Krajowe Ramy Kwalifikacji w szkolnictwie wyższym

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Krajowe Ramy Kwalifikacji w szkolnictwie wyższym"

Transkrypt

1 Krajowe Ramy Kwalifikacji w szkolnictwie wyższym Andrzej Kraśniewski seminarium IBE, 15 lutego 2011 r. 1

2 PLAN PREZENTACJI Ramy kwalifikacji dla SzW historia powszechna KRK dla SzW w Polsce stan prac projektowych Nowe regulacje i działania wdrożeniowe Oczekiwane skutki Konkluzja 2

3 PLAN PREZENTACJI Ramy kwalifikacji dla SzW historia powszechna KRK dla SzW w Polsce stan prac projektowych Nowe regulacje i działania wdrożeniowe Oczekiwane skutki Konkluzja 3

4 Ramy kwalifikacji a Proces Boloński Berlin Communiqué, May 2003 Ministers... undertake to elaborate an overarching framework of qualifications for the European Higher Education Area Bergen Communiqué, May 2005 We adopt the overarching framework for qualifications in the EHEA, comprising three cycles, generic descriptors for each cycle based on learning outcomes and competences, London Communiqué, May 2007 We commit ourselves to fully implementing such national qualifications frameworks by Leuven Communiqué, April 2009 The development of national qualifications frameworks is an important step towards the implementation of lifelong learning. We aim at having them implemented and prepared for self-certification against the overarching Qualifications Framework for the European Higher Education Area by

5 Kwalifikacja tytuł, stopień, utożsamiany z dyplomem, świadectwem, certyfikatem lub innym dokumentem, wydanym przez uprawnioną instytucję,... Kwalifikacje Berlin Communiqué projekt ERK dla SzW [raport M. Berga, 2005] poziom (level) efekty uczenia się/kształcenia (learning outcomes) nakład pracy studenta (workload - ECTS) profil (profile) 5

6 Efekty kształcenia Dublin Descriptors Deskryptory Dublińskie (2004) wykorzystane w definicji Struktury Kwalifikacji dla Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego (EOSW) przypisane 3 podstawowym stopniom (cyklom) kształcenia na poziomie wyższym first cycle (Bachelor) second cycle (Master) third cycle (Doctorate) opisują generyczne efekty kształcenia w kategoriach Knowledge and understanding Applying knowledge and understanding Making judgements Communication Learning skills 6

7 Efekty kształcenia Dublin Descriptors Qualifications that signify completion of the first cycle are awarded to students who: - have demonstrated knowledge and understanding in a field of study that builds upon and their general secondary education, and is typically at a level that, whilst supported by advanced textbooks, includes some aspects that will be informed by knowledge of the forefront of their field of study; - can apply their knowledge and understanding in a manner that indicates a professional approach to their work or vocation, and have competences typically demonstrated through devising and sustaining arguments and solving problems within their field of study; - have the ability to gather and interpret relevant data (usually within their field of study) to inform judgements that include reflection on relevant social, scientific or ethical issues; - can communicate information, ideas, problems and solutions to both specialist and non-specialist audiences; - have developed those learning skills that are necessary for them to continue to undertake further study with a high degree of autonomy. 7

8 Efekty kształcenia Dublin Descriptors Making judgements Bachelor Master [involves] gathering and interpreting relevant data... [demonstrates] the ability to integrate knowledge and handle complexity, and formulate judgements with incomplete data... Doctorate [requires being] capable of critical analysis, evaluation and synthesis of new and complex ideas... 8

9 Nakład pracy studenta System ECTS (European Credit Transfer System) 1 rok studiów stacjonarnych 60 punktów ECTS 1 punkt ECTS godzin pracy studenta 9

10 Profil kwalifikacji Berlin Communiqué, 2003 Ministers encourage the member states to elaborate a framework of comparable and compatible qualifications for their higher education systems, which should seek to describe qualifications in terms of workload, level, learning outcomes, competences and profile.... First and second cycle degrees should have different orientations and various profiles in order to accommodate a diversity of individual, academic and labour market needs. 10

11 Profil kwalifikacji Projekt ERK dla SzW [raport M. Berga, 2005] Profile: either the specific (subject) field(s) of learning of a qualification or obszar the broader aggregation of clusters of qualifications or programmes from different fields that share a common emphasis or purpose (e.g. an applied vocational as opposed to more theoretical academic studies) profil Profil: atrybut kwalifikacji, a także prowadzącego do jej uzyskania programu kształcenia (programu studiów), charakteryzujący tę kwalifikację ze względu na ogólne przygotowanie jej posiadacza do podjęcia pracy i kontynuowania kształcenia profil kwalifikacji = profil studiów 11

12 poziom (w KRK) Profil kwalifikacji kwalifikacje (efekty kształcenia) profil - charakter kwalifikacji profil dziedzinowy (obszar) akademicki zawodowy /praktyczny 12

13 EQF_EHEA vs. EQF_LLL Europejski Obszar Szkolnictwa Wyższego (Proces Boloński) 3 poziomy EQF_EHEA (ERK_EOSW) uzgodnienia w ramach Unii Europejskiej 8 poziomów EQF_LLL (ERK) 13

14 PLAN PREZENTACJI Ramy kwalifikacji dla SzW historia powszechna KRK dla SzW w Polsce stan prac projektowych Nowe regulacje i działania wdrożeniowe Oczekiwane skutki Konkluzja 14

15 KRK_SzW a KRK Europejski Obszar Szkolnictwa Wyższego (Proces Boloński) 3 poziomy EQF_EHEA (ERK_EOSW) uzgodnienia w ramach Unii Europejskiej 8 poziomów EQF_LLL (ERK) Europa Polska KRK_SzW KRK (PRK) 15

16 Kluczowe pytanie - rola KRK_SzW głównie informacyjna - język opisu zastanej sytuacji? standardy oparte na efektach kształcenia: ramowe treści kształcenia zastąpione opisem efektów kształcenia w znacznej mierze regulacyjna - narzędzie reformowania systemu SzW? podwójna - narzędzie reform wykorzystujące istniejące rozwiązania 16

17 KRK_SzW - Przebieg prac słabe tempo 2006: powołanie Grupy Roboczej ds. KSK (KRK) 2008: założenia, wstępna wersja projektu KRK_SzW 2009 (luty): projekt KRK_SzW, w tym ogólne efekty kształcenia dla poszczególnych (trzech) poziomów studiów nagłe przyśpieszenie 2009 (paźdz.): powołanie zespołów do zdefiniowania efektów kształcenia dla 8 obszarów 2010 (luty) wyniki prac zespołów 2010 (kwiecień) projekt KRK_SzW (Grupa Robocza) zatwierdzony przez Komitet Sterujący 2010 KRK w kolejnych projektach nowelizacji ustawy PSzW 2010 konsultacje, seminaria szkoleniowe 2010 (listopad) podręcznik o KRK_SzW 2011 (luty) KRK w przyjętej przez Sejm nowelizacji ustawy PSzW 17

18 KRK_SzW zaawansowanie prac 1. Decyzja o podjęciu prac nad KRK 2. Zaprojektowanie KRK 3. Koncepcja wdrożenia KRK 4. Konsultacje z interesariuszami 5. Zatwierdzenie ostatecznej wersji KRK 6. Prawne i administracyjne umocowanie KRK 7. Wdrożenie ram na poziomie instytucji 8. Przypisanie kwalifikacji do poziomów KRK i ERK 9. Weryfikacja i korekta/uzupełnienie 10. Samopotwierdzenie prawidłowości systemu i ram kwalifikacji w szkolnictwie wyższym 11. Budowa narzędzi pozwalających na szeroki dostęp do informacji dotyczących ram kwalifikacji zaawansowanie prac nieco poniżej średniej europejskiej 18

19 Poziomy związek z KRK poziom ERK/KRK poziom KRK_SzW przykładowe kwalifikacje odpowiadające poziomom KRK 1 świadectwo ukończenia szkoły podstawowej 2 świadectwo ukończenia gimnazjum 3 świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej 4 świadectwo ukończenia szkoły średniej 5 w ramach poziomu 1 dyplom kolegium nauczycielskiego, niektóre certyfikaty zawodowe, niektóre dyplomy wydawane w przyszłości przez szkoły wyższe??? 6 1 dyplom licencjata/inżyniera 7 2 dyplom magistra 8 3 dyplom doktora 19

20 Efekty kształcenia wiedza umiejętności inne kompetencje (kompetencje personalne i społeczne) 20

21 określone centralnie nowelizacja PSzW Sejm Efekty kształcenia: kto je określa? Grupa Robocza ds. KRK obszarnicy dziedzinowe efekty kształcenia w obszarze... wzorowane na klasyfikacji OECD/EUROSTAT/UNESCO ogólne efekty kształcenia (niezależne do kierunku ) dziedzinowe efekty kształcenia w obszarze... Europejskie Ramy Kwalifikacji standardy międzynarod. obszar nauk humanistycznych obszar nauk społecznych obszar nauk ścisłych obszar nauk przyrodniczych obszar nauk technicznych obszar sztuka obszar nauk rolniczych obszar nauk medycznych 21

