ZAJĘCIA Z UBEZPIECZEŃ wykładowca Andrzej Jurowski

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZAJĘCIA Z UBEZPIECZEŃ wykładowca Andrzej Jurowski"

Transkrypt

1 ZAJĘCIA Z UBEZPIECZEŃ wykładowca Andrzej Jurowski Program zajęć oraz tematów obowiązujących na egzaminie w sesji letniej 2005/2006 z przedmiotu Ubezpieczenia, dla semestru VI. 1. Historia ubezpieczeń ubezpieczenia majątkowe ubezpieczenia życiowe 2. Interwencjonizm Państwa 3. Reasekuracja 4. Gospodarcze i społeczne znaczenie ubezpieczeń 5. Funkcje ubezpieczeń 6. Zasady ubezpieczeń gospodarczych 7. Umowa ubezpieczenia czynniki kształtujące treść stosunku umownego forma i tryb zawierania umów, 8. Pośrednictwo ubezpieczeniowe 9. Podstawowe źródła prawa ubezpieczeniowego Zasady wykonywania działalności ubezpieczeniowej, Zakład ubezpieczeń wykonujący działalność w formie spółki akcyjnej, Towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych, Warunki wykonywania działalności ubezpieczeniowej przez krajowe zakłady ubezpieczeń, Zasady sprawowania nadzoru ubezpieczeniowego, Wykonywanie pośrednictwa ubezpieczeniowego agent, broker, Ubezpieczenia obowiązkowe, Zadania Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego i Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych 10. Zasady funkcjonowania systemu emerytalnego w Polsce wysokość emerytury na starych i nowych zasadach zasady funkcjonowania systemu emerytalnego obowiązującego do grudnia 1998 roku zasady funkcjonowania nowego systemu emerytalnego system 3 filarów UWAGA! Na ostatniej stronie dokumentu zamieszczone zostały przykładowe, egzaminacyjne pytania testowe. 1

2 Skrócony konspekt zajęć. HISTORIA UBEZPIECZEŃ Okres I. Pierwsza działalność quasi ubezpieczeniowa miała miejsce około 2000 lat p.n.e. Były to umowy uczestników karawan na Bliskim Wschodzie, do ewentualnego wspólnego pokrywania szkód, w przypadku częściowego zniszczenia lub kradzieży towaru. Podobna działalność stosowali Fenicjanie i Grecy w transporcie morskim. Na tej bazie powstała istniejąca do dziś instytucja prawa morskiego awaria wspólna. Na szczególną uwagę zasługuje pożyczka morska, którą zaczęto stosować w starożytnym Rzymie (XI XII wiek). Kupiec zamierzający podjąć morską wyprawę zaciągał pożyczkę (na zakup towarów, budowę statku) na znacznie wyższy procent niż przy innych transakcjach kredytowych. Zwrot tej pożyczki następował jednak tylko w przypadku korzystnego zakończenia takiej wyprawy. Pożyczka morska straciła swoje znaczenie w XIII wieku w wyniku wydania Bulli papieskiej zakazującej pobierania odsetek (lichwy). Collegia, Oficja. W starożytnym Rzymie stosowano ponadto wiele zrzeszeń opartych na wspólnocie zawodu. M.in. takie kolegia udzielały pomocy swoim członkom przy nieszczęśliwych wypadkach. W średniowieczu wykształciła się instytucja dożywotniej renty (annuity). Sprzedażą rent zajmowały się bogate miasta lub klasztory. W zamian za odpowiednio wysoką kwotę wpłaconą jednorazowo (majątek lub nieruchomość), wypłacały roczną rentę w odpowiedniej wysokości. W XIV w. rozpoczęło się wyodrębnianie ubezpieczeń jako samodzielnej instytucji gospodarczej i prawnej a kolebką była morska żegluga handlowa. Pożyczki morskie i fikcyjne umowy kupna-sprzedaży zastępowane przez prywatne umowy ubezpieczenia. Dowodem zawarcia takiej umowy było pokwitowanie (po włosku POLIZZA) od którego powstała nazwa POLISA. 2

3 Najstarsza udokumentowana umowa ubezpieczenia pochodzi z GENUI z 1347r. Także w XIV w. zaczęto stosować Reasekurację i Koasekurację. Pojawili się także samodzielni pośrednicy ubezpieczeniowi BROKERZY, którzy (reprezentowali ubezpieczonych dbając o korzystne umowy z jednej strony, z drugiej pełnili rolę osób napędzających klientelę osobom oferującym ochronę ubezpieczeniową) były to zarówno os. fizyczne jak i domy brokerskie. W XV i XVI w. centrum żeglugi morskiej a co za tym idzie ubezpieczenia przenoszą się z rejonu basenu morza śródziemnego do Anglii. W 1435r. umowa ubezpieczenia uzyskuje samodzielność jako podmiot oddzielnych ustawowych uregulowań prawnych. W ubezpieczeniach morskich ukształtowała się treść podstawowych pojęć techniczno ubezpieczeniowych - treść stosunku ubezpieczenia, oraz sylwetka prawna ubezpieczyciela. Ubezpieczycielami były najpierw osoby fizyczne lub grona osób, a od XVIII w. specjalne przedsiębiorstwa ubezpieczeniowe. Kamieniem milowym w rozwoju ubezpieczeń (nie tylko morskich) było powstanie korporacji LOYD s wywodzącej się z niezorganizowanej grupy ubezpieczycieli morskich. Początki Lloyd'sa sięgają XVII wieku i kawiarni Edwarda Lloyda, gdzie właściciele statków spotykali się w poszukiwaniu nowin ze świata oraz gdzie bogaci angielscy inwestorzy mogli wykorzystać swoje zasoby finansowe w celu przyjmowania ryzyka, związanego z bardzo prężną gałęzią ówczesnej gospodarki, jaką był handel morski. Z biegiem czasu do inwestorów przylgnęła nazwa "Names" (nazwiska), ponieważ ich podpisy widniały na pierwszej stronie każdej polisy Lloyd'sa. Names zawiązywali na jeden rok tzw. syndykaty i ubezpieczali statki oraz ich ładunki, gwarantując wypłatę odszkodowań całym posiadanym majątkiem osobistym. UBEZPIECZENIA ŻYCIOWE Ważną formą quasi ubezpieczenia na życie była powstała w 1689r. instytucja tortyn zakładana początkowo we Francji. 3

4 Było to ubezpieczenie państwowe os. fizyczne wpłacały do kasy Skarbu Państwa określoną sumę, a w zamian otrzymywały dożywotnią rentę. Renta wypłacana była w stałej wysokości, aż do śmierci ostatniego członka TORTYNY, tym samym im mniej zostawało członków tym większą kwotę otrzymywali członkowie pozostali przy życiu. Na przełomie XVII i XVIII w. rozwijają się podstawy matematyczne operacji długookresowych, rachunku prawdopodobieństwa (1657 Ch. Huygens, 1660 B. Pascal) i badania nad śmiertelnością. W 1756 roku powstała pierwsza ubezpieczalnia oparta na formule spółki akcyjnej - The Equitable Society of London. Oferowała długoterminowe ubezpieczenia na życie, jednak najbardziej nowatorskie w jej działalności było stosowanie badań statystycznych do obliczania przeciętnego dalszego trwania życia dla osób w danym wieku. Naukowe szacowanie składki ubezpieczeniowej było możliwe dzięki tzw. Tabeli Wrocławskiej, opracowanej w 1693 przez angielskiego astronoma Edmunda Halley'a. Ponieważ dane statystyczne dostępne w Anglii pozostawiały wiele do życzenia, sir Edmund Halley w pracy analitycznej skorzystał z archiwum miejskiego Wrocławia. W XV wieku we Florencji "wynaleziono" ubezpieczenie posagowe, nazywane Monti delle Doti. Od 1425 roku każdy mężczyzna, któremu urodziła się córka mógł złożyć do miejskiej kasy depozyt na 15 lub 7,5 roku. Po tym czasie, jeśli rzeczona córka wyszła za mąż i małżeństwo zostało skonsumowane, miasto wypłacało posag jej mężowi. W XV wieku w Genui i Barcelonie sprzedawano polisy na życie niewolników. Był to specyficzny rodzaj ubezpieczenia majątkowego. Ponieważ niewolnikiem można było zostać w wyniku pojmania przez piratów, wprowadzono ubezpieczenie od tej ewentualności - ubezpieczyciel zobowiązywał się wykupić nieszczęśnika. Prawdziwe ubezpieczenia na życie wynaleziono w Wielkiej Brytanii pod koniec XVI wieku. Rynek ubezpieczeń morskich był już w pełnym rozkwicie. Naturalnym biegiem rzeczy pojawiła się też potrzeba finansowego zabezpieczenia bliskich na wypadek, gdyby na dno poszedł nie tylko statek, ale i właściciel polisy. 4

