SKAŁY MAGMOWE SKAŁY GŁĘBINOWE (PLUTONICZNE)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SKAŁY MAGMOWE SKAŁY GŁĘBINOWE (PLUTONICZNE)"

Transkrypt

1 SKAŁY MAGMOWE Skały magmowe powstają w procesie krystalizacji magmy. Utwory krystalizujące pod powierzchnią ziemi zaliczamy do skał głębinowych (plutonicznych), natomiast na powierzchni do skał wylewnych (wulkanicznych). Warunki krystalizacji decydują o stopniu wykrystalizowania skały, wielkości składników mineralnych i ich ułożeniu w przestrzeni, mimo zachowania identycznego składu chemicznego. Ze względu na skład mineralny wyróżnia się skały kwaśne, obojętne oraz zasadowe, a ze względu na miejsce krystalizacji magmy wyróżniamy skały głębinowe i wylewne. CHEMIZM SKŁAD MINERALNY Skały kwaśne Kwarc (pow. 50%), Skalenie kwaśne (potasowe) Skały obojętne Kwarc, Skalenie kwaśne (potasowe), Skalenie zasadowe (sodowo-wapniowe) Skały zasadowe Skalenie zasadowe (sodowowapniowe), Minerały femiczne SKAŁY GŁĘBINOWE (PLUTONICZNE) Granit Sjenit Dioryt Gabro Cieszynit SKAŁY WYLEWNE (WULKANICZNE) Porfir (riolit) Andezyt Bazalt Fonolit Przy opisie skał magmowych uwzględnia się ich strukturę i teksturę. Struktura skał magmowych jest to sposób wykształcenia składników skały. Na pojęcie to składa się zespół cech skały, określający wielkości poszczególnych ziaren mineralnych, stopień ich prawidłowości krystalicznej oraz stosunki wielkościowe ziaren poszczególnych składników skały. Tekstura jest sposób przestrzennego rozmieszczenia składników w skale. Tekstura obejmuje zarówno sposób uporządkowania składników, jak też sposób wypełnienia przez nie przestrzeni. - podział struktury ze względu na stopień krystaliczności: o holokrystaliczna (pełnokrystaliczna) wszystkie składniki skały są składnikami krystalicznymi; skały głębinowe, o hipokrystaliczna (półkrystaliczna) obok składników krystalicznych występuje szkliwo; typowe dla skał subwulkanicznych, o szklista (halinowa) brak minerałów, wskutek nagłego ochłodzenia magma zastyga w postaci szkliwa. - podział struktury ze względu na wielkość składników: o równoziarnista ziarna mają zbliżone wymiary, o nierównoziarnista ziarna są różnej wielkości, o porfirowata w drobnoziarnistym tle skalnym występują większe kryształy. Taka struktura świadczy o dwóch etapach krystalizacji magmy, o afanitowa (ciasto skalne) kryształy są tak drobne, że niewidoczne gołym okiem, o porfirowa obecność większych prakryształów na tle masy afanitowej (ciasta skalnego). Prakryształy mają zwykle prawidłowe formy, niekiedy mogą być poddane erozji magmowej. Prakryształy powstają w głębszych partiach skorupy ziemskiej, w warunkach spokojnej krystalizacji magmy. Jeżeli magma wraz z prakryształami dostaje się w płytsze strefy skorupy ziemskiej następuje jej szybkie ochłodzenie i powstaje szybko zastygające ciasto skalne.

2 Tekstury skał magmowych: - bezładna brak określonego kierunku ułożenia minerałów - kierunkowa (uporządkowana) ułożenie składników wykazuje regularność - kulista krystalizacja wokół wydzielonych centrów - zbita minerały wypełniają całą przestrzeń - porowata powstaje w wyniki gwałtownego odgazowywania krzepnącej magmy, pory kuliste - gąbczasta pumeksy i tufy, pory łączą się z sobą - migdałowcowa gdy pory zostają wtórnie wypełnione Z punktu widzenie składu chemicznego minerały skał magmowych dzieli się na dwie grupy: - minerały femiczne (ciemne) zawierają dużo FeO i MgO (oliwiny, pirokseny, amfibole, biotyt) - minerały sialiczne (jasne) główne składniki to SiO 2 i Al 2 O 3 (skalenie: plagioklazy, albit, anortyt; ortoklaz, kwarc) Uproszczony system klasyfikacji skał magmowych opiera się na składzie minerałów skałotwórczych głównych i zawartości krzemionki SiO 2, w poszczególnych grupach. Przegląd skał magmowych 1. Granit Są to skały magmowe, głębinowe o barwie szarej, różowej lub czerwonej. Struktura ziarnista lub porfirowata. Tekstura bezkierunkowa. Skład mineralny stanowią: - skalenie potasowe (ortoklaz, mikroklin), - plagioklazy kwaśne (oligoklaz, albit), - kwarc, - łyszczyki (biotyt, muskowit), - inne minerały (piroksen, hornblenda, rutyl, apatyt).

3 Różne formy granitu Granit w postaci kostki brukowej

4 Granit w postaci kamienia polnego Granit o strukturze porfirowatej z wyraźnym udziałem skaleni Granit z wyraźnym udziałem ortoklazu

5 Granit z ziarnami kwarcu (szare), ortoklazu (różowy), albitu (kremowy) i biotytu (czarny) Zwietrzały granit (z czasem geologicznym przejdzie w piasek) 2. Sjenit Należą do skał głębinowych. Mają barwę szarą lub szaroczarną, ciemniejszą od granitu. Struktura drobnoziarnista, gruboziarnista lub porfirowata. Tekstura bezkierunkowa, rzadziej płaskorównoległa lub kierunkowa. Skład mineralny stanowią: - skalenie potasowe (ortoklaz lub mikroklin), - plagioklazy (oligoklaz lub andezyn, niekiedy labrador), - biotyt, - amfibol (hornblenda), - kwarc (do 10%), - minerały akcesoryczne (cyrkon, apatyt, tytanit).

6 Porównanie : Sjenity widoczne po prawej stronie (jaśniejsze skały i grubokrystaliczne) Dioryty widoczne po lewej stronie (ciemniejsze skały i drobnokrystaliczne) Sjenit

7 Sjenit 3. Dioryt Skały o barwie szarej z odcieniem różowym. Struktura drobnoziarnista lub średnioziarnista, niekiedy porfirowata. Bezkierunkowa tekstura. Dioryt 4. Gabro Skały głębinowe o barwie zielonej, ciemnozielonej lub czarnej. Struktura gruboziarnista. Tekstura bezkierunkowa. Skład mineralny: - plagioklazy (labrador, bytownit, anoryt), - piroksen jednoskośny (gł. diallag), - piroksen rombowy (gł. hipersten),

8 - amfibol, - oliwiny, - biotyt, - minerały akcesoryczne. Gabro Gabro 5. Cieszynit Skały magmowe wylewne o barwie ciemnej. Porfirowata struktura. Skład mineralny: - plagioklazy (labrador, bytownit, anoryt), - piroksen, - amfibole, - biotyt, - inne minerały ciemne.

