CZY WSZYSTKO MOŻNA POLICZYĆNA KOMPUTERZE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CZY WSZYSTKO MOŻNA POLICZYĆNA KOMPUTERZE"

Transkrypt

1

2 CZY WSZYSTKO MOŻNA POLICZYĆNA KOMPUTERZE WSTĘP DO ZŁOŻONOŚCI OBLICZENIOWEJ Maciej M. Sysło Uniwersytet Wrocławski Uniwersytet UMK w Toruniu informatyka + 2

3 Algorytm, algorytmika Algorytm opis rozwiązania krok po kroku postawionego problemu lub sposobu osiągnięcia jakiegoś celu Pierwszy algorytm algorytm Euklidesa 300 p.n.e algorytm od Muhammad ibn Musa al-chorezmi IX w. Algorytmika dziedzina zajmująca się algorytmami i ich własnościami informatyka + 3

4 Algorytmy a informatyka Informatyka jedna z definicji: dziedzina wiedzy i działalności zajmująca się algorytmami Donald E. Knuth: Ralf Gomory (IBM): Mówi się często, że człowiek dotąd nie zrozumie czegoś, zanim nie nauczy tego kogoś innego. W rzeczywistości, człowiek nie zrozumie czegoś (algorytmu) naprawdę, zanim nie zdoła nauczyć tego komputera. Najlepszym sposobem przyspieszania komputerów jest obarczanie ich mniejszą liczbą działań (szybszymi algorytmami) informatyka + 4

5 Czy wszystko można policzyć na komputerze Plan: Superkomputery, superkomputery a algorytmy Przykłady trudnych problemów szukanie trasy objazdu podnoszenie do potęgi badanie złożoności liczb porządkowanie (?) Problemy, które mają efektywne algorytmy problemy przeszukiwania zbioru problemy wyszukiwania w zbiorach nieuporządkowanych i uporządkowanych schemat Hornera porządkowanie Znaczenie zasady dziel i zwyciężaj Problemy trudne, ponownie informatyka + 5

6 IBM początki dużych komputerów informatyka + 6

7 IBM początki dużych komputerów Nie będą potrzebne duże komputery, najwyżej 5, Thomas J. Watson, IBM, 1948 informatyka + 7

8 Rozwój elektroniki informatyka + 8

9 Rozwój elektroniki informatyka + 9

10 Jednostki szybkości komputerów FLOPS (FLoting point Operations Per Second) liczba operacji zmiennopozycyjnych (+/, *, / na liczbach rzeczywistych) na sekundę KFlops (kilo flops) 10 3 MFlops (mega flops) 10 6 GFlops (giga flops) 10 9 TFlops (tera flops) PFlops (peta flops) EFlops (exa flops) ZFlops (zetta flops) YFlops (yotta flops) Zakładamy, że dysponujemy komputerem o mocy 1 PFlops, op/sek informatyka + 10

11 Superkomputery, 1 początki Superkomputer najszybszy komputer w danej chwili Colossus, kops Z3, OPS (oper/sek.) informatyka + 11

12 Superkomputery, 2 ostatnie lata Seymour Cray ( ) Cray-1 (1976) 250 MFlops Earth Simulator (2002) 35 TFlops IBM Blue Gine/L; TFlops TFlops informatyka + 12

13 Superkomputery, 3 stan z st. Jaguar Cray XT PFlops procesory Opteron AMD macierz procesorów 2 nd. Roadrunner IBM PFlops 136 th. Galera, TASK, Gdańsk 50 TFlops Byłby 1 st. w 2003 roku informatyka + 13

14 Superkomputery, 4 stan z 2010 Najszybszy procesor PC Rozproszone komputery Intel Core i7 980XE GFlops GIMPS (najw. l. pierwsze) 44 TFlops Google 300 TFlops (proteiny) 3.8 PFlops Przyszłość (przewidywania): 2010: 1 EFlops (10 18 ) Cray (?) 2019: 1 EFlops (10 18 ) 2030: 1 ZFlops (10 21 ) przewidywanie pogody na 2 tygodnie informatyka + 14

15 Superkomputery i algorytmy Algorytmy o różnej złożoności, dla danych o różnych rozmiarach wykonywane na superkomputerze o mocy 1 PFlops (10 15 ). Algorytmy w dwóch ostatnich wierszach: odpowiadają rzeczywistym problemom zwiększenie mocy komputerów niewiele pomoże cała nadzieja w szybkich algorytmach Algorytmy wielomianowe (5 pierwszych wierszy) i niewielomianowe. informatyka + 15

16 Superkomputery i algorytmy Algorytmy o różnej złożoności, dla danych o różnych rozmiarach wykonywane na superkomputerze o mocy 1 PFlops (10 15 ). Algorytmy w dwóch ostatnich wierszach: odpowiadają rzeczywistym problemom zwiększenie mocy komputerów niewiele pomoże cała nadzieja w szybkich algorytmach Algorytmy wielomianowe (5 pierwszych wierszy) i niewielomianowe. informatyka + 16

17 Problemy trudne, 1 najkrótsza trasa premiera Problem: Znajdź najkrótszą trasę dla Premiera przez wszystkie miasta wojewódzkie. Rozwiązanie: Premier zaczyna w Stolicy a inne miasta może odwiedzać w dowolnej kolejności. Tych możliwości jest: 15*14*13*12*11* *2*1 = 15! (15 silnia) W 1990 roku było: 48*47*46* *2*1 = 48! (48 silnia) informatyka + 17

18 Problemy trudne, 1 najkrótsza trasa premiera Wartości funkcji n! Rosną BARDZO SZYBKO Prezydent Stanów Zjednoczonych ma problem ze znalezieniem najkrótszej trasy objazdu Stanów. Na superkomputerze o mocy 1 PFlops ile trwa obliczanie n! 15! = /10 15 sek. = ok sek. 48! = 1, *10 61 /10 15 = 3*10 38 lat 25! = /10 15 sek. = sek. = = dni = 491 lat informatyka + 18

19 Problemy trudne, 1 najkrótsza trasa premiera Trudno sprawdzić, jak dobre jest to rozwiązanie w stosunku do najlepszego, bo go nie znamy. Zły wybór Algorytmy przybliżone szukania rozwiązań: 1.Metoda zachłanna najbliższy sąsiad mogą być bardzo złe 2.Meta-heurystyki: algorytmy genetyczne krzyżowanie i mutowanie rozwiązań algorytmy mrówkowe modelowanie feromonów informatyka + 19

20 Problemy trudne, 2 liczby pierwsze Problemy dotyczące liczb pierwszych: 1.Dana jest liczba n czy n jest liczbą pierwszą (złożoną)? Istnieją teoretycznie efektywne algorytmy, ale gdy n złożona, to nie dają rozkładu na czynniki Istnieją szybkie algorytmy probabilistyczne odpowiedź jest poprawna z prawdopodobieństwem np. 1 1/ Dana jest liczba n rozłóż n na czynniki Nie jest znana szybka metoda dobrze dla kryptografii: Klucze RSA: (n, e) publiczny, (n, d) prywatny. n jest znane, i wiadomo, że n = p*q, p, q pierwsze informatyka + 20

21 Szyfr RSA Nadawca Alicja Klucz publiczny: n, e Ciekawa Ewa Odbiorca Bogdan Klucz prywatny: n, d Tekst jawny M Algorytm szyfrujący P=M e mod n Tekst zaszyfrowany P Liczby: n = p*q, p, q duże liczby pierwsze e względnie pierwsza z (p 1)(q 1) d. spełnia e*d = 1 mod (p 1)(q 1) Algorytm deszyfrujący M=P d mod n Tekst jawny M Bezpieczeństwo szyfru RSA nawet najmocniejszy komputer nie jest w stanie znaleźć d, znając n i e, gdy nie zna rozkładu n = p*q Działania (przy szyfrowaniu): Podnoszenie dużych liczb do dużych potęg i branie reszty z dzielenia (mod) informatyka + 21

22 Problemy trudne, 2 liczby pierwsze Problemy dotyczące liczb pierwszych: 3.Dana jest liczba n znajdź wszystkie liczby pierwsze mniejsze od n sito Eratosthenesa raczej ciekawostka, mało praktyczna 4.Poszukiwanie największych liczb pierwszych Największa znana liczba pierwsza (liczba Mersenne a): Zawiera: cyfr. Zajmuje 3461 stron. Serwis internetowy: Great Internet Mersenne Prime Search (GIMPS) moc 44 TFlops informatyka + 22

23 Problemy trudne, 3 podnoszenie do potęgi Kryptografia: Szyfr RSA bazuje na podnoszeniu do dużej potęgi dużych liczb, np Jak można szybko obliczać takie potęgi? Algorytm szkolny: x n = x*x*x* * x n 1 mnożeń Obliczenie małej potęgi: x trwałoby: 3*10 8 lat informatyka + 23

24 Problemy trudne, 4 porządkowanie Problem porządkowania (sortowania) Dane: Liczba naturalna n i ciąg n liczb x 1, x 2,..., x n Wynik: Uporządkowanie tego ciągu liczb od najmniejszej do największej Przestrzeń możliwych rozwiązań: n! możliwych permutacji Ale znamy algorytmy wykonujące: n 2 lub n log n porównań informatyka + 24