5 Pierwszą znaną polisę ubezpieczeniową sprzedano w 1583 roku niejakiemu Williamowi Gibbonowi. Najstarsze towarzystwo ubezpieczeń na życie powstało jednak ponad sto lat później, w Nosiło ono nazwę Towarzystwo Opieki dla Wdów i Sierot OKRES II. Przełom XVIII i XIX w. Stworzenie rachunkowo kalkulacyjnych podstaw zawierania ubezpieczeń pozwoliło na wyodrębnienie prawne i organizacyjne ubezpieczeń a w konsekwencji powstanie rynku ubezpieczeniowego. Indywidualni ubezpieczyciele oraz lokalne stowarzyszenia zaczynają być wypierani przez organizacje o znacznie szerszym zakresie działania TUW, ZU w formie S.A. oraz Państwowe ZU. Przemysł ubezpieczeniowy. Wyższa forma rozwoju ubezpieczeń głównie koncentracja ubezpieczeń, łączenie się ZU. Porozumienia kartelowe w celu ograniczenia konkurencji ustalają najważniejsze zasady prowadzenia działalności i świadczenia usług. Nie pozbawia się prawnej i ekonomicznej samodzielności członków kartelu. Poole - zawierane dla określonego rodzaju ryzyk przyjmowanych przez ZU dla wspólnego ich wyrównania i pokrywania. Składki wpłacane są do wspólnej kasy a rezerwy tworzone są także wspólnie w zależności od wielkości portfela ZU. Wyższą forma koncentracji i centralizacji - koncern lub holding. ZU wchodzące w skład koncernu nie mają samodzielności ekonomicznej ale mają samodzielność prawną. ZU nadrzędny podejmuje decyzje co do kierunku działalności i polityce koncernu. Fuzje łączenie kilku ZU i sprzedawanie sług pod nazwą najsilniejszego lub pod nową nazwą. Fuzje występują często przy problemach finansowych ZU stąd upadłość w tej dziedzinie gospodarki jest bardzo rzadka. INTERWENCJONIZM PAŃSTWA Interwencjonizm państwa rośnie wraz z rozwojem gospodarki i systemu ubezpieczeń. Wynika to zarówno z konieczności ochrony interesów ubezpieczonych z powodu słabszej pozycji 5

6 ochrony rynku ubezpieczeniowego z powodu jego funkcji gospodarczych i społecznych, Przejawia się w tworzeniu specjalnych instytucji nadzoru ubezpieczeń PUNU oraz Rzecznika Praw Ubezpieczonych. Powoływanie państwowych ZU realizujących konkretną politykę np. ubezpieczenia kredytów eksportowych KUKE. Wprowadzenie ubezpieczeń obowiązkowych dla ryzyk mających szczególne znaczenie gospodarcze i społeczne. REASEKURACJA Reasekuracja - umowa, na mocy której jeden zakład ubezpieczeń, zwany cedentem, odstępuje całość lub część ryzyka przyjętego do ubezpieczenia wraz z częścią składek innemu zakładowi ubezpieczeń, zwanemu reasekuratorem, który w zamian zobowiązuje się do zapłaty odpowiedniej części świadczeń wypłacanych ubezpieczającemu Koasekuracja - ubezpieczenie określonego ryzyka przez dwóch lub więcej ubezpieczycieli na podstawie jednej polisy ubezpieczenia. Podział odpowiedzialności ustalany jest w procentach sumy ubezpieczenia Początki reasekuracji są prawdopodobnie tak odległe jak początek samych ubezpieczeń. Dopiero gwałtowny rozwój ubezpieczeń, a także ujęcie ich w pewne ramy prawne - mające chronić przede wszystkim interesy ubezpieczonych - zaowocowały pełnym rozkwitem rynku reasekuracyjnego. Do połowy XIX w. znaczenie reasekuracji ograniczało się do atomizacji - czyli podziału pomiędzy kolejnych asekuratorów - dużych ryzyk, a jej udział w całości rynku był stosunkowo niewielki. Dopiero gwałtowny wzrost szkodowości od końca lat 80 (w tym znaczne zwiększenie ilości oraz wielkości szkód katastroficznych) zmusił towarzystwa ubezpieczeniowe do szukania nowych metod asekuracji własnych portfeli. Richard Sandor i Robert Goshay przynajmniej od początku lat siedemdziesiątych sugerowali udostępnienie ryzyk ubezpieczeniowych dla rynku kapitałowego za pomocą standaryzowanych instrumentów finansowych. 6

7 Jednak dopiero brak dostatecznej pojemności ubezpieczeniowej na konwencjonalnym rynku i wzrost szkodowości - a co za tym idzie znaczny wzrost cen reasekuracji - wymusił przyspieszenie prac. W roku 1992 w Chicago rozpoczęto handel opcjami bazującymi na wskaźniku szkodowości wyliczanym przez Insurance Services Office, Inc. z Nowego Jorku i można to uznać za początek nowej ery w podejściu do problemu podziału i transferu ryzyka w ubezpieczeniach. W ciągu kilku lat rozwinęły się w praktyce różne metody sekurytyzacji (ang. securitization - zabezpieczanie) ryzyk majątkowych - w szczególności ryzyk katastroficznych - w instrumentach finansowych takich jak obligacje, opcje, futures. Ponadto pod koniec roku 1996 wystartował pierwszy rynek swapów ubezpieczeniowych (The Catastrophe Risk Exchange - CATEX). GOSPODARCZE I SPOŁECZNE ZNACZENIE UBEZPIECZEŃ W gospodarce rynkowej możliwe są dwie metody zabezpieczenia się przed tymi ryzykami: Indywidualne gromadzenie środków na pokrycie strat spowodowanych realizacją ryzyk, Przeniesienie ciężaru finansowego pokrycia tych strat na zakład ubezpieczeń. Ubezpieczenie jest urządzeniem gospodarczym, którego wyłącznym zadaniem jest łagodzenie (lub pełne likwidowanie) negatywnych skutków zdarzeń losowych poprzez rozłożenie ciężaru tego łagodzenia na wiele jednostek, którym takie zdarzenia zagrażają. Gospodarcze znaczenie - nadrzędnym zadaniem ubezpieczeń i to zarówno w sensie indywidualnym jak i gospodarczym jest eliminowanie obaw o finansowanie skutków zdarzeń losowych. Społeczne znaczenie majątkowych ubezpieczeń gospodarczych przejawia się w łagodzeniu procesu zubożenia na skutek niemożliwości podołania finansowym skutkom wywołanym przez zdarzenia losowe. O społecznym znaczeniu ubezpieczeń decyduje poziom świadomości ubezpieczeniowej, która w Polsce jest ciągle zbyt niska, choć stale rośnie. FUNKCJE UBEZPIECZEŃ GOSPODARCZYCH Funkcje ubezpieczeń gospodarczych to formy przejawiania się ich gospodarczego i społecznego przeznaczenia, czyli realizacji nałożonych na nie zadań. 7

8 Ubezpieczenia realizując swoje zasadnicze zadania mogą w sensie instrumentalnym - realizować także cele i zadania cząstkowe wynikające z aktualnych potrzeb gospodarczych (np. KUKE działająca na rzecz zwiększenia eksportu). Wyróżniamy trzy podstawowe funkcje ubezpieczeń Funkcję ochrony ubezpieczeniowej, Funkcję prewencyjną, Funkcje finansowe. Funkcja ochrony ubezpieczeniowej. Usługa ubezpieczeniowa polega na sprzedaży ochrony ubezpieczeniowej, która wyraża się w gotowości przejęcia przez ZU materialnych skutków zdarzeń losowych. A wiec ZU roztacza nad ubezpieczającym ochronę w sensie finansowym. Funkcje tą można nazwać kompensacyjną jednak ubezpieczający kupują coś więcej niż ewentualną kompensatę kupują ochronę finansową. Odszkodowania czy świadczenia nie można więc uznać za bezwzględną cechę ubezpieczenia gdyż wystąpi ono wyłącznie w sytuacji realizacji ryzyka objętego umową ubezpieczenia. Funkcja prewencyjna. Prewencja to wszelka działalność zmierzająca do zmniejszenia szkód losowych, zarówno poprzez zmniejszenie ich rozmiarów jak i zmniejszenie prawdopodobieństwa realizacji określonych ryzyk. Działalność ta może mieć postać materialną i niematerialną. Prewencja materialna to np. wszelkiego rodzaju kampanie reklamowe. Prewencja niematerialna to m.in.: Ograniczenia odpowiedzialności ZU. Dużą część prewencji skupia się ponadto na bardziej szczegółowej i wszechstronnej analizie zgłaszanych szkód oraz ocenie ryzyk zgłaszanych do ubezpieczenia. Prewencją jest także m.in stosowanie systemu polegającego na premiowaniu osób nie zgłaszających szkód w dłuższym okresie oraz obciążaniu wyższą składką osób które stosunkowo często szkody zgłaszają oraz udział własny. Funkcje finansowe. Funkcje finansowe związane są z przynależnością do systemu finansowego państwa. 8

