Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych"

Transkrypt

1 Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych dr inż. Henryk KLETA WYDZIAŁ GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ Katedra Geomechaniki, Budownictwa Podziemnego i Zarządzania Ochroną Powierzchni

2 Analiza zagrożeń to systematyczne działania pozwalające uzyskać odpowiedzi na cztery zasadnicze pytania: 1) Jakie mogą wystąpić zagrożenia? (identyfikacja) 2) Jakie są przyczyny powstawanie zagrożeń? (scenariusz) 3) Jaka jest częstotliwość ich występowania? (prawdopodobieństwo) 4) Jakie są ich konsekwencje? (skutki)

3 Raporty na temat ryzyka wychodzą ze stwierdzenia, że ingerencja człowieka w system przyrody powoduje zagrożenie o wielkiej skali, które z racji swego globalnego zasięgu i nieodwracalności zmian, będzie wymagać opracowania konkretnych strategii działań obronnych, a zwłaszcza mechanizmu wczesnego ostrzegania. Nie jest to łatwe zadanie, ponieważ wywołane przez działalność człowieka negatywne skutki będzie można obiektywnie ocenić dopiero po 50 lub 100 latach. Z drugiej strony, bez gotowości człowieka do podejmowania ryzyka nie jest możliwe dokonywanie istotnych innowacji, a bez nich nie zostaną rozwiązane globalne problemy gospodarcze i ekologiczne.

4 Wynikiem działalności górnictwa jest pozyskiwanie surowców mineralnych wśród których najistotniejsze to: złoto, kamienie szlachetne, rudy metali nieżelaznych, rudy żelaza, węgiel kamienny i brunatny, siarka, sól, skały pospolite (bazalty, marmury, dolomity, granity, piaski i żwiry).

5 W masywie skalnym w różnych częściach świata surowce występują jako: surowce stałe węgiel, rudy metali (żelaza, miedzi, cynku, ołowiu), złoto, sól kamienna i inne, surowce płynne ropa naftowa, wody mineralne, surowce gazowe metan i inne. Surowce stałe (zwane kopalinami) występują w masywie skalnym w stanie pokazanym przykładowo na rys. 1. Rys. 1. Szkic występowania kopaliny w serii złożowej w postaci: a) skupień, b) soczewek, c) pokładów.

6 GÓRNICTWO PODZIEMNE OTWOROWE ODKRYWKOWE srebro złoto siarka żwir piasek węgiel kamienny rudy żelaza sól kamień drogowy węgiel brunatny baryt boksyty granit marmur sól kamienna rudy miedzi siarka dolomity fosforyty siarka fosforyty rudy cynku rudy ołowiu Rys. 2. Sposoby pozyskiwania surowców mineralnych schemat

7 Rys. 3. Schemat kopalni podziemnej

8

9

10

11

12 Kopalnia rudy żelaza (RPA)

13 Kopalnia odkrywkowa diamentów

14 Górnictwo otworowe wydobycie ropy naftowej z powierzchni terenu

15 Wydobycie ropy naftowej z platformy na morzu

16 Teza: Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych są ściśle związane z czynnikami oddziaływania eksploatacji górniczej na środowisko.

17 OBSZARY GÓRNICZE W GÓRNOŚLĄSKIM

18 ZANIECZYSZCZENIE ATMOSFERY PYŁAMI I GAZAMI DEFORMACJE CIĄGŁE POWSTAWANIE ZALEWISK ZMIANY NATURALNEGO SPŁYWU WÓD ZMIANY STOSUNKÓW WODNYCH DEFORMACJE POWIERZCHNI DEFORMACJE NIECIĄGŁE NADMIERNE OSUSZENIE GLEBY EKSPLOATACJA GÓRNICZA ZMIANA KRAJOBRAZU NADMIERNE ZAWILGOCENIE GLEBY SKŁADOWANIE ODPADÓW USZKODZENIE OBIEKTÓW NA POWIERZCHNI WSTRZĄSY ZANIECZYSZCZENIE WÓD W CIEKACH NA POWIERZCHNI

19 ODDZIAŁYWANIE PODZIEMNEK EKSPLOATACJI ODDZIAŁYWANIE BEZPOŚREDNIE ODDZIAŁYWANIE POŚREDNIE Tworzenie hałd, zwałowisk Budowa zakładów Wpływ eksploatacji górniczej Zanieczyszcze nia wód Zanieczyszczenia powietrza Wpływy pośrednie Wpływy bezpośredni Przekształcenia geomechaniczne Deformacje powierzchni i górotworu Wstrząsy i tąpania Rekultywacja osuwisk Ciągłe Nieciągłe Przekształcenia hydrologiczne Zmiana stosunków wodnych w górotworze Zmiana sieci hydrograficznej Zmiany klimatyczne Przekształcenia biologiczne Degradacja gleb Degradacja szaty roślinnej Schemat oddziaływania podziemnej eksploatacji górniczej na środowisko

20 Przekształcenia geomechaniczne Przekształcenia wód glebowych Przekształcenia powietrza Uszkodzenie, zniszczenie (zatopienie) pokrywy glebowych Zmiana poziomu wód glebowych Zanieczyszczenia wód glebowych Opad zanieczyszczeń na glebę i rośliny Tworzenie się obszarów bezglebowych Zmiany typu gospodarki gruntowo - wodnej Zmiany własności mechanicznych i chemicznych gleb Zmiana warunków wegetacji roślin Zmniejszenie produktywności użytkowych rolnych i leśnych Zmniejszenie się zasobów gleb Degradacja roślinności Przekształcenia pokrywy glebowej i szaty roślinnej Oddziaływanie podziemnej na środowisko naturalne poprzez przekształcenie gruntów i