25 Proste problemy i ich efektywne algorytmy Problemy, które są bardzo często rozwiązywane przez komputery, więc potrzebne są szybkie algorytmy: 1.Poszukiwanie elementów w zbiorze uporządkowanym 2.Znajdowanie najmniejszego/największego elementu 3.Znajdowanie drugiego największego elementu w zbiorze 4.Jednoczesne znajdowanie minimum i maksimum 5.Porządkowanie elementów 6.Obliczanie wartości wielomianu Schemat Hornera informatyka + 25

26 Poszukiwanie elementu w zbiorze Problem poszukiwania elementu w zbiorze specyfikacja Dane: Zbiór elementów w postaci ciągu n liczb x 1, x 2,..., x n. Wyróżniony element y Wynik: Jeśli y należy do tego zbioru, to podaj jego miejsce (indeks) w ciągu, a w przeciwnym razie sygnalizuj brak takiego elementu w zbiorze wstaw y do ciągu Dwa przypadki: Nieuporządkowany ciąg liczb x 1, x 2,..., x n Uporządkowany ciąg liczb x 1, x 2,..., x n Nasz cel: Jakie są korzyści z uporządkowania? Jak utrzymywać porządek wśród informacji? informatyka + 26

27 Poszukiwanie elementu w zbiorze przykład Przeszukiwanie książki telefonicznej Poszukiwanie numeru telefonu danej osoby Dane: Nazwiska, adresy, numery telefonów książka telefoniczna. Ciąg danych x 1, x 2,..., x n kartki książki z danymi o numerach Wyróżniony element y nazwisko osoby, której numeru szukamy Wynik: Jeśli osoba y ma numer telefony w książce, to podaj na której stronie, a w przeciwnym razie sygnalizuj brak danych o y Poszukiwanie osoby o danym numerze telefonu Dane: Książka telefoniczna. Ciąg danych x 1, x 2,..., x n kartki książki z danymi o numerach Wyróżniony element y numer telefonu osoby, której szukamy Wynik: Jeśli istnieje osoba z numerem telefonu y, to podaj jej nazwisko, a w przeciwnym razie sygnalizuj brak takiej osoby informatyka + 27

28 Poszukiwanie elementu w zbiorze przykład Przeszukiwanie książki telefonicznej Poszukiwanie numeru telefonu danej osoby Dane: Nazwiska, adresy, numery telefonów książka telefoniczna. Ciąg danych x 1, x 2,..., x n kartki książki z danymi o numerach Wyróżniony element y nazwisko osoby, której numeru szukamy Wynik: Jeśli osoba y ma numer telefony w książce, to podaj na której stronie, a w przeciwnym razie sygnalizuj brak danych o y Poszukiwanie osoby o danym numerze telefonu Książka telefoniczna uporządkowana alfabetycznie nazwiskami Dane: Książka telefoniczna. Ciąg danych x 1, x 2,..., x n kartki książki z danymi o numerach Wyróżniony element y numer telefonu osoby, której szukamy Wynik: Jeśli istnieje osoba z numerem telefonu y, to podaj jej nazwisko, a w przeciwnym razie sygnalizuj brak takiej osoby Książka telefoniczna nieuporządkowana alfabetycznie numerami informatyka + 28

29 Poszukiwania w zbiorze nieuporządkowanym Algorytm Poszukiwanie liniowe Krok 1. Dla i = 1, 2,..., n, jeśli x i = y, to przejdź do kroku 3. Krok 2. Komunikat: W ciągu danych nie ma elementu równego y. Zakończ algorytm: wynik: 1 Krok 3. Element równy y znajduje się na miejscu i w ciągu danych. Zakończ algorytm: wynik: i begin i:=1; while (x[i]<>y) and (i<n) do i:=i+1; if x[i]=y then PrzeszukiwanieLiniowe:=i else PrzeszukiwanieLiniowe:=-1 end Przykład: Dane: ciąg: 2, 5, 1, 4, 10, 7. y = 1 Wynik: i = 3 Pewna niedogodność sprawdzanie, czy koniec ciągu. informatyka + 29

30 Poszukiwania w zbiorze nieuporządkowanym z wartownikiem Algorytm Poszukiwanie liniowe z wartownikiem Takie same kroki algorytmu inna implementacja, czyli komputerowa realizacja: na końcu ciągu: begin i:=1; x[n+1]:=y; x 1 x 2 x 3 x 4 x n while x[i]<>y do i:=i+1; if i<=n then PrzeszukiwanieLinioweWartownik:=i else PrzeszukiwanieLinioweWartownik:=-1 end x n+1 wstawiamy wartownika pilnuje końca ciągu Nie ma sprawdzania, czy koniec ciągu informatyka + 30

31 Poszukiwanie w zbiorze uporządkowanym Zabawa w zgadywanie liczby Zgadywana liczba: 17 w przedziale [1 : 20] Metoda: połowienia przedziału Kolejne kroki: strzałka wskazuje wybór; kolor czerwony ciąg do przeszukania: informatyka + 31

32 Poszukiwanie w zbiorze uporządkowanym Zabawa w zgadywanie liczby Zgadywana liczba: 17 w przedziale [1 : 20] Metoda: połowienia przedziału Kolejne kroki: strzałka wskazuje wybór; kolor czerwony ciąg do przeszukania: 5 porównań zamiast 20!!! informatyka + 32

33 Poszukiwanie przez połowienie Złożoność (1) Liczba kroków w algorytmie połowienia: Ile razy należy przepołowić ciąg o danej długości, aby znaleźć element lub miejsce dla niego? Przykład dla n = 1200 Kolejne długości ciągu: 1200, 600, 300, 150, 75, 38, 19, 10, 5, 3, 2, 1 11 razy dzielono ciąg o długości 1200, by pozostał 1 element Liczba porównań w algorytmach poszukiwania dla n = 1200: przez połowienie 11 liniowy 1200 Porównaj, jaka jest potęga uporządkowania!!! informatyka + 33

34 Dla n = 1200 liczba porównań w algorytmie połowienia wyniosła 11 Pytania: Poszukiwanie przez połowienie złożoność (2) Jak liczba porównań zależy od n? Jak dobry jest to algorytm? Liczba porównań dla różnych n: n liczba porównań ok.log 2 n Algorytm poszukiwania przez połowienie jest optymalny, czyli najszybciej przeszukuje zbiory uporządkowane. Funkcja logarytm, bardzo ważna w algorytmice logarytm to anagram od algorytm informatyka + 34

35 Poszukiwanie interpolacyjne function PrzeszukiwanieBinarne(x:tablicax; k,l:integer; y:integer):integer; {Przeszukiwanie binarne ciagu x[k..l] w poszukiwaniu elementu y.} var Lewy,Prawy,Srodek:integer; begin Lewy:=k; Prawy:=l; while Lewy<=Prawy do begin Srodek:=(Lewy+Prawy) div 2; if x[srodek]=y then begin PrzeszukiwanieBinarne:=Srodek; exit end; {element y nalezy do przeszukiwanego ciagu} if x[srodek]<y then Lewy:=Srodek+1 else Prawy:=Srodek-1 end; PrzeszukiwanieBinarne:=-1 end Srodek = lewy + (prawy lewy)/2 Srodek = lewy + (y x[lewy])(prawy lewy)/(x[prawy] x[lewy]) Przeciętny czas interpolacyjnego umieszczania wynosi ok. log log n informatyka + 35

36 Suwaki logarytmiczne Na wyposażeniu każdego inżyniera do 1972 roku Skala 30 cm Skala 150 cm Skala 12 m informatyka + 36

37 Znajdowanie elementu w zbiorze Znajdź w zbiorze element o pewnych własnościach: najwyższego ucznia w swojej klasie metoda spaghetti jak zmieni się Twój algorytm, jeśli chciałbyś znaleźć w klasie najniższego ucznia znajdź w swojej klasie ucznia, któremu droga do szkoły zabiera najwięcej czasu znajdź najstarszego (lub najmłodszego) ucznia w swojej szkole znajdź największą kartę w potasowanej talii kart znajdź najlepszego tenisistę w swojej klasie nie ma remisów znajdź najlepszego gracza w warcaby w swojej klasie możliwe są remisy Podstawowa operacja porównanie: dwóch liczb lub kombinacji liczb (data, karty): czy x < y? dwóch zawodników: rozegranie meczu informatyka + 37

38 Znajdowanie elementu w zbiorze Różnica między dwoma problemami: Czy zbiór zawiera y? Dane: Ciąg n liczb x 1, x 2,..., x n Wyróżniony element y Wynik: Czy w ciągu jest element y? Przeszukujemy ciąg aż znajdziemy y, Przeglądamy cały ciąg, by stwierdzić, że nie zawiera y. Znajdź w zbiorze element o pewnych własnościach Dane: Ciąg n liczb x 1, x 2,..., x n Wynik: Najmniejsza wśród liczb x 1, x 2,..., x n Trzeba przejrzeć cały ciąg. Zakładamy, że ciąg nie jest uporządkowany. Uporządkowanie ciągu ułatwia. informatyka + 38

39 Specyfikacja problemu Specyfikacja problemu dokładne opisanie problemu Problem Min Znajdowanie najmniejszego elementu w zbiorze Dane: Liczba naturalna n i zbiór n liczb dany w ciągu x 1, x 2,..., x n Wynik: Najmniejsza wśród liczb x 1, x 2,..., x n oznaczmy ją min Metoda rozwiązania: przeszukiwanie liniowe od lewej do prawej Algorytm Min Znajdowanie najmniejszego elementu w zbiorze Krok 1. Przyjmij za min pierwszy element w zbiorze (w ciągu), czyli przypisz min := x 1. imin := 1 Krok 2. Dla kolejnych elementów x i, gdzie i = 2, 3,..., n, jeśli min > x i, to przypisz min := x i. imin := i Algorytm Max prosta modyfikacja: zamiana > na < Wyznaczanie imin indeksu elementu o wartości min informatyka + 39