22 Efekty kształcenia: kto je określa? określone centralnie nowelizacja PSzW Sejm określone przez??? określone przez wydział Grupa Robocza ds. KRK obszarnicy dziedzinowe efekty kształcenia w obszarze... efekty kształcenia dla grupy kierunków... efekty kształcenia prognozy dla programu/kierunku rozwoju rynku... pracy ogólne efekty kształcenia (niezależne do kierunku ) dziedzinowe efekty kształcenia w obszarze studiów technicznych efekty kształcenia dla grupy kierunków elektrycznych efekty kształcenia dla programu/kierunku inżynieria sieci Europejskie Ramy Kwalifikacji IEA, ABET EUR-ACE SBS... projekty typu Tuning: EUCEET, CHEMPASS ustalenia na poziomie uczelni 22

23 Progresja EK a otwartość systemu studiów PROBLEM Trudności w pogodzeniu postulatów - otwartość studiów II stopnia (mobilność pionowa) - rozszerzanie zestawu kompetencji przy przejściu na wyższy poziom w ramach kwalifikacji IDEA ROZWIĄZANIA Efekty kształcenia dla studiów II stopnia - głębsze (bardziej zaawansowana wiedza i umiejętności) - dotyczące węższego obszaru 23

24 Profile studiów Zróżnicowanie kompetencji (efektów kształcenia) absolwentów studiów danego poziomu - naturalne, pożądane, występuje w systemie szkolnictwa wyższego każdego kraju studia nieprofilowane: odpowiednio elastyczne ( szerokie ) sformułowanie efektów kształcenia związanych z danym poziomem kwalifikacji studia profilowane: podzielenie spektrum kompetencji osób uzyskujących kwalifikacje danego poziomu na pewne kategorie (profile), opisane przez różniące się od siebie efekty kształcenia 24

25 Profile studiów kluczowe kwestie Ile jest profili? Jak są nazwane? Czy profil jest zdeterminowany przez typ uczelni prowadzącej studia? Czy takie same profile występują na wszystkich stopniach studiów? Czy takie same profile występują we wszystkich obszarach kształcenia? Czy nazwa profilu jest elementem pełnej nazwy kwalifikacji? W jaki sposób nazwa profilu jest uwidoczniona na dyplomie ukończenia studiów? Czy - a jeśli tak, to w jakim zakresie - ukończenie studiów o danym profilu ogranicza dostęp do pełnego spektrum studiów wyższego poziomu? 25

26 koncepcja Grupy Roboczej ds. KRK Profile studiów pozytywne wyróżnienie profil (praktyczny) zawodowy profil (ogólno)- akademicki profil badawczy? studia I st (lic./inż.) + + studia II st +? + + (magister) studia III st (doktor) + ostateczna liczba i nazwy profili do dyskusji 26

27 Profile studiów projekt nowelizacji PSzW z dn. 10 września 2010 r. profil praktyczny profil teoretyczny studia I st studia II st ? profil badawczy nieformalny w ramach profilu teoretycznego pod kontrolą środowiskowych komisji akredytacyjnych? 27

28 projekt nowelizacji PSzW z dn. 10 września 2010 r. nowelizacja przyjęta 4 lutego 2011 r. studia I st profil praktyczny Profile studiów profil ogólnoakademicki + + studia II st

29 Profile studiów drożność systemu [doktor] 8 poziom (w KRK) dr efekty kształcenia 300 ECTS [magister] 7 mgr(a) mgr(p) 210 ECTS [inżynier] 6 inż.(a) inż.(p) 180 ECTS [licencjat] [kwalifikacje pomaturalne] 5 lic.(a) lic.(p) profil charakter kwalifikacji profil dziedzinowy (obszar) (ogólno)- akademicki praktyczny 29

30 Przykład Efekty kształcenia dla studiów technicznych Założenia wykorzystanie istniejących rozwiązań zgodność ze standardami międzynarodowymi uspołecznienie prac 30

31 Standardy międzynarodowe SBS Proces Boloński ABET (Accreditation Board for Engineering and Technology, USA) JABEE (Japan Accreditation Board for Engineering Education) SBS (Subject Benchmark Statements, UK) IEA (International Engineering Alliance) EUR-ACE (EURopean ACcredited Engineer project) CDIO (Conceive-Design-Implement-Operate initiative) 31

32 Wyniki prac efekty kształcenia dla studiów I, II i III stopnia profil ogólnoakademicki (pokaż) efekty kształcenia dla studiów I stopnia profil praktyczny (pokaż) efekty kształcenia dla studiów II stopnia profil badawczy 32

33 Weryfikacja badanie zgodności (dla studiów I stopnia) z ramami kwalifikacji (KRK, EQF) ze standardami międzynarodowymi (pokaż) 33

34 badanie zgodności (dla studiów I stopnia) z ramami kwalifikacji (KRK, EQF) ze standardami międzynarodowymi znaczny poziom zgodności, ale bez szczególnych ambicji ew. redukcja zbioru efektów kształcenia (dostosowanie do poziomu kandydatów) Weryfikacja dyplom inż. - na 5. poziomie EQF LLL 34

35 w miarę postępu prac Konsultacje środowiskowe w środowisku ogólnopolskim konferencja prorektorów KRPUT 22 października 2009 posiedzenie KRPUT 3 grudnia 2009 posiedzenie KAUT 19 marca 2010 w środowiskach lokalnych (na uczelniach) po opracowaniu projektu w środowisku międzynarodowym konferencja ICEE 2010 (zaproszony referat plenarny) lipca 2010 w środowiskach lokalnych (na uczelniach) kilkanaście spotkań szkoleniowo-konsultacyjnych czerwiec grudzień

36 PLAN PREZENTACJI Ramy kwalifikacji dla SzW historia powszechna KRK dla SzW w Polsce stan prac projektowych Nowe regulacje i działania wdrożeniowe Oczekiwane skutki Konkluzja 36

37 Nowe regulacje z Uzasadnienia do projektu nowelizacji (1) Utraci moc rozporządzenie o standardach kształcenia, w którym minister definiuje proces kształcenia dla zamkniętej listy kierunków studiów. Podstawowe jednostki organizacyjne uczelni będą mogły same określać i uruchamiać nowe kierunki studiów. Jednostki posiadające uprawnienia habilitacyjne będą mogły to czynić całkowicie samodzielnie; pozostałe po uzyskaniu decyzji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego wydanej po zasięgnięciu opinii ministra nadzorującego i PKA. Rozszerzenie zakresu autonomii uczelni (zróżnicowane w zależności od uprawnień jednostki) 37

38 Nowe regulacje z Uzasadnienia do projektu nowelizacji (2) Kierunek studiów będzie zdefiniowany poprzez program kształcenia, który będzie zawierał opis założonych efektów kształcenia oraz opis procesu kształcenia, prowadzącego do osiągnięcia tych efektów. Efekty kształcenia dla danego kierunku musza być zgodne z opisem efektów kształcenia dla odpowiednich obszarów kształcenia,... kierunki międzyobszarowe kombinacja efektów z różnych obszarów 38

39 Nowe regulacje z Uzasadnienia do projektu nowelizacji (3) Zostaną przygotowane wzorcowe opisy efektów kształcenia dla istniejących dotychczas kierunków studiów; uczelnia przygotowująca program kształcenia może wykorzystać taki wzorcowy opis, bądź też przygotować swój opis autorski. Warunkiem będzie zdefiniowanie efektów kształcenia zgodnie z ogólnymi zasadami wynikającymi z Krajowych Ram Kwalifikacji. stopniowo tworzony bank wzorcowych opisów programów studiów 39

40 założenie: wejście w życie nowelizacji PSzW - 1 października 2011 r. Nowe regulacje dla osób rozpoczynających studia I stopnia 1 października 2012 r. nowy program kształcenia zgodny z wymaganiami KRK (zdefiniowane i weryfikowane efekty kształcenia,...) podlegający akredytacji zgodnie z nowymi zasadami 40

41 projekt w ramach PO Kapitał Ludzki Krajowe Ramy Kwalifikacji w szkolnictwie wyższym jako narzędzie poprawy jakości kształcenia Działania wdrożeniowe - centralne ogólnopolska konferencja Krajowe Ramy Kwalifikacji dla szkolnictwa wyższego nowe narzędzie organizacji kształcenia dla prorektorów (1 czerwca 2010 r., SGGW) seminaria szkoleniowo-konsultacyjne dla środowiska akademickiego prowadzone przez członków Grupy Roboczej ds. KRK oraz obszarników ok. 40 seminariów w okresie od 27 września do końca 2010 r. materiały szkoleniowe - książka Autonomia programowa uczelni - Ramy kwalifikacji dla szkolnictwa wyższego + działalność Zespołu Ekspertów Bolońskich (FRSE) 41

