Złoże naturalne nagromadzenie kopaliny lub kilku kopalin, które może być przedmiotem eksploatacji.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Złoże naturalne nagromadzenie kopaliny lub kilku kopalin, które może być przedmiotem eksploatacji."

Transkrypt

1 WPROWADZENIE Złoże naturalne nagromadzenie kopaliny lub kilku kopalin, które może być przedmiotem eksploatacji. Według art. 6. ust. 1, pkt 19 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. nr 163 Poz. 981) złożem kopaliny jest naturalnym nagromadzeniem minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobycie może przynieść korzyść gospodarczą Kopalina główna kopalina o wyraźnie wyższej wartości ekonomicznej lub użytkowej w stosunku do innych kopalin z nią występujących. Kopalina towarzysząca kopalina występująca w granicach lub bliskim sąsiedztwie złoża kopaliny głównej, która może być eksploatowana równolegle z kopaliną główną, a nie kwalifikuje się do samodzielnej eksploatacji. Kamienie budowlane i drogowe (obecnie: łamane i bloczne) są to skały, których cechy oraz parametry fizyko-mechaniczne kwalifikują je do produkcji dla potrzeb drogownictwa, budownictwa i kolejnictwa oraz elementów kamiennych dla drogownictwa (kostka, płyty, krawężniki) i dla budownictwa (bloki, płyty, kamień murowy).budowlanych i drogowych. Do grupy tej zalicza się: skały magmowe głębinowe: granity, granodioryty, sjenity, gabra, skały magmowe wylewne: melafiry, bazalty, porfiry, skały piroklastyczne: tufy, skały osadowe: piaskowce kwarcytowe, piaskowce, szarogłazy, dolomity, wapienie, skały metamorficzne: marmury, gnejsy, kwarcyty. Występowanie: Obszar Dolnego Śląska Obszar Śląsko-Krakowski Karpaty Zewnętrzne Góry Świętokrzyskie W zależności od kierunku zastosowania możliwe są następujące sposoby wykorzystanie skał: Tab. 1. Klasyfikacja kamienia budowlanego i drogowego wg S. Kozłowskiego 1986 (Ney R. 2002) Kamień budowlany Kamień bloczny (ciosowy) Kamień do produkcji bloków konstrukcyjnych Kamienie do produkcji kształtek budowlanych Kamień do produkcji płyt Kamień okładzinowy Kamień podsadzkowy Kamień łupany Kruszywo do budowy murów Kamień do produkcji kruszywa łamanego Kruszywo kamienne ciężkie Kruszywo kamienne lekkie Kamień do produkcji grysów i lastriko Kamień do produkcji mączek mineralnych Kamień drogowy Kamień formakowy Do produkcji krawężników, znaków drogowych Do produkcji materiałów brukowych (kostki) Kamień do produkcji kruszywa łamanego Kruszywo drogowe i kolejowe Kamień (wapienie) do produkcji mączek do mas bitumicznych 1

2 Wykorzystanie poszczególnych typów skał przedstawia tab. 2. Tab. 2. Rodzaje skał stanowiących kopaliny do produkcji kamienia drogowego i budowlanego (Ney R. 2002) Magmowe głębinowe Magmowe wylewne Piroklastyczne Osadowe Metamorficzne Kierunki zastosowań Rodzaj Kamienie drogowe Kamienie budowlane Kamień Kruszywo Kruszywo Bloki Kamień Kruszywo formakowy do lastrico do betonu konstrukcyjne okładzinowy Granit Sjenit Gabro + Porfir + + Melafir + Diabaz + Bazalt + Tuf porfirowy + + Piaskowce kwarcytowe + Piaskowce Szarogłazy + (+) Zlepieńce (+) + Chalcedonity + Opoka, gezy (+) + Dolomity + (+) + Wapienie + + (+) (+) + Marmury Gnejsy, migmatyty + + (+) Serpentynity + (+) Amfibolity + Hornfelsy + Zieleńce + Skały cechujące się dobrą blocznością (procentowy wskaźnik uzysku bloków) oraz mające odpowiednie płaszczyzny podzielności przeznacza się do eksploatacji na bloki. Partie niebloczne lub przypowierzchniowe tych złóż (zwietrzałe) przeznaczone są najczęściej na kruszywo. Skały cechujące się wyraźnie gorszymi i zmiennymi wartościami parametrów fizyko-mechanicznych przeznacza się na kruszywo. Dlatego wśród skał magmowych generalnie skały głębinowe urabia się na bloki a wylewne na kruszywo. Obszar złoża wyznacza się w oparciu o granice naturalne (zmiany litologiczne, zaburzenia tektoniczne) lub sztuczne (granice własności gruntu, infrastruktura terenu, granice obszaru objętego pracami rozpoznawczymi). Spąg złoża stanowi granica, do której eksploatacja jest możliwa z punktu widzenia technicznego i ekonomicznego. Złoża kamieni budowlanych i drogowych rozpoznaje się za pomocą: otworów wiertniczych, w strefach przypowierzchniowych za pomocą rowów i szybików, opróbowania powierzchniowego (w obszarach niezmienionych wietrzeniowo), metod geofizycznych (sejsmika, geoelektryka itd.). 2

3 Sposoby wyznaczania granic złóż przedstawiono na rys. 1. Rys. 1. Sposób definiowania granic złoża kopalin budowlanych i drogowych. Oznaczenia: 1 skały magmowe, 2 piaskowce, 3 łupki, 4 wapienie, 5 wychodnie skał na powierzchni, 6 granice jednostki surowcowej, 7 nadkład, 8 otwory wiertnicze, 9 złoże, 10 kontur złoża, 11 granice własności, 12 granice złoża na powierzchni (Ney R. 2002). Złoża kamieni budowlanych i drogowych powinny spełniać graniczne wartości parametrów definiujących złoże i jego granice (d. kryteria bilansowości) określone w Załączniku nr 11 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny (tab. 3 i 4). Tab. 3. Graniczne wartości parametrów definiujących złoże i jego granice dla kopalin skalnych budowlanych blocznych. Złoża kopalin skalnych budowlanych blocznych Lp. Parametr Jednostka Wartość brzeżna 1 Maksymalna głębokość dokumentowania m do głębokości 2 3 Maksymalny stosunek grubości nadkładu do miąższości złoża Minimalna bloczność geologiczna: marmurów, serpentynitów sjenitów, gabr, granodiorytów oraz % obj. możliwej eksploatacji 1,0 5,0 przyjmujących poler wapieni i % obj. 10,0 dolomitów granitów, tufów, piaskowców oraz nieprzyjmujących poleru wapieni i dolomitów % obj. 20,0 3

