SPIS TREŚCI WITAMY W SHEFFIELD... 1 SPIS TREŚCI... 2 Miasto Sheffield...3 OGÓLNE INFORMACJE O ŻYCIU W WIELKIEJ BRYTANII... 4 Tłumacze ustni...

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SPIS TREŚCI WITAMY W SHEFFIELD... 1 SPIS TREŚCI... 2 Miasto Sheffield...3 OGÓLNE INFORMACJE O ŻYCIU W WIELKIEJ BRYTANII... 4 Tłumacze ustni..."

Transkrypt

1 WITAMY W SHEFFIELD Witamy w Sheffield! Niniejszy informator powstał we współpracy Rady Miasta Sheffield i partnerów. Zawiera pożyteczne informacje o życiu w Sheffield dla Ciebie i Twojej rodziny. Dzięki niemu wstępnie poznasz nasze miasto, uzyskasz porady odnośnie mieszkania, zdrowia, zatrudnienia i edukacji, a także informacje o różnych zajęciach odbywających się na terenie Sheffield, które być może Cię zainteresują. Ponadto, w publikacji podano przydatne numery telefonów oraz dane kontaktowe, dzięki którym zdobędziesz więcej informacji odnośnie wszelkich interesujących Cię aspektów życia w Sheffield. Niezależnie od tego, jak długo chcesz zostać w Sheffield, mamy nadzieję, że z pomocą tej broszury Twój pobyt okaże się na tyle miły i przyjemny, na ile to możliwe. W imieniu wszystkich mieszkańców, Rada Miasta Sheffield pragnie powitać Cię w naszym mieście. 1

2 SPIS TREŚCI WITAMY W SHEFFIELD... 1 SPIS TREŚCI... 2 Miasto Sheffield...3 OGÓLNE INFORMACJE O ŻYCIU W WIELKIEJ BRYTANII... 4 Tłumacze ustni...4 Nauka języka angielskiego w Sheffield...4 Pieniądze i kwestie finansowe...5 Komunikacja miejska...6 Prowadzenie pojazdów w Wielkiej Brytanii...7 Służby ratownicze...8 Straż pożarna...9 Policja...9 Prawo brytyjskie...10 Brytyjski spis powszechny ZATRUDNIENIE Program Rejestracji Pracowników (WRS - Worker Registration Scheme)...12 Szukanie pracy w Wielkiej Brytanii...13 Praca przez agencję pośrednictwa pracy...13 Twoje wynagrodzenie...13 Twoje prawa pracownicze...15 KWESTIE MIESZKANIOWE Najem mieszkań od osób prywatnych...17 Kaucje mieszkaniowe (Deposits)...18 Lokale socjalne...19 Świadczenia dodatkowe (gaz, prąd i woda)...19 Podatek lokalny (Council Tax)...20 Czy przysługuje mi pomoc w pokryciu kosztów mieszkania?...20 Przeludnienie...20 Odpady z gospodarstw domowych / recykling...21 ZDROWIE Farmaceuci i aptekarze (Pharmacists & Chemists)...23 Lekarze rodzinni (GPs - General Practitioners)...23 Miejska przychodnia lekarza rodzinnego w Sheffield (Sheffield City GP Health Centre)24 Nagłe wypadki...25 Położne (Midwives) i pielęgniarki środowiskowe (Health Visitors)...25 Leczenie dentystyczne...26 DZIECI I MŁODZIEŻ Edukacja dzieci...27 Frekwencja szkolna...27 Jak uzyskać miejsce w szkole?...27 Edukacja dzieci poniżej 5-go roku życia...28 Wsparcie dla dzieci w szkole...28 Opieka nad dziećmi...29 PORADY INNE ZAJĘCIA I USŁUGI W SHEFFIELD Biblioteki publiczne (Sheffield Libraries)...32 Zajęcia sportowe w Sheffield...32 KONTAKTY

