 1 Inwestycja państwa w kapitał ludzki 2 Diagnoza Brak zastępowalności pokoleń w połączeniu z procesem starzenia się społeczeństwa w istotny sposób wpłynie na sytuację makroekonomiczną

Bardziej szczegółowo

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Grażyna Marciniak Główny Urząd Statystyczny IV. Posiedzenie Regionalnego Forum Terytorialnego, Wrocław 8 grudnia 215 r.

Bardziej szczegółowo

Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa. Irena E.Kotowska. Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego?

Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa. Irena E.Kotowska. Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego? Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa Irena E.Kotowska Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego? Ekonomia w Muzeum Warszawa, 2.04.2012 Przemiany struktur wieku ludności w Polsce

Bardziej szczegółowo

Ewolucja rozwoju ludności Polski: przeszłość i perspektywy

Ewolucja rozwoju ludności Polski: przeszłość i perspektywy Rządowa Rada Ludnościowa Ewolucja rozwoju ludności Polski: przeszłość i perspektywy Zbigniew Strzelecki Janusz Witkowski Warszawa 1. 10. 2009 r. Od przyspieszonego rozwoju do ubytku liczby ludności spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Ludność Polski na tle Europy

Ludność Polski na tle Europy Ludność Polski na tle Europy Liczba mieszkańców Polski wynosiła w roku 2011 ok. 38,5 mln. Pod względem liczby mieszkańców Polska zajmuje 6 miejsce w Unii Europejskiej (8 miejsce w całej Europie). Według

Bardziej szczegółowo

Prognozy demograficzne

Prognozy demograficzne Trzeci Lubelski Konkurs Statystyczno-Demograficzny z okazji Dnia Statystyki Polskiej Prognozy demograficzne Demografia Projekt dofinansowany ze środków Narodowego Banku Polskiego Urząd Statystyczny w Lublinie

Bardziej szczegółowo

Zatrudnienie w Polsce Iga Magda Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej

Zatrudnienie w Polsce Iga Magda Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Iga Magda Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Trendy na polskim rynku pracy 80 75 Wskaźnik zatrudnienia Wskaźnik aktywności Stopa bezrobocia 20 18 70 16 65 60 14 55 12 50 10 45 8 40 35 6 30 4 Turcja

Bardziej szczegółowo

SIGMA KWADRAT. Prognozy demograficzne. Statystyka i demografia CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY POLSKIE TOWARZYSTWO STATYSTYCZNE

SIGMA KWADRAT. Prognozy demograficzne. Statystyka i demografia CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY POLSKIE TOWARZYSTWO STATYSTYCZNE SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY Prognozy demograficzne Statystyka i demografia PROJEKT DOFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE

Bardziej szczegółowo

lunamarina - Fotolia.com

lunamarina - Fotolia.com 6 lunamarina - Fotolia.com Populacja dzieci w Polsce Zmiany demograficzne związane z długością życia, zmniejszaniem się liczby ludności w wieku produkcyjnym i spadkiem liczby urodzeń, dotyczą Polski i

Bardziej szczegółowo

Marriages and births in Poland/pl

Marriages and births in Poland/pl Marriages and births in Poland/pl Statistics Explained Spadek liczby małżeństw i urodzeń żywych w Polsce Autorzy: Joanna Stańczak, Karina Stelmach, Magdalena Urbanowicz (GUS Statystyka Ludności) Dane z

Bardziej szczegółowo

Nie będzie nas więcej

Nie będzie nas więcej Polski system podatkowy traktuje dzieci jak luksusową konsumpcję, na którą stać niewielu. Od kilkunastu lat Polska przeżywa regres demograficzny o niespotykanej sile. Zdecydowanie większość interpretacji

Bardziej szczegółowo

Aktywność zawodowa osób starszych w wybranych krajach Unii Europejskiej

Aktywność zawodowa osób starszych w wybranych krajach Unii Europejskiej Aktywność zawodowa osób starszych w wybranych krajach Unii Europejskiej dr Ewa Wasilewska II Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa Społeczne wyzwania i problemy XXI wieku. STARZEJĄCE SIĘ SPOŁECZEŃSTWO

Bardziej szczegółowo

Zrównanie i podniesienie wieku emerytalnego

Zrównanie i podniesienie wieku emerytalnego Zrównanie i podniesienie wieku emerytalnego Materiał Informacyjny 14 lutego 2012, Warszawa 1 Globalny kontekst proponowanych zmian Od lat 90- tych prawie wszystkie kraje UE, ale także USA, Japonia i Kanada

Bardziej szczegółowo

Polska 2030. Wyzwania rozwojowe. Polska 2030. Solidarność pokoleń. Strategiczne rozwiązania wobec zmiany demograficznej.

