Autor Anna Kmiołek. Podręcznik szkolny dotowany przez Ministra Edukacji Narodowej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Autor Anna Kmiołek. Podręcznik szkolny dotowany przez Ministra Edukacji Narodowej"

Transkrypt

1

2 Autor Anna Kmiołek Recenzje: mgr inż. Sabina Benicka, mgr inż. Marzanna Teresa Zienkiewicz Projekt graficzny okładki i karty tytułowej: Stefan Drewiczewski Fotografia na okładce: Ingram Publishing/ThETA Układ typograficzny: Stefan Drewiczewski Rysunki: Roman Kirilenko i Małgorzata Ofierska, Anna Szymborska (pierwsza pomoc) Redaktor inicjujący: Mieczysława Kompanowska Redaktor merytoryczny: Irena Puchalska Redaktor techniczny: Marzenna Kiedrowska Redaktor graficzny: Jadwiga Abramowicz Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania i wpisany do wykazu podręczników przeznaczonych do kształcenia w zawodach do nauczania w zawodzie technik żywienia i gospodarstwa domowego, kucharz na poziomie technikum i szkoły policealnej na podstawie opinii rzeczoznawców: dr hab. Barbary Kasprzak, mgr inż. Magdaleny Kaźmierczak, mgr inż. Anny Pożyczki Rok dopuszczenia 2010 Podręcznik szkolny dotowany przez Ministra Edukacji Narodowej Podręcznik zawiera materiał nauczania przedmiotu technologia gastronomiczna w zakresie organizacji zajęć w pracowni, mikrobiologii, systemów zapewniania jakości, oceny organoleptycznej oraz klasyfikacji i zasad przechowywania żywności. Omówiono w nim także metody utrwalania żywności oraz procesy technologiczne w produkcji gastronomicznej. Scharakteryzowano dodatki do żywności i przyprawy roślinne, tłuszcze spożywcze, warzywa, ziemniaki i grzyby, owoce, mleko i przetwory mleczne, jaja oraz produkty zbożowe. Rozdziały o większym stopniu trudności przeznaczone dla technika żywienia i gospodarstwa domowego oznaczono gwiazdką. ISBN Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne Spółka Akcyjna, Warszawa 2010 Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne Spółka Akcyjna Warszawa, Al. Jerozolimskie 136 Adres do korespondencji: Warszawa, p. poczt. nr 9 Wydanie pierwsze (2010) Ark. druk. 19,5 Skład i łamanie: Studio DeTePe, Paweł Rusiniak

3 Spis treści 1. Pracownia technologiczna Bezpieczeństwo i higiena w pracowni gastronomicznej Ubiór i higiena osobista pracownika/ucznia Regulamin pracowni gastronomicznej Przepisy bhp obowiązujące w pracowni gastronomicznej Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Ochrona przeciwpożarowa Struktura organizacyjna zakładu gastronomicznego Układ funkcjonalny pomieszczeń Charakterystyka pomieszczeń w układzie funkcjonalnym oraz wyposażenie stanowisk Organizacja stanowiska pracy Próbowanie potraw Zasady pomiaru masy i objętości * 2. Mikrobiologia w gastronomii Morfologia i fizjologia drobnoustrojów Bakterie Drożdże Pleśnie Wirusy Wyposażenie enzymatyczne drobnoustrojów Środowisko bytowania drobnoustrojów Gleba Woda Powietrze Wpływ czynników fizycznych, chemicznych i biologicznych na rozwój drobnoustrojów Czynniki fizyczne Czynniki chemiczne Czynniki biologiczne Wykorzystanie drobnoustrojów w produkcji żywności Bakterie Drożdże Pleśnie Zakażenia mikrobiologiczne żywności Rozkład białek Rozkład tłuszczów Zatrucia pokarmowe Systemy zapewniania jakości w produkcji gastronomicznej Normalizacja i jej znaczenie w gastronomii Normy i receptury gastronomiczne Systemy zapewniania jakości zdrowotnej żywności Etapy wdrażania systemu HACCP GHP dobra praktyka higieniczna GMP dobra praktyka produkcyjna Korzyści wynikające ze stosowania systemu HACCP Wymagania techniczne i higieniczne stawiane zakładom gastronomicznym Zastosowanie systemu HACCP w żywieniu zbiorowym i przemysłowej produkcji potraw

4 4. Ocena organoleptyczna surowców i potraw Podstawowe pojęcia stosowane w sensoryce Analiza sensoryczna i ocena organoleptyczna Zasady pobierania, znakowania i przechowywania prób kontrolnych do badań Metody oceny jakości surowców i potraw Podstawowe wiadomości o produktach spożywczych Źródła żywności i jej klasyfikacja Zasady przechowywania żywności Zmiany fizykochemiczne zachodzące w środkach żywnościowych podczas przechowywania Metody utrwalania żywności Metody fizyczne Metody chemiczne Metody biologiczne Metody niekonwencjonalne Zmiany fizyczne i jakościowe powstające podczas utrwalania żywności Dodatki do żywności i przyprawy roślinne Rodzaje dodatków do żywności i ich zastosowanie Przyprawy roślinne i ich znaczenie w produkcji potraw Mieszanki i koncentraty przypraw Zastosowanie przypraw Tłuszcze spożywcze Tłuszcze rodzaje, właściwości fizyczne, skład chemiczny i wartość odżywcza Rodzaje tłuszczów Właściwości fizyczne tłuszczów Skład chemiczny i wartość odżywcza tłuszczów Tłuszcze roślinne i zwierzęce Tłuszcze roślinne Tłuszcze zwierzęce Przyczyny i objawy psucia się tłuszczów Zasady doboru tłuszczów do różnego rodzaju potraw Zastosowanie tłuszczów w produkcji gastronomicznej Zmiany zachodzące w tłuszczach podczas obróbki cieplnej Procesy technologiczne w produkcji gastronomicznej Proces technologiczny pojęcia podstawowe Cel i metody obróbki technologicznej surowców Obróbka wstępna Obróbka wstępna brudna Obróbka wstępna czysta Zmiany w surowcach podczas obróbki wstępnej Ciemnienie warzyw i owoców Zjawisko osmozy w procesach technologicznych Zasady przeprowadzania obróbki cieplnej Zmiany w produktach wywołane obróbką cieplną Zagospodarowanie odpadków poprodukcyjnych Warzywa Podział i charakterystyka warzyw Skład chemiczny i wartość odżywcza warzyw