3 Miasto Sheffield Sheffield to największe miasto hrabstwa South Yorkshire w Anglii. Mieszka w nim ponad 500,000 ludzi. Sheffield, wraz z Leeds, Manchesterem i Newcastle, to jedno z największych miast na północy Anglii. Miasto od wielu lat jest znanym ośrodkiem aktywności kulturalnej i politycznej. Szeroko rozwinęły się w nim także sport, życie towarzyskie i rozrywka. W przeszłości, Sheffield stanowiło ważny ośrodek przemysłowy w Anglii, znany szczególnie z produkcji stali. Do dziś Sheffield nosi przydomek Stalowe Miasto ( Steel City ). W chwili obecnej mieszkańcy Sheffield zatrudnieni są w różnych gałęziach przemysłu i wykonują wiele zawodów. Tradycyjnie, w Sheffield osiedla się wielu przybyszów z zagranicy. W dniu dzisiejszym, dzieci uczęszczające do szkół w Sheffield mówią łącznie w 65-ciu językach, miasto gości też wiele grup etnicznych i organizacji. Razem składa się to na obraz miasta zróżnicowanego, otwartego i interesującego do życia. W mieście znajdują się dwa uniwersytety Uniwersytet Sheffield (University of Sheffield) oraz Uniwersytet Hallam (Sheffield Hallam University).Oznacza to, że miasto gości również wielu studentów, częściowo z innych krajów. 3

4 OGÓLNE INFORMACJE O ŻYCIU W WIELKIEJ BRYTANII Tłumacze ustni Osoby, które mówią słabo po angielsku (lub wcale), mogą mieć trudność ze znalezieniem i zrozumieniem potrzebnych informacji lub porad. W Wlk. Brytanii (UK - United Kingdom), organizacje sektora publicznego, tj. policja, służba zdrowia lub rada miejska, mogą dostarczyć tłumacza ustnego. Jego zadaniem jest przetłumaczenie wypowiedzi z języka angielskiego na język ojczysty przyjezdnego, aby ten mógł zrozumieć daną sytuację, a następnie przetłumaczyć słowa przyjezdnego na angielski. Osoby, które potrzebują pomocy tłumacza powinny poprosić swojego rozmówcę o zapewnienie takiej usługi. Tłumacz ustny skontaktuje się z Tobą osobiście lub przez telefon, w zależności od jego dostępności w danej chwili. Jeśli tłumacz jest niedostępny, rozmówca poprosi Cię o przyjście w innym terminie, kiedy dostęp do usługi będzie możliwy. Niektóre organizacje publikują pisemne informacje w różnych językach. Jeśli dana publikacja nie jest dostępna po polsku, możesz zwrócić się o jej tłumaczenie. Należy pamiętać, że tłumaczenie ustne lub pisemne to kosztowne usługi i mniejsze organizacje nie zawsze mogą je zapewnić, nawet na prośbę klienta. Jeśli masz znajomego, który mówi dobrze po angielsku i po polsku, spróbuj zwrócić się do niego o pomoc podczas danego spotkania. Jednocześnie zaznaczamy, że tłumaczyć mogą jedynie osoby powyżej 18-go roku życia. Nauka języka angielskiego w Sheffield Osoby powyżej 16-go roku życia, które chcą podjąć naukę języka angielskiego w Sheffield, mogą zapisać się na kurs języka angielskiego dla obcokrajowców (ESOL - English for Speakers of Other Languages). Kursy ESOL są oferowane bezpłatnie lub odpłatnie. Osoby zainteresowane kursem powinny przedyskutować koszt zajęć bezpośrednio z organizatorem kursu. Dzieci powyżej 16-go roku życia mogą uczyć się angielskiego w szkole (patrz: Edukacja ). Należy pamiętać, że liczba miejsc na kursach ESOL jest ograniczona i czasem trzeba chwilę poczekać przed rozpoczęciem nauki. Zajęcia trwają zwykle od września do czerwca każdego roku. College w Sheffield (Sheffield College) College w Sheffield organizuje kursy ESOL w kilku collegach i świetlicach w mieście. Aby dowiedzieć się więcej na temat zajęć organizowanych w różnych placówkach, zadzwoń na 4