Polska 2030. Wyzwania rozwojowe. Polska 2030. Solidarność pokoleń. Strategiczne rozwiązania wobec zmiany demograficznej. 1 Wyzwania rozwojowe Solidarność pokoleń Strategiczne rozwiązania wobec zmiany demograficznej Paweł Kaczmarczyk 2009 2030 od transformacji do modernizacji 3 Trzeba zapytać: 1. Jakie są nasze aspiracje

Bardziej szczegółowo

Obniżenie wieku emerytalnego: Straty dla przyszłych emerytów, pracujących i gospodarki

Obniżenie wieku emerytalnego: Straty dla przyszłych emerytów, pracujących i gospodarki Rząd przyjął najgorszy z rozważanych wariantów decydując się na bezwarunkowe obniżenie wieku emerytalnego do 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Na tej decyzji stracą wszyscy przyszli emeryci, pracujący

Bardziej szczegółowo

Finanse ubezpieczeń społecznych

Finanse ubezpieczeń społecznych Finanse ubezpieczeń społecznych Wykład 4. Procesy demograficzne a polityka społeczna Averting... rozdz. 1, Clark et al. (2004) Społeczeństwo się starzeje. Coraz więcej osób dożywa starości, ale również

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA DEMOGRAFICZNA NA LATA DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO

PROGNOZA DEMOGRAFICZNA NA LATA DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO PROGNOZA DEMOGRAFICZNA NA LATA 214-25 DLA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO Niniejsza informacja została opracowana na podstawie prognozy ludności na lata 214 25 dla województw (w podziale na część miejską

Bardziej szczegółowo

Ruchy migracyjne akcentowane w obu landach niemieckich, przyrost naturalny po polskiej stronie

Ruchy migracyjne akcentowane w obu landach niemieckich, przyrost naturalny po polskiej stronie 1 W 2009 r. terytorium województwa lubuskiego, Brandenburgii i Berlina, stanowiące część polsko-niemieckiego obszaru transgranicznego zamieszkiwało 7,0 mln osób. W ciągu niemal dekady liczba ludności w

Bardziej szczegółowo

Problematyka demograficzna krajów Unii Europejskiej na tle kontynentu.

Problematyka demograficzna krajów Unii Europejskiej na tle kontynentu. Zbigniew Długosz 92 Problematyka demograficzna krajów Unii Europejskiej na tle kontynentu. Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej oraz samo rozszerzenie tej organizacji o nowych 10 członków budziło

Bardziej szczegółowo

Zmiany demograficzne w świetle wyników prognozy ludności Polski do 2050 r.

Zmiany demograficzne w świetle wyników prognozy ludności Polski do 2050 r. Zmiany demograficzne w świetle wyników prognozy ludności Polski do 2050 r. "Wpływ zmian demograficznych na stan finansów publicznych Seminarium SGH Małgorzata Waligórska Główny Urząd Statystyczny Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Finanse ubezpieczeń społecznych

Finanse ubezpieczeń społecznych Finanse ubezpieczeń społecznych Wykład 4. Procesy demograficzne a polityka społeczna Averting... rozdz. 1, Clark et al. (2004) Społeczeństwo się starzeje. Coraz więcej osób dożywa starości, ale również

Bardziej szczegółowo

PANORAMA DEMOGRAFICZNA WOJEWÓDZTWO LUBUSKIE ORAZ BERLIN I BRANDENBURGIA

PANORAMA DEMOGRAFICZNA WOJEWÓDZTWO LUBUSKIE ORAZ BERLIN I BRANDENBURGIA Urząd Statystyczny w Zielonej Górze 65-534 Zielona Góra, ul. Spokojna 1 www.stat.gov.pl/zg PANORAMA DEMOGRAFICZNA WOJEWÓDZTWO LUBUSKIE ORAZ BERLIN I BRANDENBURGIA Opracowała: Zuzanna Sikora Lubuski Ośrodek

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 2018 ROK

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 2018 ROK 29.2.207 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 509 509 536 media@sedlak.pl PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 208 ROK Końcowe miesiące roku to dla większości menedżerów i specjalistów

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy Materiał na konferencję prasową w dniu 30 maja 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Podstawowe dane demograficzne o dzieciach

Bardziej szczegółowo

5 poziom PRK a potrzeby gospodarki i społeczeństwa wiedzy

5 poziom PRK a potrzeby gospodarki i społeczeństwa wiedzy 5 poziom PRK a potrzeby gospodarki i społeczeństwa wiedzy Seminarium Poziom 5 Polskiej Ramy Kwalifikacji: rynek pracy i regulacje ustawowe Prof. Ewa Chmielecka (na podstawie prezentacji I. Kotowskiej i

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Materiał na konferencję prasową w dniu 27.01.2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Notatka informacyjna Podstawowe informacje o sytuacji demograficznej Polski w 2011 roku

Bardziej szczegółowo

Syntetyczne miary reprodukcji ludności

Syntetyczne miary reprodukcji ludności Trzeci Lubelski Konkurs Statystyczno-Demograficzny z okazji Dnia Statystyki Polskiej Syntetyczne miary reprodukcji ludności Statystyka i Demografia Projekt dofinansowany ze środków Narodowego Banku Polskiego

