Polityka Społeczna i ubezpieczenia społeczne. Dr Grażyna Sordyl

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Polityka Społeczna i ubezpieczenia społeczne. Dr Grażyna Sordyl"

Transkrypt

1 Polityka Społeczna i ubezpieczenia społeczne Dr Grażyna Sordyl

2 Ryzyko społeczne Ryzyko - z starożytnego risicare odważyć się Pojęcie ryzyka związane z pojęciem zdarzenia losowego Zdarzenie losowe jako stan świata zewnętrznego. Cechy zdarzeń losowych; wykazują statystyczną prawidłowość ( ich wystąpienie da się określić metodami statystycznymi mają charakter masowy cechują się nadzwyczajnością ( ich wystąpienie zakłóca normalny stan rzeczy są losowe w tym znaczeniu, że z wielu jednostek zagrożonych ich występowaniem zdarzenia te dotykają tylko niektórych, przy czym nie wiadomo w stosunku do których podmiotów zdarzenia te zrealizują się w przyszłości zdarzenie losowe musi występować niezależnie od woli osoby dotkniętej skutkami tego zdarzenia

3 Cechy ryzyka Ryzyko dotyczy tylko zdarzeń oraz skutków przyszłych. Nie jest ryzykiem to co się już zdarzyło. Przyszłe zdarzenia, brzemienne w skutki, mogące zmienić nasze losy i przyszłość, są dla nas najczęściej głównym przedmiotem troski. Ryzyko istnieje z powodu nieprzewidywalności przyszłych zdarzeń oraz ich skutków, z powodu niepewności. Obszar pewności jest stosunkowo niewielki i kruchy. Niepewność zaś ma stale istotny udział w naszym życiu. Cechą ryzyka są wartości. Ani słowo riza oznaczające rafę, ani uogólnione jego znaczenie, nie stałoby się nigdy tak popularne gdyby niepewne zdarzenia nie miały istotnego wpływu na nasze życie. Ryzyko jest wszędzie tam gdzie wartości zależą od niepewnych przyszłych zdarzeń.

4 Nieprzewidywalność ryzyka Ryzyko, choć składa się tylko z niepewności i wartości, jest zjawiskiem złożonym. Nieprzewidywalne może być: samo zdarzenie (czy zajdzie czy nie), moment wystąpienia zdarzenia (jeśli zajdzie to kiedy), skutek zdarzenia (jakie ono przyniesie straty lub korzyści).

5 Ryzyko Ryzyko jako niebezpieczeństwa postrzegane jako przyczyna realnych zdarzeń czy faktów, określonych zjawisk społeczno-gospodarczych Ryzyko - jako stan świata zewnętrznego, które jest skutkiem czy rezultatem wystąpienia określonych niebezpieczeństw Podstawowe definicje ryzyka; Ryzyko jako niepewność co do określonego zdarzenia w warunkach dwóch lub więcej możliwości Ryzyko jako osoba (grupa osób) lub przedmiot (przedmioty), które uległy uszkodzeniu lub zniszczeniu w wyniku realizacji jednego zdarzenia losowego

6 Ryzyko Ryzyko jako: możliwość wystąpienia szkody prawdopodobieństwo wystąpienia szkody niepewność zmienność przyszłych wyników prawdopodobieństwo innego wyniku od oczekiwanego odchylenie rezultatów rzeczywistych od oczekiwanych.

7 Kryteria klasyfikacji ryzyk Ryzyka są w praktyce klasyfikowane w zależności od tego, czy użytkownik skupia się: na przedmiocie ryzyka, czyli na tym czym się ryzykuje (zdrowie, życie, rzecz, zobowiązanie) na przyczynach ryzyka, czyli na uwarunkowaniach i czynnikach doprowadzających do zdarzeń oraz skutków (źródła ryzyka- zdarzenia ognia, oszustwa, kradzieży, choroby) na obszarach działalności, w których występują ryzyka (ryzyko rynkowe, operacyjne bankowe etc).

8 Ryzyko czyste i spekulacyjne Ryzyko dotyczące zdarzeń, których skutkiem mogą być tylko szkody lub straty nazywany ryzykiem czystym (np. ryzyko pożaru), ryzyko dotyczące zdarzeń które mogą przynieść zarówno szkody jak i korzyści nazywamy ryzykiem spekulacyjnym (np. ryzyko inwestycyjne).

9 Ryzyka społeczne Ryzyka społeczne social risk ryzyka wyrażające zagrożenia społeczne - w ujęciu szerokim włącza się nawet ryzyka katastroficzne, ekologiczne i o charakterze cywilizacyjnym. Ryzyko społeczne jako zagrożenie zdarzeniem, którego zaistnienie spowoduje stratę w posiadanych lub spodziewanych zasobach gospodarstwa domowego. T. Szumlicz

10 Katalog ryzyk społecznych Ryzyka społeczne: Ryzyko choroby, Ryzyko macierzyństwa Ryzyko inwalidztwa Ryzyko śmierci żywiciela Ryzyko wypadków przy pracy Ryzyko bezrobocia Ryzyko starości Ryzyko nagłych wypadków 3 główne grupy ryzyka: Ryzyko niedołęstwa starczego Ryzyko nagłego braku (utraty mienia) Ryzyko niedostatku

11 Zarządzanie ryzykiem społecznym Klasyczne rozumienie zarządzania ryzykiem : Proces zarządzania ryzykiem odgrywa istotne znaczenie w działalności wszystkich podmiotów. Risk menagement ( zarządzanie ryzykiem) zawiera w sobie działania zmierzające do zdiagnozowania ryzyka i jego kontroli; 1.identyfikacja ryzyka 2.ocena ryzyka 3.selekcja ryzyka 4.wybór metody zarządzania 5.wdrożenie wybranej metody kontroli 6.ocena efektywności stosowanej metody. Celem zarządzania ryzykiem jest znalezienie optymalnych metod finansowania ryzyka.

12 Zarządzanie ryzykiem społecznym Klasyczne metody zarządzania ryzykiem; Unikanie ryzyka Zatrzymanie ryzyka pasywne lub aktywne Kontrola ryzyka zapobieganie stratom, redukcja strat Repartycja i dyspersja ryzyka lub pulweryzacja ryzyka Transfer ryzyka w tym ubezpieczenie Wśród metod zarządzania ryzykiem największą rolę odgrywa ubezpieczenie polegające na transferze ryzyka na firmę ubezpieczeniową

13 Zarządzanie ryzykiem społecznym Zarządzanie ryzykiem społecznym to działania podejmowane w ramach systemu zabezpieczenia społecznego, którego celem jest poprzez rozwiązania systemowe zapewnienie gospodarstwom domowym ustalonego standardu bezpieczeństwa socjalnego.

