Mikroekonomia. Produkcja i koszty

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Mikroekonomia. Produkcja i koszty"

Transkrypt

1 Mikroekonomia Joanna Tyrowicz r. Mikroekonomia WNE UW 1 Produkcja i koszty W BIZNESIE jest to czynność, w ramach której zasoby są przetwarzane lub zmieniane w taki sposób, by zwiększyć ich zdolność do zaspokajania potrzeb ludzi. Zmiana cech fizycznych: miejsce, czas, własność W MIKROEKONOMII Jest to relacja technologiczna między nakładami (wykorzystywanymi zasobami) oraz wynikami (stworzonymi zasobami) Q X = f (nakłady [ziemia, praca, kapitał], technologia,...) Funkcja kosztów opisuje relacje między produkcją (tworzonymi zasobami) a ponoszonymi przez firmę wydatkami Koszty = f(q X, ceny czynników produkcji,...) Funkcje kosztów wynikają z cen nakładów oraz sposobu produkcji => Trzeba dobrze rozumieć funkcję produkcji!!! r. Mikroekonomia WNE UW

2 Funkcja produkcji Wyraża relację między nakładami a wynikami Określona jest przez naturę dobra oraz technologię To trochę jak książka kucharska (mówi ile poszczególnych czynników produkcji trzeba użyć, żeby wyprodukować konkretną liczbę jednostek) Proces produkcji (i, w jego wyniku, koszty) można podzielić ze względu na długość okresu : baaardzo długi okres to czas wystarczający, by mogła zmienić się technologia w krótszych okresach czasu technologia jest niezmienna w długim okresie można dowolnie dostosowywać zaangażowanie czynnników produkcji w krótkim okresie któryś (lub kilka, lecz nie wszystkie) z czynników produkcji jest niezmienny r. Mikroekonomia WNE UW 3 Funkcja produkcji (izokwanta) Nakład Q=1 Nakład r. Mikroekonomia WNE UW

3 Zadanie (izokwanty) Funkcję produkcji pewnego produktu wyznacza wzór F(K,L)=KL 1/. Jakim wzorem opisana jest izokwanta I()? Wyjaśnij, czy możliwe jest, aby izokwanty: przecinały się były nieciągłe były rosnące były malejące i wklęsłe r. Mikroekonomia WNE UW Q X = f(l, K, R, technologia,... ) Q X = wielkość produkcji L = nakład pracy K = nakład kapitału R = zasoby naturalne [np. ziemia] Decyzje dotyczące różnych dostępnych sposobów produkowania dobra X wymagają tego, byśmy wiedzieli o związku między poszczególnymi nakładami a Q X. Jednym ze sposobów na to jest metoda prób i błędów, czyli zmienianie jednego nakładu w danym momencie w czasie. To biznesowe zastosowanie zasady ceteris paribus r. Mikroekonomia WNE UW

4 Korzyści skali Korzyści skali to jedna z własności funkcji produkcji, określa proporcje między zwiększeniem nakładów a wzrostem produkcji. 1. t > 0. Q (tk, tl) 3. tq(k, L). Porównaj Q (tk, tl) i tq(k, L) jeśli tq(k, L) < Q (tk, tl) => wyniki rosną bardziej niż proporcjonalnie ROSNĄCE KORZYŚCI SKALI jeśli tq(k, L) = Q (tk, tl) => wyniki rosną proporcjonalnie STAŁE KORZYŚCI SKALI jeśli tq(k, L) > Q (tk, tl) => wyniki rosną mniej niż proporcjonalnie MALEJĄCE KORZYŚCI SKALI r. Mikroekonomia WNE UW 7 Zadanie (korzyści skali) Danych jest sześć następujących funkcji produkcji. Dla każdej z nich zbadaj efekty skali oraz wyznacz krańcową stopę technicznej substytucji. a) y = KL b) y = Ak α L β, gdzie A, α, β >0 c) y = min{k,3l} d) y = ak + bl ½, gdzie a, b > 0 e) y = K + 3L f) y =.[0.3K L 0. ] r. Mikroekonomia WNE UW 8

5 Q X = f(l, K, R, technologia,... ) Wyobraźmy sobie proces produkcyjny Wykorzystujący stałe K, R, technologię oraz zmienne nakłady pracy L, Q X = f(l) L = nakład pracy TP L = Q X = produkcja dobra X AP L = średni produkt [TP/L] MP L = krańcowy produkt [ TP/ L] AP L = TP L L MP L = TP L L AP L = TP L L = wynik nakład L = 1 TP L = = efektywność Maksimum AP L osiągamy przy nakładzie 3 jednostek pracy Produkcja dobra X L TP L AP L MP L r. Mikroekonomia WNE UW 9 Production in the Short Run Q X = f(l, K, R, technologia,... ) Produkcja dobra X AP L = TP L L = wynik nakład = efektywność L Zauważ, że AP L rośnie w miarę dodawania pierwszych trzech jednostek pracy (przy stałych nakładach K i R). Maksymalna produktywność pracy (L) określana jest przy pozostałych nakładach stałych przy trzecim pracowniku. W miarę jak dodajemy kolejnych pracowników przeciętna produkcja na pracownika [AP L ] maleje. L TP L AP L MP L r. Mikroekonomia WNE UW 10

6 Q X = f(l, K, R, technologia,... ) Graficznie TP L można przedstawić jako : TP L initially increases at an increasing rate; it is convex from below. Output, Q X 3 Maksymalna 30 produkcja...ṭpl Po przekroczeniu 0 pewnego punktu rośnie 1 z coraz mniejszym tempem, osiągając w końcu maksimum, potem stopniowo maleje r. Mikroekonomia WNE UW 11 L TP L Q X = f(l, K, R, technologia,... ) AP L 10 8 Mając dane TP, AP L AP L = TP L L = wyniki nakłady można obliczyć jako: = efektywność pracy......ap. AP L r. Mikroekonomia WNE UW 1 TP L L AP L

7 Q X = f(l, K, R, technologia,... ) W przypadku wielu procesów produkcyjnych Q na początku rośnie TP L coraz szybciej. Dzieje się tak dlatego, że poprawiają się możliwości wykorzystania każdej jednostki pracy (np. wyposażenie w kapitał). W miarę jak Q [TP L ] rośnie coraz szybciej, rośnie MP. Kiedy Q [TP L ] rośnie coraz wolniej, MP L maleje. Kiedy 0Z jest styczna do TP L, AP L jest w maksimum; AP L = MP L. Kiedy TP L osiąga maksimum, MP L = 0. Kiedy TP L maleje, MP L jest ujemna. {MP> AP, AP rośnie} MP L AP L Punkt przegięcia r. Mikroekonomia WNE UW 13 0 MP L jest w max. Z L 1 L L 3 TP L Malejący produkt krańcowy MP L L {MP< AP, AP maleje AP L L Zadanie (produktywność pracy) Szlachcic Jan ma trzy majątki: Janowo, Jankowo i Januszowo. W każdym z nich inaczej się pracuje (to zrozumiałe) i w zależności od tego, ile osób zatrudnia (jednego, dwóch czy trzech parobków), wyniki gospodarstw przedstawiają się następująco: Czy krańcowa produktywność pracy jest malejąca w tych trzech majątkach? Dlaczego? A czy średnia produktywność pracy jest malejąca? Gdyby nasz szlachcic miał zatrudnić tylko trzech pracowników, jak powinien rozdystrybuować ich w swoich majątkach? r. Mikroekonomia WNE UW 1

8 r. Mikroekonomia WNE UW 1 Wybór producenta Nakład min {P1*N1 + P*N} przy danym F(N1,N) tylko N min. C tylko N Nakład r. Mikroekonomia WNE UW 1