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK 07.06.206 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 509 509 56 media@sedlak.pl PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 207 ROK Jak wynika z prognoz Komisji Europejskiej na 207 rok, dynamika realnego

Bardziej szczegółowo

SIGMA KWADRAT. Syntetyczne miary reprodukcji ludności. Statystyka i demografia CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY

SIGMA KWADRAT. Syntetyczne miary reprodukcji ludności. Statystyka i demografia CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY Syntetyczne miary reprodukcji ludności Statystyka i demografia PROJEKT DOFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO URZĄD STATYSTYCZNY

Bardziej szczegółowo

SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY

SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY Statystyka i demografia Struktury ludności według cech demograficznych społeczno zawodowych Mieczysław Kowerski PROJEKT DOFINANSOWANY ZE

Bardziej szczegółowo

Sytuacja osób po 50 roku życia na śląskim rynku pracy. Konferencja Kariera zaczyna się po 50-tce Katowice 27 stycznia 2012 r.

Sytuacja osób po 50 roku życia na śląskim rynku pracy. Konferencja Kariera zaczyna się po 50-tce Katowice 27 stycznia 2012 r. Sytuacja osób po 50 roku życia na śląskim rynku pracy Konferencja Kariera zaczyna się po 50-tce Katowice 27 stycznia 2012 r. W grudniu 2011 roku potencjał ludności w województwie szacowany był na 4,6 mln

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Ekonomiczna

Wyższa Szkoła Ekonomiczna Współczesne tendencje na rynku pracy DrCecylia Sadowska Snarska Snarska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Białymstoku 1. Uwarunkowania demograficzne rynku pracy. 2. Kierunki zmian w popytowej stronie rynku pracy.

Bardziej szczegółowo

R y n e k p r a c y a s t a r z e n i e s i ę l u d n o ś c i w P o l s c e. P i o t r L e w a n d o w s k i

R y n e k p r a c y a s t a r z e n i e s i ę l u d n o ś c i w P o l s c e. P i o t r L e w a n d o w s k i R y n e k p r a c y a s t a r z e n i e s i ę l u d n o ś c i w P o l s c e P i o t r L e w a n d o w s k i W XXI wieku Polska będzie krajem starszych ludzi Polska to jeden z najszybciej starzejących się

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Wybrane zjawiska demograficzne i sposoby ich pomiaru

Wykład 2. Wybrane zjawiska demograficzne i sposoby ich pomiaru Wykład 2. Wybrane zjawiska demograficzne i sposoby ich pomiaru Dlaczego demografia? Rozumienie pojęć z zakresu demografii, wiedza o zjawiskach demograficznych jest istotna, ponieważ: żyjemy w czasach,

Bardziej szczegółowo

Zakres badań demograficznych

Zakres badań demograficznych Zakres badań demograficznych wskaźnik rodności wskaźnik dzietności RUCH NATURALNY STAN I STRUKTURA LUDNOŚCI wskaźniki umieralności wskaźniki zgonów przeciętny dalszy czas trwania życia wskaźnik małżeństw

Bardziej szczegółowo

Rozwój demograficzny Gdyni do 2007 roku

Rozwój demograficzny Gdyni do 2007 roku Rozwój demograficzny Gdyni do 2007 roku ROZWÓJ DEMOGRAFICZNY GDYNI DO 2007 R. Gdynia, 02.12.2008 r. W końcu 2007 r. ludność Gdyni liczyła 250 242 osoby, tj. o 602 osoby mniej niż przed rokiem. Liczba ludności

Bardziej szczegółowo

Sytuacja kobiet 50+ na europejskim rynku pracy. Iga Magda Instytut Badań Strukturalnych 13.01.2014

Sytuacja kobiet 50+ na europejskim rynku pracy. Iga Magda Instytut Badań Strukturalnych 13.01.2014 Sytuacja kobiet 50+ na europejskim rynku pracy Iga Magda Instytut Badań Strukturalnych 13.01.2014 Zatrudnienie w UE: kobiety a mężczyźni Zatrudnienie kobiet rosło przy spadających wskaźnikach zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Kongres Rozwoju Edukacji

Kongres Rozwoju Edukacji Irena E.Kotowska Agnieszka Chłoń-Domińczak Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa O roli wykształcenia wyższego w warunkach nowej demografii Europy Kongres Rozwoju Edukacji 18-19 listopada

Bardziej szczegółowo

Deficyt finansowania ochrony zdrowia

Deficyt finansowania ochrony zdrowia Deficyt finansowania ochrony zdrowia Łukasz Zalicki Warszawa, 19 marca 2013 Wydatki na ochronę zdrowia porównanie międzynarodowe Polska ma obecnie jeden z niższych poziomów wydatków na ochronę zdrowia

