Czy systemy jakości stwarzają przewagę konkurencyjną dla firm?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Czy systemy jakości stwarzają przewagę konkurencyjną dla firm?"

Transkrypt

1 Jerzy Ścierski Politechnika Śląska Wydział Organizacji i Zarządzania Katedra Zarządzania Jakością Procesów i Produktów Wprowadzenie Czy systemy jakości stwarzają przewagę konkurencyjną dla firm? Systemy zarządzania jakością oparte o wymagania norm serii 9000 stanowią standard zapewnienia/zarządzania jakością od z górą 20 lat. Początkowo wdrażane były w organizacjach o dużym potencjale ludzkim jak i finansowym. Transformacja ustrojowa i gospodarcza, która miała miejsce w ostatniej dekadzie XXw., przyczyniła się do zainteresowania polskich przedsiębiorstw systemami jakości. Polskie przedsiębiorstwa wdrażające w tym okresie systemy jakości upatrywały w nich drogę do budowania przewagi konkurencyjnej, oraz próbowały dostosować się wymagań globalnego rynku. Niwelowanie barier w handlu wraz z wejściem Polski w struktury Unii Europejskiej stworzyło przedsiębiorstwom nowe wyzwanie oferowanie wyrobów odpowiadających poziomem technicznym wyrobom oferowanym przez konkurentów z Unii Europejskiej oraz spełniających oczekiwania klientów [1]. Dostarczenie produktu spełniającego wymagania współczesnego klienta z jednej strony związane jest z technologią, z drugiej zaś z przebudową świadomości, zarówno zarządzających organizacjami, jak i osób odpowiedzialnych za realizację procesów. Problem jakości firmy nie dotyczy tylko produktów, ale również jakości procesów wytwórczych i zarządczych. Badania prowadzone w trakcie wdrażania systemów zarządzania jakością w małych przedsiębiorstwach wskazują, że podstawowym problemem w tej grupie przedsiębiorstw, jest zarządzania intuicyjne, oraz optymistyczne oceny osiąganych wyników [2]. Na podobne problemy zwraca uwagę Zymoniuk na podstawie przeprowadzonych w latach badań na grupie przedsiębiorstw prowadzących działalność na Dolnym Śląsku [3]. Do wzrostu zainteresowania wdrażaniem systemów zarządzania jakością, w szczególności dotyczyło to małych przedsiębiorstw, przyczyniły się dofinansowania w ramach programów przedakcesyjnych oraz strukturalnych. Badania przeprowadzone przez autora [3] wskazują, że skuteczność wdrożonego systemu jakości w dużym stopniu zależy od świadomości pracowników oraz jakości programu przygotowującego załogę do pracy w ramach ustanowionego systemu. Badania przeprowadzone w latach [4, 5] wskazują, że u podstaw niewielkiej skuteczności wdrożonych w małych przedsiębiorstwach systemów leży niedostateczna wiedza konsultantów akredytowanych w programach dofinansowywanych w ramach programów przedakcesyjnych i strukturalnych oraz system przyznawania akredytacji jedynie na podstawie oświadczeń wnioskującej

2 organizacji. Skuteczności wdrożonych systemów jakości poświęcona była praca [5]. Z badań wynika, że skuteczność procesu wrażania systemów jakości jest ściśle związana ze świadomością projakościową kierownictwa firmy i stopniem jego zaangażowania w kształcenie, rozumiane jako samokształcenia oraz udział w specjalistycznych szkoleniach dedykowanych dla kadry kierowniczej w zakresie nowoczesnych metod zarządzania. Problem motywów, jakimi kierują się zarządzający organizacjami, przy podejmowaniu decyzji o wdrażaniu systemów jakości jest przedmiotem badań prowadzonych zarówno w przedsiębiorstwach sektora MiŚP jak i w dużych przedsiębiorstw [7, 8, 9]. Gradowski [10] wyróżnia czynniki wewnętrzne i zewnętrzne mające wpływ na decyzję o podjęciu wdrażania i certyfikacji systemów jakości. Wśród przesłanek wewnętrznych wyróżnia: ü dążenie do zapewnienia lepszej koordynacji procesów i nadzoru nad nimi, ü większe zaangażowanie pracowników, ü poprawa nadzoru nad dokumentami i zapisami, ü poprawa jakości wyrobów/usług, ü redukcja kosztów wewnętrznych i zwiększenie zysku, zaś do przyczyn zewnętrznych zalicza: ü spełnienie wymagań klientów, ü zmniejszenie liczby skarg i reklamacji, ü poprawę pozycji rynkowej. Publikowane wyniki badań przeprowadzonych Stanach Zjednoczonych i krajach Europy, wskazują że, głównym czynnikiem wskazywanym przez zarządzających firmami jest presja klienta, zaś na drugim miejscu wymieniana jest chęć usprawnienia zarządzania [za 10]. Podobne czynniki wpływające na decyzję o wdrażaniu SZJ zanotowano również w Polsce [11]. Zachodzi wiec pytanie, czy systemy jakości wdrażane w przedsiębiorstwach stanowią narzędzie, które pozwala firmom mieszczącym się w grupie MiŚP uzyskać na rynku przewagę konkurencyjną. Badania własne Przeprowadzono badania mające na celu ocenę wykorzystania przez firmy sektora MiŚP systemów zarządzania jakości do stwarzania przewagi konkurencyjnej. Badania przeprowadzono na populacji 50 organizacji, z których 12 należało do przedsiębiorstw dużych (zatrudniających powyżej 250 osób), zaś 38 do przedsiębiorstw sektora MiŚP. Wśród badanych przedsiębiorstw 34 wdrożyły system zarządzania jakością zgodny z wymaganiami normy ISO 9001 oraz poddały go certyfikacji. Badane przedsiębiorstwa zlokalizowane były na Śląsku. Do badanych przedsiębiorstw skierowano ankietę, której celem była samoocena organizacji pod kątem następujących obszarów: ü organizacja i zarządzanie, ü rozwój kadry z uwzględnieniem indywidualnej ścieżki rozwoju oraz płynność kadr, ü strategia rozwoju,

