NORMA A INTERPRETACJA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "NORMA A INTERPRETACJA"

Transkrypt

1 GRAŻYNA HABRAJSKA NORMA A INTERPRETACJA Opublikowano w: Norma a komunikacja, Wrocław 2009, s

2 DOPEŁNIENIE SENSU Musi Pan kochać swoją żonę! Proces rozumienia zakłada odzyskanie przez odbiorcę sensu zakodowanego przez nadawcę. Do zrozumienia komunikatu konieczne jest dopełnienie sensu przez wykorzystanie informacji systemowych i informacji niesystemowych

3 Musi Pan kochać swoją żonę! DOPEŁNIENIE SENSU W procesie werbalizacji nadawca przekazuje informację dostępną systemowo, która jest wynikiem twórczej kompozycji jednostek językowych, dostępnych nadawcy i odbiorcy oraz zakłada wykorzystanie przez odbiorcę relewantnej informacji niesystemowej, która wraz z informacją dostępną systemowo umożliwia właściwą interpretację przekazu. Informacja dostępna systemowo umożliwia dopełnienie sensu, pozwalające na rozumienie komunikatu. Pozwala też na standardową interpretację przekazu w tych przypadkach, kiedy odbiorca żadnych innych relewantnych informacji nie posiada

4 Musi Pan kochać swoją żonę! DOPEŁNIENIE SENSU Standardowa interpretacja powstaje w wyniku odniesienia przekazu do standardów semantycznych. Standardy semantyczne, mające strukturę predykatowoargumentową, odzwierciedlają w systemie językowym obrazy ideacyjne, wskazujące na fragment rzeczywistości lub mentalny schemat abstrakcyjny. Standardy semantyczne mogą mieć strukturę jednoczłonową (jeden układ predykatywny) lub wieloczłonową (scenariusze)

5 Musi Pan kochać swoją żonę! DOPEŁNIENIE SENSU Istnieje różnica między stopniem specyfikacji w komunikacie a potrzebą jego dopełnienia (aproksymacja informacyjna) Kobieta w słomkowym kapeluszu pomogła mi się podnieść scenariusz: upaść leżeć podnieść się (t -3 ): UPAŚĆ [KTOŚ] (t -2 ): LEŻEĆ [KTOŚ, GDZIEŚ] (t -1 ): PODNIEŚĆ SIĘ [KTOŚ] Informacje relewantne komunikacyjnie: POMÓC [KTOŚ, KOMUŚ, W CZYMŚ] POMÓC [KTOŚ 2 : kobieta, KOMUŚ 1 : mnie, W CZYMŚ: PODNIEŚĆ SIĘ (KTOŚ 1 : ja)] Informacje komunikacyjnie nierelewantne: w słomkowym kapeluszu - identyfikacja osoby

6 Musi Pan kochać swoją żonę! DOPEŁNIENIE SENSU Standardy semantyczne mają charakter normatywny. Stanowią punkt odniesienia w standardowej interpretacji. Młody mężczyzna pomógł mi się podnieść (normatywne) POMÓC [KTOŚ 2 : młody > mężczyzna, KOMUŚ 1 : mnie, W CZYMŚ: PODNIEŚĆ SIĘ (KTOŚ 1 : ja)] Starsza kobieta pomogła mi się podnieść (nienormatywne) POMÓC [KTOŚ 2 : starsza > kobieta, KOMUŚ 1 : mnie, W CZYMŚ: PODNIEŚĆ SIĘ (KTOŚ 1 : ja)] Implikatura (dopełnienie sensu na poziomie interakcyjnym): wyrzut podkreślenie obojętności młodych ludzi

7 Musi Pan kochać swoją żonę! DOPEŁNIENIE SENSU Na poziomie interakcyjnym dopełnienie sensu komunikatu wyznacza pragmatyczne warunki skuteczności aktu mowy Zamknij okno (dopełnienie: okno jest otwarte) żądanie wymaga dopełnienia: istnieje możliwość wykonania obietnica wymaga dopełnienia: oczekiwanie wykonania przez osobę której się obiecuje + możliwość i gotowość wykonania przez osobę która obiecuje itd.

8 NORMATYWNOŚĆ Musi Pan kochać swoją żonę! Pojęcie normatywności jest bardzo szerokie. Tu omówię tylko niektóre elementy tzw. normatywności deontycznej czyli przyjętych w społeczeństwie heurystycznych reguł wykonywania obowiązku Do predykatów obowiązku należą między innymi takie jak: dobrze byłoby gdyby, należy, trzeba, wypada, powinno się, powinien, ma, musi itd.

9 NORMATYWNOŚĆ Musi Pan kochać swoją żonę! Używając predykatów obowiązku, w ich prymarnej (standardowej) funkcji, komunikujemy, że: 1) możliwe jest wykonanie tego, do czego zobowiązujemy/jesteśmy zobowiązani 2) sytuacja S lub S i, jaka ma powstać wskutek wykonania obowiązku, jest korzystna (dla kogoś niekoniecznie wykonawcy) 3) ktoś jest wyznaczony jako wykonawca

10 NORMATYWNOŚĆ Musi Pan kochać swoją żonę! Na korzyść wynikającą z zaistnienia sytuacja S, jaka ma powstać wskutek wykonania obowiązku, wskazują predykaty: dobrze by było, gdyby, należy, trzeba, nie wolno, wypada, powinno się itd. Mają one charakter nakazów, a działanie, które nakazują, jest zawsze społecznie pożądane, albo przynajmniej akceptowalne Dobrze by było, gdyby premier porozumiał się z prezydentem Należy przestrzegać prawa Nie wypada krytykować księży itd. Bardzo często występują jako reguły (przesłanki) ogólne w argumentacji aksjologicznej

11 NORMATYWNOŚĆ Musi Pan kochać swoją żonę! Na wykonawcę, który ma obowiązek wykonania wyznaczonego działania wskazują takie predykaty jak: powinien, ma, musi itd. Pozwalają one nadawcy oczekiwać, że obowiązek zostanie zrealizowany (powinność zostanie spełniona) Powinien postępować zgodnie z prawem przestrzeganie prawa (E+) Dziecko ma chodzić do szkoły Student musi zdawać egzaminy

12 NORMATYWNOŚĆ (A) Musi pan kochać swoją żonę! (B) Dlaczego zatem taka interpretacja (oczekiwanie na spełnienie powinności) wypowiedzi osoby (A) przez osobę (B) w motcie powoduje efekt komiczny? Musi pan kochać swoją żonę ma charakter normy obyczajowej, realizując standard semantyczny: KOCHAĆ [KTOŚ: MĄŻ (rodzice, chłopak itd.), KOGOŚ: ŻONA (dzieci, dziewczyna, itd.)] Zgoda na normatywny nakaz: Tak. Muszę daje efekt komiczny i równocześnie powoduje konieczność poszukiwania nowej interpretacji wypowiedzenia jako reakcji na określoną sytuację S i : Musi Pan kochać swoją żonę podziw (gdy S i : E+) lub współczucie (gdy S i : E )

13 NORMATYWNOŚĆ Musi Pan kochać swoją żonę! Znacznie częściej predykatów obowiązku używamy w funkcjach innych niż standardowa. Interpretowane są wówczas jako różne akty mowy w zależności od: typowanego wykonawcy (JA, TY, ON), czasu wykonania (t -1, t +1 ), oceny sytuacji (E+, E ), a w odniesieniu do przeszłości także stwierdzenia wykonania lub niewykonania działania i jego ocena w powiązaniu z oceną sytuacji

