Skały budujące Ziemię

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Skały budujące Ziemię"

Transkrypt

1 Skały budujące Ziemię

2 Minerały Minerał pierwiastek lub związek chemiczny powstały w przyrodzie w sposób naturalny, jednorodny pod względem chemicznym i fizycznym. Minerały w większości mają budowę krystaliczną.

3 Minerały Erytryn kwiat kobaltowy

4 Minerały malachit

5 Minerały piryt

6 Minerały złoto

7 Minerały granat

8 Minerały Azuryt

9 Minerały Ametyst

10 Minerały Na świecie występują też substancje mineralne (ciała niekrystaliczne) takie jak: bursztyn ozokeryt (wosk ziemny) ropa naftowa gaz ziemny bursztyn

11 Minerały Minerały rozpoznajemy według charakterystycznych właściwości fizycznych: v gęstość v barwa v twardość

12 Minerały Do rozpoznawania twardości minerałów służy skala Mohsa. Jest to dziesięciostopniowa skala, którą wyznaczają minerały wskaźnikowe.

13 Twardość minerałów w skali Mohsa 1. Talk Mg 2(OH) 2Si 4O 10

14 Twardość minerałów w skali Mohsa 2. Gips CaSO. 4 2H 2 O

15 Twardość minerałów w skali Mohsa 3. Kalcyt CaCO 3

16 Twardość minerałów w skali Mohsa 4. Fluoryt CaF 2

17 Twardość minerałów w skali Mohsa 5. Apatyt Ca 5 F(PO 4 ) 5

18 Twardość minerałów w skali Mohsa 6. Ortoklaz K[AlSi 3O 8]

19 Twardość minerałów w skali Mohsa 7. Kwarc SiO 2

20 Twardość minerałów w skali Mohsa 8. Topaz (AlF) 2 SiO 4

21 Twardość minerałów w skali Mohsa 9. Korund Al 2 O 3

22 Twardość minerałów w skali Mohsa 10. Diament C

23 Skały Skała jest to skupisko minerałów jednorodnych lub różnorodnych, powstałych w naturalnych procesach we wnętrzu Ziemi lub na jej powierzchni. Gdy skała składa się głównie z jednego minerału np. wapnia, gipsu mówimy że ma budowęjednorodną natomiast gdy w jej skład wchodzi kilka minerałów jak np. w przypadku granitu, mówimy, że ma budowę różnorodną czyli złożoną.

24 Klasyfikacja skał Magmowe: qgłębinowe qwylewne Osadowe: qokruchowe qpochodzenia organicznego qpochodzenia chemicznego Metamorficzne

25 Cykl skałotwórczy

26 Skały magmowe Materia zgromadzona w górnej części płaszcza Ziemi Jest gorąca i plastyczna, a nawet płynna. Nazywamy jąmagmą Skały magmowe powstały w wyniku jej krystalizacji. Skały magmowe dzielimy na: Głębinowe to skały których stygnięcie i krystalizacja odbywały się pod powierzchnią Ziemi. Ponieważ proces ten zachodził powoli, powstałe w jego wyniku kryształy są zwykle dobrze wykształcone i wyraźnie widoczne. Mają budowę jawnokrystaliczną Wylewne (wulkaniczne) powstają kiedy magma wydostanie się na powierzchnię Ziemi. Zastyga wtedy bardzo szybko i dlatego kryształy nie zdążą się wykształcić. Mają budowę skrytokrystaliczną.

27 Przykłady skał magmowych głębinowe Granit

28 Występowanie granitu granit granit granit granit

29 Przykłady skał magmowych wylewne Bazalt

30 Występowanie bazaltu bazalt bazalt bazalt bazalt

31 Przykłady skał magmowych wylewne Porfir

32 Występowanie porfirów porfir porfir

33 Przykłady skał magmowych wylewne Andezyt

34 Występowanie andezytów andezyt

35 Skały osadowe Powstają : 1. z okruchów innych skał (procesy wietrzenia) = okruchowe 2. z obumarłych roślin i zwierząt = organiczne 3. wytrącają się z roztworów wodnych = chemiczne

36 Przykłady skał osadowych

37 Przykłady skał osadowych okruchowe

38 Występowanie piasków, żwirów i mułów muł muł piasek piasek żwir piasek żwir żwir żwir piasek piasek muł muł piasek żwir muł piasek żwir żwir piasek muł żwir piasek żwir piasek żwir żwir żwir żwir żwir żwir

39 Występowanie piaskowców i zlepieńców zlepieniec piaskowiec piaskowiec zlepieniec piaskowiec piaskowiec piaskowiec

40 Przykłady skał osadowych Pochodzenia organicznego wapień

41 Występowanie wapieni wapień wapień wapień wapień wapień

42 Przykłady skał osadowych Pochodzenia organicznego Wapień muszlowy

43 Występowanie wapienia muszlowego wapień muszlowy

44 Przykłady skał osadowych Pochodzenia organicznego Kreda

45 Występowanie kredy kreda kreda

46 Przykłady skał osadowych Pochodzenia organicznego Węgiel kamienny

47 Występowanie węgla kamiennego węgiel kamienny węgiel kamienny węgiel kamienny

48 Przykłady skał osadowych Pochodzenia chemicznego Gips

49 Występowanie gipsu gips gips

50 Przykłady skał osadowych Pochodzenia chemicznego Sól Kamienna

51 Występowanie soli kamiennej sól kamienna sól kamienna sól kamienna sól kamienna

52 Przykłady skał osadowych Pochodzenia chemicznego Siarka

53 Występowanie siarki siarka

54 Skały metamorficzne Powstają ze skał magmowych lub osadowych w warunkach wysokiego ciśnienia i temperatury. Przeobrażenie następuje gdy ukształtowane już skały pogrążają się wgłębiach Ziemi - przy zderzaniu płyt(metamorfizm regionalny)lub przez kontakt z magmą lub gorącymi gazami w głębi Ziemi(metamorfizm kontaktowy).