9 Cieszynit Cieszynit

10 6. Porfir (ryolit) Skały wylewne składem mineralnym odpowiadające granitowi. Barwa jasnoróżowa, różowa lub czerwona. Wyraźna struktura porfirowa lub afanitowa. Makroskopowe oznaczenie składu mineralnego jest trudne z powodu jednolitego tła skalnego, w którym tkwią drobne kryształy skaleni, kwarcu i biotytu. Porfir z widocznym kryształem agatu w środku Porfir

11 Porfir z widocznymi prakryształami albitu 7. Bazalt Pod względem mineralnym stanowią wylewne odpowiedniki gabr. Barwa ciemna, aż po czarną. Afanitowa lub porfirowa struktura skał. Tekstura fluidalna lub bezkierunkowa. Bazalt o wyraźnej strukturze porowatej

12 Bazalt zbity Bazalt o budowie porowatej Inne skały magmowe: Szkliwo (obsydian) skała magmowa wylewna, kwaśna. Struktura szklista, drobnokrystaliczna (wskutek nagłego ochłodzenia i zastygnięcia lawy). Składnikiem głównym jest szkliwo, minerały towarzyszące: kwarc, biotyt, oligoklaz. Barwa czarna, brązowa. Zastosowanie: wyrób przedmiotów ozdobnych. Pumeks wylewna skała magmowa. Składnikiem głównym jest szkliwo, inne składniki to kryształy różnych krzemianów. Barwa jasnoszara, tekstura pęcherzykowata. Zastosowanie: materiał ścierny, lekki materiał izolacyjny wykorzystywany w budownictwie.

13 Melafir odmiana bazaltu, zwana też migdałowcem. Skała magmowa wylewna, zasadowa. Główne składniki: plagioklaz, augit, hipersten, oliwin, minerały towarzyszące: chloryt, magnetyt, agat, kalcyt, kwarc. Pegmatyt - skała magmowa powstająca w wysokiej temperaturze, przy średnim ciśnieniu, w szczelinach skalnych, żyłach i gniazdach. Główne składniki: skalenie alkaliczne, kwarc, składniki poboczne: muskowit, biotyt. Zastosowanie: z pegmatytu uzyskuje się rudy metali rzadkich (lit, beryl, rubid, cez) oraz kamienie szlachetne i ozdobne. Aplit skała magmowa powstająca w wysokiej temperaturze, przy średnim ciśnieniu, w szczelinach skalnych i żyłach. Główne składniki: skalenie (ortoklaz, albit), poboczne: muskowit, biotyt. Barwa biała i jasnoszara, struktura masywna, tekstura drobnoziarnista i bardzo drobnoziarnista. Nie ma znaczenia przemysłowego i handlowego. Charakterystyka wybranych skał magmowych Polski Nazwa PORFIRY GABRA GRANODIORYTY SJENITY GRANITY Skład mineralny skalenie potasowe, plagioklazy, kwarc, łyszczyki, inne skalenie potasowe, plagioklazy, biotyt, amfibole, kwarc plagioklazy, skalenie potasowe, kwarc (10%), biotyt, amfibole plagioklazy, pirokseny jednoskośn e, pirokseny rombowe, amfibole, oliwiny, biotyt skalenie potasowe, plagioklazy kwaśne, kwarc, inne Wiek Występowanie Zastosowanie waryscyjski waryscyjski waryscyjski kaledoński (?) - starszy od dewonu permtzreciorzęd w Tatrach i na Dolnym Śląsku (Strzegom, Sobótka, Strzelin, Żulowa, Kudowa, Góry Izerskie, Masyw Karkonoski) na Dolnym Śląsku: strefa Niemczy oraz Masyw Kłodzko-Złotostocki (Piekielnik, Brodziszów, Piława Górna) Masyw Kłodzko- Złotostocki (Laski, Chwalisławice) Sobótka (Góra Ślęża), Masyw Sowiogórski, Masyw Nowej Rudy, gabro bezoliwinowe: Wolibórz, Dzikowice, gabro oliwinowe: Nowa Ruda, Słupiec, gabro labradorowe: Dzikowice, troktolity: Dzikowice. Depresja Śródsudecka: Chełmiec, Trójgarb, Nowa Ruda, Depresja Północnosudecka: okolice Świerzawy, Sędziszowej, Bolkowa, Obszar Krakowski: Miękinia, Zalas,Gorce do produkcji: kamienia budowlanego, kamienia drogowego, grysów twardych, płyt okładzinowych cenny kamień budowlany do wyrobu płyt okładzinowych, cokołów, schodów, posadzek i pomników. Z odpadów produkuje się grysy twarde stosowane do betonów wysokich marek do produkcji kruszywa budowlanego i drogowego, grysów do nawierzchni betonowych oraz jako kamień budowlany do wyrobu materiałów drogowych oraz do produkcji kamienia łamanego, tłucznia i grysów, rzadziej - jako kamień okładzinowy tradycyjny materiał do budowy dróg, a także do wyrobu materiałów drogowych: kostka, kamień łamany, kliniec, tłuczeń, grys

14 FONOLITY ANDEZYTY BAZALTY plagioklazy zasadowe, amfibole, pirokseny plagioklazy, biotyt, hornblenda, pirokseny, kwarc plagioklazy zasadowe, pirokseny jednoskośn e, oliwiny, amfibole, biotyt trzeciorzęd trzeciorzęd trzeciorzęd na Dolnym Śląsku w okolicach Bogatyni W Pieninach: - kamieniołom w Malinowie, - góra Wżar na całym obszarze Dolnego Śląska, od Zgorzelca - na zachodzie, aż po Górę Św. Anny - na wschodzie. Największe złoża w okolicach Jawora i Opolna Zdroju w przemyśle szklarskim i ceramicznym, jednak ograniczone ze względu na dużą zawartość żelaza z mączki andezytowej produkuje się betony i zaprawy kwasoodporne. Andezyty są także stosowane w budownictwie drogowym na bruki, kostki, krawężniki i tłuczeń stosowane są w drogownictwie: do budowy ściernej warstwy nawierzchni oraz jako materiał podkładowy. Stanowią również najlepsze kruszywo do budowy szlaków kolejowych. Grysy bazaltowe wykorzystuje się jako kruszywo do wyrobu prefabrykowanych betonów ciężkich. Stanowią składnik wełny mineralnej

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 4

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 4 SUROWCE I RECYKLING Wykład 4 Minerały główne skał magmowych Kwarc SiO 2 Skalenie ortoklaz K[AlSi 3 O 8 ] albit Na[AlSi 3 O 8 ] anortyt - Ca[Al 2 Si 2 O 8 ] Miki muskowit KAl 2 [(OH,F) 2 AlSi 3 O 10 ] biotyt

Bardziej szczegółowo

Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 1. Surowce kamienne

Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 1. Surowce kamienne Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 1 Surowce kamienne Skały Skały magmowe Skały osadowe Skały metamorficzne Skały magmowe Skały magmowe (wulkaniczne) występują jako głębinowe (np. granit, sjenit)

Bardziej szczegółowo

Petrograficzny opis skały

Petrograficzny opis skały Petrograficzny opis skały Skała: S-15 Badana skała to plutoniczna skała magmowa. Minerały występujące w skale to: plagioklazy, biotyt, hornblenda, kwarc, w ilościach podrzędnych stwierdzono cyrkon i apatyt,

Bardziej szczegółowo

Plan zajęć i wymagania

Plan zajęć i wymagania Plan zajęć i wymagania Wykłady nr 1 i 2 Budowa Ziemi, minerały skałotwórcze i skały Budowa Ziemi i skład chemiczny jej powłok. Skały i ich pochodzenie. Typy skał. Ćwiczenie nr 1 Wizyta w Muzeum Mineralogicznym

Bardziej szczegółowo

Złoże naturalne nagromadzenie kopaliny lub kilku kopalin, które może być przedmiotem eksploatacji.

