ZCUKRZYCĄ. jak walczyć. pokonaj CUKRZYCĘ WE WSZYSTKICH SFERACH ŻYCIA. porad. porad jak walczyć ZCUKRZYCĄ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZCUKRZYCĄ. jak walczyć. pokonaj CUKRZYCĘ WE WSZYSTKICH SFERACH ŻYCIA. porad. porad jak walczyć ZCUKRZYCĄ"

Transkrypt

1 Najprostszy sposób obniżenia poziomu cukru pokonaj CUKRZYCĘ WE WSZYSTKICH SFERACH ŻYCIA Cukrzyca to poważna choroba. Najlepszą metodą walki z nią są drobne zmiany, których prawie nie poczujesz choć z pewnością zauważysz ich skutki. Oto ponad 750 wskazówek i rad do wykorzystania w każdym miejscu, w którym upływa ci życie. w sklepie spożywczym Wykorzystaj paragon do poprawy diety! Strona 17 w kuchni Śniadanie, które obcina kalorie z obiadu Strona 46 w pokoju dziennym Jak spalać kalorie, oglądając telewizję Strona 66 w sypialni Co trzymać pod łóżkiem, aby chronić stopy Strona 88 w restauracji Co zrobić już na parkingu, by łatwiej zrezygnować z chleba i chipsów Strona 167 w pracy Szybsze i łatwiejsze wstrzykiwanie insuliny Strona 202 w podróży Jak sobie załatwić najzdrowsze miejsce w samolocie Strona 211 w rodzinie Umów się na randkę z policją cukrzycową Strona 224 w twoim umyśle Powiedz nie sceptykowi, który w tobie tkwi Strona 234 I jeszcze więcej! 759 porad jak walczyć ZCUKRZYCĄ 759 porad jak walczyć ZCUKRZYCĄ KSIĄŻKA ZAWIERA przepisy dla osób gotujących w domu superłatwe ćwiczenia rady jak schudnąć informacje o suplementach diety i ziołach dzienniczki, tabele, wartości Zapraszamy do księgarni internetowej oraz do salonu firmowego Reader s Digest Marynarska Business Park Warszawa, ul. Taśmowa 7 proste codzienne rady, które poprawią twoje zdrowie

2 759 porad jak walczyć ZCUKRZYCĄ proste codzienne rady, które poprawią twoje zdrowie Warszawa 2009

3 PROJECT STAFF Editors Marianne Wait, Daryna Tobey Cover Designer Michele Laseau Interior Designer Rich Kershner Writers Jeff Bredenberg, Marianne McGinnis, Marie Suszynski Advisor Mary M. Austin, MA, RD, CDE Recipe Developer Robyn Webb, MS Illustrators exercises Shawn Banner, cover, interior decorative Lyse-Anne Roy Copy Editor Marcia Mangum Cronin Indexer Cohen Carruth Indexes READER S DIGEST HOME & HEALTH BOOKS President, Home & Garden and Health & Wellness Alyce Alston Editor in Chief Neil Wertheimer Creative Director Michele Laseau Executive Managing Editor Donna Ruvituso Associate Director, North America Prepress Douglas A. Croll Manufacturing Manager John L. Cassidy Marketing Director Dawn Nelson THE READER S DIGEST ASSOCIATION, INC. President and Chief Executive Officer Mary Berner President, Consumer Marketing Dawn Zier 759 Secrets for Beating Diabetes Copyright 2007 by The Reader s Digest Association, Inc. Reader s Digest Road Pleasantville, NY porad, jak walczyć z cukrzycą Pierwsze polskie wydanie Copyright 2009 Wydawca: Reader s Digest Przegląd Sp. z o.o. ul. Taśmowa 7, Warszawa tel. (0 22) , fax (0 22) Redaktor naczelny Redakcji Książek: Jacek Fronczak Dyrektor artystyczny: Maciej Marchewicz Redaktor prowadzący: Elżbieta Meissner Przekład: Roman Palewicz Konsultacja: dr n. med. Magdalena Białkowska, Edyta Doniek Korekta i indeks: Dorota Majcher Łamanie i redakcja techniczna: Point Plus i Tatiana Kwaśniewska Produkcja: Janina Dołowa Druk: Leo Paper Products Ltd. Chiny ISBN US 6007/IC Reader s Digest jest prawnie zastrzeżonym znakiem The Reader s Digest Association Inc. Żadna część niniejszej publikacji nie może być w żadnej formie reprodukowana lub przedrukowywana bez pisemnej zgody Reader s Digest Przegląd Sp. z o.o. Waż na uwa ga dla Czy tel ni ków: Autorzy tej książki dołożyli wszelkich starań, żeby zawarte w niej informacje były możliwie dokładne i aktualne. Prosimy jednak Czytelników, by z konkretnymi problemami medycznymi zwracali się do prowadzącego ich lekarza i nie zastępowali ani nie zmieniali zaleceń terapeutycznych bez jego aprobaty. Autorzy, konsultanci, redaktorzy i wydawcy tej książki nie mogą być odpowiedzialni za działania podejmowane przez Czytelników po jej przeczytaniu. Podane w książce nazwy leków i firm oraz adresy stron internetowych nie oznaczają ich promowania przez Reader s Digest. Przy pi sy zdjęć: stro na 31 Da wid Bi shop, stro na 42 za zgo dą Fran kli na Bec ke ra. Do dat ko we fo to gra fie za zgo dą Ama na Ima ges, Blend Ima ges, BrandX, Com stock, Cor bis, Cre atas, Di gi tal Vi sion, Fan cy Pho to gra phy, Food col lec tion, Fstop, Get ty Ima ges, Go od Sho ot, The Ima ge Bank, Ima ge So ur ce, Ima ge na vi, Joh ner Ima ges, Ju pi ter Ima ges, Pho to Al to, Pho to Disc, Pho to gra pher s Cho ice, Ri ser, Stock By te, Vee.

4 spis treści po ko naj cu krzy cę we wszyst kich od wy daw cy sfe rach swo je go ży cia 6 zdro wie wpro wa dze nie jak nigdy dotąd 7 roz dział pierw szy w skle pie spo żyw czym 15 roz dział dru gi w kuch ni 37 roz dział trze ci w po ko ju dzien nym 63 roz dział czwar ty wsy pial ni 77 roz dział pią ty na po dwór ku 95 roz dział szó sty w twoim sąsiedztwie 107 roz dział siód my czas re kre acji 119 roz dział ósmy w ga bi ne cie le kar skim 135 roz dział dzie wią ty w ap te ce 151 roz dział dzie sią ty wre stau ra cji 165 roz dział je de na sty w pra cy 189 roz dział dwu na sty w po dró ży 203 roz dział trzy na sty w ro dzi nie 219 roz dział czter na sty wtwo im umy śle 231 roz dział pięt na sty wtwo im ży ciu 245 roz dział szes na sty po mo ce 257 in deks 271

5 6 po ko naj cu krzy cę we wszyst kich sfe rach swo je go ży cia Każ de go dnia ro bisz set ki, a na wet ty sią ce rze czy, od wy pi ja nia po ran nej ka wy po włą cza nie kom pu te ra. O wie lu z tych rze czy na wet nie my ślisz, po pro stu je ro bisz. Czy nie któ re z nich moż na by tro chę zmie nić, nie ruj - nu jąc ca łe go pla nu dnia? Oczy wi ście, że tak. A co by by ło, gdy by nie któ re z tych zmian da wa ły per spek ty wę zna czą cej po pra wy two je go zdro wia? To by by ło jesz cze lep sze. Ma jąc to na uwa dze, ze sta wi li śmy coś, co jest być mo że naj bar dziej wszech stron nym zbio rem drob nych zmian uła twia ją cych wal kę z cu krzy - cą. Każ da ze wska zó wek za war tych na na stęp nych stro nach ma ci po móc czuć się świet nie przez ca ły dzień, zy skać lep szą kon tro lę nad po zio mem cu kru i chro nić ca ły or ga nizm przed spu sto sze nia mi, ja kich mo że do ko nać cu krzy ca, któ ra nie jest le czo na. Cu krzy ca nie na le ży do cho rób, któ re zo sta wiasz w ga bi ne cie le ka rza; za bie rasz ją ze so bą wszę dzie, gdzie się uda jesz. Po zy tyw ne jest to, że mo - żesz z nią wal czyć i po pra wiać zdro wie gdzie kol wiek je steś. Opra co wa li - śmy tę książ kę po to, by po móc ci po ko ny wać cu krzy cę w każ dym za kąt - ku ży cia w kuch ni, po ko ju dzien nym, na po dwór ku, w dziel ni cy, w któ rej miesz kasz, w two im umy śle i wie lu in nych miej scach oraz sfe rach. Al bo - wiem to wła śnie te drob ne rze czy, któ re ro bisz i my ślisz od prze bu dze nia do za śnię cia, de cy du ją o tym, czy po ko nasz tę po wszech nie wy stę pu ją cą cho ro bę, czy też po zwo lisz jej po ko nać sie bie. Ta książ ka jest prze zna czo na głów nie dla osób z cu krzy cą ty pu 2. Sko - ro ją te raz czy tasz, to już masz prze wa gę w tej grze, bo chcesz wy pró bo - wać kil ka z na szych pro stych, co dzien nych rad, któ re po pra wią two je zdro wie, jak na pi sa no na okład ce. Te po my sły są na praw dę nie skom pli - ko wa ne nie któ re z nich moż na zre ali zo wać w cią gu kil ku mi nut i jest cał kiem moż li we, że po lu bisz część z tych ma leń kich zmian w swo jej co - dzien nej ru ty nie, tak jak lu dzie lu bią pi sać no wym dłu go pi sem al bo no sić no wą pa rę bu tów. Je śli bę dziesz re gu lar nie sto so wać choć by tyl ko pięć lub dzie sięć z tych su ge stii, po czy nisz wiel kie kro ki w stro nę po pra wy swe go zdro wia. Z upły wem cza su włą czaj ko lej ne, a zdzi wisz się i ucie szysz, wi - dząc, co dzie je się z two ją ma są cia ła, po zio ma mi cu kru, ener gią i do brym sa mo po czu ciem. Trzeba jesz cze wspo mnieć, że tak sa mo jak ty róż nisz się od wszyst kich in nych lu dzi, two ja cu krzy ca też jest od mien na od po zo sta łych przy pad - ków. Te ra dy są od po wied nie dla pra wie wszyst kich, ale po roz ma wiaj z le - ka rzem oraz dy plo mo wa nym die te ty kiem i do sto suj je do swo je go pla nu le cze nia oraz ży wie nia, aże by by ły w sam raz dla cie bie. No i po pra wiaj swo je zdro wie, sta wia jąc je den ła twy krok za dru gim. Re dak cja

6 _SSBD_PL.qxp:Layout 1 6/22/09 4:06 PM Page 7 wprowadzenie zdrowie jak nigdy dotąd Witaj w pierwszym dniu nowego otwarcia. Nie prosiłeś o to, by stwierdzono u ciebie cukrzycę, ale paradoksalnie to właśnie ona może być dla ciebie biletem do znacznie zdrowszego, szczęśliwszego, wypełnionego energią życia.