3 ü rozwój zasobów, ü innowacyjność, ü systemy jakości, ü satysfakcja klienta wewnętrznego (pracownika), ü satysfakcja klienta zewnętrznego, ü interakcja z otoczeniem, ü stopień realizacji celu końcowego. Dla każdego z wymienionych obszarów zdefiniowano pytania, na które respondent odpowiadał Tak, jeżeli jego zdaniem istniej dowody, że obszary te są uwzględniane w praktyce przedsiębiorstwa, lub Nie, jeżeli brak dowodów na podjecie działań w tym zakresie. Przykładowe pytania dla obszaru satysfakcja klientów zewnętrznych dotyczyły takich działań jak: ü gromadzenie i przetwarzanie danych o potrzebach klienta, ü spełnieniu wymagań prawnych, ü ocenie niezawodności wyrobu, ü analizy dokumentacji dotyczącej informacji pochodzącej z rynku, od sprzedawców, serwisu, ü analizy cen na tle konkurencji, ü prowadzenia badań ankietowych, ü prowadzenia analizy ryzyka. Ankieta skierowana do przedsiębiorców obejmowała 100 pytań. Następnie w badanych przedsiębiorstwach przeprowadzono audit, którego celem było weryfikacja zadeklarowanych działań ze stanem faktycznym. Każde z pytań ankiety było punktowane. Przyznawano 2 punkty jeżeli zadeklarowane w ankiecie poparte było dowodami w postaci zapisów, bądź dokumentacji oraz 1 punkt, jeżeli istniały dowody, ze organizacja zainicjowała działania w danym obszarze. W przypadku braku dowodów przyznawano 0 punktów. Analiza wyników badań Przeprowadzone badania wykazały, że wśród badanych przedsiębiorstw największy odsetek organizacji posiadających wdrożony certyfikowany system jakości to przedsiębiorstwa zaliczone do grupy przedsiębiorstw dużych. Wśród 12 przedsiębiorstw dużych 10 posiadało certyfikowany system jakości, co stanowi 83,4 %. Dla przedsiębiorstw zaliczanych do sektora MiŚP wyróżniono 11 organizacji zatrudniających poniżej 8 pracowników, które zaliczono do grupy przedsiębiorstw mikro. Pozostałe przedsiębiorstwa to spełniające kryteria dla małych przedsiębiorstw, a wiec zatrudniające do 50 pracowników oraz średnie o zatrudnieniu w granicach 51 do 250 pracowników. Pięć z badanych przedsiębiorstw mikro (45,5%) wdrożyło i poddało certyfikacji SZJ zgodny z wymaganiami normy ISO 9001, natomiast w organizacjach małych (10 do 250 pracowników) system jakości posiadało 63,2%

4 przedsiębiorstw. Strukturę badanych przedsiębiorstw pod względem wielkości oraz wdrożonego systemu jakości pokazano a rysunku 1. Liczba przedsiębiorstw Przdsiebiorstwa duże Przedsiebiorstwa średnie Przedsiębiorstwa małe Przedsiebiorstwa mikro Przedsiębiorstwa ogółem Przedsiębiorstwa certyfikowane Rysunek 1 Struktura badanych przedsiębiorstw pod względem wielkości oraz certyfikowanego systemu jakości. Źródło: Opracowanie własne Z przytoczonych danych wynika, że w badanych przedsiębiorstwach ilość wdrożonych systemów zarządzania jakością układa się na zbliżonym poziomie (odpowiednio 83,3 i 80,0 %). Dla przedsiębiorstw małych i średnich wynoszą odpowiednio 45,5 i 66,7%. Wszystkie z deklarowanych systemów jakości wdrożone były w latach 2000 do 2006, a wiec poddane były auditom recertyfikacyjnym. W przedsiębiorstwach dużych i średnich nie zanotowano rezygnacji z recertyfikacji systemu jakości, jednakże dla przedsiębiorstw mikro, małych i średnich w 5 przypadkach na 36 przedsiębiorstw (13,9 %) nie przedłużono ważności certyfikatu na kolejny okres. We wszystkich przypadkach były to przedsiębiorstwa wytwórcze, których produkt adresowany był do klienta indywidualnego. Rezygnacja z certyfikacji SZJ powodowana była, zdaniem kierownictwa przedsiębiorstwa, kosztami przekraczającymi możliwości finansowe organizacji. Wszystkie z przedsiębiorstw, które zrezygnowały z recertyfikacji systemu korzystały z dofinansowania na ustanowienie, wdrożenie i certyfikowanie systemu jakości. Pomoc finansowa obejmowała jedynie etap wdrożenia oraz auditu certyfikacyjnego, nie uwzględniając dalszych kosztów związanych z utrzymaniem sytemu jakości oraz auditami kontrolnymi. Zdaniem kierownictwa firmy uzyskane korzyści w postaci rozszerzenia rynku nie były adekwatne do ponoszonych kosztów. Korzyści w posiadaniu certyfikowanego systemu jakości upatrują zarządzający małymi firmami, świadczącymi usługi, szczególnie dla dużych organizacji oraz uczestniczących w przetargach. Często w sytuacjach takich system jakości jest wymagany przez klienta, lub stanowi jeden z elementów zwiększających konkurencyjność małego przedsiębiorstwa. Badanie ankietowe przeprowadzone w grupie 50 przedsiębiorstw zaliczanych do dużych oraz sektora MiŚP dotyczące zagadnień związanych z organizacją i