Złoże naturalne nagromadzenie kopaliny lub kilku kopalin, które może być przedmiotem eksploatacji. WPROWADZENIE Złoże naturalne nagromadzenie kopaliny lub kilku kopalin, które może być przedmiotem eksploatacji. Według art. 6. ust. 1, pkt 19 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie lokalnych zasobów kruszyw naturalnych do budowy dróg

Wykorzystanie lokalnych zasobów kruszyw naturalnych do budowy dróg II Warmińsko-Mazurskie Forum Drogowe Wykorzystanie lokalnych zasobów kruszyw naturalnych do budowy dróg Marta WASILEWSKA Politechnika Białostocka Lidzbark Warmiński, 5 października 2015r. I. WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

Surowce kamienne. Quiz 2013-02-27. Technologie Materiałów Budowlanych. Naturalne materiały kamienne. Naturalne materiały kamienne

Surowce kamienne. Quiz 2013-02-27. Technologie Materiałów Budowlanych. Naturalne materiały kamienne. Naturalne materiały kamienne Technologie Materiałów Budowlanych Surowce kamienne Dr inż. Anna Zielińska-Jurek Katedra Technologii Chemicznej Pok. 026A, annjurek@pg.gda.pl Naturalne materiały kamienne Kamień naturalny najstarszy materiał

Bardziej szczegółowo

Skały budujące Ziemię

Skały budujące Ziemię Skały budujące Ziemię Minerały Minerał pierwiastek lub związek chemiczny powstały w przyrodzie w sposób naturalny, jednorodny pod względem chemicznym i fizycznym. Minerały w większości mają budowę krystaliczną.

Bardziej szczegółowo

SKAŁY NATURALNE SKUPISKA MINERAŁÓW JEDNORODNYCH LUB RÓŻNORODNYCH KALSYFIKACJA SKAŁ ZE WZGLĘDU NA ICH GENEZĘ

SKAŁY NATURALNE SKUPISKA MINERAŁÓW JEDNORODNYCH LUB RÓŻNORODNYCH KALSYFIKACJA SKAŁ ZE WZGLĘDU NA ICH GENEZĘ SKAŁY NATURALNE SKUPISKA MINERAŁÓW JEDNORODNYCH LUB RÓŻNORODNYCH KALSYFIKACJA SKAŁ ZE WZGLĘDU NA ICH GENEZĘ MAGMOWE POWSTAJĄCE Z KRYSTALIZACJI MAGMY, LAWY I SUBSTANCJI IM TOWARZYSZĄCYCH OSADOWE POWSTAJĄCE

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie

Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie Kamieniołom marmuru "Biała Marianna" Fot. Elżbieta Tołkanowicz Materiały kamienne stosowane w budownictwie są wynikiem naturalnego lub sztucznego rozdrobnienia skał zwartych (litych) lub głazów narzutowych.

Bardziej szczegółowo

Materiały kamienne. Wprowadzenie 18/01/2017

Materiały kamienne. Wprowadzenie 18/01/2017 18/01/2017 Kamieniołom marmuru "Biała Marianna" Fot. Elżbieta Tołkanowicz Materiały kamienne Materiały kamienne stosowane w budownictwie są wynikiem naturalnego lub sztucznego rozdrobnienia skał zwartych

Bardziej szczegółowo

BUDOWLANY PODZIAŁ KAMIENI

BUDOWLANY PODZIAŁ KAMIENI Budowlany podział kamieni WYKORZYSTAĆ KAMIEŃ 139 BUDOWLANY PODZIAŁ KAMIENI Najprostszą formą wykorzystania skał jako surowca budowlanego jest bezpośrednie użycie ich fragmentów. Rodzaj wybranej skały,

Bardziej szczegółowo

SUROWCE MINERALNE. Wykład 8

SUROWCE MINERALNE. Wykład 8 SUROWCE MINERALNE Wykład 8 Podziałkruszyw budowlanych kruszywa mineralne: naturalne i łamane, kruszywa sztuczne (np. żużlowe), kruszywa z recyklingu. Kruszywa łamane na rynku krajowym są produkowane ze

Bardziej szczegółowo

SKAŁY KOMPLEKSU MAGMOWEGO WYSPY GOMERA

SKAŁY KOMPLEKSU MAGMOWEGO WYSPY GOMERA GÓRNICTWO I GEOLOGIA 2011 Tom 6 Zeszyt 4 Katarzyna STANIENDA Politechnika Śląska, Wydział Górnictwa i Geologii, Instytut Geologii Stosowanej SKAŁY KOMPLEKSU MAGMOWEGO WYSPY GOMERA Streszczenie. W artykule

Bardziej szczegółowo

Łom granitu Mała Kotlina

Łom granitu Mała Kotlina OPIS GEOSTANOWISKA Marcin Goleń Informacje ogólne Nr obiektu 83 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom granitu Mała Kotlina Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość: 1871289.145

Bardziej szczegółowo

Podstawowe materiały i wyroby budowlane. Materiały kamienne.

Podstawowe materiały i wyroby budowlane. Materiały kamienne. Podstawowe materiały i wyroby budowlane. Materiały kamienne. 1. Pojęcia podstawowe Materiały kamienne stosowane w budownictwie są wynikiem naturalnego lub sztucznego rozdrobnienia skał zwartych (litych)

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica w Krakowie Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki. Instrukcja SUROWCE MINERALNE.

Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica w Krakowie Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki. Instrukcja SUROWCE MINERALNE. Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica w Krakowie Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Instrukcja SUROWCE MINERALNE Laboratorium I Analiza mikroskopowa w świetle przechodzącym Opracował: mgr

Bardziej szczegółowo

Łom tonalitów na S zboczu wzgórza Kalinka

Łom tonalitów na S zboczu wzgórza Kalinka OPIS GEOSTANOWISKA Dawid Białek Informacje ogólne Nr obiektu 17 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom tonalitów na S zboczu wzgórza Kalinka Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Miejscowość

Bardziej szczegółowo

Kamieniołom marmuru "Biała Marianna" Fot. Elżbieta Tołkanowicz MATERIAŁY KAMIENNE. Opracowała: dr inż. Teresa Rucińska

Kamieniołom marmuru Biała Marianna Fot. Elżbieta Tołkanowicz MATERIAŁY KAMIENNE. Opracowała: dr inż. Teresa Rucińska Kamieniołom marmuru "Biała Marianna" Fot. Elżbieta Tołkanowicz MATERIAŁY KAMIENNE Opracowała: dr inż. Teresa Rucińska POJĘCIA PODSTAWOWE Materiały kamienne stosowane w budownictwie są wynikiem naturalnego

Bardziej szczegółowo

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 7

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 7 SUROWCE I RECYKLING Wykład 7 Ścieralność róŝnych surowców skalnych z obszaru Polski określona metodą bębna Devala (Kamieński, Skalmowski 1957) Rodzaj skały Ubytek masy [%] Jakość Granity 1,8 5,4 od bardzo

Bardziej szczegółowo

Minerały. Autorstwo: Jackowiak Maciej Kamiński Kamil Wróblewska Natalia

Minerały. Autorstwo: Jackowiak Maciej Kamiński Kamil Wróblewska Natalia Minerały Autorstwo: Jackowiak Maciej Kamiński Kamil Wróblewska Natalia Klasyfikacja minerałów ze względu na skałę macierzystą Minerały skał magmowych Minerały skał osadowych Minerały skał metamorficznych

Bardziej szczegółowo

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 8

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 8 SUROWCE I RECYKLING Wykład 8 WYBRANE NIEMETALICZNE SUROWCE MINERALNE surowce krzemionkowe, tj. zasobne w SiO 2, surowce ilaste, surowce glinowe, glinokrzemianowe i zawierające alkalia, surowce wapniowe,

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 2016 HISTORIA GEOLOGII. starożytność. Teofrast z Eresos