7 8 ZDROWIE JAK NIGDY DOTĄD Nie któ rzy lu dzie twier dzą, że cu krzy ca po mo gła im wła ści wie usze re go wać priory te ty. bło go sła wień stwo w prze bra niu Więk szość osób cho ru ją cych na cu krzy cę do kład nie pa mię ta dzień, kie dy ją u nich stwier dzo no. Za pew ne by ła to dla nich chwi la prze ło mo wa, peł - na emo cji, przede wszyst kim stra chu. Strach jest w ta kim wy pad ku re ak cją na tu ral ną. Li czy się jed nak to, co każ dy z nas z nim zro bi. Moż na zdać się na ła skę lo su i do pu ścić do te go, by nas po ko nał, al bo prze móc go i od zy - skać zdro wie. Ta książ ka jest o po ko ny wa niu stra chu za po mo cą drob nych, ła twych krocz ków, do ko ny wa nych każ de go dnia i o zbie ra niu owo ców tej wal ki, któ re są bar dziej wy mier ne niż mo gli by śmy przy pusz czać. War to po my śleć o swo jej cu krzy cy ty pu 2 jak o po bud ce wzy wa ją cej or - ga nizm do więk szej tro ski o zdro wie. To nie zna czy, że cho ry na cu krzy cę sam wy wo łu je cho ro bę; trze ba pa mię tać, że nie ba ga tel ną ro lę od gry wa ją tu ge ny. Ozna cza na to miast, że na le ży jeść bar dziej po żyw ne pro duk ty w por - cjach roz sąd nej wiel ko ści, wię cej ćwi czyć, a na wet zwra cać bacz niej szą uwa - gę na po ziom stre su i na wy ki zwią za ne ze snem. Cu krzy ca nie przy po mi - na zła ma nia rę ki, któ rą moż na unie ru cho mić i po cze kać, aż się zro śnie, pod czas gdy my bę dzie my pro wa dzić zwy czaj ne ży cie. Chcąc prze jąć kon - tro lę nad cho ro bą, mu sisz pod jąć kro ki, któ re wpły ną na ca ły or ga nizm. A gdy już tak się sta nie, sko rzy sta na tym two je cia ło, umysł i duch. Choć trud no w to uwie rzyć, nie któ rzy lu dzie do brze ra dzą cy so bie z cu - krzy cą twier dzą, że są te raz zdrow si niż przed dia gno zą, że cho ro ba po mo - gła im wła ści wie usze re go wać prio ry te ty. Ma ją lep sze na wy ki, są szczę - śliw si, cie szą się lep szym na stro jem, ma ją wię cej ener gii i sil niej sze po czu cie pa no wa nia nad wła snym ży ciem. Cie bie tak że na to stać i mo że to wy ma - gać mniej wy sił ku niż są dzisz. Czy za uwa ży łeś, że pro sty szcze ry kom ple ment, wy po wie dzia ny raz na ja - kiś czas do współ mał żon ka, zmniej sza licz bę sprze czek? Że skła da nie no - wych ra chun ków w jed nym miej scu da je pew ność, iż wszyst kie zo sta ną ure - gu lo wa ne? Że po sia da nie za pa su oko licz no ścio wych kar tek uwal nia od pa ni ki w sy tu acji, gdy w ostat niej chwi li przy po mnisz so bie o czy ichś imie ni nach? Ta sa ma za sa da do ty czy ży cia z cu krzy cą róż ne drob ne dzia - ła nia mo gą po móc w lep szym ra dze niu so bie z cho ro bą. I ta kich wła śnie wska zó wek peł na jest ta książ ka. Po pro wa dzi cię ona ma ły mi krocz ka mi, któ re bę dziesz w sta nie po dej mo wać za wsze i wszę dzie, gdzie aku rat prze - by wasz. A do ty czą one nie tyl ko ru ty no wych dzia łań, lecz na wet sfer tak in - tym nych, jak rów no wa ga umy słu al bo spra wy mał żeń skie i jak ten kom - ple ment, jak szu fla da z ra chun ka mi czy ten za pas kar tek bę dą wy cho dzić pro ble mom na prze ciw, po ma ga jąc ci żyć spryt niej i spo koj niej, by oszczę - dzić so bie nie po trzeb nych stre sów. Na po czą tek jed nak wy ja śnij my so bie jed no cho dzi o two je ży cie i two - je no we zwy cza je, któ rych po wi nie neś na brać. Le karz te go za cie bie nie zro -

8 ZDROWIE JAK NIGDY DOTĄD 9 bi. On mo że cię zba dać, zle cić ana li zy la bo ra to ryj ne, wy pi sać re cep ty i pod - czas każ dej wi zy ty po święcić ci kil ka mi nut, pod czas któ rych wy star czy mu cza su tyl ko na to, by za py tać, jak się czu jesz. Bru tal na praw da na te mat no - wo cze snej opie ki zdro wot nej jest ta ka, że oso ba w bia łym far tu chu nie ma cza su na to, by dzień po dniu spraw dzać, jak po szcze gól ni pa cjen ci ra dzą so - bie ze swo ją cu krzy cą. I, praw dę mó wiąc, nikt by nie chciał oglą dać le ka rza w kuch ni (gdzie ku cha rek sześć!), w sa mo cho dzie (każ dy sam naj le piej wie, jak pro wa dzić!) czy przy biur ku (strach po my śleć, ja ki okrop ny cha rak ter pi - sma ma ją le ka rze!). Dok tor jest do rad cą, któ ry pod su wa plan gry. Ale to ty bę dziesz ją pro wa dzić od mo men tu, gdy się obu dzisz i za pa rzysz so bie ka - wę lub na le jesz ma łą szklan kę so ku po ma rań czo we go, do chwi li, gdy po now - nie uło żysz się w łóż ku, aby prze spać noc. To nie zna czy, że mu sisz dzia łać sa mot nie. Praw dę mó wiąc, każ dy cho ry na cu krzy cę chce mieć i po trze bu je ca łe go mnó stwa lu dzi, po czy na jąc od le - ka rza, a na dy plo mo wa nym die te ty ku koń cząc. A cza sa mi przy da się tak że wy kwa li fi ko wa ny te ra peu ta lub od po wied nia gru pa wspar cia. O każ dej z tych form po mo cy na kar tach tej książ ki do wiesz się wię cej, ale pa mię taj, że w cen trum dzia ła ją ce go wo kół cie bie ze spo łu opie ki zdro wot nej tkwisz ty sam. War to za tem szu kać wszel kich form pro fe sjo nal nej in for ma cji oraz po - rad, ja kie tyl ko da się zna leźć i być go to wym na to, by wziąć spra wy w swo - je rę ce. Im szyb ciej, tym le piej. Praw da wy glą da tak, że więk szość lu dzi z cu krzy cą cier pia ła na nią przez kil ka lat, za nim usły sze li dia gno zę. Cu krzy ca jest cho ro bą po stę pu ją cą, a to ozna cza, że z bie giem cza su ma ten den cję do na si la nia się. Lecz ma jąc w rę - ku tę książ kę, i dys po nu jąc po nad 700 pro sty mi, spryt ny mi ra da mi, moż - na ją prze chy trzyć i po ko chać swo je ży cie jak ni gdy do tąd. cu krzy ca cho ro ba wy jąt ko wa W przy pad ku więk szo ści cho rób nie trud no stwier dzić, co jest nie tak, i jak to na pra wić. Je śli ktoś ma no wo twór, le - ka rze usu wa ją mu go lub pod da ją pro mie nio wa niu. Oso - ba ma ją ca za blo ko wa ne tęt ni ce zmniej sza spo ży cie mię sa i śmie ta ny. Z cu krzy cą jest ina czej jej isto tą jest nie zdol - ność or ga ni zmu do wy twa rza nia i/lub do sta tecz ne go wy - ko rzy sta nia hor mo nu zwa ne go in su li ną, któ re go za da - niem jest prze twa rza nie glu ko zy, czy li za war te go we krwi cu kru, sta no wią ce go pa li wo ko mó rek. Pro ble my zwią za - ne z cu krzy cą trud no so bie wy obra zić, przez co cho ro ba wy da je się mniej re al na. Ale jest jak naj bar dziej rze czy - wi sta. A pro sty pro blem wy so kie go po zio mu cu kru we