42 witryna MNiSW Szkolnictwo Wyższe Krajowe Ramy Kwalifikacji efekty kształcenia dla 8 obszarów 42

43 Działania wdrożeniowe - centralne kolejny projekt MNiSW w roku 2011 przygotowanie wzorcowych opisów programów studiów (efektów kształcenia,...) dla ok. 40 kierunków studiów seminaria odwrócone (konsultacje) - uczelnia prezentuje swoje propozycje i poddaje je pod ocenę ekspertów dobre propozycje z uczelni (akceptacja RGSW) bank wzorcowych opisów programów studiów 43

44 Działania wdrożeniowe - centralne projekt IBE ( ) Potwierdzanie efektów kształcenia (walidacja) w instytucjach szkolnictwa wyższego... uznawanie efektów uczenia się zdobytych poza systemem edukacji formalnej interpretacja wymagań właściwych dla kompetencji personalnych i społecznych standardy i kryteria akredytacji dostosowanej do KRK określenie sposobu obliczania kosztochłonności kierunków studiów - prace zespołu kierowanego przez min. W. Jurka 44

45 Inne niezbędne prace/działania nowy model studiów doktoranckich włączenie w KRK innych niż studia form kształcenia oferowanych w systemie SzW nowy model akredytacji... 45

46 KRK a akredytacja Zadanie uczelni (jednostki prowadzącej studia) stosować odpowiednie mechanizmy (procedury) oceny, czy i w jakim stopniu założone efekty kształcenia są osiągane przez studentów (absolwentów) Zadanie komisji akredytacyjnej sprawdzić, czy założone efekty kształcenia są sformułowane prawidłowo (zgodnie z definicją obszaru kształcenia,...) sprawdzić skuteczność stosowanych przez uczelnię procedur oceny efektów kształcenia osiąganych przez studentów (absolwentów) to nie jest zadanie komisji akredytacyjnej 46

47 KRK a akredytacja - przykład obecnie PKA analizuje wybrany (mały) podzbiór prac dyplomowych w przyszłości na wydziale istnieje zespół, którego zadaniem jest analiza/ocena jakości procesu dyplomowania komisja akredytacyjna analizuje dokumentację prac zespołu liczbę i sposób wyboru analizowanych prac dyplomowych wyniki analizy (prace spoza kierunku, prace niespełniające wymagań, nietrafne/niekompletne recenzje,...) oraz sposób wykorzystania wyników jego działania Za jakość kształcenia odpowiada uczelnia, także w zakresie mechanizmów kontroli!!! 47

48 Inicjatywy środowiskowe DOŚWIADCZENIA (PŁ, SGH, UAM, UW, UJ,...) Rozszerzenie opisu przedmiotów o efekty kształcenia sposoby sprawdzania i oceny (osiągniętych efektów kształcenia) prowadzi do zmian (innowacji) w zakresie treści sposobu prowadzenia zajęć a także inspiruje zmiany w całym programie korzystny wpływ na jakość kształcenia (efekty uczenia się osiągnięte przez studenta) 48

49 PLAN PREZENTACJI Ramy kwalifikacji dla SzW historia powszechna KRK dla SzW w Polsce stan prac projektowych Nowe regulacje i działania wdrożeniowe Oczekiwane skutki Konkluzja 49

50 w skali międzynarodowej Narzędzie zapewnienia międzynarodowej transparentności i porównywalności systemów SzW oraz uzyskiwanych w tych systemach kwalifikacji (dyplomów,...) zapewnienie absolwentom polskich uczelni możliwości skutecznego konkurowania na międzynarodowym rynku pracy 50

51 Transparentność kwalifikacji Akademiingeniør Bachelor of Arts Bachelor of Engineering Bachelor of Science Civilingeniør Civilingenjör Diplom-Ingenieur Diplom-Ingenieur ETH Diplom-Ingenieur (FH) Diplomi-Insinöör Diplomirani Inženir Doktor-Ingenieur Dottore in Ingegneria Engenheiro Europa-Ingenieur Ingenieur (grad.) Ingeniør Inginer Insinööri Ingeniero Químico Ingeniero Superior Ingeniero Técnico Ingénieur civil Ingénieur diplomé Ingénieur industriel Ingénieur technicien Inženyr Inžinier Inżynier Magister Inżynier Master of Arts Master of Engineering Master of Science Okleveles mérnök Okleveles üzemmérnök Sivilingeniør Teknikfræðingur Teknikumingeniør Verkfræðingur źródło: K. Hernault (Siemens) 51

52 na poziomie systemu SzW stworzenie wspólnego, powszechnie zrozumiałego języka opisu studiów (oferty dydaktycznej) i kwalifikacji absolwentów sposób opisu zrozumiały dla nauczycieli akademickich, studentów, kandydatów na studia, pracodawców, szerokiej opinii publicznej 52

53 na poziomie systemu SzW rozwiązanie problemu definiowania różnych rodzajów i różnych form prowadzenia studiów łatwiejsze uznawanie różnych kompetencji (także nabytych poza systemem SzW) łatwiejsza realizacja idei elastycznych ścieżek kształcenia oraz idei uczenia się przez całe życie 53

54 na poziomie systemu SzW lepsza samoregulacja systemu redukcja nietrafionych decyzji dotyczących wyboru programu studiów, uczelni, lepsze dopasowanie kwalifikacji absolwentów do potrzeb społecznych/potrzeb rynku pracy bardziej przydatne kompetencje absolwentów lepszy rozkład kompetencji w całej populacji absolwentów 54

55 na poziomie systemu SzW zwiększenie przejrzystości działań uczelni i ułatwienie jej rozliczania (accountability) lepiej zdefiniowany produkt działalności uczelni: klient (student/państwo) wie, za co płaci i może łatwiej wyegzekwować od uczelni realizację jej zobowiązań zwiększenie wiarygodności uczelni i zaufania do systemu SzW 55

56 na poziomie programu studiów ułatwienie identyfikacji (i eliminacji) dziur i redundancji w programie studiów zwiększenie możliwości eksperymentowania i wprowadzania innowacji w metodach nauczania PBL: problem/project-based learning 56

57 nauczanie zorientowane na efekty uczenia się PLB: Problem/project based learning 57

58 na poziomie programu studiów wymuszenie lepszych i bardziej kompletnych mechanizmów oceny osiągnięć studenta wymuszenie kształcenia w zakresie umiejętności uniwersalnych (ogólnych) i praktycznych (kosztem wąskiej specjalizacji teoretycznej) 58

59 umiejętności ogólne 59

60 umiejętności ogólne możliwości nabywania umiejętności w ramach programu studiów i poza nim 60

61 umiejętności ogólne lista ok. 100 rodzajów umiejętności ogólnych i postaw, istotnych dla pracodawcy, które nabywa absolwent 61

62 na poziomie programu studiów ograniczenie możliwości tworzenia programu zdominowanego interesami kadry nauczającej ułatwienie zaangażowania interesariuszy zewnętrznych (pracodawców, ) lepsza jakość programu lepsze kwalifikacje absolwentów 62

63 Zagrożenia filozofia efektów kształcenia nie pasuje do tradycyjnej wizji kształcenia uniwersyteckiego, którego istotą jest sam proces nauczania, a kluczowym elementem - osobowość nauczyciela formułowanie efektów kształcenia - trudne - grozi niedoregulowanie lub przeregulowanie zmiana paradygmatu kształcenia wymaga wysiłku (i zmiany mentalności) - niezbędne przełamywanie oporów - niezbędne dodatkowe nakłady finansowe 63

64 PLAN PREZENTACJI Ramy kwalifikacji dla SzW historia powszechna KRK dla SzW w Polsce stan prac projektowych Nowe regulacje i działania wdrożeniowe Oczekiwane skutki Konkluzja 64

65 Wdrożenie KRK w SzW Wdrożenie rozwiązań związanych z KRK tworzy potencjalne możliwości (warunki do) poprawy jakości kształcenia (kompetencji absolwentów) Czy wykorzystamy tę szansę? 65

66 PISA dla szkolnictwa wyższego 66

67 Feasibility study ( ) + Słowacja (wszystkie 3 kategorie) źródło: AHELO Brochure, 2011 a może się podłączymy? 67

68 W prezentacji wykorzystano materiały przygotowane w ramach realizacji przez MNiSW projektu Krajowe Ramy Kwalifikacji w szkolnictwie wyższym jako narzędzie poprawy jakości kształcenia (priorytet IV PO KL) Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego oraz w ramach działalności Zespołu Ekspertów Bolońskich 68

Krajowe Ramy Kwalifikacji dla polskiego szkolnictwa wyŝszego

Krajowe Ramy Kwalifikacji dla polskiego szkolnictwa wyŝszego Krajowe Ramy Kwalifikacji dla polskiego szkolnictwa wyŝszego Andrzej Kraśniewski seminarium WSPA Lublin, 14 czerwca 2011 r. 1 PLAN PREZENTACJI KRK terminologia i podstawowe fakty KRK dla Szkolnictwa WyŜszego