4 Tab. 4. Graniczne wartości parametrów definiujących złoże i jego granice dla kopalin skalnych nieblocznych budowlanych i drogowych. Złoża kopalin skalnych nieblocznych budowlanych i drogowych Lp. Parametr Jednostka Wartość brzeżna 1 Maksymalna głębokość dokumentowania m do głębokości możliwej eksploatacji 2 Maksymalny grubość nadkładu m Maksymalny stosunek grubości nadkładu do miąższości złoża Maksymalny udział skał niespełniających wymagań jakościowych w profilu złoża Maksymalna zawartość CaCO3 w wapieniach % % 0, Tab. 5. Kryteria bilansowości dla geologicznego dokumentowania złóż kopalin do produkcji kamieni budowlanych (Ney R. 2002). Kierunek zastosowań Lp. Parametr Jednostka Wartości brzeżne dla zasobów bilansowych Kamienie budowlane 1. Maksymalna głębokość dokumentowania m do głębokości możliwej ekspl. bloczne 2. Maksymalny stosunek N/Z 1) ,0 3. Minimalna bloczność geologiczna dla: - marmurów i serpentynitów 5 - sjenitów, gabra, granodiorytów, wapieni, dolomitów (przyjmujących poler) % obj granitów, tufów, piaskowców oraz 20 Kamienie budowlane niebloczne Kamienie do produkcji kruszywa nieprzyjmujących poleru wapieni 1. Maksymalna głębokość dokumentowania m do głębokości możliwej ekspl. 2. Maksymalny stosunek N/Z 1) ,3 3. Maksymalny udział skał nie spełniających % 20 wymagań jakościowych w profilu 4. Maksymalna zawartość kalcytu w wapieniach (CaCO3) w wapieniach % Maksymalna głębokość dokumentowania m do głębokości możliwej ekspl. 2. Maksymalny stosunek N/Z 1) ,3 3. Maksymalny udział w profilu złoża przerostów nie spełniających wymagań jakościowych % Minimalna średnia wytrzymałość na ściskanie w stanie powietrzno suchym MPa Maksymalna ścieralność w bębnie Los Angeles % Maksymalna zawartość kalcytu w wapieniach (CaCO3) w wapieniach % 90 1) stosunek miąższości nadkładu do miąższości złoża (wartość bezwymiarowa) Parametry siatki otworów rozpoznawczych uzależnione są od kategorii rozpoznania złoża i współczynnika zmienności (tab. 6.). 4

5 Tab. 6. Orientacyjne odległości między punktami rozpoznawczymi dla dokumentowania złóż kamieni drogowych i budowlanych (Ney R. 2002) Rodzaj kopaliny Grupa złóż 1) Kategoria rozpoznania 2) C2 C1 B A I Wyrobiska Skały magmowe głębinowe II górnicze III Wyrobiska górnicze I Wyrobiska Skały magmowe wylewne i metamorficzne II górnicze III Wyrobiska górnicze Wapienie I II Wyrobiska I górnicze Dolomity II III Wyrobiska górnicze I Wyrobiska Piaskowce, szarogłazy, piaskowce II górnicze kwarcytowe, chalcedonity III Wyrobiska górnicze 1) Grupa złoża określa stopień skomplikowania budowy geologicznej oraz zmienność złoża i jego parametrów. Podział złóż ze względu na grupy: Grupa I prosta i łatwa do interpretacji budowa geologiczna, złoża ciągłe mogą być nieznacznie zaburzone tektonicznie, jakość kopaliny i zasobność niewielka, współczynnik zmienności V do ok. 30%. Grupa II zróżnicowana i trudna do interpretacji budowa geologiczna, złoża lokalnie nieciągłe, zaburzone tektonicznie, jakość kopaliny i zasobność duża, współczynnik zmienności V do ok. 60%. Grupa III zróżnicowana i trudna do interpretacji budowa geologiczna, złoża nieciągłe, silnie zaburzone tektonicznie, jakość kopaliny i zasobność bardzo duża, współczynnik zmienności V ponad ok. 60%. 2) Kategoria rozpoznania złoża określa stopień znajomości jego budowy i zasobów. Klasyfikacja zasobów złóż ze względu na stopień ich zbadania (kategorie złóż): Według 6. ust. 1. ww. rozporządzenia w dokumentacjach geologicznych złóż kopalin stałych stosuje się następujące kategorie rozpoznania złoża: D, C2, C1, B, A: 1) w kategorii D granice złoża kopaliny, jego budowę geologiczną i przewidywane zasoby określa się na podstawie istniejących, dostępnych danych geologicznych, w szczególności odosobnionych wyrobisk lub odsłonięć naturalnych, interpretacji geologicznej danych geofizycznych przy zastosowaniu ekstrapolacji, przy czym błąd oszacowania średnich wartości parametrów złoża i zasobów może przekraczać 40%; 2) w kategorii C2 granice złoża kopaliny określa się na podstawie danych z wyrobisk, odsłonięć naturalnych lub badań geofizycznych metodą interpolacji lub odpowiednio uzasadnionej ekstrapolacji; poznane są główne cechy formy, budowy i tektoniki złoża; wstępnie są określone warunki geologiczno-górnicze eksploatacji; jakość kopaliny jest rozpoznana na podstawie systematycznego opróbowania w pełnym zakresie możliwych 5

6 zastosowań kopaliny, przy czym błąd oszacowania średnich wartości parametrów złoża i zasobów nie może przekraczać 40%; 3) w kategorii C1 granice złoża kopaliny określa się na podstawie danych z wyrobisk rozpoznawczych, z odsłonięć naturalnych lub badań geofizycznych metodą interpolacji lub w ograniczonym stopniu ekstrapolacji; stopień rozpoznania złoża jest wystarczający do opracowania projektu zagospodarowania złoża, w tym do szczegółowego określenia formy, budowy, tektoniki złoża i jakości kopaliny w złożu, warunków geologicznogórniczych eksploatacji, oraz do dokonania oceny wpływu przewidywanej eksploatacji na środowisko, przy czym błąd oszacowania średnich wartości parametrów złoża i zasobów nie może przekraczać 30%; 4) w kategorii B granice złoża kopaliny określa się w sposób uściślony na podstawie specjalnie wykonanych w tym celu wyrobisk rozpoznawczych lub badań geofizycznych, wymagane jest określenie formy i budowy złoża, korelacji warstw, podstawowych cech tektoniki w sposób jednoznaczny, jakość i własności technologiczne kopaliny powinny być potwierdzone wynikami prób w skali półtechnicznej lub przemysłowej, przy czym błąd oszacowania średnich wartości parametrów złoża i zasobów nie może przekraczać 20%; 5) w kategorii A złoże kopaliny jest rozpoznane w stopniu umożliwiającym bieżące planowanie i prowadzenie jego eksploatacji przy możliwie najwyższym stopniu wykorzystania zasobów; wymagane jest określenie formy i budowy złoża, tektoniki, zasobów na podstawie danych z wyrobisk udostępniających, przygotowawczych i eksploatacyjnych, rodzaju, jakości kopaliny i jej właściwości technologicznych na podstawie systematycznego opróbowania wyrobisk i danych z bieżącej produkcji, przy czym błąd oszacowania średnich wartości parametrów złoża i zasobów w poszczególnych blokach nie może przekraczać 10%. 6

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny www.nowepgg.pl Wortal prawa geologicznego i górniczego 1/6 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny (Dz. U. nr 291, poz. 1712) Na

Bardziej szczegółowo

DOLNOŚLĄSKIE GÓRNICTWO KRUSZYWOWE DYNAMIKA WZROSTU W LATACH 2003-2010

DOLNOŚLĄSKIE GÓRNICTWO KRUSZYWOWE DYNAMIKA WZROSTU W LATACH 2003-2010 Słowa kluczowe: górnictwo odkrywkowe, górnictwo skalne Teresa Jasiak-Taraziewicz, Waldemar Kaźmierczak DOLNOŚLĄSKIE GÓRNICTWO KRUSZYWOWE DYNAMIKA WZROSTU W LATACH 2003-2010 W publikacji przedstawiono liczbę

Bardziej szczegółowo

2. Baza zasobowa skał do produkcji kruszyw naturalnych łamanych w Polsce i jej zróżnicowanie regionalne

2. Baza zasobowa skał do produkcji kruszyw naturalnych łamanych w Polsce i jej zróżnicowanie regionalne Górnictwo i Geoinżynieria Rok 34 Zeszyt 4 2010 Krzysztof Galos* REGIONALNE ZRÓŻNICOWANIE KRAJOWEGO RYNKU KRUSZYW NATURALNYCH ŁAMANYCH 1. Wstęp Kruszywa naturalne łamane są surowcami, które w większości

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie lokalnych zasobów kruszyw naturalnych do budowy dróg