14 Zarządzanie ryzykiem społecznym Podmioty zarządzające ryzykiem społecznym: Gospodarstwa domowe ubezpieczenie jest jedną z metod, Państwo przymus ubezpieczenia, organizacja systemu, kształtowanie świadomości, Przedsiębiorstwo wykonanie obowiązków, udział w inicjowaniu przedsięwzięć.

15 Zabezpieczenie społeczne Zabezpieczenie społeczne całokształt środków i działań publicznych za pomocą których społeczeństwo stara się chronić swoich członków przed groźbą niemożności zaspokojenia podstawowych, wspólnie uważanych za ważne potrzeb.

16 Zabezpieczenie społeczne Aspekty w zabezpieczeniu społecznym: Aspekt przedmiotowy rodzaj ryzyk, Aspekt podmiotowy podmioty obejmowane systemem zabezpieczenia, Aspekt instrumentalny rodzaj metod i technik zabezpieczenia społecznego oraz źródła finansowania (podatki, składki, darowizny) Aspekt redystrybucyjny aspekty partycypowania w systemie Aspekt kompensacyjny w jakim stopniu system pokryje straty Aspekt prawny zastosowanie przyjętych rozwiązań w praktyce

17 Zabezpieczenie społeczne Kryteria wyróżniające metody zabezpieczenia społecznego: Podmiot publiczny (zakład publiczny, organ administracji rządowej, gmina), Uprawnieni (zawodowo aktywni, grupy obywateli, ogół ludności), Finansowanie (zdecentralizowane fundusze składkowe, budżet centralny, budżet gminy), Świadczenia (typowe zależne od wkładu pracy, typowe zależne od potrzeb, zindywidualizowane zależne od potrzeb)

18 Zabezpieczenie społeczne Metody zabezpieczenia społecznego: zaopatrzenie społeczne metoda opiekuńcza ubezpieczenie społeczne metoda filantropijna

19 Zaopatrzenie społeczne Zaopatrzenie społeczne powstało z przekształcenia określonych świadczeń opieki społecznej w uprawnienie roszczeniowe tzn. takie, które można dochodzić na drodze sądowej. Jest ono finansowane ze środków publicznych bez związku z pracą, a jedynie w uznaniu prawem określonej potrzeby przez organ państwowy. Zaopatrzenie jednolite służby mundurowe wg swojego uposażenia. Zaopatrzenie wg zasług kombatanci, inwalidzi wojenni i wojskowi, renty socjalne dla osób całkowicie niezdolnych do pracy i samo stało się niepełnosprawne, zasiłek dla bezrobotnych, świadczenie przedemerytalne, zasiłek pielęgnacyjny, becikowe.

20 Zaopatrzenie społeczne Obejmuje na ogół całą ludność kraju bez względu na aktywność zawodową, Środki pochodzą z środków publicznych, Świadczenia są jednolite i ustalane według kryterium potrzeb i zasług, Rodzaje, wysokość, okoliczności, warunki uprawniające są określane ustawowo, Prawo zaopatrzenia jest prawem podmiotowym, System jest administrowany przez urzędy publiczne.

21 Pomoc społeczna Pomoc społeczna - stanowi środek uzupełniający w zakresie ubezpieczenia społecznego. Świadczenia z tego tytułu mają na celu umożliwienie osobom i ich rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości. Cechuje się indywidualizacją w zakresie potrzeb i dostosowania świadczeń. Przyznanie następuje czasem po wywiadzie środowiskowym lub po spełnieniu określonych kryteriów.

22 Pomoc społeczna Obejmuje całą ludność, wszystkich którzy znajdują się w potrzebie, niezależnie od ich aktywności zawodowej, obywatelstwa Potrzeba bywa określona w ustawie poprzez wskazanie poziomu dochodów, Środki przyznawane są z ze środków publicznych pochodzących z podatków lub innych źródeł, Świadczenia są z reguły jednolite, ustalane kwotowo, na poziomie zapewniającym zabezpieczenie minimum egzystencji, Prawo do świadczeń jest zależne od oceny dokonanej przez organ udzielający pomocy, czy zachodzi taka potrzeba, Pomoc jest administrowana przez organy publiczne przeważnie lokalne.

23 Ubezpieczenie społeczne Ubezpieczenie społeczne system świadczeń zagwarantowany ustawowo i związanych z pracą, o charakterze roszczeniowym, pokrywających potrzeby wywołane przez zdarzenia losowe i zrównane ze zdarzeniami losowymi, spełniane przez zobowiązane do tego instytucje oraz finansowane na zasadzie rozłożenia tego ciężaru na zbiorowość osób do nich uprawnionych.

24 Ubezpieczenie społeczne Jest realizowane przez tworzenie wspólnot narażonych na podobne zdarzenia losowe, obejmuje zatem określoną kategorię osób, którym grozi utrata zdolności do pracy, Fundusz na realizację świadczeń powstaje ze składek, Świadczenia są zróżnicowane odpowiednio do udziału w tworzeniu wspólnego funduszu, Rodzaj i wysokość świadczeń ustalane są ustawowo, świadczenia wypłacane są niezależnie od posiadanych środków własnych, Przystąpienie do ubezpieczenia ma charakter przymusowy, Jest prawem podmiotowym, świadczenie przysługuje po zajściu zdarzenia objętego ubezpieczeniem, jeżeli zostaną spełnione odpowiednie warunki, w razie odmowy ubezpieczony ma prawo dochodzenia roszczenia na drodze sądowej, Jest wykonywane przez specjalnie do tego utworzone instytucje publiczne lub pod nadzorem państwa, działające nizarobokowo.

25 Ubezpieczenie społeczne a ubezpieczenie gospodarcze Ubezpieczenia społeczne wywodzą się z ubezpieczeń gospodarczych. Mają z tym ubezpieczeniami wspólne cechy: składka, wspólny fundusz, oznaczone ryzyko, szkoda i pokrycie szkody. Ubezpieczenia społeczne realizuje cel społeczny, nie są nastawione na zysk, są generalnie przymusowe. Ubezpieczenia gospodarcze realizują cel komercyjny, nastawione są na zysk. Nie są przymusowe, chociaż wiele z nich zaczyna mieć taki charakter (intensywny rozwój ubezpieczeń obowiązkowych). Ubezpieczenie gospodarcze są ubezpieczeniami umownymi ubezpieczenia społeczne mają charakter publicznoprawny stosunki ubezpieczeniowe powstają z mocy prawa ale i w oparciu o zawarcie umowy (kwestiaa charakteru umowy).