WYKŁAD 2016 HISTORIA GEOLOGII. starożytność. Teofrast z Eresos PLANETA ZIEMIA BUDOWA WNĘTRZA ZIEMI MINERAŁY, SKAŁY POWIERZCHNIA ZIEMI SEDYMENTACJA STRATYGRAFIA MAGMATYZM METAMORFIZM TEKTONIKA GEOZAGROŻENIA HISTORIA GEOLOGII starożytność Teofrast z Eresos (322-287

Bardziej szczegółowo

Kamienne archiwum Ziemi XII konkurs geologiczno-środowiskowy - 2011

Kamienne archiwum Ziemi XII konkurs geologiczno-środowiskowy - 2011 Kamienne archiwum Ziemi XII konkurs geologiczno-środowiskowy - 2011 LICEA 1 Które z wymienionych poniżej skał należą do grupy skał metamorficznych? Pokreśl je. ropa naftowa, serpentynit, kwarcyt, mołdawit

Bardziej szczegółowo

OKREŚLANIE WIEKU WZGLĘDNEGO względem innych warstw

OKREŚLANIE WIEKU WZGLĘDNEGO względem innych warstw PROFILE GEOLOGICZNE OKREŚLANIE WIEKU WZGLĘDNEGO względem innych warstw METODA STRATYGRAFICZNA METODA PETROGRAFICZNA METODA PALENTOLOGICZNA ANALIZA PYŁKOWA (PALINOLOGIA) METODA STRATYGRAFICZNA zasada superpozycji

Bardziej szczegółowo

Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Nr 87 Politechniki Wrocławskiej Nr 87 PERSPEKTYWY WZNOWIENIA EKSPLOATCJI NIEKTÓRYCH ZŁÓŻ ZWIĘZŁYCH SUROWCÓW SKALNYCH

Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Nr 87 Politechniki Wrocławskiej Nr 87 PERSPEKTYWY WZNOWIENIA EKSPLOATCJI NIEKTÓRYCH ZŁÓŻ ZWIĘZŁYCH SUROWCÓW SKALNYCH Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Nr 87 Politechniki Wrocławskiej Nr 87 Studia i Materiały Nr 28 2000 Jarosława SZWED-LORENZ * Stanisław ŚLUSARCZYK* surowce skalne, zasoby, eksploatacja PERSPEKTYWY WZNOWIENIA

Bardziej szczegółowo

OBIEKTY PRZYRODY NIEOŻYWIONEJ WYSPY TENERYFA

OBIEKTY PRZYRODY NIEOŻYWIONEJ WYSPY TENERYFA GÓRNICTWO I GEOLOGIA 2011 Tom 6 Zeszyt 4 Katarzyna STANIENDA, Adam WASILCZYK Politechnika Śląska, Wydział Górnictwa i Geologii, Instytut Geologii Stosowanej OBIEKTY PRZYRODY NIEOŻYWIONEJ WYSPY TENERYFA

Bardziej szczegółowo

Łom skał kwarcowo-skaleniowych Jaworek. Długość: Szerokość:

Łom skał kwarcowo-skaleniowych Jaworek. Długość: Szerokość: OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 73 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom skał kwarcowo-skaleniowych Jaworek Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość:

Bardziej szczegółowo

O firmie 3 Położenie geograficzne 5 O korzyściach granitu 7 Główne właściwości kamienia 8 Produkcja 9 Wyroby z granitu 11

O firmie 3 Położenie geograficzne 5 O korzyściach granitu 7 Główne właściwości kamienia 8 Produkcja 9 Wyroby z granitu 11 1 Spis treści O firmie 3 Położenie geograficzne 5 O korzyściach granitu 7 Główne właściwości kamienia 8 Produkcja 9 Wyroby z granitu 11 Płyty płomieniowane 12 Płyty polerowane 12 Kostka brukowa cięta płomieniowana

Bardziej szczegółowo

Niemetaliczne materiały konstrukcyjne pochodzenia mineralnego

Niemetaliczne materiały konstrukcyjne pochodzenia mineralnego CHEMIA A SPOŁECZEŃSTWO Niemetaliczne materiały konstrukcyjne pochodzenia mineralnego Marek Kwiatkowski Zakład Dydaktyki Chemii Wydział Chemii UG ul. Sobieskiego 18, 80-952 Gdańsk tel. (058) 3450 462 e-mail:

Bardziej szczegółowo

DOLNOŚLĄSKIE GÓRNICTWO KRUSZYWOWE DYNAMIKA WZROSTU W LATACH 2003-2010

DOLNOŚLĄSKIE GÓRNICTWO KRUSZYWOWE DYNAMIKA WZROSTU W LATACH 2003-2010 Słowa kluczowe: górnictwo odkrywkowe, górnictwo skalne Teresa Jasiak-Taraziewicz, Waldemar Kaźmierczak DOLNOŚLĄSKIE GÓRNICTWO KRUSZYWOWE DYNAMIKA WZROSTU W LATACH 2003-2010 W publikacji przedstawiono liczbę

Bardziej szczegółowo

Łom ortognejsów Stachów 2. Długość: 16,96404 Szerokość: 50,72293

Łom ortognejsów Stachów 2. Długość: 16,96404 Szerokość: 50,72293 OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 126 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom ortognejsów Stachów 2 Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość: 16,96404

Bardziej szczegółowo

GEOLOGIA: Petrologia i petrografia Mineralogia i geochemia Geologia dynamiczna Gleboznawstwo Tektonika Stratygrafia Paleontologia Kartowanie

GEOLOGIA: Petrologia i petrografia Mineralogia i geochemia Geologia dynamiczna Gleboznawstwo Tektonika Stratygrafia Paleontologia Kartowanie GEOLOGIA: Petrologia i petrografia Mineralogia i geochemia Geologia dynamiczna Gleboznawstwo Tektonika Stratygrafia Paleontologia Kartowanie geologiczne Geologia inżynierska, geofizyka, hydrogeologia,

Bardziej szczegółowo

Łom łupków łyszczykowych w Baldwinowicach. Długość: Szerokość:

Łom łupków łyszczykowych w Baldwinowicach. Długość: Szerokość: OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 51 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom łupków łyszczykowych w Baldwinowicach Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość:

Bardziej szczegółowo

KORDIERYT Al 3 (Mg,Fe 2+ ) 2 Si 5 AlO 18 (rombowy-pseudoheksagonalny)

KORDIERYT Al 3 (Mg,Fe 2+ ) 2 Si 5 AlO 18 (rombowy-pseudoheksagonalny) KORDIERYT Al 3 (Mg,Fe 2+ ) 2 Si 5 AlO 18 (rombowy-pseudoheksagonalny) CECHA Wykształcenie Forma Łupliwość Relief Barwa/pleochroizm Bliźniaki kordieryt ziarna, krótkie słupki o przekroju pseudoheksagonalnym

Bardziej szczegółowo

KOPALNIA OGORZELEC - KRUSZYWA Z NOWEGO ZŁOŻA AMFIBOLITU

KOPALNIA OGORZELEC - KRUSZYWA Z NOWEGO ZŁOŻA AMFIBOLITU Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego KOPALNIA OGORZELEC - KRUSZYWA Z NOWEGO ZŁOŻA AMFIBOLITU dr hab. Stefan GÓRALCZYK, prof. IMBiGS mgr inż. Danuta KUKIELSKA Kruszywa amfibolitowe w Polsce

Bardziej szczegółowo

MINERAŁY I SKAŁY. Właściwość chemiczna minerałów: CaCO3 + 2HCl

MINERAŁY I SKAŁY. Właściwość chemiczna minerałów: CaCO3 + 2HCl MINERAŁY I SKAŁY Minerały - naturalne składniki litosfery, ciała jednorodne chemicznie i fizycznie Na świecie znanych jest około 3000 minerałów. Niektóre minerały są pierwiastkami - tzw. minerały rodzime

Bardziej szczegółowo

Opis geostanowiska Grzegorz Gil

Opis geostanowiska Grzegorz Gil Opis geostanowiska Grzegorz Gil Informacje ogólne (weryfikacja) Numer obiektu Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Współrzędne geograficzne (WGS 84) Miejscowość, osiedle, ulica Opis lokalizacji

Bardziej szczegółowo

Kamieniołom granitu w Białym Kościele

Kamieniołom granitu w Białym Kościele OPIS GEOSTANOWISKA Dawid Białek Informacje ogólne Nr obiektu 56 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Kamieniołom granitu w Białym Kościele Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość:

Bardziej szczegółowo

580,10 581,42 581,42 581,70 Węgiel humusowy. Bardzo liczne siarczki żelaza w różnych formach.