5 zarządzaniem przedsiębiorstwem, rozwojem kadr, strategią rozwoju, strategią rozwoju zasobów ludzkich, innowacyjnością, rozwojem szeroko rozumianego systemu jakości, satysfakcji klienta zarówno wewnętrznego jak i zewnętrznego, interakcji przedsiębiorstwa z otoczeniem jak również osiągania założonych celów wykazały, że w przypadku przedsiębiorstw dużych i średnich deklarowane działania w większości przypadków układają się na poziomie maksymalnych możliwych wartości. Ilustruje to rysunek 2. Wartości deklarowane przez kierownictwo oraz uzyskane w trakcie auditu [%] 120,00 100,00 80,00 60,00 40,00 20,00 0,00 organizacja i zarządzanie, rozwój kadr, strategia rozwoju, rozwój zasobów, PRZEDSIĘBIORSTWA DUŻE innowacyjność, systemy jakości, satysfakcja klienta satysfakcja klienta interakcja z otoczeniem, stopień realizacji celu Dane na podstwie deklaracji kierownictwa Dane na podstwie auditu Rysunek 2 Wartości deklarowane przez kierownictwo przedsiębiorstw oraz uzyskane w trakcie auditu dla przedsiębiorstw dużych Źródło: Opracowanie własne Weryfikacja w formie auditu zadeklarowanych przez kierownictwo przedsiębiorstwa w ankiecie kryteriów oceny wykazała, że dla wszystkich obszarów uzyskano niższe wartości. Największe rozbieżności uzyskano w obszarze badania satysfakcji klienta wewnętrznego oraz rozwój kadr. Należy wnosić, że kierownictwo przedsiębiorstw nie zwraca szczególnej wagi na zasoby ludzkie, które odgrywają kluczową rolę w budowaniu przewagi konkurencyjnej firmy. W przypadku przedsiębiorstw dużych na najwyższym poziomie układa się interakcja z otoczeniem. Może to wynikać z wymagań prawnych, które dla tej grupy przedsiębiorstw wymuszają troskę o ochronę środowiska. W obszarze tym poza aspektami środowiskowymi badano zagadnienia związane z porządkiem na terenie przedsiębiorstwa, zaangażowanie w rozwój lokalnej kultury, sportu oraz dobroczynność. Wartości te układały się dla wszystkich grup badanych przedsiębiorstw na zbliżonym poziomie. Największą rozbieżność między deklaracją kierownictwa a wynikiem auditu zanotowano w obszarze badania satysfakcji klienta. Rozbieżność ta wynikała z braku gromadzenia oraz analizy relacji z klientem. Dotyczy to w większości przypadków

6 braku analizy reklamacji, badania konkurencji czy też informacji pochodzącej od sprzedawców lub serwisu. Podobne trendy uzyskano dla przedsiębiorstw średnich. Wyniki badań dla przedsiębiorstw małych zestawiono na rysunku 3. Wartości deklarowane przez kierownictwo oraz uzyskane w trakcie auditu [%] 120,00 100,00 80,00 60,00 40,00 20,00 0,00 organizacja i zarządzanie, rozwój kadry z uwzględnieniem strategia rozwoju, rozwój zasobów, PRZEDSIĘBIORSTWA MAŁE innowacyjność, systemy jakości, satysfakcja klienta satysfakcja klienta interakcja z otoczeniem, stopień realizacji celu Dane na podstwie deklaracji kierownictwa Dane na podstwie auditu Rysunek 3 Wartości deklarowane przez kierownictwo przedsiębiorstw oraz uzyskane w trakcie auditu dla przedsiębiorstw małych Źródło: Opracowanie własne Zarządzający małymi przedsiębiorstwami spełnienie kryteriów oceny w 100% dla obszarów: organizacja i zarządzanie, strategia rozwoju, innowacyjność, systemy jakości, satysfakcja klienta wewnętrznego oraz relacje z otoczeniem. Największą rozbieżność miedzy deklarowanym spełnieniem kryteriów a wynikiem auditu uzyskano w obszarze organizacja i zarządzanie. Potwierdza to wyniki wcześniejszych badań prowadzonych w zakresie skuteczności systemów jakości w małych przedsiębiorstwach [2, 6]. Zarządzanie małą organizacją odbywa się w wielu przypadkach w sposób intuicyjny. Potwierdzają to duże rozbieżności w deklarowanej trosce o rozwój kadr oraz strategia rozwoju. W małych przedsiębiorstwach odnotowano również niewielką troskę o relacje z otoczeniem. Chociaż uzyskane w trakcie auditu wartości nie odbiegały znacząco od wartości deklarowanych zaobserwowano w dwu przypadkach sytuacje drastycznie kolidujące z wymaganiami prawnymi. Jedną z sytuacji zidentyfikowanych podczas auditu ilustruje rysunek 4. Znamienne jest, że podany przykład negatywnego wpływu na otoczenie zanotowano w firmie posiadającej certyfikowany system zarządzania jakością od 10 lat.

7 Rysunek 4 Przykład negatywnego wpływu na środowisko stwierdzonego w trakcie auditu. Źródło: Zdjęcie autora Podsumowanie Przyjmując jako kryterium wzrostu konkurencyjności organizacji na rynku jasno zdefiniowaną strategię rozwoju, dbałość o zasoby ludzkie, innowacyjność, systemy jakości, wykorzystanie informacji dotyczących satysfakcji klienta oraz oddziaływanie na środowisko można stwierdzić, że duże i średnie przedsiębiorstwa posiadające systemy zarządzania jakością w dużym stopniu w obszarach działania wykorzystują systemy jakości oparte o wymagania zawarte w normach ISO serii Aby zwiększyć konkurencyjność na rynku organizacje te powinny w większym stopniu wykorzystywać do budowania przewagi konkurencyjnej informacje pochodzące z przedsiębiorstwa, a dotyczące potrzeb klienta, niezawodności swoich wyrobów, reklamacji dotyczących reklamacji czy też analizy trendów panujących na rynku. Badania wskazują jednak, że poprawy wymaga również zmiana podejścia do rozwoju zasobów ludzkich oraz poprawa świadomości kierownictwa przedsiębiorstw w zakresie systemów jakości oraz metod organizatorskich oraz zarządzania. W przypadku małych i mikro przedsiębiorstw zaobserwowano największe różnice, między postrzeganym (deklarowanym) przez kierownictwo przedsiębiorstwa sposobem organizacji i zarządzania oraz rozwojem kadr i strategią przedsiębiorstwa a stwierdzoną w trakcie auditu praktyką. Aby systemy jakości w pełni stanowiły narzędzie poprawy konkurencyjności przedsiębiorstwa, w przypadku małych firm, należy zwracać większą uwagę na doskonalenie umiejętności zarządczych i organizacyjnych właścicieli firm.