Wykorzystanie lokalnych zasobów kruszyw naturalnych do budowy dróg II Warmińsko-Mazurskie Forum Drogowe Wykorzystanie lokalnych zasobów kruszyw naturalnych do budowy dróg Marta WASILEWSKA Politechnika Białostocka Lidzbark Warmiński, 5 października 2015r. I. WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

Regionalne zmiany bazy surowcowej. kruszyw naturalnych. Kruszywa naturalne opisane w niniejszej pracy obejmują wszystkie. do budowy dróg i autostrad

Regionalne zmiany bazy surowcowej. kruszyw naturalnych. Kruszywa naturalne opisane w niniejszej pracy obejmują wszystkie. do budowy dróg i autostrad prof. dr hab. inż. Wiesław Kozioł, IMBiGS w Warszawie, Oddział Katowice, AGH w Krakowie, dr hab., prof. IMBiGS Stefan Góralczyk, IMBiGS w Warszawie dr hab. inż., prof. IMBiGS Ireneusz Baic, IMBiGS w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 6 lipca 2005 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 6 lipca 2005 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 6 lipca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje geologiczne złóż kopalin (Dz. U. Nr 136, poz. 1151 z dnia 25 lipca 2005

Bardziej szczegółowo

Analizy komunikacyjne

Analizy komunikacyjne Analizy komunikacyjne Opracowała: Agnieszka Żygadło Przedmiot: Zaawansowane metody wspomagania decyzji przestrzennych Prowadząca: dr inż. Magdalena Mlek Temat pracy magisterskiej: Analiza przewozów materiałów

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ZŁÓŻ SUROWCÓW MINERALNYCH i ICH OCHRONA

GOSPODARKA ZŁÓŻ SUROWCÓW MINERALNYCH i ICH OCHRONA GOSPODARKA ZŁÓŻ SUROWCÓW MINERALNYCH i ICH OCHRONA Prowadzący: Mgr inż. Bartosz Papiernik Konspekt opracowali w postaci prezentacji PowerPoint M.Hajto i B.Papiernik. Na podstawie materiałów opracowanych

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ KRAJOWYCH KRUSZYW. 1. Wstęp. 2. Klasyfikacja kruszyw mineralnych. Stefan Góralczyk*, Danuta Kukielska*

JAKOŚĆ KRAJOWYCH KRUSZYW. 1. Wstęp. 2. Klasyfikacja kruszyw mineralnych. Stefan Góralczyk*, Danuta Kukielska* Górnictwo i Geoinżynieria Rok 34 Zeszyt 4 2010 Stefan Góralczyk*, Danuta Kukielska* JAKOŚĆ KRAJOWYCH KRUSZYW 1. Wstęp Według szacunków ekspertów [1 3] w Polsce na drogi krajowe, autostrady, drogi ekspresowe

Bardziej szczegółowo

Problemy opracowania projektów zagospodarowania złóż kopalin skalnych

Problemy opracowania projektów zagospodarowania złóż kopalin skalnych dr inż. Włodzimierz KIEŁBASIEWICZ Zakład Projektowo-Badawczy Produkcyjny i Handlowy PROTEGO 51-153 Wrocław, ul Orkana 44a, tel. 71 3251702, protego@vp.pl Problemy opracowania projektów zagospodarowania

Bardziej szczegółowo

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 7

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 7 SUROWCE I RECYKLING Wykład 7 Ścieralność róŝnych surowców skalnych z obszaru Polski określona metodą bębna Devala (Kamieński, Skalmowski 1957) Rodzaj skały Ubytek masy [%] Jakość Granity 1,8 5,4 od bardzo

Bardziej szczegółowo

STUDIUM WYDOBYCIA I TRANSPORTU SUROWCÓW SKALNYCH. STAN I PERSPEKTYWY

STUDIUM WYDOBYCIA I TRANSPORTU SUROWCÓW SKALNYCH. STAN I PERSPEKTYWY Zespół autorski dr inż. Jan Blachowski kierownik projektu mgr inż. arch. Janusz Korzeń mgr inż. Katarzyna Mańkowska-Bigus 2 S t r o n a SPIS TREŚCI: 1. WPROWADZENIE 4 1.1. Cel i zakres opracowania 4 1.2.

Bardziej szczegółowo

Dr Wojciech Śliwiński, dr Wojciech Budzianowski, dr Lech Poprawski

Dr Wojciech Śliwiński, dr Wojciech Budzianowski, dr Lech Poprawski Analiza wykorzystania naturalnych bogactw regionu w kontekście rozwoju społeczno-gospodarczego z uwzględnieniem przekrojów przestrzennych, w związku z perspektywą wyczerpania się złóż naturalnych bogactw.

Bardziej szczegółowo

KOPALNIA OGORZELEC - KRUSZYWA Z NOWEGO ZŁOŻA AMFIBOLITU

KOPALNIA OGORZELEC - KRUSZYWA Z NOWEGO ZŁOŻA AMFIBOLITU Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego KOPALNIA OGORZELEC - KRUSZYWA Z NOWEGO ZŁOŻA AMFIBOLITU dr hab. Stefan GÓRALCZYK, prof. IMBiGS mgr inż. Danuta KUKIELSKA Kruszywa amfibolitowe w Polsce

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie

Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie Kamieniołom marmuru "Biała Marianna" Fot. Elżbieta Tołkanowicz Materiały kamienne stosowane w budownictwie są wynikiem naturalnego lub sztucznego rozdrobnienia skał zwartych (litych) lub głazów narzutowych.

Bardziej szczegółowo

GEOLOGIA: Petrologia i petrografia Mineralogia i geochemia Geologia dynamiczna Gleboznawstwo Tektonika Stratygrafia Paleontologia Kartowanie

GEOLOGIA: Petrologia i petrografia Mineralogia i geochemia Geologia dynamiczna Gleboznawstwo Tektonika Stratygrafia Paleontologia Kartowanie GEOLOGIA: Petrologia i petrografia Mineralogia i geochemia Geologia dynamiczna Gleboznawstwo Tektonika Stratygrafia Paleontologia Kartowanie geologiczne Geologia inżynierska, geofizyka, hydrogeologia,

Bardziej szczegółowo

Podstawy nauk o Ziemi

Podstawy nauk o Ziemi Podstawy nauk o Ziemi Zależność rzeźby od budowy geologicznej mgr inż. Renata Różycka-Czas Katedra Gospodarki Przestrzennej i Architektury Krajobrazu Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Materiały miejscowe i technologie proekologiczne w budowie dróg

Materiały miejscowe i technologie proekologiczne w budowie dróg Naukowo techniczna konferencja szkoleniowa Materiały miejscowe i technologie proekologiczne w budowie dróg Łukta, 17 19 września 2008 Zasoby materiałów w miejscowych do budowy dróg na terenie Warmii i

Bardziej szczegółowo

BUDOWLANY PODZIAŁ KAMIENI

BUDOWLANY PODZIAŁ KAMIENI Budowlany podział kamieni WYKORZYSTAĆ KAMIEŃ 139 BUDOWLANY PODZIAŁ KAMIENI Najprostszą formą wykorzystania skał jako surowca budowlanego jest bezpośrednie użycie ich fragmentów. Rodzaj wybranej skały,

Bardziej szczegółowo

Kruszywa naturalne w Małopolsce i Podkarpaciu

Kruszywa naturalne w Małopolsce i Podkarpaciu naturalne w Małopolsce i Podkarpaciu Dorota Łochańska, Łukasz Machniak, Wydział Górnictwa i Geoinżynierii, Katedra Górnictwa Odkrywkowego, Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica Górnictwo surowców

Bardziej szczegółowo

Kruszywa naturalne w Małopolsce i Podkarpaciu

Kruszywa naturalne w Małopolsce i Podkarpaciu naturalne w Małopolsce i Podkarpaciu Dorota Łochańska, Łukasz Machniak, Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Sztaszica, Wydział Górnictwa i Geoinżynierii, Katedra Górnictwa Odkrywkowego Górnictwo