Bardziej szczegółowo

Podaż pracy w długim okresie a stabilność systemu ubezpieczenia społecznego

Podaż pracy w długim okresie a stabilność systemu ubezpieczenia społecznego Podaż pracy w długim okresie a stabilność systemu ubezpieczenia społecznego Paweł (Andrzej) Strzelecki Narodowy Bank Polski Instytut Statystyki i Demografii, SGH Seminarium Zakładu Ubezpieczeń Społecznych:

Bardziej szczegółowo

Obraz demograficzny Polski. Spotkanie w dniu 7 maja 2015 roku

Obraz demograficzny Polski. Spotkanie w dniu 7 maja 2015 roku Obraz demograficzny Polski Spotkanie w dniu 7 maja 2015 roku Plan zajęć Urodzenia w Polsce. Trwanie życia w Polsce. Zgony w Polsce. Małżeństwa w Polsce. Rozwody i separacje w Polsce. W prezentacji zostały

Bardziej szczegółowo

Ocena sytuacji demograficznej Gdańska ze szczególnym uwzględnieniem jednostki pomocniczej Wrzeszcz Górny

Ocena sytuacji demograficznej Gdańska ze szczególnym uwzględnieniem jednostki pomocniczej Wrzeszcz Górny Dr Krzysztof Szwarc Ocena sytuacji demograficznej Gdańska ze szczególnym uwzględnieniem jednostki pomocniczej Wrzeszcz Górny Gdańsk 2011 Po transformacji gospodarczej nastąpiły w Polsce diametralne zmiany

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie emerytalne wyzwania i perspektywy

Zabezpieczenie emerytalne wyzwania i perspektywy Zabezpieczenie emerytalne wyzwania i perspektywy Maciej Żukowski Konferencja O ubezpieczeniu w polityce społecznej z okazji Jubileuszu Profesora Tadeusza Szumlicza SGH, Warszawa, 22.01.2015 r. Plan Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

ZMIANY DEMOGRAFICZNE I ICH IMPLIKACJE DLA EUROPY ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ. demografia

ZMIANY DEMOGRAFICZNE I ICH IMPLIKACJE DLA EUROPY ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ. demografia 4 ZMIANY DEMOGRAFICZNE I ICH IMPLIKACJE DLA EUROPY ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ W niniejszym rozdziale zajmujemy się zmianami demograficznymi, zwłaszcza w kontekście rynku pracy i opieki społecznej oraz reformy

Bardziej szczegółowo

Starzenie się populacji. Anna Nicińska

Starzenie się populacji. Anna Nicińska Starzenie się populacji Anna Nicińska Plan zajęć 1. Starzenie się indywidualne 2. Starzenie się populacji 3. Mierniki starości populacji 4. Konsekwencje ekonomiczne (i społeczne) 5. Analiza treści i dyskusja

Bardziej szczegółowo

płodność, umieralność

płodność, umieralność Konferencja naukowa Społeczno-ekonomiczne następstwa rozwoju procesów demograficznych do 2035 roku Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich Założenia prognozy ludności płodność, umieralność Warszawa, 25 czerwca

Bardziej szczegółowo

Dr Ewa Cichowicz. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie. Wpływ zmian demograficznych na stan finansów publicznych, Warszawa r.

Dr Ewa Cichowicz. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie. Wpływ zmian demograficznych na stan finansów publicznych, Warszawa r. Dr Ewa Cichowicz Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Wpływ zmian demograficznych na stan finansów publicznych, Warszawa 14.05.2018 r. Zmiany demograficzne: wydłużenie średniej długości życia oraz spadek

Bardziej szczegółowo

PŁACA MINIMALNA W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ

PŁACA MINIMALNA W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ 10.05.2018 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 12 423 00 45 media@sedlak.pl PŁACA MINIMALNA W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ Wysokość płacy minimalnej jest tematem wielu dyskusji.

Bardziej szczegółowo

Struktura wieku Pod względem wieku społeczeństwa dzielimy najczęściej na: dzieci, młodzież i dorosłych osoby starsze

Struktura wieku Pod względem wieku społeczeństwa dzielimy najczęściej na: dzieci, młodzież i dorosłych osoby starsze Zróżnicowanie demograficzne społeczeństw Poziom podstawowy Struktura wieku Pod względem wieku społeczeństwa dzielimy najczęściej na: dzieci, młodzież i dorosłych osoby starsze Struktura wieku zależy głównie

Bardziej szczegółowo

Konferencja Instytutu Badań Edukacyjnych

Konferencja Instytutu Badań Edukacyjnych A A A Konferencja Instytutu Badań Edukacyjnych Kwalifikacje dla każdego Jan Burski, IBE Europa umiejętności kompetencje Polaków w świetle badań międzynarodowych Poznań, 20 maja 2014 Promowanie i wspieranie

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD. w województwie łódzkim

Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD. w województwie łódzkim Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD w województwie łódzkim Zbigniew Gwadera Departament ds. PO Kapitał Ludzki Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego Instytucja Pośrednicząca PO KL Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Przemiany demograficzne w Unii Europejskiej. dr hab. Urszula Kurczewska

Przemiany demograficzne w Unii Europejskiej. dr hab. Urszula Kurczewska Przemiany demograficzne w Unii Europejskiej dr hab. Urszula Kurczewska Czy istnieje problem deficytu demograficznego w Europie? W pierwszej połowie XX w. ludność Europy stanowiła 20% światowej populacji,

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Patrycja Zwiech ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 1. Wstęp Polska, będąc członkiem Unii Europejskiej, stoi przed rozwiązaniem wielu problemów.