14 INTERPRETACJA Musi Pan kochać swoją żonę! Najczęściej mamy do czynienia z różnego rodzaju usprawiedliwianiem (siebie i innych), albo krytyką zachowania, wyrzutami (wobec siebie i innych). KRYTYKA S i : nie zaproszono (t -1 ) profesora X do komisji ekspertów (E ) (A) Profesor X się obraził (B) Należało go zaprosić samokrytyka (A) Sprawiłem (t -1 ) przykrość (E ) matce (samokrytyka, żal) (B) Nie powinieneś tego robić wyrzut (A) Kowalski nie zaprosił (t -1 ) profesora X do komisji ekspertów (E ) (B) Miał go zaprosić krytyka (A) Powiedziałem Marii, co o niej myślę (B) Nie musiałeś tego robić krytyka, wyrzut

15 INTERPRETACJA Musi Pan kochać swoją żonę! USPRAWIEDLIWIANIE (A) Zwolniłeś Annę z pracy? (B) Trzeba było to zrobić usprawiedliwianie się (A) Zwolniłem Annę z pracy (B) Musiałeś to zrobić usprawiedliwianie, pocieszanie (A) Piotr wolałby nie zwalniać Anny z pracy (B) Będzie musiał to zrobić usprawiedliwianie, tłumaczenie

16 INTERPRETACJA Musi Pan kochać swoją żonę! Inne interpretacje predykatów obowiązku (A) Pojedziesz do sanatorium? (B) Powinienem gotowość (A) Muszę przygotować ten projekt na jutro wymuszona gotowość, wymówka, żalenie się (B) Ty masz to zrobić? zdziwienie, oburzenie (A) Pomóż Annie (B) Nie muszę tego robić odmowa (A) Anna zrezygnowała z pracy (B) Nie będę musiał jej zwalniać zadowolenie

17 NALEŻY / TRZEBA / WYPADA [KTOŚ, ZROBIĆ (KTOŚ, COŚ)] T-1 T+1 JA TY ON Metapredykat Wyk. E INTERPRETACJA Należało / trzeba było / wypadało to zrobić Należy / trzeba / wypada to zrobić nie E Samokrytyka tak E+ Zadowolenie E nie E Wyrzut tak nie tak Usprawiedliwianie się E+ Pochwała E Usprawiedliwianie kokoś, pocieszanie Wyrzut E+ pochwała E Usprawiedliwianie kogoś nakaz

18 POWINIEN [KTOŚ, (Z)ROBIĆ (KTOŚ, COŚ)] WYPOWIEDZENIE Wyk. INTERPRETACJA Nie powinienem tego robić tak T-1 samokrytyka JA nie Powinienem to zrobić T+1 gotowość Nie powinieneś tego robić tak T-1 wyrzut TY nie Powinieneś to zrobić T+1 rada T-1 ON Nie powinien tego robić tak nie wyrzut T+1 Powinien to zrobić obowiązek. oczekiwanie, nadzieja T0 Nie powinno się tego robić Powinno się to zrobić nakaz

19 JA (t -1 ): MIEĆ [KTOŚ, ZROBIĆ (KTOŚ, COŚ)] WYPOWIEDZENIE WYK INTERPRETACJA Miałem to zrobić, ale nie usprawiedliwianie się (- Miałeś to zrobić!) - Miałem nie lekceważenie TY Miałeś to zrobić nie wyrzut ON Miał to zrobić nie wyrzut JA Miałem tego nie robić nie usprawiedliwianie się, tłumaczenie TY ON Miałeś to zrobić nie wyrzut Miałeś tego nie robić tak wyrzut Miał to zrobić nie wyrzut Miał tego nie robić nie usprawiedliwianie kogoś, tłumaczenie JA Czy miałem to zrobić? nie zdziwienie TY Czy miałeś to zrobić? tak wyrzut ON Czy miał to zrobić? tak wyrzut Czy miał to zrobić? nie usprawiedliwianie kogoś, tłumaczenie

20 (t +1 ): MIEĆ [KTOŚ, (Z)ROBIĆ (KTOŚ, COŚ)] WYPOWIEDZENIE INTERPRETACJA JA Mam to zrobić gotowość wymuszona TY Masz to zrobić polecenie, nakaz ON Ma to zrobić nadzieja JA Mam tego nie robić usprawiedliwianie TY Masz tego nie robić polecenie, nakaz ON Ma tego nie robić polecenie, nakaz przekazywany przez pośrednika JA Czy mam to zrobić? prośba o radę TY Czy masz to zrobić? zdziwienie ON Czy ma to zrobić? zdziwienie, zwątpienie

21 (t -1 ): MUSIEĆ [KTOŚ, (Z)ROBIĆ (KTOŚ, COŚ)] WYPOWIEDZENIE WYK INTERPRETACJA JA Musiałem to zrobić Tak usprawiedliwianie się TY Musiałeś to zrobić Tak usprawiedliwianie kogoś; pocieszanie ON Musiał to zrobić Tak usprawiedliwiane kogoś JA Nie musiałem tego robić Tak samokrytyka TY Nie musiałeś tego robić Tak wyrzut Nie musiałeś tego robić Nie usprawiedliwianie kogoś, pocieszanie ON Nie musiał tego robić Tak wyrzut Nie musiał tego robić Nie usprawiedliwianie kogoś, tłumaczenie JA Czy musiałem to robić? Tak wątpliwości co do słuszności czynu TY Czy musiałeś to zrobić? Tak wątpliwość lub wyrzut ON Czy musiał to zrobić? Tak wątpliwość lub wyrzut Czy musiał to zrobić? nie usprawiedliwianie kogoś, tłumaczenie

22 (t +1 ): MUSIEĆ [KTOŚ, (Z)ROBIĆ (KTOŚ, COŚ)] JA TY ON WYPOWIEDZENIE Muszę to zrobić Muszę to zrobić Musisz to zrobić Rozumiem, że musisz robić to, co on ci każe Musi to zrobić Musi to zrobić INTERPRETACJA gotowość usprawiedliwianie się rada pogarda oczekiwanie, nadzieja usprawiedliwianie, tłumaczenie JA Nie muszę tego robić odmowa TY Nie musisz tego robić rada ON Nie musi tego robić usprawiedliwianie, tłumaczenie JA Czy muszę to robić? odmowa TY Czy musisz to robić? rada (spowodowanie, by nie robił) ON Czy musi to robić? zdziwienie, zwątpienie

23 (t +1 ): MUSIEĆ [KTOŚ, (Z)ROBIĆ (KTOŚ, COŚ)] JA WYPOWIEDZENIE Będę musiał to zrobić Będę musiał to zrobić TY Będziesz musiał to zrobić rada ON JA TY ON JA TY ON Będzie musiał to zrobić INTERPRETACJA gotowość wymuszona usprawiedliwianie się oczekiwanie, nadzieja Będzie musiał to zrobić usprawiedliwianie, tłumaczenie Nie będę musiał tego zadowolenie robić Nie będziesz musiał tego pocieszenie robić Nie będzie musiał tego uspokajanie robić Czy będę musiał to robić? zaniepokojenie Czy będziesz musiał to zrobić? Czy będzie musiał to robić? obawa obawa