9 Funkcje finansowe polegają generalnie na gromadzeniu środków w postaci funduszy i rezerw. Do funkcji finansowych zaliczamy: Funkcję redystrybucyjną, Fiskalną, Lokacyjną, Interwencyjną, Kontrolną. ZASADY UBEZPIECZEŃ GOSODARCZYCH Pojęcie zasad ubezpieczeń gospodarczych jest ściśle związane z funkcjami ubezpieczeń, a im lepiej zasady te będą spełniane tym lepiej spełniane będą zadania stawiane przed ubezpieczeniami. Istnieją 3 podstawowe zasady ubezpieczeń Zasada realności, Zasada pełności, Zasada powszechności ochrony ubezpieczeniowej. Zasada realności ochrony ubezpieczeniowej. ZU oferuje usługę polegająca na obietnicy dostarczenia określonych środków finansowych w przypadku wystąpienia określonej szkody. Tym samym ubezpieczający może i powinien liczyć na to, że starta losowa zostanie mu wyrównana przez ZU, w granicach ubezpieczenia oraz zgodnie z obowiązującymi OWU. Gwarancje realności ochrony ubezpieczeniowej muszą być realizowane i należą do obowiązków władzy państwowej. Wyróżnić należy gwarancje prawne i ekonomiczne realności ochrony ubezpieczeniowej. Zasada pełności ochrony ubezpieczeniowej Sprowadza się do tego, że ochrona ubezpieczeniowa powinna być pełna, tzn. ubezpieczenie powinno w pełni pokrywać powstałe szkody choć istnieją pewne odstępstwa od tej zasady. Miarą jest: stosunek odszkodowania do wartości szkody losowej, oraz stosunek sumy ubezpieczenia do wartości ubezpieczanego przedmiotu. 9

10 Stosunek sumy ubezpieczenia do wartości ubezpieczanego przedmiotu może się kształtować w trojaki sposób 1.Niedoubezpieczenie 2. Ubezpieczenie pełne 3. Nadubezpieczenie Z punktu widzenia zasady pełności najlepszy jest wariant 2. Przy nadubezpieczeniu zgodnie z istotą ubezpieczeń ZU może wypłacić odszkodowanie co najwyżej do wysokości wartości ubezpieczenia. Najczęstszym przypadkiem jest jednak wariant 3 tj. niedoubezpieczenie. Zainteresowany może nim być zarówno ubezpieczający jak i ZU. Ubezpieczony obniżenie składki ZU prewencja Zasada powszechności ochrony ubezpieczeniowej Rozumiana z jednej strony jako objęcie ochroną ubezpieczeniową wszystkich przedmiotów, których ubezpieczenie jest uzasadnione, z drugiej jako objęcie ubezpieczeniem przez ZU wszystkich zagrażających ubezpieczonemu przedmiotowi ryzyk. Zasada ta zależy m.in. od świadomości ubezpieczeniowej społeczeństwa. Bardzo często państwo w sposób sztuczny wpływa na zwiększenie powszechności ubezpieczeń. UMOWA UBEZPIECZENIA Czynność prawna to działanie podmiotu prawa mające na celu wywołanie określonych skutków prawnych w sferze prawa cywilnego. Aby czynność prawna doszła do skutku musi zostać złożone co najmniej jedno oświadczenie woli. Oświadczenie to zawiera treść czynności prawnej, określając konsekwencje prawne. Czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te które wynikają z ustawy, zasad współżycia społecznego i ustalonych zwyczajów. Zasada swobody umów 10

11 Strony zawierające umowę mogą swój stosunek prawny ułożyć według uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Strony mogą więc samodzielnie wybrać kontrahenta umowy i samodzielnie ustalać treść umowy. Ograniczeniem uprawnień stron przy ustalaniu treść umów są przepisy bezwzględnie obowiązujące (imperatywne). CZYNNIKI KSZTAŁTUJĄCE TREŚĆ STOSUNKU UMOWNEGO Na czynniki kształtujące treść stosunku umownego składają się wzajemne prawa i obowiązki o charakterze majątkowym jakie powstają pomiędzy stronami w wyniku zawarcia umowy. Te prawa i obowiązki kształtowane są przez następujące czynniki: Oświadczenie woli stron, Przepisy prawne, Ogólne warunki umów, Zasady współżycia społecznego, Zwyczaje. FORMA I TRYB ZAWIERANIA UMÓW. Do zawarcia umowy konieczne są zgodne oświadczenie woli co najmniej 2 stron. Wyróżniamy następujące tryby zwierania umów: Złożenie ofert i jej przyjęcie, Tryb rokowaniowy, Tryb przetargowy. Obowiązek nadania umowie określonej formy istnieje wówczas gdy określają tą przepisy prawa lub zawarta wcześniej umowa (np. wstępna). Skutki niezachowania formy pisemnej umowy: Nieważność czynności jeżeli ustawa nakazuje formę pisemną, Nieosiągnięcie określonych skutków prawnych, Utrudnienia dowodowe, Istotne pojęcia związane z umową ubezpieczenia: zobowiązanie szkoda 11

12 oświadczenie woli wady oświadczenia woli, m.in. pozorność, brak świadomego podjęcia decyzji, itp. POŚREDNICTWO UBEZPIECZENIOWE Umowa agencyjna Przez umowę agencyjną jedna strona (przyjmujący zlecenia) agent zobowiązuje się za wynagrodzeniem (prowizja) do stałego pośredniczenia przy zawieraniu umów na rzecz drugiej strony, albo do zawierania takich umów w imieniu drugiej strony zwanej dającym zlecenia. Agent nie jest zobowiązany do osobistego działania chyba, że tak w skazano w umowie. Stosunek agencji ma charakter trwały jest to więc zawodowe wykonywanie działań. Umowa agencyjna ma zawsze charakter odpłatny i wzajemny. Wynagrodzeniem jest prowizja tj. określony % od zawartych za pośrednictwem agenta umów. Umowa zlecenia Przez zawarcie umowy przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenia. Zleceniobiorca nie odpowiada za pożądany przez dającego zlecenie rezultat, jest on jednak zobowiązany do działania z należytą starannością. Zlecenie opiera się na zaufaniu do przyjmującego zlecenia, dlatego zleceniobiorca powinien wykonywać je sam. PODSTAWOWE ŹRÓDŁA PRAWA UBEZPIECZENIOWEGO. Cechą szczególną podstawowych źródeł prawa ubezpieczeniowego jest to, że ich uregulowania mają w szerokim zakresie charakter bezwzględnie obowiązujący (imperatywny), co oznacza, że w żaden skuteczny sposób nie można od nich odstępować. Do podstawowych źródeł prawa ubezpieczeniowego należą: Ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym z dnia r. (Dz.U Nr 124, poz. 1154) 12

13 Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z dnia r. (Dz.U Nr 124, poz. 1152) Ustawa o działalności ubezpieczeniowej z dnia r. (Dz.U Nr 124, poz. 1151) Kodeks cywilny z dnia r. (Dz.U Nr 16, poz. 93), z późn. zm. Najważniejsze postanowienia ww. aktów prawnych związane z programem zajęć omówione zostały szczegółowo podczas zajęć, a należą do nich: Umowa ubezpieczenia, Zasady wykonywania działalności ubezpieczeniowej, Zakład ubezpieczeń wykonujący działalność w formie spółki akcyjnej, Towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych, Warunki wykonywania działalności ubezpieczeniowej przez krajowe zakłady ubezpieczeń, Zasady sprawowania nadzoru ubezpieczeniowego, Wykonywanie pośrednictwa ubezpieczeniowego agent, broker, Ubezpieczenia obowiązkowe, Zadania Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego i Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. ZASADY FUNKCJONOWANIA SYSTEMU EMERYTALNEGO W POLSCE Wysokość emerytury na starych zasadach Wysokość emerytury ustalanej według dotychczasowych zasad uzależniona jest od następujących składników: wysokości podstawy wymiaru, uwzględnionego okresu składkowego i nieskładkowego, kwoty bazowej, obowiązującej w dacie powstania prawa do świadczenia. Podstawę wymiaru emerytury stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne, z okresu kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie. Podstawę wymiaru emerytury ustala się mnożąc indywidualny wskaźnik podstawy wymiaru przez kwotę bazową. Emerytura wynosi: 24% kwoty bazowej, oraz 13