40 Pracochłonność algorytmu Min Porównanie podstawowa operacja w algorytmie Min. Pracochłonność (złożoność obliczeniowa) algorytmu liczba podstawowych operacji wykonywanych przez algorytm. Pytanie: Ile porównań wykonuje algorytm Min? Odpowiedź: o jedno mniej niż jest elementów, czyli n 1 Pytania: Czy można szybciej? Czy istnieje szybszy algorytm znajdowania min? A może metoda pucharowa wyłaniania zwycięzcy w turnieju jest szybsza? informatyka + 40

41 Wyłanianie najlepszego zawodnika w turnieju czyli inny sposób znajdowania max (lub min) Porównania mecze Tome k Ośmiu zawodników: 7 meczy n zawodników: n 1 meczy a więc nie jest szybsza Bartek Tomek Jednak jest szybciej. Gdy liczmy równolegle Bartek Witek Tomek Tolek Bartek Romek Bolek Witek Tomek Zenek Tolek Felek informatyka + 41

42 A może mamy algorytm najlepszy? Podsumowanie: Mamy dwa algorytmy znajdowania min lub max: przeszukiwanie liniowe rozegranie turnieju które na zbiorze n elementów wykonują n 1 porównań Może nie ma szybszego algorytmu? TAK! Hugo Steinhaus tak to uzasadnił: Jeśli Tomek jest zwycięzcą turnieju, w którym startuje n zawodników, to każdy inny spośród n 1 zawodników musiał przegrać przynajmniej raz, a zatem rozegrano przynajmniej n 1 meczy. Zatem każdy algorytm musi wykonać przynajmniej n 1 porównań, czyli nasze algorytmy są najszybsze są optymalne. informatyka + 42

43 A jak znaleźć drugiego najlepszego zawodnika w turnieju? Czy jest nim Bartek? Bo przegrał z Tomkiem? Tomek Ale Bartek nie grał z drugą połową! Bartek Tomek Tylko dwa dodatkowe mecze! Bartek Witek Tomek Tolek Bartek Romek Bolek Witek Tomek Zenek Tolek Felek informatyka + 43

44 Jednoczesne znajdowanie min i max Obserwacja: jeśli x y, to x kandydatem na min, a y kandydatem na max Algorytm dziel i zwyciężaj : Krok 1. Podział na kandydatów na min i kandydatów na max Kandydaci na max Porównania parami Kandydaci na min 3 3? ? ? ? ? 5 2 max = 8 min = 1 Krok 2. Znajdź min i max Liczba porównań: algorytm naiwny: n 1 (min) + n 2 (max) = 2n 3 algorytm dziel i zwyciężaj: n/2(podział)+ (n/2 1)(min) + (n/2 1)(max) ok. 3n/2 2 jest to algorytm optymalny informatyka + 44

45 Problem porządkowania (sortowania) Problem porządkowania (sortowania) Dane: Liczba naturalna n i ciąg n liczb x 1, x 2,..., x n Wynik: Uporządkowanie tego ciągu liczb od najmniejszej do największej Algorytm: porządkowanie przez wybór Selection Sort Idea: najmniejszy wśród nieuporządkowanych daj na początek Krok 1. Dla i = 1, 2,..., n 1 wykonaj kroki 2 i 3, a następnie zakończ algorytm Krok 2. Znajdź k takie, że x k jest najmniejszym elementem w ciągu x i,..., x n Krok 3. Zamień miejscami elementy x i oraz x k informatyka + 45

46 Złożoność porządkowania przez wybór Liczba zamian elementów w kolejnych krokach: = n 1 Liczba porównań w kolejnych krokach: Przykład n = 6 (n 1) + (n 2) + (n 3) =? = n 5 = n 1 Pole prostokąta: 5 x 6 Suma = pole czarnych diamentów: 5 x 6 informatyka Ogólnie suma: (n 1) x n 2 Liczby trójkątne

47 Sortowanie przez scalanie scalanie Scalanie z dwóch uporządkowanych ciągów utwórz jeden uporządkowany Algorytm scalania. Scal. Dane: dwa ciągi uporządkowane Wynik: scalony ciąg uporządkowany Krok: do tworzonego ciągu pobieraj najmniejszy element z czoła scalanych ciągów Scalanie Scalane ciągi Scalony ciąg informatyka + 47

48 Sortowanie przez scalanie scalanie Scalane ciągi Scalone ciągi, w innym miejscu informatyka + 48

49 Sortowanie przez scalanie opis Metoda dziel i zwyciężaj Algorytm porządkowania przez scalanie MergeSort(l,p,x) Dane: Ciąg liczb x l, x l+1,, x p Wynik: Uporządkowanie tego ciągu liczb od najmniejszej do największej. Krok 1. Jeśli l < p, to przyjmij s:=(l+p) div 2 i wykonaj trzy następne kroki. { s w połowie ciągu} Krok 2. MergeSort(l,s,x) sortowanie pierwszej połowy ciągu Krok 3. MergeSort(s+1,p,x) sortowanie drugiej połowy ciągu Krok 4. Zastosuj algorytm Scal do ciągów (x l,, x s ) i (x s+1,, x p ) i wynik umieść w ciągu (x l,, x p ). informatyka + 49

50 Sortowanie przez scalanie opis Metoda dziel i zwyciężaj Rekurencyjne wywołania na podciągach Algorytm porządkowania przez scalanie MergeSort(l,p,x) Dane: Ciąg liczb x l, x l+1,, x p Wynik: Uporządkowanie tego ciągu liczb od najmniejszej do największej. Krok 1. Jeśli l < p, to przyjmij s:=(l+p) div 2 i wykonaj trzy następne kroki. { s w połowie ciągu} Krok 2. MergeSort(l,s,x) sortowanie pierwszej połowy ciągu Krok 3. MergeSort(s+1,p,x) sortowanie drugiej połowy ciągu Krok 4. Zastosuj algorytm Scal do ciągów (x l,, x s ) i (x s+1,, x p ) i wynik umieść w ciągu (x l,, x p ). informatyka + 50

51 Sortowanie przez scalanie DEMO dziel 2 dziel dziel 0 dziel 2 1 scal 9 dziel scal scal 5 9 scal scal informatyka + 51

52 Sortowanie przez scalanie DEMO Posortowana jest już pierwsza połowa ciągu i w trakcie sortowania drugiej połowy, scalane są dwa podciągi z pierwszej części drugiej połowy, uporządkowane wcześniej rekurencyjnie tą samą metodą Posortowana pierwsza połowa ciągu Scalane ciągi Wynik scalania dodatkowym miejscu informatyka + 52

53 Proste problemy i ich efektywne algorytmy 1. Poszukiwanie elementów w zbiorze: nieuporządkowanym n porównań optymalny uporządkowanym n log n optymalny 2. Znajdowanie najmniejszego/największego elementu n 1 porównań optymalny 3. Znajdowanie pierwszego i drugiego największego elementu w zbiorze n + log 2 n 2 optymalny 4. Jednoczesne znajdowanie minimum i maksimum 3n/2 2 optymalny 5. Porządkowanie elementów n 2 przez wybór; n log n przez scalanie optymalny 6. Schemat Hornera n mnożeń i n dodawań optymalny informatyka + 53

54 Problemy trudne, 2 liczby pierwsze, ponownie Problemy dotyczące liczb pierwszych: 1.Dana jest liczba n czy n jest liczbą pierwszą (złożoną)? 2.Dana jest liczba n rozłóż n na czynniki Algorytm kolejnego dzielenia: i : = 2; while i*i <= n do begin if n mod i = 0 then return 1 {n dzieli się przez i} i := i + 1 end; return 0 {n jest liczbą pierwszą} Złożoność: n 1/2 mnożeń (*) i dzieleń (mod) Szyfr RSA jest bezpieczny! Wniosek: jeśli liczba jest np , to złożoność to trwałoby lata nawet na Cray informatyka + 54

55 Problemy trudne, 3 podnoszenie do potęgi, again Kryptografia: Chcemy obliczać: Algorytm szkolny: x n = x*x*x* * x n 1 mnożeń Obliczenie małej potęgi: x *10 8 lat Algorytm rekurencyjny, korzysta ze spostrzeżenia: jeśli m jest parzyste, to x m = (x m/2 ) 2 jeśli m jest nieparzyste, to x m = (x m 1 )x (m 1 staje się parzyste). Przykład: m = 22 x 22 = (x 11 ) 2 = ((x 10 ) x) 2 = ((x 5 ) 2 x) 2 = (((x 4 )x) 2 x) 2 = (((x 2 ) 2 x) 2 x) 2 = x 22 Kolejne mnożenia: x 2, x 4 = (x 2 ) 2, x 5 = (x 4 )x, x 10 = (x 5 ) 2, x 10 x = x 11, (x 11 ) 2 = x 22 Liczba mnożeń: 6 zamiast 21 informatyka + 55