5 9.3. Ogólne zasady przechowywania warzyw Obróbka wstępna warzyw Zasady sporządzania surówek Obróbka cieplna warzyw Korzystne i niekorzystne zmiany zachodzące w warzywach podczas obróbki cieplnej Obróbka cieplna poszczególnych warzyw Zastosowanie warzyw w produkcji potraw Produkcja i zastosowanie przetworów z warzyw Ziemniaki Budowa i skład chemiczny ziemniaka Odmiany ziemniaków i ich charakterystyka Charakterystyka towaroznawcza przetworów ziemniaczanych Obróbka wstępna i cieplna ziemniaków Zastosowanie w produkcji potraw Grzyby Podział i charakterystyka grzybów jadalnych stosowanych w gastronomii Skład chemiczny i walory smakowe grzybów Obróbka wstępna i cieplna grzybów zastosowanie w produkcji gastronomicznej Przetwory z grzybów Owoce Rodzaje i charakterystyka towaroznawcza owoców Skład chemiczny i wartość odżywcza owoców Warunki przechowywania owoców Bakalie i owoce suche Obróbka wstępna i cieplna owoców Przetwory owocowe i ich zastosowanie w żywieniu Potrawy i napoje z owoców i przetworów owocowych Mleko i przetwory mleczne Skład chemiczny i wartość odżywcza mleka Cechy fizyczne i organoleptyczne mleka i przetworów mlecznych * Mikroflora mleka Metody utrwalania mleka Mleko spożywcze Koncentraty mleczne Napoje mleczne fermentowane Śmietanka i śmietana Sery podział, skład chemiczny, wartość odżywcza Charakterystyka serów i serków twarogowych Charakterystyka serów dojrzewających Skład chemiczny i wartość odżywcza serów Sposoby podawania serów Zastosowanie mleka i przetworów mlecznych w produkcji gastronomicznej Jaja Budowa, skład chemiczny i wartość odżywcza Budowa Skład chemiczny i wartość odżywcza Zanieczyszczenia mikrobiologiczne jaj

6 14.2. Klasyfikacja i znakowanie jaj Ocena świeżości jaj Przetwory z jaj Zastosowanie jaj w technologii gastronomicznej Obróbka cieplna Potrawy z jaj gotowanych Potrawy z jaj smażonych Strukturotwórcze właściwości jaj Właściwości spulchniające Właściwości wiążące Właściwości zagęszczające Właściwości emulgujące Sosy zimne Produkty zbożowe Rodzaje i charakterystyka zbóż Budowa, skład chemiczny i wartość odżywcza ziarna zbóż Budowa Skład chemiczny Wartość odżywcza Mąka Typy i rodzaje mąki Skład chemiczny i wartość odżywcza mąki Wartość wypiekowa mąki Znaczenie technologiczne glutenu i skrobi Gluten Skrobia Ocena jakości mąki Makarony fabryczne Rodzaje makaronów Wartość odżywcza makaronów Gotowanie makaronu Zastosowanie makaronów w produkcji potraw Pieczywo Rodzaje pieczywa Ocena jakości pieczywa Przechowywanie pieczywa Zastosowanie pieczywa Zastosowanie mąki do zagęszczania potraw Zastosowanie mąki do produkcji potraw Ciasta wyrabiane na stolnicy Ciasto ziemniaczane Ciasta wyrabiane w naczyniu Kasze Charakterystyka kasz Wartość odżywcza kasz Obróbka wstępna i cieplna kasz Literatura Fotografie

7 1 Pracownia technologiczna Pracownia technologii gastronomicznej (pracownia gastronomiczna) to miniatura zakładu gastronomicznego, w której są wytwarzane potrawy. Należy w niej przestrzegać takich samych przepisów higieny żywności, jak w zakładach przetwórstwa spożywczego Bezpieczeństwo i higiena w pracowni gastronomicznej Ubiór i higiena osobista pracownika/ucznia W każdym zakładzie związanym z produkcją żywności i w pracowni technologicznej obowiązuje odzież ochronna (rys. 1.1), której zadaniem jest zabezpieczenie produkowanej żywności przed przedostaniem się zanieczyszczeń z odzieży osobistej pracownika. Odzież ochronna musi być odpowiedniej jakości, tj. trwała, łatwa do utrzymania w czystości, przewiewna, umożliwiająca swobodę ruchów. W odzieży ochronnej należy poruszać się tylko w kuchni i magazynach. Nie wolno przebywać w niej w innych pomieszczeniach, np. w ciągach komunikacyjnych, łazienkach. Rys Odzież ochronna stosowana w gastronomii Każdy uczeń na zajęciach w pracowni gastronomicznej powinien mieć odzież ochronną: fartuch lub bluzę ze spodniami w białym kolorze 1 ; zapaskę; 1 Biały kolor umożliwia stwierdzenie, czy odzież jest czysta. 7

8 Pracownia technologiczna nakrycie głowy dokładnie zakrywające włosy; obuwie stabilne, antypoślizgowe, zakrywające całą stopę; łapki ochronne; ścierki bawełniane Regulamin pracowni gastronomicznej Uczniów przebywających w pracowni gastronomicznej obowiązuje regulamin pracowni, zgodnie z którym, aby móc uczestniczyć w zajęciach, muszą: posiadać aktualne badanie lekarskie z informacją o braku zagrożeń dla zdrowia publicznego; wchodzić punktualnie do pracowni; zostawiać plecaki i torby w wyznaczonym miejscu; założyć odzież ochronną przed rozpoczęciem zajęć: biały fartuch, nakrycie głowy, zapaskę; nosić zakryte i odporne na poślizg obuwie; mieć woreczki czystości (na ścierki i łapki); zajmować swoje stanowiska pracy; mieć krótkie i niepolakierowane paznokcie; zdejmować biżuterię przed rozpoczęciem pracy; myć ręce przed rozpoczęciem pracy i po każdej czynności brudnej 1 ; planować każdą czynność dokładnie oraz wykonywać ją w ciszy i spokoju; wykorzystywać maksymalnie surowce; gospodarować oszczędnie surowcami, półproduktami oraz produktami kulinarnymi; przechowywać właściwie surowce, półprodukty i wyroby kulinarne; przestrzegać zasad GMP/GHP oraz systemu HACCP (podrozdz. 3.4); przestrzegać przepisów bhp i ochrony przeciwpożarowej; pracować zgodnie z ustalonym harmonogramem; dbać o czystość i porządek na stanowisku pracy; wykonywać polecenia nauczyciela; wychodzić z zajęć tylko za zgodą nauczyciela; wychodzić z pracowni po zdjęciu odzieży ochronnej i pozostawieniu jej w wyznaczonym miejscu; uporządkować swoje stanowiska pracy po zakończeniu zajęć; opuszczać pracownię po zakończeniu czynności porządkowych i uzyskaniu zgody nauczyciela; zgłaszać nauczycielowi wszelkie zauważone szkody w wyposażeniu pracowni. Przerwę w trakcie zajęć wyznacza nauczyciel Przepisy bhp obowiązujące w pracowni gastronomicznej Przepisy bhp służą zapewnieniu bezpiecznych warunków pracy uczniów, a także zagwarantowaniu bezpieczeństwa wyprodukowanej przez nich żywności. Aby uniknąć nieszczęśliwych wypadków, uczniowie muszą: pracować uważnie, zgodnie z poleceniami nauczyciela; oszczędzać wodę nie rozlewać jej, starannie zakręcać krany; 1 Czynności brudne to: korzystanie z toalety, wycieranie nosa, wyrzucanie śmieci, dotknięcie surowców przed obróbką wstępną (np. jaj, surowego mięsa, warzyw), przerwy w pracy, zakończenie pracy. 8