Bardziej szczegółowo

Wspieranie rodzicielstwa w Polsce: polityka łączenia rodziny z pracą

Wspieranie rodzicielstwa w Polsce: polityka łączenia rodziny z pracą Irena Elżbieta Kotowska Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Wspieranie rodzicielstwa w Polsce: polityka łączenia rodziny z pracą Debata: Jak wspierad rodzicielstwo w Polsce?

Bardziej szczegółowo

Polityka rodzinna perspektywa polska. Dr Łukasz Hardt Uniwersytet Warszawski. Wyzwania dla rodziny XXI w. Warszawa, 3/4/2013

Polityka rodzinna perspektywa polska. Dr Łukasz Hardt Uniwersytet Warszawski. Wyzwania dla rodziny XXI w. Warszawa, 3/4/2013 Polityka rodzinna perspektywa polska Dr Łukasz Hardt Uniwersytet Warszawski Wyzwania dla rodziny XXI w. Warszawa, 3/4/2013 Plan prezentacji Dlaczego ekonomiści interesują się rodziną? Zmiany demograficzne

Bardziej szczegółowo

Strategie opieki nad osobami starszymi

Strategie opieki nad osobami starszymi Strategie opieki nad osobami starszymi dr Anna Nicińska Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytet Warszawski Warszawa 15 IV 2019 anicinska@wne.uw.edu.pl Plan prezentacji 1. Zdrowie w starszym wieku 2. Formalni

Bardziej szczegółowo

Tr a n s f o r m a c j a s e k t o r a. d l a r y n k u p r a c y w P o l s c e. P i o t r L e w a n d o w s k i ( I B S, I Z A )

Tr a n s f o r m a c j a s e k t o r a. d l a r y n k u p r a c y w P o l s c e. P i o t r L e w a n d o w s k i ( I B S, I Z A ) Tr a n s f o r m a c j a s e k t o r a g ó r n i c t w a i w y z w a n i a d l a r y n k u p r a c y w P o l s c e P i o t r L e w a n d o w s k i ( I B S, I Z A ) A l e k s a n d e r S z p o r J a n B

Bardziej szczegółowo

Procesy demograficzne współczesnego świata

Procesy demograficzne współczesnego świata WYKŁAD 4 Procesy demograficzne współczesnego świata WYKŁAD 4: Małżeńskość podstawowe pojęcia tworzenie i rozpad rodziny podstawowe mierniki zawierania małżeństw i rozwodów wzorzec małżeńskości homogeniczność

Bardziej szczegółowo

Ekonomia rozwoju wykład 11 Wzrost ludnościowy i jego powiązanie z rozwojem. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I

Ekonomia rozwoju wykład 11 Wzrost ludnościowy i jego powiązanie z rozwojem. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Ekonomia rozwoju wykład 11 Wzrost ludnościowy i jego powiązanie z rozwojem gospodarczym. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Plan wykładu Powiązanie rozwoju gospodarczego i zmian w poziomie ludności

Bardziej szczegółowo

Aneta Ptak-Chmielewska STAN STRUKTURA I DYNAMIKA LUDNOŚCI POLSKI WEDŁUG PROGNOZY GUS ZA LATA 2003-2030 ORAZ PROGNOZY ONZ ZA LATA 2000-2050

Aneta Ptak-Chmielewska STAN STRUKTURA I DYNAMIKA LUDNOŚCI POLSKI WEDŁUG PROGNOZY GUS ZA LATA 2003-2030 ORAZ PROGNOZY ONZ ZA LATA 2000-2050 Sekcja Analiz Demograficznych Komitet Nauk Demograficznych PAN 9/2004 Al. Niepodległości 164 02-554 Warszawa tel/fax: 646-61-38 e-mail: ewaf@sgh.waw.pl ISSN 1642-0101 Aneta Ptak-Chmielewska STAN STRUKTURA

Bardziej szczegółowo

Podwyższenie wieku emerytalnego

Podwyższenie wieku emerytalnego MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Podwyższenie wieku emerytalnego projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz niektórych innych ustaw Luty 2012 r. 1 Demografia Wskutek malejącej

Bardziej szczegółowo

Dr Irena Kowalska Szkoła Główna Handlowa Instytut Statystyki i Demografii Sytuacja demograficzna Polski jak zapobiec katastrofie