8 Bibliografia 1. Ścierski J. Czynnik ludzki a skuteczność funkcjonowania systemów zarządzania jakością w organizacjach przemysłowych i administracji, w Rozwój i funkcjonowanie przedsiębiorstw w warunkach globalnej gospodarki światowej. Redakcja Grudzewski M, Wydawnictwa Wyższej Szkoły Zarządzania Marketingowego i Języków Obcych w Katowicach, Katowice, 2007, 2. Ścierski J., Bugla P. Ocena systemu zarządzania organizacją jako sposób doskonalenia procesów na przykładzie firmy produkcyjnej, Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej nr 1558, ss.67-82, Gliwice Zymoniuk J. Badanie nad rozwojem systemów jakości w kontekście konkurencyjności przedsiębiorstw. Materiały Konferencji Konkurencyjność przedsiębiorstw wobec wyzwań XXI wieku., Wydawnictwa AE, Wrocław, Ścierski J. Jakość usług doradczych oferowanych przy wdrażaniu SZJ, w Instytucjonalne i rynkowe uwarunkowania rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce, red. Michalski E., Piocha S. Polskie Towarzystwo Ekonomiczne, Koszalin 2008, ss , 5. Ścierski J. Ocena jakości usług doradczych w zakresie SZJ, w Nowoczesność przemysłu i usług Metody i narzędzia nowoczesnego zarządzania organizacjami.. red. J. Pyka, TNOiK, Katowice 2008, ss , 6. Ścierski J., Nowak A., Ocena skuteczności wykorzystania programów pomocowych na przykładzie małego przedsiębiorstwa rodzinnego. Towaroznawstwo wobec integracji z Unią Europejską, Red. Żuchowski J. Politechnika radomska 2004, 7. Goh P.L., Gallear D.N.: The implementation of total quality management in small and medium sized companies. TQM Magazine 1994, nr 2 ss , 8. McTeer M, Dale B.G., Are the ISO 9000 series of quality standards of value to small companies?, European Journal of Purchasing and Supply Management, nr 4, 1994, ss , 9. Urbaniak M., Korzyści wynikające z wdrazania systemówzarzadzania, cz. II, Problemy Jakości nr 7, 2006, 10.Grudowski P. Podejście procesowe w systemach zarządzania jakością w małych i średnich przedsiębiorstwach, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, Gdańsk, 2007, s. 40, 11. Ścierski J. Zarządzanie jakością w małych organizacjach moda, czy sposób poprawy konkurencyjności firmy?, [w] Nowoczesność przemysłu i usług. Procesy restrukturyzacji i konkurencyjności w przemyśle i usługach, red. J. Pyka, TNOIK, Katowice, 2007, ss ,

9 Streszczenie Przedstawiono wyniki badań przeprowadzonych na populacji 50 przedsiębiorstw zaliczanych do grupy przedsiębiorstw dużych oraz sektora MiŚP. W ramach badań przeprowadzono sondaż ankietowy skierowany do kierownictwa przedsiębiorstw oraz dokonano weryfikacji uzyskanych w ramach sondażu odpowiedzi w formie auditu przeprowadzonego w przedsiębiorstwach. Badania wykazały, że lepiej przygotowane do wykorzystania SZJ jako narzędzia poprawy konkurencyjności są przedsiębiorstwa duże i średnie. Aby w pełni wykorzystać systemy jakości w małych przedsiębiorstwach należy położyć większy nacisk na doskonalenie umiejętności menedżerskich właścicieli firm oraz zwiększyć w tych firmach nacisk na doskonalenie zasobów ludzkich. Summary Study results conducted on a population of 50 enterprises, included in the group of big and in the sector of small & medium businesses, have been presented. Within the frames of the study, an opinion poll directed towards the enterprises top management has been carried out and a verification of the forementioned poll has been executed in the form of an enterprise audit. The research showed, that big and medium businesses are better prepared to use the QMS as a tool for improving the competitiveness. To fully utilize quality systems in small businesses, a bigger emphasis must be put on perfecting the management skills of company owners and an increased emphasis must be put on the human resources professional training.

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku ZARZĄDZENIE Nr 84/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku zmieniające zasady organizacji studiów podyplomowych Zarządzanie jakością Na podstawie 7 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r.

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia planów studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

1. Wstęp. 2. Nieobligatoryjne systemy zarządzania

1. Wstęp. 2. Nieobligatoryjne systemy zarządzania Grodno 2010 Artykuł dotyczy nieobligatoryjnych systemów zarządzania, które coraz częściej doceniane są przez kierujących zakładami, ze względu na szereg korzyści wynikający z ich wdrożenia i funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ISO Jakość samą w sobie trudno jest zdefiniować, tak naprawdę pod tym pojęciem kryje się wszystko to co ma związek z pewnymi cechami - wyrobu lub usługi - mającymi wpływ na

Bardziej szczegółowo

Obszary sprawiające trudności w systemach zarządzania jakością według normy ISO 9001:2000

Obszary sprawiające trudności w systemach zarządzania jakością według normy ISO 9001:2000 Mariusz J. Ligarski, Joanna Krysztofiuk, Obszary sprawiające trudności w systemach zarządzania jakością według normy ISO 9001:2000, Problemy jakości, 2005, nr 10, s. 32-39. Mariusz J. Ligarski, Joanna

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Aleksandra Wanat Konferencja Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Katowice 22 listopada

Bardziej szczegółowo

DOSKONALENIE SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W WYBRANYCH PRZEDSIĘBIORSTWACH PRZEMYSŁOWYCH W POLSCE

DOSKONALENIE SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W WYBRANYCH PRZEDSIĘBIORSTWACH PRZEMYSŁOWYCH W POLSCE Michał MOLENDA, Paweł SZEWCZYK Politechnika Śląska, Gliwice Wydział Organizacji i Zarządzania Katedra Zarządzania Jakością Procesów i Produktów DOSKONALENIE SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W WYBRANYCH PRZEDSIĘBIORSTWACH

Bardziej szczegółowo

Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości

Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości Prof. ndzw. UG dr hab. Małgorzata Wiśniewska Przewodnicząca Kapituły Konkursu o Pomorską Nagrodę Jakości Gdańsk, 27.02.2015 Korzenie Pomorska Nagroda Jakości ma

Bardziej szczegółowo

Komentarz do wyników polskiej wersji badania Blanchard Corporate Issues 2011

Komentarz do wyników polskiej wersji badania Blanchard Corporate Issues 2011 Komentarz do wyników polskiej wersji badania Warszawa, maj 2011 r. 1.Wprowadzenie Badanie zostało zrealizowane metodą ankiety elektronicznej między 14 grudnia 2010 a 16 stycznia 2011. Polska wersja badania,

Bardziej szczegółowo

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001 Mariola Witek Przedmiot wykładu 1.Rozwój systemów zarządzania jakością (SZJ) 2.Potrzeba posiadania formalnych SZJ 3.Korzyści

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Jakie wymagania normy ISO 9001:2000 sprawiają trudności polskim przedsiębiorstwom?