9 Bezpieczeństwo i higiena w pracowni gastronomicznej rozlaną wodę lub inny płyn wycierać natychmiast; odpadki wrzucać do pojemników; z ogniem obchodzić się ostrożnie; zapałki wrzucać do śmieci po dokładnym zgaszeniu; z ostrymi narzędziami pracować ostrożnie; nie zastawiać ciągów komunikacyjnych; dopływ gazu do kuchenki włączać bezpośrednio przed jej użyciem; wielkość płomienia kuchenki dostosowywać do wielkości garnka; palących się palników nie zostawiać bez nadzoru; nie pochylać się nad zapalonymi palnikami; pokrywy, gorące garnki czy formy chwytać przez łapki; pokrywy zdejmować z garnków tak, aby nie poparzyć się parą; patelnię stawiać na kuchence tak, aby nie potrącić uchwytu i nie zrzucić jej; urządzeń elektrycznych nie dotykać mokrymi rękami; sprzęt elektryczny włączać do sieci po całkowitym jego zmontowaniu; nie zbliżać rąk do ruchomych części pracujących urządzeń; z urządzeń i sprzętu zmechanizowanego korzystać zgodnie z instrukcją; demontażu urządzeń dokonywać dopiero po wyłączeniu ich z sieci; dbać o porządek i czystość na stanowisku pracy i w pracowni Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach W trakcie zajęć w pracowni gastronomicznej najczęściej zdarzają się skaleczenia i oparzenia, w związku z tym każdy uczeń powinien wiedzieć, jak w takich przypadkach postępować. Każde zdarzenie należy bezwzględnie zgłosić nauczycielowi. Cztery elementarne kroki udzielania pierwszej pomocy 1. Ocena sytuacji i troska o zabezpieczenie miejsca wypadku W pierwszej kolejności pomyśl o swoim bezpieczeństwie, a potem o bezpieczeństwie poszkodowanego i osób postronnych, aby nie powiększać liczby poszkodowanych. 2. Ocena stanu i sprawdzanie czynności życiowych poszkodowanego Postępuj zawsze zgodnie z zasadą primum non nocere po pierwsze nie szkodzić. Ocena stanu poszkodowanego polega na sprawdzeniu: Czy jest przytomny czy reaguje na głos, na dotyk, na ból? Czy oddycha czy klatka piersiowa unosi się rytmicznie, czy po przyłożeniu ucha do jamy ustnej i nosa wyczuwa się wydychane powietrze? Czy ma oparzenia, miejsca krwawiące, złamania, urazy głowy? 3. Wezwanie pomocy Jeśli stan poszkodowanego jest poważny, jak najszybciej należy zaalarmować odpowiednie służby. Dzwoń pod numer: z telefonu stacjonarnego 999 (pogotowie ratunkowe), 998 (straż pożarna); z telefonu komórkowego Udzielanie pierwszej pomocy Oczekując na przyjazd wyspecjalizowanej jednostki medycznej, należy udzielać odpowiedniej pomocy. 9

10 Pracownia technologiczna Zranienia Zranienia powstają w wyniku przerwania ciągłości tkanki skórnej lub błon śluzowych. Rozległość i głębokość ran zależą od rodzaju urazu, jego siły i miejsca, w którym wystąpił. Rany powstają na skutek działania czynników: mechanicznych rany cięte, rąbane, tłuczone; termicznych oparzenia i odmrożenia; chemicznych oparzenia chemiczne, martwica lub rozpuszczenie tkanek; elektrycznych oparzenia i zwęglenia tkanek. Opatrywanie ran Kolejność wykonywania czynności przy opatrywaniu ran jest następująca: zatamowanie krwotoku (w przypadku dużego krwawienia); zabezpieczenie rany jałowym opatrunkiem ( na ranę nie kładziemy waty, ligniny, chusteczek higienicznych itp.); zabandażowanie całości bandażem dzianym; unieruchomienie kończyn, jeśli zranienie jest duże; ułożenie poszkodowanego w pozycji przeciwwstrząsowej 1, aby zapobiec rozwijaniu się wstrząsu pourazowego (rys. 1.2); kontrolowanie czynności życiowych poszkodowanego (oddech, tętno); zapewnienie poszkodowanemu komfortu termicznego i wsparcia psychicznego; kontrolowanie tętna poniżej miejsca założenia opatrunku. Rys Pozycja przeciwwstrząsowa UWAGA! jeżeli opatrunek przemięknie, nakładamy kolejną warstwę materiału chłonącego, którą mocujemy bandażem; nie dotykamy rany palcami ani żadnymi środkami niejałowymi; nie usuwamy ciał obcych tkwiących w ranie; nie przemywamy ran; nie zdejmujemy przesiąkniętego opatrunku. Oparzenia Oparzenie jest to uszkodzenie skóry oraz tkanek pod nią leżących na skutek działania wysokiej temperatury, substancji chemicznych lub prądu elektrycznego. Pierwsza pomoc Każde oparzenie oceniamy, przyjmując zasadę, że jest ono cięższe, niż wydaje się w pierwszej chwili. Oparzone miejsce schładzamy zimną wodą, kierując strumień powyżej rany, przez około min (czas schładzania oparzenia oka jest dłuższy). 1 Pozycja przeciwwstrząsowa ułożenie poszkodowanego na plecach z lekko uniesionymi nogami. 10

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze spis treści 3 Wstęp... 8 1. Żywność 1.1. Podstawowe definicje związane z żywnością... 9 1.2. Klasyfikacja żywności... 11 2. Przechowywanie i utrwalanie żywności 2.1. Zasady przechowywania żywności... 13

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z OBSŁUGĄ KONSUMENTA CZ. 2. Danuta Górecka, Halina Limanówka, Ewa Superczyńska, Melania Żylińska-Kaczmarek

