Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności."

Transkrypt

1 Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności.

2 HARD CASE tzw. trudny przypadek stosowania prawa > brak jednoznacznej normy, która została wytworzona przez określony autorytet >przypadki trudności decyzyjnych wynikające z braku zgody wśród prawników > przepis prawny jest niedookreślony, a reguły prawniczej metodologii nie prowadzą bezpośrednio (wiążąco) do jednoznacznego wyniku. > pojęcie hard cases jest szersze niż określenie,,luki w prawie

3 kategoria sprawy trudnej jest charakterystyczna dla systemu prawa opartego na precedensach i nie ma dokładnego odpowiednika w ramach systemu prawa kontynentalnego, każde pozytywne prawo ma otwartą strukturę, a zatem pojęcia prawne charakteryzują się niepewnym zakresem (cieniem semantycznym) - wprowadzając tym samym pewien luz decyzyjny w stosowaniu prawa.

4 , w trudnych przypadkach nie jest możliwe mechaniczne (sylogistyczne) stosowanie prawa obowiązującego, lecz sędzia odwołuje się do innych wypowiedzi dyrektywalnych, na przykład norm moralnych czy obyczajowych. W pewnych sytuacjach sędzia w procesie interpretacji bądź subsumpcji spotyka się z normami, które wprost odsyłają do ocen i reguł społecznych, zawierając takie sformułowania jak na przykład: słuszność czy sprawiedliwość.

5 gdy obowiązujące prawo nie wystarcza, sąd nie tylko może, ale powinien wydać orzeczenie, odwołując się do zasad moralnych. wymóg rozwiązania takiej sprawy wynika bowiem z generalnego, proceduralnego nakazu rozstrzygnięcia obowiązujące akty prawne zawierają bezpośrednie odniesienie do fundamentalnych praw i wolności sądy stosują wprost w procesie decyzyjnym argumenty opierające się na zasadach moralnych, poczuciu moralności.

6 1 czerwiec 2010 r. wejście w życie protokołu nr 14 do EKPCz Komitet może wraz z uznaniem skargi za dopuszczalną orzec w jej przedmiocie, jeżeli jej istota w zakresie wykładni i stosowania EKPCzjest objęta ugruntowanym orzecznictwem Trybunału. Ugruntowane orzecznictwo Trybunału to linia orzeczeń kształtujących standardy ochrony praw człowieka. jeżeli sąd krajowy nie będzie uwzględniał w swoim orzecznictwie ugruntowanej linii orzeczniczej Trybunału, to Komitet w składzie 3 sędziów będzie automatycznie wydawał wyrok zgodny z tymi standardami.

7 Ponadto konsekwencją współczesnego rozwoju społeczno ekonomicznego oraz zachodzących przemian światopoglądowych i etycznych jest rosnąca rola wykładni funkcjonalnej, a to z kolei wpływa na coraz częstsze powoływanie się na zasady moralne w procesie stosowania prawa, zwłaszcza na gruncie prawa wspólnotowego. konieczne związki prawa i moralności (Robert Alexy) teoria dyskursu prawniczego (teoria argumentacji prawniczej). transcendentalnym warunkiem wspólnoty komunikacyjnej jest etyka dyskursu, dyskursywne ujęcie prawa pozwala powiązać prawo z wolną i regulowaną normami etycznymi komunikacją międzyludzką.

8 w teorii dyskursu prawniczego proces stosowania prawa jest szczególną klasą aktów mowy, które zakładają spełnienie filozoficznego roszczenia poprawności realizowanego właśnie w uniwersalnym dyskursie praktycznym poprzez odpowiednią procedurę (proceduralną teorię dyskursu). dyskurs prawniczy jest jedynie przypadkiem dyskursu praktycznego i nie jest możliwe sformułowanie w każdym przypadku dla procesu sądowego stosowania prawa uniwersalnego roszczenia poprawności reguły dyskursu są pewnymi aksjomatami argumentacyjnymi, które wyznaczają minimum racjonalności i słuszności (moralności). Proces argumentacji przeprowadzony zgodnie z procedurą dyskursu powinien doprowadzić do rozwiązania akceptowalnego w sensie aksjologicznym, to znaczy słusznego (sprawiedliwego).

9 Funkcje moralności Miękki pozytywizm tezy: 1/ pojęcie prawa zależy od przyjmowanej przez daną wspólnotę interpretacyjną reguły uznania (konwencja określająca kryteria obowiązywania norm prawnych) 2/ reguła uznania istnieje jako praktyka organów stosujących prawo; jest faktem społecznym, obiektywnym, niezależnym od wartościowań moralnych 3/ reguła uznania może dowolnie określać kryteria obowiązywania norm prawnych (mogą to być kryteria formalne, ale także treściowe np. o charakterze moralnym) 4/ teza o rozdziale prawa i moralności oznacza jedynie, że nie musi zawierać kryteriów moralnych. O tym, czy reguła uznania faktycznie je zawiera decyduje przyjmowana w danej kulturze prawnej konwencja.

10 Inkorporacja reguł moralnych do obowiązującego prawa 1/ w wersji walidacyjnej: norma prawna może być uznawana za obowiązującą normę prawną z uwagi na samą treść (bez żadnego związku z przepisami prawa stanowionego lub przez odesłania do ocen moralnych klauzule generalne). Inkorporacjonizm, mocniejsza wersja miękkiego pozytywizmu. J. Coleman, W. Waluchow 2/ w wersji derogacyjnej: norma moralna pełni funkcję derogacyjną, niemożliwe jest uznanie za regułę prawną reguły, która pochodzi od autorytetu prawotwórczego, ale nie spełnia minimalnych wymogów moralnych. Takie kryterium derogacyjne może, ale nie musi być elementem faktycznie akceptowanej normy prawnej.