9 Koszty Koszty ponosi się w wyniku produkcji. Ważnym pojęciem jest koszt alternatywny, czyli nie jakie koszty ponosimy nie tyle w związku z zakupem danego czynnika produkcji, ale jakich przychodów nie osiągniemy w związku z tym, że wykorzystujemy go w ten a nie inny sposób => KAŻDA ALOKACJA ELIMINUJE PRZYNAJMNIEJ JEDNĄ ALTERNATYWĘ Nie wszystkie koszty da się uchwycić: koszty bezpośrednie, czyli na przykład płace i odsetki od kredytu są precyzyjnie policzalne niektóre koszty trudne do uchwycenia można próbować szacować jakimś procesem decyzyjnym (np. deprecjacja) koszty alternatywne są trudno mierzalne (i nie stanowią pojęcia księgowego!) koszty niebezpośrednie (jak na przykład uszczerbek na zdrowiu) są trudno mierzalne (choć po wyroku sądowym stanowią pojęcie księgowe) r. Mikroekonomia WNE UW 17 Koszty stałe i koszty zmienne Zawsze świat stałe + zmienne Koszt Stałe i nieliniowe koszty całkowite TC=FC + VC * Q Stałe i liniowe koszty całkowite TC=FC + Q*VC Tyko koszty stałe TC=FC Ilość r. Mikroekonomia WNE UW 18

10 Cena pracy [P L ] wynosi $ a cena kapitału [P K ] $. Obliczmy wartości kosztów dla tego procesu produkcyjnego. TFC = P K x K = $K = x =, Ten koszt nie zmienia się w krótkim okresie TVC = P L x L = $L, w miarę jak L się zmienia, zmieniają się TVC oraz Q PRODUKCJA I KOSZTY PRACA KAPITAŁ Q AP MP TFC TVC TC AFC AVC ATC 0 x $ = $ 0 = 1 x $ = $ =$3 x $ = $ 8 =$38 3 x $ = $1 =$ x $ = $1 =$ x $ = $0 =$ $ =$ $8 =$ $3 =$ $3 =$ $0 =$70 TC = TVC+TFC r. Mikroekonomia WNE UW 19 Koszty stałe i koszty zmienne AFC = TFC Q = Q AVC = TVC Q ATC = AVC + AFC = TC Q PRODUKCJA I KOSZTY PRACA KAPITAŁ Q AP MP TFC TVC TC AFC AVC ATC r. Mikroekonomia WNE UW 0 $ 0 $ $ 8 $1 $1 $0 $ $8 $3 $3 $0 $3 $38 $ $ $0 $ $8 $ $ $70 $3.7 $1.30 $.71 $.3 $. $.1 $.38 $.37 $.3 $.37 $.0 $.3 $.9 $.8 $.30 $.3 $.3 $.39 $.3 $.9 $. $1. $1.00 $.81 $.7 $.79 $.73 $.7 $.79 $.8

11 Koszty stałe i koszty zmienne $ MC MC przetnie AVC w jej minimum [zawsze!]. ATC AVC ATC* AVC* TC = ATC* x Q** TVC = AVC* x Q* R J MC przetnie ATC w jej minimum [zawsze!]. Pozioma odległość pomiędzy ATC oraz AVC przy każdym Q to AFC. W punkcje Q** AFC to RJ. Q* Q** Q W punkcie Q*, AVC osiąga minimum AVC* [także maksimum AP L ]. W punkcie Q** ATC osiąga minimum r. Mikroekonomia WNE UW 1 Zadanie (wybór producenta) Funkcja produkcji jakiegoś przedsiębiorstwa dana jest przez Q=(KL) 0.. Cena kapitału to r a cena pracy to w. Znajdź krótkookresową krzywą kosztów tej firmy, jeśli K = oraz v=w=1. Znajdź długookresową krzywą kosztów tej firmy. Jakie będą koszty tego przedsiębiorstwa, jeśli chce wyprodukować 100 jednostek produktu, a ceny czynników produkcji dane są przez v= oraz w=1? r. Mikroekonomia WNE UW

12 Koszty a zyski Różne perspektywy patrzenia na koszty: księgowa a ekonomiczna koszty alternatywne koszty utopione (sunk costs) Zyski to przychody pomniejszone o koszty: przychody: PQ koszty: F + cq (na przykład) Zysk π = PQ F cq = (P c)q F Co to są zyski zyski normalne? Zyski normalne, a zyski księgowe Zysk normalny powinien uwzględniać premię za ryzyko i wynagrodzenie dla przedsiębiorcy Zerowe zyski a okresy (długi i krótki) Długi okres to seria okresów krótkich (nie modeluje się przejścia) Dla każdego krótkiego okresu istnieją TP, AP, MP, MC, AFC, AVC, ATC, TC, TVC & TFC r. Mikroekonomia WNE UW 3 Koszty w długim okresie $ C min MC 1 Dla produkcji 1, koszty dane są przez ATC 1 i MC 1 : Produkcja ATC* to wielkość LRMCoptymalna! ATC! MC ATC ATC ATC ATC 3 ATC* LRAC Długookresowa krzywa koszty krańcowego W punkcie Q* koszt przeciętny jest minimalizowany [najmniejsze zużycie czynników produkcji]. Q* Dla większej produkcji (), koszty przeciętne obniżają się. Jest to bardziej efektywny poziom produkcji. Itd... W końcu produkcja jest za duża, ATC zaczyna rosnąć. Krzywa okalająca jest skonstruowana tak, by przedstawiać LAC Q r. Mikroekonomia WNE UW

13 Koszty w długim okresie P M = [firma w długim okresie] $ P P C min Produkcja przy ATC* LRMC ATC! to optymalna wielkość! ATC ATC ATC ATC 3 ATC* ATC* LAC Firmy z wielkością ATC* mają zysk ekonomiczny π, co przyciąga nowe firmy powodując obniżenie ceny. Q* Kiedy cena obniży się do P M, nowe firmy już nie wchodzą. Długi okres opisuje krzywa LAC. Wtedy wszystkie koszty są zmienne. Przy cenie P P, firma może osiągnąć ponadnormalny zysk π jeśli produkują na poziomie ATC 3 lub większym oraz mniejszym niż ATC. Produkcje ATC!, ATC & ATC cechują się przeciętnymi kosztami [ATC] większymi od ceny P P. Te firmy nie zarobią π. Muszą się dostosować lub zniknąć r. Mikroekonomia WNE UW Q Koszty w długim okresie Krzywa okalająca: LRMC $ ATC! ATC MC* ATC. ATC 3 ATC* LAC P= C min ATC Q* Tak długo jak P > LRAC min, firmy wchodzą [przyciągane przez π], co obniża cenę. Kiedy P < LRAC min, firmy wychodzą z rynku, a cena się podnosi. Równowaga długookresowa [cena stabilna, brak wejść, brak wyjść] osiągana jest przez cenę równą minimum LAC. Q r. Mikroekonomia WNE UW

14 Przychód przeciętny i krańcowy Przychód całkowity to cena razy ilość TR = P*Q Przychód przeciętny (AR) to przychód całkowity podzielony przez liczbę jednostek AR = TR/Q TR podzielone przez Q to P, więc AR i P to ta sama krzywa! Przychód krańcowy to zmiana w całkowitym przychodzie na skutek zwiększenia o jeden wielkości sprzedaży MR=dTR/dQ r. Mikroekonomia WNE UW 7 AR and TR Revenue Functions: TR = PQ TR AR = Q AR = P Przychód przeciętny i krańcowy = PQ Q [uprość Q] Wyobraźmy sobie firmę na rynku z P = $. = P $ 30 Skoro za $ za jednostkę 10 może sprzedać ile chce, AR =. P=... TR D = AR Jej popyt jest więc dany 1 przez P =f(q), P= dla każdego Q. Dla Q = 1, TR = PQ = X1 = Dla Q =, TR = PQ = X = 10 DlaQ =, TR = PQ = X = 30 Q/ut konkurencyjnych r. Mikroekonomia WNE UW 8 TR to linia prosta z kątem nachylenia równym cenie. To stwierdzenie jest prawdziwe tylko dla rynków doskonale