Jakie wymagania normy ISO 9001:2000 sprawiają trudności polskim przedsiębiorstwom? Mariusz J. Ligarski, Karina Koczaj, Jakie wymagania normy ISO 9001:2000 sprawiają trudności polskim przedsiębiorstwom, Problemy Jakości, 2004, nr 11, s. 24, 29-33. Mariusz J. Ligarski, Karina Koczaj Jakie

Bardziej szczegółowo

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka Zmiany w standardzie ISO 9001 dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka 1 W prezentacji przedstawiono zmiany w normie ISO 9001 w oparciu o projekt komitetu. 2 3 4 5 6 Zmiany w zakresie terminów używanych

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Podstawy firmą Marketingowe aspekty jakością Podstawy prawa gospodarczego w SZJ Zarządzanie Jakością (TQM) Zarządzanie logistyczne w SZJ Wymagania norm ISO serii 9000 Dokumentacja w SZJ Metody i Techniki

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

Zasady auditowania procesów zarządzania infrastrukturą przez jednostki certyfikujące systemy zarządzania

Zasady auditowania procesów zarządzania infrastrukturą przez jednostki certyfikujące systemy zarządzania Monika Stoma 1 Agnieszka Dudziak 2 Paweł Krzaczek 3 Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Zasady auditowania procesów zarządzania infrastrukturą przez jednostki certyfikujące systemy zarządzania Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Praca dyplomowa Analiza systemów zarządzania jakością w przedsiębiorstwach w województwie Podkarpackim

Praca dyplomowa Analiza systemów zarządzania jakością w przedsiębiorstwach w województwie Podkarpackim Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie Praca dyplomowa Analiza systemów zarządzania jakością w przedsiębiorstwach w województwie Podkarpackim Autor: Alicja Czekańska Opiekun

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania wdrażania systemu zarządzania jakością w polskich przedsiębiorstwach

Uwarunkowania wdrażania systemu zarządzania jakością w polskich przedsiębiorstwach Zeszyty Naukowe nr 653 Akademii Ekonomicznej w Krakowie 2004 Piotr Kafel Katedra Towaroznawstwa Ogólnego i Zarządzania Jakością Tadeusz Sikora Katedra Towaroznawstwa Ogólnego i Zarządzania Jakością Marek

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Sopot, 13 marca 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo

KONKURS O POMORSKĄ NAGRODĘ JAKOŚCI REGULAMIN KONKURSU O POMORSKĄ NAGRODĘ JAKOŚCI - EDYCJA XV.

KONKURS O POMORSKĄ NAGRODĘ JAKOŚCI REGULAMIN KONKURSU O POMORSKĄ NAGRODĘ JAKOŚCI - EDYCJA XV. KONKURS O POMORSKĄ NAGRODĘ JAKOŚCI REGULAMIN KONKURSU O POMORSKĄ NAGRODĘ JAKOŚCI - EDYCJA XV. GDAŃSK 2011 SEKRETARIAT KONKURSU POMORSKIEJ NAGRODY JAKOŚCI Pomorska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo Technicznych

Bardziej szczegółowo

Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008

Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 1 2 Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 3 Agenda 4 Jaki powinien być System Zarządzania wg norm serii

Bardziej szczegółowo

Journal of Agribusiness and Rural Development

Journal of Agribusiness and Rural Development ISSN 1899-5241 www.jard.edu.pl Journal of Agribusiness and Rural Development tłumaczenie CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA DECYZJE ZWIĄZANE Z WDRAŻANIEM SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ORAZ ICH SKUTKI W OCENIE PRZEDSIĘBIORSTW

Bardziej szczegółowo

Certyfikowany system zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Wartość dodana czy zbędny koszt?

Certyfikowany system zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Wartość dodana czy zbędny koszt? Anna Krawczyk Katedra Zarządzania Jakością Wydział Zarządzania UŁ Certyfikowany system zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Wartość dodana czy zbędny koszt? ? Korzyści > = < Nakłady Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Wrocław, 19 marca 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Wrocław, 19 marca 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Wrocław, 19 marca 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski SILNA MARKA ZIELONA MARKA Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski INFORMACJE OGÓLNE O PROJEKCIE Silna Marka Zielona Marka to projekt: szkoleniowo - doradczy ogólnopolski otwarty dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... 11. Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15

Spis treści. Przedmowa... 11. Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15 Przedmowa... 11 Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15 1. Charakterystyka zarządzania jakością... 15 1.1. Zarządzanie a kierowanie... 15 1.2. Cel i obiekt zarządzania... 16 1.3. Definiowanie

Bardziej szczegółowo

Składniki kosztów wdrożenia i certyfikacji systemu zarządzania jakością w małych i średnich przedsiębiorstwach branży spożywczej

Składniki kosztów wdrożenia i certyfikacji systemu zarządzania jakością w małych i średnich przedsiębiorstwach branży spożywczej Zeszyty Naukowe Towaroznawstwo Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie 874 Kraków 2011 Piotr Kafel Katedra Zarządzania Jakością Tadeusz Sikora Katedra Zarządzania Jakością Składniki kosztów wdrożenia i certyfikacji

Bardziej szczegółowo

PROJEKT NOWA JAKOŚĆ PRACY

PROJEKT NOWA JAKOŚĆ PRACY PROJEKT NOWA JAKOŚĆ PRACY Folder informacyjny projektu Nowa jakość pracy realizowanego przez Centrum Rozwoju Społeczno-Ekonomicznego w ramach Poddziałania 8.1.1 Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak.

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Książka stanowi szerokie kompendium wiedzy z zakresu systemów zarządzania. Stanowić ona może cenną pomoc

Bardziej szczegółowo

poprawy konkurencyjności

poprawy konkurencyjności Wdrażanie anie i doskonalenie systemów w zarządzania szansą poprawy konkurencyjności ci organizacji Andrzej Borcz "Przy istniejącej konkurencji firmy, które nie potrafią tworzyć i wcielać w życie doskonałej

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2010/2011 http://www.wilno.uwb.edu.