11 Sprawa McLoughlin v. O Brian: zadośćuczynienie za doznaną krzywdę emocjonalną, załamanie nerwowe, w związku z wypadkiem drogowym Możliwe interpretacje: 1/ moralne uprawnienie do zadośćuczynienia przysługuje wyłącznie za szkody fizyczne; 2/ istnieje moralne prawo d0o odszkodowania za szkody emocjonalne powstałe wyłącznie na miejscu wypadku, ale nie później przeciwko sprawcy wypadku; 3/ odszkodowanie za krzywdę moralną jest należne wówczas, gdy praktyka przyznawania odszkodowań w takich okolicznościach spowodowałaby zmniejszenie ogólnych kosztów wypadku lub w inny sposób uczyniła społeczeństwo bogatszym na przyszłość; 4/moralne uprawnienie do zadośćuczynienia przysługuje za każdy rodzaj uszczerbku, fizyczny i emocjonalny, pod warunkiem, iż jest on bezpośrednią konsekwencją nieostrożnego zachowania sprawcy wypadku, bez względu na to jak przewidywalne byłoby, iż to zachowanie wywoła taki uszczerbek;

12 5/ moralne uprawnienie za szkodę emocjonalną, bądź fizyczną istnieje wówczas, gdy szkoda ta jest konsekwencją nieostrożnego zachowania i była rozsądnie przewidywalna przez sprawce szkody; 6/ istnieje moralne uprawnienie do zadośćuczynienia za rozsądnie przewidywalny uszczerbek spowodowany nieostrożnym zachowaniem sprawcy, ale tylko do momentu, gdy z okoliczności wynikałoby, iż uznanie takiego uprawnienia wywołałoby poważne i destrukcyjne finansowo obciążenia osób ponoszących odpowiedzialność za takie zachowanie, w stopniu niewspółmiernym do winy.

WYKŁAD I CZYM JEST ARGUMENTACJA PRAWNICZA?

WYKŁAD I CZYM JEST ARGUMENTACJA PRAWNICZA? WYKŁAD I CZYM JEST ARGUMENTACJA PRAWNICZA? 1 TEKST PRAWNY ROZUMIENIE INTERPRETACJA/WYKŁADNIA UZASADNIENIE/ARGUMENTACJA PRAWO ZASTOSOWANIE UZASADNIENIE/ARGUMENTACJA 2 I. Spór o metody prawnicze XIX w. 1.

Bardziej szczegółowo

ARGUMENTACJA PRAWNICZA II

ARGUMENTACJA PRAWNICZA II ARGUMENTACJA PRAWNICZA II Pytania: 1/ jakie są konsekwencje open texture of law? 2/ czy możliwe jest sformułowanie wzorów rozstrzygania problemów prawnych? dyskurs dogmatycznoprawny 3/ do jakich argumentów

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... XI Wykaz podstawowej literatury... XV Przedmowa... XVII

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... XI Wykaz podstawowej literatury... XV Przedmowa... XVII SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... XI Wykaz podstawowej literatury... XV Przedmowa... XVII CZĘŚĆ I. Prawo jako przedmiot nauk prawnych Rozdział I. Podstawowe koncepcje prawa... 3 1. Koncepcje prawnonaturalne...

Bardziej szczegółowo

RODZAJE ARGUMENTÓW W DYSKURSIE PRAWNICZYM

RODZAJE ARGUMENTÓW W DYSKURSIE PRAWNICZYM ARGUMENTACJA PRAWNICZA WYKŁAD III Pytania: 1/ jakie są konsekwencje tezy open texture of law? 2/ czy możliwe jest sformułowanie wzorów rozstrzygania problemów prawnych? dyskurs dogmatycznoprawny 3/ do

Bardziej szczegółowo

Konstytucyjne środki ochrony praw. Prawo do sądu Prawo do odszkodowania art. 77 ust. 1 Skarga konstytucyjna RPO

Konstytucyjne środki ochrony praw. Prawo do sądu Prawo do odszkodowania art. 77 ust. 1 Skarga konstytucyjna RPO Konstytucyjne środki ochrony praw Prawo do sądu Prawo do odszkodowania art. 77 ust. 1 Skarga konstytucyjna RPO Konstytucyjne prawo do sądu 1) prawo dostępu do sądu, tj. prawo uruchomienia procedury przed

Bardziej szczegółowo

Sławomir Chomoncik Rola precedensu w kulturach prawnych. Studenckie Zeszyty Naukowe 9/13, 52-56

Sławomir Chomoncik Rola precedensu w kulturach prawnych. Studenckie Zeszyty Naukowe 9/13, 52-56 Sławomir Chomoncik Rola precedensu w kulturach prawnych Studenckie Zeszyty Naukowe 9/13, 52-56 2006 Sławomir Chomoncik Rola precedensu w kulturach prawnych Pomiędzy prawem kontynentalnym a prawem anglosaskim

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002

UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002 UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002 Względna przyczyna odwoławcza w postaci zarzutu rażącej niewspółmierności kary przewidziana w art. 438 pkt 4 zd. 1 k.p.k. może stanowić podstawę wniesienia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp (Adam Bosiacki)... 7 Wybrana bibliografia... 45

Spis treści. Wstęp (Adam Bosiacki)... 7 Wybrana bibliografia... 45 Spis treści Wstęp (Adam Bosiacki)... 7 Wybrana bibliografia... 45 I. Prawo a natura 1. Czystość... 55 2. Akt prawny i jego znaczenie prawne... 56 3. Subiektywny i obiektywny sens aktu; jego znaczenie...