9 10 ZDROWIE JAK NIGDY DOTĄD krwi nie koń czy się na sa mej krwi. Cu krzy ca wy wo łu je ca łą ka ska dę skut - ków i w mia rę swe go roz wo ju nisz czy wie le ukła dów na sze go or ga ni zmu. Je śli cier pisz na cu krzy cę, przez resz tę ży cia któ reś ze sta diów cho ro by bę dzie cię do ty czyć. We wcze snych eta pach cu krzy ca nie ma na ogół zbyt wie lu ob ja wów i kom pli ka cji praw dę mó wiąc, bę dziesz oso bą dość zdro - wą. Na jej dru gim bie gu nie znaj du ją się jed nak po waż ne kom pli ka cje, na przy kład śle po ta, cho ro by ne rek, am pu ta cje, uszko dze nia ner wów, za bu rze - nia czyn no ści sek su al nych i cho ro ba ser ca. Po ja wia ją się one wte dy, gdy ta prze wle kła cho ro ba wy mknie się spod kon tro li. Wśród lu dzi z cu krzy cą 65 pro cent umie ra na cho ro bę ser ca lub udar. Cu krzy ca jest przy czy ną 44 pro cent wszyst kich przy pad ków nie wy dol no ści ne rek, a pro cent cu krzy ków ma w ja kimś stop niu uszko dzo ne ner wy. Wśród męż czyzn cho - rych na cu krzy cę praw do po do bień stwo za bu rzeń erek cji jest dwa ra zy więk - sze niż wśród tych, któ rzy jej nie ma ją. Te licz by na praw dę są przy gnę bia ją ce. Lecz jest tak że do bra wia do mość. Roz wój te go pro ce su moż nawdo wol nym mo men cie spo wol nić lub na wet za - trzy mać. Mo że uda ci się na wet cof nąć roz wój cho ro by. I nie po trze ba do te - go cu du, a je dy nie zwy czaj nej de ter mi na cji i kon se kwen cji. Czy moż na po ko nać cu krzy cę? Naszym zdaniem, tak. To prawda, że na razie nie ma na nią leku. Ale możesz uniknąć skutków obu związanych z nią problemów oporności na insulinę i braku wydzielania insuliny poprawiając swoją dietę i zwiększając ilość wysiłku fizycznego. Na dłuższą metę, o ile podejdziesz poważnie do zmian dokonywanych w codziennym życiu, zdołasz być może ograniczyć potrzebę przyjmowania leków oraz insuliny. Kiedy zaczniesz stosować zawarte w tej książce rady, szybko zauważysz rezultaty. Prawdę mówiąc, niektóre wskazówki mogą sprawić, że pozytywne zmiany w poziomie cukru wystąpią już po kilku dniach, a nawet godzinach. Wprowadzenie niektórych z opisanych metod do codziennego życia może zadecydować o tym, czy, na przykład, z upływem czasu utracisz wzrok czy nie. Twoje próby pokonania cukrzycy będą miały rozległe następstwa. Uczeni twierdzą, że już jednopunktowy spadek wyników testu HbA 1 c (mierzącego poziom cukru w ciągu ostatnich trzech miesięcy) zmniejsza prawdopodobieństwo uszkodzeń oczu, nerek i nerwów o 40 procent. Kontrola ciśnienia krwi u osób z cukrzycą może zmniejszyć zagrożenie chorobą serca aż o 50 procent, a ryzyko uszkodzeń wzroku o 33 procent. Wiadomo, że programy troski o stopy u diabetyków zmniejszają ilość amputacji o 45 do 85 procent. Skoro można osiągnąć takie wyniki, to po prostu nie ma powodu, by siedzieć i nie robić nic.

10 ZDROWIE JAK NIGDY DOTĄD 11 na wy ki, któ rych war to na brać Roz po zna nie cu krzy cy czę sto przy no si ze so bą przy gnę - bia ją cy za lew obo wiąz ków, wśród któ rych są po ry za ży wa - nia le ków, har mo no gra my ba dań, pla ny po sił ków i wie le in nych no wo ści. Ale, na li tość bo ską, na wet je śli ktoś ni - gdy do tąd nie miał wy so kie go ci śnie nia krwi, to te raz je ma! Po ziom fru stra cji wśród pa cjen tów jest tak wy so ki, że trud no się dzi wić, iż jed ną z pod sta wo wych trosk śro do - wi ska me dycz ne go jest pro blem wy pa le nia te ra peu tycz - ne go (sta nu, w któ rym cho rzy ma ją ocho tę się pod dać). Nie któ rych przy tła cza to do te go stop nia, że rzu ca ją ręcz - nik na ring i wra ca ją do daw nych zwy cza jów. Wpew nym sen sie ta książ ka do ty czy wła śnie wy pa le nia. Za war te w niej ra - dy są przy dat ne, ła twe, a na wet za baw ne, i mnó stwo jest ta kich, o któ rych ni - gdy do tąd nie sły sza łeś. Nie trze ba ko rzy stać z nich wszyst kich. Na po czą tek wy star czy wy brać kil ka mo że ktoś do da por cję wa rzyw do obia du i zde cy - du je się na krót ki spa cer po po sił ku. A gdy bę dzie go to wy, zno wu się gnie po książ kę i znaj dzie dla sie bie kil ka na stęp nych rad. Za nim się obej rzysz, po - czu jesz za uwa żal ną róż ni cę. Wie le z przed sta wio nych w książ ce, z po zo ru nie win nych se kre tów po mo - że ci ro bić rze czy, któ re ma ją nie oce nio ne zna cze nie dla two jej wal ki z cu krzy - cą. Wie le ba dań do wo dzi na przy kład, że ob ni że nie ma sy cia ła o za le d wie 5 7 pro cent to zna czy u oso by wa żą cej 70 kg o ja kieś 4 kg mo że zmniej szyć opor ność tka nek na in su li nę, zwięk szyć wy dzie la nie te go hor mo nu i ob ni żyć po ziom cu kru we krwi, czy li w za sa dzie cof nąć roz wój cho ro by. Oto kil ka naj - waż niej szych ce lów ogól nych, któ re po mo że my wam osią gnąć. Oczy wi ście, nie - za leż nie od nich, ab so lut nie ko niecz ne jest przyj mo wa nie wszel kich prze pi sa - nych przez le ka rza le ków nie za wod nie i we wła ści wym cza sie. Mo ni to ruj po ziom cu kru Sta ra za sa da gło si, iż strze żo ne go Pan Bóg strze że. Ozna cza to, że znacz - nie ła twiej osią ga my ce le, je śli na bie żą co spraw dza my wy ni ki swo ich do - tych cza so wych po czy nań. W przy pad ku cu krzy cy po le ga to na mie rze niu po - zio mu glu ko zy w kro pli krwi cza sem na wet kil ka ra zy dzien nie, za leż nie od sy tu acji. Wy ni ki świad czą o tym, jak twój or ga nizm re agu je na to co jesz, na le ki, któ re przyj mu jesz, na wy ko ny wa ne ćwi cze nia, a na wet na stre sy, ja - kim pod le gasz. Pro du cen ci do kła da ją sta rań, aby te te sty by ły moż li wie naj - mniej kło po tli we i bez bo le sne, więc spraw dzaj, ja kie no wo ści w tej sfe rze są ak tu al nie do stęp ne.

11 12 ZDROWIE JAK NIGDY DOTĄD Kon tro luj ka lo rie O związ kach po mię dzy cu krem i wę glo wo da na mi a cu krzy cą usły szysz nie raz, ale dla więk szo ści lu dzi pod sta wo wym ce lem jest spro wa dze nie ilo ści przyj mo wa nych ka lo rii do ta kie go po zio mu, ja ki po zwo li im stop nio wo tra - cić na wa dze. Głów ną me to dą osią gnię cia te go ce lu, przy jed no cze snym zaspo ka ja niu po trzeb ży wie nio wych or ga ni zmu, jest zwięk sze nie ilo ści zja - da nych owo ców, wa rzyw i pro duk tów peł no ziar ni stych, a ogra ni cze nie spo - ży cia czer wo ne go mię sa, lo dów, cia stek i in nych nie zdro wych przy sma ków. Oczy wi ście trze ba też zwra cać uwa gę na wiel kość por cji. Nad miar tłusz czu jest naj istot niej szym czyn ni kiem w roz wo ju cu krzy cy ty pu 2, a utra ta masy ciała sta no wi prio ry tet nu mer je den w wal ce z tą cho ro bą. Pod chodź mą drze do wę glo wo da nów Kon tro la ilo ści spo ży wa nych wę glo wo da nów jest waż na, to bo wiem głów - nie one po wo du ją wzrost po zio mu cu kru we krwi. Ta książ ka do ra dzi ci nie tyl ko, jak wy zna czyć wła ści wą ilość wę glo wo da nów każ de go dnia i jak osią - gnąć ten cel, ale rów nież wska że, ja ki ro dzaj wę glo wo da nów wy bie rać nie - któ re pro duk ty pod no szą bo wiem po ziom cu kru we krwi bar dziej i szyb ciej niż in ne. Spo ży wa niu po kar mów o ni skim in dek sie gli ke micz nym prze czy - tasz o tym jesz cze nie raz na da je się dziś klu czo we zna cze nie w za cho wy - wa niu kon tro li nad wa gą i po zio mem cu kru. Spro wa dza się to do przej ścia na pro duk ty peł no ziar ni ste (na przy kład ra zo wy chleb, sta ro mod ne płat ki owsia ne czy ka szę jęcz mien ną) i ogra ni cze nia ilo ści pro - duk tów spo rzą dzo nych z bia łej mą ki (cho ciaż by bu łek) oraz in nych prze two rzo nych zia ren, ta kich jak bia ły ryż. Ozna cza to tak że re zy gna cję z pro duk tów, w któ rych ziar - no zo sta ło prze two rzo ne do te go stop nia, że w prak ty ce jest wstęp nie prze tra wio ne, oraz ogra ni cze nie po kar mów, któ re ob fi tu ją w skro bię, ta kich jak ryż i ziem nia ki, a tak - że sło dzo nych na po jów. Zejdź z ka na py Na świe cie sza le je epi de mia cho ro by sie dzą ce go try bu ży cia. Dni upły wa ją nam w ten spo sób, że ra no sie dzi my wsa mo cho dzie, po tem sie dzi my przy biur ku w pra cy, po - tem zno wu sie dzi my w sa mo cho dzie i wresz cie za sia da my na ka na pie. Ca łe to sie dze nie po wo du je wzrost ob wo du w pa sie, a wi ną za obec ny la wi no wy wzrost licz by przy - pad ków cu krzy cy eks per ci obar cza ją wła śnie oty łość.