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z OBSŁUGĄ KONSUMENTA CZ. 2. Danuta Górecka, Halina Limanówka, Ewa Superczyńska, Melania Żylińska-Kaczmarek TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z OBSŁUGĄ KONSUMENTA CZ. 2 Danuta Górecka, Halina Limanówka, Ewa Superczyńska, Melania Żylińska-Kaczmarek SPIS TREŚCI Rozdział 1. Podstawowe wiadomości o produktach spożywczych

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM. Klasa 1 kucharz. L. p. Zakres treści. Moduł - dział -temat

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM. Klasa 1 kucharz. L. p. Zakres treści. Moduł - dział -temat TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM Klasa 1 kucharz Moduł - dział -temat Zapoznanie z PSO Kryteriami egzaminu zawodowego 1 Proces produkcyjny w zakładzie gastronomicznym Cele i zadania przedmiotu

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 WSTĘP 9

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 WSTĘP 9 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 1. Podstawy towaroznawstwa 13 1.1. Zakres towaroznawstwa 13 1.2. Klasyf ikacja towarów 15 1.3. Kryteria podziału towarów (PKWiU) 15 1.4. Normalizacja

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM Klasy 1TŻ1, 1TŻ2

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM Klasy 1TŻ1, 1TŻ2 TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM Klasy 1TŻ1, 1TŻ2 Moduł - dział -temat L.p. Zakres treści Zapoznanie z PSO Kryteriami egzaminu zawodowego 1 Procesy technologiczne w produkcji potraw. Cele i

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII Załącznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII SYMBOL CYFROWY 512[05] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) stosować zasady

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil kształcenia: Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: 3 Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Zawodowych w Przeworsku

Zespół Szkół Zawodowych w Przeworsku poznanie zwyczajów i kultury włoskiej, zasad organizacji pracy w zakładach gastronomicznych, sporządzanie i ekspedycja potraw i napojów kuchni włoskiej, wyposażenie uczniów w umiejętności, umożliwiające

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: Forma studiów: II stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 Spis treści WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 1.1. Podstawowe pojęcia towaroznawstwa 12 1.2. Towar 14 1.2.1. Podział towaroznawstwa 14 1.2.2. Przydatność wiedzy o towarach w pracy w handlu 15

Bardziej szczegółowo

TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU

TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU 1 Plan zajęć dydaktycznych dla klasy I na rok szkolny. TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU Kwalifikacja A.18 Prowadzenie sprzedaży Zawód: technik handlowiec 522305, technik księgarstwa 522306, sprzedawca 522301

Bardziej szczegółowo

PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN

PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN moduł V foliogram 14 PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN Rana jest to przerwanie ciągłości skóry lub błon śluzowych. Rozległość i głębokość ran zależy od rodzaju urazu, jego siły i miejsca, na które działał. Przyczyny

Bardziej szczegółowo

pracy. WBG.0 Ochrona przeciwpożarowa w zakładzie 5 gastronomicznym. WBG.0 Elementy prawa pracy związane z bezpieczeństwem

pracy. WBG.0 Ochrona przeciwpożarowa w zakładzie 5 gastronomicznym. WBG.0 Elementy prawa pracy związane z bezpieczeństwem PLAN NAUCZANIA KWALIFIKACYJNEGO KURSU ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI T.. SPORZĄDZANIE POTRAW I NAPOJÓW W OBRĘBIE ZAWODU: KUCHARZ Przedmiot nauczania WBG DGG Wyposażenie i zasady bezpieczeństw a w gastronomii

Bardziej szczegółowo

Program praktyk. Lublin, 2012

Program praktyk. Lublin, 2012 Program praktyk przeznaczony dla nauczycieli przedmiotów zawodowych i instruktorów praktycznej nauki zawodu w branży gastronomicznej opracowany w ramach projektu Praktyka kluczem do sukcesu Opracował:

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Definicja i zakres pojęcia technologia 1.2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA. KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII 512[05]/SZ/MENiS/2002.05.08. WYPOSAŻENIE TECHNICZNE: II stopień

PROGRAM NAUCZANIA. KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII 512[05]/SZ/MENiS/2002.05.08. WYPOSAŻENIE TECHNICZNE: II stopień PROGRAM NAUCZANIA KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII 512[05]/SZ/MENiS/2002.05.08 WYPOSAŻENIE TECHNICZNE: II stopień Nr Treści programowe I Opakowania żywności. 1. Zapoznanie się z programem nauczania. 2. Wiadomości

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3. Warunki higieniczno-sanitarne produkcji potraw

Ćwiczenie 3. Warunki higieniczno-sanitarne produkcji potraw Ćwiczenie 3. Warunki higieniczno-sanitarne produkcji potraw Aby otrzymać potrawy o wysokiej jakości zdrowotnej należy właściwie postępować we wszystkich etapach procesu technologicznego. Ważne jest, aby

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 2 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 1

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 2 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 1 TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 2 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 1 Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Przetwórstwo zbożowe 1.1. Asortyment przetwórstwa zbożowego 1.2. Surowce

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE DO KONKURSU PIERWSZA POMOC DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE DO KONKURSU PIERWSZA POMOC DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE DO KONKURSU PIERWSZA POMOC DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM Edukacja w zakresie pierwszej pomocy, to działania dydaktyczno - wychowawcze szkoły, mające na celu przygotowanie młodzieży do działania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO NR DZIAŁU SZCZEGÓŁOWE CELE KSZTAŁCENIA (słuchacz powinien umieć) HASŁA PROGRAMOWE MATERIAŁ NAUCZANIA ĆWICZENIA 1 2 3 4 I - definiować składniki pokarmowe; - opisywać funkcje

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU EDUKACJA DLA BEZEPIECZEŃSTWA KLASA III GIMNAZJUM

ROZKŁAD MATERIAŁU EDUKACJA DLA BEZEPIECZEŃSTWA KLASA III GIMNAZJUM ROZKŁAD MATERIAŁU EDUKACJA DLA BEZEPIECZEŃSTWA KLASA III GIMNAZJUM I. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Nr lekcji. Temat lekcji 1. O czym będziemy się uczyć na lekcjach zasady bezpieczeństwa Kryteria

Bardziej szczegółowo

w stołówkach szkolnych

w stołówkach szkolnych Zasady Dobrej Praktyki Higienicznej w stołówkach szkolnych Magdalena Chojnowska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku SYSTEMY BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI Główny cel prawa żywnościowego zdefiniowany w Preambule

Bardziej szczegółowo

Organizowanie sprzedaży. Część 1 Towar jako przedmiot handlu

Organizowanie sprzedaży. Część 1 Towar jako przedmiot handlu REFORMA 2012 Organizowanie sprzedaży. Część 1 Towar jako przedmiot handlu Donata Andrzejczak Agnieszka Mikina Maria Wajgner Kwalifikacja A.18.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HANDLOWIEC SPRZEDAWCA