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów... XI. Wykaz podstawowej literatury... XV. Przedmowa... XVII. ROZDZIAŁ I. Podstawowe koncepcje prawa... 3

Wykaz skrótów... XI. Wykaz podstawowej literatury... XV. Przedmowa... XVII. ROZDZIAŁ I. Podstawowe koncepcje prawa... 3 Przedmowa Dziesiąte wydanie podręcznika ze wstępu do prawoznawstwa nie zostało pomyślane jako wydanie jubileuszowe. Autorzy starali się, z jednej strony, usunąć niejasności i uproszczenia, które znalazły

Bardziej szczegółowo

Europejski Trybunał Sprawiedliwości

Europejski Trybunał Sprawiedliwości Europejski Trybunał Sprawiedliwości dr hab. Gertruda Uścińska Uniwersytet Warszawski Ekspert krajowy w programie tress (Training and reporting on European Social Security) dotyczącym implementacji przepisów

Bardziej szczegółowo

ANNA KALISZ ELIZA PROKOP-PERZYŃSKA PODSTAWY PRAWOZNAWSTWA W SCHEMATACH I TABELACH

ANNA KALISZ ELIZA PROKOP-PERZYŃSKA PODSTAWY PRAWOZNAWSTWA W SCHEMATACH I TABELACH ANNA KALISZ ELIZA PROKOP-PERZYŃSKA PODSTAWY PRAWOZNAWSTWA W SCHEMATACH I TABELACH Sosnowiec 2009 SPIS TREŚCI SŁOWO WSTĘPNE...9 LITERATURA PODSTAWOWA...10 ROZDZIAŁ I PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWOZNAWSTWIE...

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Sygn. akt III CZP 16/16 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Czy zakładowi ubezpieczeń, który wypłacił odszkodowanie z tytułu

Bardziej szczegółowo

FORUM DEBATY PUBLICZNEJ SPRAWNE I SŁUŻEBNE PAŃSTWO VII SEMINARIUM EKSPERCKIE SYSTEM STANOWIENIA PRAWA SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA

FORUM DEBATY PUBLICZNEJ SPRAWNE I SŁUŻEBNE PAŃSTWO VII SEMINARIUM EKSPERCKIE SYSTEM STANOWIENIA PRAWA SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA FORUM DEBATY PUBLICZNEJ SPRAWNE I SŁUŻEBNE PAŃSTWO VII SEMINARIUM EKSPERCKIE SYSTEM STANOWIENIA PRAWA SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA Prof. zw. dr hab. Piotr Winczorek Prof. UW dr hab. Tomasz Stawecki System źródeł

Bardziej szczegółowo

3. Funkcja represyjna Podsumowanie Rozdział III. Odpowiedzialność a sprawiedliwość Istota odpowiedzialności w prawie jako eman

3. Funkcja represyjna Podsumowanie Rozdział III. Odpowiedzialność a sprawiedliwość Istota odpowiedzialności w prawie jako eman Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Wykaz orzecznictwa... XIII XV XIX XXXIII Rozdział I. Pracownicza odpowiedzialność materialna na tle cywilnej odpowiedzialności odszkodowawczej... 1 1.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt III SK 23/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 grudnia 2014 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa Elektrociepłowni Z. S.A. z siedzibą w Z. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji

Bardziej szczegółowo

Spis treści. III. Odpowiedzialność administracji publicznej za działania legalne. w prawie francuskim... 61

Spis treści. III. Odpowiedzialność administracji publicznej za działania legalne. w prawie francuskim... 61 Przedmowa... V Wykaz skrótów... XIII Rozdział I. Geneza i zarys ewolucji odpowiedzialności państwa... 1 1. Uwagi terminologiczne... 4 2. Geneza odpowiedzialności odszkodowawczej państwa od czasów rzymskich

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZP 51/06

Uchwała z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZP 51/06 Uchwała z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZP 51/06 Sędzia SN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) Sędzia SN Zbigniew Strus Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi

Bardziej szczegółowo

Zbieg art i art. 448 w zw. z art. 24 k.c. - uwagi de lege lata i de lege ferenda

Zbieg art i art. 448 w zw. z art. 24 k.c. - uwagi de lege lata i de lege ferenda Zbieg art. 446 4 i art. 448 w zw. z art. 24 k.c. - uwagi de lege lata i de lege ferenda dr Maciej Jakub Zieliński Biuro Studiów i Analiz Sądu Najwyższego RP Zagadnienia problemowe 1. Czy członkowie rodziny

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP

ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP SYSTEM PRAWA Zbiór uporządkowanych i wzajemnie ze sobą powiązanych norm generalnych i abstrakcyjnych wysłowionych w tekstach aktów prawotwórczych i nieuchylonych

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II CNP 21/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSA Andrzej Niedużak

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 11 lipca 2002 r. II UKN 478/01

Wyrok z dnia 11 lipca 2002 r. II UKN 478/01 Wyrok z dnia 11 lipca 2002 r. II UKN 478/01 Obowiązek wypłaty jednorazowego odszkodowania rodzinie pracownika zmarłego w następstwie wypadku przy pracy, spoczywający na uspołecznionym zakładzie pracy,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Dawid Miąsik (przewodniczący) SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca) SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Dawid Miąsik (przewodniczący) SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca) SSN Maciej Pacuda Sygn. akt III SPP 15/17 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 6 kwietnia 2017 r. SSN Dawid Miąsik (przewodniczący) SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca) SSN Maciej Pacuda w sprawie ze skargi