21

22

23

24 SKUTKI DZIAŁALNOŚCI GÓRNICZEJ W ŚRODOWISKU W UJĘCIU HIERARCHICZNYM PRZEKSZTAŁCENIA HYDROLOGICZNE PRZEKSZTAŁCENIA GEOMECHANICZNE PRZEKSZTAŁCENIA HYDROGEOLOGICZNE PRZEKSZTAŁCENIA POWIETRZA PRZEKSZTAŁCENIA GRUNTÓW BUDOWLANYCH PRZEKSZTAŁCENIA GRUNTÓW ROLNYCH I LEŚNYCH PRZEKSZTAŁCENIA OBIEKTÓW BUDOWLANYCH PRZEKSZTAŁCENIA SZATY ROŚLINNEJ

Towaroznawstwo artykułów przemysłowych

Towaroznawstwo artykułów przemysłowych Towaroznawstwo artykułów przemysłowych Towaroznawstwo Tomasz Poskrobko Przemysł produkcja materialna, polegająca na wytwarzaniu wyrobów w sposób masowy, przy użyciu urządzeń mechanicznych, Towary przemysłowe

Bardziej szczegółowo

Chemiczne oddziaływanie składowisk odpadów górnictwa węgla kamiennego na środowisko

Chemiczne oddziaływanie składowisk odpadów górnictwa węgla kamiennego na środowisko Chemiczne oddziaływanie składowisk odpadów górnictwa węgla kamiennego na środowisko Prof. nadzw. dr hab. Andrzej Misiołek Wydział Nauk Technicznych Wyższa Szkoła Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach

Bardziej szczegółowo

Chemia stosowana, odpady i zarządzanie chemikaliami

Chemia stosowana, odpady i zarządzanie chemikaliami Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Chemia stosowana, odpady i zarządzanie chemikaliami Prowadzący: dr Elżbieta Megiel Plan wykładów Data Zagadnienia 7.03 Chemia stosowana 14.03 Zielona chemia 21.03

Bardziej szczegółowo

PYTANIA EGZAMINACYJNE DLA STUDENTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH I-go STOPNIA

PYTANIA EGZAMINACYJNE DLA STUDENTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH I-go STOPNIA PYTANIA EGZAMINACYJNE DLA STUDENTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH I-go STOPNIA I. Eksploatacja odkrywkowa (program boloński) 1. Klasyfikacja technologii urabiania i sposobów zwałowania w górnictwie

Bardziej szczegółowo

725 Rozpoznanie geologiczne i gospodarka złożeni Ten dział wiąże się ściśle z działalnością górniczą i stanowi przedmiot badań geologii górniczej (kopalnianej). Tradycyjnie obejmuje ona zagadnienia od

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Rekultywacja gleb i gruntów. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Rekultywacja gleb i gruntów. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Rekultywacja gleb i gruntów Nazwa w j. ang. Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr inż. Stanisław Kowalik Zespół dydaktyczny Dr inż. Stanisław Kowalik Opis kursu (cele kształcenia) Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Relacje człowiek środowisko przyrodnicze

Relacje człowiek środowisko przyrodnicze 138 SPRAWDZIANY LEKCJI Sprawdzian z działu Relacje człowiek środowisko przyrodnicze Grupa I Zadanie 1 (0 4 p.) Każdemu terminowi przyporządkuj odpowiadającą mu definicję. 1. Zasoby przyrody A. Zasoby mające

Bardziej szczegółowo

Ekologiczna ścieżka edukacyjna

Ekologiczna ścieżka edukacyjna Ekologiczna ścieżka edukacyjna Lp. Treści ogólne Treści szczegółowe Osiągnięcia przedmiot klasa 1. Ekonomiczne i społeczne aspekty Uczeń potrafi: związków między człowiekiem i jego działalnością a środowiskiem.wartość

Bardziej szczegółowo

Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN. Ochrona środowiska w przemyśle wydobywczym

Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN. Ochrona środowiska w przemyśle wydobywczym Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN Prof. dr hab. inż. Ryszard Uberman Dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH Dr hab. inż. Elżbieta Pietrzyk-Sokulska Ochrona środowiska w przemyśle wydobywczym

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy.

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy. Program ochrony środowiska Gmina Izbicko str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka

Bardziej szczegółowo

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień czym jest las? Las (biocenoza leśna) kompleks roślinności swoistej dla danego regionu geograficznego, charakteryzujący się dużym udziałem drzew rosnących

Bardziej szczegółowo

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska.

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania...

Bardziej szczegółowo

Badania środowiskowe w procesie poszukiwania i rozpoznawania gazu z formacji łupkowych

Badania środowiskowe w procesie poszukiwania i rozpoznawania gazu z formacji łupkowych Badania środowiskowe w procesie poszukiwania i rozpoznawania gazu z formacji łupkowych dr Małgorzata Woźnicka - 29.10.2013 r., Warszawa Poszukiwanie i rozpoznawanie gazu z łupków - etapy realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Henryk Greinert OCHRONA GLEB

Henryk Greinert OCHRONA GLEB Henryk Greinert OCHRONA GLEB WYDAWNICTWO POLITECHNIKI ZIELONOGÓRSKIEJ Zielona Góra, 1998 Recenzenci: Prof. dr hab. inż. JAN BENDER Akademia Rolnicza w Poznaniu Prof. dr hab. inż. EDWARD NIEDŹWIECKI Akademia

Bardziej szczegółowo

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to:

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to: WYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: OCHRONA ŚRODOWISKA RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2014/2015 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Ekologia II.

Bardziej szczegółowo

Dr Wojciech Śliwiński, dr Wojciech Budzianowski, dr Lech Poprawski

Dr Wojciech Śliwiński, dr Wojciech Budzianowski, dr Lech Poprawski Analiza wykorzystania naturalnych bogactw regionu w kontekście rozwoju społeczno-gospodarczego z uwzględnieniem przekrojów przestrzennych, w związku z perspektywą wyczerpania się złóż naturalnych bogactw.