26 Definicje ubezpieczenia Ubezpieczenie jako metoda procesu zarządzania ryzykiem - transfer ryzyka Ubezpieczenie w ujęciu makroekonomicznym multiregulator procesów gospodarki narodowej zakłócanych przez zdarzenia losowe, gdzie koszt regulacji rozłożony zostaje na podmioty korzystające z regulatora Ubezpieczenie w ujęciu organizacyjno-finansowym forma scentralizowanego funduszu ubezpieczeniowego pochodzącego z zdecentralizowanych składek Ubezpieczenie w ujęciu prawnym wiążący ubezpieczyciela z ubezpieczającym stosunek prawny powstały na mocy zawartej umowy ubezpieczenia, w którym zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do realizacji określonego świadczenia a ubezpieczający do zapłacenia składki

27 Funkcje ubezpieczeń Rola społeczna Rola gospodarcza Funkcje ubezpieczeń: Funkcja ochrony ubezpieczeniowej Funkcja prewencyjna Funkcja finansowa: redystrybucyjna, alokacyjna, wyrównywania napięć na rynku, Funkcja wychowawcza

28 Historia ubezpieczeń społecznych Rola rodziny Pomoc sąsiedzka gildie (średniowieczna Anglia) gildie religijne, kupieckie, rzemieślnicze Instytucja żebractwa do XIV w. ustawodawstwo represyjne np. Anglia 1339 r. zakaz wspierania osób zdrowych 1533 r. Anglia obowiązek zbierania podatków na rzecz ubogich 1601 r. ustawa o ubogich: Ustalenie zasad postępowania wobec ubogich Klasyfikacja osób ubogich

29 Historia ubezpieczeń społecznych Okres wczesnego kapitalizmu rewolucja przemysłowa problemem sytuacja robotników (teoria Malthusa restrykcje ubogich) ustawa o ubogich z 1834 roku pomoc ubogim w domach pracy Pojawienie się ubezpieczeń ludowych tanie ubezpieczenia osobowe w towarzystwach ubezpieczeniowych

30 Historia ubezpieczeń społecznych Rozwój zabezpieczenia społecznego w epoce kapitalizmu: Koniec XIX w. do II Wojny Światowej Bismarck Niemcy 3 - ustawy ubezpieczeniowe 1883, 1884, 1889 (chorobowa, wypadkowa, od ryzyka utraty pracy) Idea ubezpieczeń społecznych przekształciła się na przełomie XIX w. w powszechny prąd europejski.

31 Ubezpieczenia Podmioty Ubezpieczający w ubezpieczeniach społecznych płatnik, Ubezpieczony uprawniony do świadczenia, Ubezpieczyciel lub realizujący świadczenie zakład ubezpieczeń (prywatny lub publiczny), OFE

32 Historia ubezpieczeń społecznych Rozwój ubezpieczeń po II Wojnie Światowej : I etap do połowy lat 70-tych II etap od połowy lat siedemdziesiątych

33 Zasady prawne ubezpieczeń społecznych Powszechność ubezpieczenia - objęci wszyscy pracownicy Równe traktowanie wszystkich ubezpieczonych- bez względu na płeć, stan cywilny, stan rodzinny. Gwarancja państwowa uposażeń (świadczeń)- gdyby zabrakło funduszy na wypłatę ubezpieczonym świadczeń, brak ten zostanie uzupełniony z budżetu państwa. Przymus ubezpieczenia obowiązek ubezpieczenia pracownika z chwilą nawiązania stosunku pracy lub podjęcia własnej działalności. Zasada proporcjonalności świadczeń do wkładu pracy- wysokość świadczeń jest zależna od wysokości wniesionych składek

34 Struktura ubezpieczeń społecznych Struktura ubezpieczenia społecznego: Ubezpieczenia rentowe, emerytalne, wypadkowe, chorobowe (ubezpieczenia rentowe i emerytalne występują łącznie). Poza systemem pozostawiono KRUS. Ubezpieczenie społeczne nie obejmuje ubezpieczenia zdrowotnego.

Zabezpieczenie społeczne

Zabezpieczenie społeczne Zabezpieczenie społeczne Zabezpieczenie społeczne - jako idea i przedmiot polityki Zabezpieczenie społeczne to całokształt środków i działań publicznych, za pomocą których społeczeństwo stara się chronić

Bardziej szczegółowo

(Jan Łazowski, Wstęp do nauki o ubezpieczeniach)

(Jan Łazowski, Wstęp do nauki o ubezpieczeniach) UBEZPIECZENIE Ubezpieczenie to urządzenie gospodarcze zapewniające pokrycie przyszłych potrzeb majątkowych, wywołanych u poszczególnych jednostek przez odznaczające się pewną prawidłowością zdarzenia losowe,

Bardziej szczegółowo

Co to jest ubezpieczenie???

Co to jest ubezpieczenie??? SYSTEM UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Prowadzący: dr Jacek Rodzinka Co to jest ubezpieczenie??? INSTYTUT BADAŃ i ANALIZ FINANSOWYCH pokój RA 50, tel. (17) 866 15 29 1 jrodzinka@wsiz.rzeszow.pl 2 Słownik języka

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA. Co to jest ubezpieczenie??? Warunki zaliczenia 2014-12-03. Literatura: Literatura: Słownik języka polskiego

UBEZPIECZENIA. Co to jest ubezpieczenie??? Warunki zaliczenia 2014-12-03. Literatura: Literatura: Słownik języka polskiego Warunki zaliczenia Egzamin pisemny: 22 stycznia 2012 r. Godz. 11.05-12.40 w Sali RA3. UBEZPIECZENIA Prowadzący: dr Jacek Rodzinka Katedra Makroekonomii pokój A 109, tel. (17) 866 11 34 1 jrodzinka@wsiz.rzeszow.pl

Bardziej szczegółowo

Definicja ryzyka ubezpieczeniowego, cechy ryzyka, faktory ryzyka.