Bardziej szczegółowo

Projektowanie programów studiów w oparciu o efekty kształcenia przykład - studia techniczne. Andrzej Kraśniewski

Projektowanie programów studiów w oparciu o efekty kształcenia przykład - studia techniczne. Andrzej Kraśniewski Projektowanie programów studiów w oparciu o efekty kształcenia przykład - studia techniczne Andrzej Kraśniewski Forum PSRP, 13 listopada 2010 1 PLAN PREZENTACJI Specyfika projektowania programów studiów

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia (uczenia się): wprowadzenie

Efekty kształcenia (uczenia się): wprowadzenie Konferencja UAM-FRSE, 18 grudnia 2008 r. Efekty kształcenia (uczenia się): wprowadzenie Andrzej Kraśniewski 2 CEL przedstawienie ogólnych informacji o efektach kształcenia wprowadzenie do kolejnych referatów

Bardziej szczegółowo

Ogólne zasady Krajowych Ram Kwalifikacji istotne dla kierunków technicznych

Ogólne zasady Krajowych Ram Kwalifikacji istotne dla kierunków technicznych Ogólne zasady Krajowych Ram Kwalifikacji istotne dla kierunków technicznych Czym są i po co je wprowadzamy? Bohdan Macukow Politechnika Warszawska B.Macukow@mini.pw.edu.pl 1 Krajowe Ramy Kwalifikacji Czym

Bardziej szczegółowo

Projektowanie programów studiów w oparciu o efekty kształcenia zdefiniowane dla obszarów kształcenia

Projektowanie programów studiów w oparciu o efekty kształcenia zdefiniowane dla obszarów kształcenia Projektowanie programów studiów w oparciu o efekty kształcenia zdefiniowane dla obszarów kształcenia Seminarium Krajowe ramy kwalifikacji. Budowa programów studiów na bazie efektów kształcenia UKSW, 19

Bardziej szczegółowo

Krajowe Ramy Kwalifikacji a wewnętrzne i zewnętrzne systemy zapewniania jakości kształcenia

Krajowe Ramy Kwalifikacji a wewnętrzne i zewnętrzne systemy zapewniania jakości kształcenia Krajowe Ramy Kwalifikacji a wewnętrzne i zewnętrzne systemy zapewniania jakości kształcenia Konferencja Reforma szkolnictwa wyższego a jakość kształcenia i ochrona własności intelektualnej Warszawa. 11

Bardziej szczegółowo

Projektowanie programu studiów w oparciu o efekty kształcenia zdefiniowane dla obszarów kształcenia

Projektowanie programu studiów w oparciu o efekty kształcenia zdefiniowane dla obszarów kształcenia Projektowanie programu studiów w oparciu o efekty kształcenia zdefiniowane dla obszarów kształcenia Andrzej Kraśniewski AGH, 20 stycznia 2011 PLAN PREZENTACJI Projektowanie programu studiów (w oparciu

Bardziej szczegółowo

Projektowanie programu studiów zajęcia warsztatowe - studia techniczne

Projektowanie programu studiów zajęcia warsztatowe - studia techniczne Projektowanie programu studiów zajęcia warsztatowe - studia techniczne Andrzej Kraśniewski AGH, 20 stycznia 2010 Specyfika projektowania programów studiów technicznych Zadania do wykonania Specyfika projektowania

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE PROGRAMU STUDIÓW W OPARCIU O EFEKTY KSZTAŁCENIA W WARUNKACH ISTNIENIA RAM KWALIFIKACJI

PROJEKTOWANIE PROGRAMU STUDIÓW W OPARCIU O EFEKTY KSZTAŁCENIA W WARUNKACH ISTNIENIA RAM KWALIFIKACJI PROJEKTOWANIE PROGRAMU STUDIÓW W OPARCIU O EFEKTY KSZTAŁCENIA W WARUNKACH ISTNIENIA RAM KWALIFIKACJI Seminarium Bolońskie PWSZ w Lesznie 10.03.2011 Tomasz SARYUSZ-WOLSKI Politechnika Łódzka Ekspert Boloński

Bardziej szczegółowo

Projektowanie programów studiów w oparciu o efekty kształcenia zdefiniowane dla obszarów kształcenia

Projektowanie programów studiów w oparciu o efekty kształcenia zdefiniowane dla obszarów kształcenia Projektowanie programów studiów w oparciu o efekty kształcenia zdefiniowane dla obszarów kształcenia Seminarium Krajowe Ramy Kwalifikacji. Budowa programów studiów na bazie efektów kształcenia Wyższa Szkoła

Bardziej szczegółowo

Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich

Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich Uniwersytet Rzeszowski, 18-19.01.2010 Proces Boloński (1999) Stworzenie Europejskiego Obszaru Szkolnictwa

Bardziej szczegółowo

Kliknij, aby edytować style wzorca tekstu Drugi poziom Trzeci poziom Czwarty poziom Piąty poziom

Kliknij, aby edytować style wzorca tekstu Drugi poziom Trzeci poziom Czwarty poziom Piąty poziom Nowy kontekst funkcjonowania uczelni (1): scholaryzacji. zróżnicowanie celów, misji szkół wyższych, wprowadzanie nowych metod Czwarty kształcenia. poziom Nowa rola szkół wyższych w społeczeństwie opartym

Bardziej szczegółowo

Istota i cele Procesu Bolońskiego: wyzwania na przyszłość

Istota i cele Procesu Bolońskiego: wyzwania na przyszłość Istota i cele Procesu Bolońskiego: wyzwania na przyszłość Europejskie i krajowe ramy kwalifikacji jako jedno z tych wyzwań Andrzej Kraśniewski Łódź, 12 maja 2009 r. Ogólny obraz szkolnictwa wyższego globalizacja

Bardziej szczegółowo

Marek Frankowicz. Krajowe Ramy Kwalifikacji dla polskiego szkolnictwa wyższego

Marek Frankowicz. Krajowe Ramy Kwalifikacji dla polskiego szkolnictwa wyższego Seminarium Krajowe Ramy Kwalifikacji. Budowa programów studiów na bazie efektów kształcenia WSIZ w Rzeszowie 4 listopada 2010 Marek Frankowicz Krajowe Ramy Kwalifikacji dla polskiego szkolnictwa wyższego

Bardziej szczegółowo

Krajowe Ramy Kwalifikacji dla polskiego szkolnictwa wyższego

Krajowe Ramy Kwalifikacji dla polskiego szkolnictwa wyższego Krajowe Ramy Kwalifikacji dla polskiego szkolnictwa wyższego Seminarium Krajowe Ramy Kwalifikacji. Budowa programów studiów na bazie efektów kształcenia Politechnika Radomska 15 grudnia 2010 r. Ewa Chmielecka

Bardziej szczegółowo

Jak tworzyć programów studiów na bazie efektów uczenia się?

Jak tworzyć programów studiów na bazie efektów uczenia się? Jak tworzyć programów studiów na bazie efektów uczenia się? Seminarium Bolońskie Proces Boloński: nowe wyzwania dla polskich uczelni Uniwersytet w Białymstoku, 12 maja 2010 r. Ewa Chmielecka, Andrzej Kraśniewski

Bardziej szczegółowo

Projektowanie programów kształcenia. uregulowaniami prawnymi

Projektowanie programów kształcenia. uregulowaniami prawnymi Projektowanie programów kształcenia zgodnie z KRK i aktualnymi uregulowaniami prawnymi Seminarium bolońskie Zadania uczelni wynikające z. Akademia Finansów, Warszawa 30 marca 2012 r. Ewa Chmielecka, Ekspertka

Bardziej szczegółowo

Projektowanie programów kształcenia, czyli co pilnie trzeba zrobid (zgodnie z aktualnymi uregulowaniami prawnymi)

Projektowanie programów kształcenia, czyli co pilnie trzeba zrobid (zgodnie z aktualnymi uregulowaniami prawnymi) Projektowanie programów kształcenia, czyli co pilnie trzeba zrobid (zgodnie z aktualnymi uregulowaniami prawnymi) cz.1 Bohdan Macukow Seminarium, Politechnika Radomska, 3 lutego 2012 r. 1 KRK akty prawne

Bardziej szczegółowo

Maria Ziółek ekspert boloński Poznań, 22 maja 2009. Uniwersytet Ekonomiczny. ziolek@amu.edu.pl

Maria Ziółek ekspert boloński Poznań, 22 maja 2009. Uniwersytet Ekonomiczny. ziolek@amu.edu.pl KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI Maria Ziółek ekspert boloński Poznań, 22 maja 2009 Uniwersytet Ekonomiczny ziolek@amu.edu.pl Kwalifikacje, kompetencje, RK - definicje Kwalifikacja (qualification), to tytuł,

Bardziej szczegółowo

Krajowe Ramy Kwalifikacji dla polskiego szkolnictwa wyŝszego

Krajowe Ramy Kwalifikacji dla polskiego szkolnictwa wyŝszego Krajowe Ramy Kwalifikacji dla polskiego szkolnictwa wyŝszego Seminarium Bolońskie PWSZ w Skierniewicach 17 maja 2011 r. Ewa Chmielecka, ekspert boloński Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Projektowanie programów studiów

Projektowanie programów studiów Projektowanie programów studiów w oparciu o efekty kształcenia - zajęcia warsztatowe Andrzej Kraśniewski seminarium PWSZ Konin, 12 maja 2011 Specyficzne aspekty projektowania programów studiów przykład

Bardziej szczegółowo

Andrzej Kraśniewski. 1. Wprowadzenie

Andrzej Kraśniewski. 1. Wprowadzenie Andrzej Kraśniewski Ocena sytuacji w szkolnictwie wyższym w Polsce w zakresie opracowywania efektów kształcenia związanych z wprowadzeniem Krajowej Struktury Kwalifikacji (Krajowych Ram Kwalifikacji) 1.