Bardziej szczegółowo

Problemy Natury 2000 dla eksploatacji złóż kopalin

Problemy Natury 2000 dla eksploatacji złóż kopalin Problemy Natury 2000 dla eksploatacji złóż kopalin Górnictwo odkrywkowe w Małopolsce prof. dr hab. inż. Wiesław Kozioł Katedra Górnictwa Odkrywkowego 2 Województwo małopolskie Powierzchnia: 15,14 tyś.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CHARAKTERYSTYKI KRUSZYWA NA WŁAŚCIWOŚCI PRZECIWPOŚLIZGOWE NAWIERZCHNI DROGOWYCH

WPŁYW CHARAKTERYSTYKI KRUSZYWA NA WŁAŚCIWOŚCI PRZECIWPOŚLIZGOWE NAWIERZCHNI DROGOWYCH POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WYDZIAŁ BUDOWNICTWA I INŻYNIERII ŚRODOWISKA WPŁYW CHARAKTERYSTYKI KRUSZYWA NA WŁAŚCIWOŚCI PRZECIWPOŚLIZGOWE NAWIERZCHNI DROGOWYCH Mgr inż. Marta Wasilewska (Autoreferat rozprawy

Bardziej szczegółowo

Podaż naturalnych kruszyw do nawierzchni rozjaśnionych

Podaż naturalnych kruszyw do nawierzchni rozjaśnionych INSTYTUT MECHANIZACJI BUDOWNICTWA I GÓRNICTWA SKALNEGO Podaż naturalnych kruszyw do nawierzchni rozjaśnionych Debata: Kruszywa do rozjaśniania nawierzchni drogowych mgr Michał FILIPCZYK Kielce, 1 czerwca

Bardziej szczegółowo

Wykład 1. Wiadomości ogólne

Wykład 1. Wiadomości ogólne Wykład 1 Wiadomości ogólne Wiadomości ogólne Nagromadzenie w jednym miejscu większych ilości minerału użytecznego wśród skał płonnych nazywa się złożem kopalni użytecznej Według pochodzenia złoża dzieli

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia z dotychczasowych wdrożeń nawierzchni z zastosowaniem kruszyw jasnych z kopalni gabra.

Doświadczenia z dotychczasowych wdrożeń nawierzchni z zastosowaniem kruszyw jasnych z kopalni gabra. Doświadczenia z dotychczasowych wdrożeń nawierzchni z zastosowaniem kruszyw jasnych z kopalni gabra. Erwin Filipczyk Śląskie Kruszywa Naturalne Sp. z o.o. SALON KRUSZYW Targi AUTOSTRADA 2016 Kielce 01.06.2016

Bardziej szczegółowo

Kamieniołom marmuru "Biała Marianna" Fot. Elżbieta Tołkanowicz MATERIAŁY KAMIENNE. Opracowała: dr inż. Teresa Rucińska

Kamieniołom marmuru Biała Marianna Fot. Elżbieta Tołkanowicz MATERIAŁY KAMIENNE. Opracowała: dr inż. Teresa Rucińska Kamieniołom marmuru "Biała Marianna" Fot. Elżbieta Tołkanowicz MATERIAŁY KAMIENNE Opracowała: dr inż. Teresa Rucińska POJĘCIA PODSTAWOWE Materiały kamienne stosowane w budownictwie są wynikiem naturalnego

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA GEOLOGICZNE EKSPLOATACJI OTWOROWEJ I PODZIEMNEGO ZGAZOWANIA WĘGLA. Prof. dr hab.. inŝ. Marek Nieć

UWARUNKOWANIA GEOLOGICZNE EKSPLOATACJI OTWOROWEJ I PODZIEMNEGO ZGAZOWANIA WĘGLA. Prof. dr hab.. inŝ. Marek Nieć UWARUNKOWANIA GEOLOGICZNE EKSPLOATACJI OTWOROWEJ I PODZIEMNEGO ZGAZOWANIA WĘGLA Prof. dr hab.. inŝ. Marek Nieć Katedra Geologii ZłoŜowej owej i Górniczej AGH METODY OTWOROWE STOSOWANE SĄ DO EKSPLOATACJI

Bardziej szczegółowo

Skały budujące Ziemię

Skały budujące Ziemię Skały budujące Ziemię Minerały Minerał pierwiastek lub związek chemiczny powstały w przyrodzie w sposób naturalny, jednorodny pod względem chemicznym i fizycznym. Minerały w większości mają budowę krystaliczną.

Bardziej szczegółowo

Studia nad rozwojem Dolnego Śląska nr 1 34 2009

Studia nad rozwojem Dolnego Śląska nr 1 34 2009 URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Studia nad rozwojem Dolnego Śląska nr 1 34 2009 Studium wydobycia i transportu surowców skalnych na Dolnym Śląsku. Stan i perspektywy. ISSN 1508-7573 Wrocław,

Bardziej szczegółowo

Możliwości stosowania jasnych nawierzchni w Polsce, ograniczenia i uwarunkowania. Dostępność jasnych kruszyw w Polsce.

Możliwości stosowania jasnych nawierzchni w Polsce, ograniczenia i uwarunkowania. Dostępność jasnych kruszyw w Polsce. Możliwości stosowania jasnych nawierzchni w Polsce, ograniczenia i uwarunkowania. Dostępność jasnych kruszyw w Polsce. Erwin Filipczyk Śląskie Kruszywa Naturalne Sp. z o.o. Jasność nawierzchni jako czynnik

Bardziej szczegółowo

Artykuł stanowi między

Artykuł stanowi między Łukasz Machniak AGH Akademia Górniczo-Hutnicza Górnictwo odkrywkowe kopalin skalnych cz. IV Synteza 24 Surowce skalne obejmują bardzo szeroką i zróżnicowaną grupę skał, do której zalicza się wszystkie

Bardziej szczegółowo

Tabela nr Normy (stan aktualny na dzień 20 czerwca 2013r.)

Tabela nr Normy (stan aktualny na dzień 20 czerwca 2013r.) Lp. NUMER NORMY TYTUŁ NORMY 1 PN-EN 771-5:2011E Wymagania dotyczące elementów murowych -- Część 5: Elementy murowe z kamienia sztucznego 2 PN-EN 771-6:2011E Wymagania dotyczące elementów murowych -- Część

Bardziej szczegółowo

Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 1. Surowce kamienne

Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 1. Surowce kamienne Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 1 Surowce kamienne Skały Skały magmowe Skały osadowe Skały metamorficzne Skały magmowe Skały magmowe (wulkaniczne) występują jako głębinowe (np. granit, sjenit)

Bardziej szczegółowo

Podstawowe materiały i wyroby budowlane. Materiały kamienne.

Podstawowe materiały i wyroby budowlane. Materiały kamienne. Podstawowe materiały i wyroby budowlane. Materiały kamienne. 1. Pojęcia podstawowe Materiały kamienne stosowane w budownictwie są wynikiem naturalnego lub sztucznego rozdrobnienia skał zwartych (litych)

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 10 lipca 2015 r. Poz. 968 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 1 lipca 2015 r.