Definicja ryzyka ubezpieczeniowego, cechy ryzyka, faktory ryzyka. Podstawowe pojęcia ubezpieczeniowe. Klasyfikacja ubezpieczeń Ubezpieczenia dzielimy na: Społeczne, Gospodarcze. Ubezpieczenia społeczne naleŝą do sektora publicznego, są ściśle związane z pracownikiem

Bardziej szczegółowo

ZABEZPIECZE NIA SPOŁECZNE

ZABEZPIECZE NIA SPOŁECZNE ZABEZPIECZE NIA SPOŁECZNE Ustawa z dnia 4 września 1997 roku o działach administracji rządowej ( Dz. U. Z 2007 r. nr 65, poz. 437 z pózn. zm.) określa zadania i kompetencje właściwych ministrów, m.in.

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna: podstawowe pojęcia i zakres. Dr Barbara Więckowska Katedra Ubezpieczenia Społecznego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Polityka społeczna: podstawowe pojęcia i zakres. Dr Barbara Więckowska Katedra Ubezpieczenia Społecznego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Polityka społeczna: podstawowe pojęcia i zakres Dr Katedra Ubezpieczenia Społecznego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie LITERATURA A. Kurzynowski (2001), Polityka społeczna podstawowe pojęcia i zakres

Bardziej szczegółowo

Wacław Szubert: Ubezpieczenie społeczne stanowi system zagwarantowanych ustawowo i związanych z pracą świadczeń o charakterze roszczeniowym,

Wacław Szubert: Ubezpieczenie społeczne stanowi system zagwarantowanych ustawowo i związanych z pracą świadczeń o charakterze roszczeniowym, Wacław Szubert: Ubezpieczenie społeczne stanowi system zagwarantowanych ustawowo i związanych z pracą świadczeń o charakterze roszczeniowym, pokrywających potrzeby wywołane przez zdarzenia losowe lub inne

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNE ASPEKTY ROZWOJU RYNKU UBEZPIECZENIOWEGO

SPOŁECZNE ASPEKTY ROZWOJU RYNKU UBEZPIECZENIOWEGO SPOŁECZNE ASPEKTY ROZWOJU RYNKU UBEZPIECZENIOWEGO Wstęp Ogólny zamysł napisania książki wywodzi się ze stwierdzenia, iż dalszy rozwój rynku ubezpieczeniowego w Polsce jest uzależniony od znacznego zwiększenia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów 13. Wstęp 17

Spis treści. Wykaz skrótów 13. Wstęp 17 System ubezpieczeń społecznych : zagadnienia podstawowe / redakcja naukowa Grażyna Szpor ; Zofia Kluszczyńska, Wiesław Koczur, Katarzyna Roszewska, Katarzyna Rubel, Grażyna Szpor, Tadeusz Szumlicz. 8.

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE. Informacje organizacyjne 3 marca 2015 r.

UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE. Informacje organizacyjne 3 marca 2015 r. UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE Informacje organizacyjne 3 marca 2015 r. Plan spotkania Tematyka zajęć Rekomendowana literatura Organizacja spotkań Warunki zaliczenia Przydatne informacje Zarys tematyki spotkań

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp ROZDZIAŁ 1. Ubezpieczenia w systemie zabezpieczenia społecznego ROZDZIAŁ 2. Struktura systemu ubezpieczeń społecznych

Spis treści Wstęp ROZDZIAŁ 1. Ubezpieczenia w systemie zabezpieczenia społecznego ROZDZIAŁ 2. Struktura systemu ubezpieczeń społecznych Spis treści Wstęp....................................... 11 ROZDZIAŁ 1. Ubezpieczenia w systemie zabezpieczenia społecznego........................... 13 1.1. Prawne podstawy zabezpieczenia społecznego.............

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE

Spis treści CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE Spis treści Wykaz skrótów......................................................... 8 Wstęp................................................................. 9 CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE 1. RYZYKO

Bardziej szczegółowo

Finanse ubezpieczeń społecznych

Finanse ubezpieczeń społecznych Finanse ubezpieczeń społecznych Wykład 1. Istota i zakres zabezpieczenia społecznego. Dlaczego państwo musi pomagać ludziom argumenty za i przeciw? (Muszalski 2004, rozdz. 1, 2, 3, Davis rozdz. 2, Averting...

Bardziej szczegółowo

1. Geneza i rys historyczny ubezpieczeń społecznych.

1. Geneza i rys historyczny ubezpieczeń społecznych. 1. Geneza i rys historyczny ubezpieczeń społecznych. Problem środków utrzymania na wypadek niemożności ich wypracowania we własnym zakresie, z powodu trwałej lub przejściowej utraty zdolności do zarobkowania,

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia Wydział: Zarządzanie i Finanse Nazwa kierunku kształcenia: Finanse i Rachunkowość Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Opiekun: prof. dr hab. Tadeusz Szumlicz Poziom studiów (I lub II stopnia): I stopnia

Bardziej szczegółowo

POLITYKA GOSPODARCZA I SPOŁECZNA

POLITYKA GOSPODARCZA I SPOŁECZNA prof. dr hab. Tadeusz Szumlicz POLITYKA GOSPODARCZA I SPOŁECZNA (redystrybucja dochodów) Aspekt redystrybucyjny redystrybucja horyzontalna redystrybucja wertykalna Aspekt redystrybucyjny redystrybucja

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia społeczne na tle innych form zabezpieczenia społecznego

Ubezpieczenia społeczne na tle innych form zabezpieczenia społecznego Warszawa, 2017 r. Ubezpieczenia społeczne na tle innych form zabezpieczenia społecznego Natalia Jungrav Wydział Komunikacji Społecznej ZUS Doktorantka WNPiSM UW Nie ma nic bardziej praktycznego niż dobra

Bardziej szczegółowo

Polityka gospodarcza i społeczna (zabezpieczenie emerytalne)

Polityka gospodarcza i społeczna (zabezpieczenie emerytalne) prof. dr hab. Tadeusz Szumlicz Polityka gospodarcza i społeczna (zabezpieczenie emerytalne) Zakres przedmiotowy systemu zabezpieczenia społecznego wyznacza katalog ryzyk społecznych: choroby macierzyństwa

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających.