Bardziej szczegółowo

A Marek Piechowiak FILOZOFIA PRAW CZŁOWIEKA. Prawa człowieka w świetle ich międzynarodowej ochrony

A Marek Piechowiak FILOZOFIA PRAW CZŁOWIEKA. Prawa człowieka w świetle ich międzynarodowej ochrony A 345459 Marek Piechowiak V FILOZOFIA PRAW CZŁOWIEKA Prawa człowieka w świetle ich międzynarodowej ochrony Lublin 1999 Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego SPIS TREŚCI WSTĘP 1. Wstępna

Bardziej szczegółowo

P O S T A N O W I E N I E

P O S T A N O W I E N I E Sygn. akt III KO 114/11 P O S T A N O W I E N I E Dnia 23 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Grzegorczyk SSN Jarosław Matras w sprawie

Bardziej szczegółowo

TEKST PRAWNY ROZUMIENIE INTERPRETACJA/WYKŁADNIA ARGUMENTACJA/UZASADNIENIE PRAWO ZASTOSOWANIE UZASADNIENIE

TEKST PRAWNY ROZUMIENIE INTERPRETACJA/WYKŁADNIA ARGUMENTACJA/UZASADNIENIE PRAWO ZASTOSOWANIE UZASADNIENIE TEKST PRAWNY ROZUMIENIE INTERPRETACJA/WYKŁADNIA ARGUMENTACJA/UZASADNIENIE PRAWO ZASTOSOWANIE UZASADNIENIE 1 USTAWA z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. (tekst jednolity) Rozdział 1 Przepisy ogólne

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) SSA del. do SN Dorota Wróblewska

POSTANOWIENIE. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) SSA del. do SN Dorota Wróblewska Sygn. akt IV KK 332/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 21 lutego 2013 r. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) SSA del. do SN Dorota Wróblewska Protokolant

Bardziej szczegółowo

Data odniesienia. Wpisany przez Andrzej Okrasiński

Data odniesienia. Wpisany przez Andrzej Okrasiński Polskie instytucje podatkowe nie są zobowiązane do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych operacji polegającej na podniesieniu kapitału zakładowego. Dotyczy to tzw. metody aportowej. Polskie

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Teoria prawa na kierunku Prawo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Teoria prawa na kierunku Prawo Katedra Teorii i Filozofii Prawa Poznań, dnia 6 sierpnia 2014 r. Wykładowca: dr hab. Marzena Kordela OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Teoria prawa na kierunku Prawo I. Informacje ogólne

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Korzeniowski

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Korzeniowski Sygn. akt II UK 83/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 czerwca 2013 r. SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z wniosku K. R. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 17 stycznia 2008 r., III CZP 112/07

Uchwała z dnia 17 stycznia 2008 r., III CZP 112/07 Uchwała z dnia 17 stycznia 2008 r., III CZP 112/07 Sędzia SN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Mirosław Bączyk Sędzia SN Katarzyna Tyczka-Rote Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

EU Human Rights Law STUDIA PRZYPADKÓW: DZIAŁANIA PAŃSTW CZŁONKOWSKICH & ZAKRES ZASTOSOWANIA KARTY PRAW PODSTAWOWYCH UE

EU Human Rights Law STUDIA PRZYPADKÓW: DZIAŁANIA PAŃSTW CZŁONKOWSKICH & ZAKRES ZASTOSOWANIA KARTY PRAW PODSTAWOWYCH UE STUDIA PRZYPADKÓW: DZIAŁANIA PAŃSTW CZŁONKOWSKICH & ZAKRES ZASTOSOWANIA KARTY PRAW PODSTAWOWYCH UE 1 Studia przypadków: 4 krajowe spory, w których powód powoływał się na KPP UE oraz w których sąd krajowy

Bardziej szczegółowo

Spis treści WPROWADZENIE...11

Spis treści WPROWADZENIE...11 Spis treści WPROWADZENIE...11 CZĘŚĆ PIERWSZA PODSTAWY PRAWOZNAWSTWA Rozdział I ŹRÓDŁA LUDZKIEGO POZNAWANIA... 15 1. Wiedza, filozofia, nauka... 15 2. Specyfika źródeł poznawania... 15 3. Oceny wartości

Bardziej szczegółowo

Godność w Konstytucji

Godność w Konstytucji Godność w Konstytucji Zgodnie z art. 30 Konstytucji, Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Marta Romańska

POSTANOWIENIE. SSN Marta Romańska Sygn. akt V CNP 59/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 maja 2014 r. SSN Marta Romańska w sprawie ze skargi MZ A. Sp. z o.o. z udziałem zagranicznym w L. o stwierdzenie niezgodności z prawem

Bardziej szczegółowo

NORMY PRAWA CYWILNEGO

NORMY PRAWA CYWILNEGO NORMY PRAWA CYWILNEGO Norma prawna: wypowiedz językowa-> wyznaczenie jej adresata, zakres zastosowania, zakres normowania (czyny nakazane lub zakazane) Normy postępowania są tworzone także przez uczestników

Bardziej szczegółowo

BL TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r.

BL TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r. BL-112-265-TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 22 WRZEŚNIA 2015 R. (SYGN. AKT P 37/14) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 6 CZERWCA 1997 R. - KODEKS KARNY I. METRYKA

Bardziej szczegółowo

W prawie podatkowym brakuje norm, które w generalny sposób regulowałyby zakres stosowania analogii.