14 po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych, po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych. Wysokość emerytury na nowych zasadach Wysokość nowej emerytury będzie wynikiem podzielenia podstawy jej obliczenia przez tzw. średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi, w jakim ubezpieczony zdecyduje się przejść na emeryturę. Podstawę obliczenia emerytury utworzy kwota składek zaewidencjonowanych na indywidualnym koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługiwać będzie emerytura. Zasady funkcjonowania systemu emerytalnego obowiązującego do grudnia 1998 roku Dotychczasowy system ubezpieczeń społecznych oparty był na tzw. umowie pokoleniowej. Oznaczało to, że znaczna część składki płaconej przez osoby czynne zawodowo przeznaczana była na bieżące emerytury, renty i różnego rodzaju zasiłki. Zasady funkcjonowania nowego systemu emerytalnego Od 1 stycznia 1999 roku obowiązuje w Polsce nowy system ubezpieczeń społecznych. Jego zasady działania określiła ustawa z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych. Wprowadzony nowy system emerytalny ma charakter systemu mieszanego, to jest pokoleniowo-kapitałowego i opiera się na tzw. trzech filarach. System trzech filarów Pierwszy filar obowiązkowego systemu emerytalnego zarządzany przez państwo oparty jest na tzw. umowie międzypokoleniowej. Składki w tym systemie są opłacane zarówno przez pracodawcę jak i pracownika. Środki te ewidencjonowane są na indywidualnych kontach prowadzonych przez zreformowany Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wysokość zgromadzonego kapitału podlega corocznej waloryzacji i stanowi podstawę przyszłej emerytury. Drugi filar systemu emerytalnego opiera się on na systemie kapitałowym, zarządzanym przez prywatne instytucje finansowe. Składki wpływają na indywidualne konta w OFE. Gromadzony w ten sposób kapitał jest 14

15 inwestowany i pomnażany przez powszechne towarzystwa emerytalne. Środki w ten sposób zgromadzone zapewnią ubezpieczonemu drugą cześć świadczenia emerytalnego. Ważnymi pojęciami związanymi z II filarem systemu ubezpieczeń społecznych są: Limity inwestycyjne Minimalna stopa zwrotu Depozytariusz Trzeci filar. Uczestnictwo w trzecim filarze systemu jest dobrowolne i dostępne dla wszystkich. Ta część systemu ma też charakter kapitałowy a składki wpływające na indywidualne konta pracowników zarządzane są przez instytucje finansowe. 15

16 PRZYKŁADOWE PYTANIA TESTOWE Koasekuracja to: a) ubezpieczenie określonego ryzyka przez dwóch lub więcej ubezpieczycieli na podstawie jednej polisy ubezpieczenia, b) ubezpieczenie określonego ryzyka przez dwóch ubezpieczycieli na podstawie jednej lub kilku polis ubezpieczeniowych, c) ubezpieczenie określonego ryzyka przez utworzone porozumienie kartelowe lub poolowe, d) przekazanie określonego ryzyka wynikającego z zawartej umowy ubezpieczenia innemu zakładowi ubezpieczeń. Do działań prewencyjnych ZU należy: a) kumulowanie i odpowiednie rozdzielanie środków finansowych, b) stosowanie systemu bonus - malus, c) dostarczanie państwu lub innym podmiotom publicznym dochodów, d) gotowości przejęcia przez ZU materialnych skutków zdarzeń losowych. Do działu I ubezpieczeń, o którym mowa w Ustawie o działalności ubezpieczeniowej, zaliczamy: a) Ubezpieczenia wypadku, w tym wypadku przy pracy i choroby zawodowej, b) Ubezpieczenia choroby, c) Ubezpieczenia na życie, jeżeli są związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, d) Ubezpieczenia przedmiotów w transporcie. Zakład Ubezpieczeń może być tworzony w formie: a) spółki z ograniczona odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej, b) spółki akcyjnej lub towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, c) spółki akcyjnej, towarzystwa ubezpieczeń lub towarzystwa ubezpieczeń i reasekuracji w formie spółki o dowolnym charakterze prawnym, d) spółki cywilnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej lub towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych. 16

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających.

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności

Bardziej szczegółowo

Co to jest ubezpieczenie???

Co to jest ubezpieczenie??? SYSTEM UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Prowadzący: dr Jacek Rodzinka Co to jest ubezpieczenie??? INSTYTUT BADAŃ i ANALIZ FINANSOWYCH pokój RA 50, tel. (17) 866 15 29 1 jrodzinka@wsiz.rzeszow.pl 2 Słownik języka

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE

Spis treści CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE Spis treści Wykaz skrótów......................................................... 8 Wstęp................................................................. 9 CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE 1. RYZYKO

Bardziej szczegółowo

Definicja ryzyka ubezpieczeniowego, cechy ryzyka, faktory ryzyka.

Definicja ryzyka ubezpieczeniowego, cechy ryzyka, faktory ryzyka. Podstawowe pojęcia ubezpieczeniowe. Klasyfikacja ubezpieczeń Ubezpieczenia dzielimy na: Społeczne, Gospodarcze. Ubezpieczenia społeczne naleŝą do sektora publicznego, są ściśle związane z pracownikiem

Bardziej szczegółowo

Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r.

Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. dr I. A. Wieleba Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. Osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r. mogą nabyć prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym,

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia Sumplement do wykładów

Ubezpieczenia Sumplement do wykładów Ubezpieczenia Sumplement do wykładów I. Podział ubezpieczeń na działy i grupy wg polskiego prawa (w skrócie) Dział I Ubezpieczenia na życie(szerzej na ten temat w wykładzie nr 4) 1. Ubezpieczenia na życie

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA WYBRANE ZAGADNIENIA

UBEZPIECZENIA WYBRANE ZAGADNIENIA ETYMOLOGIA SŁOWA UBEZPIECZENIA securitas (łac.) bezpieczeństwo securus, secura, securum (łac.) bezpieczny assecuramentum (łac.) ubezpieczenie sine cura vivere (łac.) żyć bez troski i obawy Ubezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku.

Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku. Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku. System emerytalny składa się z trzech filarów. Na podstawie podanych niżej kryteriów klasyfikacji nowy system emerytalny

Bardziej szczegółowo

Gwarantowana Renta Kapitałowa (GRK) Kontakt: Maciej Lichoński 509 601 741

Gwarantowana Renta Kapitałowa (GRK) Kontakt: Maciej Lichoński 509 601 741 Gwarantowana Renta Kapitałowa (GRK) Kontakt: Maciej Lichoński 509 601 741 Gwarantowana Renta Kapitałowa Co to jest? Gwarantowana Renta Kapitałowa (GRK) to możliwość zasilania swojego domowego budżetu dodatkowymi

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 28 listopada 2003 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 28 listopada 2003 r. Dz.U.03.211.2060 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 28 listopada 2003 r. w sprawie sposobu wyliczenia wysokości marginesu wypłacalności oraz minimalnej wysokości kapitału gwarancyjnego dla działów

Bardziej szczegółowo

Jak założyć agencję ubezpieczeniową

Jak założyć agencję ubezpieczeniową Poradnik przedsiębiorcy Jak założyć agencję ubezpieczeniową Strona 1 Poradnik opracowany przez: eharmonogram.pl Stan na dzień: 08.01.2014 Spis treści 1. Wstęp... 2 2. 3 kroki do własnej agencji ubezpieczeniowej...

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA. Co to jest ubezpieczenie??? Warunki zaliczenia 2014-12-03. Literatura: Literatura: Słownik języka polskiego

UBEZPIECZENIA. Co to jest ubezpieczenie??? Warunki zaliczenia 2014-12-03. Literatura: Literatura: Słownik języka polskiego Warunki zaliczenia Egzamin pisemny: 22 stycznia 2012 r. Godz. 11.05-12.40 w Sali RA3. UBEZPIECZENIA Prowadzący: dr Jacek Rodzinka Katedra Makroekonomii pokój A 109, tel. (17) 866 11 34 1 jrodzinka@wsiz.rzeszow.pl

Bardziej szczegółowo

Licencjonowani zarządcy nieruchomości podlegają obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania czynności zawodowych.

Licencjonowani zarządcy nieruchomości podlegają obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania czynności zawodowych. W Polsce jest ok. 15 tys. licencjonowanych zarządców nieruchomości; podlegają oni obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu czynności zawodowych. Licencjonowani zarządcy nieruchomości

Bardziej szczegółowo

LP. PRZED NOWELIZACJĄ PO NOWELIZACJI 1. art. 4c.