56 Podnoszenie do potęgi łatwy problem Potega(x,n) { x n } if n=1 then Potega:=x else if n parzyste then Potega:=Potega (x,n/2)^2 {x n = (x n/2 ) 2 } else Potega:=Potega (x,n 1)*x {x n = (x n 1 )x} Złożoność (liczba mnożeń): liczba bitów w rozwinięciu n podnoszenie do kwadratu ok. log 2 n plus liczba jedynek w rozwinięciu n mnożenie przez x nie więcej niż log 2 n Razem: nie więcej niż 2*log 2 n Długość rozwinięcia binarnego liczb: A zatem, obliczenie x algorytmem rekurencyjnym to ok. 200 mnożeń informatyka + 56

57 Konkluzja Najlepszym sposobem przyspieszania komputerów jest obarczanie ich mniejszą liczbą działań (szybszymi algorytmami) [Ralf Gomory, IBM] 57

58 Pokrewne zajęcia w Projekcie Informatyka + Wykład+Warsztaty (Wszechnica Poranna): Wprowadzenie do algorytmiki i programowania wyszukiwanie i porządkowanie informacji Proste rachunki wykonywane za pomocą komputera. Techniki algorytmiczne przybliżone (heurystyczne) i dokładne. Wykłady (Wszechnica Popołudniowa): Czy wszystko można policzyć na komputerze? Porządek wśród informacji kluczem do szybkiego wyszukiwania. Dlaczego możemy się czuć bezpieczni w sieci, czyli o szyfrowaniu informacji. Znajdowanie najkrótszych dróg, najniższych drzew, najlepszych małżeństw informatyka + 58

59 Pokrewne zajęcia w Projekcie Informatyka + Kursy (24 godz.) Wszechnica na Kołach: Algorytmy poszukiwania i porządkowania. Elementy języka programowania Różnorodne algorytmy obliczeń i ich komputerowe realizacje Grafy, algorytmy grafowe i ich komputerowe realizacje Kursy (24 godz.) Kuźnia Informatycznych Talentów KIT dla Orłów: Przegląd podstawowych algorytmów Struktury danych i ich wykorzystanie Zaawansowane algorytmy Tendencje Wykłady Algorytmy w Internecie, K. Diks Czy P = NP, czyli jak wygrać milion dolarów w Sudoku, J. Grytczuk Między przeszłością a przyszłość informatyki, M.M Sysło informatyka + 59

60

CZY WSZYSTKO MOŻNA POLICZYĆ NA KOMPUTERZE

CZY WSZYSTKO MOŻNA POLICZYĆ NA KOMPUTERZE CZY WSZYSTKO MOŻNA POLICZYĆ NA KOMPUTERZE WSTĘP DO ZŁOŻONOŚCI OBLICZENIOWEJ Maciej M. Sysło Uniwersytet Wrocławski Uniwersytet UMK w Toruniu syslo@ii.uni.wroc.pl informatyka + 2 Algorytm, algorytmika Algorytm

Bardziej szczegółowo

WYSZUKIWANIE I PORZĄDKOWANIE INFORMACJI

WYSZUKIWANIE I PORZĄDKOWANIE INFORMACJI WYSZUKIWANIE I PORZĄDKOWANIE INFORMACJI WPROWADZENIE DO ALGORYTMIKI Maciej M. Sysło Uniwersytet Wrocławski Uniwersytet UMK w Toruniu syslo@ii.uni.wroc.pl informatyka + 2 Algorytm, algorytmika Algorytm

Bardziej szczegółowo

Czy wszystko można policzyć na komputerze

Czy wszystko można policzyć na komputerze Czy wszystko można policzyć na komputerze Maciej M. Sysło Uniwersytet Wrocławski, UMK w Toruniu syslo@ii.uni.wroc.pl, syslo@mat.uni.torun.pl http://mmsyslo.pl/ < 220 > Informatyka + Wszechnica Popołudniowa

Bardziej szczegółowo

Wszechnica Popołudniowa: Algorytmika i programowanie Czy wszystko można policzyć na komputerze. Maciej M Sysło

Wszechnica Popołudniowa: Algorytmika i programowanie Czy wszystko można policzyć na komputerze. Maciej M Sysło Wszechnica Popołudniowa: Algorytmika i programowanie Czy wszystko można policzyć na komputerze Maciej M Sysło Czy wszystko można policzyć na komputerze Rodzaj zajęć: Wszechnica Popołudniowa Tytuł: Czy

Bardziej szczegółowo

Komputery, obliczenia, algorytmy Tianhe-2 (MilkyWay-2), system Kylin Linux, 33862.7 Tflops, 17808.00 kw

Komputery, obliczenia, algorytmy Tianhe-2 (MilkyWay-2), system Kylin Linux, 33862.7 Tflops, 17808.00 kw Komputery, obliczenia, algorytmy Tianhe-2 (MilkyWay-2), system Kylin Linux, 33862.7 Tflops, 17808.00 kw Michał Rad 08.10.2015 Co i po co będziemy robić Cele zajęć informatycznych: Alfabetyzacja komputerowa

Bardziej szczegółowo

Wybrane wymagania dla informatyki w gimnazjum i liceum z podstawy programowej

Wybrane wymagania dla informatyki w gimnazjum i liceum z podstawy programowej Wybrane wymagania dla informatyki w gimnazjum i liceum z podstawy programowej Spis treści Autor: Marcin Orchel Algorytmika...2 Algorytmika w gimnazjum...2 Algorytmika w liceum...2 Język programowania w

Bardziej szczegółowo

Programowanie w VB Proste algorytmy sortowania

Programowanie w VB Proste algorytmy sortowania Programowanie w VB Proste algorytmy sortowania Sortowanie bąbelkowe Algorytm sortowania bąbelkowego polega na porównywaniu par elementów leżących obok siebie i, jeśli jest to potrzebne, zmienianiu ich

Bardziej szczegółowo

Luty 2001 Algorytmy (7) 2000/2001 s-rg@siwy.il.pw.edu.pl

Luty 2001 Algorytmy (7) 2000/2001 s-rg@siwy.il.pw.edu.pl System dziesiętny 7 * 10 4 + 3 * 10 3 + 0 * 10 2 + 5 *10 1 + 1 * 10 0 = 73051 Liczba 10 w tym zapisie nazywa się podstawą systemu liczenia. Jeśli liczba 73051 byłaby zapisana w systemie ósemkowym, co powinniśmy

Bardziej szczegółowo

KOŁO MATEMATYCZNE LUB INFORMATYCZNE - klasa III gimnazjum, I LO

KOŁO MATEMATYCZNE LUB INFORMATYCZNE - klasa III gimnazjum, I LO Aleksandra Nogała nauczycielka matematyki w Gimnazjum im. Macieja Rataja w Żmigrodzie olanog@poczta.onet.pl KONSPEKT ZAJĘĆ ( 2 godziny) KOŁO MATEMATYCZNE LUB INFORMATYCZNE - klasa III gimnazjum, I LO TEMAT

Bardziej szczegółowo

Znajdowanie największego i najmniejszego elementu w zbiorze n liczb całkowitych

Znajdowanie największego i najmniejszego elementu w zbiorze n liczb całkowitych 1/12 Opracowała Kozłowska Ewa ekozbelferek@poczta.onet.pl nauczyciel przedmiotów informatycznych Zespół Szkół Technicznych Mielec, ul. Jagiellończyka 3 Znajdowanie największego i najmniejszego elementu

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I Zespół TI Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski ti@ii.uni.wroc.pl http://www.wsip.com.pl/serwisy/ti/ Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I Rozkład zgodny

Bardziej szczegółowo

Podstawy systemów kryptograficznych z kluczem jawnym RSA

Podstawy systemów kryptograficznych z kluczem jawnym RSA Podstawy systemów kryptograficznych z kluczem jawnym RSA RSA nazwa pochodząca od nazwisk twórców systemu (Rivest, Shamir, Adleman) Systemów z kluczem jawnym można używać do szyfrowania operacji przesyłanych

Bardziej szczegółowo

Rekurencja. Rekurencja zwana także rekursją jest jedną z najważniejszych metod konstruowania rozwiązań i algorytmów.

Rekurencja. Rekurencja zwana także rekursją jest jedną z najważniejszych metod konstruowania rozwiązań i algorytmów. Rekurencja Rekurencja zwana także rekursją jest jedną z najważniejszych metod konstruowania rozwiązań i algorytmów. Zgodnie ze znaczeniem informatycznym algorytm rekurencyjny to taki który korzysta z samego

Bardziej szczegółowo

Dlaczego możemy czuć się bezpieczni w sieci czyli o szyfrowaniu informacji

Dlaczego możemy czuć się bezpieczni w sieci czyli o szyfrowaniu informacji Dlaczego możemy czuć się bezpieczni w sieci czyli o szyfrowaniu informacji Maciej M. Sysło Uniwersytet Wrocławski Uniwersytet UMK w Toruniu syslo@ii.uni.wroc.pl informatyka + 2 Plan Szyfrowanie (kryptologia):

Bardziej szczegółowo

PoniŜej znajdują się pytania z egzaminów zawodowych teoretycznych. Jest to materiał poglądowy.