Warszawa, dnia 10 lipca 2015 r. Poz. 968 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 1 lipca 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 10 lipca 2015 r. Poz. 968 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie dokumentacji geologiczno-inwestycyjnej złoża węglowodorów

Bardziej szczegółowo

Ocena geologiczno-górniczej atrakcyjności złóż kamieni łamanych i blocznych

Ocena geologiczno-górniczej atrakcyjności złóż kamieni łamanych i blocznych Edyta Sermet, Jerzy Górecki AGH, Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Ocena geologiczno-górniczej atrakcyjności złóż kamieni łamanych i blocznych Podstawą oceny geologiczno-górniczej atrakcyjności

Bardziej szczegółowo

Strona. 6 Układanie kamienia 121 naturalnego bez przebarwień. 6.1 Układanie metodą grubowarstwową 125. 6.1.1 Systemy drenażowe 127

Strona. 6 Układanie kamienia 121 naturalnego bez przebarwień. 6.1 Układanie metodą grubowarstwową 125. 6.1.1 Systemy drenażowe 127 Strona 6 Układanie kamienia 121 naturalnego bez przebarwień 6.1 Układanie metodą grubowarstwową 125 6.1.1 Systemy drenażowe 127 6.2 Układanie metodą 133 cienko i średniowarstwową 119 Układanie kamienia

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY KAMIENNE POJĘCIA PODSTAWOWE

MATERIAŁY KAMIENNE POJĘCIA PODSTAWOWE POJĘCIA PODSTAWOWE Kamieniołom marmuru "Biała Marianna" Fot. Elżbieta Tołkanowicz Opracowała: dr inż. Teresa Rucińska Materiały kamienne stosowane w budownictwie są wynikiem naturalnego lub sztucznego

Bardziej szczegółowo

KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH

KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH Marek Krajewski Instytut Badawczy Materiałów Budowlanych Sp. z o.o. 13 KRUSZYWA WAPIENNE I ICH JAKOŚĆ Kruszywo

Bardziej szczegółowo

METODYKA POSZUKIWAŃ ZLÓŻ ROPY NAFTOWEJ I GAZU ZIEMNEGO

METODYKA POSZUKIWAŃ ZLÓŻ ROPY NAFTOWEJ I GAZU ZIEMNEGO METODYKA POSZUKIWAŃ ZLÓŻ ROPY NAFTOWEJ I GAZU ZIEMNEGO Prowadzący: Mgr inż. Bartosz Papiernik Konspekt opracowali w postaci prezentacji PowerPoint B.Papiernik i M. Hajto na podstawie materiałów opracowanych

Bardziej szczegółowo

SKAŁY NATURALNE SKUPISKA MINERAŁÓW JEDNORODNYCH LUB RÓŻNORODNYCH KALSYFIKACJA SKAŁ ZE WZGLĘDU NA ICH GENEZĘ

SKAŁY NATURALNE SKUPISKA MINERAŁÓW JEDNORODNYCH LUB RÓŻNORODNYCH KALSYFIKACJA SKAŁ ZE WZGLĘDU NA ICH GENEZĘ SKAŁY NATURALNE SKUPISKA MINERAŁÓW JEDNORODNYCH LUB RÓŻNORODNYCH KALSYFIKACJA SKAŁ ZE WZGLĘDU NA ICH GENEZĘ MAGMOWE POWSTAJĄCE Z KRYSTALIZACJI MAGMY, LAWY I SUBSTANCJI IM TOWARZYSZĄCYCH OSADOWE POWSTAJĄCE

Bardziej szczegółowo

SUROWCE MINERALNE. Wykład 8

SUROWCE MINERALNE. Wykład 8 SUROWCE MINERALNE Wykład 8 Podziałkruszyw budowlanych kruszywa mineralne: naturalne i łamane, kruszywa sztuczne (np. żużlowe), kruszywa z recyklingu. Kruszywa łamane na rynku krajowym są produkowane ze

Bardziej szczegółowo

Studium wydobycia i transportu surowców skalnych na Dolnym Śląsku. Stan i perspektywy

Studium wydobycia i transportu surowców skalnych na Dolnym Śląsku. Stan i perspektywy Studium wydobycia i transportu surowców skalnych na Dolnym Śląsku. Stan i perspektywy Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Wrocław, styczeń 2009 r. Dokument zatwierdzony uchwałą nr 2370/III/09

Bardziej szczegółowo

e-learning Kamieniarstwo Moduł 1 Obiekty

e-learning Kamieniarstwo Moduł 1 Obiekty e-learning Kamieniarstwo Moduł 1 Obiekty Wstęp...Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. 1 Kamienie osadwe...5 1.1 Typ i obrabialność...5 1.2 Użycie i wielkość...7 2 Kamienie metamorficzne...12 2.1 Typ i obrabialność...12

Bardziej szczegółowo

które lepsze? Kruszywa pomiedziowe a naturalne

które lepsze? Kruszywa pomiedziowe a naturalne Stefan Góralczyk, Danuta Kukielska IMBiGS Paweł Gambal, Adam Żurek KGHM Ecoren S.A., Departament Rozwoju, Lubin Summary The division of aggregates, requirements and testing methods have been included,

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1. MAKROSKOPOWE OZNACZANIE MINERAŁÓW I SKAŁ

ROZDZIAŁ 1. MAKROSKOPOWE OZNACZANIE MINERAŁÓW I SKAŁ SPIS TREŚCI Wprowadzenie...9 ROZDZIAŁ 1. MAKROSKOPOWE OZNACZANIE MINERAŁÓW I SKAŁ...11 1.1. Wiadomości wstępne...11 1.2. Systematyka minerałów...13 1.3. Kryształy i układy krystalograficzne...17 1.4. Morfologia

Bardziej szczegółowo

P R O T O K Ó Ł. mgr Z. Kulczycki, prof. E. Mokrzycki, prof. R. Ney, prof. M. Nieć, prof. A. Paulo, prof. J. Sablik, prof. K.

P R O T O K Ó Ł. mgr Z. Kulczycki, prof. E. Mokrzycki, prof. R. Ney, prof. M. Nieć, prof. A. Paulo, prof. J. Sablik, prof. K. P R O T O K Ó Ł z Zebrania Plenarnego Komitetu Gospodarki Surowcami Mineralnymi PAN odbytego 29 czerwca 2005 roku w Kopalni Porfiru ZALAS Sp. z o.o. w Zalasie Obecni: mgr Z. Kulczycki, prof. E. Mokrzycki,

Bardziej szczegółowo

Nośność pali fundamentowych wg PN-83/B-02482

Nośność pali fundamentowych wg PN-83/B-02482 Nośność pali Nośność pali fundamentowych wg PN-83/B-02482 Nośność pali fundamentowych wg PN-83/B-02482 Nośność pali fundamentowych wg PN-83/B-02482 Nośność pali fundamentowych wg PN-83/B-02482 Nośność

Bardziej szczegółowo

SKAŁY MAGMOWE SKAŁY GŁĘBINOWE (PLUTONICZNE)

SKAŁY MAGMOWE SKAŁY GŁĘBINOWE (PLUTONICZNE) SKAŁY MAGMOWE Skały magmowe powstają w procesie krystalizacji magmy. Utwory krystalizujące pod powierzchnią ziemi zaliczamy do skał głębinowych (plutonicznych), natomiast na powierzchni do skał wylewnych

Bardziej szczegółowo

POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW)

POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY KSWS WYCENA NIERUCHOMOŚCI GRUNTOWYCH ZE ZŁOŻAMI KOPALIN OBJĘTYMI WŁASNOŚCIĄ NIERUCHOMOŚCI GRUNTOWEJ 1. WPROWADZENIE ZAŁOŻENIA

Bardziej szczegółowo

PYTANIA EGZAMINACYJNE DLA STUDENTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH I-go STOPNIA

PYTANIA EGZAMINACYJNE DLA STUDENTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH I-go STOPNIA PYTANIA EGZAMINACYJNE DLA STUDENTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH I-go STOPNIA I. Eksploatacja odkrywkowa (program boloński) 1. Klasyfikacja technologii urabiania i sposobów zwałowania w górnictwie

Bardziej szczegółowo

D O K U M E N T A C J A G E O T E C H N I C Z N A ( O P I N I A G E O T E C H N I C Z N A )