15 Maksymalizacja zysku $ W doskonałej konkurencji każda firma może zaspokoić cały rynek po TR =TC cenie rynkowej. TR = TC w Q 1 & Q. To są progi rentowności Firma produkująca Q 1 zwiększyłaby produkcję do Q* ponieważ TC wzrosłyby o mniej niż TR. TR =TC Zwróć uwagę, że kąt nachylenia TC, [MC] jest taki sam, jak TR [MR] w Q*. MC = MR! TR Q TC TC TR kąt nachylenia TC to MC W punkcie Q*, odległość pionowa między TR oraz TC jest największa. Ponieważ TR - TC = π, oznacza to maksymalne π. Q/ut r. Mikroekonomia WNE UW 9 Q 1 Q* Q Maksymalizacja zysku Firma nie podniesie poziomu produkcji poza Q* ponieważ TC wzrośnie o więcej niż TR. MC > MR $ TR =TC Ponieważ TR [MR] to mniej niż TC [MC], π by się obniżyło, gdyby zwiększyć produkcję do TR Q =TC. Q Q TC TR TR kąt nachylenia TC=MC TC W punkcie Q* MR = MC; Maksimum π. W punkcie Q*, odległość pionowa pomiędzytr oraz TC jest największa. Ponieważ TR - TC = π, to jest maksimum π r. Mikroekonomia WNE UW 30 Q 1 Q* Q Q

16 Maksymalizacja zysku Gdyby przyjąć, że firma nie ma wpływu na cenę rynkową, może dostosowywać tylko poziom produkcji (Q), by maksymalizować zysk. P E C 3 $ Firma MC W punktach Q 1 & Q, firma wychodzi na swoje AR = ATC oraz TR = TC ATC D = AR = MR [włączając w to normalne π.] [(AR)Q=TR=TC=(ATC)Q] MC produkowania pomiędzy Q 3 and Q* jest niższe niż cena rynkowa P, TR rośnie szybciej niż TC, zyski maksymalne w Q*! Q 1 Q* Q Q 3 Q X /ut Minimum kosztów [C 3 ] firma osiąga w Q 3. To jest punkt maksymalnego zysku na jednostkę, ale nie maksymalnego π r. Mikroekonomia WNE UW 31 Maksymalizacja zysku Q 3 : TC = C 3 Q 3 ; TR = P E Q 3. π = TR - TC, więc (P E -C 3 )Q 3 = π. Zwiększając produkcję z Q 3 do Q*, zwiększamy TC; Rośnie tez TR π to obszar powyżej MC i poniżej MR. P E C 3 $ Firma π TC. π TR TC MC ATC D = AR = MR MAX π: MC = MR! 0 Q 1 Q 3 Q* Q Q X r. Mikroekonomia WNE UW 3

17 Maksymalizacja zysku KOSZT Q FC VC TC AVC ATC MC 0 $ $ $8 $9 $1 $18 $7 $39 $ $73 $99 $1 $18 $19 $ $8 $37 $9 $ $ $ $3 $ 1 $3 $ $9 $1 $1 $19 $ Najbardziej efektywne wykorzystanie jest pomiędzy 3 i jednostką Q. [min AVC = max AP] Najniższe koszty przeciętne, [min ATC] znajdują się między i jednostką produkcji. Jeśli celem jest MAX π, firma będzie produkowała o ile koszt wyprodukowania każdej kolejnej jednostki [MC] będzie niższy niż przychód z niej [MR] r. Mikroekonomia WNE UW 33 Czy należy produkować 7 jednostkę??? KOSZTY Q FC VC TC AVC ATC MC 0 $ $ $8 $9 $1 $1.00 $18.00 $ $ $ $3 $ 1 $ $18 $7 $39 $ $73 $8 $37 $9 $ $ $ $9 $1 $1 $19 10 $ $ π $0 $37 $1 Przy cenie rynkowej $13; Najbardziej efektywne wykorzystanie czynników nie oznacza max π. Q = 3; TR = PQ= ($13)3 = $39 TC = $19, π = TR-TC = $39-$19 = $0 Q = ; TR = PQ= ($13) = $ TC = $, π = TR-TC = $-$ = Przy minimalnym ATC [min ATC], π = $-$8=$37 Q = ; TR = PQ= ($13) = $78 TC = $37, π = TR-TC = $78-$37 = $ r. Mikroekonomia WNE UW 3

18 Czy należy produkować 7 jednostkę??? KOSZTY Q FC VC TC AVC ATC MC 0 $ $ $8 $9 $1 $18 $7 $39 $ $73 $99 $1 $18 $19 $ $8 $37 $9 $ $ $ $3 $ 1 $3 $ $9 $1 $1 $19 $ MC 7 jednostki to $1 i można je sprzedać za $13, czyli zwiększyć π o $ r. Mikroekonomia WNE UW 3 π <-> <-$> $ 8 $0 $37 $1 $ $0 $3 $1 Q = 7; TR = PQ= ($13)7 = $91 TC = $9, π = TR-TC = $91-$9 = $ Jeśli MR > MC {i AVC}, sprzedawaj, jeśli celem jest max π. 8 jednostka zwiększy koszty o $1 [MC=1] i można ją sprzedać za $13. Produkujemy? NIE! Q = 8; TR = PQ= ($13)8 =, TC = $, π = TR-TC = -$ = $0 Czy należy produkować 7 jednostkę??? KOSZTY Q FC VC TC AVC ATC MC 0 $ $ $8 $9 $1 $18 $7 $39 $ $73 $99 $1 $18 $19 $ $8 $37 $9 $ $ $ $3 $ 1 $3 $ $9 $1 $1 $19 $ <-10> <-10> <- 8> <- > <- > <- 3> <- 7> <-1> <-> <-38> <-9> Z powodów niezależnych cena spada do $. Zyski to: π = TR - TC = PQ -TC. Jeśli firma zakończy działalność strata wyniesie. Ale nie musi tak być! MR = P > MC oraz AVC => strata tylko $! r. Mikroekonomia WNE UW 3 π

19 Podsumowanie Produkcja funkcja produkcji (izokwanta) długi i krótki okres korzyści skali optimum przedsiębiorcy Koszty stałe i zmienne długi i krótki okres optimum przedsiębiorcy MRTS = N1/N MC = AC w min AC Zyski progi rentowności maksymalizacja zysku MR=MC w każdym przypadku! r. Mikroekonomia WNE UW 37 Do zobaczenia przy monopolu r. Mikroekonomia WNE UW 38

Mikroekonomia. Zadanie

Mikroekonomia. Zadanie Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz 18.11.2007r. Mikroekonomia WNE UW 1 Funkcję produkcji pewnego produktu wyznacza wzór F(K,L)=2KL 1/2. Jakim wzorem

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz POWTORZENIE ZADAN Mikroekonomia WNE UW 1

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz  POWTORZENIE ZADAN Mikroekonomia WNE UW 1 Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz POWTORZENIE ZADAN Mikroekonomia WNE UW 1 Funkcję produkcji pewnego produktu wyznacza wzór F(K,L)=2KL 1/2. Jakim