Bardziej szczegółowo

Obliczanie ryzyka zagrożeń środowiska czynnikami górniczymi

Obliczanie ryzyka zagrożeń środowiska czynnikami górniczymi Mat. Symp. str. 445 449 Elżbieta PILECKA Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Kraków Obliczanie ryzyka zagrożeń środowiska czynnikami górniczymi Streszczenie Obliczanie i monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Moduły i wybrane przedmioty na poszczególnych specjalnościach. Przedmioty

Moduły i wybrane przedmioty na poszczególnych specjalnościach. Przedmioty y i wybrane przedmioty na poszczególnych specjalnościach GEOLOGIA INŻYNIERSKA GEOLOGIA INŻYNIERSKA GEOINŻ GRT GEOMECH GEOF INFO geologia inżynierska*, mechanika gruntów, projektowanie geotechniczne, metodologia

Bardziej szczegółowo

Karta dokumentacyjna naturalnego zagrożenia geologicznego działalność górnicza Deformacje nieciągłe

Karta dokumentacyjna naturalnego zagrożenia geologicznego działalność górnicza Deformacje nieciągłe Karta dokumentacyjna naturalnego zagrożenia geologicznego działalność górnicza Deformacje nieciągłe Nr ewidencyjny M-34-63-A-c/G/N/4 Lokalizacja: Województwo Powiat Gmina Miejscowość Rodzaj zakładu górniczego:

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE. MINISTRA ŚRODOWISKA l)

ROZPORZĄDZENIE. MINISTRA ŚRODOWISKA l) Projekt z dnia 24 czerwca 2013 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA l) Na podstawie art. 118 ust. 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981 oraz z 2013

Bardziej szczegółowo

Wpływ górnictwa rud metali nieżelaznych na środowisko w Polsce

Wpływ górnictwa rud metali nieżelaznych na środowisko w Polsce Mat. Symp. str. 67 75 Jan DULEWSKI, Bogusława MADEJ Wyższy Urząd Górniczy, Katowice Wpływ górnictwa rud metali nieżelaznych na środowisko w Polsce Streszczenie W referacie omówiono zagadnienia dotyczące

Bardziej szczegółowo

Cyfrowe dane geologiczne PIG-PIB

Cyfrowe dane geologiczne PIG-PIB Cyfrowe dane geologiczne PIG-PIB Wojciech Paciura, Olimpia Kozłowska Państwowa Służba Hydrologiczna Państwowa Służba Geologiczna PSG+PSH+PIB=Instytut 1919 2014 Geologia nie jedną ma twarz Geologia podstawowa,

Bardziej szczegółowo

Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów

Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów Prof. dr hab. inż. Jan Palarski Instytut Eksploatacji Złóż Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów Przedmiot LIKWIDACJA KOPALŃ I WYROBISK GÓRNICZYCH 1. Wymień czynniki,

Bardziej szczegółowo

MIEDŹ I SREBRO SREBRO Z DOLNEGO ŚLĄSKA STAWIA POLSKĘ NA PODIUM ŚWIATOWYCH POTENTATÓW 3. MIEJSCE NA ŚWIECIE!

MIEDŹ I SREBRO SREBRO Z DOLNEGO ŚLĄSKA STAWIA POLSKĘ NA PODIUM ŚWIATOWYCH POTENTATÓW 3. MIEJSCE NA ŚWIECIE! W 2014 R. WYDOBYCIE RUD MIEDZI W KGHM POLSKA MIEDŹ WYNIOSŁO 30 MLN TON Fot. KGHM Polska Miedź S.A. MIEDŹ I SREBRO SREBRO Z DOLNEGO ŚLĄSKA STAWIA POLSKĘ NA PODIUM ŚWIATOWYCH POTENTATÓW 3. MIEJSCE NA ŚWIECIE!

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA NATURALNE W ODKRYWKOWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH

ZAGROŻENIA NATURALNE W ODKRYWKOWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH ZAGROŻENIA NATURALNE W ODKRYWKOWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH 1. ZAGROŻENIE OSUWISKOWE ORAZ ZAGROŻENIA ZWIĄZANE Z OBRYWANIEM SIĘ SKAŁ Zagrożenie osuwiskowe - możliwość utraty stateczności skarp i zboczy wyrobiska

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia.. 2012 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia.. 2012 r. Projekt z dnia 18 kwietnia 2012 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia.. 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie prowadzenia monitoringu obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych 2)

Bardziej szczegółowo

Polityka ochrony środowiska. Tomasz Poskrobko

Polityka ochrony środowiska. Tomasz Poskrobko Polityka ochrony środowiska Tomasz Poskrobko Polityka ochrony środowiska klasycznej teorii polityki Arystotelesa polityka to sztuka rządzenia państwem w celu osiągnięcia dobra wspólnego. Można więc przyjąć,

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA GEOLOGICZNE EKSPLOATACJI OTWOROWEJ I PODZIEMNEGO ZGAZOWANIA WĘGLA. Prof. dr hab.. inŝ. Marek Nieć

UWARUNKOWANIA GEOLOGICZNE EKSPLOATACJI OTWOROWEJ I PODZIEMNEGO ZGAZOWANIA WĘGLA. Prof. dr hab.. inŝ. Marek Nieć UWARUNKOWANIA GEOLOGICZNE EKSPLOATACJI OTWOROWEJ I PODZIEMNEGO ZGAZOWANIA WĘGLA Prof. dr hab.. inŝ. Marek Nieć Katedra Geologii ZłoŜowej owej i Górniczej AGH METODY OTWOROWE STOSOWANE SĄ DO EKSPLOATACJI

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Grzegorz Żychoń Katowice, dn. 23.06.2014r.

mgr inż. Grzegorz Żychoń Katowice, dn. 23.06.2014r. NAPRAWA SZKÓD SPOWODOWANYCH RUCHEM ZAKŁADU GÓRNICZEGO NA TERENACH LEŚNYCH NA PRZYKŁADZIE REKULTYWACJI WYKONANEJ PRZEZ KWK MYSŁOWICE- WESOŁA W ODDZIAŁACH LEŚNYCH 217 I 218 LEŚNICTWA CZUŁÓW - NADLEŚNICTWO

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ochroną środowiska

Zarządzanie ochroną środowiska Zarządzanie ochroną Tomasz Poskrobko Zakres wykładów Teoretyczne aspekty nauki o zarządzaniu środowiskiem. Organy i urzędy oraz środki środowiskiem. Polityka ekologiczna. Programowanie i planowanie ochrony.