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2010/2011 http://www.wilno.uwb.edu. SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr 1 / Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka, Wydział Zarządzania, Katedra Informatyki Gospodarczej i Logistyki

Politechnika Białostocka, Wydział Zarządzania, Katedra Informatyki Gospodarczej i Logistyki Korzyści osiągane poprzez realizację projektów innowacyjnych w podlaskich małych i średnich przedsiębiorstwach Benefits achieved by the implementation of innovative projects in the Podlaskie small and

Bardziej szczegółowo

Koszty jakości w badanych przedsiębiorstwach przemysłu motoryzacyjnego

Koszty jakości w badanych przedsiębiorstwach przemysłu motoryzacyjnego Zeszyty Naukowe nr 815 Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 2010 Katedra Zarządzania Jakością Koszty jakości w badanych przedsiębiorstwach przemysłu motoryzacyjnego 1. Wprowadzenie W organizacji zorientowanej

Bardziej szczegółowo

Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji. Katowice 25 czerwiec 2013

Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji. Katowice 25 czerwiec 2013 Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji Katowice 25 czerwiec 2013 Agenda Na czym oprzeć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji (SZBI) Jak przeprowadzić projekt wdrożenia

Bardziej szczegółowo

Screening i ranking technologii

Screening i ranking technologii Screening i ranking technologii Maciej Psarski Uniwersytet Łódzki Centrum Transferu Technologii Screening i ranking Selekcja idei, technologii, opcji, możliwości, rynków, Na wczesnych etapach rozwoju przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski SILNA MARKA ZIELONA MARKA Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski INFORMACJE OGÓLNE O PROJEKCIE Silna Marka Zielona Marka to projekt: szkoleniowo - doradczy ogólnopolski otwarty dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

RAPORT. z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

RAPORT. z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki RAPORT z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Nazwa projektu: Profesjonalizacja i konkurencyjność szkolenia specjalistyczne dla instalatorów i projektantów instalacji wodociągowych

Bardziej szczegółowo

Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami... 13

Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami... 13 Spis treści Słowo wstępne (Marek Matejun).................................................. 11 Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami.................................

Bardziej szczegółowo

Budowa systemu zarządzania jakością według norm ISO serii 9000 w ochronie zdrowia

Budowa systemu zarządzania jakością według norm ISO serii 9000 w ochronie zdrowia Mariusz J. Ligarski, Budowa systemów zarządzania jakością według norm ISO serii 9000 w ochronie zdrowia, Przegląd Organizacji, 2005, nr 7-8, s. 66-69. Budowa systemu zarządzania jakością według norm ISO

Bardziej szczegółowo

Praca dyplomowa. Autor: Magdalena Karaś. Opiekun pracy: dr inż. Stanisław Zając

Praca dyplomowa. Autor: Magdalena Karaś. Opiekun pracy: dr inż. Stanisław Zając Praca dyplomowa Ocena wdrożenia oraz skuteczności wykorzystania metod, narzędzi i technik zarządzania jakością w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego Autor: Magdalena Karaś Opiekun pracy: dr inż. Stanisław

Bardziej szczegółowo

MARSCHALL POLSKA SP. Z O.O. WPŁYW POZIOMU ŚWIADOMOŚCI BIZNESOWEJ NA EFEKTYWNOŚĆ FUNKCJONOWANIA FIRM Z RÓŻNYCH SEKTORÓW RYNKU

MARSCHALL POLSKA SP. Z O.O. WPŁYW POZIOMU ŚWIADOMOŚCI BIZNESOWEJ NA EFEKTYWNOŚĆ FUNKCJONOWANIA FIRM Z RÓŻNYCH SEKTORÓW RYNKU MARSCHALL POLSKA SP. Z O.O. WPŁYW POZIOMU ŚWIADOMOŚCI BIZNESOWEJ NA EFEKTYWNOŚĆ FUNKCJONOWANIA FIRM Z RÓŻNYCH SEKTORÓW RYNKU ŁÓDŹ 03.12.2008 KONTEKST SYTUACYJNY WRAZ ZE ZMIANĄ USTROJU POLITYCZNO - EKONOMICZNEGO

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08

DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08 DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe

Bardziej szczegółowo

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do:

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: ERASMUS+ Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: spełnienia celów strategii europejskich w obszarze edukacji, w tym zwłaszcza strategii Edukacja i szkolenia 2020, rozwoju krajów partnerskich

Bardziej szczegółowo

Praca dyplomowa. Ocena zarządzania jakością według normy ISO 9001 w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego Autor: Justyna Gniady

Praca dyplomowa. Ocena zarządzania jakością według normy ISO 9001 w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego Autor: Justyna Gniady Praca dyplomowa Ocena zarządzania jakością według normy ISO 9001 w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego Autor: Justyna Gniady Opiekun pracy: dr inż. Stanisław Zając INSTYTUT GODPODARKI I POLITYKI SPOŁECZNEJ

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu jako źródło przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa

Społeczna odpowiedzialność biznesu jako źródło przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa UNIWERSYTET WARMIŃSKO MAZURSKI W OLSZTYNIE Społeczna odpowiedzialność biznesu jako źródło przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa mgr Natalia Karolina Sławińska mgr inż. Jarosław Świdyński Kwiecień 2015

Bardziej szczegółowo

Szkolenie pt. Wprowadzenie do nowelizacji normy ISO 9001:2015

Szkolenie pt. Wprowadzenie do nowelizacji normy ISO 9001:2015 Strona 1 Szkolenie pt. Wprowadzenie do nowelizacji normy ISO 9001:2015 Strona 2 1. Wprowadzenie Zgodnie z regulaminem Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO) normy dla systemów zarządzania (MSS)

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego Strona 2 PLAN DZIAŁANIA KT 270 ds. Zarządzania Środowiskowego STRESZCZENIE Komitet Techniczny ds. Zarządzania Środowiskowego został powołany 27.02.1997 r. w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego.