Bardziej szczegółowo

RAMY KWALIFIKACJI. Co Uczelniany Koordynator programu Erasmus powinien o nich wiedzieć. Jolanta Urbanikowa, University of Warsaw

RAMY KWALIFIKACJI. Co Uczelniany Koordynator programu Erasmus powinien o nich wiedzieć. Jolanta Urbanikowa, University of Warsaw RAMY KWALIFIKACJI Co Uczelniany Koordynator programu Erasmus powinien o nich wiedzieć Jolanta Urbanikowa, University of Warsaw Po co Ramy? Proces Boloński => Europejski Obszar Szkolnictwa WyŜszego EOSzW

Bardziej szczegółowo

KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI DLA POLSKIEGO SZKOLNICTWA WYŻSZEGO

KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI DLA POLSKIEGO SZKOLNICTWA WYŻSZEGO KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI DLA POLSKIEGO SZKOLNICTWA WYŻSZEGO PROJEKTOWANIE PROGRAMU STUDIÓW W OPARCIU O EFEKTY KSZTAŁCENIA W WARUNKACH ISTNIENIA RAM KWALIFIKACJI Tomasz SARYUSZ-WOLSKI Politechnika Łódzka

Bardziej szczegółowo

Europejskie i Krajowe Ramy Kwalifikacji

Europejskie i Krajowe Ramy Kwalifikacji Europejskie i Krajowe Ramy Kwalifikacji UKA, Poznań, 26 marca 2009 r. Ewa Chmielecka, Ekspert Boloński, Przewodnicząca Grupy Roboczej KRK Plan wystąpienia Cele strategiczne i dydaktyczne Procesu Bolońskiego

Bardziej szczegółowo

III Zjazd Akademii Zarządzania Dyrektora Szkoły 2010/2011 Efektywność uczenia a ocena pracy szkoły 24 maja 2011 r., Warszawa

III Zjazd Akademii Zarządzania Dyrektora Szkoły 2010/2011 Efektywność uczenia a ocena pracy szkoły 24 maja 2011 r., Warszawa Opracowanie założeń merytorycznych i instytucjonalnych wdrażania Krajowych Ram Kwalifikacji oraz Krajowego Rejestru Kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie Beata Balińska III Zjazd AZDS, Efektywność

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe w świetle nowych regulacji prawnych

Studia podyplomowe w świetle nowych regulacji prawnych Seminarium Bolońskie Zadania uczelni wynikające z aktualnych uregulowań prawnych dotyczących Krajowych Ram Kwalifikacji dla Szkolnictwa Wyższego i systemów zapewniania jakości Akademia im. Jana Długosza

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo Wyższe na Dolnym Śląsku źródłem przewagi konkurencyjnej Regionu

Szkolnictwo Wyższe na Dolnym Śląsku źródłem przewagi konkurencyjnej Regionu Szkolnictwo Wyższe na Dolnym Śląsku źródłem przewagi konkurencyjnej Regionu Proces Boloński a model kształcenia na poziomie wyższym na Dolnym Śląsku. Stan obecny i postulowany. 1 PROCES BOLOŃSKI to proces

Bardziej szczegółowo

i Akumulacji Osiągnięć ECTS

i Akumulacji Osiągnięć ECTS Europejski System Transferu i Akumulacji Osiągnięć ECTS Budowanie i weryfikacja programów kształcenia w świetle nowych regulacji Warszawa, 20.I.2012 Jolanta Urbanikowa Źródła Ustawa Prawo o szkolnictwie

Bardziej szczegółowo

Krajowe Ramy Kwalifikacji

Krajowe Ramy Kwalifikacji Krajowe Ramy Kwalifikacji wdrażanie problemy - interpretacje Elżbieta Kołodziejska Pełnomocnik Rektora ds. Jakości Kształcenia Regulacje prawne Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym z 27 lipca 2005 z późniejszymi

Bardziej szczegółowo

Obszar 3. Katarzyna Trawińska-Konador. Elżbieta Lechowicz

Obszar 3. Katarzyna Trawińska-Konador. Elżbieta Lechowicz Obszar 3. System potwierdzania efektów uczenia się oraz mechanizmy zapewniające jakość kwalifikacji dla wiarygodności edukacji i kwalifikacji w kraju i w Europie Katarzyna Trawińska-Konador Elżbieta Lechowicz

Bardziej szczegółowo

Europejskie Ramy kwalifikacji a Polska Rama Kwalifikacji. Standardy Kompetencji Zawodowych.

Europejskie Ramy kwalifikacji a Polska Rama Kwalifikacji. Standardy Kompetencji Zawodowych. Europejskie Ramy kwalifikacji a Polska Rama Kwalifikacji. Standardy Kompetencji Zawodowych. System ECTS i ECVET. Kształcenie z udziałem różnych partnerów i podmiotów. Idea Europejskich Ram Kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Walidacja i uznawanie efektów uczenia się zdobytych poza uczelnią

Walidacja i uznawanie efektów uczenia się zdobytych poza uczelnią Walidacja i uznawanie efektów uczenia się zdobytych poza uczelnią RECOGNITION OF PRIOR LEARNING AND VALIDATIONOF NON-FORMAL AND INFORMAL LEARNING, A CHALLENGE FOR POLISH HIGHER EDUCATION SYSTEM University

Bardziej szczegółowo

Czym jest potwierdzanie efektów uczenia się? Osadzenie RPL w kontekście działań uczelni na rzecz uczenia się przez całe życie

Czym jest potwierdzanie efektów uczenia się? Osadzenie RPL w kontekście działań uczelni na rzecz uczenia się przez całe życie 14 maja 2015 r. Czym jest potwierdzanie efektów uczenia się? Osadzenie RPL w kontekście działań uczelni na rzecz uczenia się przez całe życie Ewa Chmielecka Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Niniejsza

Bardziej szczegółowo

I POSTANOWIENIA OGÓLNE. 1) Studia wyższe studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie.

I POSTANOWIENIA OGÓLNE. 1) Studia wyższe studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie. Załącznik do uchwały nr 53/2016 z dnia 27 kwietnia 2016 r. WYTYCZNE DLA RAD WYDZIAŁÓW DOTYCZĄCE SPOSOBU USTALANIA PROGRAMÓW KSZTAŁCENIA, W TYM PLANÓW I PROGRAMÓW STUDIÓW, STUDIÓW DOKTORANCKICH, STUDIÓW

Bardziej szczegółowo

obowiązujących przepisów prawa o szkolnictwie wyższym

obowiązujących przepisów prawa o szkolnictwie wyższym Rola systemu ECTS w świetle obowiązujących przepisów prawa o szkolnictwie wyższym ROLA SYSTEMU PRZENOSZENIA OSIĄGNIĘĆ (ECTS) W ORGANIZACJI PROCESU KSZTAŁCENIA. ARCHIWIZACJA DOKUMENTACJI STUDENTÓW MOBILNYCH

Bardziej szczegółowo

Odbiurokratyzowanie nauki i szkolnictwa wyższego: Rekomendacje Zespołu RGNiSW ds. odbiurokratyzowania procesu kształcenia i oceny jego jakości

Odbiurokratyzowanie nauki i szkolnictwa wyższego: Rekomendacje Zespołu RGNiSW ds. odbiurokratyzowania procesu kształcenia i oceny jego jakości Odbiurokratyzowanie nauki i szkolnictwa wyższego: Rekomendacje Zespołu RGNiSW ds. odbiurokratyzowania procesu kształcenia i oceny jego jakości Andrzej Kraśniewski, Zbigniew Marciniak 12 lutego 2015 raport

Bardziej szczegółowo

Organizacja i przebieg PB Podpisanie Deklaracji Bolońskiej rok państw Europy Regularne Konferencje Ministrów co dwa lata Komunikat Ministrów P

Organizacja i przebieg PB Podpisanie Deklaracji Bolońskiej rok państw Europy Regularne Konferencje Ministrów co dwa lata Komunikat Ministrów P Proces Boloński przemiany w szkolnictwie wyższym w dekadzie 1999-2009 Tomasz SARYUSZ-WOLSKI Centrum Kształcenia Międzynarodowego, Politechnika Łódzka Zespół Ekspertów Bolońskich tsw.ife@p.lodz.pl Organizacja

Bardziej szczegółowo

Studia muzyczne dwustopniowość i efekty kształcenia

Studia muzyczne dwustopniowość i efekty kształcenia Grzegorz Kurzyński Akademia Muzyczna we Wrocławiu Studia muzyczne dwustopniowość i efekty kształcenia Na początku parę słów o dwustopniowości (teraz już trzystopniowości) w wyższym szkolnictwie muzycznym.