580,10 581,42 581,42 581,70 Węgiel humusowy. Bardzo liczne siarczki żelaza w różnych formach. 1 2 4 3 Zdj.28. Pokład węgla humusowego nr205/1 (579,10-580,10m) -1, następnie iłowiec (580,10-581,42m) -2; pokład węgla humusowego nr205/2 (581,42-581,70m) -3 oraz mułowiec (581,70-587,15m) -4. Zdj.29.

Bardziej szczegółowo

Łom łupków łyszczykowych na wzgórzu Ciernowa Kopa. Długość: Szerokość:

Łom łupków łyszczykowych na wzgórzu Ciernowa Kopa. Długość: Szerokość: OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 36 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom łupków łyszczykowych na wzgórzu Ciernowa Kopa Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd]

Bardziej szczegółowo

ZESTAWIENIE WYNIKÓW LABORATORYJNYCH BADANIA PRÓBEK ZAPRAW. DR WOJCIECH BARTZ INSTYTUT NAUK GEOLOGICZNYCH UNIWERSYTET WROCŁAWSKI

ZESTAWIENIE WYNIKÓW LABORATORYJNYCH BADANIA PRÓBEK ZAPRAW. DR WOJCIECH BARTZ INSTYTUT NAUK GEOLOGICZNYCH UNIWERSYTET WROCŁAWSKI ZESTAWIENIE WYNIKÓW LABORATORYJNYCH BADANIA PRÓBEK ZAPRAW. DR WOJCIECH BARTZ INSTYTUT NAUK GEOLOGICZNYCH UNIWERSYTET WROCŁAWSKI 1. Numer próbki: ZW0202 (1) 3. Barwa próbki: kremowo-szara 2. Rodzaj skały:

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY KAMIENNE POJĘCIA PODSTAWOWE

MATERIAŁY KAMIENNE POJĘCIA PODSTAWOWE POJĘCIA PODSTAWOWE Kamieniołom marmuru "Biała Marianna" Fot. Elżbieta Tołkanowicz Opracowała: dr inż. Teresa Rucińska Materiały kamienne stosowane w budownictwie są wynikiem naturalnego lub sztucznego

Bardziej szczegółowo

Budowa Ziemi. Wykład BUDOWA ZIEMI, SKAŁY I MINERAŁY CZĘŚC I (1 rok - Budownictwo)

Budowa Ziemi. Wykład BUDOWA ZIEMI, SKAŁY I MINERAŁY CZĘŚC I (1 rok - Budownictwo) Wykład BUDOWA ZIEMI, SKAŁY I MINERAŁY CZĘŚC I (1 rok - Budownictwo) Geologia z greckiego. Ge. oznacza ziemia, logos nauka. Geologia jest nauką o budowie Ziemi i procesach, jakie zachodzą w jej wnętrzu

Bardziej szczegółowo

GEOCHEMIA WYBRANYCH PIERWIASTKÓW

GEOCHEMIA WYBRANYCH PIERWIASTKÓW GEOCHEMIA WYBRANYCH PIERWIASTKÓW Na, K i inne metale alkaliczne silnie elektrododatnie metale o dużych promieniach jonowych tworzące jony +1 i wiązania w przewadze jonowe sód i potas są składnikami minerałów

Bardziej szczegółowo

Skałki na szczycie wzgórza Gromnik

Skałki na szczycie wzgórza Gromnik OPIS GEOSTANOWISKA Dawid Białek Informacje ogólne Nr obiektu Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] 58a Skałki na szczycie wzgórza Gromnik Długość: 17.10969

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia z dotychczasowych wdrożeń nawierzchni z zastosowaniem kruszyw jasnych z kopalni gabra.

Doświadczenia z dotychczasowych wdrożeń nawierzchni z zastosowaniem kruszyw jasnych z kopalni gabra. Doświadczenia z dotychczasowych wdrożeń nawierzchni z zastosowaniem kruszyw jasnych z kopalni gabra. Erwin Filipczyk Śląskie Kruszywa Naturalne Sp. z o.o. SALON KRUSZYW Targi AUTOSTRADA 2016 Kielce 01.06.2016

Bardziej szczegółowo

2. Baza zasobowa skał do produkcji kruszyw naturalnych łamanych w Polsce i jej zróżnicowanie regionalne

2. Baza zasobowa skał do produkcji kruszyw naturalnych łamanych w Polsce i jej zróżnicowanie regionalne Górnictwo i Geoinżynieria Rok 34 Zeszyt 4 2010 Krzysztof Galos* REGIONALNE ZRÓŻNICOWANIE KRAJOWEGO RYNKU KRUSZYW NATURALNYCH ŁAMANYCH 1. Wstęp Kruszywa naturalne łamane są surowcami, które w większości

Bardziej szczegółowo

Si W M. 5mm. 5mm. Fig.2. Fragment próbki 1 ze strefowymi kryształami melilitu (M).

Si W M. 5mm. 5mm. Fig.2. Fragment próbki 1 ze strefowymi kryształami melilitu (M). Si W Fe Fig. 1. Fragment próbki 1. Kontakt pomiędzy strefą żelazonośną (z lewej-fe) a strefą krzemianową (z prawej-si). Granica kontaktu podkreślona jest obecnością włóknistego wollastonitu. W strefie

Bardziej szczegółowo

Kamieniołom gnejsów w Chałupkach

Kamieniołom gnejsów w Chałupkach OPIS GEOSTANOWISKA Dawid Białek Informacje ogólne Nr obiektu 37 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Kamieniołom gnejsów w Chałupkach Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Miejscowość Opis

Bardziej szczegółowo

BADAMY WŁAŚCIWOŚCI SKAŁ, SKAMIENIAŁOŚCI I MINERAŁÓW

BADAMY WŁAŚCIWOŚCI SKAŁ, SKAMIENIAŁOŚCI I MINERAŁÓW BADAMY WŁAŚCIWOŚCI SKAŁ, SKAMIENIAŁOŚCI I MINERAŁÓW Zdzisław Nowak ZCDN Szczecin 15.02.2017 r. O czym mówimy? O ogromnej różnorodności wytworów nieożywionych natury. Łącznie jest to kilkanaście tysięcy

Bardziej szczegółowo

Kopalnia migmatytów "Piława Górna" Współrzędne geograficzne (WGS 84) Długość: 16 44'19" Szerokość: 50 42'11" Miejscowość, osiedle, ulica

Kopalnia migmatytów Piława Górna Współrzędne geograficzne (WGS 84) Długość: 16 44'19 Szerokość: 50 42'11 Miejscowość, osiedle, ulica Opis geostanowiska Grzegorz Gil Informacje ogólne (weryfikacja) Numer obiektu 209 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Kopalnia migmatytów "Piława Górna" Współrzędne geograficzne (WGS 84) Długość:

Bardziej szczegółowo

Kamieniołom granitu w Gościęcicach

Kamieniołom granitu w Gościęcicach OPIS GEOSTANOWISKA Dawid Białek Informacje ogólne Nr obiektu 47 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Kamieniołom granitu w Gościęcicach Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość: 17.08242

Bardziej szczegółowo

Łom łupków łyszczykowych w Bobolicach. Długość: Szerokość:

Łom łupków łyszczykowych w Bobolicach. Długość: Szerokość: OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 74 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom łupków łyszczykowych w Bobolicach Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość:

Bardziej szczegółowo

Kamieniołom tonalitu w Gęsińcu

Kamieniołom tonalitu w Gęsińcu OPIS GEOSTANOWISKA Dawid Białek Informacje ogólne Nr obiektu 28 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Kamieniołom tonalitu w Gęsińcu Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość: 17.068057385641644

Bardziej szczegółowo

Geopolimery z tufu wulkanicznego. dr hab. inż. Janusz Mikuła prof. PK mgr inż. Michał Łach

Geopolimery z tufu wulkanicznego. dr hab. inż. Janusz Mikuła prof. PK mgr inż. Michał Łach Geopolimery z tufu wulkanicznego dr hab. inż. Janusz Mikuła prof. PK mgr inż. Michał Łach Tuf wulkaniczny skład i właściwości Tuf wulkaniczny jest to porowata skała należąca do skał okruchowych, składająca

Bardziej szczegółowo

Łomy gnejsów i granitów w Bożnowicach. Długość: Szerokość:

Łomy gnejsów i granitów w Bożnowicach. Długość: Szerokość: OPIS GEOSTANOWISKA Dawid Białek Informacje ogólne Nr obiektu 31 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łomy gnejsów i granitów w Bożnowicach Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Miejscowość

Bardziej szczegółowo

WALORY GEOTURYSTYCZNE SKANDYNAWSKICH ERATYKÓW REJONU GLIWIC GEOTOURISTIC VALUES OF SCANDINAVIAN ERRATICS OF THE GLIWICE AREA

WALORY GEOTURYSTYCZNE SKANDYNAWSKICH ERATYKÓW REJONU GLIWIC GEOTOURISTIC VALUES OF SCANDINAVIAN ERRATICS OF THE GLIWICE AREA GÓRNICTWO I GEOLOGIA 2012 Tom 7 Zeszyt 3 Ewa MAKOSZ, Katarzyna STANIENDA Politechnika Śląska, Gliwice WALORY GEOTURYSTYCZNE SKANDYNAWSKICH ERATYKÓW REJONU GLIWIC Streszczenie. W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH

KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH Marek Krajewski Instytut Badawczy Materiałów Budowlanych Sp. z o.o. 13 KRUSZYWA WAPIENNE I ICH JAKOŚĆ Kruszywo

Bardziej szczegółowo

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 9

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 9 SUROWCE I RECYKLING Wykład 9 WYBRANE NIEMETALICZNE SUROWCE MINERALNE surowce krzemionkowe, tj. zasobne w SiO 2, surowce ilaste, surowce glinowe, glinokrzemianowe i zawierające alkalia, surowce wapniowe,

Bardziej szczegółowo

KRUSZYWA BAZALT LAFARGE

KRUSZYWA BAZALT LAFARGE KRUSZYWA BAZALT LAFARGE Wysoka i stabilna jakość gwarancją udanej inwestycji Bazalt PRIORYTETY LAFARGE Skała lita pochodzenia wulkanicznego wylewna, o strukturze bardzo drobnoziarnistej (czasami porfirowej)

Bardziej szczegółowo

Wykład Geneza i ewolucja magmy

Wykład Geneza i ewolucja magmy Wykład Geneza i ewolucja magmy Semestr zimowy 2017/2018 Wymagania formalne: (1) Proszę o chodzenie na wykłady i zaglądanie do zeszytów (2) Egzamin każdy będzie wykładał (3) Wykład koncepcje i wiedza ogólna

Bardziej szczegółowo

Test z geologii. 4) Jaka panuje stała temperatura w naszym klimacie na głębokości 26 m? a) 5 0 C b) 15 0 C c) 8 0 C d) 12 0 C

Test z geologii. 4) Jaka panuje stała temperatura w naszym klimacie na głębokości 26 m? a) 5 0 C b) 15 0 C c) 8 0 C d) 12 0 C Test z geologii 1) Promień równikowy Ziemi wynosi: a) 637,8 km b) 6378,4 km c) 36561,31 km d) 3656,1 km 2) Największą gęstość posiada: a) Atmosfera b) Litosfera c) Mezosfera d) Barysfera 3) Na Śląsku stopień

Bardziej szczegółowo

Deklaracja właściwości użytkowych

Deklaracja właściwości użytkowych Deklaracja właściwości użytkowych 1. Producent wyrobu budowlanego: 2. Nazwa wyrobu budowlanego: z kamienia naturalnego 3. Niepowtarzalny kod identyfikacyjny typu wyrobu: PPiS/SZ 4. Numer partii umożliwiający

Bardziej szczegółowo

Łom gnejsów Koziniec. Długość: Szerokość:

Łom gnejsów Koziniec. Długość: Szerokość: OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 139 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom gnejsów Koziniec Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość: 16.77238 Szerokość:

Bardziej szczegółowo

Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych

Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych Danuta Bebłacz Instytut Badawczy Dróg i Mostów Piotr Różycki Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Możliwości stosowania jasnych nawierzchni w Polsce, ograniczenia i uwarunkowania. Dostępność jasnych kruszyw w Polsce.

Możliwości stosowania jasnych nawierzchni w Polsce, ograniczenia i uwarunkowania. Dostępność jasnych kruszyw w Polsce. Możliwości stosowania jasnych nawierzchni w Polsce, ograniczenia i uwarunkowania. Dostępność jasnych kruszyw w Polsce. Erwin Filipczyk Śląskie Kruszywa Naturalne Sp. z o.o. Jasność nawierzchni jako czynnik

Bardziej szczegółowo

Geomateriały. minerały, skaly i inne.. Co to jest minerał?

Geomateriały. minerały, skaly i inne.. Co to jest minerał? Geomateriały minerały, skaly i inne.. Co to jest minerał? Minerał Nieorganiczny, powstały w naturze, stały materiał o zdefiniowanym, konkretnym składzie chemicznym* i strukturze krystalicznej. *Uwaga:

Bardziej szczegółowo

DOLOMITY TO TAKŻE SUROWIEC DO WYTWARZANIA MATERIAŁÓW OGNIOTRWAŁYCH

DOLOMITY TO TAKŻE SUROWIEC DO WYTWARZANIA MATERIAŁÓW OGNIOTRWAŁYCH DOLOMITY TO TAKŻE SUROWIEC DO WYTWARZANIA MATERIAŁÓW OGNIOTRWAŁYCH Piotr Wyszomirski Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa 33-100 Tarnów, ul. Mickiewicza 8 Akademia Górniczo-Hutnicza 30-059 Kraków, al. Mickiewicza

Bardziej szczegółowo

SKAŁY, TEKTONIKA, PROCESY ENDOGENICZNE ZADANIA. 1.Oznacz literą P tylko te zdania, których prawdziwość potwierdza załączony poniżej rysunek.