W prawie podatkowym brakuje norm, które w generalny sposób regulowałyby zakres stosowania analogii. W prawie podatkowym brakuje norm, które w generalny sposób regulowałyby zakres stosowania analogii. Wnioskowanie per analogiam i jego granice należą do kontrowersyjnych zagadnień prawa podatkowego. Analogia

Bardziej szczegółowo

Stosowanie prawa podatkowego. Ryszard Mastalski

Stosowanie prawa podatkowego. Ryszard Mastalski Stosowanie prawa podatkowego Ryszard Mastalski Stosowanie prawa podatkowego Ryszard Mastalski Warszawa 2008 Wydawca: Ewa Fonkowicz Redaktor prowadzący: Ewa Fonkowicz Skład, łamanie: PIUS, Krystyna Lisiowska

Bardziej szczegółowo

Czym jest, jeśli istnieje, wspólnota semantyczna w biznesie, prawie,etyce?

Czym jest, jeśli istnieje, wspólnota semantyczna w biznesie, prawie,etyce? KONFERENCJI BIZNES - PRAWO - ETYKA Warszawa, 10 grudnia 2008 r. Czym jest, jeśli istnieje, wspólnota semantyczna w biznesie, prawie,etyce? mgr Mroczkiewicz Paweł Uniwersytet Opolski KONFERENCJI BIZNES

Bardziej szczegółowo

K A R T A P R Z E D M I O T U

K A R T A P R Z E D M I O T U Uczelnia Wydział Kierunek studiów Poziom kształcenia Profil kształcenia Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Wydział Prawa i Administracji Kierunek prawno-biznesowy Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Rola ETS w ochronie praw i wolności jednostki

Rola ETS w ochronie praw i wolności jednostki Rola ETS w ochronie praw i wolności jednostki Metody integracji poprzez prawo: 1/ substytucja (inaczej unifikacja): wprowadzenie jednolitych materialnych norm wspólnotowych; całkowite ujednolicenie prawa

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bogumiła Gruszka

UCHWAŁA. Protokolant Bogumiła Gruszka Sygn. akt III CZP 67/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 7 listopada 2012 r. SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Anna Kozłowska Protokolant Bogumiła Gruszka

Bardziej szczegółowo

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2014 r. III CZP 128/13

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2014 r. III CZP 128/13 Id: 20382 [S]posób doręczenia określony w art. 1160 k.p.c., należy stosować także do wyroków sądów polubownych. ( ) [B]rak dostatecznych podstaw, aby przez pisemne zawiadomienie, o którym mowa w art. 1160

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej

Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej Dr n. med. Grażyna Rogala-Pawelczyk Uniwersytet Medyczny w Lublinie Warszawa 09.04.2011 ZAWÓD System czynności czy prac, który jest wewnętrznie spójny, skierowany

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt II PK 296/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 marca 2012 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa J. P. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. o odszkodowanie, po

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. U z a s a d n i e n i e

POSTANOWIENIE. U z a s a d n i e n i e Sygn. akt II PZ 8/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 24 maja 2011 r. SSN Romualda Spyt (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Korzeniowski SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z

Bardziej szczegółowo

PRAWO DO RZETELNEGO PROCESU SĄDOWEGO Łukasz Lasek, Helsińska Fundacja Praw Człowieka

PRAWO DO RZETELNEGO PROCESU SĄDOWEGO Łukasz Lasek, Helsińska Fundacja Praw Człowieka PRAWO DO RZETELNEGO PROCESU SĄDOWEGO Łukasz Lasek, Helsińska Fundacja Praw Człowieka Prawo do rzetelnego procesu jest fundamentalnym prawem każdej osoby w demokratycznym państwie prawa. Pod tą zwięzłą

Bardziej szczegółowo

Część pierwsza Konwencja CMR jako podstawa prawna umowy międzynarodowego przewozu drogowego towarów

Część pierwsza Konwencja CMR jako podstawa prawna umowy międzynarodowego przewozu drogowego towarów Spis treści: Wstęp Część pierwsza Konwencja CMR jako podstawa prawna umowy międzynarodowego przewozu drogowego towarów Rozdział 1 Konwencja CMR - historia, ogólna charakterystyka, miejsce w systemie prawa,

Bardziej szczegółowo

Pojęcie stosowania prawa. Kompetencja do stosowania prawa

Pojęcie stosowania prawa. Kompetencja do stosowania prawa Pojęcie stosowania prawa Pojęcie stosowania prawa W prawoznawstwie stosowanie prawa nie jest pojęciem w pełni jednoznacznym, gdyż konkretny model stosowania prawa może wykazywać szereg cech związanych

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA CZWARTA SEKCJA

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA CZWARTA SEKCJA EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA CZWARTA SEKCJA SPRAWA DURASIK przeciwko POLSCE 1 (SKARGA nr 6735/03) WYROK 28 września 2004 r. W sprawie Durasik przeciw Polsce, Europejski Trybunał Praw Człowieka (Czwarta

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Hubert Wrzeszcz

POSTANOWIENIE. SSN Hubert Wrzeszcz Sygn. akt V CSK 23/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 23 lipca 2015 r. SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie ze skargi J. T. i E. T.-H. przy uczestnictwie J. P., H. S., I. T. i M. D. o wznowienie

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) Warszawa, dnia 30 czerwca 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) I. Cel i przedmiot ustawy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI

Spis treści. Przedmowa... XI Przedmowa...................................................... XI Wykaz skrótów................................................... XIII Rozdział I. Konstytucyjne zasady prawa i ich znaczenie dla interpretacji