PoniŜej znajdują się pytania z egzaminów zawodowych teoretycznych. Jest to materiał poglądowy. PoniŜej znajdują się pytania z egzaminów zawodowych teoretycznych. Jest to materiał poglądowy. 1. Instrukcję case t of... w przedstawionym fragmencie programu moŝna zastąpić: var t : integer; write( Podaj

Bardziej szczegółowo

RÓŻNORODNE ALGORYTMY OBLICZEŃ I ICH KOMPUTEROWE REALIZACJE

RÓŻNORODNE ALGORYTMY OBLICZEŃ I ICH KOMPUTEROWE REALIZACJE RÓŻNORODNE ALGORYTMY OBLICZEŃ I ICH KOMPUTEROWE REALIZACJE Maciej M. Sysło Uniwersytet Wrocławski Uniwersytet UMK w Toruniu syslo@ii.uni.wroc.pl informatyka + 2 Algorytm, algorytmika Algorytm opis rozwiązania

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA KLUCZ DO ZROZUMIENIA KARIERY DOBROBYTU

INFORMATYKA KLUCZ DO ZROZUMIENIA KARIERY DOBROBYTU INFORMATYKA KLUCZ DO ZROZUMIENIA KARIERY DOBROBYTU Maciej M. Sysło Uniwersytet Wrocławski Uniwersytet UMK w Toruniu syslo@ii.uni.wroc.pl http://mmsyslo.pl/ informatyka + 1 Źródło tytułu wykładu W 1971

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II Zespół TI Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski ti@ii.uni.wroc.pl http://www.wsip.com.pl/serwisy/ti/ Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II Rozkład wymagający

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne i sposoby sprawdzania edukacyjnych osiągnięć uczniów z informatyki - klasy II zakres rozszerzony

Wymagania edukacyjne i sposoby sprawdzania edukacyjnych osiągnięć uczniów z informatyki - klasy II zakres rozszerzony Wymagania edukacyjne i sposoby sprawdzania edukacyjnych osiągnięć uczniów z informatyki - klasy II zakres rozszerzony I. Cele kształcenia wymagania ogólne 1. Bezpieczne posługiwanie się komputerem i jego

Bardziej szczegółowo

Wszechnica Informatyczna: Algorytmika i programowanie Algorytmy poszukiwania i porządkowania. Elementy języka programowania.

Wszechnica Informatyczna: Algorytmika i programowanie Algorytmy poszukiwania i porządkowania. Elementy języka programowania. Wszechnica Informatyczna: Algorytmika i programowanie Algorytmy poszukiwania i porządkowania. Elementy języka programowania Maciej M Sysło Algorytmy poszukiwania i porządkowania. Elementy języka programowania

Bardziej szczegółowo

prowadzący dr ADRIAN HORZYK /~horzyk e-mail: horzyk@agh tel.: 012-617 Konsultacje paw. D-13/325

prowadzący dr ADRIAN HORZYK /~horzyk e-mail: horzyk@agh tel.: 012-617 Konsultacje paw. D-13/325 PODSTAWY INFORMATYKI WYKŁAD 8. prowadzący dr ADRIAN HORZYK http://home home.agh.edu.pl/~ /~horzyk e-mail: horzyk@agh agh.edu.pl tel.: 012-617 617-4319 Konsultacje paw. D-13/325 DRZEWA Drzewa to rodzaj

Bardziej szczegółowo

1. Algorytmika. WPROWADZENIE DO ALGORYTMIKI Wprowadzenie do algorytmów. Pojęcie algorytmu.

1. Algorytmika. WPROWADZENIE DO ALGORYTMIKI Wprowadzenie do algorytmów. Pojęcie algorytmu. Wymagania edukacyjne z informatyki poziom rozszerzony w klasie 2 Społecznego Liceum Ogólnokształcącego Splot im. Jana Karskiego w Nowym Sączu 1. Algorytmika TREŚCI NAUCZANIA WPROWADZENIE DO ALGORYTMIKI

Bardziej szczegółowo

Roman Mocek Zabrze 01.09.2007 Opracowanie zbiorcze ze źródeł Scholaris i CKE

Roman Mocek Zabrze 01.09.2007 Opracowanie zbiorcze ze źródeł Scholaris i CKE Różnice między podstawą programową z przedmiotu Technologia informacyjna", a standardami wymagań będącymi podstawą przeprowadzania egzaminu maturalnego z przedmiotu Informatyka" I.WIADOMOŚCI I ROZUMIENIE

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE GIMNAZJUM NR 2 W RYCZOWIE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z INFORMATYKI w klasie II gimnazjum str. 1 1. Algorytmika i programowanie

Bardziej szczegółowo

Z nowym bitem. Informatyka dla gimnazjum. Część II

Z nowym bitem. Informatyka dla gimnazjum. Część II Z nowym bitem. Informatyka dla gimnazjum. Część II Wymagania na poszczególne oceny szkolne Grażyna Koba Spis treści 1. Algorytmika i programowanie... 2 2. Obliczenia w arkuszu kalkulacyjnym... 4 3. Bazy

Bardziej szczegółowo

Wykład IV Algorytmy metody prezentacji i zapisu Rzut oka na język PASCAL

Wykład IV Algorytmy metody prezentacji i zapisu Rzut oka na język PASCAL Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Wykład IV Algorytmy metody prezentacji i zapisu Rzut oka na język PASCAL 1 Część 1 Pojęcie algorytmu 2 I. Pojęcie algorytmu Trochę historii Pierwsze

Bardziej szczegółowo

Algorytmy. Programowanie Proceduralne 1

Algorytmy. Programowanie Proceduralne 1 Algorytmy Programowanie Proceduralne 1 Przepis Warzenie piwa Brunświckiego Programowanie Proceduralne 2 Przepis Warzenie piwa Brunświckiego składniki (dane wejściowe): woda, słód, itd. wynik: beczka piwa

Bardziej szczegółowo

Wojna morska algorytmy przeszukiwania

Wojna morska algorytmy przeszukiwania Temat 6 Wojna morska algorytmy przeszukiwania Streszczenie Wyszukiwanie informacji w wielkich zbiorach danych wymagają często użycia komputerów. Wymaga to ciągłego doskonalenia szybkich i efektywnych metod

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA INFORMATYKA.

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA INFORMATYKA. PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA INFORMATYKA. KLASA 3e I. Główne założenia PSO Ocenianie uczniów na lekcjach informatyki: spełnia założenia wewnątrzszkolnego systemu oceniania; powinno być systematyczne;

Bardziej szczegółowo

Popularyzacja matematyki (dyskretnej) poprzez informatykę (komputykę)

Popularyzacja matematyki (dyskretnej) poprzez informatykę (komputykę) Paweł Perekietka V Liceum Ogólnokształcące im. Klaudyny Potockiej w Poznaniu Popularyzacja matematyki (dyskretnej) poprzez informatykę (komputykę) Nauczyciel informatyki nauczycielem matematyki... Plan

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne i sposoby sprawdzania edukacyjnych osiągnięć uczniów z informatyki - klasy II zakres rozszerzony

Wymagania edukacyjne i sposoby sprawdzania edukacyjnych osiągnięć uczniów z informatyki - klasy II zakres rozszerzony Wymagania edukacyjne i sposoby sprawdzania edukacyjnych osiągnięć uczniów z informatyki - klasy II zakres rozszerzony I. Cele kształcenia wymagania ogólne 1. Bezpieczne posługiwanie się komputerem i jego

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA INFORMATYKA. KLASA 2F

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA INFORMATYKA. KLASA 2F PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA INFORMATYKA. KLASA 2F I. Główne założenia PSO Ocenianie uczniów na lekcjach informatyki: spełnia założenia wewnątrzszkolnego systemu oceniania; powinno być systematyczne;

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski

Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski : idea Indeksowanie: Drzewo decyzyjne, przeszukiwania binarnego: F = {5, 7, 10, 12, 13, 15, 17, 30, 34, 35, 37, 40, 45, 50, 60} 30 12 40 7 15 35 50 Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski

Bardziej szczegółowo

Algorytmy przeszukiwania

Algorytmy przeszukiwania Algorytmy przeszukiwania Przeszukiwanie liniowe Algorytm stosowany do poszukiwania elementu w zbiorze, o którym nic nie wiemy. Aby mieć pewność, że nie pominęliśmy żadnego elementu zbioru przeszukujemy

Bardziej szczegółowo

Kompletna dokumentacja kontenera C++ vector w - http://www.cplusplus.com/reference/stl/vector/

Kompletna dokumentacja kontenera C++ vector w - http://www.cplusplus.com/reference/stl/vector/ STL, czyli o co tyle hałasu W świecie programowania C++, hasło STL pojawia się nieustannie i zawsze jest o nim głośno... często początkujące osoby, które nie znają STL-a pytają się co to jest i czemu go

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z INFORMATYKI

EGZAMIN MATURALNY Z INFORMATYKI ARKUSZ ZAWIERA INORMACJE RAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZOCZĘCIA EGZAMINU! Miejsce na naklejkę MIN-R1_1-082 EGZAMIN MATURALNY Z INORMATYKI MAJ ROK 2008 OZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I Czas pracy 90 minut Instrukcja

Bardziej szczegółowo

1. Napisz program, który wyświetli Twoje dane jako napis Witaj, Imię Nazwisko. 2. Napisz program, który wyświetli wizytówkę postaci:

1. Napisz program, który wyświetli Twoje dane jako napis Witaj, Imię Nazwisko. 2. Napisz program, który wyświetli wizytówkę postaci: 1. Napisz program, który wyświetli Twoje dane jako napis Witaj, Imię Nazwisko. 2. Napisz program, który wyświetli wizytówkę postaci: * Jan Kowalski * * ul. Zana 31 * 3. Zadeklaruj zmienne przechowujące

Bardziej szczegółowo

Grażyna Koba, Poradnik metodyczny. Informatyka dla gimnazjum Program nauczania wymagania na oceny PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA KLASA II

Grażyna Koba, Poradnik metodyczny. Informatyka dla gimnazjum Program nauczania wymagania na oceny PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA KLASA II W rozporządzeniu MEN 1 określono, że Ocenianie osiągnięć edukacyjnych ucznia polega na rozpoznawaniu przez nauczycieli poziomu i postępów w opanowaniu przez ucznia wiadomości i umiejętności w stosunku

Bardziej szczegółowo

Podstawy Programowania 1 Sortowanie tablic jednowymiarowych. Plan. Sortowanie. Sortowanie Rodzaje sortowania. Notatki. Notatki. Notatki.