Bardziej szczegółowo

Problemy Natury 2000 dla eksploatacji złóż kopalin

Problemy Natury 2000 dla eksploatacji złóż kopalin Problemy Natury 2000 dla eksploatacji złóż kopalin Górnictwo odkrywkowe w Małopolsce prof. dr hab. inż. Wiesław Kozioł Katedra Górnictwa Odkrywkowego 2 Województwo małopolskie Powierzchnia: 15,14 tyś.

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO PODOLANY ZACHÓD C W POZNANIU

PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO PODOLANY ZACHÓD C W POZNANIU PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO PODOLANY ZACHÓD C W POZNANIU ZAŁĄCZNIK NR 5A DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNA Fot.1 ul. Ciechocińska

Bardziej szczegółowo

Monitoring jako podstawowe narzędzie. eksploatacji gazu z łupków

Monitoring jako podstawowe narzędzie. eksploatacji gazu z łupków Monitoring jako podstawowe narzędzie w analizie presji procesu eksploatacji gazu z łupków na środowisko naturalne Małgorzata Woźnicka Monika Konieczyńska - XXVII Forum Energia Efekt Środowisko Analiza

Bardziej szczegółowo

Spis treści INFORMACJE WSTĘPNE

Spis treści INFORMACJE WSTĘPNE INFORMACJE WSTĘPNE Spis treści 1. Przedmiot i zakres opracowania 11 2. Forma opracowania 12 3. Tok formalno - prawny sporządzania Studium 13 4. Tok merytoryczny sporządzania Studium 14 5. Aktualnie obowiązujące

Bardziej szczegółowo

powierzchniowa warstwa skorupy ziemskiej będąca produktem wietrzenia skał, czyli długotrwałego działania na nie wody, powietrza i temperatury, oraz

powierzchniowa warstwa skorupy ziemskiej będąca produktem wietrzenia skał, czyli długotrwałego działania na nie wody, powietrza i temperatury, oraz powierzchniowa warstwa skorupy ziemskiej będąca produktem wietrzenia skał, czyli długotrwałego działania na nie wody, powietrza i temperatury, oraz działania mikroorganizmów Złożony i długotrwały proces

Bardziej szczegółowo

Karta dokumentacyjna naturalnego zagrożenia geologicznego działalność górnicza Deformacje nieciągłe

Karta dokumentacyjna naturalnego zagrożenia geologicznego działalność górnicza Deformacje nieciągłe Karta dokumentacyjna naturalnego zagrożenia geologicznego działalność górnicza Deformacje nieciągłe Nr ewidencyjny M-34-63-A-a/G/N/6 Lokalizacja: Województwo Powiat Gmina Miejscowość Śląskie Miasto Katowice

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Górnictwo i Geologia Rodzaj studiów: stacjonarne i niestacjonarne II stopnia Specjalność: Górnictwo Odkrywkowe

Kierunek: Górnictwo i Geologia Rodzaj studiów: stacjonarne i niestacjonarne II stopnia Specjalność: Górnictwo Odkrywkowe Kierunek: Górnictwo i Geologia Rodzaj studiów: stacjonarne i niestacjonarne II stopnia Specjalność: Górnictwo Odkrywkowe Zakres pytań obowiązujący od roku akad. 2014/2015 I. Technologia eksploatacji złóż

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 31 marca 2016 r. Poz. 425 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii

Warszawa, dnia 31 marca 2016 r. Poz. 425 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 31 marca 2016 r. Poz. 425 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu Program ochrony środowiska Powiat Strzelce Opolskie Spis treści str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania... 4 1.3. Informacje

Bardziej szczegółowo

2. Na poniższym rysunku odszukaj i przyporządkuj oznaczonym miejscom następujące pojęcia:

2. Na poniższym rysunku odszukaj i przyporządkuj oznaczonym miejscom następujące pojęcia: 1. W wykropkowane miejsca wpisz nazwy odpowiednich pięter roślinności w Tatrach Wysokich: do 1000 m.n.p.m... do 1250 m.n.p.m... do 1550 m.n.p.m... do 1800 m.n.p.m... do 2300 m.n.p.m... od 2300 m.n.p.m...

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) Kwalifikacje w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego. Dz.U.2011.275.1628 z dnia 2011.12.21 Status: Akt obowiązujący Wersja od: 21 grudnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 15 grudnia

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ OCHRONY ŚRODOWISKA i ROLNICTWA

WYDZIAŁ OCHRONY ŚRODOWISKA i ROLNICTWA WYDZIAŁ OCHRONY ŚRODOWISKA i ROLNICTWA I. Wydział Środowiska i Rolnictwa realizuje swoje zadania w oparciu o następujące ustawy: 1. Ustawa z 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska tekst jednolity

Bardziej szczegółowo

ALTERNATYWNE ŹRÓDŁA I OSZCZĘDZANIE ENERGII

ALTERNATYWNE ŹRÓDŁA I OSZCZĘDZANIE ENERGII ALTERNATYWNE ŹRÓDŁA I OSZCZĘDZANIE ENERGII Główne źródła energii w Polsce W Polsce głównym źródłem energii są paliwa kopalne: - węgiel kamienny, - węgiel brunatny - ropa naftowa, - gaz ziemny. Należą one