Bardziej szczegółowo

Zgoda pacjenta na świadczenie zdrowotne

Zgoda pacjenta na świadczenie zdrowotne Zgoda pacjenta na świadczenie zdrowotne dr nauk prawn. Małgorzata Serwach, Uniwersytet Medyczny, Uniwersytet Łódzki Zgoda pacjenta jako zasada generalna Zgodnie z postanowieniami ustawy z 5 grudnia 1996

Bardziej szczegółowo

System instytucjonalny i prawny Unii Europejskiej. Autor: Justyna Maliszewska-Nienartowicz CZĘŚĆ I. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA UNII EUROPEJSKIEJ

System instytucjonalny i prawny Unii Europejskiej. Autor: Justyna Maliszewska-Nienartowicz CZĘŚĆ I. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA UNII EUROPEJSKIEJ System instytucjonalny i prawny Unii Europejskiej. Autor: Justyna Maliszewska-Nienartowicz CZĘŚĆ I. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA UNII EUROPEJSKIEJ ROZDZIAŁ 1. CHARAKTER PRAWNY UNII EUROPEJSKIEJ ROZDZIAŁ 2. OSOBOWOŚĆ

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)

UCHWAŁA. SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) Sygn. akt III CZP 93/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 20 grudnia 2012 r. SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Hajn

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Hajn Sygn. akt II PK 213/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 19 grudnia 2013 r. SSN Zbigniew Hajn w sprawie z powództwa X.Y. przeciwko Ministerstwu Finansów o uchylenie oceny okresowej, po rozpoznaniu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN W SPRAWIE PRZEPROWADZANIA KONKURSU NA STANOWISKO ASYSTENTA SĘDZIEGO

REGULAMIN W SPRAWIE PRZEPROWADZANIA KONKURSU NA STANOWISKO ASYSTENTA SĘDZIEGO REGULAMIN W SPRAWIE PRZEPROWADZANIA KONKURSU NA STANOWISKO ASYSTENTA SĘDZIEGO Działając na podstawie art. 155a 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z

Bardziej szczegółowo

Wartość jest przedmiotem złożonym z materii i formy. Jej formą jest wartościowość, materią jest konkretna treść danej wartości.

Wartość jest przedmiotem złożonym z materii i formy. Jej formą jest wartościowość, materią jest konkretna treść danej wartości. Wartość jest przedmiotem złożonym z materii i formy. Jej formą jest wartościowość, materią jest konkretna treść danej wartości. N. Hartmann: Materia jest tylko tworem treściowym, który posiada wartościowość.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE Z DNIA 15 GRUDNIA 2005 R. I KZP 46/05. Wpis do wykazu, o którym mowa w art. 49a 2 zd. 2 k.k., ma charakter konstytutywny.

POSTANOWIENIE Z DNIA 15 GRUDNIA 2005 R. I KZP 46/05. Wpis do wykazu, o którym mowa w art. 49a 2 zd. 2 k.k., ma charakter konstytutywny. POSTANOWIENIE Z DNIA 15 GRUDNIA 2005 R. I KZP 46/05 Wpis do wykazu, o którym mowa w art. 49a 2 zd. 2 k.k., ma charakter konstytutywny. Przewodniczący: Prezes SN L. Paprzycki. Sędziowie SN: K. Cesarz (sprawozdawca),

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II UZ 18/12. Dnia 1 czerwca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II UZ 18/12. Dnia 1 czerwca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt II UZ 18/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 1 czerwca 2012 r. SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński SSN Maciej Pacuda w sprawie z wniosku M. R.

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 25 czerwca 2009 r., III CZP 39/09

Uchwała z dnia 25 czerwca 2009 r., III CZP 39/09 Uchwała z dnia 25 czerwca 2009 r., III CZP 39/09 Sędzia SN Gerard Bieniek (przewodniczący) Sędzia SN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) Sędzia SN Iwona Koper Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Tomasza R.

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Wprowadzenie do prawoznawstwa na kierunku Prawo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Wprowadzenie do prawoznawstwa na kierunku Prawo Katedra Teorii i Filozofii Prawa Poznań, dnia 30 września 2016 r. Wykładowca: Prof. UAM dr hab. Marzena Kordela OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Wprowadzenie do prawoznawstwa na kierunku

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD ORZECZNICTWA

PRZEGLĄD ORZECZNICTWA PRZEGLĄD ORZECZNICTWA Orzecznictwo sądów ma ogromne znaczenie dla wykładni i interpretacji powszechnie obowiązującego prawa w Polsce. Analiza uzasadnień uchwał, wyroków oraz postanowień wydawanych w ramach

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 16 listopada 2004 r., III CZP 64/04

Uchwała z dnia 16 listopada 2004 r., III CZP 64/04 Uchwała z dnia 16 listopada 2004 r., III CZP 64/04 Sędzia SN Mirosława Wysocka (przewodniczący) Sędzia SN Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca) Sędzia SN Hubert Wrzeszcz Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA ETYCZNE CZĘŚCI OGÓLNEJ PRAWA CYWILNEGO Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2014 (ss. 494)

ZAGADNIENIA ETYCZNE CZĘŚCI OGÓLNEJ PRAWA CYWILNEGO Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2014 (ss. 494) Magdalena Wilejczyk ZAGADNIENIA ETYCZNE CZĘŚCI OGÓLNEJ PRAWA CYWILNEGO Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2014 (ss. 494) Nie tylko prawnicy zajmujący się problematyką należącą do części ogólnej Kodeksu cywilnego

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I CSK 364/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 19 marca 2014 r. SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Iwona Koper

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział I. Europeizacja prawa administracyjnego pojęcie i konteksty 1. Uwagi wstępne 2. Europeizacja prawa administracyjnego

Spis treści Rozdział I. Europeizacja prawa administracyjnego pojęcie i konteksty 1. Uwagi wstępne 2. Europeizacja prawa administracyjnego Przedmowa... V Wykaz skrótów... XIII Rozdział I. Europeizacja prawa administracyjnego pojęcie i konteksty. 1 1. Uwagi wstępne... 10 I. Europeizacja............................................... 10 II.