24 JA (t +1 ): MUSIEĆ [KTOŚ, ZROBIĆ (KTOŚ, COŚ)] WYPOWIEDZENIE INTERPRETACJA WYPOWIEDZENIE INTERPRETACJA Muszę to zrobić gotowość Będę musiał to zrobić gotowość wymuszona Muszę to zrobić usprawiedliwianie się Będę musiał to zrobić usprawiedliwianie się TY Musisz to zrobić rada ON Będziesz musiał to zrobić Musi to zrobić oczekiwanie, nadzieja Będzie musiał to zrobić oczekiwanie, nadzieja Musi to zrobić JA Nie muszę tego robić odmowa TY Nie musisz tego robić rada ON Nie musi tego robić JA Czy muszę to robić? odmowa TY Czy musisz to robić? usprawiedliwianie, tłumaczenie usprawiedliwianie, tłumaczenie rada (spowodowanie, by nie robił) ON Czy musi to robić? zdziwienie, zwątpienie Będzie musiał to zrobić Nie będę musiał tego robić Nie będziesz musiał tego robić Nie będzie musiał tego robić Czy będę musiał to robić? Czy będziesz musiał to zrobić? Czy będzie musiał to robić? rada usprawiedliwianie, tłumaczenie zadowolenie pocieszenie uspokajanie zaniepokojenie obawa obawa

25 MA MUSI 7 Wyrzut 12 usprawiedliwiane 4 usprawiedliwianie usprawiedliwianie kogoś, pocieszanie 2 usprawiedliwianie kogoś, tłumaczenie -2 usprawiedliwianie kogoś, tłumaczenie 6 3 usprawiedliwianie się, tłumaczenie - 2 usprawiedliwianie się 4 polecenie, nakaz (w tym: przekazywany przez pośrednika 1) 4 Wyrzut 4 Rada 3 wątpliwości 3 zdziwienie, zwątpienie 2 Gotowość gotowość wymuszona Lekceważenie Nadzieja Odmowa prośba o radę 2 Odmowa 2 Obawa 2 oczekiwanie, nadzieja pocieszenie Samokrytyka, żal uspokajanie zadowolenie zaniepokojenie zdziwienie, zwątpienie

26 MA MUSI 7 wyrzut 12 usprawiedliwiane 4 usprawiedliwianie 4 wyrzut 3 zdziwienie, zwątpienie 1 zdziwienie, zwątpienie 1 gotowość wymuszona 2 gotowość 1 odmowa 2 odmowa 4 rada 3 polecenie, nakaz 3 wątpliwości 2 obawa 2 oczekiwanie, nadzieja pocieszenie lekceważenie samokrytyka, żal nadzieja uspokajanie odmowa zadowolenie prośba o radę zaniepokojenie

Kompetencja komunikacyjna a interpretowanie obrazów

Kompetencja komunikacyjna a interpretowanie obrazów Grażyna Habrajska Uniwersytet Łódzki Kompetencja komunikacyjna a interpretowanie obrazów Opublikowano w: Badanie i projektowanie komunikacji, red. Michał Grech i Anette Siemes, Wrocław 2013, s. 59-78 Kompetencja

Bardziej szczegółowo

MANIPULACJA ZA POMOCĄ AKTÓW EMOTYWNYCH

MANIPULACJA ZA POMOCĄ AKTÓW EMOTYWNYCH Grażyna Habrajska Uniwersytet Łódzki MANIPULACJA ZA POMOCĄ AKTÓW EMOTYWNYCH Opublikowano w: Mechanizmy perswazji i manipulacji, red. Grażyna Habrajska, wyd. Leksem, Łask 2007 PODSTAWOWE ZAGADNIENIA 1)

Bardziej szczegółowo

co decyduje o tym, że niektóre teksty językowe mają charakter literacki? jaka jest różnica między zwykłym, codziennym

co decyduje o tym, że niektóre teksty językowe mają charakter literacki? jaka jest różnica między zwykłym, codziennym Co sprawia, że "Lalka" Prusa to tekst literacki? co decyduje o tym, że niektóre teksty językowe mają charakter literacki? jaka jest różnica między zwykłym, codziennym komunikatem językowym a tekstem literackim?

Bardziej szczegółowo

DOPEŁNIENIA SENSU W PROCESIE KOMUNIKACJI

DOPEŁNIENIA SENSU W PROCESIE KOMUNIKACJI Grażyna Habrajska Uniwersytet Łódzki DOPEŁNIENIA U W PROCESIE KOMUNIKACJI Opublikowano w: Świadomość językowa w komunikowaniu, red. Magdalena Steciąg i Marian Bugajski, Zielona Góra 2012, s. 49-58 Dopełnianie

Bardziej szczegółowo

KOMPRESJA W SŁOWNIKU KOMUNIKACYJNYM

KOMPRESJA W SŁOWNIKU KOMUNIKACYJNYM Grażyna Habrajska Uniwersytet Łódzki KOMPRESJA W SŁOWNIKU KOMUNIKACYJNYM Opublikowano w: Rozmowy o komunikacji 6: Dynamika dyskursu społecznego, red. Grażyna Habrajska, Łódź 2013, s. 49-61 KOMPRESJA i

Bardziej szczegółowo

POZIOMY FUNKCJONALNE JĘZYKA NATURALNEGO

POZIOMY FUNKCJONALNE JĘZYKA NATURALNEGO Grażyna Habrajska POZIOMY FUNKCJONALNE JĘZYKA NATURALNEGO Opublikowano w: Język poza granicami języka. Teoria i metodologia współczesnych nauk o języku, red. Aleksander Kiklewicz i Józef Dębowski, Olsztyn

Bardziej szczegółowo

Gatunkowe zróżnicowanie wypowiedzi

Gatunkowe zróżnicowanie wypowiedzi Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego 1 Pojęcie tekstu/wypowiedzi 2 Pojęcie tekstu definicja Jerzego Bartmińskiego i Stanisławy Niebrzegowskiej-Bartmińskiej Tekst ponadzdaniowa jednostka językowa,

Bardziej szczegółowo

BARIERY W KOMUNIKACJI I SPOSOBY ICH PRZEŁAMYWANIA

BARIERY W KOMUNIKACJI I SPOSOBY ICH PRZEŁAMYWANIA BARIERY W KOMUNIKACJI I SPOSOBY ICH PRZEŁAMYWANIA Sylwia Wrona Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wrocław, 29.05.2015 KOMUNIKACJA - proces przekazywania (wymiany) informacji między jej uczestnikami -

Bardziej szczegółowo

KATEGORIA OBSERWATORA A PROCES WIZUALIZACJI

KATEGORIA OBSERWATORA A PROCES WIZUALIZACJI Grażyna Habrajska Uniwersytet Łódzki KATEGORIA OBSERWATORA A PROCES WIZUALIZACJI Opublikowano w: Komunikacja wizualna w przestrzeni publicznej, red. Anna Obrębska, Łódź 2009, s. 9-19 Kategoria obserwatora