Podstawy Programowania 1 Sortowanie tablic jednowymiarowych. Plan. Sortowanie. Sortowanie Rodzaje sortowania. Notatki. Notatki. Notatki. Podstawy Programowania 1 Sortowanie tablic jednowymiarowych Arkadiusz Chrobot Zakład Informatyki 12 listopada 20 1 / 35 Plan Sortowanie Wartość minimalna i maksymalna w posortowanej tablicy Zakończenie

Bardziej szczegółowo

Przeszłość i Przyszłość Informatyki

Przeszłość i Przyszłość Informatyki Przeszłość i Przyszłość Informatyki Maciej M. Sysło Uniwersytet Wrocławski syslo@ii.uni.wroc.pl Łączą nas ludzie nie maszyny Plan Nie rozstrzygnę : Kto jest ojcem komputerów: Który komputer był pierwszy:

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA INFORMATYKI STOSOWANEJ I ZARZĄDZANIA

WYŻSZA SZKOŁA INFORMATYKI STOSOWANEJ I ZARZĄDZANIA WYŻSZA SZKOŁA IFORMATYKI STOSOWAEJ I ZARZĄDZAIA Złożoność algorytmów Złożoność pamięciowa algorytmu wynika z liczby i rozmiaru struktur danych wykorzystywanych w algorytmie. Złożoność czasowa algorytmu

Bardziej szczegółowo

Algorytmy sortujące 1

Algorytmy sortujące 1 Algorytmy sortujące 1 Sortowanie Jeden z najczęściej występujących, rozwiązywanych i stosowanych problemów. Ułożyć elementy listy (przyjmujemy: tablicy) w rosnącym porządku Sortowanie może być oparte na

Bardziej szczegółowo

Informatyka kwantowa. Zaproszenie do fizyki. Zakład Optyki Nieliniowej. wykład z cyklu. Ryszard Tanaś. mailto:tanas@kielich.amu.edu.

Informatyka kwantowa. Zaproszenie do fizyki. Zakład Optyki Nieliniowej. wykład z cyklu. Ryszard Tanaś. mailto:tanas@kielich.amu.edu. Zakład Optyki Nieliniowej http://zon8.physd.amu.edu.pl 1/35 Informatyka kwantowa wykład z cyklu Zaproszenie do fizyki Ryszard Tanaś Umultowska 85, 61-614 Poznań mailto:tanas@kielich.amu.edu.pl Spis treści

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Algorytmy sortowania 73 Rozdział 5. Typy i struktury danych 89 Rozdział 6. Derekursywacja i optymalizacja algorytmów 147

Rozdział 4. Algorytmy sortowania 73 Rozdział 5. Typy i struktury danych 89 Rozdział 6. Derekursywacja i optymalizacja algorytmów 147 Spis treści Przedmowa 9 Rozdział 1. Zanim wystartujemy 17 Jak to wcześniej bywało, czyli wyjątki z historii maszyn algorytmicznych 18 Jak to się niedawno odbyło, czyli o tym, kto wymyślił" metodologię

Bardziej szczegółowo

Wydział Matematyki I Informatyki ul. Słoneczna Olsztyn

Wydział Matematyki I Informatyki ul. Słoneczna Olsztyn 0-70 Olsztyn CIASTO Babcia Chytruska obchodzi wkrótce imieniny. Upiekła ciasto w kształcie prostopadłościanu o wymiarach cm. Spodziewa się, że odwiedzi ją gości. Ponieważ babcia Chytruska nie lubi się

Bardziej szczegółowo

LICZBY PIERWSZE. 14 marzec 2007. Jeśli matematyka jest królową nauk, to królową matematyki jest teoria liczb. C.F.

LICZBY PIERWSZE. 14 marzec 2007. Jeśli matematyka jest królową nauk, to królową matematyki jest teoria liczb. C.F. Jeśli matematyka jest królową nauk, to królową matematyki jest teoria liczb. C.F. Gauss (1777-1855) 14 marzec 2007 Zasadnicze twierdzenie teorii liczb Zasadnicze twierdzenie teorii liczb Ile jest liczb

Bardziej szczegółowo

Drzewa poszukiwań binarnych

Drzewa poszukiwań binarnych 1 Drzewa poszukiwań binarnych Kacper Pawłowski Streszczenie W tej pracy przedstawię zagadnienia związane z drzewami poszukiwań binarnych. Przytoczę poszczególne operacje na tej strukturze danych oraz ich

Bardziej szczegółowo

Odkrywanie algorytmów kwantowych za pomocą programowania genetycznego

Odkrywanie algorytmów kwantowych za pomocą programowania genetycznego Odkrywanie algorytmów kwantowych za pomocą programowania genetycznego Piotr Rybak Koło naukowe fizyków Migacz, Uniwersytet Wrocławski Piotr Rybak (Migacz UWr) Odkrywanie algorytmów kwantowych 1 / 17 Spis

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 INFORMATYKA POZIOM ROZSZERZONY ROZWIĄZANIA ZADAŃŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A1, A2, A3, A4, A6, A7) GRUDZIEŃ 2013 Zadanie 1. Test (0 5) Wymagania ogólne I. [

Bardziej szczegółowo

Drzewa binarne. Drzewo binarne to dowolny obiekt powstały zgodnie z regułami: jest drzewem binarnym Jeśli T 0. jest drzewem binarnym Np.

Drzewa binarne. Drzewo binarne to dowolny obiekt powstały zgodnie z regułami: jest drzewem binarnym Jeśli T 0. jest drzewem binarnym Np. Drzewa binarne Drzewo binarne to dowolny obiekt powstały zgodnie z regułami: jest drzewem binarnym Jeśli T 0 i T 1 są drzewami binarnymi to T 0 T 1 jest drzewem binarnym Np. ( ) ( ( )) Wielkość drzewa

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do realizacji informatyki w szkole ponadgimnazjalnej w zakresie rozszerzonym

Rozkład materiału do realizacji informatyki w szkole ponadgimnazjalnej w zakresie rozszerzonym Rozkład materiału do realizacji informatyki w szkole ponadgimnazjalnej w zakresie rozszerzonym opracowany na podstawie podręcznika, MIGRA 2013 Autor: Grażyna Koba W rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Drzewa poszukiwań binarnych

Drzewa poszukiwań binarnych 1 Cel ćwiczenia Algorytmy i struktury danych Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Wydział Elektrotechniki, Informatyki i Telekomunikacji Uniwersytet ielonogórski Drzewa poszukiwań binarnych Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

Algorytmy komputerowe. dr inŝ. Jarosław Forenc

Algorytmy komputerowe. dr inŝ. Jarosław Forenc Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 8 2/24 Plan wykładu nr 8 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2009/2010

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do złożoności obliczeniowej

Wprowadzenie do złożoności obliczeniowej problemów Katedra Informatyki Politechniki Świętokrzyskiej Kielce, 16 stycznia 2007 problemów Plan wykładu 1 2 algorytmów 3 4 5 6 problemów problemów Plan wykładu 1 2 algorytmów 3 4 5 6 problemów problemów

Bardziej szczegółowo

Informatyka Europejczyka. Informatyka. Podrêcznik dla szkó³ ponadgimnazjalnych. Czêœæ I

Informatyka Europejczyka. Informatyka. Podrêcznik dla szkó³ ponadgimnazjalnych. Czêœæ I Informatyka Europejczyka Informatyka Podrêcznik dla szkó³ ponadgimnazjalnych Czêœæ I Autor: Gra yna Zawadzka ISBN: 978-83-246-0925-3 Format: 170 240 stron: 288 Z komputerami stykamy siê dziœ niemal ka

Bardziej szczegółowo

Programowanie dynamiczne i algorytmy zachłanne

Programowanie dynamiczne i algorytmy zachłanne Programowanie dynamiczne i algorytmy zachłanne Tomasz Głowacki tglowacki@cs.put.poznan.pl Zajęcia finansowane z projektu "Rozwój i doskonalenie kształcenia na Politechnice Poznańskiej w zakresie technologii

Bardziej szczegółowo

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 185 191 i 254) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Grażyna KRUPIŃSKA. D-10 pokój 227 WYKŁAD 1 WSTĘP DO INFORMATYKI

Dr inż. Grażyna KRUPIŃSKA.  D-10 pokój 227 WYKŁAD 1 WSTĘP DO INFORMATYKI Dr inż. Grażyna KRUPIŃSKA Grazyna.Krupinska@fis.agh.edu.pl http://orion.fis.agh.edu.pl/~grazyna/ D-10 pokój 227 WYKŁAD 1 WSTĘP DO INFORMATYKI Plan wykładu 2 Wprowadzenie, trochę historii, systemy liczbowe