Bardziej szczegółowo

JEDNOCZYNNIKOWA i DWUCZYNNIKOWA FUNKCJA PRODUKCJI

JEDNOCZYNNIKOWA i DWUCZYNNIKOWA FUNKCJA PRODUKCJI JEDNOCZYNNIKOWA i DWUCZYNNIKOWA FUNKCJA PRODUKCJI Zadanie 1: Uzupełnij tabelę, gdzie: TP produkt całkowity AP produkt przeciętny MP produkt marginalny L nakład czynnika produkcji, siła robocza (liczba

Bardziej szczegółowo

Podaż firmy. Zakładamy, że firmy maksymalizują zyski

Podaż firmy. Zakładamy, że firmy maksymalizują zyski odaż firmy Zakładamy, że firmy maksymalizują zyski Inne cele działalności firm: Maksymalizacja przychodów Maksymalizacja dywidendy Maksymalizacja zysków w krótkim okresie Maksymalizacja udziału w rynku

Bardziej szczegółowo

Ekonomia menedżerska. Koszty funkcjonowania decyzje managerskie. Prof. Tomasz Bernat Katedra Mikroekonomii

Ekonomia menedżerska. Koszty funkcjonowania decyzje managerskie. Prof. Tomasz Bernat Katedra Mikroekonomii Ekonomia menedżerska Koszty funkcjonowania decyzje managerskie Prof. Tomasz Bernat Katedra Mikroekonomii Kluczowe pojęcia: v Przychody, koszty i zysk przedsiębiorstwa v Koszty księgowe i ekonomiczne v

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Popyt i podaż kategorie rynkowe Popyt i podaż to dwa słowa najczęściej używane przez ekonomistów Popyt i podaż to siły, które regulują

Bardziej szczegółowo

TEST. [2] Funkcja długookresowego kosztu przeciętnego przedsiębiorstwa

TEST. [2] Funkcja długookresowego kosztu przeciętnego przedsiębiorstwa Przykładowe zadania na kolokwium: TEST [1] Zmniejszenie przeciętnych kosztów stałych zostanie spowodowane przez: a. wzrost wielkości produkcji, b. spadek wielkości produkcji, c. wzrost kosztów zmiennych,

Bardziej szczegółowo

Maksymalizacja zysku

Maksymalizacja zysku Maksymalizacja zysku Na razie zakładamy, że rynki są doskonale konkurencyjne Firma konkurencyjna traktuje ceny (czynników produkcji oraz produktów jako stałe, czyli wszystkie ceny są ustalane przez rynek

Bardziej szczegółowo

Wstęp: scenariusz. Przedsiębiorstwa na rynkach konkurencyjnych. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Wstęp: scenariusz. Przedsiębiorstwa na rynkach konkurencyjnych. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 14 rzedsiębiorstwa na rynkach konkurencyjnych R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all

Bardziej szczegółowo

Korzyści i. Niekorzyści skali. produkcji

Korzyści i. Niekorzyści skali. produkcji utarg (przychód) Koszt ekonomiczny utarg (przychód) Zakres tematyczny: Koszty w krótkim i długim okresie 1. Koszty pojęcie 2. Rodzaje kosztów wg różnych kryteriów 3. Krzywe kosztów 4. Zależności pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia II Semestr Letni 2014/2015 Ćwiczenia 4, 5 & 6. Technologia

Mikroekonomia II Semestr Letni 2014/2015 Ćwiczenia 4, 5 & 6. Technologia Mikroekonomia II 050-792 Semestr Letni 204/205 Ćwiczenia 4, 5 & 6 Technologia. Izokwanta produkcji to krzywa obrazująca różne kombinacje nakładu czynników produkcji, które przynoszą taki sam zysk. P/F

Bardziej szczegółowo

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA PODSTAWOWE POJĘCIA KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA Przedsiębiorstwo - wyodrębniona jednostka gospodarcza wytwarzająca dobra lub świadcząca usługi. Cel przedsiębiorstwa - maksymalizacja zysku Nakład czynniki

Bardziej szczegółowo

Teoria produkcji i wyboru producenta Lista 8

Teoria produkcji i wyboru producenta Lista 8 Definicje Teoria produkcji i wyboru producenta Lista 8 krótki i długi okres stałe i zmienne czynniki produkcyjne produkt krzywa produktu całkowitego produkt krańcowy prawo malejącego produktu krańcowego

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA DOSKONAŁA. dr Sylwia Machowska

KONKURENCJA DOSKONAŁA. dr Sylwia Machowska KONKURENCJA DOSKONAŁA dr Sylwia Machowska Definicja Konkurencja doskonała jest modelem teoretycznym opisującym jedną z form konkurencji na rynku; cechą charakterystyczną konkurencji doskonałej w odróŝnieniu

Bardziej szczegółowo

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ.

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. Wykład 4 Konkurencja doskonała i monopol 1 MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. EFEKTYWNOŚĆ RYNKU. MONOPOL CZYSTY. KONKURENCJA MONOPOLISTYCZNA. 1. MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ W modelu konkurencji doskonałej

Bardziej szczegółowo

KOSZTY, PRZYCHODY, WYNIK EKONOMICZNY. dr Sylwia Machowska

KOSZTY, PRZYCHODY, WYNIK EKONOMICZNY. dr Sylwia Machowska KOSZTY, PRZYCHODY, WYNIK EKONOMICZNY dr Sylwia Machowska 1 NIE MA DZIAŁAŃ BEZ KOSZTÓW Koszty stanowią zawsze punkt wyjścia myślenia ekonomicznego dlatego, że każde działanie podmiotów jest związane z ponoszeniem

Bardziej szczegółowo

TEST. [4] Grzyby w lesie to przykład: a. dobra prywatnego, b. wspólnych zasobów, c. monopolu naturalnego, d. dobra publicznego.

TEST. [4] Grzyby w lesie to przykład: a. dobra prywatnego, b. wspólnych zasobów, c. monopolu naturalnego, d. dobra publicznego. Przykładowe zadania na kolokwium: TEST [1] Zmniejszenie przeciętnych kosztów stałych zostanie spowodowane przez: a. wzrost wielkości produkcji, b. spadek wielkości produkcji, c. wzrost kosztów zmiennych,

Bardziej szczegółowo

Dr hab. prof. UW Urszula Sztanderska. EKONOMIA wykład dla doktorantów WPiA

Dr hab. prof. UW Urszula Sztanderska. EKONOMIA wykład dla doktorantów WPiA Dr hab. prof. UW Urszula Sztanderska EKONOMIA wykład dla doktorantów WPiA WYKŁAD 5 FIRMA, PRODUKCJA, KOSZTY Popyt i podaż kategorie rynkowe Popyt i podaż to dwa słowa najczęściej używane przez ekonomistów

Bardziej szczegółowo

Negatywne skutki monopolu

Negatywne skutki monopolu Negatywne skutki monopolu Strata dobrobytu społecznego z tytułu: (1) mniejszej produkcji i wyższej ceny (2) kosztów poszukiwania renty, które ponoszą firmy w celu osiągnięcia monopolistycznej pozycji na

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia: koszt, przychód, zysk Koszt alternatywny a koszt księgowy Koszt krańcowy, utarg krańcowy optymalna wielkość produkcji

Podstawowe pojęcia: koszt, przychód, zysk Koszt alternatywny a koszt księgowy Koszt krańcowy, utarg krańcowy optymalna wielkość produkcji Podstawowe pojęcia: koszt, przychód, zysk Koszt alternatywny a koszt księgowy Koszt krańcowy, utarg krańcowy optymalna wielkość produkcji dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska email: anna.kowalska@pwr.wroc.pl

Bardziej szczegółowo

Koszty produkcji. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Koszty produkcji. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: Koszty produkcji P R I N C I P L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W PowerPoint Slides by Ron Cronovich 7 Thomson SouthWestern, all rights reserved A C T I V E