Bardziej szczegółowo

Studia niestacjonarne II stopnia Specjalność: Geologia poszukiwawcza i górnicza

Studia niestacjonarne II stopnia Specjalność: Geologia poszukiwawcza i górnicza KIRUNK STUDIÓW GÓRNICTWO I GOLOGIA Obowiązuje od dn.0..00r. Uchawała Rady Wydziału z dn..0.00r. Specjalność: Geologia poszukiwawcza i górnicza sem./ pkt. pkt. pkt. pkt. Modelowanie złóż 00 0 Sem.dyp. 0000

Bardziej szczegółowo

Wykłady z przedmiotu Bezpieczeństwo Pracy i Ergonomia

Wykłady z przedmiotu Bezpieczeństwo Pracy i Ergonomia Wykłady z przedmiotu Bezpieczeństwo Pracy i Ergonomia STUDIA STACJONARNE SEMESTR I Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Katedra Górnictwa Podziemnego Pracownia Bezpieczeństwa Pracy i Ergonomii w Górnictwie

Bardziej szczegółowo

WĘGIEL PALIWEM BEZ PRZYSZŁOŚCI. Dr Michał Wilczyński

WĘGIEL PALIWEM BEZ PRZYSZŁOŚCI. Dr Michał Wilczyński WĘGIEL PALIWEM BEZ PRZYSZŁOŚCI Dr Michał Wilczyński ZAKRES PUBLIKACJI O WĘGLU BRUNATNYM 1. Opis stanu górnictwa i energetyki węgla brunatnego w Polsce 2. Problemy środowiskowe, społeczne i gospodarcze

Bardziej szczegółowo

PRACE GEODEZYJNE W GÓRNICTWIE

PRACE GEODEZYJNE W GÓRNICTWIE GEODEZJA INŻYNIERYJNA PRACE GEODEZYJNE W GÓRNICTWIE czyli kilka słów o Górnictwie, Geodezji Górniczej i Szkodach Górniczych Str. 1 GEODEZJA INŻYNIERYJNA (w Górnictwie) Zakres zainteresowania Geodezja Górnicza

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii www.nowepgg.pl Wortal prawa geologicznego i górniczego 1/6 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 16 grudnia 2011 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii (Dz. U. nr 275, poz. 1629) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA EKOLOGICZNE XXI WIEKU

WYZWANIA EKOLOGICZNE XXI WIEKU WYZWANIA EKOLOGICZNE XXI WIEKU ZA GŁÓWNE ŹRÓDŁA ZANIECZYSZCZEŃ UWAŻANE SĄ: -przemysł -transport -rolnictwo -gospodarka komunalna Zanieczyszczenie gleb Przyczyny zanieczyszczeń gleb to, np.: działalność

Bardziej szczegółowo

Opracowanie pozycjonowania technologii wybór kluczowych technologii dla obszaru zagospodarowania odpadów z górnictwa węgla kamiennego

Opracowanie pozycjonowania technologii wybór kluczowych technologii dla obszaru zagospodarowania odpadów z górnictwa węgla kamiennego Opracowanie pozycjonowania technologii wybór kluczowych technologii dla obszaru zagospodarowania odpadów z górnictwa węgla kamiennego Opracowano na podstawie wyników badań uzyskanych w projekcie: Foresight

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) Kwalifikacje w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego. Dz.U.2011.275.1628 z dnia 2011.12.21 Status: Akt obowiązujący Wersja od: 21 grudnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 15 grudnia

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia. Ekologii Lasu 2015/2016

Zagadnienia. Ekologii Lasu 2015/2016 Zagadnienia z Ekologii Lasu 2015/2016 Spis ważniejszych zagadnień w ramach przedmiotu (rozszerzonego) EKOLOGIA LASU 1. EKOLOGIA OGÓLNA (wybrane zagadnienia) - Podstawowe pojęcia (ich znaczenie i wzajemne

Bardziej szczegółowo

Dlaczego tak ważną role pełni gleba?

Dlaczego tak ważną role pełni gleba? Gleba jest to powierzchniowa warstwa skorupy ziemskiej powstała ze skały macierzystej, będącą siedliskiem życia producentów. Ta rozdrobniona skała macierzysta charakteryzuje się urodzajnością tzn. zdolnością

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia r.

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia r. ROZPORZĄDZENIE Projekt z 16.11. r. RADY MINISTRÓW z dnia... r. zmieniające rozporządzenie w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok Na podstawie art. 18 ustawy z dnia 29 czerwca

Bardziej szczegółowo

DOLNOŚLĄSKIE GÓRNICTWO KRUSZYWOWE DYNAMIKA WZROSTU W LATACH 2003-2010

DOLNOŚLĄSKIE GÓRNICTWO KRUSZYWOWE DYNAMIKA WZROSTU W LATACH 2003-2010 Słowa kluczowe: górnictwo odkrywkowe, górnictwo skalne Teresa Jasiak-Taraziewicz, Waldemar Kaźmierczak DOLNOŚLĄSKIE GÓRNICTWO KRUSZYWOWE DYNAMIKA WZROSTU W LATACH 2003-2010 W publikacji przedstawiono liczbę

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Geologia stosowana Rok akademicki: 2030/2031 Kod: BIT-1-301-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Kierunek: Informatyka Stosowana Specjalność: - Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

Od badań do budowy kopalni procedury i udział społeczeństwa (1)

Od badań do budowy kopalni procedury i udział społeczeństwa (1) Od badań do budowy kopalni procedury i udział społeczeństwa (1) I. KONCESJA NA POSZUKIWANIE i DOKUMENTOWANIE ZŁOŻA Minister Środowiska udzielenie koncesji, zatwierdzenie projektu prac geologicznych, nadzór