Bardziej szczegółowo

Projektowanie programów studiów w oparciu o efekty kształcenia zdefiniowane dla obszarów kształcenia. Andrzej Kraśniewski

Projektowanie programów studiów w oparciu o efekty kształcenia zdefiniowane dla obszarów kształcenia. Andrzej Kraśniewski Projektowanie programów studiów w oparciu o efekty kształcenia zdefiniowane dla obszarów kształcenia Andrzej Kraśniewski seminarium PWSZ Konin, 12 maja 2011 1 PLAN PREZENTACJI Projektowanie programu studiów

Bardziej szczegółowo

Dobre i złe praktyki wdrażania Krajowych Ram Kwalifikacji na uczelniach

Dobre i złe praktyki wdrażania Krajowych Ram Kwalifikacji na uczelniach Dobre i złe praktyki wdrażania Krajowych Ram Kwalifikacji na uczelniach dr inż. Dorota Piotrowska, Politechnika Łódzka; dr inż. Tomasz Saryusz-Wolski, Politechnika Łódzka; prof. dr hab. Maria Ziółek, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Strategia Polskiej Komisji Akredytacyjnej. na lata 2012 2015

Strategia Polskiej Komisji Akredytacyjnej. na lata 2012 2015 Strategia Polskiej Komisji Akredytacyjnej na lata 2012 2015 Cele ogólne Cele operacyjne Zadania Termin realizacji Oczekiwane rezultaty 1. Akredytacja i ocena 1.1. Realizacja ustawowych zadań PKA. 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

Dydaktyka szkoły wyższej. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Dydaktyka szkoły wyższej. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Dydaktyka szkoły wyższej 1 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Struktura Wstęp. Nowelizacja ustawy o Szkolnictwie wyższym a KRK podstawowe pojęcia

Bardziej szczegółowo

Zmiany w systemie edukacji wyższej w Europie i Polsce

Zmiany w systemie edukacji wyższej w Europie i Polsce Zmiany w systemie edukacji wyższej w Europie i Polsce Foresight Akademickie Mazowsze Mory, 28 września 2010 r. Ewa Chmielecka Plan wystąpienia Czynniki zmian w szkolnictwie wyższym Europy i Polski Internacjonalizacja

Bardziej szczegółowo

Strategia Polskiej Komisji Akredytacyjnej. na lata

Strategia Polskiej Komisji Akredytacyjnej. na lata Strategia Polskiej Komisji Akredytacyjnej na lata 2012 2015 Cele ogólne Cele operacyjne Zadania Termin realizacji Oczekiwane rezultaty 1. Akredytacja i ocena jakości kształcenia. 1.1. Realizacja ustawowych

Bardziej szczegółowo

5. Krajowe Ramy Kwalifikacji w szkolnictwie wyższym 76

5. Krajowe Ramy Kwalifikacji w szkolnictwie wyższym 76 Wstęp 5. Krajowe 76 Wstęp Autorzy: Ewa Chmielecka Andrzej Kraśniewski Zbigniew Marciniak W ciągu ostatnich dwóch lat zaszły duże zmiany w efekcie wprowadzenia regulacji związanych z nowym podejściem do

Bardziej szczegółowo

ECTS jak z niego korzystać w ramach kwalifikacji

ECTS jak z niego korzystać w ramach kwalifikacji ECTS jak z niego korzystać w ramach kwalifikacji Tomasz Saryusz-Wolski Ekspert Bolońskich Centrum Kształcenia Międzynarodowego Politechnika Łódzka tsw.ife@p.lodz.pl Co to jest ECTS? KaŜdy wie! European

Bardziej szczegółowo

Założenia Polskiej Ramy Kwalifikacji

Założenia Polskiej Ramy Kwalifikacji Założenia Polskiej Ramy Kwalifikacji dr Agnieszka Chłoń-Domińczak dr Stanisław Sławiński 15 lutego 2014 roku Plan prezentacji 1. Ramy kwalifikacji jako instrument polityki na rzecz uczenia się przez całe

Bardziej szczegółowo

RUCH INŻYNIERSKI W ZJEDNOCZONEJ EUROPIE

RUCH INŻYNIERSKI W ZJEDNOCZONEJ EUROPIE RUCH INŻYNIERSKI W ZJEDNOCZONEJ EUROPIE Istotnym problemem związanym z reformą i poszerzeniem Unii Europejskiej jest sprawa wzajemnego uznania dyplomów i kwalifikacji zawodowych absolwentów szkół (w tym

Bardziej szczegółowo

Kim jest absolwent studiów

Kim jest absolwent studiów Kim jest absolwent studiów doktoranckich? Kontekst PRK Seminarium Bolońskie Studia doktoranckie w rok po wprowadzeniu KRK Katowice, 16 listopada 2013 r. Ewa Chmielecka Ekspertka Bolońska Plan wystąpienia

Bardziej szczegółowo

Przemiany w szkolnictwie wyższym w Polsce i Europie wynikające z wprowadzenia Krajowych Ram Kwalifikacji

Przemiany w szkolnictwie wyższym w Polsce i Europie wynikające z wprowadzenia Krajowych Ram Kwalifikacji Przemiany w szkolnictwie wyższym w Polsce i Europie wynikające z wprowadzenia Krajowych Ram Kwalifikacji dr inż. Tomasz Saryusz-Wolski Ekspert boloński POLITECHNIKA ŁÓDZKA SEMINARIUM BOLOŃSKIE ROLA PRACODAWCÓW

Bardziej szczegółowo

Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030

Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030 Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030 ZAKRES NOWELIZACJI USTAWY PRAWO O SZKOLNICTWIE WYŻSZYM Maria Tomaszewska Akademia Leona Koźmińskiego 16 grudnia 2010 r. Projekt współfinansowany ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Organizowanie mobilności edukacyjnej. Horacy Dębowski

Organizowanie mobilności edukacyjnej. Horacy Dębowski Europejski system akumulowania i przenoszenia osiągnięć w kształceniu i szkoleniu zawodowym (ECVET) Organizowanie mobilności edukacyjnej Horacy Dębowski Warszawa 4 grudnia 2015 r. eksperciecvet.org.pl

Bardziej szczegółowo

Barbados kwalifikacje po europejsku

Barbados kwalifikacje po europejsku Barbados kwalifikacje po europejsku Rama kwalifikacji na Barbados ma osiem poziomów opisanych w trzech kategoriach: Wiedzy i zrozumienia; Umiejętności; Autonomii i odpowiedzialności oraz umiejętności życiowych.

Bardziej szczegółowo

Projektowanie programów studiów w oparciu o efekty kształcenia dla obszarów kształcenia

Projektowanie programów studiów w oparciu o efekty kształcenia dla obszarów kształcenia Projektowanie programów studiów w oparciu o efekty kształcenia dla obszarów kształcenia SEMINARIUM SZKOLENIOWO - DYSKUSYJNE Uniwersytet Warszawski 29 października 2010 Maria Ziółek ziolek@amu.edu.pl Projekt

Bardziej szczegółowo

Potwierdzanie efektów uczenia się uzyskanych poza systemem formalnym w kontekście polityki na rzecz uczenia się przez całe życie

Potwierdzanie efektów uczenia się uzyskanych poza systemem formalnym w kontekście polityki na rzecz uczenia się przez całe życie Potwierdzanie efektów uczenia się uzyskanych poza systemem formalnym w kontekście polityki na rzecz uczenia się przez całe życie Seminarium organizowane we współpracy MEN i IBE 20 listopada 2013, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Studia doktoranckie nowe regulacje prawne, nowe rozwiązania a jakość kształcenia

Studia doktoranckie nowe regulacje prawne, nowe rozwiązania a jakość kształcenia Studia doktoranckie nowe regulacje prawne, nowe rozwiązania a jakość kształcenia SEMINARIUM BOLOŃSKIE dla prorektorów ds. kształcenia Uczelnie wobec zmiany systemu kształcenia Warszawa-Miedzeszyn, 26-27

Bardziej szczegółowo

Ogólne zasady Krajowych Ram Kwalifikacji istotne dla kierunków technicznych. Czym są i po co je wprowadzamy?