Bardziej szczegółowo

2 Arytmetyka. d r 2 r + d r 1 2 r 1...d d 0 2 0,

2 Arytmetyka. d r 2 r + d r 1 2 r 1...d d 0 2 0, 2 Arytmetyka Niech b = d r d r 1 d 1 d 0 będzie zapisem liczby w systemie dwójkowym Zamiana zapisu liczby b na system dziesiętny odbywa się poprzez wykonanie dodawania d r 2 r + d r 1 2 r 1 d 1 2 1 + d

Bardziej szczegółowo

Obliczenia Wysokiej Wydajności

Obliczenia Wysokiej Wydajności Obliczenia wysokiej wydajności 1 Wydajność obliczeń Wydajność jest (obok poprawności, niezawodności, bezpieczeństwa, ergonomiczności i łatwości stosowania i pielęgnacji) jedną z najważniejszych charakterystyk

Bardziej szczegółowo

Matematyka dyskretna

Matematyka dyskretna Matematyka dyskretna Wykład 6: Ciała skończone i kongruencje Gniewomir Sarbicki 24 lutego 2015 Relacja przystawania Definicja: Mówimy, że liczby a, b Z przystają modulo m (co oznaczamy jako a = b (mod

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Zielonogórski Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych. Algorytmy i struktury danych Laboratorium 7. 2 Drzewa poszukiwań binarnych

Uniwersytet Zielonogórski Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych. Algorytmy i struktury danych Laboratorium 7. 2 Drzewa poszukiwań binarnych Uniwersytet Zielonogórski Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Algorytmy i struktury danych Laboratorium Drzewa poszukiwań binarnych 1 Cel ćwiczenia Ćwiczenie ma na celu zapoznanie studentów

Bardziej szczegółowo

Nowa podstawa programowa IV etap edukacyjny szkoła ponadgimnazjalna

Nowa podstawa programowa IV etap edukacyjny szkoła ponadgimnazjalna Nowa podstawa programowa IV etap edukacyjny szkoła ponadgimnazjalna Fragmenty rozporządzenia MEN z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej (...) w poszczególnych typach szkół, opublikowanego

Bardziej szczegółowo

KODY SYMBOLI. Kod Shannona-Fano. Algorytm S-F. Przykład S-F

KODY SYMBOLI. Kod Shannona-Fano. Algorytm S-F. Przykład S-F KODY SYMBOLI Kod Shannona-Fano KODOWANIE DANYCH, A.Przelaskowski Metoda S-F Kod Huffmana Adaptacyjne drzewo Huffmana Problemy implementacji Kod Golomba Podsumowanie Kod drzewa binarnego Na wejściu rozkład:

Bardziej szczegółowo

1.1. Uzupełnij poniższą tabelę: i wynik(i)

1.1. Uzupełnij poniższą tabelę: i wynik(i) Zadanie 1. Krzysztof, Kamil Wiązka zadań Ciągi rekurencyjne Dana jest następująca funkcja rekurencyjna: funkcja wynik( i ) jeżeli i < 3 zwróć 1 i zakończ; w przeciwnym razie jeżeli i mod 2 = 0 zwróć wynik(i

Bardziej szczegółowo

Przeszłość i przyszłość informatyki

Przeszłość i przyszłość informatyki Przeszłość i przyszłość informatyki Rodzaj zajęć: Wszechnica Popołudniowa Tytuł: Przeszłość i przyszłość informatyki Autor: prof. dr hab. Maciej M Sysło Redaktor merytoryczny: prof. dr hab. Maciej M Sysło

Bardziej szczegółowo

Aktywizacja uczniów w ramach kształcenia pozaszkolnego. Maciej M. Sysło WMiI Uni Wrocław, WMiI UMK Toruń

Aktywizacja uczniów w ramach kształcenia pozaszkolnego. Maciej M. Sysło WMiI Uni Wrocław, WMiI UMK Toruń Aktywizacja uczniów w ramach kształcenia pozaszkolnego Maciej M. Sysło WMiI Uni Wrocław, WMiI UMK Toruń Plan Co to jest Informatyka, a co to jest TIK (ICT)? Rozwój kształcenia informatycznego: alfabetyzacja,

Bardziej szczegółowo

kształcenia pozaszkolnego WMiI Uni Wrocław, WMiI UMK Toruń

kształcenia pozaszkolnego WMiI Uni Wrocław, WMiI UMK Toruń Aktywizacja uczniów w ramach kształcenia pozaszkolnego Maciej jm. Sysłoł WMiI Uni Wrocław, WMiI UMK Toruń Plan Cele Projektu Czym chcemy przyciągnąć uczniów i nauczycieli Zakres zajęć w Projekcie Formy

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY NIEROZSTRZYGALNE

PROBLEMY NIEROZSTRZYGALNE PROBLEMY NIEROZSTRZYGALNE Zestaw 1: T Przykład - problem domina T Czy podanym zestawem kafelków można pokryć dowolny płaski obszar zachowując odpowiedniość kolorów na styku kafelków? (dysponujemy nieograniczoną

Bardziej szczegółowo

KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA

KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA I. Informacje ogólne 1 Nazwa modułu kształcenia Algorytmy i struktury danych 2 Nazwa jednostki prowadzącej moduł Instytut Informatyki, Zakład Informatyki Stosowanej 3 Kod modułu

Bardziej szczegółowo

Zadania obliczeniowe, algorytmy i złożoność obliczeniowa

Zadania obliczeniowe, algorytmy i złożoność obliczeniowa Dr inż. Jerzy Mieścicki Instytut Informatyki PW Zadania obliczeniowe, algorytmy i złożoność obliczeniowa Wstęp do Informatyki, część 2 Przeszukiwanie listy nieuporządkowanej Zapisy (records), umieszczone

Bardziej szczegółowo

Programowanie dynamiczne

Programowanie dynamiczne Programowanie dynamiczne Patryk Żywica 5 maja 2008 1 Spis treści 1 Problem wydawania reszty 3 1.1 Sformułowanie problemu...................... 3 1.2 Algorytm.............................. 3 1.2.1 Prosty

Bardziej szczegółowo

Algorytmy i. Wykład 5: Drzewa. Dr inż. Paweł Kasprowski

Algorytmy i. Wykład 5: Drzewa. Dr inż. Paweł Kasprowski Algorytmy i struktury danych Wykład 5: Drzewa Dr inż. Paweł Kasprowski pawel@kasprowski.pl Drzewa Struktury przechowywania danych podobne do list ale z innymi zasadami wskazywania następników Szczególny

Bardziej szczegółowo

1. Znajdowanie miejsca zerowego funkcji metodą bisekcji.

1. Znajdowanie miejsca zerowego funkcji metodą bisekcji. 1. Znajdowanie miejsca zerowego funkcji metodą bisekcji. Matematyczna funkcja f ma być określona w programie w oddzielnej funkcji języka C (tak, aby moŝna było łatwo ją zmieniać). Przykładowa funkcja to:

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO ALGORYTMÓW Zadania

WPROWADZENIE DO ALGORYTMÓW Zadania WPROWADZENIE DO ALGORYTMÓW Zadania mgr Zofia Makara 11 maja 2004 1 Algorytmy liniowe Napisz algorytm, przedstaw go przy użyciu schematu blokowego i zaimplementuj w dowolnym języku programowania (np. w

Bardziej szczegółowo

Wszechnica Poranna: Algorytmika i programowanie Wprowadzenie do algorytmiki i programowania Ð wyszukiwanie i porządkowanie informacji

Wszechnica Poranna: Algorytmika i programowanie Wprowadzenie do algorytmiki i programowania Ð wyszukiwanie i porządkowanie informacji Wszechnica Poranna: Algorytmika i programowanie Wprowadzenie do algorytmiki i programowania Ð wyszukiwanie i porządkowanie informacji Maciej M Sysło Człowiek Ð najlepsza inwestycja Rodzaj zajęć: Wszechnica

Bardziej szczegółowo

Zarys algorytmów kryptograficznych

Zarys algorytmów kryptograficznych Zarys algorytmów kryptograficznych Laboratorium: Algorytmy i struktury danych Spis treści 1 Wstęp 1 2 Szyfry 2 2.1 Algorytmy i szyfry........................ 2 2.2 Prosty algorytm XOR......................

Bardziej szczegółowo

Copyright by K. Trybicka-Francik 1

Copyright by K. Trybicka-Francik 1 Bezpieczeństwo systemów komputerowych Algorytmy kryptograficzne (2) mgr Katarzyna Trybicka-Francik kasiat@zeus.polsl.gliwice.pl pok. 503 Szyfry wykładnicze Pohlig i Hellman 1978 r. Rivest, Shamir i Adleman

Bardziej szczegółowo

ZADANIA MATURALNE - ANALIZA MATEMATYCZNA - POZIOM ROZSZERZONY Opracowała - mgr Danuta Brzezińska. 2 3x. 2. Sformułuj odpowiedź.