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIE KALKULACJA SKŁADEK

UBEZPIECZENIE KALKULACJA SKŁADEK Ustalanie składek oraz świadczeń i odszkodowań. Składki, świadczenia i odszkodowania stanowią pozycje główne strumieni finansowych uruchamianych przez działalność ubezpieczeniową, główne pozycje rachunków

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie społeczne źródła (2)

Zabezpieczenie społeczne źródła (2) Zabezpieczenie społeczne źródła (2) Regulacja prawna zabezpieczenia społecznego: î uregulowania międzynarodowe î uregulowania krajowe Uregulowania krajowe: î Konstytucja î ustawy î rozporządzenia î akty

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia majątkowe

Ubezpieczenia majątkowe Wprowadzenie do ubezpieczeń Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych 2016/2017 Literatura N. L. Bowers i inni, Actuarial Mathematics, The Society of Actuaries, Itasca,

Bardziej szczegółowo

Zakres działania: Główne cele pomocy społecznej:

Zakres działania: Główne cele pomocy społecznej: Zakres działania: Pomoc społeczna umożliwia przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych tym, którzy nie są w stanie sami ich pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Wspiera ich

Bardziej szczegółowo

Społeczna rola ubezpieczeń: podstawy polityki ubezpieczeniowej

Społeczna rola ubezpieczeń: podstawy polityki ubezpieczeniowej TADEUSZ SZUMLICZ Społeczna rola ubezpieczeń: podstawy polityki ubezpieczeniowej Ubezpieczenie jest szczególną metodą zarządzania ryzykiem, którą wykorzystują do sfinansowania skutków zaistnienia ryzyk

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Monika Lewandowicz-Machnikowska

Dr hab. Monika Lewandowicz-Machnikowska Dr hab. Monika Lewandowicz-Machnikowska Regulacja prawna zabezpieczenia społecznego: } uregulowania międzynarodowe } uregulowania krajowe W międzynarodowym prawie zabezpieczenia społecznego można wyodrębnić:

Bardziej szczegółowo

ZABEZPIECZENIE SPOŁECZNE W POLSCE

ZABEZPIECZENIE SPOŁECZNE W POLSCE ZABEZPIECZENIE SPOŁECZNE W POLSCE PROBLEMY DO ROZWIĄZANIA W NAJBLIŻSZEJ PRZYSZŁOŚCI Redakcja naukowa Gertruda Uścińska Warszawa 2008 WPROWADZENIE 13 Rozdział I Hanna Perło, Gertruda Uścińska, Hanna Zalewska

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych 1 9 Ubezpieczenia społeczne Ich głównym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa materialnego osobom w podeszłym wieku, niezdolnym do pracy, ofiarom wypadków oraz chorób. Wypłaty

Bardziej szczegółowo

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Plan Prezentacji Cel artykułu Dlaczego działalność przemysłowa wiąże się z ryzykiem?

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp. Część I Istota i historia ubezpieczeń

Spis treści. Wstęp. Część I Istota i historia ubezpieczeń Spis treści Wstęp Część I Istota i historia ubezpieczeń Rozdział 1. Pojęcie ubezpieczenia i podstawowa terminologia (Piotr Jaworski, Jacek Micał) 1.1. Istota ubezpieczeń 1.2. Wspólnota ryzyka i zasada

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. www.meritum-ubezpieczenia-spoleczne.abc.com.pl 5. 11 Słowo wstępne. 13 Wykaz skrótów. 17 Rozdział I. System ubezpieczeń społecznych

SPIS TREŚCI. www.meritum-ubezpieczenia-spoleczne.abc.com.pl 5. 11 Słowo wstępne. 13 Wykaz skrótów. 17 Rozdział I. System ubezpieczeń społecznych SPIS TREŚCI 11 Słowo wstępne 13 Wykaz skrótów 17 Rozdział I. System ubezpieczeń społecznych 22 1. Podstawowe pojęcia... 1 23 2. Zasady ogólne... 21 25 3. Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym...

Bardziej szczegółowo

Terminowe Ubezpieczenie na Życie "MONO PLUS"

Terminowe Ubezpieczenie na Życie MONO PLUS Terminowe Ubezpieczenie na Życie "MONO PLUS" 1. Dla kogo jest ta polisa indywidualna? 2. Co to jest ubezpieczenie terminowe Mono Plus 3. Korzyści dla Ubezpieczonego 4. Cechy ubezpieczenia 5. Suma ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Regulacja prawna zabezpieczenia społecznego:

Regulacja prawna zabezpieczenia społecznego: Regulacja prawna zabezpieczenia społecznego: } uregulowania międzynarodowe } uregulowania krajowe W międzynarodowym prawie zabezpieczenia społecznego można wyodrębnić: Ø Akty ONZ oraz konwencje MOP Ø Akty

Bardziej szczegółowo

Dr Eliza Mazurczak-Jasińska

Dr Eliza Mazurczak-Jasińska Dr Eliza Mazurczak-Jasińska Regulacja prawna Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 z późn.zm. Przedmiot ochrony:

Bardziej szczegółowo

Fundusze inwestycyjne i emerytalne

Fundusze inwestycyjne i emerytalne Fundusze inwestycyjne i emerytalne WYKŁAD 8 FUNDUSZE EMERYTALNE W SYSTEMIE EMERALNYMY CEL I STRUKTURA SYSTEMU EMERYTALNEGO (1) Pojęcie ogólne: ogół planów (programów) wypłacających świadczenia emerytalne.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów. Część pierwsza CZĘŚĆ OGÓLNA

Spis treści. Wykaz skrótów. Część pierwsza CZĘŚĆ OGÓLNA Spis treści Wykaz skrótów Część pierwsza CZĘŚĆ OGÓLNA ROZDZIAŁ I. Geneza i rozwój idei zabezpieczenia społecznego 1. Preindustrialne formy zabezpieczenia społecznego 2. Idea zabezpieczenia społecznego

Bardziej szczegółowo

Świadczenia pieniężne

Świadczenia pieniężne Świadczenia pieniężne Ustalenie uprawnień i przyznanie zasiłku stałego, okresowego, celowego i specjalnego zasiłku celowego: zasiłek stały: 1. Zasiłek stały przysługuje: a) pełnoletniej osobie samotnie

Bardziej szczegółowo

STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY

STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY Statut Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krościenku Wyżnym został przyjęty na podstawie Uchwały Nr XV/110/2000 Rady Gminy Krościenko Wyżne z dnia 4 października 2000 r. oraz Uchwały Nr XXIII/167/2002

Bardziej szczegółowo

Zadania wynikające z ustawy o pomocy społecznej: 1. Zadania własne gminy:

Zadania wynikające z ustawy o pomocy społecznej: 1. Zadania własne gminy: Ośrodek Pomocy Społecznej w Łambinowicach realizuje zadania wynikające z ustawy z dnia 12 marca 2004r.o pomocy społecznej, która weszła w życie od 1 maja 2004r. Do podstawowych zadań pomocy społecznej