12 ZDROWIE JAK NIGDY DOTĄD 13 Ruch to jed naznaj waż niej szych rze czy, ja kie mo żesz zro bić dla swo je go cia ła, swo je go umy słu i swo jej cu krzy cy. Kie dy wię cej się ru szasz, spa lasz wię - cej ka lo rii. Roz wi jasz też mię śnie, a to po pra wia two ją prze mia nę ma te rii. Moż na ob ni żyć wa gę cia ła po przez sa mą die tę, ale znacz nie ła twiej jest do - ko nać te go, kie dy po łą czy się ogra ni cze nie ilo ści ka lo rii z ak tyw no ścią fizycz - ną. Ide al ną mie szan ką jest po łą cze nie ćwi czeń zwięk sza ją cych wy dol ność od - de cho wą (cho dze nie, pły wa nie, jaz da na ro we rze oraz in ne czyn no ści przy spie sza ją ce pra cę ser ca) z tre nin giem si ło wym (na przy kład z pod no sze - niem cię ża rów). Ćwi cze nia nie tyl ko po mo gą ci zrzu cić wa gę. Utra ta tłusz czu i przy rost ma sy mię śnio wej spra wią, że ko mór ki sta ną się bar dziej wraż li we na in su li - nę, dzię ki cze mu bę dą przyj mo wać wię cej glu ko zy i po ziom cu kru w two jej krwi bę dzie niż szy. Wła śnie dla te go zdro wa die ta i zwięk sze nie ak tyw no ści fi zycz nej to dwa naj po tęż niej sze na rzę dzia w wal ce z cu krzy cą ty pu 2. Utrzy muj po ziom cu kru i ci śnie nie krwi w ryzach Wal ka z cu krzy cą sku pia się na utrzy ma niu cu kru we krwi na po zio mie moż - li wie naj bliż szym nor my. Ta kie po stę po wa nie za po bie ga uszko dze niom oczu, ne rek i ner wów czę stym kom pli ka cjom zwią za nym z cu krzy cą. In ne pro - ble my zdro wot ne, któ re czę sto wią żą się z wy so kim po zio mem cu kru, to wy - so kie ci śnie nie krwi oraz wy so ki po ziom cho le ste ro lu i trój gli ce ry dów a wszyst kie one przy czy nia ją się do cho ro by ser ca. Praw dę mó wiąc, wy so kie ci śnie nie krwi wy rzą dza two je mu ser cu wię cej szko dy niż wy so ki po ziom cu - kru. Tak się jed nak szczę śli wie skła da, że dzia ła nia, któ re po ma ga ją kon tro - lo wać po ziom cu kru ta kie jak umiar ko wa ne ćwi cze nia, zdro wa die ta i utra - ta wa gi są bez cen ne rów nież dla ser ca. Ty je steś mózgiem swo jej eki py do wal ki z cho ro bą. Ko rzy staj ze wspar cia Je śli w prze szło ści kon tak ty z le ka rza mi i in ny mi pra cow ni ka mi ochro ny zdro - wia nie bu dzi ły two je go en tu zja zmu, po ra to prze zwy cię żyć. Mu sisz bez u - stan nie współ dzia łać ze spe cja li sta mi, któ rzy bę dą re gu lar nie oce niać róż ne aspek ty sta nu two je go zdro wia, od po wia dać na py ta nia i do star czać ci na rzę - dzi oraz le ków nie zbęd nych do wal ki z cu krzy cą. W skład te go ze spo łu fa - chow ców za zwy czaj wcho dzi le karz dia be to log, wy spe cja li zo wa na pie lę gniar - ka mo gą ca udzie lić prak tycz nych po rad, na któ re le karz nie ma cza su, oraz die te tyk, któ ry prze ana li zu je z to bą ce le, do ja kich zmie rzasz, oraz two je upodo ba nia i po mo że usta lić ze staw pro duk tów żyw no ścio wych. Bę dziesz po trze bo wać tak że oku li sty, der ma to lo ga i den ty sty. Znajdź do bre go far ma - ceu tę, któ ry udzie li ci po rad do ty czą cych le ków. Spe cja li sta od zdro wia psy -

13 14 ZDROWIE JAK NIGDY DOTĄD chicz ne go mo że ci po móc w prze zwy cię że niu pro ble mów emo cjo nal nych, któ re są udzia łem wie lu pa cjen tów po rad ni dia be to lo gicz nych. Dbaj o prze pływ in for ma cji Okre śle nie ze spół opie ki zdro wot nej przy wo łu je na myśl ob raz gru py lu - dzi le ka rza, en do kry no lo ga, pie lę gniar ki, die te ty ka któ rzy no szą ko szul - ki ozdo bio ne two im na zwi skiem i każ de go ran ka zbie ra ją się, aby prze dys - ku to wać wy ni ki two ich ba dań. Cóż, cał kiem moż li we, że tra fisz do po rad ni, w któ rej ta kie dru ży no we po dej ście funk cjo nu je, ale nie mo żesz za kła dać, że twój przy pa dek bę dzie aż tak dro bia zgo wo ana li zo wa ny, ani że zaj mu ją - cy się to bą spe cja li ści bę dą re gu lar nie wy mie niać się in for ma cja mi na twój te mat. Cał kiem moż li we, że oso by wcho dzą ce w skład two je go ze spo łu nie zna ją się na wet i prze ka zu ją so bie tyl ko szcząt ko we da ne do ty czą ce cie bie o ile w ogó le coś prze ka zu ją. Ty je steś mózgiem swo jej eki py do wal ki z cho ro bą i do cie bie na le ży tro ska o to, by wszy scy jej człon ko wie by li na bie żą co in for mo wa ni. (Ra da: Mu sisz wszyst ko no to wać, przy no sić te za - pi ski na spo tka nia i na uczyć się mó wić o swo ich spra wach). je steś go tów? Je śli zła piesz ka tar, przej dzie ci to po ty go dniu lub dwóch. Z cu krzy cą tak nie jest. Nie ste ty, cu krzy ca ni gdy ci nie przej dzie. Bę dzie z to bą, na wet je - śli po sta no wisz ją igno ro wać a je że li bę dzie igno ro wa na, bę dzie się po gar - szać. Z dru giej stro ny, je że li po go dzisz się z fak tem, że cu krzy ca jest czę ścią two je go ży cia i po sta no wisz z nią wal czyć, mo żesz sto sun ko wo ła two ob ni - żyć ry zy ko zwią za nych z nią pro ble mów zdro wot nych, na bie ra jąc kil ku no - wych na wy ków, dzię ki któ rym po czu jesz się le piej. A czu jąc się le piej, bę - dziesz mieć mo ty wa cję i ener gię po trzeb ną do do ko na nia kil ku na stęp nych zmian. Za nim się obej rzysz, za czniesz na praw dę do ce niać smak, chrup kość i jędr ność świe żych, peł no war to ścio wych pro duk tów, co dzien ny 30-mi nu - to wy spa cer, któ ry oczysz cza umysł i ła go dzi stres, za cznie ci spra wiać przy - jem ność, bę dziesz sil niejszy, ubra nia bę dą le piej na to bie le żeć i każ de go ran ka bę dziesz się bu dzić z bar dziej po zy tyw nym na sta wie niem do ży cia. Sko ro już mu sisz mieć cu krzy cę, to dla cze go nie uczy nić z niej pre tek stu do pro wa dze nia zdrow sze go, przy jem niej sze go ży cia? Da je my ci na to po - nad 700 spo so bów. Na po czą tek wy bierz je den i za cznij od dziś.

14 rozdział pierwszy w sklepie spożywczym Wkraczając do tej krainy obfitości, miej w ręku plan. To, jak robisz zakupy, decyduje bowiem o tym, co jesz w domu i jak dobrze radzisz sobie z cukrzycą.

PRAWO ODRĘBNEJ WŁASNOŚCI LOKALU

PRAWO ODRĘBNEJ WŁASNOŚCI LOKALU PRAWO SPÓŁDZIELCZE I MIESZKANIOWE... Część 6, rozdział 1, punkt 4.1, str. 1 6.1.4. PRAWO ODRĘBNEJ WŁASNOŚCI LOKALU 6.1.4.1. Usta no wie nie od ręb nej wła sno ści Z człon kiem spół dziel ni ubie ga ją

Bardziej szczegółowo

POLA ELEKTROMAGNETYCZNE

POLA ELEKTROMAGNETYCZNE 5. Pro mie nio wa nie elek tro ma gne tycz ne (PEM) nie jo ni - zu ją ce wy stę pu je w po sta ci na tu ral nej (źró dła mi są Zie - mia, Słoń ce, zja wi ska at mos fe rycz ne) oraz sztucz nej (zwią za

Bardziej szczegółowo

Konstrukcja szkieletowa

Konstrukcja szkieletowa Obudowa wanny Obudowę wanny mocuje się na konstrukcji szkieletowej zbudowanej z listewek o grubości 40 x 40 mm, rozstawionej wzdłuż boków wanny i przymocowanej do ściany. NARZĘDZIA poziomnica wyrzynarka

Bardziej szczegółowo

Fotografia kliniczna w kosmetologii i medycynie estetycznej

Fotografia kliniczna w kosmetologii i medycynie estetycznej aparatura i technika Dr n. farm. Sławomir Wilczyński Katedra i Zakład Biofizyki Wydziału Farmaceutycznego z OML w Sosnowcu, SUM w Katowicach Kierownik Katedry: prof. zw. dr hab. n. fiz. Barbara Pilawa

Bardziej szczegółowo

1. Zdecydowane masowanie wzdłuż ramienia: 2. Zdecydowane uciskanie całego ramienia: od nad garst ka w kie run ku ra mie nia

1. Zdecydowane masowanie wzdłuż ramienia: 2. Zdecydowane uciskanie całego ramienia: od nad garst ka w kie run ku ra mie nia masazyk_layout 1 10/9/13 2:29 PM Page 1 Ćwi cze nie Spo sób wy ko na nia Ma su je te ra peu ta lub sa mo dziec ko ko lej no każ dą rę kę od od ra mie nia w kie run ku dło ni po stro nie ze wnętrz nej ra

Bardziej szczegółowo

250 pytań rekrutacyjnych

250 pytań rekrutacyjnych 250 pytań rekrutacyjnych które pomogą Ci zatrudnić właściwych ludzi 250 pytań rekrutacyjnych, które pomogą Ci zatrudnić właściwych ludzi Autorzy Katarzyna Chudzińska dyrektor zarządzający zasobami ludzkimi

Bardziej szczegółowo

Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji

Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji Zajęcia zgodne z niniejszym konspektem przeprowadzono z uczniami klasy I gimnazjum podczas Klubu Młodego Odkrywcy DawBas, działającego przy Zespole Szkół w Górsku.