Bardziej szczegółowo

2. Opis zajęć dydaktycznych i pracy studenta

2. Opis zajęć dydaktycznych i pracy studenta Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Informacja naukowa i bibliotekoznawstwo. Poziom II Sylabus modułu: Jakość w bibliotece (02-BN-NB-S2-JB01, 02-BN-NB-N2-JB01) 1. Informacje

Bardziej szczegółowo

Kliknij, aby edytować styl

Kliknij, aby edytować styl Biuro Usług Doskonalenia Zarządzania i Organizacji SYSTEM Sp.j. Kliknij, aby edytować styl ul. Faradaya 53 lok. 44 42-200 Częstochowa, tel.: 34-321 43 80 e-mail: sekretariat@biuro-system.com www.biuro-system.com

Bardziej szczegółowo

ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY?

ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY? ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY? JAKI JEST CEL REWIZJI 2015? W czasach nieustannych wyzwań natury gospodarczej, technologicznej i środowiskowej, firmy muszą stale

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Wrocław, 9 kwietnia 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Wrocław, 9 kwietnia 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Wrocław, 9 kwietnia 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

Inteligentne organizacje zarządzanie wiedzą i kompetencjami pracowników

Inteligentne organizacje zarządzanie wiedzą i kompetencjami pracowników 2010 Inteligentne organizacje zarządzanie wiedzą i kompetencjami pracowników Paulina Zadura-Lichota Zespół Przedsiębiorczości Warszawa, styczeń 2010 r. Pojęcie inteligentnej organizacji Organizacja inteligentna

Bardziej szczegółowo

1. Orientacja rynkowa - aspekty i potrzeba rozwoju w środowisku internetowym - Milleniusz W. Nowak 15

1. Orientacja rynkowa - aspekty i potrzeba rozwoju w środowisku internetowym - Milleniusz W. Nowak 15 Wprowadzenie 9 Część I. Zarządzanie marketingowe 1. Orientacja rynkowa - aspekty i potrzeba rozwoju w środowisku internetowym - Milleniusz W. Nowak 15 1.1. Różne koncepcje roli marketingu w zarządzaniu

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

Co się zmieni w nowej wersji normy ISO 9001

Co się zmieni w nowej wersji normy ISO 9001 TÜV Rheinland Polska Co się zmieni w nowej wersji normy ISO 9001 Podsumowanie zmian www.tuv.pl Aktualizacja normy ISO 9001:2015 Publikacja nowej wersji normy ISO 9001:2015 jest oczekiwana we wrześniu 2015

Bardziej szczegółowo

FUNKCJA I ROLA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W ORGANIZACJACH

FUNKCJA I ROLA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W ORGANIZACJACH УДК 316 0 FUNKCJA I ROLA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W ORGANIZACJACH JÓZEF OBER Niniejszy artykuł ma za zadanie przybliżyć czytelnikowi zagadnienia związane z zarządzeniem jakością oraz ukazać jakie

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27 DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe 4. Zakres Systemu Zarządzania Jakością

Bardziej szczegółowo

Brygida Beata Cupiał. Keywords: competitiveness, innovativeness, small and medium-sized enterprises, regional support policy

Brygida Beata Cupiał. Keywords: competitiveness, innovativeness, small and medium-sized enterprises, regional support policy Zarządzanie Publiczne, 2(18)/2012, s. 75-85 Kraków 2012 Published online September 10, 2012 doi: 10.4467/20843968ZP. 12.012.0536 Wsparcie konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw w województwie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Poznań, 17 listopada 2014 r. AGENDA Innowacyjne podejście do zarządzania przedsiębiorstwem Warunki i

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego OŚ PRIORYTETOWA II RPO WO 2014-2020 KONKURENCYJNA

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Mirosław Marek PARP, Prezes Zarządu Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Bardziej szczegółowo

OFERTA WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI

OFERTA WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI OFERTA WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI PODDZIAŁANIE 2.1.1 ROZWÓJ KAPITAŁU LUDZKIEGO W PRZEDSIĘBIORSTWACH KONKURS HEROSI ORGANIZACJI Strona 1 z 8 Spis treści 1. Zakres merytoryczny

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Bieńkowska Agnieszka Bojnowska. Wrocław, 29 czerwca 2006r.

Agnieszka Bieńkowska Agnieszka Bojnowska. Wrocław, 29 czerwca 2006r. Instytut Organizacji i Zarządzania Aktywność innowacyjna organizacji dolnośląskich - metodyka badań Agnieszka Bieńkowska Agnieszka Bojnowska Innowacyjność a przewaga konkurencyjna INNOWACYJNOŚĆ KONKURENCYJNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

DOBRE PRAKTYKI SEKTOROWY PROGRAM OPERACYJNY WZROST KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW DZIAŁANIE 2.1 WSPARCIE NA DORADZTWO

DOBRE PRAKTYKI SEKTOROWY PROGRAM OPERACYJNY WZROST KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW DZIAŁANIE 2.1 WSPARCIE NA DORADZTWO DOBRE PRAKTYKI SEKTOROWY PROGRAM OPERACYJNY WZROST KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW DZIAŁANIE 2.1 WSPARCIE NA DORADZTWO Celem niniejszego opracowania jest syntetyczne przedstawienie projektów, które otrzymały

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane procedury auditów nadzoru i recertyfikacji (ASRP) (Advanced Surveillance and Recertification Procedures)

Zaawansowane procedury auditów nadzoru i recertyfikacji (ASRP) (Advanced Surveillance and Recertification Procedures) Zaawansowane procedury auditów nadzoru i recertyfikacji (ASRP) (Advanced Surveillance and Recertification Procedures) Jubileuszowa Konferencja Polskiego Forum ISO 14000 Warszawa 18.04.2012 Prowadzący:

Bardziej szczegółowo

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez KONCEPCJA SYSTEMU JAKOŚCI zgodnie z wymaganiami norm ISO serii 9000 dr Lesław Lisak Co to jest norma? Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez upoważnioną

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z AUDITU NADZORU

RAPORT Z AUDITU NADZORU Klient - Nazwa Organizacji INFORMACJE PODSTAWOWE PZM WIMET ZBIGNIEW WIŚNIEWSKI SP. J. Adres 05-420 Józefów, ul. Krucza 2 Oddziały objęte zakresem certyfikacji 05-420 Józefów, ul. Krucza 2 Telefon 48 (22)