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 13 stycznia 2006 r. I UK 145/05

Wyrok z dnia 13 stycznia 2006 r. I UK 145/05 Wyrok z dnia 13 stycznia 2006 r. I UK 145/05 Prawo do emerytury na podstawie art. 29 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Irena Gromska-Szuster

POSTANOWIENIE. SSN Irena Gromska-Szuster Sygn. akt III CSK 67/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 10 kwietnia 2013 r. SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa G. sp. z o.o. w P. przeciwko T. (POLSKA) sp. z o.o. w K. o zapłatę,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Katarzyna Gonera

POSTANOWIENIE. SSN Katarzyna Gonera Sygn. akt I PZ 1/06 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 28 marca 2006 r. SSN Katarzyna Gonera w sprawie z wniosku J. G. o ustanowienie adwokata z urzędu celem złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Paweł Grzegorczyk (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada

POSTANOWIENIE. SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Paweł Grzegorczyk (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada Sygn. akt I CZ 28/17 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 marca 2017 r. SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Paweł Grzegorczyk (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada w sprawie z wniosku K.K.

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II BU 26/06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 13 czerwca 2007 r. SSN Józef Iwulski (przewodniczący) SSN Zbigniew Korzeniowski SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

Bardziej szczegółowo

w składzie: J.C. Bonichot (sprawozdawca), prezes izby, A. Arabadjiev i J.L. da Cruz Vilaça, sędziowie,

w składzie: J.C. Bonichot (sprawozdawca), prezes izby, A. Arabadjiev i J.L. da Cruz Vilaça, sędziowie, WYROK TRYBUNAŁU (siódma izba) z dnia 18 grudnia 2014 r.(*) Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego Dyrektywa 2006/112/WE Podatek VAT Stawka obniżona Artykuły przeznaczone na cele ochrony przeciwpożarowej

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt IV CNP 116/08. Dnia 3 czerwca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt IV CNP 116/08. Dnia 3 czerwca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt IV CNP 116/08 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 3 czerwca 2009 r. SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Barbara Myszka w sprawie ze skargi strony

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I CNP 16/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 3 grudnia 2010 r. SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marta Romańska SSN Bogumiła Ustjanicz

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Część I. Skarga konstytucyjna

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Część I. Skarga konstytucyjna Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XIII XV XIX Część I. Skarga konstytucyjna (Bogumił Naleziński, Jakub Królikowski, Jarosław Sułkowski) A. Komentarz tezowy... 3 Konstytucja Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE PRAWO OCHRONY ŚRODOWISKA W PRAWIE UNII EUROPEJSKIEJ I W PRAWIE POLSKIM

STUDIA PODYPLOMOWE PRAWO OCHRONY ŚRODOWISKA W PRAWIE UNII EUROPEJSKIEJ I W PRAWIE POLSKIM Przekazanie kompetencji ustawodawczych UE dr Aleksandra Sołtysińska Źródła prawa i procedury prawodawcze UE 1-2 grudnia 2017 roku przyjmowanie aktów prawnych wykonanie aktów prawnych środki proceduralne

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02 UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02 Dopuszczalne jest orzeczenie na podstawie art. 42 1 k.k. zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, kierowanie którymi nie wymaga posiadania uprawnień

Bardziej szczegółowo

Odszkodowanie z tytułu naruszenia prawa konkurencji

Odszkodowanie z tytułu naruszenia prawa konkurencji Odszkodowanie z tytułu naruszenia prawa konkurencji walka dla idei, czy o realne wyrównanie szkód? Bernadeta M. Kasztelan-Świetlik Listopad 2010 Biała księga KaŜdy, kto z powodu naruszenia prawa konkurencji

Bardziej szczegółowo

ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną

ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Administracja Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. dr hab. Stanisław Stadniczeńko Poziom studiów (I lub II stopnia): I stopnia Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 28 kwietnia 2010 r., III CZP 10/10

Uchwała z dnia 28 kwietnia 2010 r., III CZP 10/10 Uchwała z dnia 28 kwietnia 2010 r., III CZP 10/10 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Grzegorz Misiurek Sędzia SN Irena Gromska-Szuster Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Anny

Bardziej szczegółowo

USTALANIE WYSOKOŚCI ZADOŚĆUCZYNIENIA ZA SZKODĘ NA OSOBIE W PRAKTYCE SĄDOWEJ. Mikołaj Wild Instytut Wymiaru Sprawiedliwości

USTALANIE WYSOKOŚCI ZADOŚĆUCZYNIENIA ZA SZKODĘ NA OSOBIE W PRAKTYCE SĄDOWEJ. Mikołaj Wild Instytut Wymiaru Sprawiedliwości USTALANIE WYSOKOŚCI ZADOŚĆUCZYNIENIA ZA SZKODĘ NA OSOBIE W PRAKTYCE SĄDOWEJ Mikołaj Wild Instytut Wymiaru Sprawiedliwości ZAGADNIENIA OMAWIANE PODCZAS PREZENTACJI Podsumowanie podstawowych założeń dotyczących