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE, OCHRONA ŚRODOWISKA ORZESZE MIASTEM ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU

INWESTYCJE, OCHRONA ŚRODOWISKA ORZESZE MIASTEM ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU INWESTYCJE, OCHRONA ŚRODOWISKA ORZESZE MIASTEM ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU rozwój zrównoważony ochrona środowiska miasto Orzesze KONFERENCJA, 22 maja 2013 r. DEFINICJA POJĘCIA ROZWÓJ ZRÓWNOWAŻONY: rozwój społeczno-gospodarczy,

Bardziej szczegółowo

Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów. Przedmiot GOSPODARKA ODPADAMI W GÓRNICTWIE

Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów. Przedmiot GOSPODARKA ODPADAMI W GÓRNICTWIE Prof. dr hab. inż. Jan Palarski Instytut Eksploatacji Złóż Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów Przedmiot GOSPODARKA ODPADAMI W GÓRNICTWIE 1. Eksploatacja górnicza

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie Wydział Rolniczo-Ekonomiczny

Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie Wydział Rolniczo-Ekonomiczny Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie Wydział Rolniczo-Ekonomiczny Efekty kształcenia dla programu kształcenia: Kierunek: OCHRONA ŚRODOWISKA Specjalność: - Stopień kształcenia: I (inżynierski)

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Anna Runiewicz Przedsiębiorstwo Geologiczne we Wrocławiu Proxima S.A.

mgr inż. Anna Runiewicz Przedsiębiorstwo Geologiczne we Wrocławiu Proxima S.A. PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO PROJEKTU ANALIZY OBECNEGO I POTENCJALNEGO WYDOBYCIA ZŁÓŻ KOPALIN O ZNACZENIU REGIONALNYM, PONADREGIONALNYM I KRAJOWYM NA TERENIE WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO mgr inż. Anna

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE OCHRONY ŚRODOWISKA W GÓRNICTWIE W POLSCE

UWARUNKOWANIA PRAWNE OCHRONY ŚRODOWISKA W GÓRNICTWIE W POLSCE WYŻSZY URZĄD GÓRNICZY Departament Ochrony Środowiska i Gospodarki Złożem UWARUNKOWANIA PRAWNE OCHRONY ŚRODOWISKA W GÓRNICTWIE W POLSCE krajobraz wody powierzchniowe Litosfera Hydrosfera zasoby wody podziemne

Bardziej szczegółowo

VII. Prawo geologiczne i górnicze z elementami bezpieczeństwa i higieny pracy. X. Technologia eksploatacji podwodnej i otworowej surowców stałych

VII. Prawo geologiczne i górnicze z elementami bezpieczeństwa i higieny pracy. X. Technologia eksploatacji podwodnej i otworowej surowców stałych Wydział: Górnictwa i GeoinŜynierii Kierunek studiów: Górnictwo Odkrywkowe Rodzaj studiów: stacjonarne i niestacjonarne II stopnia Specjalność: Górnictwo Odkrywkowe Przedmiot kierunkowy: Technologia urabiania

Bardziej szczegółowo

grupa a Człowiek i środowisko

grupa a Człowiek i środowisko grupa a Człowiek i środowisko................................................. Imię i nazwisko Poniższy test składa się z 18 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową

Bardziej szczegółowo

Poszukiwanie i dokumentowanie złóż

Poszukiwanie i dokumentowanie złóż Moduł VI Poszukiwanie i dokumentowanie złóż Koordynator: Dr hab. Antoni Muszer Poszukiwanie i dokumentowanie złóż prof. dr hab. Andrzej Solecki dr Wojciech Śliwiński dr hab. Antoni Muszer dr Dagmara Tchorz-Trzeciakiewicz

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (KIP)

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (KIP) KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (KIP) (jako załącznik do wniosk u o wydanie decyzji o środ owiskowych uwarunkowaniach) dla przedsięwzięcia pn. :... Na podstawie art. 3 ust. 1, pkt. 5 oraz art. 74 ustawy

Bardziej szczegółowo

Wydział Mechaniczno-Energetyczny

Wydział Mechaniczno-Energetyczny Polska Geotermalna Asocjacja im. prof. J. Sokołowskiego Wydział Mechaniczno-Energetyczny Lokalna energetyka geotermalna jako podstawowy składnik OZE w procesie dochodzenia do samowystarczalności energetycznej

Bardziej szczegółowo

Wielkość i koszty zabezpieczenia roszczeń w górnictwie odkrywkowym węgla brunatnego

Wielkość i koszty zabezpieczenia roszczeń w górnictwie odkrywkowym węgla brunatnego Wielkość i koszty zabezpieczenia roszczeń w górnictwie odkrywkowym węgla brunatnego Jerzy Malewski Politechnika ska Treść referatu W artykule przedstawiono sposób szacowania wielkości i kosztów zabezpieczenia

Bardziej szczegółowo

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska 7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska Podstawową zasadą realizacji Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Pińczowskiego powinna być zasada wykonywania

Bardziej szczegółowo

Przewieziona masa wg grup towarowych [tysięcy ton].