Bardziej szczegółowo

WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA

WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA SIECI GOSPODARCZE - OCENA STANU I PROGNOZA MBA 2009 1 A KONKRETNIE OCENA STANU I PROGNOZA FUNKCJONOWANIA SIECI W OPARCIU O DOŚWIADCZENIA WIELKOPOLSKIEJ IZBY BUDOWNICTWA MBA

Bardziej szczegółowo

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego 2011 Małgorzata Jelińska CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego Szczecin, 23.11.2011 r. Definicja CSR zgodnie z ISO 26000 Społeczna

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Jakością EFQM. www.efqm.pl www.efqm.org. Dr Mariusz Maciejczak

Zarządzanie Jakością EFQM. www.efqm.pl www.efqm.org. Dr Mariusz Maciejczak Zarządzanie Jakością EFQM www.efqm.pl www.efqm.org Dr Mariusz Maciejczak Jakość a doskonałość LEPIEJ JEST DĄŻYĆ DO DOSKONAŁOŚCI I JEJ NIE OSIĄGNĄĆ, NIŻ DĄŻYĆ DO NIEDOSKONAŁOŚCI I JĄ OSIĄGNĄĆ KANASUKE MATSUSHITA,

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością

Systemy zarządzania jakością Systemy zarządzania jakością cechy, funkcje, etapy wdrażania systemu Prezentacja na spotkanie 3 System zarządzania jakością - czym jest a czym nie jest? System zarządzania jakością jest: zbiorem reguł,

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II Pod redakcją Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN: 978-83-7464-305-4

Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II Pod redakcją Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN: 978-83-7464-305-4 Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II Pod redakcją Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN: 978-83-7464-305-4 Wydawca: Wydawnictwo AGH Wstęp Urzędy są organizacjami

Bardziej szczegółowo

wsparcia w zakresie kryteriów wyboru firmy szkoleniowej lub weryfikacji jej działań. Członkowie Polskiej Izby Firm Szkoleniowych Strona 1 z 10

wsparcia w zakresie kryteriów wyboru firmy szkoleniowej lub weryfikacji jej działań. Członkowie Polskiej Izby Firm Szkoleniowych Strona 1 z 10 Misją Polskiej Izby Firm Szkoleniowych jest działanie na rzecz ciągłego rozwoju kompetencji i kształcenia przez cale życie poprzez rozwój rynku szkoleniowego, na którym obowiązują zasady uczciwej konkurencji.

Bardziej szczegółowo

Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem Żywności (FSMS) Zakres akredytacji

Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem Żywności (FSMS) Zakres akredytacji Numer publikacji EA-3/11:2009 Dokument obowiązkowy Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem Żywności (FSMS) Zakres akredytacji CEL W niniejszym dokumencie przedstawiono politykę EA dotyczącą jednostek akredytujących

Bardziej szczegółowo

Udział środków unijnych w kształtowaniu struktury finansowania sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw

Udział środków unijnych w kształtowaniu struktury finansowania sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw Wojciech Kozłowski * Udział środków unijnych w kształtowaniu struktury finansowania sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw województwa pomorskiego Wstęp Unia Europejska identyfikuje niedostateczny

Bardziej szczegółowo

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński 2012 Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą dr Adam Jabłoński GENEZA POWSTANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Konferencja w Rio de Janeiro 1992 r. 27 Zasad Zrównoważonego Rozwoju Karta Biznesu Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

ISO 9001 - zarządzanie jakością

ISO 9001 - zarządzanie jakością ISO 9001 - zarządzanie jakością Grupa CTI - kursy i szkolenia, doradztwo - Kraków Cel szkolenia Obecnie coraz więcej firm wdraża i certyfikuje swoje systemy zarządzanie jakością wg ISO 9001. Posiadanie

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

KONKURENCYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW

KONKURENCYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW JERZY BIELINSKI (red.) KONKURENCYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW w świetle Strategii Lizbońskiej CEDEWU.PL WYDAWNICTWA FACHOWE Spis treści Wstęp 7 Część 1 Mechanizmy wzrostu wartości i konkurencyjności przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

System kontroli zarządczej w praktyce polskiej administracji publicznej

System kontroli zarządczej w praktyce polskiej administracji publicznej Seminaryjne posiedzenie Kolegium Najwyższej Izby Kontroli 5 grudnia 2012 r. Elżbieta Paliga Kierownik Biura Audytu Wewnętrznego Urzędu Miejskiego w Dąbrowie Górniczej System kontroli zarządczej w praktyce

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Olsztyn, 24 marca 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

Firmowe media społecznościowe dla pracowników

Firmowe media społecznościowe dla pracowników Firmowe media społecznościowe dla pracowników Raport z badania Maciej Dymalski, Szymon Góralski Wrocław, 2012 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Transfer wiedzy z uczelni wyższych do przemysłu podstawą rozwiniętej gospodarki rynkowej doświadczenia zachodnich krajów

Transfer wiedzy z uczelni wyższych do przemysłu podstawą rozwiniętej gospodarki rynkowej doświadczenia zachodnich krajów Transfer wiedzy z uczelni wyższych do przemysłu podstawą rozwiniętej gospodarki rynkowej doświadczenia zachodnich krajów Dr Marek Szarucki Katedra Analiz Strategicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

Rynek Budowlany-J.Deszcz 2013-03-02

Rynek Budowlany-J.Deszcz 2013-03-02 Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych Badania i analizy rynku w działalności przedsiębiorstwa budowlanego. Potrzeby badań rynku na etapie planowania biznesu Kim

Bardziej szczegółowo

PBS DGA Spółka z o.o.

PBS DGA Spółka z o.o. Raport powstał w ramach projektu Małopolskie Obserwatorium Gospodarki. Publikację przygotował: PBS DGA Spółka z o.o. Małopolskie Obserwatorium Gospodarki Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament

Bardziej szczegółowo

Materiał informacyjny

Materiał informacyjny Materiał informacyjny Opracowanie i wdrożenie Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z wymaganiami normy PN EN-ISO 9001:2009 w usługach medycznych. Materiał ten jest dedykowany dla osób którym temat opracowania

Bardziej szczegółowo