Bardziej szczegółowo

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition Opis produktu Ubezpieczenie na życie i dożycie NORD GOLDEN edition to grupowe ubezpieczenie ze składką w PLN, płatną jednorazowo, w którym ochrony ubezpieczeniowej udziela MetLife Towarzystwo Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Świadczenia w razie choroby i macierzyństwa

Świadczenia w razie choroby i macierzyństwa e-poradnik Praca i Ubezpieczenia Praca i Ubezpieczenia Świadczenia w razie choroby i macierzyństwa Rodzaje świadczeń oraz osoby do nich uprawnione Wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy Zasiłek chorobowy,

Bardziej szczegółowo

Broker ubezpieczeniowy. Leszek Niedałtowski Wiceprezes Zarządu STBU Brokerzy Ubezpieczeniowi Sp. z o.o. Poznań, 26.01.2010

Broker ubezpieczeniowy. Leszek Niedałtowski Wiceprezes Zarządu STBU Brokerzy Ubezpieczeniowi Sp. z o.o. Poznań, 26.01.2010 Leszek Niedałtowski Wiceprezes Zarządu STBU Brokerzy Ubezpieczeniowi Sp. z o.o. Poznań, 26.01.2010 Program 1. STBU i Brokerownia Umiejętności; 2. Ryzyko i Ubezpieczenia; 3. Struktura Rynku. Rola Brokera;

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia.. 2013 r.

USTAWA z dnia.. 2013 r. Projekt USTAWA z dnia.. 2013 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów. Część pierwsza CZĘŚĆ OGÓLNA

Spis treści. Wykaz skrótów. Część pierwsza CZĘŚĆ OGÓLNA Spis treści Wykaz skrótów Część pierwsza CZĘŚĆ OGÓLNA ROZDZIAŁ I. Geneza i rozwój idei zabezpieczenia społecznego 1. Preindustrialne formy zabezpieczenia społecznego 2. Idea zabezpieczenia społecznego

Bardziej szczegółowo

Dr Eliza Mazurczak-Jasińska

Dr Eliza Mazurczak-Jasińska Dr Eliza Mazurczak-Jasińska Regulacja prawna Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 z późn.zm. Przedmiot ochrony:

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA ŚWIADCZENIE PIELĘGNACYJNE, SPECJALNY ZASIŁEK OPIEKUŃCZY

INFORMACJA ŚWIADCZENIE PIELĘGNACYJNE, SPECJALNY ZASIŁEK OPIEKUŃCZY INFORMACJA ŚWIADCZENIE PIELĘGNACYJNE, SPECJALNY ZASIŁEK OPIEKUŃCZY Urząd Gminy Wilczęta na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

USTAWA. z dnia r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych Projekt USTAWA z dnia...2008 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa: 1) warunki nabywania i utraty prawa do nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych;

Bardziej szczegółowo

Świadczenia opiekuńcze

Świadczenia opiekuńcze Świadczenia opiekuńcze ZASIŁEK PIELĘGNACYJNY przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością

Bardziej szczegółowo

dr Małgorzata Serwach, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Uniwersytet Łódzki

dr Małgorzata Serwach, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Uniwersytet Łódzki UBEZPIECZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ PODMIOTU PRZYJMUJĄCEGO ZAMÓWIENIE NA ŚWIADCZENIA ZDROWOTNE, ŚWIADCZENIODAWCY ORAZ INNYCH OSÓB UDZIELAJĄCYCH TAKICH ŚWIADCZEŃ dr Małgorzata Serwach, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

FORMY POMOCY SPOŁECZNEJ

FORMY POMOCY SPOŁECZNEJ FORMY POMOCY SPOŁECZNEJ Jednym z podstawowych zadań Wydziału Pomocy Środowiskowej jest prowadzenie pracy socjalnej, której celem jest pomoc osobom i rodzinom we wzmocnieniu lub odzyskaniu zdolności do

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Wprowadzenie CZĘŚĆ I Rozdział 1. Podstawowe zasady ubezpieczeń na życie

Spis treści Wykaz skrótów Wprowadzenie CZĘŚĆ I Rozdział 1. Podstawowe zasady ubezpieczeń na życie Wykaz skrótów... 11 Wprowadzenie... 13 CZĘŚĆ I... 19 Rozdział 1. Podstawowe zasady ubezpieczeń na życie... 21 1.1. Pojęcie i klasyfikacje ubezpieczeń na życie... 21 1.2. Funkcje ubezpieczeń na życie...

Bardziej szczegółowo

Podstawy ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych

Podstawy ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych Podstawy ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych Punkty ECTS 4 Łączna liczba godzin: 100, w tym: - wykłady 30 godz. - ćwiczenia 45 godz. - samokształcenie 25godz. Typ przedmiotu: obowiązkowy Wymiar godzinowy

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Załącznik nr 7 Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do specjalnego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część A. Prawo pracy. Część B. Indywidualne stosunki pracy. Wykaz skrótów Literatura XIII XV

Spis treści. Część A. Prawo pracy. Część B. Indywidualne stosunki pracy. Wykaz skrótów Literatura XIII XV Wykaz skrótów Literatura XIII XV Część A. Prawo pracy Rozdział I. Wstęp do prawa pracy 1 1. Pojęcie prawa pracy 1 2. Przedmiot regulacji prawa pracy 1 I. Indywidualne stosunki pracy 2 II. Zbiorowe stosunki

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie emerytalne wyzwania i perspektywy

Zabezpieczenie emerytalne wyzwania i perspektywy Zabezpieczenie emerytalne wyzwania i perspektywy Maciej Żukowski Konferencja O ubezpieczeniu w polityce społecznej z okazji Jubileuszu Profesora Tadeusza Szumlicza SGH, Warszawa, 22.01.2015 r. Plan Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

WYPŁATA ŚWIADCZEŃ Z UBEZPIECZENIA WYPADKOWEGO

WYPŁATA ŚWIADCZEŃ Z UBEZPIECZENIA WYPADKOWEGO 13 WYPŁATA ŚWIADCZEŃ Z UBEZPIECZENIA WYPADKOWEGO Z dniem 1 stycznia 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Bardziej szczegółowo

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD topp 5²

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD topp 5² Opis produktu Ubezpieczenie na życie i dożycie NORD topp 5² to grupowe ubezpieczenie ze składką w PLN, płatną jednorazowo, w którym ochrony ubezpieczeniowej udziela MetLife Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych 1 1 ZUS zajmuje się: przyznawaniem i wypłatą: emerytur i rent zasiłków chorobowych, macierzyńskich opiekuńczych, pogrzebowych świadczeń przedemerytalnych, dodatków kombatanckich

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) rozdział 6. Gospodarka finansowa, art. 75-80 Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 22 maja 2009 r.

USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. Kancelaria Sejmu s. 1/12 USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2009 o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) r. Nr 97, poz. 800, z 2011 r. Nr 75, poz. 398. Art. 1. Ustawa

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr VII/48/07 RADY GMINY DOBRE z dnia 14 czerwca 2007 roku r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Dobrem.

UCHWAŁA Nr VII/48/07 RADY GMINY DOBRE z dnia 14 czerwca 2007 roku r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Dobrem. UCHWAŁA Nr VII/48/07 RADY GMINY DOBRE z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie uchwalenia Statutu Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Dobrem. Na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990

Bardziej szczegółowo

Rekomendacja sprawie dobrych praktyk zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych produktami bankowymi

Rekomendacja sprawie dobrych praktyk zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych produktami bankowymi Rekomendacja w sprawie dobrych praktyk w zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych z produktami bankowymi zabezpieczonymi hipotecznie Warszawa, 2 lutego 2010 r. Podstawowe informacje Cel określenie

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. Księgarnia PWN: Marian Podstawka (red.) - Finanse. Wstêp... 13. 1. Pojêcie i funkcje finansów... 17. 2. Pieni¹dz...

Spis treœci. Księgarnia PWN: Marian Podstawka (red.) - Finanse. Wstêp... 13. 1. Pojêcie i funkcje finansów... 17. 2. Pieni¹dz... Księgarnia PWN: Marian Podstawka (red.) - Finanse Spis treœci Wstêp..................................................... 13 1. Pojêcie i funkcje finansów....................................... 17 1.1.

Bardziej szczegółowo

POJĘCIA I KONSTRUKCJE PRAWNE UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO

POJĘCIA I KONSTRUKCJE PRAWNE UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO POJĘCIA I KONSTRUKCJE PRAWNE UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO Część pierwsza CZĘŚĆ OGÓLNA ROZDZIAŁ I. Ubezpieczenia społeczne jako metoda realizacji idei zabezpieczenia społecznego 1. Klasyczne metody realizacji

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 391)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 391) Warszawa, 4 lipca 2013 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 391) I. Cel i przedmiot ustawy Przyjęta przez Sejm w dniu 21 czerwca

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych Omówienie najważniejszych zmian obowiązujących od 1 stycznia 2013 roku

USTAWA z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych Omówienie najważniejszych zmian obowiązujących od 1 stycznia 2013 roku USTAWA z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych Omówienie najważniejszych zmian obowiązujących od 1 stycznia 2013 roku 1. Becikowe Od 1 stycznia 2013 r. przy przyznawaniu jednorazowej zapomogi

Bardziej szczegółowo

W 5. Księgarnia PWN: Wojciech Muszalski - Prawo socjalne. Spis treści

W 5. Księgarnia PWN: Wojciech Muszalski - Prawo socjalne. Spis treści W 5 Księgarnia PWN: Wojciech Muszalski - Prawo socjalne Wprowadzenie... 11 Literatura... 14 Część pierwsza. PRAWO PRACY 15 Rozdział I. Ogólna charakterystyka prawa pracy... 17 1. Pojęcie prawa pracy...

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie zdrowotne rolników i domowników

Ubezpieczenie zdrowotne rolników i domowników Ubezpieczenie zdrowotne rolników i domowników Historia systemu opieki zdrowotnej dla rolników w Polsce nie jest zbyt długa. W okresie powojennym polityka państwa polskiego zakładała przejściowy charakter

Bardziej szczegółowo

Prawo socjalne. Autor: Wojciech Muszalski

Prawo socjalne. Autor: Wojciech Muszalski Prawo socjalne Autor: Wojciech Muszalski Wprowadzenie Część pierwsza. PRAWO PRACY Rozdział I. Ogólna charakterystyka prawa pracy 1. Pojęcie prawa pracy 2. Geneza i rozwój ochrony pracy 3. Ochrona pracy

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie społeczne. Ubezpieczenie chorobowe. część I

Zabezpieczenie społeczne. Ubezpieczenie chorobowe. część I Zabezpieczenie społeczne Ubezpieczenie chorobowe część I Regulacja prawna Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, (tekst

Bardziej szczegółowo

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne Stanowisko projektodawcy do uwag resortów nieuwzględnionych w projekcie Założeń do projektu ustawy zmieniającej ustawę o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych w zakresie implementacji przepisów

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE. Informacje organizacyjne 24 lutego i 2 marca 2016 r.

UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE. Informacje organizacyjne 24 lutego i 2 marca 2016 r. UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE Informacje organizacyjne 24 lutego i 2 marca 2016 r. Plan spotkania Tematyka zajęć Rekomendowana literatura Organizacja spotkań Warunki zaliczenia Przydatne informacje Zarys tematyki

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU DLA OPIEKUNA

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU DLA OPIEKUNA Nazwa i adres organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie zasiłków dla opiekunów Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej 32-830 Wojnicz, Rynek 4 WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU DLA OPIEKUNA Część

Bardziej szczegółowo

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Podstawa prawna: Ustawa z dnia 22.05.2009r Dz. U. Nr 997,poz. 800

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Podstawa prawna: Ustawa z dnia 22.05.2009r Dz. U. Nr 997,poz. 800 Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne Podstawa prawna: Ustawa z dnia 22.05.2009r Dz. U. Nr 997,poz. 800 Od 1 lipca 2009r.obowiązują przepisy ustawy z dnia 22 maja 2009r. o nauczycielskich świadczeniach

Bardziej szczegółowo

Dr Monika Lewandowicz-Machnikowska

Dr Monika Lewandowicz-Machnikowska Dr Monika Lewandowicz-Machnikowska Ubezpieczenie rentowe (I) Niezdolność do pracy, a niepełnosprawność. Niezdolność do pracy, jako ryzyko socjalne w systemie zabezpieczenia społecznego podlega odrębnej

Bardziej szczegółowo

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach UBEZPIECZENIA W LOGISTYCE DARIUSZ PAUCH Zagadnienia umowy ubezpieczenia i kwestie z nią związane regulują: Ustawa

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr XXVI/203/09 Rady Gminy w Laszkach z dnia 29 czerwca 2009r. I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