D O K U M E N T A C J A G E O T E C H N I C Z N A ( O P I N I A G E O T E C H N I C Z N A ) www.geodesign.pl geodesign@geodesign.pl 87-100 Toruń, ul. Rolnicza 8/13 GSM: 515170150 NIP: 764 208 46 11 REGON: 572 080 763 D O K U M E N T A C J A G E O T E C H N I C Z N A ( O P I N I A G E O T E C

Bardziej szczegółowo

ROCK MINING IN POLAND PRESENT SITUATION, PERSPECTIVES AND CONDITIONS OF DEVELOPMENT

ROCK MINING IN POLAND PRESENT SITUATION, PERSPECTIVES AND CONDITIONS OF DEVELOPMENT GÓRNICTWO I GEOLOGIA 2010 Tom 5 Zeszyt 3 Wiesław KOZIOŁ, Piotr CZAJA Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków GÓRNICTWO SKALNE W POLSCE STAN OBECNY, PERSPEKTYWY I UWARUNKOWANIA ROZWOJU Streszczenie. W pracy

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka kamieni budowlanych i drogowych (ob. łamanych i blocznych) w Polsce Nr Nazwa zwyczajowa Lokalizacja Barwa / cechy Zastosowanie Inne

Charakterystyka kamieni budowlanych i drogowych (ob. łamanych i blocznych) w Polsce Nr Nazwa zwyczajowa Lokalizacja Barwa / cechy Zastosowanie Inne Charakterystyka kamieni budowlanych i drogowych (ob. łamanych i blocznych) w Polsce Nr Nazwa zwyczajowa Lokalizacja Barwa / cechy Zastosowanie Inne 1 Granity/Granitoidy: Typ: Zimnik (m. strzegomski) Typ:

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych

Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych dr inż. Henryk KLETA WYDZIAŁ GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ Katedra Geomechaniki, Budownictwa Podziemnego i Zarządzania Ochroną Powierzchni Analiza

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA Analiza możliwości wykorzystania kruszyw polodowcowych z rejonu Polski północno-wschodniej w konstrukcjach nawierzchni asfaltowej dla ruchu ciężkiego i bardzo ciężkiego (KR5 KR6)

Bardziej szczegółowo

Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych

Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych Danuta Bebłacz Instytut Badawczy Dróg i Mostów Piotr Różycki Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY KSWS

POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY KSWS POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY KSWS WYCENA NIERUCHOMOŚCI GRUNTOWYCH ZE ZŁOŻAMI KOPALIN OBJĘTYMI WŁASNOŚCIĄ NIERUCHOMOŚCI GRUNTOWEJ 1. WPROWADZENIE ( PROJEKT

Bardziej szczegółowo

UWAGI Komitetu Zrównoważonej Gospodarki Surowcami Mineralnymi Polskiej Akademii Nauk odnośnie ustawy Prawo Geologiczne i Górnicze

UWAGI Komitetu Zrównoważonej Gospodarki Surowcami Mineralnymi Polskiej Akademii Nauk odnośnie ustawy Prawo Geologiczne i Górnicze UWAGI Komitetu Zrównoważonej Gospodarki Surowcami Mineralnymi Polskiej Akademii Nauk odnośnie ustawy Prawo Geologiczne i Górnicze Przedmiotem prac Komitetu Zrównoważonej Gospodarki Surowcami Mineralnymi

Bardziej szczegółowo

OPINIA GEOTECHNICZNA określająca warunki gruntowo - wodne w rejonie projektowanej inwestycji w ulicy Tunelowej w Wałbrzychu

OPINIA GEOTECHNICZNA określająca warunki gruntowo - wodne w rejonie projektowanej inwestycji w ulicy Tunelowej w Wałbrzychu Finansujący: Pracownia Projektowa Instalacyjna mgr inż. Mirosława Szewc ul. I. Grabowskiej 25/10, 58-304 Wałbrzych Wykonawca: Usługi Geologiczne i Geodezyjne GEOMETR K. Kominowski ul. Słoneczna 23, 58-310

Bardziej szczegółowo

Recykling jako uzupełnienie zapotrzebowania materiałowego do produkcji mma

Recykling jako uzupełnienie zapotrzebowania materiałowego do produkcji mma Recykling jako uzupełnienie zapotrzebowania materiałowego do produkcji mma Dariusz Słotwiński Prezes Polskiego Stowarzyszenia Wykonawców Nawierzchni Asfaltowych Konferencja ZASTOSOWANIE DESTRUKTU ASFALTOWEGO

Bardziej szczegółowo

POLSKIE KRUSZYWA NA POLSKIE DROGI

POLSKIE KRUSZYWA NA POLSKIE DROGI Aleksander Kabziński MISTO Sp. j. 25-552 Kielce, ul. Wiśniowa 4A/1A, biuro@misto.pl POLSKIE KRUSZYWA NA POLSKIE DROGI Na początku 2008 roku w Polsce było zarejestrowanych ok. 14 mln samochodów osobowych

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie kruszyw lokalnych dzięki nanotechnologii

Zastosowanie kruszyw lokalnych dzięki nanotechnologii Zastosowanie kruszyw lokalnych dzięki nanotechnologii ZycoTherm II Warmińsko-Mazurskie Forum Drogowe mgr inż. Piotr Heinrich, 5.10.2015, Lidzbark Warmiński Piotr Heinrich Nanotechnologia w drogownictwie

Bardziej szczegółowo

Problematyka wyznaczania granic złóż solanek, wód leczniczych i termalnych

Problematyka wyznaczania granic złóż solanek, wód leczniczych i termalnych XVII Sympozjum Współczesne Problemy Hydrogeologii 20-23 października 2015, Ustka Problematyka wyznaczania granic złóż solanek, wód leczniczych i termalnych Jakub Sokołowski Lesław Skrzypczyk Agnieszka

Bardziej szczegółowo

SUROWCE MINERALNE. Wykład 7

SUROWCE MINERALNE. Wykład 7 SUROWCE MINERALNE Wykład 7 Skały metamorficzne Stanowią one produkty przeobraŝeń skał magmowych i osadowych oraz starszych skał metamorficznych pod wpływem wysokiego ciśnienia i podwyŝszonej temperatury,

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia pogórnicze na terenach dawnych podziemnych kopalń węgla brunatnego w rejonie Piły-Młyna (woj. Kujawsko-Pomorskie)

Zagrożenia pogórnicze na terenach dawnych podziemnych kopalń węgla brunatnego w rejonie Piły-Młyna (woj. Kujawsko-Pomorskie) Zagrożenia pogórnicze na terenach dawnych podziemnych kopalń węgla brunatnego w rejonie Piły-Młyna (woj. Kujawsko-Pomorskie) dr inż. A.Kotyrba, dr inż. A.Frolik dr inż. Ł.Kortas, mgr S.Siwek Główny Instytut

Bardziej szczegółowo

Górnictwo skalne w Polsce stan obecny, perspektywy i uwarunkowania rozwoju

Górnictwo skalne w Polsce stan obecny, perspektywy i uwarunkowania rozwoju 84RAPORT Surowce skalne Górnictwo skalne w Polsce stan obecny, perspektywy i uwarunkowania rozwoju Wprowadzenie Surowce skalne, zwane też w wielu krajach surowcami niemetalicznymi, obejmują bardzo szeroką

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia r. w sprawie stawek opłat eksploatacyjnych

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia r. w sprawie stawek opłat eksploatacyjnych Projekt z dnia 4 października 2010 r. ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia..................... 2010 r. w sprawie stawek opłat eksploatacyjnych Na podstawie art. 84 ust. 4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r.