Bardziej szczegółowo

dr hab. Maciej Witek, prof. US http://kognitywistykanaus.pl/mwitek/ Etyka i komunikacja rok akademicki 2014/15

dr hab. Maciej Witek, prof. US http://kognitywistykanaus.pl/mwitek/ Etyka i komunikacja rok akademicki 2014/15 dr hab. Maciej Witek, prof. US http://kognitywistykanaus.pl/mwitek/ Etyka i komunikacja rok akademicki 2014/15 Temat 1 Co to jest komunikacja? Komunikacja konwencjonalna i niekonwencjonalna H.P. Grice

Bardziej szczegółowo

ŚWIADOMOŚĆ I NIEŚWIADOMOŚĆ W KOMUNIKACJI

ŚWIADOMOŚĆ I NIEŚWIADOMOŚĆ W KOMUNIKACJI Opublikowano w: Świadomość językowa w komunikowaniu, red. Magdalena Steciąg i Marian Bugajski, Zielona Góra 2012 Aleksy Awdiejew Uniwersytet Jagielloński ŚWIADOMOŚĆ I NIEŚWIADOMOŚĆ W KOMUNIKACJI KOMPETENCJA

Bardziej szczegółowo

Co to jest asertywność

Co to jest asertywność ASERTYWNOŚĆ Co to jest asertywność To umiejętność, dzięki której ludzie otwarcie wyrażają swoje myśli, preferencje, uczucia, przekonania, poglądy, wartości, bez odczuwania wewnętrznego dyskomfortu i nie

Bardziej szczegółowo

JĘZYK JAKO KOMUNIKAT WYZWANIA I PORADY Z CYKLU: PORADY DYDAKTYKA

JĘZYK JAKO KOMUNIKAT WYZWANIA I PORADY Z CYKLU: PORADY DYDAKTYKA JĘZYK JAKO KOMUNIKAT WYZWANIA I PORADY Z CYKLU: PORADY DYDAKTYKA Definicje komunikacja ruch polegający na utrzymaniu łączności między odległymi od siebie miejscami, odbywający się środkami lokomocji na

Bardziej szczegółowo

Style komunikacji w organizacji

Style komunikacji w organizacji Style komunikacji w organizacji Czym dla Ciebie jest komunikacja? 2 Modele komunikacji Komunikacja jako transfer informacji Komunikacja jako interakcja Komunikacja jako uzgadnianie znaczenia Komunikacja

Bardziej szczegółowo

akceptuję siebie, choć widzę też własne akceptuję innych, choć widzę ich wady jestem tak samo ważny jak inni ludzie Copyright by Danuta Anna

akceptuję siebie, choć widzę też własne akceptuję innych, choć widzę ich wady jestem tak samo ważny jak inni ludzie Copyright by Danuta Anna akceptuję siebie, choć widzę też własne wady akceptuję innych, choć widzę ich wady jestem tak samo ważny jak inni ludzie 1 1. Uległy (wycofany): Druga osoba jest ważniejsza niż ja 2. Agresywny (intruzywny):

Bardziej szczegółowo

Maciej Witek Instytut Filozofii Uniwersytet Szczeciński.

Maciej Witek Instytut Filozofii Uniwersytet Szczeciński. Maciej Witek Instytut Filozofii Uniwersytet Szczeciński http://mwitek.univ.szczecin.pl maciej.witek@univ.szczecin.pl Założenie o heterogeniczności, hipoteza skutku interakcyjnego, eksternalistyczne ujęcie

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKACJA MIĘDZYLUDZKA. mjr Danuta Jodłowska

KOMUNIKACJA MIĘDZYLUDZKA. mjr Danuta Jodłowska KOMUNIKACJA MIĘDZYLUDZKA mjr Danuta Jodłowska KOMUNIKACJA WERBALNA Komunikacja werbalna to przekazywanie informacji za pomocą wyrazów. Dużą rolę odgrywają tu takie czynniki, jak: akcent (badania dowiodły,

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KWIECIEŃ 2013

EGZAMIN GIMNAZJALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KWIECIEŃ 2013 EGZAMIN GIMNAZJALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KWIECIEŃ 2013 ANALIZA I INTERPRETACJA WYNIKÓW EGZAMINU GIMNAZJALNEGO W KLASACH III KWIECIEŃ 2013 W RAMACH PROGRAMU PODNOSZĄCEGO EFEKTYWNOŚĆ KSZTAŁCENIA PPEK, REALIZOWANEGO

Bardziej szczegółowo

Podstawy logiki praktycznej

Podstawy logiki praktycznej Podstawy logiki praktycznej Wykład 2: Język i części języka Dr Maciej Pichlak Uniwersytet Wrocławski Katedra Teorii i Filozofii Prawa maciej.pichlak@uwr.edu.pl Semiotyka Nauka o znakach język jako system

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA KOMUNIKACYJNA W INTERAKCJI

SYTUACJA KOMUNIKACYJNA W INTERAKCJI Grażyna Habrajska Uniwersytet Łódzki SYTUAC KOMUNIKACYJNA W INTERAKCJI Oublikowano w: Sytuacja komunikacyjna i jej arametry, red. Grażyna Sawicka, Bydgoszcz 2010 Na oziomie interakcyjnym sytuacja komunikacyjna

Bardziej szczegółowo

Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną?

Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną? MEDIACJE Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną? Konflikt to rozbieżność interesów lub przekonań stron. Ich dążenia nie mogą być zrealizowane równocześnie. Konflikt pojawia

Bardziej szczegółowo

Bunt nastolatka. Przejawy buntu. Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Akademia Młodego Ekonomisty. dr Paweł Kwas. łamie wcześniejsze zasady

Bunt nastolatka. Przejawy buntu. Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Akademia Młodego Ekonomisty. dr Paweł Kwas. łamie wcześniejsze zasady Bunt nastolatka Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Akademia Młodego Ekonomisty dr Paweł Kwas Przejawy buntu łamie wcześniejsze zasady nie wykonuje poleceń próbuje używek wchodzi w złe towarzystwo... 1 Dlaczego

Bardziej szczegółowo

ALEKSY AWDIEJEW Uniwersytet Jagielloński. Opublikowano w: Styl, dyskurs, media, red. Barbara Bogołębska, Monika Worsowicz, Łódź 2010

ALEKSY AWDIEJEW Uniwersytet Jagielloński. Opublikowano w: Styl, dyskurs, media, red. Barbara Bogołębska, Monika Worsowicz, Łódź 2010 ALEKSY AWDIEJEW Uniwersytet Jagielloński Opublikowano w: Styl, dyskurs, media, red. Barbara Bogołębska, Monika Worsowicz, Łódź 2010 Właściwa teoria reklamy taki model teoretyczny, który w praktyce mógłby

Bardziej szczegółowo

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się;

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się; I DZIEŃ COACHING ZESPOŁU PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA MODUŁ TEMATYKA ZAJĘĆ przedstawienie się; SESJA WSTĘPNA przedstawienie celów i programu szkoleniowego; analiza SWOT moja rola w organizacji

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do logiki Język jako system znaków słownych

Wprowadzenie do logiki Język jako system znaków słownych Wprowadzenie do logiki Język jako system znaków słownych Mariusz Urbański Instytut Psychologii UAM Mariusz.Urbanski@.edu.pl język system znaków słownych skoro system, to musi być w tym jakiś porządek;

Bardziej szczegółowo

Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu.

Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu. Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu. Zależy jej na Twoim sukcesie, w każdej sferze życia. Im więcej szczęśliwych ludzi na świecie,

Bardziej szczegółowo

Podstawy komunikacji interpersonalnej. Poznań 2013 Copyright by Danuta Anna Michałowska

Podstawy komunikacji interpersonalnej. Poznań 2013 Copyright by Danuta Anna Michałowska Podstawy komunikacji interpersonalnej 1 Podstawy komunikacji interpersonalnej Umiejętności interpersonalne: otwartość i zaufanie Informacje zwrotne kontakt 2 abc 3 Umiejętności interpersonalne zainicjowanie

Bardziej szczegółowo

P. H. Grice ( ) i teoria implikatury. sytuacja problemowa zastana przez Grice'a:

P. H. Grice ( ) i teoria implikatury. sytuacja problemowa zastana przez Grice'a: P. H. Grice (1913 1988) i teoria implikatury sytuacja problemowa zastana przez Grice'a: teza o wieloznaczności versus teorie semantyczne Russella i Fregego P. H. Grice (1913 1988) i teoria implikatury

Bardziej szczegółowo

Główne problemy kognitywistyki: Reprezentacja

Główne problemy kognitywistyki: Reprezentacja Główne problemy kognitywistyki: Reprezentacja Wykład 4 Reprezentacja a koncepcje rozszerzonego umysłu i rozszerzonego narzędzia Andrzej Klawiter http://www.amu.edu.pl/~klawiter klawiter@amu.edu.pl Rozszerzone

Bardziej szczegółowo

P. H. Grice i teoria implikatury. sytuacja problemowa zastana przez Grice'a: teza o wieloznaczności versus teorie semantyczne Russella i Fregego

P. H. Grice i teoria implikatury. sytuacja problemowa zastana przez Grice'a: teza o wieloznaczności versus teorie semantyczne Russella i Fregego P. H. Grice i teoria implikatury sytuacja problemowa zastana przez Grice'a: teza o wieloznaczności versus teorie semantyczne Russella i Fregego P. H. Grice i teoria implikatury sytuacja problemowa zastana

Bardziej szczegółowo

Logika dla prawników

Logika dla prawników Logika dla prawników Wykład I: Pytania o logikę Dr Maciej Pichlak Uniwersytet Wrocławski Katedra Teorii i Filozofii Prawa mpichlak@prawo.uni.wroc.pl Tak na logikę Kodeks karny: Art. 226 1. Kto znieważa

Bardziej szczegółowo

Podczas analiz kultury bezpieczeństwa pytamy pracowników. Jak cię widzą... czyli o dawaniu informacji zwrotnych. Rozwój osobisty/szkolenie

Podczas analiz kultury bezpieczeństwa pytamy pracowników. Jak cię widzą... czyli o dawaniu informacji zwrotnych. Rozwój osobisty/szkolenie Rozwój osobisty/szkolenie Jak cię widzą... czyli o dawaniu informacji zwrotnych Jak cię widzą... czyli o dawaniu informacji zwrotnych Wielu przełożonych wie, że dawanie informacji zwrotnych (feedbacków)

Bardziej szczegółowo

Skutki nieprzedłużenia terminu związania ofertą

Skutki nieprzedłużenia terminu związania ofertą Skutki nieprzedłużenia terminu związania ofertą Marcin Radecki Adwokat z Kancelarii Prawnej Jerzy T. Pieróg Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności w których

Bardziej szczegółowo

Jeszcze nie mówi, a już porozumiewa się - rozwój komunikowania się małych dzieci

Jeszcze nie mówi, a już porozumiewa się - rozwój komunikowania się małych dzieci Jeszcze nie mówi, a już porozumiewa się - rozwój komunikowania się małych dzieci Pierwsze miesiące życia dziecka 1. interakcje twarzą w twarz z opiekunem Pierwsze miesiące życia dziecka 1. interakcje twarzą

Bardziej szczegółowo

Data odniesienia. Wpisany przez Andrzej Okrasiński

Data odniesienia. Wpisany przez Andrzej Okrasiński Polskie instytucje podatkowe nie są zobowiązane do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych operacji polegającej na podniesieniu kapitału zakładowego. Dotyczy to tzw. metody aportowej. Polskie

Bardziej szczegółowo

3 dzień: Poznaj siebie, czyli współmałżonek lustrem

3 dzień: Poznaj siebie, czyli współmałżonek lustrem 3 dzień: Poznaj siebie, czyli współmałżonek lustrem Trzeba wierzyć w to, co się robi i robić to z entuzjazmem. Modlić się to udać się na pielgrzymkę do wewnętrznego sanktuarium, aby tam uwielbiać Boga

Bardziej szczegółowo

Pouczenie o przysługujących prawach

Pouczenie o przysługujących prawach Pouczenie o przysługujących prawach Ta ulotka zawiera ważne informacje dotyczące przysługujących Ci praw podczas pobytu na posterunku policji. Przez prawa rozumiemy ważne swobody i pomoc, z których zgodnie

Bardziej szczegółowo

Asertywność / Asertywność szefa

Asertywność / Asertywność szefa Asertywność / Asertywność szefa Program szkolenia organizowanego przez BMS Polska Kluczowe zagadnienia: Zachowania asertywne w życiu zawodowym i prywatnym. Stosowanie technik asertywnych. Wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Odbiór komunikatu - wypowiedzi

Odbiór komunikatu - wypowiedzi Odbiór komunikatu - wypowiedzi Wydaje się być czymś naturalnym, że odbiorca wypowiedzi przyjmuje ją tak, jak zakodował ja nadawca. Skąd jednak tak częste nieporozumienia? Ile nieraz trzeba nam udzielać

Bardziej szczegółowo

Dialogi projektowe zaburzenia w komunikacji zespołu projektowego

Dialogi projektowe zaburzenia w komunikacji zespołu projektowego Dialogi projektowe zaburzenia w komunikacji zespołu projektowego dr Olgierd Annusewicz Carrywater Consulting Sp. z o.o. Al. Jerozolimskie 65/79, Centrum LIM, XV piętro, 00-697 Warszawa, (22) 630 66 55,

Bardziej szczegółowo

Przejawy buntu. Bunt nastolatka. Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. dr Paweł Kwas. łamie wcześniejsze zasady. nie wykonuje poleceń.

Przejawy buntu. Bunt nastolatka. Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. dr Paweł Kwas. łamie wcześniejsze zasady. nie wykonuje poleceń. Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Bunt nastolatka dr Paweł Kwas Uniwersytet w Białymstoku 25 marzec 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Przejawy buntu łamie wcześniejsze

Bardziej szczegółowo

PROFESJONALNA OBSŁUGA KLIENTA

PROFESJONALNA OBSŁUGA KLIENTA OFENSYWA JAKOŚCI dla hoteli i pensjonatów h t t p : / / w w w. v i p. k a r r. p l PROFESJONALNA OBSŁUGA KLIENTA KOMUNIKACJA INTERPERSONALNA Tomasz Kozłowski psycholog SCHEMAT KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE GRY. projektowanie konstruowanie. użycie. R. Duke, Gaming the Future s Language, SAGE Publications, New York, 1974

TWORZENIE GRY. projektowanie konstruowanie. użycie. R. Duke, Gaming the Future s Language, SAGE Publications, New York, 1974 TWORZENIE GRY Projektowanie gry jest połączeniem naśladownictwa istniejących już formatów gier, nieuchwytnej, ale prawdziwej sztuki i pewnych zasad projektowania, z których część jest już dobrze określona

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

Wstęp do logiki. Pytania i odpowiedzi

Wstęp do logiki. Pytania i odpowiedzi Wstęp do logiki Pytania i odpowiedzi 1 Pojęcie pytania i odpowiedzi DEF. 1. Pytanie to wyrażenie, które wskazuje na pewien brak w wiedzy subiektywnej lub obiektywnej i wskazuje na dążenie do uzupełnienia

Bardziej szczegółowo

Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności.

Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności. Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności. HARD CASE tzw. trudny przypadek stosowania prawa > brak jednoznacznej normy, która została wytworzona przez określony autorytet >przypadki trudności

Bardziej szczegółowo

PRAGMATYKA rok akademicki 2016/2017 semestr zimowy. Temat 4: Implikatury

PRAGMATYKA rok akademicki 2016/2017 semestr zimowy. Temat 4: Implikatury PRAGMATYKA rok akademicki 2016/2017 semestr zimowy Temat 4: Implikatury PRZYPOMNIENIE Przedmiot pragmatyki: pragmatyczne aspekty znaczenia wypowiedzi, tj. znaczenie wypowiedzi minus jego aspekty semantyczne.

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LEARNIT KOBIETY W IT EMANUELA (IT) Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska

Bardziej szczegółowo

DOPEŁNIENIE SENSU W PROCESIE KOMUNIKACJI

DOPEŁNIENIE SENSU W PROCESIE KOMUNIKACJI Aleksy Awdiejew (UJ), Grażyna Habrajska (UŁ) DOPEŁNIENIE SENSU W PROCESIE KOMUNIKACJI OPUBLIKOWANE W: SŁOWO W KONTEKŚCIE, RED. ALEKSANDRA KNAPIK, WŁADYSŁAW CHŁOPICKI, PIOTR CHRUSZCZEWSKI, KRAKÓW 2013,

Bardziej szczegółowo

Komunikacja interpersonalna w zespole

Komunikacja interpersonalna w zespole Komunikacja interpersonalna w zespole Partnerzy LOB Sylwia Sobiesiak TRAINING TREE Komunikacja łac. CommunicaLo = łączność, wymiana, rozmowa Jak rozmawiać? NADAWCA intencja kodowanie wiadomość przekaz

Bardziej szczegółowo

Osoby starsze o sprawowaniu opieki nieformalnej nad seniorem w Polsce

Osoby starsze o sprawowaniu opieki nieformalnej nad seniorem w Polsce Badanie realizowane w ramach Finansowanie działalności polegającej na prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych oraz zadań z nimi związanych, służących rozwojowi młodych naukowców oraz uczestników

Bardziej szczegółowo

dr hab. Maciej Witek, prof. US PRAGMATYKA rok akademicki 2016/2017

dr hab. Maciej Witek, prof. US  PRAGMATYKA rok akademicki 2016/2017 dr hab. Maciej Witek, prof. US http://kognitywistyka.usz.edu.pl/mwitek/ PRAGMATYKA rok akademicki 2016/2017 Temat 1: Wprowadzenie: czym jest pragmatyka Charles Morris (1938): syntaktyka formalne badania

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO KOMUNIKACJI JĘZYK

WPROWADZENIE DO KOMUNIKACJI JĘZYK WPROWADZENIE DO KOMUNIKACJI JĘZYK JĘZYK -TEMATY CZĘŚĆ WPROWADZAJĄCA 1. Czym jest język? 2. Jak nasze myśli wpływają na język? 3. Zasady jak się porozumiewać by być zrozumianym. 4. Jak język wpływa na nasze

Bardziej szczegółowo

Współpraca w zespole i z klientem w sytuacjach stanowiących wyzwanie

Współpraca w zespole i z klientem w sytuacjach stanowiących wyzwanie Strona 1 Dwudniowy program szkoleniowy dla kadry zarządzającej Współpraca w zespole i z klientem w sytuacjach stanowiących wyzwanie inspirowany Porozumieniem Bez Przemocy wg Marshalla Rosenberga Co wpływa

Bardziej szczegółowo

Jolanta Malanowska Dolnośląski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli we Wrocławiu

Jolanta Malanowska Dolnośląski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli we Wrocławiu Jolanta Malanowska Dolnośląski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli we Wrocławiu Zachowania asertywne to zespół zachowań interpersonalnych wyrażających uczucia, postawy, życzenia, opinie i prawa danej osoby

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... XI Wykaz podstawowej literatury... XV Przedmowa... XVII

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... XI Wykaz podstawowej literatury... XV Przedmowa... XVII SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... XI Wykaz podstawowej literatury... XV Przedmowa... XVII CZĘŚĆ I. Prawo jako przedmiot nauk prawnych Rozdział I. Podstawowe koncepcje prawa... 3 1. Koncepcje prawnonaturalne...

Bardziej szczegółowo

10 ZDANIE ZŁOŻONE. 1. Definicja. 2. Typy spójników współrzędnych

10 ZDANIE ZŁOŻONE. 1. Definicja. 2. Typy spójników współrzędnych 1 10 ZDANIE ZŁOŻONE 1. Definicja Przypomnijmy, że ze względu na typ struktury podzieliliśmy zdania na dwie klasy. Zdaniami złożonymi są takie zdania, których struktura wyznaczona jest przez wymagania składniowe

Bardziej szczegółowo

Ad. 10. Ad. 2. Ad. 3. Ad. 4. Ad. 5. Ad. 6. Ad. 7. Ad. 8. Ad. 9.

Ad. 10. Ad. 2. Ad. 3. Ad. 4. Ad. 5. Ad. 6. Ad. 7. Ad. 8. Ad. 9. Przeczytajcie, co o młodych mówią dorośli. Zastanówcie się, co jest prawdą, a co fałszem w ich opiniach. Do każdej z wypowiedzi dopiszcie, jak chcielibyście być postrzegani przez dorosłych i dlaczego na

Bardziej szczegółowo

Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak

Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak Wydział Psychologii, Uniwersytet Warszawski U dzieci w wieku szkolnym zaburzenia językowe mogą być trudne do rozpoznania Poprawa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia konsumenta Mgr Beata Skowrońska psycholog, coach Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Witajcie! Trening metapoznawczy dla osób z depresją (D-MCT) 02/15 Jelinek, Hauschildt, Moritz & Kowalski;

Witajcie! Trening metapoznawczy dla osób z depresją (D-MCT) 02/15 Jelinek, Hauschildt, Moritz & Kowalski; Witajcie! Trening metapoznawczy dla osób z depresją (D-MCT) 02/15 Jelinek, Hauschildt, Moritz & Kowalski; ljelinek@uke.de D-MCT: Pozycja satelity Dzisiejszy temat Zachowanie Pamięć Depresja Odbiór uczuć

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET ŚLĄSKI W KATOWICACH

UNIWERSYTET ŚLĄSKI W KATOWICACH UNIWERSYTET ŚLĄSKI W KATOWICACH STUDIUM PRAKTYCZNEJ NAUKI JĘZYKÓW OBCYCH FORMAT EGZAMINU: EGZAMIN CERTYFIKUJĄCY Z JĘZYKA OBCEGO, POZIOM B2 Egzamin sprawdza znajomość języka obcego ogólnego na poziomie