Ogólne zasady Krajowych Ram Kwalifikacji istotne dla kierunków technicznych. Czym są i po co je wprowadzamy? Ogólne zasady Krajowych Ram Kwalifikacji istotne dla kierunków technicznych. Czym są i po co je wprowadzamy? Bohdan Macukow, Politechnika Warszawska, Plac Politechniki 1,00-661 Warszawa B.Macukow@mini.pw.edu.pl

Bardziej szczegółowo

W kierunku integracji systemu kwalifikacji w Polsce: rola szkolnictwa wyższego i szanse rozwoju

W kierunku integracji systemu kwalifikacji w Polsce: rola szkolnictwa wyższego i szanse rozwoju W kierunku integracji systemu kwalifikacji w Polsce: rola szkolnictwa wyższego i szanse rozwoju Agnieszka Chłoń-Domińczak Instytut Badań Edukacyjnych (IBE) Kongres Rozwoju Edukacji SGH, Warszawa, 19 listopada

Bardziej szczegółowo

Jak studiować w warunkach reformy szkolnictwa wyższego?

Jak studiować w warunkach reformy szkolnictwa wyższego? Jak studiować w warunkach reformy szkolnictwa wyższego? Marek Wilczyński Ekspert boloński Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie Połaniec 3 grudnia 2012 r. W prezentacji wykorzystano materiały opracowane

Bardziej szczegółowo

Od zewnętrznych do wewnętrznych systemów zapewniania jakości kształcenia

Od zewnętrznych do wewnętrznych systemów zapewniania jakości kształcenia Od zewnętrznych do wewnętrznych systemów zapewniania jakości kształcenia Ewa Chmielecka, Ekspert Boloński Seminarium Bolońskie AWF, Warszawa, 18 grudnia 2009 Części prezentacji Proces Boloński a zewnętrzne

Bardziej szczegółowo

DLACZEGO STUDIA DWUSTOPNIOWE? Perspektywa Procesu Bolońskiego

DLACZEGO STUDIA DWUSTOPNIOWE? Perspektywa Procesu Bolońskiego DLACZEGO STUDIA DWUSTOPNIOWE? Perspektywa Procesu Bolońskiego AKADEMIA EKONOMICZNA Konferencja Standardy kształcenia wyższego perspektywa polska i europejska oraz Dzień Boloński Poznań, 08.06.2006 Maria

Bardziej szczegółowo

ZAGRANICZNE SYSTEMY SZKOLNICTWA WYŻSZEGO

ZAGRANICZNE SYSTEMY SZKOLNICTWA WYŻSZEGO ZAGRANICZNE SYSTEMY SZKOLNICTWA WYŻSZEGO PRAKTYCZNY PRZEWODNIK PO UZNAWALNOŚCI WYKSZTAŁCENIA MATERIAŁ INFORMACYJNY OPRACOWANY PRZEZ WYDZIAŁ UZNAWALNOŚCI WYKSZTAŁCENIA POLSKI ENIC-NARIC Warszawa, 2016 r.

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH I. Wprowadzenie Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia Podpisanie przez Polskę w 1999 roku Deklaracji

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Chłoń-Domińczak

Agnieszka Chłoń-Domińczak Projekt Opracowanie założeń merytorycznych i instytucjonalnych wdrażania KRK oraz Krajowego Rejestru Kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie Obszary konsultacji w ramach proponowanej debaty społecznej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY stacjonarne i niestacjonarne studia licencjackie (I stopień), praktyczny profil kształcenia. Celem studiów na kierunku Bezpieczeństwo i Higiena

Bardziej szczegółowo

Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental Studies

Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental Studies 544524-TEMPUS-1-2013-1-PL-TEMPUS-SMHES Qualifications Frameworks for Environmental Studies at Ukrainian Universities Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental

Bardziej szczegółowo

Na postawie 3 Uchwały 353/01/2012 Senatu UR z 26 stycznia 2012 zarządza się co następuje: PRZEPISY OGÓLNE

Na postawie 3 Uchwały 353/01/2012 Senatu UR z 26 stycznia 2012 zarządza się co następuje: PRZEPISY OGÓLNE Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego al. Rejtana 16 C; 35 959 Rzeszów tel.: + 48 17 872 10 00 (centrala) + 48 17 872 10 10 fax: + 48 17 872 12 65 e-mail: rektorur@univ.rzeszow.pl Zarządzenie nr 18/2012 z

Bardziej szczegółowo

R E G U L A M I N. potwierdzania efektów uczenia się w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim

R E G U L A M I N. potwierdzania efektów uczenia się w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim R E G U L A M I N potwierdzania efektów uczenia się w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim Rozdział I. Przepisy ogólne 1. 1. Regulamin określa zasady i warunki

Bardziej szczegółowo

przemian w szkolnictwie wyższym

przemian w szkolnictwie wyższym Polska Rama Kwalifikacji jako czynnik przemian w szkolnictwie wyższym Seminarium Bolońskie : Zadania uczelni wynikające.. Warszawa, 21 listopada 2011 r. Ewa Chmielecka, Ekspert Boloński Uwaga wstępna Informacje

Bardziej szczegółowo

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE W Y T Y C Z N E DO PROJEKTOWANIA I MODYFIKACJI PROGRAMÓW KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PODYPLOMOWYCH W UNIWERSYTECIE TECHNOLOGICZNO PRZYRODNICZYM IM. JANA I JĘDRZEJA ŚNIADECKICH W BYDGOSZCZY I. POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

Polska Rama Kwalifikacji szansą na kompetencje dostosowane do potrzeb rynku pracy

Polska Rama Kwalifikacji szansą na kompetencje dostosowane do potrzeb rynku pracy Polska Rama Kwalifikacji szansą na kompetencje dostosowane do potrzeb rynku pracy Tomasz Saryusz-Wolski Politechnika Łódzka, Instytut Badań Edukacyjnych w Warszawie Projekt Opracowanie założeń merytorycznych

Bardziej szczegółowo

1. Wytyczne dotyczące wymagań formalnych

1. Wytyczne dotyczące wymagań formalnych Załączniki 1-4 do uchwały nr 64/d/11/2011 Załącznik 1 do uchwały nr 64/d/11/2011 Wytyczne dla rad wydziałów, dotyczące przygotowania dokumentu określającego efekty kształcenia dla uruchomionych i planowanych

Bardziej szczegółowo

Krajowe Ramy Kwalifikacji

Krajowe Ramy Kwalifikacji Krajowe Ramy Kwalifikacji Prezentacja przygotowana na podstawie materiałów dla UŁ autorstwa Przewodniczącej Grupy Roboczej KRK, eksperta bolooskiego, prof. Ewy Chmieleckiej w ramach cyklu seminariów Krajowe

Bardziej szczegółowo

Krajowe Ramy Kwalifikacji. dr Anna Czekirda, Wyższa Szkoła a Biznesu w Gorzowie Wlkp.

Krajowe Ramy Kwalifikacji. dr Anna Czekirda, Wyższa Szkoła a Biznesu w Gorzowie Wlkp. Krajowe Ramy Kwalifikacji Nowe podejście do kształcenia dr Anna Czekirda, Wyższa Szkoła a Biznesu w Gorzowie Wlkp. Ramy kwalifikacji geneza Proces Boloński i ramowe struktury kwalifikacji dla Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Krajowe Ramy Kwalifikacji dla szkolnictwa wyższego

Krajowe Ramy Kwalifikacji dla szkolnictwa wyższego Krajowe Ramy Kwalifikacji dla szkolnictwa wyższego Kształcenie językowe Warszawa, 12.I.2012 Jolanta Urbanikowa, UW Ramy kwalifikacji 2005 Ramy Kwalifikacji dla EOSzW 2008 Europejskie Ramy Kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

PROJEKT NOWELIZACJI USTAWY PRAWO O SZKOLNICTWIE WYŻSZYM Posiedzenie Senatu UWM w Olsztynie

PROJEKT NOWELIZACJI USTAWY PRAWO O SZKOLNICTWIE WYŻSZYM Posiedzenie Senatu UWM w Olsztynie PROJEKT NOWELIZACJI USTAWY PRAWO O SZKOLNICTWIE WYŻSZYM Cele nowelizacji: 1. System potwierdzania kompetencji zdobytych poza systemem szkolnictwa wyższego - ułatwienie do studiów wyższych osobom dojrzałym

Bardziej szczegółowo

Projektowanie programu studiów w oparciu o efekty kształcenia

Projektowanie programu studiów w oparciu o efekty kształcenia Projektowanie programu studiów w oparciu o efekty kształcenia Proces Boloński to tylko element (ważny) głębokiej transformacji systemowej wynikającej z przejścia do systemu kształcenia ustawicznego funkcjonującego

Bardziej szczegółowo

Wytyczne do tworzenia programów kształcenia, w tym programów i planów studiów, o profilu praktycznym w Politechnice Wrocławskiej

Wytyczne do tworzenia programów kształcenia, w tym programów i planów studiów, o profilu praktycznym w Politechnice Wrocławskiej Wytyczne do tworzenia programów kształcenia, w tym programów i planów studiów, o profilu praktycznym w Politechnice Wrocławskiej 1. Postanowienia ogólne 1. Poniższe postanowienia dotyczą programów kształcenia,

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA TWORZENIA I LIKWIDOWANIA STUDIÓW PODYPLOMOWYCH

PROCEDURA TWORZENIA I LIKWIDOWANIA STUDIÓW PODYPLOMOWYCH 1. Podstawy prawne 1.1. Regulacje zewnętrzne: Ustawa z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005r. Nr 164.poz.1365 ze zm.) Rozporządzenie Ministra Nauki I Szkolnictwa Wyższego z

Bardziej szczegółowo

studia I stopnia i co dalej?

studia I stopnia i co dalej? Studia magisterskie w trójstopniowym systemie bolońskim studia I stopnia i co dalej? system Your Topic boloński Goes Here Bolonia, Your Subtopics 19 czerwca Go Here 1999 r. - ministrowie edukacji 29 krajów

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 327/V/VI/2015 SENATU PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W KONINIE. z dnia 9 czerwca 2015 r.