Bardziej szczegółowo

Możliwości zastosowania frakcjonowanych UPS w produkcji prefabrykatów inżynieryjno-technicznych infrastruktury drogowej

Możliwości zastosowania frakcjonowanych UPS w produkcji prefabrykatów inżynieryjno-technicznych infrastruktury drogowej Możliwości zastosowania frakcjonowanych UPS w produkcji prefabrykatów inżynieryjno-technicznych infrastruktury drogowej Grzegorz Łój Seminarium: Innowacyjne rozwiązania w wykorzystaniu ubocznych produktów

Bardziej szczegółowo

Deklaracja właściwości użytkowych

Deklaracja właściwości użytkowych Deklaracja właściwości użytkowych 1. Producent wyrobu budowlanego: 2. Nazwa wyrobu budowlanego: 3. Niepowtarzalny kod identyfikacyjny typu wyrobu: POkł/SZ 4. Numer partii umożliwiający identyfikację wyrobu

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik górnictwa odkrywkowego 311[13]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik górnictwa odkrywkowego 311[13]-01 Czerwiec 2009 Zadanie egzaminacyjne W pobliżu istniejącej kopalni odkrywkowej węgla brunatnego Kluki zbadano i udokumentowano dodatkowe, niewielkie złoże towarzyszące węgla brunatnego pokładowe, kategorii I w pobliżu

Bardziej szczegółowo

OPINIA GEOTECHNICZNA określająca warunki gruntowo - wodne w rejonie projektowanej inwestycji w ulicy Tatrzańskiej w Wałbrzychu

OPINIA GEOTECHNICZNA określająca warunki gruntowo - wodne w rejonie projektowanej inwestycji w ulicy Tatrzańskiej w Wałbrzychu Finansujący: Pracownia Projektowa Instalacyjna mgr inż. Mirosława Szewc ul. I. Grabowskiej 25/10, 58-304 Wałbrzych Wykonawca: Usługi Geologiczne i Geodezyjne GEOMETR K. Kominowski ul. Słoneczna 23, 58-310

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE TECHNOLOGICZNE POZYSKIWANIA I ZAGOSPODAROWANIA SUROWCÓW SKALNYCH W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM. Praca zbiorowa pod redakcją Wiesława Kozioła

SCENARIUSZE TECHNOLOGICZNE POZYSKIWANIA I ZAGOSPODAROWANIA SUROWCÓW SKALNYCH W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM. Praca zbiorowa pod redakcją Wiesława Kozioła SCENARIUSZE TECHNOLOGICZNE POZYSKIWANIA I ZAGOSPODAROWANIA SUROWCÓW SKALNYCH W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM Praca zbiorowa pod redakcją Wiesława Kozioła Autorzy pracownicy AGH Akademii Górniczo-Hutniczej im.

Bardziej szczegółowo

Towaroznawstwo artykułów przemysłowych

Towaroznawstwo artykułów przemysłowych Towaroznawstwo artykułów przemysłowych Towaroznawstwo Tomasz Poskrobko Przemysł produkcja materialna, polegająca na wytwarzaniu wyrobów w sposób masowy, przy użyciu urządzeń mechanicznych, Towary przemysłowe

Bardziej szczegółowo

OKREŚLANIE WIEKU WZGLĘDNEGO względem innych warstw

OKREŚLANIE WIEKU WZGLĘDNEGO względem innych warstw PROFILE GEOLOGICZNE OKREŚLANIE WIEKU WZGLĘDNEGO względem innych warstw METODA STRATYGRAFICZNA METODA PETROGRAFICZNA METODA PALENTOLOGICZNA ANALIZA PYŁKOWA (PALINOLOGIA) METODA STRATYGRAFICZNA zasada superpozycji

Bardziej szczegółowo

6.1 Konstrukcja na bazie jastrychu drenażowego 173 Praca z zaprawą drenażową

6.1 Konstrukcja na bazie jastrychu drenażowego 173 Praca z zaprawą drenażową Strona 6 Układanie kamienia 169 naturalnego bez przebarwień 6.1 Konstrukcja na bazie jastrychu drenażowego 173 Praca z zaprawą drenażową 6.2 Układanie metodą 181 cienko- i średniowarstwową 167 Układanie

Bardziej szczegółowo

Test z geologii. 4) Jaka panuje stała temperatura w naszym klimacie na głębokości 26 m? a) 5 0 C b) 15 0 C c) 8 0 C d) 12 0 C

Test z geologii. 4) Jaka panuje stała temperatura w naszym klimacie na głębokości 26 m? a) 5 0 C b) 15 0 C c) 8 0 C d) 12 0 C Test z geologii 1) Promień równikowy Ziemi wynosi: a) 637,8 km b) 6378,4 km c) 36561,31 km d) 3656,1 km 2) Największą gęstość posiada: a) Atmosfera b) Litosfera c) Mezosfera d) Barysfera 3) Na Śląsku stopień

Bardziej szczegółowo

Stan zasobów i eksploatacja złóż surowców skalnych województwa opolskiego

Stan zasobów i eksploatacja złóż surowców skalnych województwa opolskiego Stan zasobów i eksploatacja złóż surowców skalnych województwa opolskiego tekst: prof. dr hab. inż. WIESŁAW KOZIOŁ, mgr. inż. ADRIAN BORCZ, dr inż. ŁUKASZ MACHNIAK, AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydział

Bardziej szczegółowo

GEOTECHNICZNE PROBLEMY UTRZYMANIA WYROBISK KORYTARZOWYCH W ZŁOŻONYCH WARUNKACH GEOLOGICZNO-GÓRNICZYCH

GEOTECHNICZNE PROBLEMY UTRZYMANIA WYROBISK KORYTARZOWYCH W ZŁOŻONYCH WARUNKACH GEOLOGICZNO-GÓRNICZYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 29 Zeszyt 3/1 2005 Mirosław Chudek*, Stanisław Duży* GEOTECHNICZNE PROBLEMY UTRZYMANIA WYROBISK KORYTARZOWYCH W ZŁOŻONYCH WARUNKACH GEOLOGICZNO-GÓRNICZYCH 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

D KRAWĘŻNIKI KAMIENNE

D KRAWĘŻNIKI KAMIENNE D.08.01.02 KRAWĘŻNIKI KAMIENNE 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej szczegółowej specyfikacji technicznej (SST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót związanych z ustawieniem krawężników

Bardziej szczegółowo

Analiza i ocena błędów w dokumentowaniu złóż kopalin

Analiza i ocena błędów w dokumentowaniu złóż kopalin Analiza i ocena błędów w dokumentowaniu złóż kopalin 1. Cel i metoda opracowania Celem opracowania jest analiza dokumentacji geologicznych złóż, przede wszystkim kopalin pospolitych, z punktu widzenia

Bardziej szczegółowo

12.2 Fugowanie drenażowymi zaprawami 199 na bazie żywic reaktywnych

12.2 Fugowanie drenażowymi zaprawami 199 na bazie żywic reaktywnych Strona 12 Fugowanie okładzin brukowych 187 12.1 Cementowe wypełnianie spoin 193 12.2 Fugowanie drenażowymi zaprawami 199 na bazie żywic reaktywnych 185 Fugowanie okładzin brukowych 12 Podstawy Wzmacnianie

Bardziej szczegółowo

Minerały. Autorstwo: Jackowiak Maciej Kamiński Kamil Wróblewska Natalia

Minerały. Autorstwo: Jackowiak Maciej Kamiński Kamil Wróblewska Natalia Minerały Autorstwo: Jackowiak Maciej Kamiński Kamil Wróblewska Natalia Klasyfikacja minerałów ze względu na skałę macierzystą Minerały skał magmowych Minerały skał osadowych Minerały skał metamorficznych

Bardziej szczegółowo

Wybór kluczowych technologii dla obszaru zagospodarowania odpadów z górnictwa węgla kamiennego