Bardziej szczegółowo

Funkcja produkcji jak z czynników powstaje produkt Ta sama produkcja możliwa przy różnych kombinacjach czynników

Funkcja produkcji jak z czynników powstaje produkt Ta sama produkcja możliwa przy różnych kombinacjach czynników Koszty produkcji Funkcja produkcji jak z czynników powstaje produkt Ta sama produkcja możliwa przy różnych kombinacjach czynników Którą wybrać ceny czynników Funkcja produkcji + ceny czynników -> funkcja

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz 17.10.2009r. Mikroekonomia WNE UW 1 Co to jest monopol? Wybór monopolisty Dlaczego nie lubimy monopoli? Dlaczego

Bardziej szczegółowo

Konkurencja monopolistyczna

Konkurencja monopolistyczna Konkurencja monopolistyczna Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Prezentacja oparta na: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html Cechy: Wielu sprzedawców Zróżnicowane produkty

Bardziej szczegółowo

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA PODSTAWOWE POJĘCIA Przedsiębiorstwo - wyodrębniona jednostka gospodarcza wytwarzająca dobra lub świadcząca usługi. Cel przedsiębiorstwa - maksymalizacja zysku Nakład czynniki

Bardziej szczegółowo

Lista 7 i 8 Zysk księgowy i alternatywny Koszty alternatywne Koszty i utargi krańcowe Koszty produkcji w krótkim i długim okresie czasu

Lista 7 i 8 Zysk księgowy i alternatywny Koszty alternatywne Koszty i utargi krańcowe Koszty produkcji w krótkim i długim okresie czasu Zadanie 1. Pan Smith prowadzi prywatny biznes. W ubiegłym roku jego utarg wyniósł 55000, a koszty bezpośrednie 27000. Kapitał finansowy włożony w działalność zakładu wynosił przez cały rok 25000. Stopa

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia II: Kolokwium, grupa II

Mikroekonomia II: Kolokwium, grupa II Mikroekonomia II: Kolokwium, grupa II Prowadząca: Martyna Kobus 2012-06-11 Piszemy 90 minut. Sprawdzian jest za 70 punktów. Jest 10 pytań testowych, każde za 2 punkty (łącznie 20 punktów za test) i 3 zadania,

Bardziej szczegółowo

Funkcja produkcji jak z czynników powstaje produkt Ta sama produkcja możliwa przy różnych kombinacjach czynników

Funkcja produkcji jak z czynników powstaje produkt Ta sama produkcja możliwa przy różnych kombinacjach czynników Koszty produkcji Funkcja produkcji jak z czynników powstaje produkt Ta sama produkcja możliwa przy różnych kombinacjach czynników Którą wybrać ceny czynników Funkcja produkcji + ceny czynników -> funkcja

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania konkurencja doskonała konkurencja monopolistyczna oligopol monopol Dlaczego

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Utarg całkowity, przeciętny i krańcowy Koszt całkowity, przeciętny i krańcowy

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO EKONOMII MENEDŻERSKIEJ.

WPROWADZENIE DO EKONOMII MENEDŻERSKIEJ. Wykład 1 Wprowadzenie do ekonomii menedżerskiej 1 WPROWADZENIE DO EKONOMII MENEDŻERSKIEJ. PODEJMOWANIE OPTYMALNYCH DECYZJI NA PODSTAWIE ANALIZY MARGINALNEJ. 1. EKONOMIA MENEDŻERSKA ekonomia menedżerska

Bardziej szczegółowo

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma Założenia Jedna firma Monopol Siłą rzeczy musi ona sama ustalić cenę Cena rynkowa zależy od ilości sprzedawanej przez firmę Produkt nie posiada substytuty Dużo kupujących (krzywa popytu opadająca) Istnieją

Bardziej szczegółowo

KOSZTY, PRZYCHODY, WYNIK EKONOMICZNY. dr Sylwia Machowska

KOSZTY, PRZYCHODY, WYNIK EKONOMICZNY. dr Sylwia Machowska KOSZTY, PRZYCHODY, WYNIK EKONOMICZNY dr Sylwia Machowska KOSZTY Przedsiębiorstwo musi nieustannie rozwaŝać takie kwestie, jak: podjąć się określonych działań, czy nie, kiedy działania rozpocząć, jaka będzie

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i Imię zł 100 zł 129 zł 260 zł 929 zł 3. Jeżeli wraz ze wzrostem dochodu, maleje popyt na dane dobro to jest to: (2 pkt)

Nazwisko i Imię zł 100 zł 129 zł 260 zł 929 zł 3. Jeżeli wraz ze wzrostem dochodu, maleje popyt na dane dobro to jest to: (2 pkt) Nazwisko i Imię... Numer albumu... A 1. Utrata wartości dobra kapitałowego w ciągu roku będąca rezultatem wykorzystania tego dobra w procesie produkcji nazywana jest: (2 pkt) ujemnym przepływem pieniężnym

Bardziej szczegółowo

TEORIA PRODUKCJI Przemysław Kusztelak

TEORIA PRODUKCJI Przemysław Kusztelak TEORIA PRODUKCJI Przemysław Kusztelak Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Informacja wstępna Mikroekonomiczna teoria producenta zajmuje się analizą zachowań przedsiębiorstw na rynku.

Bardziej szczegółowo

Monopol statyczny. Problem monopolisty: Π(q) = p(q)q c(q)

Monopol statyczny. Problem monopolisty: Π(q) = p(q)q c(q) Monopol Jest jedna firma Sama ustala cenę powyżej kosztu krańcowego Zyski nadzwyczajne (największe osiągalne) Stoi przed podobnymi ograniczeniami co firmy doskonale konkurencyjne: -Ograniczenia technologiczne

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia B.5. Mikołaj Czajkowski

Mikroekonomia B.5. Mikołaj Czajkowski Mikroekonomia B.5 Mikołaj Czajkowski Firma konkurencyjna Konkurencyjna firma: Traktuje ceny czynników produkcji jako stałe Traktuje cenę rynkową jako stałą Jest cenobiorcą Założenie firma maksymalizuje

Bardziej szczegółowo

KOSZTY, PRZYCHODY I ZYSKI W RÓŻNYCH STRUKTURACH RYNKOWYCH. I. Koszty całkowite, przeciętne i krańcowe. Pojęcie kosztów produkcji

KOSZTY, PRZYCHODY I ZYSKI W RÓŻNYCH STRUKTURACH RYNKOWYCH. I. Koszty całkowite, przeciętne i krańcowe. Pojęcie kosztów produkcji KOSZTY, PRZYCHODY I ZYSKI W RÓŻNYCH STRUKTURACH RYNKOWYCH Opracowanie: mgr inż. Dorota Bargieł-Kurowska I. Koszty całkowite, przeciętne i krańcowe. Pojęcie kosztów produkcji Producent, podejmując decyzję:

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii TEORIA PRODUKCJI

Podstawy ekonomii TEORIA PRODUKCJI Podstawy ekonomii TEORIA PRODUKCJI Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz Proces i funkcja produkcji Proces produkcji proces transformacji czynników wytwórczych na produkty gotowe, przy czym uzyskane efekty

Bardziej szczegółowo

Konspekt 5. Analiza kosztów.

Konspekt 5. Analiza kosztów. KRAJOWA SZKOŁA ADMINISTRJI PUBLICZNEJ Ryszard Rapacki EKONOMIA MENEDŻERSKA Konspekt 5. Analiza kosztów. A. Cele zajęć. 1. Wyjaśnienie istoty i rodzajów kosztów produkcji oraz związanych z nimi kategorii.