Bardziej szczegółowo

Montaż okna połaciowego

Montaż okna połaciowego Montaż okna połaciowego L Okna do pod da szy do star czają na pod da sze pra wie 40% świa tła wię cej niż okna o tej sa mej po wierzch ni za mon to wa ne pio no wo. Wy bór okna za le ży od: po wierzch

Bardziej szczegółowo

Terminy określone w ogólnych warunkach umowy podstawowej stosuje się odpowiednio w niniejszych ogólnych warunkach ubezpieczenia.

Terminy określone w ogólnych warunkach umowy podstawowej stosuje się odpowiednio w niniejszych ogólnych warunkach ubezpieczenia. Ogólne warunki dodatkowego ubezpieczenia na wypadek śmierci lub trwałego i całkowitego inwalidztwa w wyniku nieszczęśliwego wypadku Niniejsze ogólne warunki ubezpieczenia na wypadek śmierci lub trwałego

Bardziej szczegółowo

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z PERNEM Chemia Poziom podstawowy Listopad 2010 W klu czu są pre zen to wa ne przy kła do we pra wi dło we od po wie dzi. Na le ży rów nież uznać od po wie dzi

Bardziej szczegółowo

Nowe zasady prowadzenia ewidencji odpadów

Nowe zasady prowadzenia ewidencji odpadów Wojciech Świątek Nowe zasady prowadzenia ewidencji odpadów Praktyczne wskazówki dla specjalistów ds. ochrony środowiska Ochrona środowiska VERLAG DASHÖFER www.dashofer.pl Wydawnictwo VERLAG DASHOFER Sp.

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy Listopad 2011 W ni niej szym sche ma cie oce nia nia za dań otwar tych są pre zen to wa ne przy kła do we po praw ne od po wie dzi.

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE WSTĘP...9 ISTO TA I PRZED MIOT NA UKI O OR GA NI ZA CJI...11

ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE WSTĘP...9 ISTO TA I PRZED MIOT NA UKI O OR GA NI ZA CJI...11 SPIS TRE ŚCI WSTĘP.....................................................9 ROZ DZIAŁ I ISTO TA I PRZED MIOT NA UKI O OR GA NI ZA CJI.......................11 1. TEO RIE OR GA NI ZA CJI A NA UKI O ZAR ZĄ

Bardziej szczegółowo

www.nie bo na zie mi.pl

www.nie bo na zie mi.pl Nie bo Na Zie mi www.nie bo na zie mi.pl Kon rad Mi lew ski Wszel kie pra wa za strze żo ne. Nie au to ry zo wa ne roz po wszech nia nie ca ło ści lub frag men tu ni niej szej pu bli ka cji w ja kiej kol

Bardziej szczegółowo

Opakowania na materiały niebezpieczne

Opakowania na materiały niebezpieczne Założyciel firmy Georg Utz 1916 1988 Opakowania na materiały 208 GGVS Opakowania na materiały 209 Opakowania na materiały Cer ty fi ko wa ne po jem ni ki Utz jest pro du cen tem sze ro kiej ga my opa ko

Bardziej szczegółowo

Układanie paneli z PCV

Układanie paneli z PCV Układanie paneli z PCV Wybór paneli 1. Panele z PVC są produktem gotowym do użytku. Można kłaść je we wszystkich rodzajach pomieszczeń. Szczególnie dobrze sprawdzają się w pomieszczeniach wilgotnych (łazienki,

Bardziej szczegółowo

Układanie wykładzin podłogowych

Układanie wykładzin podłogowych Układanie wykładzin podłogowych Sposoby układania Sposób układania Układanie swobodne Zastosowanie Zalety Wady W małych pomieszczeniach, tam gdzie wystarcza jeden arkusz lub rzadko odwiedzanych Szybkie

Bardziej szczegółowo

dr To masz To kar ski er go no mia pra cy z lap to pem

dr To masz To kar ski er go no mia pra cy z lap to pem dr To masz To kar ski er go no mia pra cy z lap to pem War sza wa 2010 Pro jekt okład ki Do ro ta Za jąc Zdję cie na okład ce Wojciech Sternak Opra co wa nie re dak cyj ne Iza bel la Skrzecz Re dak cja

Bardziej szczegółowo

Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach

Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach BAR BA RA WOY NA ROW SKA, MA RIA SO KO OW SKA, MAG DA LE NA WOY NA ROW SKA -SO DAN Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach W nowej podstawie programowej kszta³cenia

Bardziej szczegółowo

STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE

STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE Statut Zwi zku Kynologicznego w Polsce 2/ 1 STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE Roz dzia³ I Po sta no wie nia og l ne 1 Sto wa rzy sze nie no si na zw Zwi zek Ky no lo gicz ny w Pol sceµ zwa ny

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony Listopad 2011 W ni niej szym sche ma cie oce nia nia za dań otwar tych są pre zen to wa ne przy kła do

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA Miejsce na naklejk z kodem ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA Instrukcja dla zdajàcego POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut 1. Spraw dê, czy ar kusz eg za mi na cyj ny za wie ra 11 stron (zadania

Bardziej szczegółowo

Na uczy ciel jest oso bą wspo ma ga ją cą,

Na uczy ciel jest oso bą wspo ma ga ją cą, DZIELIMY SIĘ DOŚWIADCZENIAMI Ratujmy kasztanowce Metoda projektu Istota metody projektów polega na tym, że grupa osób uczących się samodzielnie inicjuje, planuje i wykonuje pewne przedsięwzięcia, a następnie

Bardziej szczegółowo

Umowy o pracę

Umowy o pracę www.pip.gov.pl Kilka słów o umowie o pracę Przez za war cie umo wy o pra cę pra cow nik zo bo wią - zu je się do wy ko ny wa nia pra cy okre ślo ne go ro dza ju na rzecz pra co daw cy i pod je go kie row

Bardziej szczegółowo

Nie pod le głość Li twy w 1990 r. sta ła się

Nie pod le głość Li twy w 1990 r. sta ła się ZE ŚWIATA Wspieranie rozwoju dziecka na Litwie Na świe cie za uwa ża się wy raź ną ten den cję do wspie ra nia roz wo ju dziec ka. Uza leż nio ne jest to jed nak od tra dy cji edu ka cyj nych, kul tu ro

Bardziej szczegółowo

Środ ka mi ochro ny indywidualnej wska za ny mi w oce nie ry zy ka za wo do we go przy ob słu dze LPG są także: oku

Środ ka mi ochro ny indywidualnej wska za ny mi w oce nie ry zy ka za wo do we go przy ob słu dze LPG są także: oku BHP NA STACJACH LPG Pra cow nik, przy stę pu jąc do pra cy na sta no wi sku ope ra to ra LPG po wi nien za po znać się z oce ną ry zy - ka za wo do we go dla je go sta no wi ska oraz sto so wać odzież

Bardziej szczegółowo

Jaki podatek. zapłaci twórca? podatki. prawo. Twór ca i ar ty sta wy ko naw ca w pra wie au tor skim

Jaki podatek. zapłaci twórca? podatki. prawo. Twór ca i ar ty sta wy ko naw ca w pra wie au tor skim Jaki podatek zapłaci twórca? Zbliża się czas rozliczenia z fiskusem. Wielu twórcom rozliczenia podatkowe mogą nastręczać trudności, zwłaszcza, gdy prowadzą kilka rodzajów działalności, albo osiągają przychody

Bardziej szczegółowo

Metoda projekt w. badawczych. Po szu ku j¹c no wych spo so b w za in te re so -

Metoda projekt w. badawczych. Po szu ku j¹c no wych spo so b w za in te re so - Metoda projekt w badawczych Me to da pro jek t w jest spo so bem wspie ra nia ak tyw ne go za an ga o wa nia i ce lo we go ucze nia siê oraz roz wo ju in te lek tu al ne go, a dla nie kt rych na uczy cie

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Geografia Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Geografia Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Geografia Poziom podstawowy Listopad 2011 W ni niej szym sche ma cie oce nia nia za dań otwar tych są pre zen to wa ne przy kła do we po praw ne od.

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Judasz. Prawo pra cy. pierwsze kroki

Elżbieta Judasz. Prawo pra cy. pierwsze kroki Elżbieta Judasz Prawo pra cy pierwsze kroki War sza wa 2012 Aktualizacja Katarzyna Piecyk Pro jekt okład ki www.jsphoto.eu Opra co wa nie re dak cyj ne Izabella Skrzecz Opra co wa nie ty po gra ficz ne

Bardziej szczegółowo

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy Listopad 2010 W klu czu są pre zen to wa ne przy kła do we pra wi dło we od po wie dzi. Na le ży rów nież

Bardziej szczegółowo

JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe

JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach działania

Bardziej szczegółowo

Otwar cie 1. Zna cze nie Otwar cie 1 ma na stę pu ją ce zna cze nia:

Otwar cie 1. Zna cze nie Otwar cie 1 ma na stę pu ją ce zna cze nia: 20 Wspólny Język 2010 Wspólny J zyk 2010 Standard Otwar cie Zna cze nie Otwar cie ma na stę pu ją ce zna cze nia: A) 5 kar w si le 12 17, B) układ 4441 z czwór ką ka ro w si le 12 17, C) układ 4 ka ra,

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki grupowego pracowniczego ubezpieczenia na życie GRU/P. Ogólne warunki dodatkowych ubezpieczeń grupowych

Ogólne warunki grupowego pracowniczego ubezpieczenia na życie GRU/P. Ogólne warunki dodatkowych ubezpieczeń grupowych Ogólne warunki grupowego pracowniczego ubezpieczenia na życie GRU/P Ogólne warunki dodatkowych ubezpieczeń grupowych Szanowni Państwo, Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom naszych Klientów, zamieściliśmy

Bardziej szczegółowo

Na jaką pomoc mogą liczyć pracownicy Stoczni?