Bardziej szczegółowo

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się:

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się: Technik żywienia i usług gastronomicznych 343404 1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik żywienia i usług gastronomicznych powinien być przygotowany do wykonywania

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2 TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2 Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Przetwórstwo mięsne 1.1. Mięso jako surowiec do przetwórstwa 1.2. Ubój zwierząt

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Zasadnicza Szkoła Zawodowa - 3-letni okres nauczania /1/ Zawód: kucharz ; symbol 512001 Podbudowa programowa: gimnazjum

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY NAUCZANIA ZAJĘĆ TECHNICZNYCH W GIMNAZJUM. Podstawowe [P] zna przedmiotowe zasady oceniania omawia regulamin pracowni

PLAN WYNIKOWY NAUCZANIA ZAJĘĆ TECHNICZNYCH W GIMNAZJUM. Podstawowe [P] zna przedmiotowe zasady oceniania omawia regulamin pracowni PLAN WYNIKOWY NAUCZANIA ZAJĘĆ TECHNICZNYCH W GIMNAZJUM KLASA III Moduł Dział podręcznika Treści nauczania Wiadomości Osiągnięcia szczegółowe uczniów Umiejętności Podstawowe [P] Ponadpodstawowe [PP] Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania */ przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Zasadnicza Szkoła Zawodowa - 3-letni okres nauczania /1//2/ Zawód: kucharz; symbol 512001 Podbudowa programowa: gimnazjum

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie 13

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie 13 SPIS TREŚCI Wprowadzenie 13 I. Mąka, kasze, ryż, makarony 15 1. Wstęp 15 2. Mąka 16 2.1. Przemiał ziarna zbożowego 16 2.2. Mąki chlebowe i niechlebowe 17 2.2.1. Mąki chlebowe 17 2.2.2. Mąki niechlebowe

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WSTĘP... 11

SPIS TREŚCI WSTĘP... 11 SPIS TREŚCI WSTĘP................................................................ 11 1. PRODUKCJA ŻYWNOŚCI (Zygmunt Litwińczuk, Joanna Barłowska)......... 13 1.1. Podstawowe pojęcia i regulacje prawne

Bardziej szczegółowo

Wybrane systemy jakości żywności Zasady higieny w przetwórstwie i przechowalnictwie żywności

Wybrane systemy jakości żywności Zasady higieny w przetwórstwie i przechowalnictwie żywności Wybrane systemy jakości żywności Zasady higieny w przetwórstwie i przechowalnictwie żywności 1 Do systemów tych należą: - Dobra Praktyka Higieniczna (Good Hygienic Practice - GHP) - Dobra Praktyka Produkcyjna

Bardziej szczegółowo

DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH

DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH ZAWÓD: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH 343404 Zespól Szkół Nr 1 im. Batalionów Chłopskich 95-015 Bratoszewice, Pl. Staszica 14 tel.42/719-89-83 fax 42/719-66-77

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WSTĘP... 9

SPIS TREŚCI WSTĘP... 9 SPIS TREŚCI WSTĘP................................. 9 I. Podstawy bezpieczeństwa, higieny i prawa pracy 1. Ochrona i nadzór państwa nad przestrzeganiem przepisów bezpieczeństwa, prawa i higieny pracy..............

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z przedmiotu. procesy technologiczne w gastronomii. w Technikum Żywienia i Usług Gastronomicznych:

Przedmiotowy System Oceniania z przedmiotu. procesy technologiczne w gastronomii. w Technikum Żywienia i Usług Gastronomicznych: Przedmiotowy System Oceniania z przedmiotu procesy technologiczne w gastronomii w Technikum Żywienia i Usług Gastronomicznych: Opracowanie: Alicja Wojnach Przedmiotowy system oceniania opracowany w oparciu

Bardziej szczegółowo

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA Na terenie województwa lubelskiego nadzór sanitarny nad zakładami żywieniowożywnościowymi sprawuje w poszczególnych powiatach 20 Powiatowych

Bardziej szczegółowo

Daj sobie szansę - inwestuj w siebie

Daj sobie szansę - inwestuj w siebie Od września do listopada 2013 roku w sali bankietowej Powozownia w Gostyniu 28 osób (z podziałem na 2 grupy po 14 osób) uczestniczyło w kursie z małej gastronomi. Dla każdej grupy przeznaczono 94 godziny

Bardziej szczegółowo

ZESPOŁ SZKÓŁ IM. JANUSZA KORCZAKA W KCYNI ul. Rynek 32 89-240 Kcynia tel./fax: 052-589-42-80, e-mail: zsskcynia@op.pl

ZESPOŁ SZKÓŁ IM. JANUSZA KORCZAKA W KCYNI ul. Rynek 32 89-240 Kcynia tel./fax: 052-589-42-80, e-mail: zsskcynia@op.pl Załącznik nr 11 do Statutu Zespołu Szkół im. Janusza Korczaka w Kcyni ZESPOŁ SZKÓŁ IM. JANUSZA KORCZAKA W KCYNI ul. Rynek 32 89-240 Kcynia tel./fax: 052-589-42-80, e-mail: zsskcynia@op.pl 1. WSTĘP Zajęcia

Bardziej szczegółowo

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim !!!! 1. Palenie papierosów zakaz! 2. Higiena rąk 3. Higiena odzieży 4. Higiena opakowań Podstawy prawne Ustawa o bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU KUCHARZ 512001 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ PRZEDMIOT WYPOSAŻENIE I ZASADY BEZPIECZEŃSTWA W GASTRONOMII

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU KUCHARZ 512001 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ PRZEDMIOT WYPOSAŻENIE I ZASADY BEZPIECZEŃSTWA W GASTRONOMII PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU KUCHARZ 5200 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ PRZEDMIOT WYPOSAŻENIE I ZASADY BEZPIECZEŃSTWA W GASTRONOMII TYP SZKOŁY: ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA. TYP PROGRAMU: PRZEDMIOTOWY 2. RODZAJ

Bardziej szczegółowo

KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: Grażyna Gugała

KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: Grażyna Gugała KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy Autor: Grażyna Gugała Niedrożne drogi oddechowe. Utrata przytomności powoduje bezwład mięśni, wskutek czego język zapada się i blokuje

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE: TECHNIK ŻYWIENIA I GOSPODARSTWA DOMOWEGO SYMBOL CYFROWY: 512[04]

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE: TECHNIK ŻYWIENIA I GOSPODARSTWA DOMOWEGO SYMBOL CYFROWY: 512[04] PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE: TECHNIK ŻYWIENIA I GOSPODARSTWA DOMOWEGO SYMBOL CYFROWY: 512[04] I. ZAŁOŻENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach

Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Obowiązek udzielania pierwszej pomocy Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia nie udziela pomocy, mogąc jej

Bardziej szczegółowo

2. Ocena śródroczna i końcoworoczna uwzględnia wagę otrzymanych przez ucznia ocen cząstkowych według poniższych kryteriów:

2. Ocena śródroczna i końcoworoczna uwzględnia wagę otrzymanych przez ucznia ocen cząstkowych według poniższych kryteriów: WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH NAUCZYCIEL: ANNA PRUSKO 1. Ocenia się następująco prace pisemne: ocena dopuszczająca minimum 30% punktów ocena dostateczna minimum 51% punktów ocena dobra minimum

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: TOWAR JAKO PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA. Dla zasadniczej szkoły zawodowej w zawodzie : CUKIERNIK. Symbol cyfrowy: 751201. Nr programu: CUKIERNIK

PROGRAM NAUCZANIA. Dla zasadniczej szkoły zawodowej w zawodzie : CUKIERNIK. Symbol cyfrowy: 751201. Nr programu: CUKIERNIK PROGRAM NAUCZANIA Dla zasadniczej szkoły zawodowej w zawodzie : CUKIERNIK Symbol cyfrowy: 7520 Nr programu: CUKIERNIK Typ programu - turnusy zawodowe Rodzaj programu - liniowy Autorzy: Koweziu / Ewa Bogulas

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 3 do Zarządzenia Burmistrza Nr B.0151-129/08 z dnia 19.05.2008 r.

Załącznik Nr 3 do Zarządzenia Burmistrza Nr B.0151-129/08 z dnia 19.05.2008 r. Załącznik Nr 3 do Zarządzenia Burmistrza Nr B.0151-129/08 z dnia 19.05.2008 r. PROGRAM ZDROWOTNY JAK ŻYĆ BEZPIECZNIE pierwsza pomoc przedmedyczna Założenia Programem zdrowotnym Jak żyć bezpiecznie pierwsza

Bardziej szczegółowo

Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół

Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół opracowanie: Maria Wruk Gorzów Wlkp., 04 stycznia 2007r. 2 Podstawy prawne UE: 1) Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Podstawowe pojęcia i określenia z zakresu towaroznawstwa żywności 1.2. Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEZONIE LETNIM INFORMACJE DLA KONSUMENTÓW

BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEZONIE LETNIM INFORMACJE DLA KONSUMENTÓW BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEZONIE LETNIM INFORMACJE DLA KONSUMENTÓW Nadchodzi lato, czas wysokich temperatur, wzmożonego ruchu turystycznego oraz sezonowych produktów spożywczych takich jak warzywa, owoce,

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Usługi żywieniowe. w hotelarstwie. Bożena Granecka-Wrzosek. Kwalifikacja T.12.2. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HOTELARSTWA

REFORMA 2012. Usługi żywieniowe. w hotelarstwie. Bożena Granecka-Wrzosek. Kwalifikacja T.12.2. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HOTELARSTWA REFORMA 2012 Usługi żywieniowe w hotelarstwie Bożena Granecka-Wrzosek Kwalifikacja T.12.2 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HOTELARSTWA Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra właściwego

Bardziej szczegółowo

RAMOWY SZKOLNY PLAN NAUCZANIA Zespół Szkół nr 7 w Tychach. liczba godzin tygodniowo w trzyletnim cyklu kształcenia

RAMOWY SZKOLNY PLAN NAUCZANIA Zespół Szkół nr 7 w Tychach. liczba godzin tygodniowo w trzyletnim cyklu kształcenia Zasadnicza szkoła zawodowa zawód cukiernik-751201, 3-letni cykl nauczania, podbudowa programowa gimnazjum, liczba tygodni - 32 w ciągu roku szkolnego RAMOWY SZKOLNY PLAN NAUCZANIA Zespół Szkół nr 7 w Tychach

Bardziej szczegółowo

Wynikowy plan pracy z edukacji dla bezpieczeństwa

Wynikowy plan pracy z edukacji dla bezpieczeństwa Wynikowy plan pracy z edukacji dla bezpieczeństwa I. Zagrożenia życia i zapobieganie im Temat lekcji O czym będziemy się uczyć na lekcjach zasady bezpieczeństwa Zagrożenia powodziowe Zagrożenia pożarowe

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA TECHNIK ZYWIENIA I GOSPODARSTWA DOMOWEGO 321 [I 01

PROGRAM NAUCZANIA TECHNIK ZYWIENIA I GOSPODARSTWA DOMOWEGO 321 [I 01 Ministerstwo Edukacji Narodowej,. PROGRAM NAUCZANIA TECHNIK ZYWIENIA I GOSPODARSTWA DOMOWEGO 321 [I 01 Minister Edukacji Narodowej Warszawa 2009 Autorzy: mgr inż. Izabela Gorczak mgr inż. Elżbieta Hubicka

Bardziej szczegółowo

Podręcznik szkolny dotowany przez Ministra Edukacji Narodowej. Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne Spółka Akcyjna Warszawa 2003

Podręcznik szkolny dotowany przez Ministra Edukacji Narodowej. Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne Spółka Akcyjna Warszawa 2003 Autor Urszula atka Okładkę projektował Roman Kirilenko Redaktor Mieczysława Kompanowska Redaktor techniczny Ewa Kowalska-Żołądek Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra właściwego do

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE WSTĘPNE BHP

SZKOLENIE WSTĘPNE BHP SZKOLENIE WSTĘPNE BHP Spis treści Prawo pracy i BHP, obowiązki, odpowiedzialność Ochrona przed zagrożeniami Pierwsza pomoc przedmedyczna Zagrożenia pożarowe, zasady obsługi środków gaśniczych, ewakuacja

Bardziej szczegółowo

Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym Procedura 1. Przybycie na miejsce zdarzenia

Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym Procedura 1. Przybycie na miejsce zdarzenia Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym Procedura 1 Przybycie na miejsce zdarzenia : - zabezpieczenie ratowników - identyfikacja zagrożeń - liczba poszkodowanych - potrzebne dodatkowe siły

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Przedmiot: Towaroznawstwo Nr programu: 522[01] /ZSZ, SP/ MEN / 2007.02.08 Klasa: I i II ZSZ Rok szkolny: 2010/2011 Podstawy towaroznawstwa Ocena dopuszczająca uczeń zna elementy

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY EDUKACJI DLA BEZPIECZEŃSTWA DLA KLAS TRZECICH GIMNAZJUM W POSĄDZY

PLAN WYNIKOWY EDUKACJI DLA BEZPIECZEŃSTWA DLA KLAS TRZECICH GIMNAZJUM W POSĄDZY PLAN WYNIKOWY EDUKACJI DLA BEZPIECZEŃSTWA DLA KLAS TRZECICH GIMNAZJUM W POSĄDZY Nr i nazwa tematu Ocena dopuszczająca, uczeń potrafi: Ocena dostateczna, uczeń potrafi: Ocena dobra, uczeń potrafi: Ocena