55 Przykłady skał metamorficznych Marmur

56 Przykłady skał metamorficznych metamorfoza wapień marmur

57 Występowanie marmuru marmur marmur marmur

58 Przykłady skał metamorficznych Gnejs

59 Przykłady skał metamorficznych granit metamorfoza gnejs

60 Występowanie gnejsu gnejs gnejs gnejs gnejs

61 magmowe Podsumowanie skały metamorficzne Wylewne bazalt porfir andezyt Głębinowe granit Okruchowe piasek, piaskowiec żwir, zlepieniec muł, mułowiec osadowe Chemiczne Organiczne wapień skalisty wapień muszlowy węgiel kamienny gnejs, marmur sól kamienna gips, siarka

SKAŁY NATURALNE SKUPISKA MINERAŁÓW JEDNORODNYCH LUB RÓŻNORODNYCH KALSYFIKACJA SKAŁ ZE WZGLĘDU NA ICH GENEZĘ

SKAŁY NATURALNE SKUPISKA MINERAŁÓW JEDNORODNYCH LUB RÓŻNORODNYCH KALSYFIKACJA SKAŁ ZE WZGLĘDU NA ICH GENEZĘ SKAŁY NATURALNE SKUPISKA MINERAŁÓW JEDNORODNYCH LUB RÓŻNORODNYCH KALSYFIKACJA SKAŁ ZE WZGLĘDU NA ICH GENEZĘ MAGMOWE POWSTAJĄCE Z KRYSTALIZACJI MAGMY, LAWY I SUBSTANCJI IM TOWARZYSZĄCYCH OSADOWE POWSTAJĄCE

Bardziej szczegółowo

Minerały. Autorstwo: Jackowiak Maciej Kamiński Kamil Wróblewska Natalia

Minerały. Autorstwo: Jackowiak Maciej Kamiński Kamil Wróblewska Natalia Minerały Autorstwo: Jackowiak Maciej Kamiński Kamil Wróblewska Natalia Klasyfikacja minerałów ze względu na skałę macierzystą Minerały skał magmowych Minerały skał osadowych Minerały skał metamorficznych

Bardziej szczegółowo

Test z geologii. 4) Jaka panuje stała temperatura w naszym klimacie na głębokości 26 m? a) 5 0 C b) 15 0 C c) 8 0 C d) 12 0 C

Test z geologii. 4) Jaka panuje stała temperatura w naszym klimacie na głębokości 26 m? a) 5 0 C b) 15 0 C c) 8 0 C d) 12 0 C Test z geologii 1) Promień równikowy Ziemi wynosi: a) 637,8 km b) 6378,4 km c) 36561,31 km d) 3656,1 km 2) Największą gęstość posiada: a) Atmosfera b) Litosfera c) Mezosfera d) Barysfera 3) Na Śląsku stopień

Bardziej szczegółowo

GEOLOGIA: Petrologia i petrografia Mineralogia i geochemia Geologia dynamiczna Gleboznawstwo Tektonika Stratygrafia Paleontologia Kartowanie

GEOLOGIA: Petrologia i petrografia Mineralogia i geochemia Geologia dynamiczna Gleboznawstwo Tektonika Stratygrafia Paleontologia Kartowanie GEOLOGIA: Petrologia i petrografia Mineralogia i geochemia Geologia dynamiczna Gleboznawstwo Tektonika Stratygrafia Paleontologia Kartowanie geologiczne Geologia inżynierska, geofizyka, hydrogeologia,

Bardziej szczegółowo

BADAMY WŁAŚCIWOŚCI SKAŁ, SKAMIENIAŁOŚCI I MINERAŁÓW

BADAMY WŁAŚCIWOŚCI SKAŁ, SKAMIENIAŁOŚCI I MINERAŁÓW BADAMY WŁAŚCIWOŚCI SKAŁ, SKAMIENIAŁOŚCI I MINERAŁÓW Zdzisław Nowak ZCDN Szczecin 15.02.2017 r. O czym mówimy? O ogromnej różnorodności wytworów nieożywionych natury. Łącznie jest to kilkanaście tysięcy

Bardziej szczegółowo

Grupa I Nazwisko i imię: (0 2) Przyporządkuj rodzajom skał odpowiadające im warunki powstawania. A. magmowe głębinowe -... B. metamorficzne -...

Grupa I Nazwisko i imię: (0 2) Przyporządkuj rodzajom skał odpowiadające im warunki powstawania. A. magmowe głębinowe -... B. metamorficzne -... Grupa I Nazwisko i imię:... 1. (0 2) Przyporządkuj rodzajom skał odpowiadające im warunki powstawania. A. magmowe głębinowe -... B. metamorficzne -... a) Powstały wskutek przemian innych skał pod wpływem

Bardziej szczegółowo

Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 1. Surowce kamienne

Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 1. Surowce kamienne Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 1 Surowce kamienne Skały Skały magmowe Skały osadowe Skały metamorficzne Skały magmowe Skały magmowe (wulkaniczne) występują jako głębinowe (np. granit, sjenit)

Bardziej szczegółowo

5. Wnętrze Ziemi. Zadanie 5.1 P I 1, II 1. Zadanie 5.2 P I 1. Zadanie 5.3 P I 1

5. Wnętrze Ziemi. Zadanie 5.1 P I 1, II 1. Zadanie 5.2 P I 1. Zadanie 5.3 P I 1 5. Wnętrze Ziemi 0 950 2900 5100 A B C D E 6371 km Rysunek 5.1. Przekrój przez wnętrze Ziemi Zadanie 5.1 P I 1, II 1 Napisz, którymi literami oznaczono na rysunku 5.1: a) skorupę ziemską... A, b) płaszcz

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3 Zapisz wzory sumaryczne głównych składników przedstawionych skał i minerałów. kalcyt kreda kwarc gips agat

Zadanie 3 Zapisz wzory sumaryczne głównych składników przedstawionych skał i minerałów. kalcyt kreda kwarc gips agat CZĘŚĆ 1 Zadanie 1 Wyjaśnij pojęcia. wapno palone, hydraty, zaprawa gipsowa, zaprawa wapienna, wietrzenie skał, wapno gaszone, próchnica, degradacja gleby, właściwości sorpcyjne gleby, wapno palone, degradacja

Bardziej szczegółowo

BUDOWLANY PODZIAŁ KAMIENI

BUDOWLANY PODZIAŁ KAMIENI Budowlany podział kamieni WYKORZYSTAĆ KAMIEŃ 139 BUDOWLANY PODZIAŁ KAMIENI Najprostszą formą wykorzystania skał jako surowca budowlanego jest bezpośrednie użycie ich fragmentów. Rodzaj wybranej skały,

Bardziej szczegółowo

OKREŚLANIE WIEKU WZGLĘDNEGO względem innych warstw

OKREŚLANIE WIEKU WZGLĘDNEGO względem innych warstw PROFILE GEOLOGICZNE OKREŚLANIE WIEKU WZGLĘDNEGO względem innych warstw METODA STRATYGRAFICZNA METODA PETROGRAFICZNA METODA PALENTOLOGICZNA ANALIZA PYŁKOWA (PALINOLOGIA) METODA STRATYGRAFICZNA zasada superpozycji

Bardziej szczegółowo

OKREŚLANIE WIEKU WZGLĘDNEGO względem innych warstw

OKREŚLANIE WIEKU WZGLĘDNEGO względem innych warstw PROFILE GEOLOGICZNE OKREŚLANIE WIEKU WZGLĘDNEGO względem innych warstw METODA STRATYGRAFICZNA METODA PETROGRAFICZNA METODA PALENTOLOGICZNA ANALIZA PYŁKOWA (PALINOLOGIA) METODA STRATYGRAFICZNA zasada superpozycji

Bardziej szczegółowo

MINERAŁY I SKAŁY. Właściwość chemiczna minerałów: CaCO3 + 2HCl

MINERAŁY I SKAŁY. Właściwość chemiczna minerałów: CaCO3 + 2HCl MINERAŁY I SKAŁY Minerały - naturalne składniki litosfery, ciała jednorodne chemicznie i fizycznie Na świecie znanych jest około 3000 minerałów. Niektóre minerały są pierwiastkami - tzw. minerały rodzime

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie

Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie. Wprowadzenie Kamieniołom marmuru "Biała Marianna" Fot. Elżbieta Tołkanowicz Materiały kamienne stosowane w budownictwie są wynikiem naturalnego lub sztucznego rozdrobnienia skał zwartych (litych) lub głazów narzutowych.