Wybór kluczowych technologii dla obszaru zagospodarowania odpadów z górnictwa węgla kamiennego Aleksander Kabziński Wybór kluczowych technologii dla obszaru zagospodarowania odpadów z górnictwa węgla kamiennego By dokonać wyboru kluczowych technologii dla obszaru zagospodarowania odpadów z górnictwa

Bardziej szczegółowo

ODPORNOŚĆ KRUSZYW NA POLEROWANIE W ASPEKCIE ICH PRZYDATNOŚCI DO WARSTWY ŚCIERALNEJ NAWIERZCHNI DROGOWEJ

ODPORNOŚĆ KRUSZYW NA POLEROWANIE W ASPEKCIE ICH PRZYDATNOŚCI DO WARSTWY ŚCIERALNEJ NAWIERZCHNI DROGOWEJ Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Nr 134 Politechniki Wrocławskiej Nr 134 Studia i Materiały Nr 41 2012 Marta WASILEWSKA* kruszywo drogowe, warstwa ścieralna, wskaźnik polerowalności PSV, właściwości przeciwpoślizgowe

Bardziej szczegółowo

MIEJSCA POSTOJOWE 1. WSTĘP

MIEJSCA POSTOJOWE 1. WSTĘP MIEJSCA POSTOJOWE 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot ST Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (ST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru parkingów. 1.2. Zakres stosowania ST Specyfikacja techniczna

Bardziej szczegółowo

WSTĘP ŹRÓDŁA Granity bloczne Sjenity Marmury Piaskowce bloczne

WSTĘP ŹRÓDŁA Granity bloczne Sjenity Marmury Piaskowce bloczne Bilans polskiego kamieniarstwa 2001 WSTĘP W gospodarce kamieniami budowlanymi i drogowymi w 2001 r. odnotowano dalszy rozwój, zarówno po stronie podaży, jak i popytu. W obu przypadkach wielkości przekroczyły

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Górnictwo i Geologia Rodzaj studiów: stacjonarne i niestacjonarne II stopnia Specjalność: Górnictwo Odkrywkowe

Kierunek: Górnictwo i Geologia Rodzaj studiów: stacjonarne i niestacjonarne II stopnia Specjalność: Górnictwo Odkrywkowe Kierunek: Górnictwo i Geologia Rodzaj studiów: stacjonarne i niestacjonarne II stopnia Specjalność: Górnictwo Odkrywkowe Zakres pytań obowiązujący od roku akad. 2014/2015 I. Technologia eksploatacji złóż

Bardziej szczegółowo

1. Technologia eksploatacji złóż węgla brunatnego (przedmiot kierunkowy)

1. Technologia eksploatacji złóż węgla brunatnego (przedmiot kierunkowy) Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek studiów: Górnictwo i geologia Rodzaj studiów: stacjonarne i niestacjonarne II stopnia Specjalność: Górnictwo Odkrywkowe Przedmiot kierunkowy: Technologia eksploatacji

Bardziej szczegółowo

P R Z E D M I A R R O B Ó T

P R Z E D M I A R R O B Ó T P R Z E D M I A R R O B Ó T Temat nr : 09-A08-006-0003 Obiekt : Przebudowa ul. Fabrycznej w Wieruszowie P R Z E D M I A R R O B Ó T Lp. Podstawa kalkulacji / Opis pozycji Ilość Jedn. miary Str: 1 A. ELEMENT

Bardziej szczegółowo

Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów

Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów Prof. dr hab. inż. Jan Palarski Instytut Eksploatacji Złóż Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów Przedmiot LIKWIDACJA KOPALŃ I WYROBISK GÓRNICZYCH 1. Wymień czynniki,

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Ogólne wiadomości o obiektach budowlanych. 1. Zarys historii budownictwa. Rodzaje obciążeń działających na obiekty budowlane

Rozdział 1. Ogólne wiadomości o obiektach budowlanych. 1. Zarys historii budownictwa. Rodzaje obciążeń działających na obiekty budowlane Rozdział 1. Ogólne wiadomości o obiektach budowlanych. 1. Zarys historii budownictwa 2. Podstawowe pojęcia stosowane w budownictwie Rodzaje obiektów budowlanych Klasyfikacja budynków Układy konstrukcyjne

Bardziej szczegółowo

Dokumentowanie geologiczno inżynierskie dla potrzeb budownictwa drogowego

Dokumentowanie geologiczno inżynierskie dla potrzeb budownictwa drogowego I WARMIŃSKO-MAZURSKA KONFERENCJA DROGOWA EKONOMICZNIE UZASADNIONE ROZWIĄZANIA NA DROGACH SAMORZĄDOWYCH 21.06.2017 Dokumentowanie geologiczno inżynierskie dla potrzeb budownictwa drogowego dr Jan Damicz,

Bardziej szczegółowo

ul. 28 Czerwca 1956 r., 398, Poznań tel. (61) , fax (061) ,

ul. 28 Czerwca 1956 r., 398, Poznań tel. (61) , fax (061) , Poznań, dn. 22 lipca 2013r. Charakterystyka wydajności cieplnej gruntu dla inwestycji w Szarocinie k. Kamiennej Góry na podstawie danych literaturowych oraz wykonanych robót geologicznych. Wykonawca: MDW

Bardziej szczegółowo

Dokumentowanie warunków geologiczno-inżynierskich w rejonie osuwisk w świetle wymagań Eurokodu 7

Dokumentowanie warunków geologiczno-inżynierskich w rejonie osuwisk w świetle wymagań Eurokodu 7 Ogólnopolska Konferencja Osuwiskowa O!SUWISKO Wieliczka, 19-22 maja 2015 r. Dokumentowanie warunków geologiczno-inżynierskich w rejonie osuwisk w świetle wymagań Eurokodu 7 Edyta Majer Grzegorz Ryżyński

Bardziej szczegółowo

GEOLOGIA STOSOWANA (III) Geomechanika

GEOLOGIA STOSOWANA (III) Geomechanika Zasady zaliczenia ćwiczeń: Obecność na ćwiczeniach (dopuszczalne 3 nieobecności) Ocena końcowa na podstawie kolokwium (max 50 pkt) Dostateczny 25-31 pkt Dostateczny plus 32-36 pkt Dobry 37-41 pkt Dobry

Bardziej szczegółowo

z dnia 20 czerwca 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie kryteriów bilansowości złóż kopalin Dz. U. Nr 116, poz. 978 z dnia 29 czerwca 2005 r.

z dnia 20 czerwca 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie kryteriów bilansowości złóż kopalin Dz. U. Nr 116, poz. 978 z dnia 29 czerwca 2005 r. Rozporządzenie Ministr Środowisk 1) z dni 20 czerwc 2005 r. zmienijące rozporządzenie w sprwie kryteriów bilnsowości złóż koplin Dz. U. Nr 116, poz. 978 z dni 29 czerwc 2005 r.) N podstwie rt. 50 ust.

Bardziej szczegółowo

Spis treści (Krzysztof Gadomski)

Spis treści (Krzysztof Gadomski) Spis treści ROZDZIAŁ I. PODSTAWY RYSUNKU TECHNICZNEGO (Krzysztof Gadomski)... 9 1. Wiadomości wstępne... 9 1.1. Historia rysunku i jego znaczenie... 9 1.2. Normalizacja i normy w rysunku technicznym...

Bardziej szczegółowo

D O K U M E N T A C J A G E O T E C H N I C Z N A ( O P I N I A G E O T E C H N I C Z N A )

D O K U M E N T A C J A G E O T E C H N I C Z N A ( O P I N I A G E O T E C H N I C Z N A ) www.geodesign.pl geodesign@geodesign.pl 87-100 Toruń, ul. Rolnicza 8/13 GSM: 515170150 NIP: 764 208 46 11 REGON: 572 080 763 D O K U M E N T A C J A G E O T E C H N I C Z N A ( O P I N I A G E O T E C

Bardziej szczegółowo