UCHWAŁA NR 327/V/VI/2015 SENATU PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W KONINIE. z dnia 9 czerwca 2015 r. UCHWAŁA NR 327/V/VI/2015 SENATU PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W KONINIE z dnia 9 czerwca 2015 r. w sprawie organizacji potwierdzania efektów uczenia się Na podstawie art. 170f oraz art. 170g ustawy

Bardziej szczegółowo

Uchwała Senatu PG nr 275/2015/XXIII z 20 maja 2015 r.

Uchwała Senatu PG nr 275/2015/XXIII z 20 maja 2015 r. Uchwała Senatu PG nr 275/2015/XXIII z 20 maja 2015 r. w sprawie: przyjęcia wytycznych dla rad wydziałów dotyczących uchwalania programów studiów, w tym planów studiów zgodnie z Krajowymi Ramami Kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Tomasz Saryusz-Wolski

Tomasz Saryusz-Wolski 1 SYSTEMY AKUMULACJI I TRANSFERU OSIĄGNIĘĆ NA PRZYKŁADZIE ECTS I ECVET. Rola systemu ECTS w świetle obowiązujących przepisów Prawa o Szkolnictwie Wyższym. Politechnika Łódzka, ekspert boloński 12 czerwca

Bardziej szczegółowo

ZAGRANICZNE SYSTEMY SZKOLNICTWA WYŻSZEGO

ZAGRANICZNE SYSTEMY SZKOLNICTWA WYŻSZEGO ZAGRANICZNE SYSTEMY SZKOLNICTWA WYŻSZEGO PRAKTYCZNY PRZEWODNIK PO UZNAWALNOŚCI WYKSZTAŁCENIA MATERIAŁ INFORMACYJNY OPRACOWANY PRZEZ WYDZIAŁ UZNAWALNOŚCI WYKSZTAŁCENIA POLSKI ENIC-NARIC Warszawa, 2016 r.

Bardziej szczegółowo

Prawidłowe funkcjonowanie systemu ECTS w uczelni.

Prawidłowe funkcjonowanie systemu ECTS w uczelni. Prawidłowe funkcjonowanie systemu ECTS w uczelni. Korzyści wynikające z aplikacji o ECTS Label Tomasz Saryusz-Wolski Centrum Kształcenia Międzynarodowego Politechnika Łódzka Zespół Ekspertów Bolońskich

Bardziej szczegółowo

KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI. BUDOWA PROGRAMÓW STUDIÓW NA BAZIE EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI. BUDOWA PROGRAMÓW STUDIÓW NA BAZIE EFEKTÓW KSZTAŁCENIA SEMINARIUM BOLOOSKIE KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI. BUDOWA PROGRAMÓW STUDIÓW NA BAZIE EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie 12 kwietnia 2011 MARIA PRÓCHNICKA

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 000-3/3/2015 Senatu Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu z dnia 19 marca 2015 r.

Uchwała Nr 000-3/3/2015 Senatu Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu z dnia 19 marca 2015 r. Uchwała Nr 000-3/3/2015 Senatu Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu z dnia 19 marca 2015 r. w sprawie: ustalenia wytycznych obowiązujących rady podstawowych jednostek

Bardziej szczegółowo

Krajowe Ramy Kwalifikacji dla szkolnictwa wyższego

Krajowe Ramy Kwalifikacji dla szkolnictwa wyższego Krajowe Ramy Kwalifikacji dla szkolnictwa wyższego Kształcenie językowe Łódź, 2.III.2012 Jolanta Urbanikowa, UW Ramy kwalifikacji 2005 Ramy Kwalifikacji dla EOSzW 2008 Europejskie Ramy Kwalifikacji dla

Bardziej szczegółowo

Krajowe Ramy Kwalifikacji w Polsce -

Krajowe Ramy Kwalifikacji w Polsce - Krajowe Ramy Kwalifikacji w Polsce - postępy prac i przewidywane zmiany systemowe MNiSzW, Warszawa, 13 stycznia 2009 r. Ewa Chmielecka, Ekspert Boloński, Przewodnicząca Grupy Roboczej KSK Rama/struktura

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET MIKOŁAJA KOPERNIKA W TORUNIU. UCHWAŁA Nr 123. Senatu Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. z dnia 24 września 2013 r.

UNIWERSYTET MIKOŁAJA KOPERNIKA W TORUNIU. UCHWAŁA Nr 123. Senatu Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. z dnia 24 września 2013 r. UNIWERSYTET MIKOŁAJA KOPERNIKA W TORUNIU UCHWAŁA Nr 123 Senatu Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z dnia 24 września 2013 r. w sprawie wytycznych tworzenia planów i programów studiów doktoranckich

Bardziej szczegółowo

Podstawowe elementy Procesu Bolońskiego.

Podstawowe elementy Procesu Bolońskiego. Podstawowe elementy Procesu Bolońskiego. Jak podjąć studia i studiować w warunkach zachodzących cych zmian? Marek Wilczyński Zespół Ekspertów Bolońskich Uniwersytet Warmińsko Mazurski Olsztyn 21 stycznia

Bardziej szczegółowo

Część I. Kryteria oceny programowej

Część I. Kryteria oceny programowej Część I Kryteria oceny programowej 1. Jednostka formułuje koncepcję rozwoju ocenianego kierunku. 1) Koncepcja kształcenia nawiązuje do misji Uczelni oraz odpowiada celom określonym w strategii jednostki,

Bardziej szczegółowo

KARTA SAMOOCENY KIERUNKU

KARTA SAMOOCENY KIERUNKU Załącznik nr 2 do zarządzenia nr 9 Rektora UZ z dnia 26 lutego 2015 r. KARTA SAMOOCENY KIERUNKU w roku akademickim... Jednostka... PROGRAMY KSZTAŁCENIA (należy wypełnić dla każdego prowadzonego przez wydział

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 24/2017. Ramy przedmiotowe uchwały

Uchwała Nr 24/2017. Ramy przedmiotowe uchwały Uchwała Nr 24/2017 Senatu Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie z dnia 29 marca 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu projektowania i zmiany programów kształcenia w Pomorskim Uniwersytecie

Bardziej szczegółowo

Jak studiować w warunkach reformy szkolnictwa wyższego?

Jak studiować w warunkach reformy szkolnictwa wyższego? Jak studiować w warunkach reformy szkolnictwa wyższego? Marek Wilczyński Ekspert boloński Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie Sandomierz 4 grudnia 2012 r. W prezentacji wykorzystano materiały opracowane

Bardziej szczegółowo

Ramowa struktura kwalifikacji absolwenta a standaryzacja studiów

Ramowa struktura kwalifikacji absolwenta a standaryzacja studiów Ramowa struktura kwalifikacji absolwenta a standaryzacja studiów Ewa Chmielecka Seminarium Bolońskie, Akademia Ekonomiczna w Poznaniu 8 czerwca 2006 r. Części prezentacji I. Standaryzacja studiów w świetle

Bardziej szczegółowo

KRK w kontekście potrzeb pracodawców. Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji

KRK w kontekście potrzeb pracodawców. Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji KRK w kontekście potrzeb pracodawców Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji Gospodarka Oparta na Wiedzy Inwestycje w badania i rozwój. Wzrost zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Reguły kształcenia na studiach doktoranckich w wieloobszarowym uniwersytecie przykład Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Reguły kształcenia na studiach doktoranckich w wieloobszarowym uniwersytecie przykład Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Reguły kształcenia na studiach doktoranckich w wieloobszarowym uniwersytecie przykład Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu SEMINARIUM BOLOŃSKIE STUDIA DOKTORANCKIE W ŚWIETLE NOWYCH REGULACJI PRAWNYCH

Bardziej szczegółowo

Regulacje prawne w Polsce dotyczące studiów doktoranckich

Regulacje prawne w Polsce dotyczące studiów doktoranckich Regulacje prawne w Polsce dotyczące studiów doktoranckich SEMINARIUM BOLOŃSKIE STUDIA DOKTORANCKIE W ŚWIETLE NOWYCH REGULACJI PRAWNYCH Warszawa, 26 kwietnia 2012 r. Ekspertka Bolońska Uniwersytet im. A.

Bardziej szczegółowo