Bardziej szczegółowo

Materiały kamienne. Wprowadzenie 18/01/2017

Materiały kamienne. Wprowadzenie 18/01/2017 18/01/2017 Kamieniołom marmuru "Biała Marianna" Fot. Elżbieta Tołkanowicz Materiały kamienne Materiały kamienne stosowane w budownictwie są wynikiem naturalnego lub sztucznego rozdrobnienia skał zwartych

Bardziej szczegółowo

Kamienne archiwum Ziemi XII konkurs geologiczno-środowiskowy - 2011

Kamienne archiwum Ziemi XII konkurs geologiczno-środowiskowy - 2011 Kamienne archiwum Ziemi XII konkurs geologiczno-środowiskowy - 2011 LICEA 1 Które z wymienionych poniżej skał należą do grupy skał metamorficznych? Pokreśl je. ropa naftowa, serpentynit, kwarcyt, mołdawit

Bardziej szczegółowo

Kwarc. Plagioklaz. Skaleń potasowy. % objętości. Oliwin. Piroksen. Amfibol. Biotyt. 700 C 0 Wzrost temperatury krystalizacji

Kwarc. Plagioklaz. Skaleń potasowy. % objętości. Oliwin. Piroksen. Amfibol. Biotyt. 700 C 0 Wzrost temperatury krystalizacji % objętości % SiO 2 70 65 56 48 44 40 Żyłowa Aplit Lamprofiry Diabaz Wylewna Ryolit Dacyt Andezyt Bazalt Pikryty Glebinowa Muskowit Granit Granodioryt Dioryt Gabro Perydotyt Perydotyt (dunit) 80 60 40

Bardziej szczegółowo

a) Wypiętrzenie się Andów i Kordylierów. b) Rozwój psylofitów na lądach.

a) Wypiętrzenie się Andów i Kordylierów. b) Rozwój psylofitów na lądach. Materiały szkoleniowe Dzieje i budowa Ziemi 1. Uporządkuj chronologicznie podane wydarzenia w dziejach Ziemi. I II a) Sfałdowanie Sudetów i Uralu. a) Wypiętrzenie się Andów i Kordylierów. b) Rozwój psylofitów

Bardziej szczegółowo

Niemetaliczne materiały konstrukcyjne pochodzenia mineralnego

Niemetaliczne materiały konstrukcyjne pochodzenia mineralnego CHEMIA A SPOŁECZEŃSTWO Niemetaliczne materiały konstrukcyjne pochodzenia mineralnego Marek Kwiatkowski Zakład Dydaktyki Chemii Wydział Chemii UG ul. Sobieskiego 18, 80-952 Gdańsk tel. (058) 3450 462 e-mail:

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji chemii w klasie drugiej gimnazjum

Scenariusz lekcji chemii w klasie drugiej gimnazjum mgr Sylwia Pięta nauczyciel chemii i matematyki Zespół Szkół z Oddziałami Sportowymi nr 1 61-638 Poznań, Os. Pod Lipami 106 Cele lekcji Temat lekcji: Poznajemy sole Formy pracy: Metody pracy: Scenariusz

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD HISTORIA GEOLOGII starożytność XVI-XVII wiek XVIII-XIX wiek (początki) kamienie milowe WSTĘP DO NAUK O ZIEMI

WYKŁAD HISTORIA GEOLOGII starożytność XVI-XVII wiek XVIII-XIX wiek (początki) kamienie milowe WSTĘP DO NAUK O ZIEMI WYKŁAD 2017 Historia geologii, minerały, skały HISTORIA GEOLOGII starożytność XVI-XVII wiek XVIII-XIX wiek (początki) kamienie milowe PLANETA ZIEMIA BUDOWA WNĘTRZA ZIEMI MINERAŁY, SKAŁY POWIERZCHNIA ZIEMI

Bardziej szczegółowo

SUROWCE MINERALNE. Wykład 5

SUROWCE MINERALNE. Wykład 5 SUROWCE MINERALNE Wykład 5 PROCESY POMAGMOWE Etap pegmatytowy (800-600 0 C) w resztkach pomagmowych składniki krzemianowe przewaŝają jeszcze nad składnikami łatwolotnymi. Obfitość tych ostatnich nadaje

Bardziej szczegółowo

KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2010

KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2010 Na rozwiązanie zadań przeznacza się 90 minut. Uważnie czytaj polecenia, pisz czytelnie. Powodzenia! KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2010 Zadanie 1. (0 1) Podane skale uporządkuj od największej

Bardziej szczegółowo

3. Odległość między punktami A i B wynosi 500 km. Oblicz skalę liczbową mapy, na której odległość ta wynosi 2,5 cm.

3. Odległość między punktami A i B wynosi 500 km. Oblicz skalę liczbową mapy, na której odległość ta wynosi 2,5 cm. SKALA MAPY 1. Przekształć skale mianowane na skale liczbowe. Następnie ułóż uzyskane skale liczbowe w kolejności od największej do najmniejszej. Traktuj skalę jak ułamek, czyli im większa liczba w mianowniku,

Bardziej szczegółowo

Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego

Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego 1. Przyporządkuj opisom odpowiadające im pojęcia. Wpisz litery (A I) w odpowiednie kratki. 3 p. A. hydraty D. wapno palone G. próchnica B. zaprawa wapienna

Bardziej szczegółowo

Kamieniołom marmuru "Biała Marianna" Fot. Elżbieta Tołkanowicz MATERIAŁY KAMIENNE. Opracowała: dr inż. Teresa Rucińska

Kamieniołom marmuru Biała Marianna Fot. Elżbieta Tołkanowicz MATERIAŁY KAMIENNE. Opracowała: dr inż. Teresa Rucińska Kamieniołom marmuru "Biała Marianna" Fot. Elżbieta Tołkanowicz MATERIAŁY KAMIENNE Opracowała: dr inż. Teresa Rucińska POJĘCIA PODSTAWOWE Materiały kamienne stosowane w budownictwie są wynikiem naturalnego

Bardziej szczegółowo

Kryształy w życiu człowieka

Kryształy w życiu człowieka Kryształy w życiu człowieka Kryształy mają duży szereg zastosowań m.in.w medycynie,farmacji,jubilerstwie itp. Aby dowiedzieć się wielu ciekawych informacji o kryształach,musimy zacząć naszą,,podróż w dział