Dr Irena Kowalska Szkoła Główna Handlowa Instytut Statystyki i Demografii Sytuacja demograficzna Polski jak zapobiec katastrofie Dr Irena Kowalska Szkoła Główna Handlowa Instytut Statystyki i Demografii Sytuacja demograficzna Polski jak zapobiec katastrofie Konferencja Reforma emerytalna i co dalej Bielsko-Biała, 23 września 2013

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, Warszawa STAN I RUCH NATURALNY LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, Warszawa STAN I RUCH NATURALNY LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania: 29.05.2015 r. Kontakt: e-mail: sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15, 22 464 23 12 faks

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Materiał na konferencję prasową w dniu 28 stycznia 2011 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Podstawowe informacje o rozwoju demograficznym

Bardziej szczegółowo

PRZYSZŁOŚĆ DEMOGRAFICZNA POLSKI A MIGRACJE. DEBATA Fundacji Ośrodek Badań nad Migracjami 19 marca 2012

PRZYSZŁOŚĆ DEMOGRAFICZNA POLSKI A MIGRACJE. DEBATA Fundacji Ośrodek Badań nad Migracjami 19 marca 2012 PRZYSZŁOŚĆ DEMOGRAFICZNA POLSKI A MIGRACJE DEBATA Fundacji Ośrodek Badań nad Migracjami 19 marca 2012 Przyszłość demograficzna Polski a migracje GŁÓWNE TEZY W świetle prognoz ONZ i Komisji Europejskiej,

Bardziej szczegółowo

Czy pomorskie gminy mają dobrą politykę prorodzinną? Inspiracje debaty oksfordzkiej

Czy pomorskie gminy mają dobrą politykę prorodzinną? Inspiracje debaty oksfordzkiej Czy pomorskie gminy mają dobrą politykę prorodzinną? Inspiracje debaty oksfordzkiej Rodzina w centrum polityki społecznej Rodzina, jako podstawowa i niezastąpiona wspólnota, dla dobrego funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Tworzenie się rodzin w Polsce po 1989 roku

Tworzenie się rodzin w Polsce po 1989 roku Tworzenie się rodzin w Polsce po roku Drugie przejście demograficzne Formowanie się związków małżeńskich Niski poziom wsp. małżeństw Późny wiek wstępowania w związek małżeński Inicjacja seksualna przedmałżeńska

Bardziej szczegółowo

dr Kamil Zawadzki Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

dr Kamil Zawadzki Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu dr Kamil Zawadzki Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu E-mail: kamzaw@umk.pl 1 1. Sytuacja na europejskich rynkach pracy i w Polsce 2. Rynek pracy w województwie pomorskim 3. Prognozy zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Migracje a rynek wewnętrzny UE. dr Judyta Cabańska

Migracje a rynek wewnętrzny UE. dr Judyta Cabańska Migracje a rynek wewnętrzny UE dr Judyta Cabańska Agenda o Swoboda przepływu pracowników w UE o Zakres przedmiotowy o Zakres podmiotowy o Przepływy migracyjne o Populacja migrantów o Sytuacja demograficzna

Bardziej szczegółowo

Maciej Rapkiewicz, Instytut Sobieskiego,

Maciej Rapkiewicz, Instytut Sobieskiego, sektor rządowy (Skarb Państwa, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej z.o.z., państwowe szkoły wyższe) sektor samorządowy (jednostki samorządu terytorialnego, samodzielne publiczne z.o.z., samorządowe

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, Warszawa STAN I RUCH NATURALNY LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2016 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, Warszawa STAN I RUCH NATURALNY LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2016 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania: 30.05.2017 r. Kontakt: e-mail: sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 84676 67 Internet:

Bardziej szczegółowo

materiały dla ucznia Odpowiedź: Średnia długość życia, w zaokrągleniu do 10, jest taka sama dla mężczyzn i dla kobiet w... i wynosi.. lat.

materiały dla ucznia Odpowiedź: Średnia długość życia, w zaokrągleniu do 10, jest taka sama dla mężczyzn i dla kobiet w... i wynosi.. lat. Starzenie się społeczeństw materiały ZAŁĄCZNIK NR 1 Zadania Zadanie nr 1 W którym kraju różnica między długością życia kobiet i mężczyzn jest najmniejsza? O ile dłużej żyje średnio mężczyzna w Polsce od

Bardziej szczegółowo

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU Opracowania sygnalne Białystok, maj 2011 r. Tel. 85 749 77 00, fax 85 749 77 79 E-mail: SekretariatUSBST@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl/urzedy/bialystok Ogólne

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY PODLASKIEGO RYNKU PRACY. Dr Cecylia Sadowska-Snarska Wydział Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku

PERSPEKTYWY PODLASKIEGO RYNKU PRACY. Dr Cecylia Sadowska-Snarska Wydział Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku PERSPEKTYWY PODLASKIEGO RYNKU PRACY Dr Cecylia Sadowska-Snarska Wydział Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku Plan prezentacji 2 1. Sytuacja demograficzna w woj. podlaskim na tle trendów światowych.