LP. PRZED NOWELIZACJĄ PO NOWELIZACJI 1. art. 4c. LP. PRZED NOWELIZACJĄ PO NOWELIZACJI 1. art. 4c. artykuł uchylony 1. Osoba wykonująca czynności agencyjne albo czynności brokerskie jest obowiązana doskonalić umiejętności zawodowe przez odbywanie raz

Bardziej szczegółowo

Karta Produktu dla ubezpieczenia na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym Nowa Czysta Energia Zysku

Karta Produktu dla ubezpieczenia na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym Nowa Czysta Energia Zysku Niniejszy dokument stanowi przykład Karty Produktu przygotowanej w związku z VI subskrypcją ubezpieczenia na życie i dożycie z UFK Nowa Czysta Energia Zysku, uwzględniający kwotę w wysokości 10 tys. zł.

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe ubezpieczycieli w okresie trzech kwartałów 2006 roku

Wyniki finansowe ubezpieczycieli w okresie trzech kwartałów 2006 roku Warszawa, 10 stycznia 2007 i finansowe ubezpieczycieli w okresie trzech kwartałów 2006 roku (Informacja zweryfikowana w stosunku do opublikowanej w dniu 20 grudnia 2006, stosownie do korekty danych przekazanych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r. 1409 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r. w sprawie zakresu informacji zawartych w rocznym raporcie o stanie portfela ubezpieczeń i reasekuracji zakładu ubezpieczeń Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Grupowe (od 1999) Pracownicze programy emerytalne. Indywidualne konto emerytalne. Indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego PPE IKE IKZE

Grupowe (od 1999) Pracownicze programy emerytalne. Indywidualne konto emerytalne. Indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego PPE IKE IKZE Rodzaje kwalifikowanych programów emerytalnych PPE Grupowe (od 1999) Pracownicze programy emerytalne IKE Indywidualne (od II poł 2004) Indywidualne konto emerytalne IKZE Indywidulane (od stycznia 2012)

Bardziej szczegółowo

Acti GWARANT OGÓLNE WARUNKI INDYWIDUALNEGO UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE i DOŻYCIE

Acti GWARANT OGÓLNE WARUNKI INDYWIDUALNEGO UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE i DOŻYCIE Acti GWARANT OGÓLNE WARUNKI INDYWIDUALNEGO UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE i DOŻYCIE 2 PREAMBUŁA Niniejsze ogólne warunki ubezpieczenia regulują stosunek pomiędzy MACIF Życie Towarzystwem Ubezpieczeń Wzajemnych

Bardziej szczegółowo

Ubez piecz enie ersalne saln D am a en e t n ow o a a S t S rat ra eg e i g a

Ubez piecz enie ersalne saln D am a en e t n ow o a a S t S rat ra eg e i g a Ubezpieczenie Uniwersalne Diamentowa Strategia 17 październik 2012 Diamentowa Strategia pozwoli Ci zabezpieczyć finansowo rodzinę przed utratą głównych dochodów w przypadku: inwalidztwa, poważnego zachorowania,

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp ROZDZIAŁ 1. Ubezpieczenia w systemie zabezpieczenia społecznego ROZDZIAŁ 2. Struktura systemu ubezpieczeń społecznych

Spis treści Wstęp ROZDZIAŁ 1. Ubezpieczenia w systemie zabezpieczenia społecznego ROZDZIAŁ 2. Struktura systemu ubezpieczeń społecznych Spis treści Wstęp....................................... 11 ROZDZIAŁ 1. Ubezpieczenia w systemie zabezpieczenia społecznego........................... 13 1.1. Prawne podstawy zabezpieczenia społecznego.............

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE POJĘCIA UBEZPIECZENIOWE

PODSTAWOWE POJĘCIA UBEZPIECZENIOWE 1 Agent transferowy - podmiot gospodarczy prowadzący rejestr członków funduszu. Może nim być każdy podmiot, który posiada system informatyczny przygotowany do prowadzenia indywidualnych kont i zapewniający

Bardziej szczegółowo

UMOWA SERWISU BROKERSKIEGO

UMOWA SERWISU BROKERSKIEGO Strona 1 z 5 UMOWA SERWISU BROKERSKIEGO Zawarta dnia... w. pomiędzy: Akademickim Szpitalem Klinicznym im. Jana Mikulicza Radeckiego we Wrocławiu ul. Borowska 213 50-556 Wrocław reprezentowanym przez......

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIE KALKULACJA SKŁADEK

UBEZPIECZENIE KALKULACJA SKŁADEK Ustalanie składek oraz świadczeń i odszkodowań. Składki, świadczenia i odszkodowania stanowią pozycje główne strumieni finansowych uruchamianych przez działalność ubezpieczeniową, główne pozycje rachunków

Bardziej szczegółowo

Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek

Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek nie posiadają już zdolności do pracy zarobkowej (jako

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO Do przedmiotowego konkursu nie mają zastosowania przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych. Konkurs prowadzony jest w oparciu o art. 70 1 K.C.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZY POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN FUNDUSZY POSTANOWIENIA OGÓLNE Załącznik nr 2 z 3 do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia indywidualnego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym REGULAMIN FUNDUSZY Kod OWU: UB_OLIR132 W poszczególnych Strategiach inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA OD A DO Z. Marek Krawczyk Częstochowa, 25.11.2014 r.

UBEZPIECZENIA OD A DO Z. Marek Krawczyk Częstochowa, 25.11.2014 r. UBEZPIECZENIA OD A DO Z. Marek Krawczyk Częstochowa, 25.11.2014 r. Kontrakt! PLAN SPOTKANIA: Częstochowa, 25.11.2014 r. 1. CZYM SA UBEZPIECZENIA? A) WSTĘP B) PRZYKŁAD C) HISTORIA D) KTO OFERUJE? 2. RODZAJE

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr... 1... 2...

UMOWA Nr... 1... 2... Załącznik nr 6a do SIWZ - projekt umowy dotyczącej Części I zamówienia UMOWA Nr... zawarta w Zamościu, w dniu... pomiędzy: Miastem Zamość, z siedzibą w Zamościu, przy ul. Rynek Wielki 13, 22-400 Zamość,

Bardziej szczegółowo

Polscy Giganci BIS. Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności: Wiek: Zwrot kapitału: 18-77 lat

Polscy Giganci BIS. Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności: Wiek: Zwrot kapitału: 18-77 lat produkt strukturyzowany Polscy Giganci BIS Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Euro Bank S.A. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Europa S.A. Okres Odpowiedzialności:

Bardziej szczegółowo

Zasada wzajemności w ubezpieczeniach uczelni wyższych. Spotkanie KRASP Warszawa, 3 czerwca 2016 r.

Zasada wzajemności w ubezpieczeniach uczelni wyższych. Spotkanie KRASP Warszawa, 3 czerwca 2016 r. Zasada wzajemności w ubezpieczeniach uczelni wyższych Spotkanie KRASP Warszawa, 3 czerwca 2016 r. Ubezpieczenia majątkowe Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych Polski Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych 2 Czym

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE. Informacje organizacyjne 3 marca 2015 r.

UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE. Informacje organizacyjne 3 marca 2015 r. UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE Informacje organizacyjne 3 marca 2015 r. Plan spotkania Tematyka zajęć Rekomendowana literatura Organizacja spotkań Warunki zaliczenia Przydatne informacje Zarys tematyki spotkań

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia teoretyczne

Podstawowe zagadnienia teoretyczne Rozdział 1 Podstawowe zagadnienia teoretyczne 1.1. Akty prawne Działalność zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji regulują następujące akty prawne: 1) Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności

Bardziej szczegółowo

Karta Produktu. zgodna z Rekomendacją PIU. dla ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym XYZ

Karta Produktu. zgodna z Rekomendacją PIU. dla ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym XYZ Karta Produktu zgodna z Rekomendacją PIU dla ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym XYZ Ubezpieczony Klient: Jan Kowalski Ubezpieczyciel: Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie ABC S.A.

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 2. Temat: REZERWY, ICH CHARAKTERYSTYKA, WYCENA, DOKUMENTACJA I UJĘCIE W KSIĘGACH RACHUNKOWYCH ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ

WYKŁAD 2. Temat: REZERWY, ICH CHARAKTERYSTYKA, WYCENA, DOKUMENTACJA I UJĘCIE W KSIĘGACH RACHUNKOWYCH ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ WYKŁAD 2 Temat: REZERWY, ICH CHARAKTERYSTYKA, WYCENA, DOKUMENTACJA I UJĘCIE W KSIĘGACH RACHUNKOWYCH ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ 1. Istota, pojęcie i podstawy tworzenia rezerw Rezerwy w rachunkowości to potencjalne

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto mieć to ubezpieczenie?