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 2016 HISTORIA GEOLOGII. starożytność. Teofrast z Eresos

WYKŁAD 2016 HISTORIA GEOLOGII. starożytność. Teofrast z Eresos PLANETA ZIEMIA BUDOWA WNĘTRZA ZIEMI MINERAŁY, SKAŁY POWIERZCHNIA ZIEMI SEDYMENTACJA STRATYGRAFIA MAGMATYZM METAMORFIZM TEKTONIKA GEOZAGROŻENIA HISTORIA GEOLOGII starożytność Teofrast z Eresos (322-287

Bardziej szczegółowo

GEOCHEMIA WYBRANYCH PIERWIASTKÓW

GEOCHEMIA WYBRANYCH PIERWIASTKÓW GEOCHEMIA WYBRANYCH PIERWIASTKÓW Na, K i inne metale alkaliczne silnie elektrododatnie metale o dużych promieniach jonowych tworzące jony +1 i wiązania w przewadze jonowe sód i potas są składnikami minerałów

Bardziej szczegółowo

Towaroznawstwo artykułów przemysłowych

Towaroznawstwo artykułów przemysłowych Towaroznawstwo artykułów przemysłowych Towaroznawstwo Tomasz Poskrobko Przemysł produkcja materialna, polegająca na wytwarzaniu wyrobów w sposób masowy, przy użyciu urządzeń mechanicznych, Towary przemysłowe

Bardziej szczegółowo

1. Pochodzenie i klasyfikacja zasobów przyrodniczych... 11

1. Pochodzenie i klasyfikacja zasobów przyrodniczych... 11 Spis treści 1. Pochodzenie i klasyfikacja zasobów przyrodniczych... 11 1.1. Rozwój cywilizacji człowieka a korzystanie z zasobów Ziemi... 11 1.2. Czy zasoby naturalne Ziemi mogą ulec wyczerpaniu?... 14

Bardziej szczegółowo

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 4

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 4 SUROWCE I RECYKLING Wykład 4 Minerały główne skał magmowych Kwarc SiO 2 Skalenie ortoklaz K[AlSi 3 O 8 ] albit Na[AlSi 3 O 8 ] anortyt - Ca[Al 2 Si 2 O 8 ] Miki muskowit KAl 2 [(OH,F) 2 AlSi 3 O 10 ] biotyt

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ INTERDYSCYPLINARNYCH

SCENARIUSZ ZAJĘĆ INTERDYSCYPLINARNYCH 85 S t r o n a IV. SCENARIUSZ ZAJĘĆ INTERDYSCYPLINARNYCH Temat:. Ściany jako podstawowy element domu, materiały izolacyjne. Czas trwania: 45 min. Cel główny: Uczeń: - potrafi rozpoznać materiały stosowane

Bardziej szczegółowo

Surowce kamienne. Quiz 2013-02-27. Technologie Materiałów Budowlanych. Naturalne materiały kamienne. Naturalne materiały kamienne

Surowce kamienne. Quiz 2013-02-27. Technologie Materiałów Budowlanych. Naturalne materiały kamienne. Naturalne materiały kamienne Technologie Materiałów Budowlanych Surowce kamienne Dr inż. Anna Zielińska-Jurek Katedra Technologii Chemicznej Pok. 026A, annjurek@pg.gda.pl Naturalne materiały kamienne Kamień naturalny najstarszy materiał

Bardziej szczegółowo

KLASA II I. WODA I ROZTORY WODNE. - wie gdzie i w jakiej postaci występuje woda w przyrodzie - wie jak powstaje roztwór i z czego się składa

KLASA II I. WODA I ROZTORY WODNE. - wie gdzie i w jakiej postaci występuje woda w przyrodzie - wie jak powstaje roztwór i z czego się składa SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII KLASA II I. WODA I ROZTORY WODNE Ocena dopuszczająca - wie gdzie i w jakiej postaci występuje woda w przyrodzie - wie jak powstaje roztwór i z czego się składa -

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY KAMIENNE POJĘCIA PODSTAWOWE

MATERIAŁY KAMIENNE POJĘCIA PODSTAWOWE POJĘCIA PODSTAWOWE Kamieniołom marmuru "Biała Marianna" Fot. Elżbieta Tołkanowicz Opracowała: dr inż. Teresa Rucińska Materiały kamienne stosowane w budownictwie są wynikiem naturalnego lub sztucznego

Bardziej szczegółowo

SKAŁY MAGMOWE SKAŁY GŁĘBINOWE (PLUTONICZNE)

SKAŁY MAGMOWE SKAŁY GŁĘBINOWE (PLUTONICZNE) SKAŁY MAGMOWE Skały magmowe powstają w procesie krystalizacji magmy. Utwory krystalizujące pod powierzchnią ziemi zaliczamy do skał głębinowych (plutonicznych), natomiast na powierzchni do skał wylewnych

Bardziej szczegółowo

Materiałoznawstwo optyczne KRYSZTAŁY

Materiałoznawstwo optyczne KRYSZTAŁY Materiałoznawstwo optyczne KRYSZTAŁY Kryształy kryształ: ciało o prawidłowej budowie wewnętrznej, fizycznie i chemicznie jednorodne, anizotropowe, mające wszystkie wektorowe własności fizyczne jednakowe

Bardziej szczegółowo

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 7

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 7 SUROWCE I RECYKLING Wykład 7 Ścieralność róŝnych surowców skalnych z obszaru Polski określona metodą bębna Devala (Kamieński, Skalmowski 1957) Rodzaj skały Ubytek masy [%] Jakość Granity 1,8 5,4 od bardzo

Bardziej szczegółowo

SKAŁY, TEKTONIKA, PROCESY ENDOGENICZNE ZADANIA. 1.Oznacz literą P tylko te zdania, których prawdziwość potwierdza załączony poniżej rysunek.

SKAŁY, TEKTONIKA, PROCESY ENDOGENICZNE ZADANIA. 1.Oznacz literą P tylko te zdania, których prawdziwość potwierdza załączony poniżej rysunek. SKAŁY, TEKTONIKA, PROCESY ENDOGENICZNE ZADANIA 1.Oznacz literą P tylko te zdania, których prawdziwość potwierdza załączony poniżej rysunek. A) W wyniku wietrzenia skał magmowych mogą utworzyć się skały

Bardziej szczegółowo

Geochemia krajobrazu. pod redakcją Urszuli Pokojskiej i Renaty Bednarek

Geochemia krajobrazu. pod redakcją Urszuli Pokojskiej i Renaty Bednarek Geochemia krajobrazu pod redakcją Urszuli Pokojskiej i Renaty Bednarek SPIS TREŚCI Spis treści Spis treści Przedmowa... 11 CZĘŚĆ 1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE Rozdział I. Elementy chemii ogólnej (Urszula

Bardziej szczegółowo

XVI KONKURS GEOLOGICZNO-ŚRODOWISKOWY SKRZYDLATY EKSPERYMENT ZIEMI 2015 r.