Bardziej szczegółowo

Katedra Teorii i Filozofii Prawa Poznań, dnia 3 października 2017 r. OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

Katedra Teorii i Filozofii Prawa Poznań, dnia 3 października 2017 r. OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) Katedra Teorii i Filozofii Prawa Poznań, dnia 3 października 2017 r. OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawoznawstwo na kierunku Prawo europejskie I. Informacje ogólne 1. Nazwa modułu kształcenia:

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Piotr Malczewski

UCHWAŁA. Protokolant Piotr Malczewski Sygn. akt III CZP 74/13 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 12 grudnia 2013 r. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Irena Gromska-Szuster Protokolant

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01

Uchwała z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01 Uchwała z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01 Sędzia SN Mirosława Wysocka (przewodniczący) Sędzia SN Mirosław Bączyk Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 25 czerwca 2009 r., III CZP 40/09

Uchwała z dnia 25 czerwca 2009 r., III CZP 40/09 Uchwała z dnia 25 czerwca 2009 r., III CZP 40/09 Sędzia SN Gerard Bieniek (przewodniczący) Sędzia SN Józef Frąckowiak Sędzia SN Iwona Koper (sprawozdawca) Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Gminy Miasto

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA. Warszawa, dnia 5 marca 2014 r. Druk nr 590

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA. Warszawa, dnia 5 marca 2014 r. Druk nr 590 SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 5 marca 2014 r. Druk nr 590 KOMISJA PRAW CZŁOWIEKA, PRAWORZĄDNOŚCI I PETYCJI Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec Warszawa, dnia 15 lipca 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (druk

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Wojewoda-Buraczyńska Koncepcja multicentryczności prawa a derywacyjne argumenty systemowe. Studenckie Zeszyty Naukowe 9/13, 84-87

Katarzyna Wojewoda-Buraczyńska Koncepcja multicentryczności prawa a derywacyjne argumenty systemowe. Studenckie Zeszyty Naukowe 9/13, 84-87 Katarzyna Wojewoda-Buraczyńska Koncepcja multicentryczności prawa a derywacyjne argumenty systemowe Studenckie Zeszyty Naukowe 9/13, 84-87 2006 Katarzyna Wojewoda-Buraczyńska Koncepcja multicentryczności

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz literatury... XVII Przedmowa... XIX

Spis treści. Wykaz literatury... XVII Przedmowa... XIX Wykaz skrótów... XIII Wykaz literatury... XVII Przedmowa... XIX Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające... 1 1. Prawo Unii Europejskiej jako akademicka dyscyplina prawa... 3 I. Rozwój autonomicznej dyscypliny

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maria Szulc (przewodniczący) SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) SSN Władysław Pawlak

POSTANOWIENIE. SSN Maria Szulc (przewodniczący) SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) SSN Władysław Pawlak Sygn. akt IV CZ 92/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 5 lutego 2016 r. SSN Maria Szulc (przewodniczący) SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) SSN Władysław Pawlak w sprawie ze skargi D. C. o

Bardziej szczegółowo

R E G U L U S. Zrzeszenie Związków Zawodowych Energetyków. zapytanie Zleceniodawcy INFORMACJA PRAWNA

R E G U L U S. Zrzeszenie Związków Zawodowych Energetyków. zapytanie Zleceniodawcy INFORMACJA PRAWNA Warszawa, dnia 14 lipca 2009 r. Przedmiot informacji: Zleceniodawca opinii: Podstawy faktyczne informacji: Uprawnienia organizacji związkowej do skierowania sprawy interpretacji przepisów do Sądu Najwyższego

Bardziej szczegółowo

Umowa o zachowaniu poufności. Aktualne umowy gospodarcze

Umowa o zachowaniu poufności. Aktualne umowy gospodarcze Umowa o zachowaniu poufności Aktualne umowy gospodarcze Prawo i zarządzanie Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o. al. Krakowska 271, 02-133 Warszawa tel.: 22 559 36 00, 559 36 66, faks: 22 829 27 00,

Bardziej szczegółowo

Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym

Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej 105 JAKUB MICHALSKI Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Bogusław Cudowski

POSTANOWIENIE. SSN Bogusław Cudowski Sygn. akt I BP 5/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 25 listopada 2014 r. SSN Bogusław Cudowski w sprawie z powództwa A. Z. przeciwko S. Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Usługowo-Handlowemu Spółce

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Barbara Myszka

POSTANOWIENIE. SSN Barbara Myszka Sygn. akt IV CSK 17/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 15 lipca 2015 r. SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa R. C. przeciwko B. C. o zapłatę i zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I CNP 32/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 19 marca 2014 r. SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Iwona Koper

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Romualda Spyt

POSTANOWIENIE. SSN Romualda Spyt Sygn. akt III UK 95/10 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 21 września 2010 r. SSN Romualda Spyt w sprawie z odwołania P. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odszkodowanie z tytułu

Bardziej szczegółowo

Stosowanie prawa antydyskryminacyjnego Poszukiwanie skuteczności: środki prawne i sankcje

Stosowanie prawa antydyskryminacyjnego Poszukiwanie skuteczności: środki prawne i sankcje Stosowanie prawa antydyskryminacyjnego Poszukiwanie skuteczności: środki prawne i sankcje Kevin Duffy Przewodniczący Irlandzki Sąd Pracy Trewir, 10-11 czerwca 2013 Prawo do równości jest podstawowym prawem

Bardziej szczegółowo