Bardziej szczegółowo

2010 W. W. Norton & Company, Inc. Monopol

2010 W. W. Norton & Company, Inc. Monopol 2010 W. W. Norton & Company, Inc. Monopol Monopol Jeden sprzedawca. Krzywa popytu jaką napotyka monopolista (opadająca) to krzywa popytu rynkowego. Monopolista może zmienić cenę rynkową produktu dostosowując

Bardziej szczegółowo

Ekonomia menedżerska. Struktury rynku. prof. Tomasz Bernat Katedra Mikroekonomii

Ekonomia menedżerska. Struktury rynku. prof. Tomasz Bernat Katedra Mikroekonomii Ekonomia menedżerska Struktury rynku prof. Tomasz Bernat Katedra Mikroekonomii Struktura wykładu 2 1. Struktura rynku definicja 2. Podział struktur rynkowych 3. Determinanty podziału i opisu 4. Decyzje

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA wykład 4 TEORIA POSTĘPOWANIA PRODUCENTA

EKONOMIA wykład 4 TEORIA POSTĘPOWANIA PRODUCENTA EKONOMIA wykład 4 TEORIA POSTĘPOWANIA PRODUCENTA Prowadzący zajęcia: dr inż. Magdalena Węglarz Politechnika Wrocławska Wydział Informatyki i Zarządzania PLAN WYKŁADU 1. Krótkookresowa teoria produkcji

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii KOSZTY I ICH KLASYFIKACJA. Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz

Podstawy ekonomii KOSZTY I ICH KLASYFIKACJA. Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz Podstawy ekonomii KOSZTY I ICH KLASYFIKACJA Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz Koszty i ich klasyfikacja Istota podejścia ekonomicznego sprowadza się do traktowania kosztu jako kosztu ekonomicznego czyli

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie Po co uczyć (się) teorii ekonomii?

Wprowadzenie Po co uczyć (się) teorii ekonomii? Wprowadzenie Po co uczyć (się) teorii ekonomii? a po co uczyć matematyki? - ćwiczenie umysłu żeby oswoić studentów z terminologią później pisząc pracę magisterską czy też komunikując się z innymi nie muszą

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

TEORIA KOSZTÓW 2006-01-16. Dr Marek JARZĘBIŃSKI, KOSZTY PRODUKCJI UNIWERSYTET JAGIELLOŃSKI 1. Pojęcia podstawowe. Pojęcia podstawowe c.d.

TEORIA KOSZTÓW 2006-01-16. Dr Marek JARZĘBIŃSKI, KOSZTY PRODUKCJI UNIWERSYTET JAGIELLOŃSKI 1. Pojęcia podstawowe. Pojęcia podstawowe c.d. Pojęcia podstawowe TEORIA KOSZTÓW Koszty księgowe (explicite) faktyczne, udokumentowane wydatki pieniężne Zakup surowców, płace, opłaty za energię etc. Amortyzacja odpisy z wartości środków trwałych TEMAT

Bardziej szczegółowo

Przychody skali. Proporcjonalne zwiększenie czynników = zwiększenie produkcji, ale czy również proporcjonalne? W zależności od odpowiedzi:

Przychody skali. Proporcjonalne zwiększenie czynników = zwiększenie produkcji, ale czy również proporcjonalne? W zależności od odpowiedzi: Przychody skali Proporcjonalne zwiększenie czynników = zwiększenie produkcji, ale czy również proporcjonalne? W zależności od odpowiedzi: Stałe przychody skali, CRS (constant returns to scale) Rosnące

Bardziej szczegółowo

6. Teoria Podaży Koszty stałe i zmienne

6. Teoria Podaży Koszty stałe i zmienne 6. Teoria Podaży - 6.1 Koszty stałe i zmienne Koszty poniesione przez firmę zwykle są podzielone na dwie kategorie. 1. Koszty stałe - są niezależne od poziomu produkcji, e.g. stałe koszty energetyczne

Bardziej szczegółowo

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma Założenia Jedna firma Monopol Siłą rzeczy musi ona sama ustalić cenę Cena rynkowa zależy od ilości sprzedawanej przez firmę Produkt nie posiada substytuty Dużo kupujących (krzywa popytu opadająca) Istnieją

Bardziej szczegółowo

5. Utarg krańcowy (MR) można zapisać jako: A)

5. Utarg krańcowy (MR) można zapisać jako: A) 1. Na rynku pewnego dobra działają dwie firmy, które zachowują się zgodnie z modelem Stackelberga. Firmy ponoszą stałe koszty krańcowe równe 24. Odwrócona linia popytu na tym rynku ma postać: P = 480-0.5Q.

Bardziej szczegółowo

PRODUKCYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTWA

PRODUKCYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTWA PRODUKCYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTWA CASE STUDY NA DOBRY POCZĄTEK Scania zwiększa zatrudnienie FAKTY KRYZYS I PO KRYZYSIE? Potrzeba zwiększenia produkcji wynika głównie z wciąż dużego popytu w Brazylii Jednak

Bardziej szczegółowo

Dr Julia Gorzelany - Plesińska

Dr Julia Gorzelany - Plesińska Przedsiębiorstwo. Teoria kosztów. Dr Julia Gorzelany - Plesińska Przedsiębiorstwo niezależna jednostka gospodarcza, posiadająca zasoby produkcyjne, która została utworzona w celu osiągania zysków ze sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Konkurencja monopolistyczna. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Konkurencja monopolistyczna. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 17 Konkurencja monopolistyczna P R I N C I P L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W PowerPoint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Monopoli ciąg dalszy...

Mikroekonomia. Monopoli ciąg dalszy... Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz 20.10.2007r. Mikroekonomia WNE UW 1 Monopoli ciąg dalszy... Co się w monopolu nie podoba... monopoliście? Dyskryminacja

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz r. Mikroekonomia WNE UW 1

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz r. Mikroekonomia WNE UW 1 Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz 19.10.2008r. Mikroekonomia WNE UW 1 Monopoli ciąg dalszy... Co się w monopolu nie podoba... monopoliście? Dyskryminacja

Bardziej szczegółowo

Ekonomia menedżerska analiza marginalna. Prof. Tomasz Bernat Katedra Mikroekonomii

Ekonomia menedżerska analiza marginalna. Prof. Tomasz Bernat Katedra Mikroekonomii Ekonomia menedżerska analiza marginalna Prof. Tomasz Bernat Katedra Mikroekonomii Podejmowanie decyzji optymalnych na podstawie analizy marginalnej Przyczyny konfliktu: Rozbieżne zdania pomiędzy koncesjodawcą

Bardziej szczegółowo

Istota funkcjonowania przedsiębiorstwa produkcyjnego. dr inż. Andrzej KIJ

Istota funkcjonowania przedsiębiorstwa produkcyjnego. dr inż. Andrzej KIJ Istota funkcjonowania przedsiębiorstwa produkcyjnego dr inż. Andrzej KIJ 1 Popyt rynkowy agregacja krzywych popytu P p2 p1 D1 q1 D2 q2 Q 2 Popyt rynkowy agregacja krzywych popytu P p2 p1 D1 +D2 D1 D2 q1

Bardziej szczegółowo

12. Funkcja popytu jest liniowa. Poniższa tabela przedstawia cztery punkty na krzywej popytu:

12. Funkcja popytu jest liniowa. Poniższa tabela przedstawia cztery punkty na krzywej popytu: 1. Dla której z poniższych funkcji popytu elastyczność cenowa popytu jest równa -1 i jest stała na całej długości krzywej popytu? A) Q = -5 + 10 B) Q = 40-4 C) Q = 30000-1 D) Q = 2000-2 E) Q = 100-3 F)

Bardziej szczegółowo

Ocena kosztów produkcji w sektorze paliw i energii

Ocena kosztów produkcji w sektorze paliw i energii opracował: prof. dr hab. inż. Józef Paska, mgr inż. Piotr Marchel POLITECHNIKA WARSZAWSKA Instytut Elektroenergetyki, Zakład Elektrowni i Gospodarki Elektroenergetycznej Ekonomika w elektrotechnice laboratorium

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Wykład 5. Podstawy teorii podaży

Wykład 5. Podstawy teorii podaży Wykład 5. Podstawy teorii podaży Podstawowe pojęcia: koszt, przychód, zysk Rachunek wyników, bilans Koszt alternatywny a koszt księgowy Koszt krańcowy, utarg krańcowy optymalna wielkość produkcji dr inż.