XVI KONKURS GEOLOGICZNO-ŚRODOWISKOWY SKRZYDLATY EKSPERYMENT ZIEMI 2015 r. XVI KONKURS GEOLOGICZNO-ŚRODOWISKOWY SKRZYDLATY EKSPERYMENT ZIEMI 2015 r. PÓŁFINAŁ REGIONALNY w SZCZECINIE pytania konkursowe opracował: mgr Paweł Woźniak, mgr Justyna Relisko-Rybak Imię i nazwisko:...

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3. (2 pkt) Dobierz odpowiednie rodzaje skał (spośród zaznaczonych na przekroju) do procesów geologicznych, w wyniku których powstały.

Zadanie 3. (2 pkt) Dobierz odpowiednie rodzaje skał (spośród zaznaczonych na przekroju) do procesów geologicznych, w wyniku których powstały. Lekcja powtórkowa z 1 części litosfery. Zadania maturalne: Zadanie 1. (1 pkt) Flisz to kompleks skał osadowych morskiego pochodzenia. Zaznacz literę, którą oznaczono skały wchodzące w skład fliszu. A.

Bardziej szczegółowo

Surowce pochodzenia mineralnego

Surowce pochodzenia mineralnego strona 1/5 Surowce pochodzenia mineralnego Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn Treść podstawy programowej: Surowce i tworzywa pochodzenia mineralnego: węgiel kamienny, ropa naftowa, gaz

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie lokalnych zasobów kruszyw naturalnych do budowy dróg

Wykorzystanie lokalnych zasobów kruszyw naturalnych do budowy dróg II Warmińsko-Mazurskie Forum Drogowe Wykorzystanie lokalnych zasobów kruszyw naturalnych do budowy dróg Marta WASILEWSKA Politechnika Białostocka Lidzbark Warmiński, 5 października 2015r. I. WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

geografia Pierwszy próbny egzamin w trzeciej klasie gimnazjum część matematyczno-przyrodnicza Przedmioty przyrodnicze Karty pracy

geografia Pierwszy próbny egzamin w trzeciej klasie gimnazjum część matematyczno-przyrodnicza Przedmioty przyrodnicze Karty pracy geografia Pierwszy próbny egzamin w trzeciej klasie gimnazjum część matematyczno-przyrodnicza Przedmioty przyrodnicze Karty pracy Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2013

Bardziej szczegółowo

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 2

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 2 SUROWCE I RECYKLING Wykład 2 Układ krystalograficzny grupuje kryształy o pewnych wspólnych cechach symetrii geometrycznej Postacie krystalograficzne Kryształy ograniczone ścianami jednoznacznymi stanowią

Bardziej szczegółowo

Plan zajęć i wymagania

Plan zajęć i wymagania Plan zajęć i wymagania Wykłady nr 1 i 2 Budowa Ziemi, minerały skałotwórcze i skały Budowa Ziemi i skład chemiczny jej powłok. Skały i ich pochodzenie. Typy skał. Ćwiczenie nr 1 Wizyta w Muzeum Mineralogicznym

Bardziej szczegółowo

SUROWCE MINERALNE. Wykład 8

SUROWCE MINERALNE. Wykład 8 SUROWCE MINERALNE Wykład 8 Podziałkruszyw budowlanych kruszywa mineralne: naturalne i łamane, kruszywa sztuczne (np. żużlowe), kruszywa z recyklingu. Kruszywa łamane na rynku krajowym są produkowane ze

Bardziej szczegółowo

PO CO ZASTANAWIAĆ SIĘ NAD TYM, JAK POWSTAJĄ SKAŁY?

PO CO ZASTANAWIAĆ SIĘ NAD TYM, JAK POWSTAJĄ SKAŁY? PO CO ZASTANAWIAĆ SIĘ NAD TYM, JAK POWSTAJĄ SKAŁY? (1) Aby poszukiwać surowców złoża wiążą się z określonymi procesami geologicznymi, w tym magmowymi procesami skałotwórczymi; (2) Dla celów ogólnogeologicznych

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1. MAKROSKOPOWE OZNACZANIE MINERAŁÓW I SKAŁ

ROZDZIAŁ 1. MAKROSKOPOWE OZNACZANIE MINERAŁÓW I SKAŁ SPIS TREŚCI Wprowadzenie...9 ROZDZIAŁ 1. MAKROSKOPOWE OZNACZANIE MINERAŁÓW I SKAŁ...11 1.1. Wiadomości wstępne...11 1.2. Systematyka minerałów...13 1.3. Kryształy i układy krystalograficzne...17 1.4. Morfologia

Bardziej szczegółowo

Sylabus kursu zdalnego nie taki diabeł straszny...

Sylabus kursu zdalnego nie taki diabeł straszny... Mateusz Paradowski Warmińsko-Mazurska Biblioteka Pedagogiczna im. Karola Wojtyły w Elblągu Sylabus kursu zdalnego nie taki diabeł straszny... Sylabus rozumiany jako informator zawierający program nauki

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OFERTOWY /wzór/ w postępowaniu zgodnym z zasadą konkurencyjności nr 6/29348/2014

FORMULARZ OFERTOWY /wzór/ w postępowaniu zgodnym z zasadą konkurencyjności nr 6/29348/2014 ... (pieczęć Wykonawcy) FORMULARZ OFERTOWY /wzór/ w postępowaniu zgodnym z zasadą konkurencyjności nr 6/29348/2014 dla: ECORYS Polska Sp. z o. o. ul. Łucka 2/4/6, 00-845 Warszawa ZAŁĄCZNIK NR 1 Szkoła

Bardziej szczegółowo

XIII KONKURS WIEDZY GEOLOGICZNO-GEOGRAFICZNEJ PRZEZ OCEAN CZASU... - 2012 r. pytania konkursowe opracował: mgr Paweł Woźniak

XIII KONKURS WIEDZY GEOLOGICZNO-GEOGRAFICZNEJ PRZEZ OCEAN CZASU... - 2012 r. pytania konkursowe opracował: mgr Paweł Woźniak XIII KONKURS WIEDZY GEOLOGICZNO-GEOGRAFICZNEJ PRZEZ OCEAN CZASU... - 2012 r. pytania konkursowe opracował: mgr Paweł Woźniak Imię i nazwisko:... LO / Technikum nr... w... 1. Codziennie na świecie dochodzi

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych

Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych dr inż. Henryk KLETA WYDZIAŁ GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ Katedra Geomechaniki, Budownictwa Podziemnego i Zarządzania Ochroną Powierzchni Analiza