Przewieziona masa wg grup towarowych [tysięcy ton]. Przewieziona masa wg grup towarowych [tysięcy ton]. 2010 2011 zmiana % 2011/2010 udział % 2010 łącznie 235 469,587 249 348,263 5,89% 100,00% 100,00% produkty rolnictwa, łowiectwa, leśnictwa, rybactwa i

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji chemii w klasie drugiej gimnazjum

Scenariusz lekcji chemii w klasie drugiej gimnazjum mgr Sylwia Pięta nauczyciel chemii i matematyki Zespół Szkół z Oddziałami Sportowymi nr 1 61-638 Poznań, Os. Pod Lipami 106 Cele lekcji Temat lekcji: Poznajemy sole Formy pracy: Metody pracy: Scenariusz

Bardziej szczegółowo

Wykaz i ocena aspektów środowiskowych

Wykaz i ocena aspektów środowiskowych I - PRAWO nie uwarunkowane prawem 0 uwarunkowane, bez limitów lub brak ryzyka przekroczenia ograniczeń jakościowych i ilościowych 1 uwarunkowane istnieje ryzyko przekroczenia ograniczeń ilościowe / jakościowe

Bardziej szczegółowo

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY Instrukcja przygotowana w Pracowni Dydaktyki Chemii Zakładu Fizykochemii Roztworów. 1. Zanieczyszczenie wody. Polska nie należy do krajów posiadających znaczne

Bardziej szczegółowo

Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy

Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy Temat lekcji Treści nauczania 1. Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania

Bardziej szczegółowo

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Wzrost zapotrzebowania na

Bardziej szczegółowo

WYŻSZY URZĄD GÓRNICZY

WYŻSZY URZĄD GÓRNICZY WYŻSZY URZĄD GÓRNICZY Stan bezpieczeństwa i higieny pracy w górnictwie Bezpieczne wykonywanie robót przez firmy usługowe w zakładach górniczych Materiały na posiedzenie Rady Ochrony Pracy 25-26 kwiecień

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu: Wstęp. Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Zanieczyszczenia wód. Odpady stałe

Plan wykładu: Wstęp. Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Zanieczyszczenia wód. Odpady stałe Plan wykładu: Wstęp Klasyfikacja odpadów i zanieczyszczeń Drogi przepływu substancji odpadowych Analiza instalacji przemysłowej w aspekcie ochrony środowiska Parametry charakterystyczne procesu oczyszczania

Bardziej szczegółowo

... (imię i nazwisko/nazwa inwestora)... (adres)

... (imię i nazwisko/nazwa inwestora)... (adres) ...... (imię i nazwisko/nazwa inwestora) (miejscowość, dnia)... (adres)... (telefon)... (imię i nazwisko pełnomocnika)... (adres do korespondencji)... (telefon) Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1. Wykaz najważniejszych aktów prawnych. Prawodawstwo polskie

Załącznik Nr 1. Wykaz najważniejszych aktów prawnych. Prawodawstwo polskie Załącznik Nr 1 Wykaz najważniejszych aktów prawnych Prawodawstwo polskie Ustawy i Rozporządzenia o charakterze ogólnym Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627,

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I GEOGRAFIA FIZYCZNA OGÓLNA Z ELEMENTAMI GEOLOGII

Spis treści CZĘŚĆ I GEOGRAFIA FIZYCZNA OGÓLNA Z ELEMENTAMI GEOLOGII Spis treści CZĘŚĆ I GEOGRAFIA FIZYCZNA OGÓLNA Z ELEMENTAMI GEOLOGII 1. System nauk o Ziemi 15 2. Zagadnienia kartograficzne 18 2.1. Odwzorowania kartograficzne 18 2.2. Mapy 22 2.3. Metody przedstawiania

Bardziej szczegółowo

Ewa Zalewska Dyrektor Departament Geologii i Koncesji Geologicznych Ministerstwo rodowiska. Lublin

Ewa Zalewska Dyrektor Departament Geologii i Koncesji Geologicznych Ministerstwo rodowiska. Lublin S h a l e g a s w r e g i o n i e l u b e l s k i m d z i a ł a n i a M Ś j a k o o r g a n u a d m i n i s t r a c j i g e o l o g i c z n e j Ewa Zalewska Dyrektor Departament Geologii i Koncesji Geologicznych

Bardziej szczegółowo

10 dobrych uczynków dla Ziemi. czyli jak na co dzień możemy dbać o przyrodę

10 dobrych uczynków dla Ziemi. czyli jak na co dzień możemy dbać o przyrodę 10 dobrych uczynków dla Ziemi czyli jak na co dzień możemy dbać o przyrodę Zmniejszenie ilości odpadów Jak to możemy osiągnąć? Korzyści i zalety Korzystanie z tworzyw biodegradowalnych Nie marnujemy miejsca

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) Dz.U.2011.275.1629 z dnia 2011.12.21 Status: Akt obowiązujący Wersja od: 21 grudnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 16 grudnia 2011 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii Na

Bardziej szczegółowo

3. Interakcja człowiek gospodarka. Sprawdzian wiadomości

3. Interakcja człowiek gospodarka. Sprawdzian wiadomości 1. 2. 3. Interakcja człowiek gospodarka. Sprawdzian wiadomości 1. Cele lekcji i. Cel ogólny Podsumowanie wiadomości dotyczących przemysłu Polski. Uczeń: ii. a) Wiadomości wie, które źródła należą do zasobów

Bardziej szczegółowo

Projekt MAGIC impulsem działań administracyjnych w Olsztynie

Projekt MAGIC impulsem działań administracyjnych w Olsztynie Projekt impulsem działań administracyjnych w Olsztynie Urząd Miasta Olsztyna Marzec 2008 Funded by the EU Community Initiative INTERREG III B CADSES Funded by the EU Community Initiative INTERREG III B

Bardziej szczegółowo

Zmiany środowiska po roku 1750

Zmiany środowiska po roku 1750 Zmiany środowiska po roku 1750 Zmiany od końca XVIII wieku: - wzrost uprzemysłowienia spowodował wzrost demograficzny - przemysł staje się podstawową gałęzią gospodarki - rozpoczynają się procesy urbanizacyjne

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia w zakresie rekultywacji terenów pokopalnianych

Doświadczenia w zakresie rekultywacji terenów pokopalnianych Doświadczenia w zakresie rekultywacji terenów pokopalnianych dr inż. Paweł Olszewski Zakład Terenów Poprzemysłowych i Gospodarki Odpadami Główny Instytut Górnictwa Rekultywacja Przez rekultywację rozumie

Bardziej szczegółowo

Wychowanie ekologiczne w kl.vi

Wychowanie ekologiczne w kl.vi Wychowanie ekologiczne w kl.vi Autor: Burczyk T. 20.04.2008. - 2000 ZSP Kleszczewo Kościerskie Wychowanie ekologiczne w klasie szóstej Założeniem Wychowania Ekologicznego jest zbliżenie ucznia do przyrody.