Bardziej szczegółowo

Program staży/praktyk zawodowych

Program staży/praktyk zawodowych Załącznik Nr 6 do SIWZ Nr IR.272.1.8.2013.III Program staży/praktyk zawodowych 1) Część 1 branża gastronomiczna organizacji usług gastronomicznych 1. Zapoznanie z układem funkcjonalno - komunikacyjnym,

Bardziej szczegółowo

TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU

TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA SPRZEDAWCA SYMBOL ZAWODU 522301 WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA POSZCZEGÓLNYCH ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN KLASYFIKACYJNYCH TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU N KLASA I,

Bardziej szczegółowo

Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych

Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych 1. Założenia organizacyjno-programowe a) Forma nauczania Kurs z oderwaniem od pracy. b) Cel szkolenia Celem szkolenia jest

Bardziej szczegółowo

Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR

Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR 1. Wzywanie pogotowia ratunkowego 2. Wypadek 3. Resuscytacja krąŝeniowo oddechowa a. Nagłe Zatrzymanie KrąŜenia (NZK), a zawał serca b. Resuscytacja dorosłych

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania Edukacja dla bezpieczeństwa

Przedmiotowy System Oceniania Edukacja dla bezpieczeństwa Przedmiotowy System Oceniania Edukacja dla Lp. Nr i nazwa tematu: dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca 1. 1.Ostrzeganie ludności o ch, alarmowanie. 2. 2. Pierwsza pomoc życia lub zdrowia

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY SPRZĄTACZKI

INSTRUKCJA BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY SPRZĄTACZKI Załącznik Nr 1 do zarządzenia Nr 42 /2010 Dyrektora Chełmskiej Biblioteki Publicznej im. Marii Pauliny Orsetti z dnia 01 grudnia 2010 roku INSTRUKCJA BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY SPRZĄTACZKI 1. UWAGI

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa kl. III. I półrocze

Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa kl. III. I półrocze Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa kl. III Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań kryterialnych na ocenę dopuszczającą. I półrocze Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK PRZETWÓRSTWA MLECZARSKIEGO

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK PRZETWÓRSTWA MLECZARSKIEGO Załącznik nr 10 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK PRZETWÓRSTWA MLECZARSKIEGO SYMBOL CYFROWY 321[12] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) określać

Bardziej szczegółowo

I.1.1. Kucharz 512[02]

I.1.1. Kucharz 512[02] I.1.1. Kucharz 512[02] Do egzaminu zostało zgłoszonych: 2237 Przystąpiło łącznie: 1968 przystąpiło: 1950 przystąpiło: 1934 ETAP PISEMNY ETAP PRAKTYCZNY zdało: 1764 (90,5%) zdało: 1477 (76,4%) DYPLOM POTWIERDZAJĄCY

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH DLA ZAWODU - TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH - 343404 NR PROGRAMU:

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH DLA ZAWODU - TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH - 343404 NR PROGRAMU: PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH DLA ZAWODU - TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH - 343404 NR PROGRAMU: ZSP1/T-V-tżu-12/13 12.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy w zakładzie gastronomicznym. Uszczegółowione

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA POMOC. Mały ratownik

PIERWSZA POMOC. Mały ratownik PIERWSZA POMOC Mały ratownik DLA KLAS I-III SZKOŁY PODSTAWOWEJ W RYCHNOWACH SŁYSZAŁEM I ZAPOMNIAŁEM WIDZIAŁEM I ZAPAMIĘTAŁEM ZROBIŁEM I ZROZUMIAŁEM. Konfucjusz WSTĘP Pod pojęciem Ratownictwo rozumiemy

Bardziej szczegółowo

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM Procedura nr 1 SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM PRZYBYCIE NA MIEJSCE ZDARZENIA I ROZPOZNANIE EWENTUALNE UZNANIE ZDARZENIA ZA MASOWE ZABEZPIECZENIE MIEJSCA ZDARZENIA I RATOWNIKÓW DOTARCIE

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA USŁUG GASTRONOMICZNYCH I HOTELARSTWA

ORGANIZACJA USŁUG GASTRONOMICZNYCH I HOTELARSTWA RAMOWY PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ORGANIZACJA USŁUG GASTRONOMICZNYCH I HOTELARSTWA Wrocław, 2008 rok RAMOWY PLAN STUDIÓW Przedmiot Wykłady Ćwiczenia Zaliczenie 1. Dydaktyka przedmiotowa -technologia

Bardziej szczegółowo

TECHNIK HANDLOWIEC SYMBOL ZAWODU 522305

TECHNIK HANDLOWIEC SYMBOL ZAWODU 522305 TECHNIK HANDLOWIEC SYMBOL ZAWODU 522305 WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA POSZCZEGÓLNYCH ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN KLASYFIKACYJNYCH TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU KLASA I i II N Wymagania edukacyjne

Bardziej szczegółowo

Wykaz niektórych artykułów rolnospożywczych. importu do Rosji 2014-09-17 14:08:02

Wykaz niektórych artykułów rolnospożywczych. importu do Rosji 2014-09-17 14:08:02 Wykaz niektórych artykułów rolnospożywczych nie objętych zakazem importu do Rosji 2014-09-17 14:08:02 2 Szczegółowy wykaz z kodami celnymi Z działu 2 - MIĘSO I PODROBY JADALNE 0204 - Mięso z owiec lub

Bardziej szczegółowo

ZŁAMANIA KOŚCI. Objawy złamania: Możliwe powikłania złamań:

ZŁAMANIA KOŚCI. Objawy złamania: Możliwe powikłania złamań: moduł V foliogram 28 ZŁAMANIA KOŚCI Złamanie kości jest to całkowite lub częściowe przerwanie ciągłości kości. Dochodzi do niego po zadziałaniu sił przekraczających elastyczność i wytrzymałość tkanki kostnej.

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo zdrowotne i jakość żywności

Bezpieczeństwo zdrowotne i jakość żywności Projekt Nr POKL.08.01.01-635/10 pt. Szerzenie wiedzy pracowników sektora spożywczego kluczem do sukcesu przedsiębiorstw. współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

kształcenia zawodowego programowych kluczem Doskonalenie podstaw do modernizacji Toruń 12-13.12.2011 r.

kształcenia zawodowego programowych kluczem Doskonalenie podstaw do modernizacji Toruń 12-13.12.2011 r. Doskonalenie podstaw programowych kluczem do modernizacji kształcenia zawodowego Toruń 12-13.12.2011 r. Doskonalenie podstaw programowych kluczem do modernizacji kształcenia zawodowego Działanie 3.3 Poprawa

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Organizacja służby bhp w szkole (Stanisław Wójcik)

Rozdział II. Organizacja służby bhp w szkole (Stanisław Wójcik) Spis treści Przedmowa Wykaz autorów Wykaz skrótów Rozdział I. Obowiązki z zakresu bhp wobec nauczycieli i innych pracowników szkoły 1. Obowiązki dyrektora szkoły jako pracodawcy i sprawującego opiekę nad

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych w grudniu 2014 r.

Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych w grudniu 2014 r. Warszawa, 2015.01.15 Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych w grudniu 2014 r. Ceny towarów i usług konsumpcyjnych w grudniu 2014 r., w stosunku do poprzedniego miesiąca, obniżyły się o 0,3%. Największy

Bardziej szczegółowo

Myślę co jem - profilaktyka otyłości i chorób dietozależnych wśród dzieci. Temat 2: Jak jem? Opracowanie: mgr Agnieszka Augustyniak

Myślę co jem - profilaktyka otyłości i chorób dietozależnych wśród dzieci. Temat 2: Jak jem? Opracowanie: mgr Agnieszka Augustyniak 1. Cel główny Uczeń ocenia swój sposób żywienia Temat 2: Jak jem? Opracowanie: mgr Agnieszka Augustyniak 2. Cele szczegółowe Uczeń: ocenia wielkość porcji poszczególnych grup produktów spożywczych identyfikuje

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1256 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJE - PRACE PORZĄDKOWE ZASADY BEZPIECZNEJ PRACY Z PREPARATAMI CHEMICZNYMI UŻYWANYMI PRZY PRACACH PORZĄDKOWYCH

INSTRUKCJE - PRACE PORZĄDKOWE ZASADY BEZPIECZNEJ PRACY Z PREPARATAMI CHEMICZNYMI UŻYWANYMI PRZY PRACACH PORZĄDKOWYCH INSTRUKCJE - PRACE PORZĄDKOWE ZASADY BEZPIECZNEJ PRACY Z PREPARATAMI CHEMICZNYMI UŻYWANYMI PRZY PRACACH PORZĄDKOWYCH CZĘŚĆ I ZASADY BEZPIECZNEJ PRACY Poniższe zasady dotyczą wszystkich pracowników, zatrudnionych

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. Cukiernik 751201 Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego

Bardziej szczegółowo

KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: GraŜyna Gugała

KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: GraŜyna Gugała KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy Autor: GraŜyna Gugała NiedroŜne drogi oddechowe. Utrata przytomności powoduje bezwład mięśni, wskutek czego język zapada się i blokuje

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA ZAJĘĆ ORAZ WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

ORGANIZACJA ZAJĘĆ ORAZ WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA ORGANIZACJA ZAJĘĆ ORAZ WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA Poniższe obszary aktywności ucznia: 1. Ocenieniu podlegają: Poruszanie się w języku przedmiotu Aktywność na lekcjach

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA SANITARNE w GOSPODARSTWACH AGROTURYSTYCZNYCH Wymagania sanitarne Obecnie brak jest wymagań sanitarno- higienicznych ustalonych dla gospodarstw agroturystycznych (w formie rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 510

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 510 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 510 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13 Data wydania: 30 lipca 2014 r. Nazwa i adres organizacji

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa w klasach 3 Gimnazjum

Przedmiotowy system oceniania z przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa w klasach 3 Gimnazjum Przedmiotowy system oceniania z przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa w klasach 3 Gimnazjum Proponuje się następujące ocenianie: Ocena celujący bardzo dobry dobry dostateczny dopuszczający Zakres wiadomości

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Zasadnicza Szkoła Zawodowa - 3-letni okres nauczania /1//2/ Zawód: Cukiernik; symbol 751201 Podbudowa programowa: gimnazjum

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN POKAZÓW, WARSZTATÓW I KURSÓW DOKSZTAŁCAJĄCYCH

REGULAMIN POKAZÓW, WARSZTATÓW I KURSÓW DOKSZTAŁCAJĄCYCH REGULAMIN POKAZÓW, WARSZTATÓW I KURSÓW DOKSZTAŁCAJĄCYCH ODBYWAJĄCYCH SIĘ W LABORATORIACH BIOLOGICZNYCH WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII IM. JANA DŁUGOSZA Uwagi ogólne 1. Pokazy, kursy oraz

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015

Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015 Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015 Światowy Dzień Zdrowia obchodzony jest każdego roku 7 kwietnia, aby uczcić rocznicę powstania Światowej Organizacji Zdrowia w 1948 roku. Każdego roku wybierany jest

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Anna Sobczak-Czynsz Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka (MS i TŻiŻCz z uz.)

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Anatomia człowieka 1. Które z białek występujących w organizmie człowieka odpowiedzialne są za kurczliwość mięśni? 2. Co to są neurony i w jaki sposób stykają się między sobą i efektorami?

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz autorów... Wykaz skrótów...

Spis treści. Przedmowa... Wykaz autorów... Wykaz skrótów... Przedmowa... Wykaz autorów... Wykaz skrótów... XI XIII XV Rozdział I. Obowiązki z zakresu bhp wobec nauczycieli i innych pracowników szkoły (Stanisław Wójcik)... 1 1. Obowiązki dyrektora szkoły jako pracodawcy

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY. 26.10.2015r.

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY. 26.10.2015r. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY 26.10.2015r. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY Żywienie, szczególnie zbiorowe, nie powinno być realizowane w sposób doraźny. Jest to istotny problem

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z Wyposażenia Technicznego Zakładów Gastronomicznych dla klasy I Zasadniczej Szkoły Zawodowej Kucharz małej gastronomii.

Wymagania edukacyjne z Wyposażenia Technicznego Zakładów Gastronomicznych dla klasy I Zasadniczej Szkoły Zawodowej Kucharz małej gastronomii. Wymagania edukacyjne z Wyposażenia Technicznego Zakładów Gastronomicznych dla klasy I Zasadniczej Szkoły Zawodowej Kucharz małej. Opracowała : Jolanta Próchniewicz Dział programowy Dopuszczający Dostateczny

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ U PRACODAWCY - rok szkolny 2015/2016

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ U PRACODAWCY - rok szkolny 2015/2016 PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ U PRACODAWCY - rok szkolny 2015/2016 TECHNIK ŻYWIENIA I USŁU GASTRONOMICZNYCH NR PROGRAMU- 343404 ILOŚĆ GODZIN 160 Klasa III MIEJSCE PRAKTYK Obiekty i zakłady gastronomiczne

Bardziej szczegółowo