Bardziej szczegółowo

XLII OLIMPIADA GEOGRAFICZNA Zawody III stopnia pisemne podejście 1

XLII OLIMPIADA GEOGRAFICZNA Zawody III stopnia pisemne podejście 1 -1/1- XLII OLIMPIADA GEOGRAFICZNA Zawody III stopnia pisemne podejście 1 Zadanie 1. Blokdiagramy A-D (załącznik 1) ilustrują budowę geologiczną czterech regionów Polski. Uzupełnij tabelę: w kolumnie 1:

Bardziej szczegółowo

Wapń i jego związki. -występowanie i otrzymywanie -właściwości fizyczne i chemiczne - ważniejsze związki wapnia

Wapń i jego związki. -występowanie i otrzymywanie -właściwości fizyczne i chemiczne - ważniejsze związki wapnia Wapń i jego związki -występowanie i otrzymywanie -właściwości fizyczne i chemiczne - ważniejsze związki wapnia Wapń występowanie Występowanie: występuje wyłącznie w postaci związanej CaCO 3 w minerałachkalcyt,

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT w postępowaniu zgodnym z zasadą konkurencyjności nr 6/29348/2014

ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT w postępowaniu zgodnym z zasadą konkurencyjności nr 6/29348/2014 Warszawa, 02.09.2014r. ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT w postępowaniu zgodnym z zasadą konkurencyjności nr 6/29348/2014 Postępowanie w celu wyłonienia wykonawcy na dostawę pomocy naukowych niezbędnego do

Bardziej szczegółowo

Test poziom gimnazjalny pytania Strona 1 z 5

Test poziom gimnazjalny pytania Strona 1 z 5 Test poziom gimnazjalny pytania Strona 1 z 5 5. Życie w morzach i oceanach ery mezozoicznej było niezwykle bogate. Oprócz bezkręgowców, koralowców i ryb niezwykle silna grupę stanowiły gady. Wiele z nich,

Bardziej szczegółowo

Geopolimery z tufu wulkanicznego. dr hab. inż. Janusz Mikuła prof. PK mgr inż. Michał Łach

Geopolimery z tufu wulkanicznego. dr hab. inż. Janusz Mikuła prof. PK mgr inż. Michał Łach Geopolimery z tufu wulkanicznego dr hab. inż. Janusz Mikuła prof. PK mgr inż. Michał Łach Tuf wulkaniczny skład i właściwości Tuf wulkaniczny jest to porowata skała należąca do skał okruchowych, składająca

Bardziej szczegółowo

PN-EN ISO 14688-1:2006/Ap1

PN-EN ISO 14688-1:2006/Ap1 POPRAWKA do POLSKIEJ NORMY ICS 93.020 PN-EN ISO 14688-1:2006/Ap1 listopad 2012 Dotyczy PN-EN ISO 14688-1:2006 Badania geotechniczne Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów Część 1: Oznaczanie i opis Copyright

Bardziej szczegółowo

WIETRZENIE. Rozpuszczanie polega na łączeniu się minerałów z wodą i doprowadzeniu ich do roztworu. Tego typu wietrzeniu ulegają głównie sole.

WIETRZENIE. Rozpuszczanie polega na łączeniu się minerałów z wodą i doprowadzeniu ich do roztworu. Tego typu wietrzeniu ulegają głównie sole. WIETRZENIE Wietrzenie to proces prowadzący do rozpadu lub rozkładu skały RODZAJE WIETRZENIA WIETRZENIE FIZYCZNE = MECHANICZNE v INSOLACJA v ZAMRÓZ (MROZOWE) v SKAŁ ILASTYCH v SOLNE WIETRZENIE CHEMICZNE

Bardziej szczegółowo

geografia Pierwszy próbny egzamin w trzeciej klasie gimnazjum część matematyczno-przyrodnicza Przedmioty przyrodnicze Karty pracy

geografia Pierwszy próbny egzamin w trzeciej klasie gimnazjum część matematyczno-przyrodnicza Przedmioty przyrodnicze Karty pracy geografia Pierwszy próbny egzamin w trzeciej klasie gimnazjum część matematyczno-przyrodnicza Przedmioty przyrodnicze Karty pracy Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2013

Bardziej szczegółowo

Przykłady ważniejszych minerałów występujących w skorupie ziemskiej

Przykłady ważniejszych minerałów występujących w skorupie ziemskiej Powtórzenie materiału do sprawdzianu skały i minerały I. Minerały i skały 1. Minerały - pierwiastki w stanie wolnym lub związki chemiczne, które występują przyrodzie i powstały w wyniku naturalnych procesów

Bardziej szczegółowo

prawo czynników ograniczających Justus von Liebig

prawo czynników ograniczających Justus von Liebig prawo czynników ograniczających Justus von Liebig.. względne znaczenie jakiegoś czynnika ograniczającego jest tym większe, im bardziej dany czynnik, w porównaniu z innymi stanowi minimum. FOSFOR FOSFOR

Bardziej szczegółowo

Zalety uprawy truskawki na perlicie Paweł Nicia Katedra Gleboznawstwa i Ochrony Gleb Uniwersytet Rolniczy im. H. Kołłątaja w Krakowie

Zalety uprawy truskawki na perlicie Paweł Nicia Katedra Gleboznawstwa i Ochrony Gleb Uniwersytet Rolniczy im. H. Kołłątaja w Krakowie Zalety uprawy truskawki na perlicie Paweł Nicia Katedra Gleboznawstwa i Ochrony Gleb Uniwersytet Rolniczy im. H. Kołłątaja w Krakowie Opracowano na podstawie: - wyników doświadczeń polowych prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Carbono. Sprawdź aktualny stan magazynu Silestone. Więcej informacji o Silestone na stronie

Carbono. Sprawdź aktualny stan magazynu Silestone. Więcej informacji o Silestone na stronie Sprawdź aktualny stan magazynu Silestone Więcej informacji o Silestone na stronie www.silestone.com.pl Sprawdź aktualny stan magazynu Silestone Więcej informacji o Silestone na stronie www.silestone.com.pl

Bardziej szczegółowo

Opis geostanowiska Grzegorz Gil

Opis geostanowiska Grzegorz Gil Opis geostanowiska Grzegorz Gil Informacje ogólne (weryfikacja) Numer obiektu Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Współrzędne geograficzne (WGS 84) Miejscowość, osiedle, ulica Opis lokalizacji

Bardziej szczegółowo

Geomateriały. minerały, skaly i inne.. Co to jest minerał?