Bardziej szczegółowo

Klucz odpowiedzi do zadań zamkniętych zestawu zadań pt. Chleb -S-A1-042

Klucz odpowiedzi do zadań zamkniętych zestawu zadań pt. Chleb -S-A1-042 Warszawa, 1.04.2004 r. Klucz odpowiedzi do zadań zamkniętych zestawu zadań pt. Chleb -S-A1-042 Odpowiedź 1 C 1 2 A 1 3 C 1 4 D 1 5 B 1 6 A 1 7 B 1 8 D 1 9 B 1 10 B 1 11 C 1 12 A 1 13 A 1 14 B 1 15 D 1

Bardziej szczegółowo

Jak promować i informować o Funduszach Europejskich wskazówki. Kraków, listopad 2012

Jak promować i informować o Funduszach Europejskich wskazówki. Kraków, listopad 2012 Jak promować i informować o Funduszach Europejskich wskazówki Kraków, listopad 2012 JĘZYK FUNDUSZY EUROPEJSKICH dlaczego bywa niezrozumiały? SPECJALISTYCZNY Cechy charakterystyczne języka FE SKOMPLIKOWANY

Bardziej szczegółowo

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH?

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? Podstawowa zasada radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych:,,nie reaguj, tylko działaj Rodzice rzadko starają się dojść do tego, dlaczego ich

Bardziej szczegółowo

SKUTECZNA PREZENTACJA PUBLICZNA

SKUTECZNA PREZENTACJA PUBLICZNA SKUTECZNA PREZENTACJA PUBLICZNA Marek Stączek Szkolenie realizowane w ramach projektu Harmonizacja zarządzania dydaktyką na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ OCENY FUNKCJONOWANIA SYSTEMU ZAPEWNIANIA I DOSKONALENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA NA WFCh

ARKUSZ OCENY FUNKCJONOWANIA SYSTEMU ZAPEWNIANIA I DOSKONALENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA NA WFCh ARKUSZ OCENY FUNKCJONOWANIA SYSTEMU ZAPEWNIANIA I DOSKONALENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA NA WFCh 0 Kryteria oceny nie spełnia wymogów - brak spełnienia jakichkolwiek wymagań w danym elemencie oceny, dotyczącym

Bardziej szczegółowo

1.1.4 Zasady skutecznego porozumiewania się

1.1.4 Zasady skutecznego porozumiewania się 1.1.4 Zasady skutecznego porozumiewania się Treść: to co chcemy przekazać musi być krótko i precyzyjnie określone. Wtedy łatwiej będzie to przedstawić, a dla naszego słuchacza zrozumieć. Zainteresowanie:

Bardziej szczegółowo

Zachowania organizacyjne. Ćwiczenia V

Zachowania organizacyjne. Ćwiczenia V Zachowania organizacyjne Ćwiczenia V Skuteczna komunikacja Język prosty, zrozumiały, pozbawiony wieloznaczności Zsynchronizowanie mowy werbalnej i niewerbalnej Pozytywny wydźwięk wypowiedzi: Gorzej: Nie

Bardziej szczegółowo

Diagramy przypadków użycia. WYKŁAD Piotr Ciskowski

Diagramy przypadków użycia. WYKŁAD Piotr Ciskowski Diagramy przypadków użycia WYKŁAD Piotr Ciskowski Diagram przypadków użycia definiowanie wymagań systemowych graficzne przedstawienie przypadków użycia, aktorów, związków między nimi występujących w danej

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Talent autoprezentacji Sztuka zaprezentowania własnej osoby Katarzyna Lipska Wyższa Szkoła Ekonomii, Prawa i Nauk Medycznych im. prof. Edwarda Lipińskiego w Kielcach 26

Bardziej szczegółowo

Praca ze sprawcą przemocy

Praca ze sprawcą przemocy Praca ze sprawcą przemocy stawianie granic w stosowaniu przemocy motywowanie do korzystania z pomocy Anna Wojciechowska Plan pracy Ogólne informacje nt przemocy w rodzinie Psychologiczna charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Anna Kowalska i Adam Nowak. Anna Kowalska i Adam Nowak

Anna Kowalska i Adam Nowak. Anna Kowalska i Adam Nowak T1 Anna Kowalska i Adam Nowak wraz z Rodzicami serdecznie zapraszają na uroczystość Zaślubin, która odbędzie się15 sierpnia 2015 roku o godzinie 17.00 w Kościele pw. Św. Trójcy przy ul. Krzyckiej 42 we

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SZKOLNEGO KOŁA WOLONTARIATU

REGULAMIN SZKOLNEGO KOŁA WOLONTARIATU Miłość Odpowiedzialność Przyjaźń Szacunek Integracja Koleżeństwo REGULAMIN SZKOLNEGO KOŁA WOLONTARIATU Działaj zawsze na korzyść bliźniego. Czyń dobrze każdemu, jakbyś pragnął, aby tak tobie czyniono.

Bardziej szczegółowo

Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili.

Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili. Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili. (Sokrates) Czym jest pomaganie? Pomaganie jest działaniem, w które

Bardziej szczegółowo

CYBER PRZEMOC ASPEKTY PRAWNE. mgr inż. Łukasz Sułkowski koordynator ds. bezpieczeństwa

CYBER PRZEMOC ASPEKTY PRAWNE. mgr inż. Łukasz Sułkowski koordynator ds. bezpieczeństwa CYBER PRZEMOC ASPEKTY PRAWNE mgr inż. Łukasz Sułkowski koordynator ds. bezpieczeństwa 1. Naruszanie dóbr osobistych, a w szczególności nazwiska lub pseudonimu i wizerunku oraz czci. Działania Upublicznianie

Bardziej szczegółowo

Wymiar poziomy: oś na której umieszczono instancje klasyfikatorów biorące udział w interakcji.

Wymiar poziomy: oś na której umieszczono instancje klasyfikatorów biorące udział w interakcji. Wymiar poziomy: oś na której umieszczono instancje klasyfikatorów biorące udział w interakcji. Wymiar pionowy: oś czasu przedstawiajaca ułożone chronologicznie komunikaty Podstawowe notacje graficzne Konceptualny

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego z języka obcego. nowożytnego w roku szkolnym 2014/2015

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego z języka obcego. nowożytnego w roku szkolnym 2014/2015 Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego z języka obcego nowożytnego w roku szkolnym 2014/2015 Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego z języka angielskiego na poziomie podstawowym Arkusz składał się z 40

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Maria Szulc (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. SSN Maria Szulc (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 74/16 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 listopada 2016 r. SSN Maria Szulc (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka Protokolant Bożena Kowalska w sprawie

Bardziej szczegółowo

BUZI (Bez Udziwnień Zbędnych Idioto) WYKŁAD. Memento 1

BUZI (Bez Udziwnień Zbędnych Idioto) WYKŁAD. Memento 1 METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE Wykład pierwszego kontaktu Zrozumieć współczesną technologię informacji versus ZZZ czyli JAK WARTO SIĘ UCZYĆ? Memento 1 WYKŁAD to taka forma PRZEKAZU

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 10 października 2012 r. Pozycja 63

Warszawa, dnia 10 października 2012 r. Pozycja 63 Warszawa, dnia 10 października 2012 r. Pozycja 63 ZARZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 2 października 2012 r. w sprawie organizacji, składu oraz miejsca i trybu pracy Zespołu Zarządzania