Na jaką pomoc mogą liczyć pracownicy Stoczni? 2 Na jaką pomoc mogą liczyć pracownicy Stoczni? biuletyn informacyjny dotyczący ochrony praw pracowników USTA WA z dnia 19 grud nia 2008 r. o po stę po wa niu kom pen sa cyj nym w pod mio tach o szcze

Bardziej szczegółowo

skuteczne od ywianie wtreningu isporcie

skuteczne od ywianie wtreningu isporcie skuteczne od ywianie wtreningu isporcie Podczas doskonalenia formy oraz treści niniejszej książki autor korzystał z pomocy Pierre a Manolova i Isabelle Touaty. Masz pytania? Chcesz porozmawiać z innymi

Bardziej szczegółowo

Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY. Poradnik dla pracodawcy

Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY. Poradnik dla pracodawcy Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY Poradnik dla pracodawcy Projekt graficzny okładki Dorota Zając Opracowanie redakcyjne Izabella Skrzecz Opracowanie typograficzne i łamanie Barbara Charewicz Copyright Główny

Bardziej szczegółowo

str. 28 DZIENNIK URZÊDOWY KG PSP 1 2 Zarz¹dzenie nr 3

str. 28 DZIENNIK URZÊDOWY KG PSP 1 2 Zarz¹dzenie nr 3 str. 28 DZIENNIK URZÊDOWY KG PSP 1 2 Zarz¹dzenie nr 3 Ko men dan ta G³ówne go Pa ñ stwo wej Stra y Po a r nej z dnia 24 lu te go 2006 r. w spra wie spo so bu pro wa dze nia przez prze³o o nych do ku men

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z.

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z. Ubezpieczenia osobowe Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY Allianz ubezpieczenia od A do Z. Spis treœci.........................................................................................................

Bardziej szczegółowo

Praca w wakacje. www.pip.gov.pl

Praca w wakacje. www.pip.gov.pl www.pip.gov.pl Pierwsza praca Jeżeli chcesz podjąć pracę jako pracownik młodociany mu sisz: mieć co najmniej ukończone gimnazjum oraz po sia dać świa dec two le kar skie stwier dza ją ce, że praca którą

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z.

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z. Ubezpieczenia osobowe Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY Allianz ubezpieczenia od A do Z. Spis treœci.........................................................................................................

Bardziej szczegółowo

3. Pro po zy cje ćwi czeń z za kre su edu ka cji zdro wot no ru cho wej

3. Pro po zy cje ćwi czeń z za kre su edu ka cji zdro wot no ru cho wej 3. Pro po zy cje ćwi czeń z za kre su edu ka cji zdro wot no ru cho wej Te mat: Ćwi cze nia na to rze prze szkód wrot ki, ro we ry, kół ka hu la - ho op, słup ki, ła wecz ki, rów no waż nia Zbiór ka na

Bardziej szczegółowo

FASADY FOTOWOLTAICZNE

FASADY FOTOWOLTAICZNE JANUSZ MARCHWIŃSKI FASADY FOTOWOLTAICZNE TECHNOLOGIA PV W ARCHITEKTURZE WARSZAWA 2012 SPIS TREŚCI WSTĘP...........................................................7 1. Przedmiot, uzasadnienie i cel pracy....................................7

Bardziej szczegółowo

In struk cja dla ucznia

In struk cja dla ucznia Imi i nazwisko ucznia.................................................................. Wype nia nauczyciel Klasa.................. SPRAWDZIAN KOMPETENCJI DRUGOKLASISTY Z OPERONEM 2010 Czas pracy: 2 razy

Bardziej szczegółowo

Sztuka i komputer. Fotografia opracowana w kom pu te ro wym pro gra mie gra ficz nym.

Sztuka i komputer. Fotografia opracowana w kom pu te ro wym pro gra mie gra ficz nym. Sztuka i komputer Jak już wie cie, za po mo cą kom pu te ro wych pro gra mów gra ficz nych moż na wy ko ny wać róż ne dzie ła pla stycz ne, czy li two rzyć gra fi kę kom pu te ro wą. Ta ki ob raz moż na

Bardziej szczegółowo

Niezbędnik finansowy. Bezpieczne oszczędzanie na wymarzony cel. Produkty oszczędnościowe

Niezbędnik finansowy. Bezpieczne oszczędzanie na wymarzony cel. Produkty oszczędnościowe Niezbędnik finansowy Bezpieczne oszczędzanie na wymarzony cel Produkty oszczędnościowe Pro duk ty ofe ro wa ne przez ban ki są two rzo ne z my ślą o klien tach i ich po - trze bach. Planując co miesiąc

Bardziej szczegółowo

1. PRZEWODNIK. 1.1. Spis treœci 1.2. Zespó³ autorski 1.3. Skorowidz rzeczowy 1.4. Wykaz skrótów 1.5. Objaœnienia piktogramów PRZEWODNIK.

1. PRZEWODNIK. 1.1. Spis treœci 1.2. Zespó³ autorski 1.3. Skorowidz rzeczowy 1.4. Wykaz skrótów 1.5. Objaœnienia piktogramów PRZEWODNIK. PRZEWODNIK Rozdzia³ 1, str. 1 SKUTECZNE ZARZ DZANIE SPÓ DZIELNI MIESZKANIOW Spis treœci 1. PRZEWODNIK 1.1. Spis treœci 1.2. Zespó³ autorski 1.3. Skorowidz rzeczowy 1.4. Wykaz skrótów 1.5. Objaœnienia piktogramów

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI Miejsce na identyfikację szkoły ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I LISTOPAD 2010 Instrukcja dla zdającego Czas pracy 120 minut 1. Sprawdź, czy ar kusz eg za mi

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej. Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2010

Rada Unii Europejskiej. Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2010 Rada Unii Europejskiej Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2010 1 Autorzy: Aleksander Parzych, Aureliusz Wlaź Projekt graficzny serii: Techna Studio www.techna.pl Zdjęcia na okładce i w tekście: The Audiovisual

Bardziej szczegółowo

NA SASKIEJ KĘPIE. Niewielki, lecz funkcjonalny salon został konsekwentnie urządzony w stonowanej kolorystyce z ożywczymi akcentami limonki

NA SASKIEJ KĘPIE. Niewielki, lecz funkcjonalny salon został konsekwentnie urządzony w stonowanej kolorystyce z ożywczymi akcentami limonki APARTAMENT NA SASKIEJ KĘPIE t e k s t i s t y l i z a c j a : J o a n n a W o y d a / M i ó d M a l i n a S t u d i o, z d j ę c i a : Ł u k a s z K o z y r a / M i ó d M a l i n a S t u d i o, p r o j

Bardziej szczegółowo

1 3Przyj 0 1cie FOT. MAT. PRASOWE CUKIERNIA KACZMARCZYK. 58 magazyn wesele

1 3Przyj 0 1cie FOT. MAT. PRASOWE CUKIERNIA KACZMARCZYK. 58 magazyn wesele 1 3Przyj 0 1cie W E S E L N E 58 magazyn wesele 1 3 Tortowy zawr t g 0 0owy C o fantazjach w 0 2wiecie s 0 0odko 0 2ci C u kier ni czy 0 2wiat roz wi ja si 0 1 w b 0 0y ska wicz - nym tem pie, ofe ru j

Bardziej szczegółowo

Świat współczesny. 1 wy mie nia głów ne kie run ki pol skiej. z sąsia da mi i pań stwa mi Unii Eu ro - wymienia zadania am ba sa d i kon -

Świat współczesny. 1 wy mie nia głów ne kie run ki pol skiej. z sąsia da mi i pań stwa mi Unii Eu ro - wymienia zadania am ba sa d i kon - 1 Plan wy ni ko wy Pol ska we współ - cze snym świe cie NA TO od zim nej woj ny do współ - ist nie nia In te gra cja eu ro - pej ska Pol ska w sys te - mie po li tycz nym i go spo dar czym Świat współczesny

Bardziej szczegółowo

OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w

OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w I. DEKLARACJA WYDAWCY II. OKREعLENIA Ago ra SA, wy daw ca Ga ze ty Wy bor czej wiad czy kom plek so wà usùu gو Ne kro lo gi, po le ga jà cà na za miesz cza niu ne

Bardziej szczegółowo

Mo de le od po wie dzi do ar ku sza Prób nej Ma tu ry z OPE RO NEM. Wie dza o spo e czeƒ stwie Po ziom rozszerzony

Mo de le od po wie dzi do ar ku sza Prób nej Ma tu ry z OPE RO NEM. Wie dza o spo e czeƒ stwie Po ziom rozszerzony Mo de le od po wie dzi do ar ku sza Prób nej Ma tu ry z OPE RO NEM Wie dza o spo e czeƒ stwie Po ziom rozszerzony Listopad 2009 1. c) ini cja ty w lu do wà 2. b) po ma raƒ czo wà re wo lu cjà 3. c) Egipt

Bardziej szczegółowo

Mi chał Gólcz Stres w pra cy

Mi chał Gólcz Stres w pra cy Mi chał Gólcz Stres w pra cy Po rad nik dla pra co daw cy War sza wa 2014 Projekt okładki Dorota Zając Opracowanie redakcyjne Izabella Dobrzańska Opracowanie typograficzne i łamanie Barbara Charewicz Wydanie

Bardziej szczegółowo

Mi chał Gólcz. Stres. w pra cy. Po rad nik dla pra cow ni ka

Mi chał Gólcz. Stres. w pra cy. Po rad nik dla pra cow ni ka Mi chał Gólcz Stres w pra cy Po rad nik dla pra cow ni ka War sza wa 2014 Pro jekt okład ki DO RO TA ZA JĄC Opra co wa nie re dak cyj ne IZA BEL LA DOBRZAŃSKA Opra co wa nie ty po gra ficz ne i ła ma nie

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia osobowe. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Spłaty Rat Kredytu dla Kredytobiorców MultiBanku PAKIET STANDARD. Allianz ubezpieczenia od A do Z.