ZADANIA MATURALNE - ANALIZA MATEMATYCZNA - POZIOM ROZSZERZONY Opracowała - mgr Danuta Brzezińska. 2 3x. 2. Sformułuj odpowiedź. ZADANIA MATURALNE - ANALIZA MATEMATYCZNA - POZIOM ROZSZERZONY Opracowała - mgr Danuta Brzezińska Zad.1. (5 pkt) Sprawdź, czy funkcja określona wzorem x( x 1)( x ) x 3x dla x 1 i x dla x 1 f ( x) 1 3 dla

Bardziej szczegółowo

Matematyka dyskretna

Matematyka dyskretna Matematyka dyskretna Wykład 10: Algorytmy teorii liczb Gniewomir Sarbicki Literatura A. Chrzęszczyk Algorytmy teorii liczb i kryptografii w przykładach Wydawnictwo BTC 2010 N. Koblitz Wykład z teorii liczb

Bardziej szczegółowo

Kiwi pytania gimnazjalne

Kiwi pytania gimnazjalne Kiwi pytania gimnazjalne 1. Bajt Jedno słowo to 2 bajty. Ile słów mieści się w kilobajcie? 1000 1024 512 500 2. Bluetooth Bluetooth to: technologia bezprzewodowej komunikacji krótkiego zasięgu wykorzystująca

Bardziej szczegółowo

Algorytmy i struktury danych.

Algorytmy i struktury danych. Kod przedmiotu: ASD Rodzaj przedmiotu: Wydział: Informatyki Kierunek: Informatyka Specjalność (specjalizacja): - Algorytmy i struktury danych. kierunkowy ; obowiązkowy Poziom studiów: pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Algorytmy i str ruktury danych. Metody algorytmiczne. Bartman Jacek

Algorytmy i str ruktury danych. Metody algorytmiczne. Bartman Jacek Algorytmy i str ruktury danych Metody algorytmiczne Bartman Jacek jbartman@univ.rzeszow.pl Metody algorytmiczne - wprowadzenia Znamy strukturę algorytmów Trudność tkwi natomiast w podaniu metod służących

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY DLA KLASY DRUGIEJ POZIOM PODSTAWOWY I ROZSZERZONY. I. Proste na płaszczyźnie (15 godz.)

PLAN WYNIKOWY DLA KLASY DRUGIEJ POZIOM PODSTAWOWY I ROZSZERZONY. I. Proste na płaszczyźnie (15 godz.) PLAN WYNIKOWY DLA KLASY DRUGIEJ POZIOM PODSTAWOWY I ROZSZERZONY I. Proste na płaszczyźnie (15 godz.) Równanie prostej w postaci ogólnej Wzajemne połoŝenie dwóch prostych Nierówność liniowa z dwiema niewiadomymi

Bardziej szczegółowo

Program nauczania informatyki w gimnazjum Informatyka dla Ciebie. Modyfikacja programu klasy w cyklu 2 godzinnym

Program nauczania informatyki w gimnazjum Informatyka dla Ciebie. Modyfikacja programu klasy w cyklu 2 godzinnym Modyfikacja programu klasy 2 nym Cele modyfikacji Celem modyfikacji jest poszerzenie zakresu wiedzy zawartej w podstawie programowej które pomoże uczniom uzmysłowić sobie treści etyczne związane z pracą

Bardziej szczegółowo

V. WYMAGANIA EGZAMINACYJNE

V. WYMAGANIA EGZAMINACYJNE V. WYMAGANIA EGZAMINACYJNE Standardy wymagań egzaminacyjnych Zdający posiada umiejętności w zakresie: POZIOM PODSTAWOWY POZIOM ROZSZERZONY 1. wykorzystania i tworzenia informacji: interpretuje tekst matematyczny

Bardziej szczegółowo

Zastosowania arytmetyki modularnej. Zastosowania arytmetyki modularnej

Zastosowania arytmetyki modularnej. Zastosowania arytmetyki modularnej Obliczenia w systemach resztowych [Song Y. Yan] Przykład: obliczanie z = x + y = 123684 + 413456 na komputerze przyjmującym słowa o długości 100 Obliczamy kongruencje: x 33 (mod 99), y 32 (mod 99), x 8

Bardziej szczegółowo

Informatyka wspomaga przedmioty ścisłe w szkole

Informatyka wspomaga przedmioty ścisłe w szkole Informatyka wspomaga przedmioty ścisłe w szkole Prezentuje : Dorota Roman - Jurdzińska W arkuszu I na obu poziomach występują dwa zadania związane z algorytmiką: Arkusz I bez komputera analiza algorytmów,

Bardziej szczegółowo

Techniki wyszukiwania danych haszowanie

Techniki wyszukiwania danych haszowanie Algorytmy i struktury danych Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Wydział Elektrotechniki, Informatyki i Telekomunikacji Uniwersytet Zielonogórski Techniki wyszukiwania danych haszowanie 1 Cel

Bardziej szczegółowo

Wszechnica Poranna: Algorytmika i programowanie Proste rachunki wykonywane za pomocą komputera. Maciej M Sysło

Wszechnica Poranna: Algorytmika i programowanie Proste rachunki wykonywane za pomocą komputera. Maciej M Sysło Wszechnica Poranna: Algorytmika i programowanie Proste rachunki wykonywane za pomocą komputera Maciej M Sysło Proste rachunki wykonywane za pomocą komputera Rodzaj zajęć: Wszechnica Poranna Tytuł: Proste

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA POZIOM PODSTAWOWY

INFORMATYKA POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 FORMUŁA DO 2014 ( STARA MATURA ) INFORMATYKA POZIOM PODSTAWOWY ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ MIN-P1, P2 MAJ 2016 Uwaga: Akceptowane są wszystkie odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

KURS WSPOMAGAJĄCY PRZYGOTOWANIA DO MATURY Z MATEMATYKI ZDAJ MATMĘ NA MAKSA. przyjmuje wartości większe od funkcji dokładnie w przedziale

KURS WSPOMAGAJĄCY PRZYGOTOWANIA DO MATURY Z MATEMATYKI ZDAJ MATMĘ NA MAKSA. przyjmuje wartości większe od funkcji dokładnie w przedziale Zestaw nr 1 Poziom Rozszerzony Zad.1. (1p) Liczby oraz, są jednocześnie ujemne wtedy i tylko wtedy, gdy A. B. C. D. Zad.2. (1p) Funkcja przyjmuje wartości większe od funkcji dokładnie w przedziale. Wtedy

Bardziej szczegółowo

Matematyka od zaraz zatrudnię

Matematyka od zaraz zatrudnię Uniwersytet Jagielloński Gdzie jest matematyka? Soczewka, 26-28 listopada 2010 Kolorowanie grafów Dobre kolorowanie wierzchołków grafu, to nadanie im kolorów w taki sposób, że każde dwa wierzchołki połaczone

Bardziej szczegółowo

1. Informatyka - dyscyplina naukowa i techniczna zajmująca się przetwarzaniem informacji.

1. Informatyka - dyscyplina naukowa i techniczna zajmująca się przetwarzaniem informacji. Temat: Technologia informacyjna a informatyka 1. Informatyka - dyscyplina naukowa i techniczna zajmująca się przetwarzaniem informacji. Technologia informacyjna (ang.) Information Technology, IT jedna

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z INFORMATYKI

EGZAMIN MATURALNY Z INFORMATYKI Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. MIN 2015 KOD UZUPEŁNIA ZDAJĄCY PESEL miejsce na naklejkę EGZAMIN MATURALNY Z INFORMATYKI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I DATA: 19

Bardziej szczegółowo

PŁOCKA MIĘDZYSZKOLNA LIGA PRZEDMIOTOWA MATEMATYKA klasa V szkoła podstawowa 2012

PŁOCKA MIĘDZYSZKOLNA LIGA PRZEDMIOTOWA MATEMATYKA klasa V szkoła podstawowa 2012 PŁOCKA MIĘDZYSZKOLNA LIGA PRZEDMIOTOWA MATEMATYKA klasa V szkoła podstawowa 202 KARTA PUNKTACJI ZADAŃ (wypełnia komisja konkursowa): Numer zadania Zad. Zad. 2 Zad. 3 Poprawna odpowiedź Zad. 4 Zad. 5 Zad.

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do algorytmiki

Wprowadzenie do algorytmiki Wprowadzenie do algorytmiki Pojecie algorytmu Powszechnie przyjmuje się, że algorytm jest opisem krok po kroku rozwiązania postawionego problemu lub sposób osiągnięcia jakiegoś celu. Wywodzi się z matematyki

Bardziej szczegółowo

Wstęp do programowania

Wstęp do programowania Wstęp do programowania Podstawowe konstrukcje programistyczne Paweł Daniluk Wydział Fizyki Jesień 2013 P. Daniluk (Wydział Fizyki) WP w. II Jesień 2013 1 / 34 Przypomnienie Programowanie imperatywne Program

Bardziej szczegółowo

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Strona1 Napisz program, który czyta zdanie, a następnie wypisuje po kolei długości kolejnych jego wyrazów. Zakładamy, że zdanie zawiera litery alfabetu łacińskiego i spacje (po jednej pomiędzy dwoma dowolnymi

Bardziej szczegółowo

Literatura. 1) Pojęcia: złożoność czasowa, rząd funkcji. Aby wyznaczyć pesymistyczną złożoność czasową algorytmu należy:

Literatura. 1) Pojęcia: złożoność czasowa, rząd funkcji. Aby wyznaczyć pesymistyczną złożoność czasową algorytmu należy: Temat: Powtórzenie wiadomości z PODSTAW INFORMATYKI I: Pojęcia: złożoność czasowa algorytmu, rząd funkcji kosztu. Algorytmy. Metody programistyczne. Struktury danych. Literatura. A. V. Aho, J.E. Hopcroft,

Bardziej szczegółowo