SKAŁY, TEKTONIKA, PROCESY ENDOGENICZNE ZADANIA. 1.Oznacz literą P tylko te zdania, których prawdziwość potwierdza załączony poniżej rysunek. SKAŁY, TEKTONIKA, PROCESY ENDOGENICZNE ZADANIA 1.Oznacz literą P tylko te zdania, których prawdziwość potwierdza załączony poniżej rysunek. A) W wyniku wietrzenia skał magmowych mogą utworzyć się skały

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1. MAKROSKOPOWE OZNACZANIE MINERAŁÓW I SKAŁ

ROZDZIAŁ 1. MAKROSKOPOWE OZNACZANIE MINERAŁÓW I SKAŁ SPIS TREŚCI Wprowadzenie...9 ROZDZIAŁ 1. MAKROSKOPOWE OZNACZANIE MINERAŁÓW I SKAŁ...11 1.1. Wiadomości wstępne...11 1.2. Systematyka minerałów...13 1.3. Kryształy i układy krystalograficzne...17 1.4. Morfologia

Bardziej szczegółowo

GLAUKONIT K 2 (Fe 3+, Al, Fe 2+, Mg) 4 (Si 7 AlO 20 )(OH) 4 (jednoskośny)

GLAUKONIT K 2 (Fe 3+, Al, Fe 2+, Mg) 4 (Si 7 AlO 20 )(OH) 4 (jednoskośny) GLAUKONIT K 2 (Fe 3+, Al, Fe 2+, Mg) 4 (Si 7 AlO 20 )(OH) 4 (jednoskośny) CECHA Forma/wykształcenie Łupliwość Relief glaukonit pseudoheksagonalne kryształy, rzadkie i źle wykształcone zwykle drobne łuseczki,

Bardziej szczegółowo

ZRÓŻNICOWANIE MINERALOGICZNE, STRUKTURALNE I TEKSTURALNE KRUSZYWA GRANITOIDOWEGO I BAZALTOIDOWEGO POCHODZĄCEGO Z KRAJOWYCH ZŁÓŻ

ZRÓŻNICOWANIE MINERALOGICZNE, STRUKTURALNE I TEKSTURALNE KRUSZYWA GRANITOIDOWEGO I BAZALTOIDOWEGO POCHODZĄCEGO Z KRAJOWYCH ZŁÓŻ ARCHIWUM INSTYTUTU INŻ YNIERII LĄ DOWEJ Nr 19 ARCHIVES OF INSTITUTE OF CIVIL ENGINEERING 2015 ZRÓŻNICOWANIE MINERALOGICZNE, STRUKTURALNE I TEKSTURALNE KRUSZYWA GRANITOIDOWEGO I BAZALTOIDOWEGO POCHODZĄCEGO

Bardziej szczegółowo

Podobny do tufa, ale o ujednoliconej barwie. Ma lepsze wysortowanie, mniejszą porowatość,mogą mieć warstwowanie. Reszta tak samo

Podobny do tufa, ale o ujednoliconej barwie. Ma lepsze wysortowanie, mniejszą porowatość,mogą mieć warstwowanie. Reszta tak samo 27.TUFY: BARWA: jasno-szaro-brunatna(plamisty rozkład barw) (częściej porowate i związana z tym lekkość skały),mogą mieć strukturę równoległą( warstwowanie) - rzadko TEKSTURA: frakcja psamitowa(głównie

Bardziej szczegółowo

Analizy komunikacyjne

Analizy komunikacyjne Analizy komunikacyjne Opracowała: Agnieszka Żygadło Przedmiot: Zaawansowane metody wspomagania decyzji przestrzennych Prowadząca: dr inż. Magdalena Mlek Temat pracy magisterskiej: Analiza przewozów materiałów

Bardziej szczegółowo

Łom łupków kwarcowo-grafitowych na Wzgórzu Buczek. Długość: Szerokość:

Łom łupków kwarcowo-grafitowych na Wzgórzu Buczek. Długość: Szerokość: OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 64 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom łupków kwarcowo-grafitowych na Wzgórzu Buczek Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd]

Bardziej szczegółowo

SUROWCE MINERALNE. Wykład 14

SUROWCE MINERALNE. Wykład 14 SUROWCE MINERALNE Wykład 14 WYBRANE NIEMETALICZNE SUROWCE MINERALNE surowce krzemionkowe, tj. zasobne w SiO 2, surowce glinowe, glinokrzemianowe i zawierające alkalia, surowce ilaste, surowce wapniowe,

Bardziej szczegółowo

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 2

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 2 SUROWCE I RECYKLING Wykład 2 Układ krystalograficzny grupuje kryształy o pewnych wspólnych cechach symetrii geometrycznej Postacie krystalograficzne Kryształy ograniczone ścianami jednoznacznymi stanowią

Bardziej szczegółowo

Diabelskie kamienie geologiczna ścieŝka edukacyjna w Iwięcinie.

Diabelskie kamienie geologiczna ścieŝka edukacyjna w Iwięcinie. Diabelskie kamienie geologiczna ścieŝka edukacyjna w Iwięcinie. Pomysł utworzenia geologicznej ścieŝki edukacyjnej w Iwięcinie powstał pod wpływem starej, przedwojennej legendy, która mówi, iŝ tak duŝa

Bardziej szczegółowo

OPIS-PATKNTOWY. Patent dodatkowy. Zgłoszono: (P ) Zgłoszenie ogłoszono: Opis patentowy opublikowano:

OPIS-PATKNTOWY. Patent dodatkowy. Zgłoszono: (P ) Zgłoszenie ogłoszono: Opis patentowy opublikowano: POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA $m w URZI\D PATENTOWY PRL OPIS-PATKNTOWY Patent dodatkowy do patentu nr Zgłoszono: 10.0876 (P. 191741) Pierwszeństwo: Zgłoszenie ogłoszono: 21.11.77 Opis patentowy opublikowano:

Bardziej szczegółowo

Geologia dynamiczna / Włodzimierz Mizerski. wyd. 3. Warszawa, Spis treści

Geologia dynamiczna / Włodzimierz Mizerski. wyd. 3. Warszawa, Spis treści Geologia dynamiczna / Włodzimierz Mizerski. wyd. 3. Warszawa, 2014 Spis treści Przedmowy do wydania trzeciego i drugiego 11 1. Ziemia a nauki geologiczne 13 Geologia a nauki przyrodnicze 13 Materia Ziemi

Bardziej szczegółowo

OPIS GEOSTANOWISKA. Dawid Białek. Informacje ogólne (weryfikacja) Charakterystyka geologiczna geostanowiska Późny kambr/wczesny ordowik Litologia

OPIS GEOSTANOWISKA. Dawid Białek. Informacje ogólne (weryfikacja) Charakterystyka geologiczna geostanowiska Późny kambr/wczesny ordowik Litologia OPIS GEOSTANOWISKA Dawid Białek Informacje ogólne (weryfikacja) Nr obiektu 39 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Skałki gnejsów w Doboszowicach Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Miejscowość

Bardziej szczegółowo

Towaroznawstwo artykułów przemysłowych

Towaroznawstwo artykułów przemysłowych Towaroznawstwo artykułów przemysłowych Towaroznawstwo Tomasz Poskrobko Przemysł produkcja materialna, polegająca na wytwarzaniu wyrobów w sposób masowy, przy użyciu urządzeń mechanicznych, Towary przemysłowe

Bardziej szczegółowo

Kontakt z przedstawicielem Kom.796-350-661 E-mail : granit.sprzedaz@gmail.com

Kontakt z przedstawicielem Kom.796-350-661 E-mail : granit.sprzedaz@gmail.com Kontakt z przedstawicielem Kom.796-350-661 E-mail : granit.sprzedaz@gmail.com Nasza oferta skierowana jest zarówno do firm jak i osób indywidualnych. Długoletnie doświadczenie w branży kamieniarskiej pozwala