Ubezpieczenia osobowe. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Spłaty Rat Kredytu dla Kredytobiorców MultiBanku PAKIET STANDARD. Allianz ubezpieczenia od A do Z. Ubezpieczenia osobowe Ogólne Warunki Ubezpieczenia Spłaty Rat Kredytu dla Kredytobiorców MultiBanku PAKIET STANDARD Allianz ubezpieczenia od A do Z. Spis treści.........................................................................................................

Bardziej szczegółowo

Budowa i zasada działania. Budowa. instrukcja obsługi grupy pompowej. powrót GW 1/2. zasilanie GW 1/2

Budowa i zasada działania. Budowa. instrukcja obsługi grupy pompowej. powrót GW 1/2. zasilanie GW 1/2 instrukcja obsługi grupy pompowej Rys. 1. Budowa grupy pompowej powrót 2 3 GW 1/2 6 7 1 zasilanie 4 GW 1/2 1. zawór termostatyczny ZT 2. zawór regulacyjny ZR 3. zawór odcinający G1" belki zasilającej 4.

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialny pracodawca, czyli bezpieczne i higieniczne warunki pracy

Odpowiedzialny pracodawca, czyli bezpieczne i higieniczne warunki pracy higiena pracy mgr Arleta Mrugała mgr Dorota Wodzisławska-Czapla Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Katowicach Odpowiedzialny pracodawca, czyli bezpieczne i higieniczne warunki pracy Zachowanie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Broszura powstała w 2015 r., dzięki dofinansowaniu ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Spis treści. Broszura powstała w 2015 r., dzięki dofinansowaniu ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych RuSzaMy po zdrowie Broszura powstała w 2015 r., dzięki dofinansowaniu ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Opracowanie merytoryczne i zdjęcia: Tomasz Gładysz Opracowanie

Bardziej szczegółowo

Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy

Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy Stanisław Staszewski Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy Lista kontrolna z komentarzem, materiał pomocniczy dla pracodawców Warszawa 2010 Lista kontrolna z komentarzem Sta ni sław Sta szew

Bardziej szczegółowo

Wykonanie posadzki betonowej

Wykonanie posadzki betonowej Wykonanie posadzki betonowej Gładź betonowa grubości 8-10 cm powinna być zbrojona siatką stalową. NARZĘDZIA I MATERIAŁY poziomnica miarka deski grubości 27 mm linijka deski grubości 12 mm, służące do wyznaczenia

Bardziej szczegółowo

Medyczny laser CO2. C jaki aparat jest optymalny dla lekarza medycyny estetycznej/dermatologa?

Medyczny laser CO2. C jaki aparat jest optymalny dla lekarza medycyny estetycznej/dermatologa? 1 3aparatura i technika Dr n. farm. S 0 0awomir Wilczy Ґski Katedra i Zak 0 0ad Podstawowych Nauk Biomedycznych, Wydzia 0 0 Farmaceutyczny z OML w Sosnowcu 0 1l 0 2skiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

Bardziej szczegółowo

Z Ludwikiem Sobolewskim, pre ze sem Gieł dy Pa pie rów War to ścio wych, roz ma wia ją To masz Czar nec ki i Krzysz tof Stę pień.

Z Ludwikiem Sobolewskim, pre ze sem Gieł dy Pa pie rów War to ścio wych, roz ma wia ją To masz Czar nec ki i Krzysz tof Stę pień. Z Ludwikiem Sobolewskim, pre ze sem Gieł dy Pa pie rów War to ścio wych, roz ma wia ją To masz Czar nec ki i Krzysz tof Stę pień. Giełda Panem zawładnęła? Tak. Czę sto so bie po wta rzam, że mo gę się

Bardziej szczegółowo

ISBN: 978-83-931598-0-2

ISBN: 978-83-931598-0-2 ISBN: 978-83-931598-0-2 Fundacja dla Polski ul. Narbutta 20/30 02-541 Warszawa tel. (0-22) 542 5880 fax.(0-22) 542 9890 e-mail: fdp@fdp.org.pl www.fdp.org.pl ISBN: 978-83-931598-0-2 Autorzy: Dominika

Bardziej szczegółowo

Uczeƒ z dysleksjà w domu

Uczeƒ z dysleksjà w domu Marta Bogdanowicz Anna Adryjanek Ma gorzata Ro yƒska Uczeƒ z dysleksjà w domu Poradnik nie tylko dla rodziców G d y n i a 2 0 1 0 Re cenzja merytoryczna: dr hab. Gra yna Krasowicz-Kupis, prof. UMCS Re

Bardziej szczegółowo

War sza wa 2015 PUBLIKACJA DYSTRYBUOWANA BEZPŁATNIE

War sza wa 2015 PUBLIKACJA DYSTRYBUOWANA BEZPŁATNIE Pu bli ka cja po wsta ła w ra mach pro jek tu re ali zo wa ne go z do fi nan so wa niem NFOŚiGW w ra mach pro gra mu prio ry te to we go Edu ka cja eko lo gicz na Lider projektu: Wyż sza Szko ła Eko lo

Bardziej szczegółowo

1. Za sa dy pra wi dło we go ży wie nia

1. Za sa dy pra wi dło we go ży wie nia 191 1. Za sa dy pra wi dło we go ży wie nia Do pra wi dło we go funk cjo no wa nia czło wie ko wi niezb dne sà od po - wied nie sk ad ni ki do star cza ne w po sta ci po kar mu. Wa ne jest co i w ja -

Bardziej szczegółowo

Typowe błędy popełnione na maturze z chemii w roku 2006

Typowe błędy popełnione na maturze z chemii w roku 2006 Typowe błędy popełnione na maturze z chemii w roku 2006 Po dob nie jak w ro ku po przed nim, tak i w tym pra gnę przed sta wić ty po we błę dy ma tu rzy stów po peł nio ne pod czas roz wią zy wa nia za

Bardziej szczegółowo

Walizki. Walizki i pojemniki zamykane

Walizki. Walizki i pojemniki zamykane Założyciel firmy Georg Utz 1916 1988 Pod kluczem 62 i pojemniki zamykane 63 Systemy zamknięć Po jem ni ki RA KO moż na za my kać za po mo cą po kry - wy z za wia sa mi. Je że li do te go na dłuż szym bo

Bardziej szczegółowo

za ba wy i gry te re no we w edu ka cji wcze snosz kol nej

za ba wy i gry te re no we w edu ka cji wcze snosz kol nej za ba wy i gry te re no we w edu ka cji wcze snosz kol nej Kształcenie na etapie edukacji wczesnoszkolnej ma charakter edukacji zintegrowanej. Jest łagodnym przejściem od wychowania przedszkolnego do edukacji

Bardziej szczegółowo

Docieplanie domu we³n¹ mineraln¹ i uk³adanie sidingu winylowego

Docieplanie domu we³n¹ mineraln¹ i uk³adanie sidingu winylowego Docieplanie domu we³n¹ mineraln¹ i uk³adanie sidingu winylowego We³ na mi ne ral na jest to ma te ria³ ter mo izo la cyj ny w for mie p³yt, mat lub gra nu la tu. Zna ko mi cie na da je siê do do cie pla

Bardziej szczegółowo

Terapia DHEA u kobiet

Terapia DHEA u kobiet Dr n. med. Micha³ Rabijewski Klinika Endokrynologii CMKP w Warszawie Kierownik Kliniki: dr hab. n. med. Wojciech Zgliczy ski, prof. nadzw. w CMKP Terapia DHEA u kobiet Nie do b r an dro ge n w u ko biet

Bardziej szczegółowo

Regulamin prowadzenia rachunków bankowych dla Klientów indywidualnych w Allianz Bank Polska S.A.

Regulamin prowadzenia rachunków bankowych dla Klientów indywidualnych w Allianz Bank Polska S.A. Regulamin prowadzenia rachunków bankowych dla Klientów indywidualnych w Allianz Bank Polska S.A. Roz dział 1 In for ma cje ogól ne 1. Po sta no wie nia ogól ne 1. Re gu la min pro wa dze nia ra chun ków

Bardziej szczegółowo

Ś W I A T UDANE WNĘTRZA TO TAKIE, KTÓRE WYCHODZĄC PONAD ESTETYCZNE KRYTERIA DOMYKANE SĄ KLAMRĄ

Ś W I A T UDANE WNĘTRZA TO TAKIE, KTÓRE WYCHODZĄC PONAD ESTETYCZNE KRYTERIA DOMYKANE SĄ KLAMRĄ Ś W V I L I L A A Ś W I A T STYLEM z d j ę c i a Ł u k a s z Z a n d e c k i, t e k s t?????????????????, p r o j e k t K a t a r z y n a A r s e n o w i c z, P r a c o w n i a A r s e n o w i c z D e

Bardziej szczegółowo

smaki Wittchen Wiosenno-letnie 12 KOLEKCJA Tekst: Lidia Popiel

smaki Wittchen Wiosenno-letnie 12 KOLEKCJA Tekst: Lidia Popiel 12 KOLEKCJA Wiosenno-letnie smaki Wittchen Od cie nie cap puc ci no, mlecz nej cze ko la dy, ciem nej espres so, lat te, wa ni lio wej śmie tan ki to urze ka ją - ce, sma ko wi te ko lo ry, któ re po ja

Bardziej szczegółowo

AZS problem całej rodziny

AZS problem całej rodziny dermatologia AZS problem całej rodziny Wywiad z Małgorzatą Godziątkowską, mamą małego atopika Wywiad z Małgorzatą Godziątkowską, mamą małego atopika (Tymon, 3 lata, atopowe zapalenie skóry, zdiagnozowane