Bardziej szczegółowo

Umiejętności psychologiczne w pracy doradcy cz 2. komunikacja interpersonalna. dr Małgorzata Artymiak

Umiejętności psychologiczne w pracy doradcy cz 2. komunikacja interpersonalna. dr Małgorzata Artymiak Umiejętności psychologiczne w pracy doradcy cz 2. komunikacja interpersonalna dr Małgorzata Artymiak Komunikacja Komunikacja jest procesem ukierunkowanym na przekazywanie informacji i/lub wywoływanie określonych

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LEARNIT KOBIETY W IT SARAH (UK) Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska

Bardziej szczegółowo

Dlaczego logopedzi boją się jąkania? Analiza lingwistyczno-terapeutyczna zjawiska. dr Anna Walencik-Topiłko

Dlaczego logopedzi boją się jąkania? Analiza lingwistyczno-terapeutyczna zjawiska. dr Anna Walencik-Topiłko Dlaczego logopedzi boją się jąkania? Analiza lingwistyczno-terapeutyczna zjawiska dr Anna Walencik-Topiłko adiunkt w Katedrze Logopedii Uniwersytetu Gdańskiego; językoznawca, neurologopeda, terapeuta głosowy,

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Sztuka asertywnego komunikowania się z dziećmi Aleksandra Ziemba Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 06.11.2014r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Wychowanie bez porażek (na podstawie książki T. Gordona)

Wychowanie bez porażek (na podstawie książki T. Gordona) Wychowanie bez porażek (na podstawie książki T. Gordona) Wychowanie bez porażek Wychowanie jest szczególnym rodzajem działalności ludzkiej, polegającym na świadomym wywoływaniu zamierzonych zmian w osobowości

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY USPRAWIEDLIWIANIA NIEOBECNOŚCI W ZESPOLE SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH IM. MIKOŁAJ KOPERNIKA W WYRZYSKU

PROCEDURY USPRAWIEDLIWIANIA NIEOBECNOŚCI W ZESPOLE SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH IM. MIKOŁAJ KOPERNIKA W WYRZYSKU Załącznik nr 1 Do Zarządzenia nr 12/2012 Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. Mikołaja Kopernika w Wyrzysku z dnia 25.10.2012 r. PROCEDURY USPRAWIEDLIWIANIA NIEOBECNOŚCI W ZESPOLE SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH

Bardziej szczegółowo

9. Komunikowanie się w sprawach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy

9. Komunikowanie się w sprawach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy 9. Komunikowanie się w sprawach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy 9.1. Jakie informacje powinny być przekazywane w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy? Komunikowanie się jest

Bardziej szczegółowo

określenie stanu sprawy/postępowania, jaki ma być przedmiotem przepisu

określenie stanu sprawy/postępowania, jaki ma być przedmiotem przepisu Dobre praktyki legislacyjne 13 Przepisy przejściowe a zasada działania nowego prawa wprost Tezy: 1. W polskim porządku prawnym obowiązuje zasada działania nowego prawa wprost. Milczenie ustawodawcy co

Bardziej szczegółowo

Jak przygotować uczniów do czytania utworów poetyckich na maturze? Anna Kondracka-Zielińska

Jak przygotować uczniów do czytania utworów poetyckich na maturze? Anna Kondracka-Zielińska Jak przygotować uczniów do czytania utworów poetyckich na maturze? Anna Kondracka-Zielińska Dlaczego uczniowie odbierają poezję jako trudną? Poezja znajduje się w kanonie i kojarzy się z lekturami; Częściej

Bardziej szczegółowo

Funkcja rzeczownika w zdaniu

Funkcja rzeczownika w zdaniu Funkcja rzeczownika w zdaniu 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: zna definicję rzeczownika, wie, jaką pełni funkcję w zdaniu, zna definicję pojęć: podmiot, przydawka, orzecznik, dopełnienie, okolicznik.

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja wewnętrzna, a podnoszenie jakości pracy szkół. System Zarządzania Informacją Aplikacja nadzoru pedagogicznego

Ewaluacja wewnętrzna, a podnoszenie jakości pracy szkół. System Zarządzania Informacją Aplikacja nadzoru pedagogicznego Ewaluacja wewnętrzna, a podnoszenie jakości pracy szkół System Zarządzania Informacją Aplikacja nadzoru pedagogicznego Agenda 1. Ewaluacja teoretycznie 2. Ewaluacja wewnętrzna jako element nadzoru 3. Stanowisko

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie teoretyczne

Wprowadzenie teoretyczne Wprowadzenie teoretyczne Do realizacji naszej analizy wykorzystałyśmy screen pochodzący z portalu Mistrzowie.org oraz część dyskusji zawartej w komentarzach pod nim. Zdecydowałyśmy się na ten fragment

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceny dla poszczególnych form wypowiedzi z języka polskiego

Kryteria oceny dla poszczególnych form wypowiedzi z języka polskiego oceny dla poszczególnych form wypowiedzi z języka polskiego SPS TREŚC Zaproszenie... 2 Opowiadanie... 3 Opowiadanie z dialogiem... 4 Opis postaci... 5 Opis dzieła sztuki... 6 Opis krajobrazu... 7 Opis

Bardziej szczegółowo

Psychologiczne aspekty mediacji

Psychologiczne aspekty mediacji Psychologiczne aspekty mediacji dr Magdalena Błażek Rodzinny Ośrodek Diagnostyczno-Konsultacyjny przy Sądzie Okręgowym w Gdańsku Uniwersytet Gdański GDAŃSK, 10 grudnia 2015 R Mediacja rówieśnicza* Cztery

Bardziej szczegółowo

Komunikacja w kursie e-learningowym konieczność czy luksus? Agnieszka Wierzbicka Uniwersytet Łódzki

Komunikacja w kursie e-learningowym konieczność czy luksus? Agnieszka Wierzbicka Uniwersytet Łódzki Komunikacja w kursie e-learningowym konieczność czy luksus? Agnieszka Wierzbicka Uniwersytet Łódzki Sytuacja komunikacyjna w e-learningu ale jaka? interakcja: człowiek komputer/internet/platforma versus

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Rozdział III

Spis treści. Wstęp Rozdział III Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I Wiadomości ogólne o konstytucji jako najważniejszym w państwie akcie prawnym... 13 1. Pojęcie, geneza i funkcje konstytucji... 13 2. Konstytucja ustawą zasadniczą państwa...

Bardziej szczegółowo

Język w dzia laniu.akty mowy

Język w dzia laniu.akty mowy Język w dzia laniu. Akty mowy Uniwersytet Kardyna la Stefana Wyszyńskiego 1 Teoria aktów mowy Johna L. Austina 2 3 Pierwsza wersja teorii Johna L. Austina teoria performatywów perfomatywy wypowiedzi sprawcze,

Bardziej szczegółowo

Test badający kompetencje polonistyczne w kl. I gimnazjum (na początku roku szkolnego)

Test badający kompetencje polonistyczne w kl. I gimnazjum (na początku roku szkolnego) Test badający kompetencje polonistyczne w kl. I gimnazjum (na początku roku szkolnego) Autorki: Jadwiga Grodzka SP Kołomyja Anna Katarzyna Sobieszuk SP 2 Łomża Grażyna Szypulska PG 2 Łomża Test skonstruowano

Bardziej szczegółowo