Dlaczego warto mieć to ubezpieczenie? QA/FIR/1/2011 STRATEGIA LWA W SKRÓCIE Dlaczego warto mieć to ubezpieczenie? Strategia Lwa to elastyczne ubezpieczenie, które może zapewnić Twoim bliskim ochronę finansową w przypadku Twojej śmierci, a

Bardziej szczegółowo

2015-12-16. Wyliczanie emerytury na zasadach zbliżonych do tych panujących przed 1.01.1999 r. Emerytura. Do kiedy stare emerytury?

2015-12-16. Wyliczanie emerytury na zasadach zbliżonych do tych panujących przed 1.01.1999 r. Emerytura. Do kiedy stare emerytury? Emerytura Zasady wyliczania wysokości emerytury to suma pieniędzy, którą będzie comiesięcznie otrzymywał ubezpieczony z ZUS w momencie, gdy nabędzie status emeryta. Wyliczanie emerytury na zasadach zbliżonych

Bardziej szczegółowo

Karta Produktu. Ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym XYZ

Karta Produktu. Ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym XYZ Klient: Jan Kowalski Karta Produktu Ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym XYZ Ubezpieczyciel: Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie ABC S.A. Agent ubezpieczeniowy: Zbigniew Nowak Karta

Bardziej szczegółowo

Umowa ubezpieczenia oprac. Tomasz A. Winiarczyk

Umowa ubezpieczenia oprac. Tomasz A. Winiarczyk Umowa ubezpieczenia oprac. Tomasz A. Winiarczyk ubezpieczenie urządzenie gospodarcze, zapewniające pokrycie pewnych potrzeb majątkowych, wywołanych u pewnych jednostek przez odznaczające się pewna prawidłowością

Bardziej szczegółowo

Forma prawna Agent Ubezpieczyciel. Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności Wiek Zwrot kapitału. 18-77 lat (włącznie)

Forma prawna Agent Ubezpieczyciel. Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności Wiek Zwrot kapitału. 18-77 lat (włącznie) produkt strukturyzowany Kurs na Amerykę Forma prawna Agent Ubezpieczyciel indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Euro Bank S.A. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Europa S.A. Okres Odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Mundialowa Inwestycja

Mundialowa Inwestycja inwestycje produkt strukturyzowany Mundialowa Inwestycja Forma prawna indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Okres Odpowiedzialności 0 miesięcy 3 od 25.06.2014 r. do 25.12.2016 r. Maksymalny zysk

Bardziej szczegółowo

reprezentowanym przez.. zwanym dalej Brokerem.

reprezentowanym przez.. zwanym dalej Brokerem. Załącznik nr 4 do Regulaminu konkursu ofert na wybór brokera ubezpieczeniowego dla Agencji Rynku Rolnego w Warszawie Projekt Umowa o świadczenie usług brokerskich Zawarta w dniu.. r. w Warszawie pomiędzy:

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE POŚWIĘCONE ZASADOM DOBRA OGÓLNEGO W ZAKRESIE PROWADZENIA POŚREDNICTWA UBEZPIECZENIOWEGO NA TERENIE RP

INFORMACJE POŚWIĘCONE ZASADOM DOBRA OGÓLNEGO W ZAKRESIE PROWADZENIA POŚREDNICTWA UBEZPIECZENIOWEGO NA TERENIE RP Wstęp INFORMACJE POŚWIĘCONE ZASADOM DOBRA OGÓLNEGO W ZAKRESIE PROWADZENIA POŚREDNICTWA UBEZPIECZENIOWEGO NA TERENIE RP Niniejsze informacje przeznaczone są dla zainteresowanych prowadzeniem działalności

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Wprowadzenie CZĘŚĆ I Rozdział 1. Podstawowe zasady ubezpieczeń na życie

Spis treści Wykaz skrótów Wprowadzenie CZĘŚĆ I Rozdział 1. Podstawowe zasady ubezpieczeń na życie Wykaz skrótów... 11 Wprowadzenie... 13 CZĘŚĆ I... 19 Rozdział 1. Podstawowe zasady ubezpieczeń na życie... 21 1.1. Pojęcie i klasyfikacje ubezpieczeń na życie... 21 1.2. Funkcje ubezpieczeń na życie...

Bardziej szczegółowo

Umowa agencyjna. zawarta w dniu w pomiędzy: , reprezentowaną przez:

Umowa agencyjna. zawarta w dniu w pomiędzy: , reprezentowaną przez: Umowa agencyjna zawarta w dniu w pomiędzy: zarejestrowaną w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem NIP : 2) 3) Imię i nazwisko:, reprezentowaną przez: Stanowisko: zwaną dalej Dającym zlecenie, a zam. w

Bardziej szczegółowo

Emerytury: } Część I: Finansowanie. } Część II: Świadczenia

Emerytury: } Część I: Finansowanie. } Część II: Świadczenia Część II świadczenia Emerytury: } Część I: Finansowanie } Część II: Świadczenia Filarowa konstrukcja ubezpieczeń społecznych model klasyczny : I filar - z budżetu państwa II filar ze składki pracodawców

Bardziej szczegółowo

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition Opis produktu Ubezpieczenie na życie i dożycie NORD GOLDEN edition to grupowe ubezpieczenie ze składką w PLN, płatną jednorazowo, w którym ochrony ubezpieczeniowej udziela MetLife Towarzystwo Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

WYSZCZEGÓLNIENIE STAN NA STAN NA

WYSZCZEGÓLNIENIE STAN NA STAN NA Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych "CUPRUM" ul. M. Skłodowskiej-Curie 82 59-301 Lubin Nr statystyczny REGON: 390294404 OGÓLNY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT UBEZPIECZYCIELA sporządzony na dzień: 2014-12-31 Adresat:

Bardziej szczegółowo

Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. TWÓJ KREDYT - STANDARD. Ubezpieczający: Ubezpieczony:

Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. TWÓJ KREDYT - STANDARD. Ubezpieczający: Ubezpieczony: Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. TWÓJ KREDYT - STANDARD Ubezpieczający: Osoba fizyczna, będąca klientem Banku, zawierająca Umowę Ubezpieczenia z Ubezpieczycielem,

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia różnych ryzyk finansowych. Zbiorowe ubezpieczenie depozytów członków SKOK (DEP) Ubezpieczenia różnych ryzyk finansowych

Ubezpieczenia różnych ryzyk finansowych. Zbiorowe ubezpieczenie depozytów członków SKOK (DEP) Ubezpieczenia różnych ryzyk finansowych INFORMACJA POŚREDNIKA UBEZPIECZENIOWEGO sporządzona zgodnie z wymogami ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz.U. z 2003 Nr 124, poz. 1154 z późn. zm.) określenie agenta ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

Kapitał początkowy po zmianach od 23.09.2011r.

Kapitał początkowy po zmianach od 23.09.2011r. Kapitał początkowy po zmianach od 23.09.2011r. Co to jest kapitał początkowy Kapitał początkowy jest tzw. hipotetyczną emeryturą pomnożoną przez średnie dalsze trwania życia dla wieku 62 lat równe dla

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 7 do SIWZ - wzór umowy

Załącznik nr 7 do SIWZ - wzór umowy zawarta w dniu... pomiędzy: UMOWA Nr... Państwową Wyższą Szkołą Informatyki i Przedsiębiorczości w Łomży z siedzibą w Łomży, ul. Akademicka 14 18-400 Łomża, NIP: 718-19-47-148, REGON: 451202740 reprezentowaną

Bardziej szczegółowo

Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego. Twoja emerytura. Wyższa emerytura. Niższe podatki!

Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego. Twoja emerytura. Wyższa emerytura. Niższe podatki! Twoja emerytura Wyższa emerytura Niższe podatki! Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego to wyjątkowy program oszczędnościowy w formie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi,

Bardziej szczegółowo

Rozdział V: Istotne dla stron postanowienia umowy: UMOWA GENERALNA NA ZADANIE A+B - UMOWA GENERALNA NA ZADANIE C

Rozdział V: Istotne dla stron postanowienia umowy: UMOWA GENERALNA NA ZADANIE A+B - UMOWA GENERALNA NA ZADANIE C Powiatowy Zarząd Dróg w Kędzierzynie - Koźlu PZD.272.9.2014 Rozdział V: Istotne dla stron postanowienia umowy: UMOWA GENERALNA NA ZADANIE A+B - UMOWA GENERALNA NA ZADANIE C Powiatowy Zarząd Dróg w Kędzierzynie

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr... Zawarta w Mińsku Mazowieckim, dnia... 2013 r., pomiędzy Powiatem Mińskim reprezentowanym przez Zarząd Powiatu w imieniu którego działają:

UMOWA Nr... Zawarta w Mińsku Mazowieckim, dnia... 2013 r., pomiędzy Powiatem Mińskim reprezentowanym przez Zarząd Powiatu w imieniu którego działają: Załącznik nr 6b wzór umowy dotyczący części II zamówienia WZÓR UMOWY UMOWA Nr... Zawarta w Mińsku Mazowieckim, dnia... 2013 r., pomiędzy Powiatem Mińskim reprezentowanym przez Zarząd Powiatu w imieniu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH Załącznik nr 2 z 2 do Warunków Ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym Obligacje Korporacyjne Plus Kod warunków: UB_OGIJ129 REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE

Bardziej szczegółowo

Regulamin Oferty promocyjnej Jeździsz 3 lata bez szkody, a za polisę płacisz jakbyś miał 60% zniżki. Postanowienia ogólne

Regulamin Oferty promocyjnej Jeździsz 3 lata bez szkody, a za polisę płacisz jakbyś miał 60% zniżki. Postanowienia ogólne Regulamin Oferty promocyjnej Jeździsz 3 lata bez szkody, a za polisę płacisz jakbyś miał 60% zniżki 1 Postanowienia ogólne 1. Niniejszy Regulamin określa zasady oferty promocyjnej Jeździsz 3 lata bez szkody,

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia dla deweloperów i generalnych wykonawców

Ubezpieczenia dla deweloperów i generalnych wykonawców Ubezpieczenia dla deweloperów i generalnych wykonawców Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Szanowni Państwo. Przedstawiamy ofertę usług brokerskich oraz doradztwa przy tworzeniu i obsłudze programu

Bardziej szczegółowo

Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. R-BEZPIECZNA SPŁATA. Ubezpieczający: Ubezpieczony:

Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. R-BEZPIECZNA SPŁATA. Ubezpieczający: Ubezpieczony: Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. R-BEZPIECZNA SPŁATA Ubezpieczający: Osoba fizyczna, prowadząca działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji

Bardziej szczegółowo

reprezentowanym przez:...

reprezentowanym przez:... UMOWA BROKERSKA Krzysztof Ł. Wilczyński Broker Ubezpieczeniowy Strony zawierają niniejszą umowę w intencji zapewnienia Ubezpieczającemu niezbędnych usług w zakresie ubezpieczeń, w szczególności wykonania

Bardziej szczegółowo

Zmiany w zasadach gromadzenia środków emerytalnych

Zmiany w zasadach gromadzenia środków emerytalnych Zmiany w zasadach gromadzenia środków emerytalnych Z dniem 1 maja 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeń społecznych

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

LXII Egzamin dla Aktuariuszy z 10 grudnia 2012 r.

LXII Egzamin dla Aktuariuszy z 10 grudnia 2012 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXII Egzamin dla Aktuariuszy z 10 grudnia 2012 r. Część II Matematyka ubezpieczeń życiowych Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Otwarte Ubezpieczenie na Życie z Opcją Funduszy SUPER GRUPA

Otwarte Ubezpieczenie na Życie z Opcją Funduszy SUPER GRUPA Otwarte Ubezpieczenie na Życie z Opcją Funduszy 1. Dla kogo jest ta polisa grupowa? 2. Co to jest program? 3. Korzyści dla Ubezpieczonego 4. Cechy Programu 5. Składki i suma ubezpieczenia tel 58 775 04

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA Dla Wariantu 2 określonego w Zał. nr 2 Umowy Grupowego Ubezpieczenia na Życie Kredytobiorców Ubezpieczenie Spłaty Zadłużenia nr 9956 1. Definicje 1. Klient / Kredytobiorca

Bardziej szczegółowo

Okresowa emerytura kapitałowa ze środków zgromadzonych w OFE i zewidencjonowanych na subkoncie w ZUS. Świadczeniobiorcy

Okresowa emerytura kapitałowa ze środków zgromadzonych w OFE i zewidencjonowanych na subkoncie w ZUS. Świadczeniobiorcy Okresowa emerytura kapitałowa ze środków zgromadzonych w OFE i zewidencjonowanych na subkoncie w ZUS Świadczeniobiorcy Warunki nabywania prawa do okresowej emerytury kapitałowej ze środków zgromadzonych

Bardziej szczegółowo

LXIII Egzamin dla Aktuariuszy z 25 marca 2013 r.

LXIII Egzamin dla Aktuariuszy z 25 marca 2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXIII Egzamin dla Aktuariuszy z 25 marca 2013 r. Część II Matematyka ubezpieczeń życiowych Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Towarzystwo Ubezpieczeń Euler Hermes S.A. Power CAP. Ogólne Warunki Ubezpieczenia. www.eulerhermes.pl

Towarzystwo Ubezpieczeń Euler Hermes S.A. Power CAP. Ogólne Warunki Ubezpieczenia. www.eulerhermes.pl Towarzystwo Ubezpieczeń Euler Hermes S.A. Power CAP Ogólne Warunki Ubezpieczenia www.eulerhermes.pl A. Zakres ubezpieczenia Power CAP Niniejsze Ogólne Warunki Ubezpieczenia Power CAP (OWU Power CAP) mają

Bardziej szczegółowo

U M O W A NR Usługi ubezpieczenia mienia

U M O W A NR Usługi ubezpieczenia mienia Wzór umowy załącznik do SIWZ U M O W A NR Usługi ubezpieczenia mienia zawarta w dniu... 2008 r. w Skierniewicach pomiędzy: Energetyką Cieplną SP. z o.o w Skierniewicach, ul. Przemysłowa 2 wpisaną do Krajowego

Bardziej szczegółowo

Miasto Zamość, z siedzibą w Zamościu, przy ul. Rynek Wielki 13, 22-400 Zamość, NIP: 922-269-74-72., REGON: 950368747, reprezentowaną przez:

Miasto Zamość, z siedzibą w Zamościu, przy ul. Rynek Wielki 13, 22-400 Zamość, NIP: 922-269-74-72., REGON: 950368747, reprezentowaną przez: Załącznik Nr 8a do SIWZ - wzór umowy dotyczącej części I zamówienia UMOWA Nr... zawarta w Zamościu, w dniu... pomiędzy: Miasto Zamość, z siedzibą w Zamościu, przy ul. Rynek Wielki 13, 22-400 Zamość, NIP:

Bardziej szczegółowo

Regulamin rachunków systematycznego oszczędzania Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo- Kredytowej Beskidy w Bielsku Białej

Regulamin rachunków systematycznego oszczędzania Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo- Kredytowej Beskidy w Bielsku Białej Załącznik do uchwały Zarządu nr 7/XIV/10 z dnia 31.05.2010r. Regulamin rachunków systematycznego oszczędzania Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo- Kredytowej Beskidy w Bielsku Białej Regulamin obowiązuje

Bardziej szczegółowo

Regulamin Oferty promocyjnej Gwarancja ceny przy Odnowieniu promocja sms

Regulamin Oferty promocyjnej Gwarancja ceny przy Odnowieniu promocja sms Regulamin Oferty promocyjnej Gwarancja ceny przy Odnowieniu promocja sms 1 Postanowienia Ogólne 1. Niniejszy regulamin określa zasady Oferty promocyjnej Gwarancja ceny przy Odnowieniu promocja sms prowadzonej

Bardziej szczegółowo

Terminowe Ubezpieczenie na Życie MONO

Terminowe Ubezpieczenie na Życie MONO Terminowe Ubezpieczenie na Życie MONO 1. Dla kogo jest ta polisa indywidualna? 2. Co to jest ubezpieczenie terminowe MONO? 3. Korzyści dla Ubezpieczonego 4. Cechy ubezpieczenia 5. Suma ubezpieczenia i

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA NADWYŻKOWE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2011 (zawierane indywidualnie)

UBEZPIECZENIA NADWYŻKOWE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2011 (zawierane indywidualnie) INFORMATOR UBEZPIECZENIA NADWYŻKOWE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2011 (zawierane indywidualnie) W ramach Umowy Generalnej zawartej z PZU S.A. I AXA TuiR S.A. obowiązującej w roku 2011

Bardziej szczegółowo

POŚREDNICTWO UBEZPIECZENIOWE W BANKACH SPÓŁDZIELCZYCH. 19 listopada 2008 r.