Bardziej szczegółowo

Zmiany w liczbie ludności w Polsce w latach

Zmiany w liczbie ludności w Polsce w latach Zmiany w liczbie ludności w Polsce w latach 1946-2010 Tabela 1 Stan w dniu 31 XII Ludność w tys. Zmiany przyrost, ubytek w okresie tendencje w tys. w % 1946 23 640 - - - - 1966 31 811 1946-1966 rosnąca

Bardziej szczegółowo

Meble tapicerowane prognoza 2010-2011

Meble tapicerowane prognoza 2010-2011 Meble tapicerowane prognoza 2010-2011 Litwa Łotwa Estonia Rumunia Rosja Białoruś Bułgaria Ukraina Czechy Węgry Słowacja W opracowaniu przedstawiono szacunki wartości rynku krajowego ogółem oraz odnośnie

Bardziej szczegółowo

Wiek XXI życie i praca w warunkach długowieczności

Wiek XXI życie i praca w warunkach długowieczności Wystąpienie i prezentacja na konferencji: Senior to brzmi dostojnie, w dniu 24 października 2018 r., na Wydziale Ekonomiczno Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. w ramach modułu: Wiek XXI życie i praca

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju demograficznego

Perspektywy rozwoju demograficznego Perspektywy rozwoju demograficznego Czy liczba urodzeń w Polsce musi spadać? Seminarium otwarte organizowane przez GUS Lucyna Nowak Departament Badań Demograficznych Źródła informacji wykorzystywanych

Bardziej szczegółowo

Założenia do Stalowowolskiego Programu Wspierania Seniorów na lata Stalowa Wola, dn. 28 wrzesień 2016r.

Założenia do Stalowowolskiego Programu Wspierania Seniorów na lata Stalowa Wola, dn. 28 wrzesień 2016r. Założenia do Stalowowolskiego Programu Wspierania Seniorów na lata 2017-2019 Stalowa Wola, dn. 28 wrzesień 2016r. Prognoza ludności na lata 2014-2050 1. Znaczne zmniejszenie liczby dzieci i osób dorosłych,

Bardziej szczegółowo

Małżeństwa i rozwody. Materiały dydaktyczne Zakład Demografii i Gerontologii Społecznej UŁ

Małżeństwa i rozwody. Materiały dydaktyczne Zakład Demografii i Gerontologii Społecznej UŁ Małżeństwa i rozwody Materiały dydaktyczne Zakład Demografii i Gerontologii Społecznej UŁ Małżeństwa podstawowe pojęcia Zawarcie małżeństwa akt zawarcia związku między dwiema osobami płci odmiennej, pociągającego

Bardziej szczegółowo

ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY

ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY FOTORADARY MAPY TOMTOM TRAFFIC ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY Usługi Fotoradary Europa i Niebezpieczne strefy TomTom są dostępne w krajach wymienionych poniżej. Z usług tych można

Bardziej szczegółowo

STAN, RUCH NATURALNY I WĘDRÓWKOWY LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM W 2014 ROKU.

STAN, RUCH NATURALNY I WĘDRÓWKOWY LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM W 2014 ROKU. URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE OPRACOWANIA SYGNALNE Lublin, maj 2015 r. Kontakt: SekretariatUSLUB@stat.gov.pl Tel. 81 533 20 51, fax 81 533 27 61 Internet: http://lublin.stat.gov.pl STAN, RUCH NATURALNY

Bardziej szczegółowo

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W KATOWICACH Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 KATOWICE październik 2014 r. Wprowadzenie Minęło dziesięć lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Dochody z pracy, transfery i konsumpcja w cyklu z ycia

Dochody z pracy, transfery i konsumpcja w cyklu z ycia PolNTA Narodowe Rachunki Transferów i Narodowe Rachunki Transferów Czasu dla Polski Dochody z pracy, transfery i konsumpcja w cyklu z ycia Konferencja "Starzenie się ludności, rynek pracy i finanse publiczne

Bardziej szczegółowo

Wyzwania przed polityką rynku pracy w spowalniającej gospodarce

Wyzwania przed polityką rynku pracy w spowalniającej gospodarce Wyzwania przed polityką rynku pracy w spowalniającej gospodarce Piotr Lewandowski Instytut Badań Strukturalnych Pytania Czy aktywna polityka rynku pracy w Polsce jest gotowa by odpowiedzieć na wyzwania

Bardziej szczegółowo

1. Nie przewiduje się przedłużenia okresu funkcjonowania przepisów art. 88 Karty Nauczyciela

1. Nie przewiduje się przedłużenia okresu funkcjonowania przepisów art. 88 Karty Nauczyciela Warszawa, 10 czerwca 2008 r. Stanowisko strony rządowej w odpowiedzi na pytania zadane w czasie spotkania przedstawicieli oświatowych związków zawodowych z przedstawicielami rządu w Ministerstwie Edukacji