Geomateriały. minerały, skaly i inne.. Co to jest minerał? Geomateriały minerały, skaly i inne.. Co to jest minerał? Minerał Nieorganiczny, powstały w naturze, stały materiał o zdefiniowanym, konkretnym składzie chemicznym* i strukturze krystalicznej. *Uwaga:

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CHARAKTERYSTYKI KRUSZYWA NA WŁAŚCIWOŚCI PRZECIWPOŚLIZGOWE NAWIERZCHNI DROGOWYCH

WPŁYW CHARAKTERYSTYKI KRUSZYWA NA WŁAŚCIWOŚCI PRZECIWPOŚLIZGOWE NAWIERZCHNI DROGOWYCH POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WYDZIAŁ BUDOWNICTWA I INŻYNIERII ŚRODOWISKA WPŁYW CHARAKTERYSTYKI KRUSZYWA NA WŁAŚCIWOŚCI PRZECIWPOŚLIZGOWE NAWIERZCHNI DROGOWYCH Mgr inż. Marta Wasilewska (Autoreferat rozprawy

Bardziej szczegółowo

Bogusława Kozub; nauczyciel chemii w Publicznym Gimnazjum nr 5 w Płazie

Bogusława Kozub; nauczyciel chemii w Publicznym Gimnazjum nr 5 w Płazie Bogusława Kozub; nauczyciel chemii w Publicznym Gimnazjum nr 5 w Płazie Temat: Surowce i tworzywa pochodzenia mineralnego. Temat realizowany metodą projektu. Celem projektu jest zapoznanie się uczniów

Bardziej szczegółowo

Złoże naturalne nagromadzenie kopaliny lub kilku kopalin, które może być przedmiotem eksploatacji.

Złoże naturalne nagromadzenie kopaliny lub kilku kopalin, które może być przedmiotem eksploatacji. WPROWADZENIE Złoże naturalne nagromadzenie kopaliny lub kilku kopalin, które może być przedmiotem eksploatacji. Według art. 6. ust. 1, pkt 19 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Bardziej szczegółowo

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 8

SUROWCE I RECYKLING. Wykład 8 SUROWCE I RECYKLING Wykład 8 WYBRANE NIEMETALICZNE SUROWCE MINERALNE surowce krzemionkowe, tj. zasobne w SiO 2, surowce ilaste, surowce glinowe, glinokrzemianowe i zawierające alkalia, surowce wapniowe,

Bardziej szczegółowo

SUROWCE MINERALNE. Wykład 7

SUROWCE MINERALNE. Wykład 7 SUROWCE MINERALNE Wykład 7 Skały metamorficzne Stanowią one produkty przeobraŝeń skał magmowych i osadowych oraz starszych skał metamorficznych pod wpływem wysokiego ciśnienia i podwyŝszonej temperatury,

Bardziej szczegółowo

METODY BADAO GEOLOGICZNYCH OKREŚLANIE WIEKU GEOLOGICZNEGO

METODY BADAO GEOLOGICZNYCH OKREŚLANIE WIEKU GEOLOGICZNEGO METODY BADAO GEOLOGICZNYCH OKREŚLANIE WIEKU GEOLOGICZNEGO GEOLOGIA geologię dynamiczną geologię historyczną zajmującą się procesami zajmującą się we wnętrzu Ziemi dziejami Ziemi i ich skutkami zachodzącymi

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR dla studentów kierunku ROLNICTWO, I rok przedmiot: Gleboznawstwo. Program wykładów

INFORMATOR dla studentów kierunku ROLNICTWO, I rok przedmiot: Gleboznawstwo. Program wykładów INFORMATOR dla studentów kierunku ROLNICTWO, I rok przedmiot: Gleboznawstwo Program wykładów Lp. Data Temat 1. 23 II Światowe problemy żywnościowe i rola gleby w ich rozwiązywaniu 2. 2 III Gleba jako element

Bardziej szczegółowo

XXXV OLIMPIADA GEOGRAFICZNA Zawody II stopnia pisemne podejście 1

XXXV OLIMPIADA GEOGRAFICZNA Zawody II stopnia pisemne podejście 1 -1/1- XXXV OLIMPIADA GEOGRAFICZNA Zawody II stopnia pisemne podejście 1 W zadaniach 1-3 należy wykorzystać mapę (s. 4) i przekrój geologiczny (s. 5). Zadanie 1. Uwaga: w miejscach pozostawionych po poleceniach

Bardziej szczegółowo

powierzchniowa warstwa skorupy ziemskiej będąca produktem wietrzenia skał, czyli długotrwałego działania na nie wody, powietrza i temperatury, oraz

powierzchniowa warstwa skorupy ziemskiej będąca produktem wietrzenia skał, czyli długotrwałego działania na nie wody, powietrza i temperatury, oraz powierzchniowa warstwa skorupy ziemskiej będąca produktem wietrzenia skał, czyli długotrwałego działania na nie wody, powietrza i temperatury, oraz działania mikroorganizmów Złożony i długotrwały proces

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab CZĄSTECZKA I RÓWNANIE REKCJI CHEMICZNEJ potrafi powiedzieć co to jest: wiązanie chemiczne, wiązanie jonowe, wiązanie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Właściwości fizyczne. Wodorki berylowców. Berylowce

Spis treści. Właściwości fizyczne. Wodorki berylowców. Berylowce Berylowce Spis treści 1 Właściwości fizyczne 2 Wodorki berylowców 3 Tlenki berylowców 4 Nadtlenki 5 Wodorotlenki 6 Iloczyn rozpuszczalności 7 Chlorki, fluorki, węglany 8 Siarczany 9 Twardość wody 10 Analiza

Bardziej szczegółowo

ODPORNOŚĆ KRUSZYW NA POLEROWANIE W ASPEKCIE ICH PRZYDATNOŚCI DO WARSTWY ŚCIERALNEJ NAWIERZCHNI DROGOWEJ

ODPORNOŚĆ KRUSZYW NA POLEROWANIE W ASPEKCIE ICH PRZYDATNOŚCI DO WARSTWY ŚCIERALNEJ NAWIERZCHNI DROGOWEJ Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Nr 134 Politechniki Wrocławskiej Nr 134 Studia i Materiały Nr 41 2012 Marta WASILEWSKA* kruszywo drogowe, warstwa ścieralna, wskaźnik polerowalności PSV, właściwości przeciwpoślizgowe

Bardziej szczegółowo

Temat lekcji Bogactwa Naturalne Ziemi

Temat lekcji Bogactwa Naturalne Ziemi Piotr Chojnacki Anna Kaczmarek Anna Kaleta Jolanta Karpińska Daniel Synówka Wrocław dn. 30 maja 2005r Temat lekcji Bogactwa Naturalne Ziemi Cele główne lekcji: 1. Poznanie bogactw naturalnych ziemi. 2.

Bardziej szczegółowo

Kopalnia migmatytów "Piława Górna" Współrzędne geograficzne (WGS 84) Długość: 16 44'19" Szerokość: 50 42'11" Miejscowość, osiedle, ulica

Kopalnia migmatytów Piława Górna Współrzędne geograficzne (WGS 84) Długość: 16 44'19 Szerokość: 50 42'11 Miejscowość, osiedle, ulica Opis geostanowiska Grzegorz Gil Informacje ogólne (weryfikacja) Numer obiektu 209 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Kopalnia migmatytów "Piława Górna" Współrzędne geograficzne (WGS 84) Długość:

Bardziej szczegółowo

Część I. TEST WYBORU 18 punktów

Część I. TEST WYBORU 18 punktów Część I TEST WYBORU 18 punktów Test zawiera zadania, w których podano propozycje czterech odpowiedzi: A), B), C), D). Tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa. Prawidłową odpowiedź zaznacz znakiem X. W razie

Bardziej szczegółowo

Małopolski Konkurs Geograficzny dla gimnazjalistów Rok szkolny 2014/15 Etap szkolny 30 października 2014 r.