Bardziej szczegółowo

Czym zajmuje się Organizacja Rynku?

Czym zajmuje się Organizacja Rynku? Czym zajmuje się Organizacja Rynku? Jest to dział Ekonomii, który bada zależno ności między strukturą rynku, zachowaniem firm i ich wynikami. To ujęcie (struktura( struktura-zachowanie-wyniki) zapoczątkowano

Bardziej szczegółowo

Wykład IV. Rynki czynników produkcji podaż pracy

Wykład IV. Rynki czynników produkcji podaż pracy Wykład IV Rynki czynników produkcji podaż pracy Substytucyjny i dochodowy efekt wzrostu płac Dochód 1440 R w = 60zl 480 P C B w = 20zl A 0 8 12 16 19 24 Czas Efekt substytucyjny wolny Efekt dochodowy Q

Bardziej szczegółowo

Kolokwium I z Makroekonomii II Semestr zimowy 2014/2015 Grupa I

Kolokwium I z Makroekonomii II Semestr zimowy 2014/2015 Grupa I Kolokwium I z Makroekonomii II Semestr zimowy 2014/2015 Grupa I Czas trwania kolokwium wynosi 45 minut. Należy rozwiązać dwa z trzech zamieszczonych poniżej zadań. Za każde zadanie można uzyskać maksymalnie

Bardziej szczegółowo

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO KRZYWA MOŻLIWOŚCI PRODUKCYJNYCH (zwiększanie produkcji jednego dobra nie jest możliwe bez zmiany produkcji drugiego dobra) krzywa możliwości produkcyjnych pokazuje możliwości

Bardziej szczegółowo

Wykład VII. Równowaga ogólna

Wykład VII. Równowaga ogólna Wykład VII Równowaga ogólna Efektywnośd w produkcji Założenia: 2 czynniki produkcji: kapitał (K) i praca (L) Produkcja 2 dóbr: żywnośd (f) i ubrania (c) Doskonała konkurencja na rynku czynników produkcji,

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA TOM 1 WYD.2. Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS

EKONOMIA TOM 1 WYD.2. Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS EKONOMIA TOM 1 WYD.2 Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS Przedmowa CZĘŚĆ I. PODSTAWOWE POJĘCIA Rozdział 1. Podstawy ekonomii 1.1. Wprowadzenie Niedobór i efektywność: bliźniacze tematy ekonomii

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia B.3. Mikołaj Czajkowski

Mikroekonomia B.3. Mikołaj Czajkowski Mikroekonomia B.3 Mikołaj Czajkowski Koszty produkcji Funkcja produkcji jak z czynników powstaje produkt Ta sama produkcja możliwa przy różnych kombinacjach czynników Którą wybrać ceny czynników Funkcja

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 8: Podstawy popytu na czynniki produkcji: pracę i kapitał. Technologia produkcji. Decyzje konsumentów: podaż pracy i kapitału. Współzależność działania rynków

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia B.2. Mikołaj Czajkowski

Mikroekonomia B.2. Mikołaj Czajkowski Mikroekonomia B.2 Mikołaj Czajkowski Przychody skali Proporcjonalne zwiększenie czynników = zwiększenie produkcji, ale czy również proporcjonalne? W zależności od odpowiedzi: Stałe przychody skali, CRS

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 dla MSEMen. Gabriela Grotkowska

Makroekonomia 1 dla MSEMen. Gabriela Grotkowska Makroekonomia dla MSEMen Gabriela Grotkowska Plan wykładu 5 Model Keynesa: wprowadzenie i założenia Wydatki zagregowane i równowaga w modelu Mnożnik i jego interpretacja Warunek równowagi graficznie i

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia I. Jan Baran

Makroekonomia I. Jan Baran Makroekonomia I Jan Baran Model klasyczny a keynesowski W prostym modelu klasycznym zakładamy, że produkt zależy jedynie od nakładów czynników produkcji i funkcji produkcji. Nie wpływają na niego wprowadzone

Bardziej szczegółowo

ZESTAWY ZADAŃ Z EKONOMII MATEMATYCZNEJ

ZESTAWY ZADAŃ Z EKONOMII MATEMATYCZNEJ ZESTAWY ZADAŃ Z EKONOMII MATEMATYCZNEJ Zestaw 5 1.Narynkuistniejądwajhandlowcyidwatowary,przyczymtowarupierwszegosą3sztuki,adrugiego 2sztuki. a). Jak wygląda zbiór alokacji dopuszczalnych, jeśli towary

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia W modelu klasycznym wielkość PKB jest określana przez stronę podażową. Mamy 2 czynniki

Bardziej szczegółowo

Minimalizacja kosztu

Minimalizacja kosztu Minimalizacja kosztu Minimalizacja kosztów polega na uzyskiwaniu danej wielkości produkcji po najniższym możliwym koszcie Graficznie która kombinacja czynników na izokwancie najtańsza? Analitycznie minimalizacja

Bardziej szczegółowo

MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH

MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH ZADANIE. Mamy trzech konsumentów, którzy zastanawiają się nad nabyciem trzech rożnych programów komputerowych. Właściwości popytu konsumentów przedstawiono w następującej tabeli:

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Mikroekonomia - Lista 11 Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Konkurencja doskonała 1. Model konkurencji doskonałej opiera się na następujących

Bardziej szczegółowo

Temat Rynek i funkcje rynku

Temat Rynek i funkcje rynku Temat Rynek i funkcje rynku 1. Rynkowa a administracyjna koordynacja działań gospodarczych 2. Popyt, podaż, cena równowagi 3. Czynniki wpływające na rozmiary popytu 4. Czynniki wpływające na rozmiary podaży

Bardziej szczegółowo

Determinanty dochodu narodowego. Analiza krótkookresowa

Determinanty dochodu narodowego. Analiza krótkookresowa Determinanty dochodu narodowego Analiza krótkookresowa Produkcja potencjalna i faktyczna Produkcja potencjalna to produkcja, która może być wytworzona w gospodarce przy racjonalnym wykorzystaniu wszystkich

Bardziej szczegółowo

Moduł V. Konkurencja monopolistyczna i oligopol

Moduł V. Konkurencja monopolistyczna i oligopol Moduł V. Konkurencja monopolistyczna i oligopol Spis treści: Wstęp... 2 1. Istota konkurencji monopolistycznej... 2 2. Równowaga przedsiębiorstwa w warunkach konkurencji monopolistycznej w okresie krótkim

Bardziej szczegółowo

Factor specific model

Factor specific model Opracował Jan J. ichałek actor specific model odel rozwinięty przez. Samuelsona i R. Jones'a sformalizowany przez J. Neary. Założenia: 1. rodukcja dwóch dóbr: (przemysłowe, manufactures) i (żywność, food);

Bardziej szczegółowo

ZADANIA Z MIKROEKONOMII

ZADANIA Z MIKROEKONOMII - ZADANIA Z MIKROEKONOMII BLOK B Wybór i opracowanie: Ewa Aksman,Tomasz Kopczewski Piotr Mazurowski, Irena Topińska Poprawki: Anna Bartczak, Olga Kiuila TECHNOLOGIA 1. Czy jest możliwe, aby izokwanty:

Bardziej szczegółowo

PRODUCENT (PRZEBSIĘBIORSTWO) państwowe lokalne indywidualne zbiorowe (spółki ) 3. Jak należy rozumieć prawo zmniejszającego się przychodu?