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Górnictwo i Geologia specjalność Eksploatacja Podziemna i Odkrywkowa Złóż studia II stopnia profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia dla kierunku Górnictwo i Geologia specjalność Eksploatacja Podziemna i Odkrywkowa Złóż studia II stopnia profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia dla kierunku Górnictwo i Geologia specjalność Eksploatacja Podziemna i Odkrywkowa Złóż studia II stopnia profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: K kierunkowe efekty kształcenia

Bardziej szczegółowo

Test z geologii. 4) Jaka panuje stała temperatura w naszym klimacie na głębokości 26 m? a) 5 0 C b) 15 0 C c) 8 0 C d) 12 0 C

Test z geologii. 4) Jaka panuje stała temperatura w naszym klimacie na głębokości 26 m? a) 5 0 C b) 15 0 C c) 8 0 C d) 12 0 C Test z geologii 1) Promień równikowy Ziemi wynosi: a) 637,8 km b) 6378,4 km c) 36561,31 km d) 3656,1 km 2) Największą gęstość posiada: a) Atmosfera b) Litosfera c) Mezosfera d) Barysfera 3) Na Śląsku stopień

Bardziej szczegółowo

PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH I STOPNIA INŻYNIERSKICH DLA KIERUNKU GÓRNICTWO I GEOLOGIA SPECJALNOŚĆ : GEOLOGIA I PROSPEKCJA ZŁÓŻ (GPZ) ECTS ROK I

PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH I STOPNIA INŻYNIERSKICH DLA KIERUNKU GÓRNICTWO I GEOLOGIA SPECJALNOŚĆ : GEOLOGIA I PROSPEKCJA ZŁÓŻ (GPZ) ECTS ROK I PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH I STOPNIA INŻYNIERSKICH DLA KIERUNKU GÓRNICTWO I GEOLOGIA SPECJALNOŚĆ : GEOLOGIA I PROSPEKCJA ZŁÓŻ (GPZ) ECTS ROK I Semestr 1 MATEMATYKA 60 (30W + 30CA)...7 CHEMIA 60E (37W

Bardziej szczegółowo

Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia...............

Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia............... ... Wawrzeńczyce, dnia... (imię i nazwisko/nazwa inwestora)... (adres)... Wójt (telefon)... Gminy Igołomia-Wawrzeńczyce (imię i nazwisko pełnomocnika)... (adres)... (telefon) Wniosek o wydanie decyzji

Bardziej szczegółowo

Pan Ryszard Brejza Prezydent Miasta Inowrocławia

Pan Ryszard Brejza Prezydent Miasta Inowrocławia Podsekretarz Stanu W MINISTERSTWIE ŚRODOWISKA G ł ówny Geolog Kraju Mariusz-Orion Jędrysek Pan Ryszard Brejza Prezydent Miasta Inowrocławia ul. F.D. Roosevelta 36 88-100 Inowrocław W związku z listem otwartym

Bardziej szczegółowo

WÓJT GMINY TRĄBKI WIELKIE

WÓJT GMINY TRĄBKI WIELKIE Trąbki Wielkie, dnia... imię i nazwisko / nazwa inwestora adres, nr telefonu kontaktowego imię i nazwisko pełnomocnika (upoważnienie + opłata skarbowa)... adres pełnomocnika, nr telefonu kontaktowego WÓJT

Bardziej szczegółowo

Przewieziona masa wg grup towarowych [tysięcy ton].

Przewieziona masa wg grup towarowych [tysięcy ton]. 2013/2014 Przewieziona masa wg grup towarowych [tysięcy ton]. 2013 2014 zmiana % 2014/2013 2013 2014 łącznie 233 196,920 228 866,019-1,86% 100,00% 100,00% produkty rolnictwa, łowiectwa, leśnictwa, rybactwa

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia: IS2A_W08 IS2A_W12 IS2A_U01 IS2A_U10 IS2A_K04

Efekty kształcenia: IS2A_W08 IS2A_W12 IS2A_U01 IS2A_U10 IS2A_K04 Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska Rodzaj studiów: stacjonarne i niestacjonarne II stopnia Specjalność: Inżynieria Kształtowania Środowiska Przedmiot kierunkowy:

Bardziej szczegółowo

Przykładowe pytania egzaminacyjne: pojęcia ogólne, własność górnicza, koncesje, kwalifikacje geologiczne

Przykładowe pytania egzaminacyjne: pojęcia ogólne, własność górnicza, koncesje, kwalifikacje geologiczne Przykładowe pytania egzaminacyjne: pojęcia ogólne, własność górnicza, koncesje, kwalifikacje geologiczne Nr. Treść pytania Odpowiedź A Odpowiedź B Odpowiedź C 1. Ustawa Prawo geologiczne i górnicze określa

Bardziej szczegółowo

Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia

Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia Wierzbica, dnia...... /imię i nazwisko Wnioskodawcy lub nazwa przedsiębiorstwa/... /adres-siedziba/... /nr telefonu, e-mail/... NIP INWESTORA Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach

Bardziej szczegółowo

Gaz łupkowy niekonwencjonalne źródło energii

Gaz łupkowy niekonwencjonalne źródło energii Gaz łupkowy niekonwencjonalne źródło energii Powiślańska Regionalna Agencja Zarządzania Energią Kwidzyn 2012 Gaz łupkowy termin stosowany w odniesieniu do gazu ziemnego, którego złoża znajdują się w drobnoziarnistych

Bardziej szczegółowo