Bardziej szczegółowo

Łom amfibolitów Kluczowa. Długość: Szerokość:

Łom amfibolitów Kluczowa. Długość: Szerokość: OPIS GEOSTANOWISKA Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 69 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Łom amfibolitów Kluczowa Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd] Długość: 16.77329537

Bardziej szczegółowo

Deklaracja właściwości użytkowych

Deklaracja właściwości użytkowych Deklaracja właściwości użytkowych 1. Producent wyrobu budowlanego: 2. Nazwa wyrobu budowlanego: 3. Niepowtarzalny kod identyfikacyjny typu wyrobu: POkł/SZ 4. Numer partii umożliwiający identyfikację wyrobu

Bardziej szczegółowo

Materiały miejscowe i technologie proekologiczne w budowie dróg

Materiały miejscowe i technologie proekologiczne w budowie dróg Naukowo techniczna konferencja szkoleniowa Materiały miejscowe i technologie proekologiczne w budowie dróg Łukta, 17 19 września 2008 Zasoby materiałów w miejscowych do budowy dróg na terenie Warmii i

Bardziej szczegółowo

Maksymalna różnica pomiędzy wymiarami dwóch przekątnych płyty drogowej nie powinna przekraczać następujących wartości: Tablica 1 Odchyłki przekątnych

Maksymalna różnica pomiędzy wymiarami dwóch przekątnych płyty drogowej nie powinna przekraczać następujących wartości: Tablica 1 Odchyłki przekątnych M-23.03.05 NAWIERZCHNIA Z ELEMENTÓW KAMIENNYCH 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot Specyfikacji Technicznej Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej (ST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót związanych

Bardziej szczegółowo

SUROWCE MINERALNE. Wykład 5

SUROWCE MINERALNE. Wykład 5 SUROWCE MINERALNE Wykład 5 PROCESY POMAGMOWE Etap pegmatytowy (800-600 0 C) w resztkach pomagmowych składniki krzemianowe przewaŝają jeszcze nad składnikami łatwolotnymi. Obfitość tych ostatnich nadaje

Bardziej szczegółowo

Odsłonięcie skał wapniowo-krzemianowych w Gębczycach. Długość: 17, Szerokość: 50,

Odsłonięcie skał wapniowo-krzemianowych w Gębczycach. Długość: 17, Szerokość: 50, OPIS GEOSTANOWISKA Teresa Oberc-Dziedzic, Stanisław Madej Informacje ogólne Nr obiektu 13 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Odsłonięcie skał wapniowo-krzemianowych w Gębczycach Współrzędne

Bardziej szczegółowo

OPIS GEOSTANOWISKA. Teresa Oberc-Dziedzic. Informacje ogólne

OPIS GEOSTANOWISKA. Teresa Oberc-Dziedzic. Informacje ogólne OPIS GEOSTANOWISKA Teresa Oberc-Dziedzic Informacje ogólne Nr obiektu 23 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Kamieniołom granitów i gnejsów w Mikoszowie Współrzędne geograficzne [WGS 84 hddd.dddd]

Bardziej szczegółowo

PN-EN ISO 14688-1:2006/Ap1

PN-EN ISO 14688-1:2006/Ap1 POPRAWKA do POLSKIEJ NORMY ICS 93.020 PN-EN ISO 14688-1:2006/Ap1 listopad 2012 Dotyczy PN-EN ISO 14688-1:2006 Badania geotechniczne Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów Część 1: Oznaczanie i opis Copyright

Bardziej szczegółowo

Piława Górna, osiedle Kopanica Opis lokalizacji i dostępności. Łatwo dostępne, prowadzi do niego czarny szlak od ul.

Piława Górna, osiedle Kopanica Opis lokalizacji i dostępności. Łatwo dostępne, prowadzi do niego czarny szlak od ul. Opis geostanowiska Grzegorz Gil Informacje ogólne (weryfikacja) Numer obiektu 178 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Punkt widokowy i nieczynny łom mylonitów Piława Górna Współrzędne geograficzne

Bardziej szczegółowo

PODOBIEŃSTWA I RÓŻNICE WE WŁAŚCIWOŚCIACH KRUSZYW GABROWYCH I BAZALTOWYCH

PODOBIEŃSTWA I RÓŻNICE WE WŁAŚCIWOŚCIACH KRUSZYW GABROWYCH I BAZALTOWYCH Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Nr 134 Politechniki Wrocławskiej Nr 134 Studia i Materiały Nr 41 2012 Tomasz KUBUSZEWSKI* kruszywa gabrowe i bazaltowe, właściwości PODOBIEŃSTWA I RÓŻNICE WE WŁAŚCIWOŚCIACH

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK I ZAKRES STOSOWANIA KRUSZYWA

ZAŁĄCZNIK I ZAKRES STOSOWANIA KRUSZYWA Mandat 1 ZAŁĄCZNIK I ZAKRES STOSOWANIA Dokument nie uwzględnia poprawki M/1 rev.1 (010 r.) KRUSZYWA DO ZASTOSOWAŃ: 01/33: PODŁOŻA FUNDAMENTOWE (w tym podłoża stropów na legarach nad gruntem), DROGI I INNE

Bardziej szczegółowo

Odporność na polerowanie mieszanek mineralnych na bazie kruszyw drogowych o różnym wskaźniku PSV

Odporność na polerowanie mieszanek mineralnych na bazie kruszyw drogowych o różnym wskaźniku PSV Odporność na polerowanie mieszanek mineralnych na bazie kruszyw drogowych o różnym wskaźniku PSV WŁADYSŁAW GARDZIEJCZYK Politechnika Białostocka w.gardziejczyk@pb.edu.pl MARTA WASILEWSKA Politechnika Białostocka

Bardziej szczegółowo

1. Pochodzenie i klasyfikacja zasobów przyrodniczych... 11

1. Pochodzenie i klasyfikacja zasobów przyrodniczych... 11 Spis treści 1. Pochodzenie i klasyfikacja zasobów przyrodniczych... 11 1.1. Rozwój cywilizacji człowieka a korzystanie z zasobów Ziemi... 11 1.2. Czy zasoby naturalne Ziemi mogą ulec wyczerpaniu?... 14

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ KRAJOWYCH KRUSZYW. 1. Wstęp. 2. Klasyfikacja kruszyw mineralnych. Stefan Góralczyk*, Danuta Kukielska*

JAKOŚĆ KRAJOWYCH KRUSZYW. 1. Wstęp. 2. Klasyfikacja kruszyw mineralnych. Stefan Góralczyk*, Danuta Kukielska* Górnictwo i Geoinżynieria Rok 34 Zeszyt 4 2010 Stefan Góralczyk*, Danuta Kukielska* JAKOŚĆ KRAJOWYCH KRUSZYW 1. Wstęp Według szacunków ekspertów [1 3] w Polsce na drogi krajowe, autostrady, drogi ekspresowe

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE (SST) WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE (SST) WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT FIRMA PROJEKTOWO KOSZTORYSOWA inż. bud. Marek Węglorz 43-400 CIESZYN, UL. JASTRZĘBIA 33, TEL. 601 98 11 83 SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE (SST) WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT DZIAŁ CPV 45000000-7 Roboty

Bardziej szczegółowo

Chemiczne podstawy procesów geologicznych wykład z chemii Jan Drzymała

Chemiczne podstawy procesów geologicznych wykład z chemii Jan Drzymała Chemiczne podstawy procesów geologicznych wykład z chemii Jan Drzymała Skorupa ziemska podlega ciągłym procesom prowadzącym do różnicowania się jej lokalnego składu. Cykl rozwojowy skorupy ziemskiej przedstawiono

Bardziej szczegółowo