PRODUCENT (PRZEBSIĘBIORSTWO) państwowe lokalne indywidualne zbiorowe (spółki ) 3. Jak należy rozumieć prawo zmniejszającego się przychodu? A) Pytania sprawdzające: 1. Kogo uważamy za producenta? PRODUCENT zorganizowany w formie przedsiębiorstwa. Powstał w drodze ewolucji. To podmiot sfery realnej. Aktywny uczestnik procesów rynkowych. Realizuje

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kosztami i wynikami. dr Robert Piechota

Zarządzanie kosztami i wynikami. dr Robert Piechota Zarządzanie kosztami i wynikami dr Robert Piechota Wykład 2 Analiza progu rentowności W zarządzaniu przedsiębiorstwem konieczna jest ciągła ocena zależności między przychodami, kosztami i zyskiem. Narzędziem

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS

Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego NATURALNA STOPA BEZROBOCIA Naturalna stopa bezrobocia Ponieważ

Bardziej szczegółowo

Analiza progu rentowności

Analiza progu rentowności Analiza progu rentowności Aby przedsiębiorstwo mogło osiągnąć zysk, muszą być zachowane odpowiednie relacje między przychodami ze sprzedaży i kosztami, tzn. przychody powinny być wyższe od poniesionych

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia B.4. Mikołaj Czajkowski

Mikroekonomia B.4. Mikołaj Czajkowski Mikroekonomia B.4 Mikołaj Czajkowski Minimalizacja kosztów Minimalizacja kosztów (przy zadanej wielkości produkcji) Pozwala wyprowadzić funkcję TC i rozwiązać problem maksymalizacji zysków wykorzystując

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA MENEDŻERSKA. dr Sylwia Machowska

EKONOMIA MENEDŻERSKA. dr Sylwia Machowska EKONOMIA MENEDŻERSKA dr Sylwia Machowska 1 ANALIZA KOSZTÓW dr Sylwia Machowska rozdział 27 NIE MA DZIAŁAŃ BEZ KOSZTÓW Analiza kosztów jest podstawą bardzo wielu decyzji menedżerskich. Znajomość kosztów

Bardziej szczegółowo

88. Czysta stopa procentowa. 89. Rynkowa (nominalna) stopa procentowa. 90. Efektywna stopa procentowa. 91. Oprocentowanie składane. 92.

88. Czysta stopa procentowa. 89. Rynkowa (nominalna) stopa procentowa. 90. Efektywna stopa procentowa. 91. Oprocentowanie składane. 92. 34 Podstawowe pojęcia i zagadnienia mikroekonomii 88. zysta stopa procentowa zysta stopa procentowa jest teoretyczną ceną pieniądza, która ukształtowałaby się na rynku pod wpływem oddziaływania popytu

Bardziej szczegółowo

Analiza progu rentowności

Analiza progu rentowności Analiza progu rentowności mgr Małgorzata Macuda Aby przedsiębiorstwo mogło osiągnąć zysk, muszą być zachowane odpowiednie relacje między przychodami ze sprzedaży i kosztami, tzn. przychody powinny być

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. Dlaczego wzrost gospodarczy? Model wzrostu Harroda-Domara.

Plan wykładu. Dlaczego wzrost gospodarczy? Model wzrostu Harroda-Domara. Plan wykładu Dlaczego wzrost gospodarczy? Model wzrostu Harroda-Domara. Model wzrostu Solowa. Krytyka podejścia klasycznego wstęp do endogenicznych podstaw wzrostu gospodarczego. Potrzeba analizy wzrostu

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD VI: MODEL IS-LM/AS-AD OGÓLNE RAMY DLA ANALIZY MAKROEKONOMICZNEJ Linia FE: Równowaga na rynku pracy Krzywa IS: Równowaga na rynku dóbr Krzywa LM: Równowaga

Bardziej szczegółowo

Efektywność przedsiębiorstwami publicznymi a prywatnymi w regulowanym otoczeniu: Na przykładzie elektrowni w USA. Marysia Skwarek i Agata Kaczanowska

Efektywność przedsiębiorstwami publicznymi a prywatnymi w regulowanym otoczeniu: Na przykładzie elektrowni w USA. Marysia Skwarek i Agata Kaczanowska Efektywność między przedsiębiorstwami publicznymi a prywatnymi w regulowanym otoczeniu: Na przykładzie elektrowni w USA Marysia Skwarek i Agata Kaczanowska Wstęp: Efektywność ść, ceteris paribus: Prywatne

Bardziej szczegółowo

Zachowanie monopolistyczne - dyskryminacja cenowa

Zachowanie monopolistyczne - dyskryminacja cenowa Zachowanie monopolistyczne - dyskryminacja cenowa Dotychczas analizowaliśmy monopolistę, który dyktował wspólną cenę dla wszystkich konsumentów Z dyskryminacją cenową mamy do czynienia wtedy, gdy różne

Bardziej szczegółowo

Historia ekonomii. Mgr Robert Mróz. Leon Walras

Historia ekonomii. Mgr Robert Mróz. Leon Walras Historia ekonomii Mgr Robert Mróz Leon Walras 06.12.2016 Leon Walras (1834 1910) Jeden z dwóch ojców neoklasycznej mikroekonomii (drugim Marshall) Nie był tak dobrym matematykiem jak niektórzy inni ekonomiści

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Wykład 5

Mikroekonomia. Wykład 5 Mikroekonomia Wykład 5 Model czystej wymiany Brak produkcji, tylko zasoby początkowe, czyli nie wiadomo jak czynniki produkcji zostały przekształcone w produkt końcowy. Równowaga ogólna: wszystkie rynki

Bardziej szczegółowo

MODEL AD-AS : MIKROPODSTAWY

MODEL AD-AS : MIKROPODSTAWY Makroekonomia II Wykład 8 MODEL AD-AS : MIKROODSTAW Wykład 8 lan MODEL AD-AS : MIKROODSTAW 1.1 Długookresowa krzywa AS 1.2 Sztywność cen 1.3 Sztywność nominalnych płac 2.1 Zagregowany popyt 2.2 Równowaga

Bardziej szczegółowo

(b) Oblicz zmianę zasobu kapitału, jeżeli na początku okresu zasób kapitału wynosi kolejno: 4, 9 oraz 25.

(b) Oblicz zmianę zasobu kapitału, jeżeli na początku okresu zasób kapitału wynosi kolejno: 4, 9 oraz 25. Zadanie 1 W pewnej gospodarce funkcja produkcji może być opisana jako Y = AK 1/2 N 1/2, przy czym A oznacza poziom produktywności, K zasób kapitału, a N liczbę zatrudnionych. Stopa oszczędności s wynosi

Bardziej szczegółowo

Leasing maszyn 500 500 500 500 500 500 500 500 Nylon 0 400 1150 1700 2450 3200 4650 6300 Energia elektryczna 0 100 150 200 250 300 350 400

Leasing maszyn 500 500 500 500 500 500 500 500 Nylon 0 400 1150 1700 2450 3200 4650 6300 Energia elektryczna 0 100 150 200 250 300 350 400 Ćwiczenia z mikroekonomii Koszty produkcji I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI 1. Koszty stałe w przedsiębiorstwie: a. rosną wraz ze wzrostem produkcji b. zależą od wartości środków trwałych w przedsiębiorstwie

Bardziej szczegółowo