Bardziej szczegółowo

Key words: ali men ta tion, on co lo gi cal the ra py, mal nu tri tion, edu ca tion

Key words: ali men ta tion, on co lo gi cal the ra py, mal nu tri tion, edu ca tion Pra wi d 0 0o we od 0 4y wia nie w cza sie le cze nia C za da nia pie l 0 1 gniar ki on ko lo gicz nej w pro fi lak ty ce i te ra pii nie do 0 4y wie nia u cho rych mo g 0 2 cych si 0 1 od 0 4y wia 0 4

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Progres

Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Progres inwestycje Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Progres ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi ze składką podstawową opłacaną jednorazowo indeks PIMP/11/11/02

Bardziej szczegółowo

Dys kry mi na cja bez po śred nia: Dys kry mi na cja po śred nia:

Dys kry mi na cja bez po śred nia: Dys kry mi na cja po śred nia: Objawy dyskryminacji Rodzaje dyskryminacji Kodeks pracy zobowiązuje do równego traktowania osób za trud nio nych, jak i sta ra ją cych się o pra cę. Pra co - daw ca dys kry mi nu je pra cow ni ka je że

Bardziej szczegółowo

Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM. G d y n i a 2 0 0 9

Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM. G d y n i a 2 0 0 9 Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM G d y n i a 2 0 0 9 Program nauczania do nowej podstawy programowej (Rozporzàdzenie Ministra Edukacji Narodowej z dn. 23.2.2008 r.) skonsultowany

Bardziej szczegółowo

Anna Łuczak, Andrzej Najmiec. Czynniki psychospołeczne w pracy kierowców

Anna Łuczak, Andrzej Najmiec. Czynniki psychospołeczne w pracy kierowców Anna Łuczak, Andrzej Najmiec Czynniki psychospołeczne w pracy kierowców Warszawa 2012 Projekt okładki Dorota Zając Zdjęcie na okładce Andrzej Jaworski Opracowanie redakcyjne Danuta Rutkowska Opracowanie

Bardziej szczegółowo

Legalność zatrudnienia cudzoziemców

Legalność zatrudnienia cudzoziemców Jarosław Cichoń Legalność zatrudnienia cudzoziemców Informator dla pracodawców Warszawa 2012 Projekt okładki Dorota Zając Opracowanie redakcyjne Monika Kolitowska-Sokół Opracowanie typograficzne i łamanie

Bardziej szczegółowo

Co by było gdyby, czyli zjawiska kwantowe w makroświecie

Co by było gdyby, czyli zjawiska kwantowe w makroświecie Co by było gdyby, czyli zjawiska kwantowe w makroświecie WOJCIECH JERZY STĘPNIOWSKI Jak wia do mo, mi kro świat rzą dzi się pra - wa mi me cha ni ki kwan to wej, a ma kro świat re gu ła mi me cha ni ki

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA Miejsce na identyfikację szkoły ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA POZIOM PODSTAWOWY LISTOPAD 2010 Instrukcja dla zdającego Czas pracy 120 minut 1. Sprawdź, czy ar kusz eg za mi na cyj ny za wie ra

Bardziej szczegółowo

Opis techniczny Przeznaczenie Instrukcja montażu

Opis techniczny Przeznaczenie Instrukcja montażu Sys tem ko mi no wy HY BRY DA IZO to re wo lu cyj ne roz wią za nie w tech ni ce ko mi no wej i ab so lut nie no wy pro dukt fir my Spi ro flex. Wie lo let nie do świad cze nie po zwo li ło nam na stwo

Bardziej szczegółowo

porad i informacji udzielają prawnicy

porad i informacji udzielają prawnicy Jak skutecznie reklamować towary konsumpcyjne HALO, KONSUMENT! Chcesz poznać swoje prawa? Szukasz pomocy? ZADZWOŃ DO INFOLINII KONSUMENCKIEJ BEZPŁATNY TELEFON 0 800 800 008 W dni powszednie od 9.00 do

Bardziej szczegółowo

Izabela Mańkowska Małgorzata Rożyńska. Ortograffiti Z BRATKIEM PROGRAM. G d y n i a

Izabela Mańkowska Małgorzata Rożyńska. Ortograffiti Z BRATKIEM PROGRAM. G d y n i a Izabela Mańkowska Małgorzata Rożyńska Ortograffiti Z BRATKIEM PROGRAM G d y n i a 2 0 1 1 Spis tre ści Wstęp... 3 I. Za ło że nia i ce le pro gra mu ORTOGRAFFITI z Brat kiem kla sa dru ga... 4 II. Or ga

Bardziej szczegółowo

1 Teoretyczne podstawy edukacji wczesnoszkolnej

1 Teoretyczne podstawy edukacji wczesnoszkolnej 1 Teoretyczne podstawy edukacji wczesnoszkolnej MałgorzataChojak Lublin Współpraca rodziców i nauczycieli trud ne, waż ne i ko niecz ne za da nie N ie ule ga wąt pli wo ści pi sze M. Ło boc ki iż współ

Bardziej szczegółowo

grudzień 2010 PORADNIK Realizacja projektów internetowych

grudzień 2010 PORADNIK Realizacja projektów internetowych grudzień 2010 PORADNIK Realizacja projektów internetowych Realizacja projektów internetowych praktyczny przewodnik Spis treści Wstęp................................................................................................3

Bardziej szczegółowo

ubezpieczenia komunikacyjne ogólne warunki ubezpieczeń komunikacyjnych

ubezpieczenia komunikacyjne ogólne warunki ubezpieczeń komunikacyjnych ubezpieczenia komunikacyjne ogólne warunki ubezpieczeń komunikacyjnych Ogólne Warunki Ubezpieczenia Odpowiedzialności Cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w ruchu zagranicznym - Zielona Karta 24.02.2016

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Judasz. Prawo pracy pierwsze kroki. www.pip.gov.pl

Elżbieta Judasz. Prawo pracy pierwsze kroki. www.pip.gov.pl Elżbieta Judasz Prawo pracy pierwsze kroki www.pip.gov.pl Elżbieta Judasz PRAWO PRA CY PIERWSZE KROKI War sza wa 2016 Aktualizacja Katarzyna Piecyk Pro jekt okład ki Dorota Zając Opra co wa nie re dak

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność nauczyciela wf za rozwój i sprawność fizyczną wychowanków

Odpowiedzialność nauczyciela wf za rozwój i sprawność fizyczną wychowanków WOJCIECH SAKŁAK Odpowiedzialność nauczyciela wf za rozwój i sprawność fizyczną wychowanków W odbiorze społecznym wychowanie fizyczne zostało sprowadzone do rangi przedmiotu szkolnego. A ponieważ wszyscy

Bardziej szczegółowo

SPIS TREЊCI ZIELONE ЊWIATЈO DLA SZEЊCIOLATKA. 35 Urszula Nadolna Ile nуg ma stonoga? 38 Anna Pawіowska-Niedbaіa. 44 Beata Szurowska Ptaszki na topoli

SPIS TREЊCI ZIELONE ЊWIATЈO DLA SZEЊCIOLATKA. 35 Urszula Nadolna Ile nуg ma stonoga? 38 Anna Pawіowska-Niedbaіa. 44 Beata Szurowska Ptaszki na topoli 82010300905005 SPIS TREЊCI PEDAGOGIKA l PSYCHOLOGIA l ORGANIZACJA 5 Iwona Samborska Komercjalizacja dzieciсstwa ZIELONE ЊWIATЈO DLA SZEЊCIOLATKA 35 Urszula Nadolna Ile nуg ma stonoga? KSZTAЈCENIE I DOSKONALENIE

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialnoœو prawna lekarza medycyny estetycznej

Odpowiedzialnoœو prawna lekarza medycyny estetycznej gabinet i prawo Dr n. prawn. Katarzyna D¹bek-Krajewska, radca prawny Odpowiedzialnoœو prawna lekarza medycyny estetycznej Kwestie odpowiedzialnoœci prawnej lekarzy z tytu³u udzielania œwiadcze medycznych

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Duo

Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Duo inwestycje Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Duo ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi ze składką podstawową opłacaną jednorazowo indeks PIMD/12/10/01 Ogólne

Bardziej szczegółowo

Leczenie odtw rcze z zastosowaniem implant w zêbowych

Leczenie odtw rcze z zastosowaniem implant w zêbowych Leczenie odtw rcze z zastosowaniem implant w zêbowych Rozdzia³ 5 5.1 Podstawowa terminologia implantologiczna 163 5.2 Planowanie leczenia implantologicznego 164 5.3 Fa za chi rur gicz na 167 5.4 Uzupe³nienia

Bardziej szczegółowo

Niezbędnik finansowy. Finansujemy nasze marzenia. Kredyty

Niezbędnik finansowy. Finansujemy nasze marzenia. Kredyty Niezbędnik finansowy Finansujemy nasze marzenia Kredyty Pro duk ty ofe ro wa ne przez ban ki są two rzo ne z my ślą o klien tach i ich po - trze bach. Planując co miesiąc do mo wy bu dżet, do brze jed

Bardziej szczegółowo

SALON MATURZYSTÓW. Perspektywy 2016

SALON MATURZYSTÓW. Perspektywy 2016 Zgłoszenia nadesłane do 30 czerwca 2016 r. 5% rabatu SALON MATURZYSTÓW ZGŁOSZENIE UCZESTNICTWA CENNIK USŁUG i WYPOSAŻENIA DODATKOWEGO INFORMACJA O WYSTAWCY i ZAMÓWIENIE REKLAMY REGULAMIN SALONU www.salonmaturzystow.pl

Bardziej szczegółowo

2.1. Identyfikacja Interesariuszy. G4 25a

2.1. Identyfikacja Interesariuszy. G4 25a 16 17 2.1. Identyfikacja Interesariuszy Gru py In te re sa riu szy zo sta y wy bra ne w opar ciu o ana li z dzia al - no Êci ope ra cyj nej Gru py Ban ku Mil len nium. W wy ni ku pro ce su ma - po wa nia

Bardziej szczegółowo