Załącznik do Uchwały Nr XXVI/203/09 Rady Gminy w Laszkach z dnia 29 czerwca 2009r. I. POSTANOWIENIA OGÓLNE Załącznik do Uchwały Nr XXVI/203/09 Rady Gminy w Laszkach z dnia 29 czerwca 2009r. STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W LASZKACH I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Laszkach,

Bardziej szczegółowo

Ważne zmiany w świadczeniu pielęgnacyjnym

Ważne zmiany w świadczeniu pielęgnacyjnym Wiadomości Czwartek, 21 lutego 2013 Ważne zmiany w świadczeniu pielęgnacyjnym W wyniku nowelizacji Ustawy z dnia 23 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych od dnia 1 stycznia 2013r. zmienione zostały

Bardziej szczegółowo

Ustawa z 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz.U. z 2009 r. nr 97, poz. 800)

Ustawa z 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz.U. z 2009 r. nr 97, poz. 800) Ustawa z 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz.U. z 2009 r. nr 97, poz. 800) Dz.U.09.97.800 [+] ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

Bardziej szczegółowo

Rozdział 6 Finanse ubezpieczeń społecznych

Rozdział 6 Finanse ubezpieczeń społecznych Rozdział 6 Finanse ubezpieczeń społecznych 6.1. Pojęcie, cechy, funkcje i rodzaje ubezpieczeń społecznych Ubezpieczenie społeczne obok zaopatrzenia społecznego i pomocy społecznej należy do technik administracyjno-finansowych

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia... o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1.

USTAWA. z dnia... o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. Projekt USTAWA z dnia... o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) (Dz. U. z dnia 23 czerwca 2009 r.)

USTAWA. z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) (Dz. U. z dnia 23 czerwca 2009 r.) Dz.U.2009.97.800 2011-05-01 zm. Dz.U.2011.75.398 art. 20 2013-01-01 zm. Dz.U.2012.637 art. 14 USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) (Dz. U. z dnia 23 czerwca

Bardziej szczegółowo

Dz.U Nr 27 poz USTAWA z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym

Dz.U Nr 27 poz USTAWA z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym Kancelaria Sejmu s. 1/7 Obowiązuje do 30 kwietnia 2004 r. (Dz.U. 2003 r. Nr 228, poz. 2255) Dz.U. 1974 Nr 27 poz. 157 USTAWA z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym W celu wzmożenia opieki nad

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 22 maja 2009 r.

USTAWA. z dnia 22 maja 2009 r. Kancelaria Sejmu s. 1/16 USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800, z 2011 r. Nr 75, poz. 398, z 2012 r.

Bardziej szczegółowo

Dr Eliza Mazurczak-Jasińska

Dr Eliza Mazurczak-Jasińska Dr Eliza Mazurczak-Jasińska 1 Ubezpieczenie chorobowe podstawa prawna Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa tzw. ustawa

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO. 1. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO. 1. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego Prezydent Miasta Mysłowice Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej 41-400 MYSŁOWICE, ul. Gwarków 24 Część I WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO 1. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1)

USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) Art. 1. Ustawa określa: 1) warunki nabywania

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 WydziałPrawa, Administracji i Stosunków Miedzynarodowych

Bardziej szczegółowo

Wydział Zdrowia Publicznego Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Wydział Zdrowia Publicznego Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Wydział Zdrowia Publicznego Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Nazwa modułu Ubezpieczenia Społeczne i Zdrowotne Kod modułu Zakład Polityki Zdrowotnej Wydział Zdrowia Publicznego

Bardziej szczegółowo

Problem przyzwolenia społecznego na przestępstwa ubezpieczeniowe

Problem przyzwolenia społecznego na przestępstwa ubezpieczeniowe prof. zw. dr hab. Tadeusz Szumlicz Katedra Ubezpieczenia Społecznego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Problem przyzwolenia społecznego na przestępstwa ubezpieczeniowe Komentarze do definicji: Kto, w

Bardziej szczegółowo

Waloryzacja świadczeń od 1 marca 2006 r.

Waloryzacja świadczeń od 1 marca 2006 r. Waloryzacja świadczeń od 1 marca 2006 r. Od 1 marca 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podwyższy w ramach waloryzacji wypłacane emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty rodzinne, a także

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna dr hab. Ryszard Szarfenberg

Polityka społeczna dr hab. Ryszard Szarfenberg Polityka społeczna dr hab. Ryszard Szarfenberg Wykłady dla I roku, 2009/2010 Ubezpieczenie www.ips.uw.edu.pl/rszarf/psiks/ps Obszar polityki społecznej: bezpieczeństwo socjalne Identyfikacja dobra/usługi

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Zarządzanie ryzykiem dr Grzegorz Głód Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 14.10.2013 r. Kto chce mieć absolutną pewność przed podjęciem decyzji nigdy decyzji nie podejmie 1

Bardziej szczegółowo

System ubezpieczeń społecznych

System ubezpieczeń społecznych System ubezpieczeń społecznych Dr Karolina Stopka 1system Zabezpieczenie społeczne Zabezpieczenie społeczne jako: idea, instytucja stanowiąca kolejną fazę rozwojową, istniejący stan rzeczy. 2 Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Pomoc społeczna. Wpisany przez Administrator. I. Pomoc społeczna

Pomoc społeczna. Wpisany przez Administrator. I. Pomoc społeczna I. Pomoc społeczna Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać,

Bardziej szczegółowo

WZÓR WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA

WZÓR WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA WZÓR Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA Część I 1. Dane osoby ubiegającej

Bardziej szczegółowo

I N F O R M A C J A. 1) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

I N F O R M A C J A. 1) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: I N F O R M A C J A Działając na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2012r., poz.1548 ) Miejski

Bardziej szczegółowo

PRZYCHODY I WYDATKI PAŃSTWOWYCH FUNDUSZY CELOWYCH NA 2004 R.

PRZYCHODY I WYDATKI PAŃSTWOWYCH FUNDUSZY CELOWYCH NA 2004 R. PRZYCHODY I WYDATKI PAŃSTWOWYCH FUNDUSZY CELOWYCH NA 2004 R. Załącznik nr 5 PLAN FINANSOWY FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH I. Stan funduszu na początek roku x -9 509 981-12 192 456 1. - środki pieniężne

Bardziej szczegółowo

w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników

w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników DYREKTYWA RADY 86/378/EWG z dnia 24 lipca 1986 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

Bardziej szczegółowo