Bardziej szczegółowo

Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju

Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju Oszczędności długoterminowe z perspektywy rynku kapitałowego a wzrost gospodarczy kraju Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju Forum Funduszy Inwestycyjnych, Warszawa, 16.06.2016 Model wzrostu Polski oparty

Bardziej szczegółowo

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań Dostępność mieszkań Co to znaczy dostępne mieszkanie? Jeżeli gospodarstwo domowe wydaje więcej niż 5 % swojego dochodu na mieszkanie, wtedy mieszkanie uważane jest za niedostępne ) Taki koszt należy rozumieć

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Anna Trzecińska, Wiceprezes NBP Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Warszawa / XI Kongres Ryzyka Bankowego BIK / 25 października 2016 11-2002 5-2003 11-2003

Bardziej szczegółowo

Kryzys demograficzny RP: potrzeba skutecznej polityki rodzinnej

Kryzys demograficzny RP: potrzeba skutecznej polityki rodzinnej Agnieszka Maria Popko dr Dominik Smyrgała Kryzys demograficzny RP: potrzeba skutecznej polityki rodzinnej Ekspertyza IJ nr 1 (1)/2011 Warszawa, lipiec 2011 Zamiast wstępu Z szacunków ONZ wynika, że problemy

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA DEMOGRAFICZNA DO 2035 ROKU DLA MIASTA POZNANIA

PROGNOZA DEMOGRAFICZNA DO 2035 ROKU DLA MIASTA POZNANIA PROGNOZA DEMOGRAFICZNA DO 2035 ROKU DLA MIASTA POZNANIA W dniu 11 lipca 2011 roku Główny Urząd Statystyczny opublikował prognozę demograficzną na lata 2011-2035, obejmującą powiaty i miasta na prawach

Bardziej szczegółowo

Wielodzietność we współczesnej Polsce

Wielodzietność we współczesnej Polsce Demografia i Gerontologia Społeczna Biuletyn Informacyjny 0, Nr Piotr Szukalski Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki pies@uni.lodz.pl Wielodzietność we współczesnej Polsce Prosta zastępowalność tj. sytuacja,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA I DIAGNOZA ROZWOJU DEMOGRAFICZNEGO SZCZECINA

ANALIZA I DIAGNOZA ROZWOJU DEMOGRAFICZNEGO SZCZECINA STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 2 237 IZABELA SZAMREJ-BARAN Uniwersytet Szczeciński ANALIZA I DIAGNOZA ROZWOJU DEMOGRAFICZNEGO SZCZECINA Ruch naturalny ludności jest częścią

Bardziej szczegółowo

Edukacja a rynek pracy. dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Edukacja a rynek pracy. dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Edukacja a rynek pracy dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Rynek pracy co to? Zatrudnianie nie jest koniecznością Rynek pracy jako całość to byt

Bardziej szczegółowo

Demografia starzenia się społeczeństwa polskiego

Demografia starzenia się społeczeństwa polskiego Wystąpienie i prezentacja na konferencji: Senior to brzmi dostojnie, w dniu 24 października 2018 r., na Wydziale Ekonomiczno Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. w ramach modułu: Demografia starzenia

Bardziej szczegółowo

Tetiana Poplavska KrDUMg1013

Tetiana Poplavska KrDUMg1013 Tetiana Poplavska KrDUMg1013 THE GINI COEFFICIENT Współczynnik Giniego nazywany jest wskaźnikiem nierówności społecznej Wartość zerowa współczynnika wskazuje na pełną równomierność rozkładu Został wymyślony

Bardziej szczegółowo

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury Andrzej Rzońca Wiktor Wojciechowski Warszawa, 29 lutego 2008 roku W Polsce jest prawie 3,5 mln osób w wieku produkcyjnym, które pobierają świadczenia

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Przeciętna długość życia w wybranych krajach UE w 2011 roku

Tabela 1. Przeciętna długość życia w wybranych krajach UE w 2011 roku Starzenie się społeczeństw materiały ZAŁĄCZNIK NR 1 Zadania Zadanie nr 1 Tabela 1. Przeciętna długość życia w wybranych krajach UE w 2011 roku Kraj Mężczyźni Kobiety Średnia długość życia Bułgaria 70,7

Bardziej szczegółowo

Ocena wpływu podniesienia wieku emerytalnego zgodnie z projektem rządowym i propozycją PKPP Lewiatan na rynek pracy i wzrost gospodarczy 1

Ocena wpływu podniesienia wieku emerytalnego zgodnie z projektem rządowym i propozycją PKPP Lewiatan na rynek pracy i wzrost gospodarczy 1 Ocena wpływu podniesienia wieku emerytalnego zgodnie z projektem rządowym i propozycją PKPP Lewiatan na rynek pracy i wzrost gospodarczy 1 Piotr Lewandowski (red.), Kamil Wierus Warszawa, marzec 2012 1

Bardziej szczegółowo