Małopolski Konkurs Geograficzny dla gimnazjalistów Rok szkolny 2014/15 Etap szkolny 30 października 2014 r. Kod ucznia Małopolski Konkurs Geograficzny dla gimnazjalistów Rok szkolny 2014/15 Etap szkolny 30 października 2014 r. Suma punktów: Miejsce na metryczkę: 1 Drogi Gimnazjalisto! 1. Przed Tobą zestaw 25

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian uzupełnij geografii dla klasy I gimnazjum z działu Ziemia jako środowisko życia, jej historia i obraz obecny Czas pracy: 45 minut

Sprawdzian uzupełnij geografii dla klasy I gimnazjum z działu Ziemia jako środowisko życia, jej historia i obraz obecny Czas pracy: 45 minut ELŻIET SZZUK Sprawdzian uzupełnij geografii dla klasy I gimnazjum z działu Ziemia jako środowisko życia, jej historia i obraz obecny zas pracy: 45 minut 1.Uzupelnij tabelkę ( 1 pkt.) oziom podstawowy Formy

Bardziej szczegółowo

OPIS-PATKNTOWY. Patent dodatkowy. Zgłoszono: (P ) Zgłoszenie ogłoszono: Opis patentowy opublikowano:

OPIS-PATKNTOWY. Patent dodatkowy. Zgłoszono: (P ) Zgłoszenie ogłoszono: Opis patentowy opublikowano: POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA $m w URZI\D PATENTOWY PRL OPIS-PATKNTOWY Patent dodatkowy do patentu nr Zgłoszono: 10.0876 (P. 191741) Pierwszeństwo: Zgłoszenie ogłoszono: 21.11.77 Opis patentowy opublikowano:

Bardziej szczegółowo

KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH

KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH Marek Krajewski Instytut Badawczy Materiałów Budowlanych Sp. z o.o. 13 KRUSZYWA WAPIENNE I ICH JAKOŚĆ Kruszywo

Bardziej szczegółowo

Podstawowe materiały i wyroby budowlane. Materiały kamienne.

Podstawowe materiały i wyroby budowlane. Materiały kamienne. Podstawowe materiały i wyroby budowlane. Materiały kamienne. 1. Pojęcia podstawowe Materiały kamienne stosowane w budownictwie są wynikiem naturalnego lub sztucznego rozdrobnienia skał zwartych (litych)

Bardziej szczegółowo

Dr Wojciech Śliwiński, dr Wojciech Budzianowski, dr Lech Poprawski

Dr Wojciech Śliwiński, dr Wojciech Budzianowski, dr Lech Poprawski Analiza wykorzystania naturalnych bogactw regionu w kontekście rozwoju społeczno-gospodarczego z uwzględnieniem przekrojów przestrzennych, w związku z perspektywą wyczerpania się złóż naturalnych bogactw.

Bardziej szczegółowo

Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy

Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy Temat lekcji Treści nauczania 1. Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania

Bardziej szczegółowo

KOPALNIA OGORZELEC - KRUSZYWA Z NOWEGO ZŁOŻA AMFIBOLITU

KOPALNIA OGORZELEC - KRUSZYWA Z NOWEGO ZŁOŻA AMFIBOLITU Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego KOPALNIA OGORZELEC - KRUSZYWA Z NOWEGO ZŁOŻA AMFIBOLITU dr hab. Stefan GÓRALCZYK, prof. IMBiGS mgr inż. Danuta KUKIELSKA Kruszywa amfibolitowe w Polsce

Bardziej szczegółowo

CIEPŁO (Q) jedna z form przekazu energii między układami termodynamicznymi. Proces przekazu energii za pośrednictwem oddziaływania termicznego

CIEPŁO (Q) jedna z form przekazu energii między układami termodynamicznymi. Proces przekazu energii za pośrednictwem oddziaływania termicznego CIEPŁO, PALIWA, SPALANIE CIEPŁO (Q) jedna z form przekazu energii między układami termodynamicznymi. Proces przekazu energii za pośrednictwem oddziaływania termicznego WYMIANA CIEPŁA. Zmiana energii wewnętrznej

Bardziej szczegółowo

Obecne posiadamy 3 laboratoria centralne (Warszawa, Sitkówka-Nowiny, Barcin) oraz 6

Obecne posiadamy 3 laboratoria centralne (Warszawa, Sitkówka-Nowiny, Barcin) oraz 6 Kilka słów o IBMB Kilka słów o IBMB IBMB powstało w 2011 r. jako niezależne laboratorium badawcze. 2012 r. Akredytacja 48 metod badawczych kruszyw. 2014 r. Akredytacja mieszanki mineralno-asfaltowe, mieszanki

Bardziej szczegółowo

Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych

Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych Danuta Bebłacz Instytut Badawczy Dróg i Mostów Piotr Różycki Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Wykłady z przedmiotu SUROWCE MINERALNE. (kierunki: Technologia Chemiczna i Ceramika) w roku akademickim 2013/2014

Wykłady z przedmiotu SUROWCE MINERALNE. (kierunki: Technologia Chemiczna i Ceramika) w roku akademickim 2013/2014 Wykłady z przedmiotu SUROWCE MINERALNE dla studentówwimicagh (kierunki: Technologia Chemiczna i Ceramika) w roku akademickim 2013/2014 SUROWCE MINERALNE Wykład 1 ĘĆ ł ę ą Ŝść ę ć ą ś śęŝ ę łś ł ść ś Ŝś

Bardziej szczegółowo

Podstawy nauk o Ziemi

Podstawy nauk o Ziemi Podstawy nauk o Ziemi Zależność rzeźby od budowy geologicznej mgr inż. Renata Różycka-Czas Katedra Gospodarki Przestrzennej i Architektury Krajobrazu Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Technologia Wody Wykład 13(7)

Technologia Wody Wykład 13(7) Technologia Wody Wykład 13(7) OCZYSZCZANIE WODY DO CELÓW PRZEMYSŁOWYCH Politechnika Koszalińska Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Zużycie Wody w Polsce Przeznaczenie Zużycie w latach (hm 3 )

Bardziej szczegółowo

Zadania maturalne. Dział: Budowa i dzieje Ziemi.

Zadania maturalne. Dział: Budowa i dzieje Ziemi. 1 Zadania maturalne. Dział: Budowa i dzieje Ziemi. Zadanie 1. (3 pkt) Uzupełnij tabelę obrazującą genezę i wiek wybranych surowców mineralnych Polski. Zadanie 2. (2 pkt) Określ rodzaj oraz genezę zapisanych

Bardziej szczegółowo