POŚREDNICTWO UBEZPIECZENIOWE W BANKACH SPÓŁDZIELCZYCH. 19 listopada 2008 r. POŚREDNICTWO UBEZPIECZENIOWE W BANKACH SPÓŁDZIELCZYCH 19 listopada 2008 r. REGULACJE PRAWNE POŚREDNICTWA UBEZPIECZENIOWEGO: ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym wraz z aktami

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr... Miastem Zamość, z siedzibą w Zamościu, przy ul. Rynek Wielki 13, 22-400 Zamość,

UMOWA Nr... Miastem Zamość, z siedzibą w Zamościu, przy ul. Rynek Wielki 13, 22-400 Zamość, Załącznik nr 6b do SIWZ projekt umowy dotyczącej Części II zamówienia UMOWA Nr... zawarta w Zamościu, w dniu... pomiędzy: Miastem Zamość, z siedzibą w Zamościu, przy ul. Rynek Wielki 13, 22-400 Zamość,

Bardziej szczegółowo

I. GŁÓWNE INFORMACJE DOTYCZĄCE UMOWY

I. GŁÓWNE INFORMACJE DOTYCZĄCE UMOWY Karta Produktu Active Dividend 3 Ubezpieczenie na życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ze Składką Jednorazową Ubezpieczający Jesteś osobą, która zawiera Umowę i ma obowiązek wpłacać składki,

Bardziej szczegółowo

Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych "CUPRUM" ul. M. Skłodowskiej-Curie 82, 59-301 Lubin

Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych CUPRUM ul. M. Skłodowskiej-Curie 82, 59-301 Lubin Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych "CUPRUM" ul. M. Skłodowskiej-Curie 82, 59-301 Lubin Nr statystyczny REGON: 390294404 OGÓLNY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT UBEZPIECZYCIELA sporządzony na dzień: 2013-12-31 Adresat:

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA DLA PRZEDSIĘBIORSTW

UBEZPIECZENIA DLA PRZEDSIĘBIORSTW UBEZPIECZENIA DLA PRZEDSIĘBIORSTW Książka przeznaczona jest dla przedsiębiorców, którzy chcą pogłębić swoją wiedzę na temat ubezpieczeń gospodarczych, ale również dla pracowników sektora ubezpieczeń oraz

Bardziej szczegółowo

Historyczne polisy ubezpieczeniowe w finansach i w kolekcjach

Historyczne polisy ubezpieczeniowe w finansach i w kolekcjach Varia VARIA Leszek Kałkowski Historyczne polisy ubezpieczeniowe w finansach i w kolekcjach Polisa ubezpieczeniowa jest dokumentem potwierdzającym zawarcie umowy pomiędzy zakładem ubezpieczeniowym a jego

Bardziej szczegółowo

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Podstawa prawna: Ustawa z dnia 22.05.2009r Dz. U. Nr 997,poz. 800

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Podstawa prawna: Ustawa z dnia 22.05.2009r Dz. U. Nr 997,poz. 800 Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne Podstawa prawna: Ustawa z dnia 22.05.2009r Dz. U. Nr 997,poz. 800 Od 1 lipca 2009r.obowiązują przepisy ustawy z dnia 22 maja 2009r. o nauczycielskich świadczeniach

Bardziej szczegółowo

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne Stanowisko projektodawcy do uwag resortów nieuwzględnionych w projekcie Założeń do projektu ustawy zmieniającej ustawę o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych w zakresie implementacji przepisów

Bardziej szczegółowo

DANE AGENTA UBEZPIECZENIOWEGO

DANE AGENTA UBEZPIECZENIOWEGO WNIOSKO-POLISA NR Wniosek o zawarcie Umowy Ubezpieczenia na życie Polisa do Ubezpieczenia na Życie Pożyczkobiorców posiadających Pożyczki Gotówkowe w PKO BP SA wariant podstawowy WARUNKI UBEZPIECZENIA:

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr... zawarta w Skarżysku- Kamiennym, w dniu... pomiędzy:

UMOWA Nr... zawarta w Skarżysku- Kamiennym, w dniu... pomiędzy: Załącznik Nr 6 do SIWZ - wzór umowy dotyczącej części I zamówienia UMOWA Nr... zawarta w Skarżysku- Kamiennym, w dniu... pomiędzy: Gminą Skarżysko Kamienna, z siedzibą przy ul. Sikorskiego 18, 26-110 Skarżysko

Bardziej szczegółowo

Emerytura. Wyliczanie emerytury. Do kiedy stare emerytury? 2014-04-03. Zasady wyliczania wysokości emerytury

Emerytura. Wyliczanie emerytury. Do kiedy stare emerytury? 2014-04-03. Zasady wyliczania wysokości emerytury Emerytura Zasady wyliczania wysokości emerytury to suma pieniędzy, którą będzie comiesięcznie otrzymywał ubezpieczony z ZUS w momencie, gdy nabędzie status emeryta. Reforma ubezpieczeń społecznych podzieliła

Bardziej szczegółowo

UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG BROKERSKICH

UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG BROKERSKICH UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG BROKERSKICH Załącznik nr 2 do regulaminu zawarta w dniu.. pomiędzy: Zakładem Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w Warszawie przy ul. Szamockiej 3, 5, 01-748 Warszawa, NIP: 521-30-17-228,

Bardziej szczegółowo

Pracowniczy kontrakt menedżerski

Pracowniczy kontrakt menedżerski Pracowniczy kontrakt menedżerski Uwagi ogólne Definicja Przedmiotem kontraktu menedżerskiego jest zarządzanie jednostką gospodarczą (względnie jej działami, konkretnymi produktami lub projektami). Innymi

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr... 1... 2...

UMOWA Nr... 1... 2... Załącznik Nr 6 do SIWZ UMOWA Nr... zawarta w Skarżysku- Kamiennym, w dniu... pomiędzy: Gminą Skarżysko Kamienna, z siedzibą przy ul. Sikorskiego 18, 26-110 Skarżysko - Kamienna, REGON: 000516175, NIP:

Bardziej szczegółowo

2. W WZÓR UMOWY DOTYCZĄCY CZĘŚCI I ZAMÓWIE IA załącznik nr 5a do siwz Niniejsza umowa została zawarta w Lublinie, w dniu... pomiędzy: MUZEUM WSI LUBELSKIEJ W LUBLI IE, Al. Warszawska 96, 20-824 Lublin,

Bardziej szczegółowo

Marek Połeć, 08.12.2010

Marek Połeć, 08.12.2010 Marek Połeć, 08.12.2010 2.1 od następstw nieszczęśliwych wypadków 2.2 na życie W obecnej rozwiniętej formie ubezpieczenia na życie są dopasowywane do indywidualnych potrzeb klienta. Głównymi celami tych

Bardziej szczegółowo

dochody budżetu państwa). Osoby urodzone po 1948 r. z chwilą osiągnięcia tego wieku uzyskują prawo do emerytury ustalanej w myśl zreformowanych

dochody budżetu państwa). Osoby urodzone po 1948 r. z chwilą osiągnięcia tego wieku uzyskują prawo do emerytury ustalanej w myśl zreformowanych Przeliczanie emerytur Każdy emeryt ma prawo do przeliczenia swojego świadczenia. Musi spełnić jednak określone warunki. O sytuacjach, w których ZUS obliczy nową wysokość emerytury, mówi Eliza Skowrońska

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr... zawarta w Skarżysku- Kamiennym, w dniu... pomiędzy:

UMOWA Nr... zawarta w Skarżysku- Kamiennym, w dniu... pomiędzy: Załącznik Nr 6a do SIWZ wzór umowy dotyczącej części II zamówienia UMOWA Nr... zawarta w Skarżysku- Kamiennym, w dniu... pomiędzy: Gminą Skarżysko Kamienna, z siedzibą przy ul. Sikorskiego 18, 26-110 Skarżysko

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE NR RBG -18/2015

POSTANOWIENIE NR RBG -18/2015 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Długa 47,85-034 Bydgoszcz Tel. 52 345-56-44, Fax 52 345-56-17 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 4 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

WZÓR UMOWY UMOWA Nr...

WZÓR UMOWY UMOWA Nr... Załącznik nr 6a wzór umowy dotyczący części I zamówienia WZÓR UMOWY UMOWA Nr... Zawarta w Mińsku Mazowieckim, dnia... 2013 r., pomiędzy Powiatem Mińskim reprezentowanym przez Zarząd Powiatu w imieniu którego

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie instalacji solarnych. Oferta usług brokerskich oraz doradztwa

Ubezpieczenie instalacji solarnych. Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Ubezpieczenie instalacji solarnych Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Szanowni Państwo. Przedstawiamy ofertę usług brokerskich oraz doradztwa w zakresie konstrukcji oraz serwisu programu ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Które czynności z zakresu ubezpieczeń są zwolnione z VAT

Które czynności z zakresu ubezpieczeń są zwolnione z VAT Które czynności z zakresu ubezpieczeń są zwolnione z VAT Czy ustalenie rozmiaru szkody albo wydawanie polis są usługami ubezpieczeniowymi? Ponieważ przepisy nie są jednoznaczne, warto sięgnąć do orzecznictwa

Bardziej szczegółowo