5 infolinię College u w Sheffield (tel ). Dalsze informacje są dostępne na stronie internetowej college u (www.sheffcol.ac.uk). Osoby płci żeńskiej, które chcą uczęszczać na zajęcia tylko z uczniami tej samej płci, również mają taką możliwość. Więcej informacji na temat kursów ESOL w Sheffield, w tym odnośnie zajęć tylko dla kobiet, znajdziesz na stronie (w okienku wyszukiwarki wpisz ESOL ). Pieniądze i kwestie finansowe Jak otworzyć konto bankowe w Wlk. Brytanii? Aby otworzyć konto, należy udać się do lokalnego oddziału banku i poprosić o założenie nowego konta. Pracownik banku poprosi Cię o wykonanie następujących czynności: Wypełnienie wniosku Wpłatę pewnej ilości gotówki na nowe konto Okazanie dowodu tożsamości - paszport, prawo jazdy lub dowód osobisty Potwierdzenie adresu oficjalne pismo od danej organizacji, np. od dostarczyciela usług komunalnych lub od rady miejskiej. Towarzystwa kredytowe (Credit unions) Pieniądze można zdeponować także w towarzystwie kredytowym. Jest to forma lokalnej spółdzielni finansowej, w której miejscowi mogą złożyć oszczędności lub wziąć pożyczkę. Z Towarzystwem Kredytowym w Sheffield (Sheffield Credit Union) można skontaktować się pod numerem Bankomaty Bankomat umożliwia podjęcie pieniędzy z konta w banku. Większość bankomatów jest bezpłatna, choć te, które nie są własnością banku (np. bankomaty w sklepach lub na stacjach benzynowych), mogą pobierać opłatę za podjęcie pieniędzy. Bankomat poinformuje Cię o wysokości opłaty za podjęcie pieniędzy. Wsparcie finansowe dla rodzin z dziećmi Jeśli masz dzieci i Ty lub Twój partner jesteście zatrudnieni lub szukacie pracy, możesz się ubiegać o zasiłek na dziecko (Child Benefit) i/lub dofinansowanie na dzieci I do niskich zarobków (Tax Credits). Informacje odnośnie składania wniosku oraz dalsze rady uzyskasz pod następującymi numerami: Infolinia ds. zasiłku na dziecko: Infolinia ds. dofinansowania na dzieci I do niskich zarobków: Wszelkie informacje podane we wniosku muszą być prawdziwe. Jeśli okażą się fałszywe, będziesz musiał zwrócić wszelkie otrzymane pieniądze, a przeciwko Tobie mogą zostać podjęte kroki sądowe. Urząd pocztowy (Post Office) W Sheffield znajduje się 80 urzędów pocztowych. Brytyjskie urzędy pocztowe udzielają różnych usług: 5

6 Korespondencja i paczki (w tym duże przedmioty) Opłata podatku lokalnego Opłata świadczeń dodatkowych Winiety podatku drogowego i należne opłaty Korespondencja międzynarodowa Ubezpieczenie (w tym samochodu i mieszkania) Podróżowanie Komunikacja miejska Na terenie Sheffield i poza miastem można podróżować na wiele sposobów. W zależności od tego, gdzie się wybierasz, możesz wybrać autobus, tramwaj lub pociąg. Każdy środek komunikacji jest płatny, za darmo mogą podróżować tylko dzieci poniżej 5-go roku życia. Więcej informacji na temat komunikacji miejskiej: Traveline South Yorkshire Informacje i mapy odnośnie wszystkich środków komunikacji w Sheffield i hrabstwie South Yorkshire. Tel National Rail Enquiries (pociągi) Tel National Express (autokary) Tel Supertram Naziemny system tramwajowy. Tramwaje jeżdżą z centrum Sheffield i zatrzymują się w Hillsborough i Meadowhall oraz na innych przystankach. Tel Bilety jednorazowe i inne, w tym bilety autobusowe, można kupić w trzech punktach informacji dla podróżnych (Travel Information Centre) w centrum Sheffield: Informacja dla podróżnych Sheffield Interchange: Pond Square, Sheffield, S1 2BD Tel.: Godziny pracy: Pn - Sb , Ni 09:00-17:00 Informacja dla podróżnych przy Arundel Gate: 30 Arundel Gate, Sheffield, S1 2PP Tel.: Godziny pracy: Pn - Sb 07:00-19:00, Ni nieczynne Informacja dla podróżnych przy Cambridge Street: 70 Cambridge Street, Sheffield, S1 4HP Tel.:

7 Godziny pracy: Pn Sb 09:00-17:00, Ni nieczynne Taksówki i prywatnie wynajmowane pojazdy W Sheffield są dostępne dwa rodzaje taksówek: Czarne taksówki (black cabs) Specjalnie zaprojektowany pojazd, który można przywołać z ulicy lub postoju taksówek w wielu miejscach na terenie miasta, między innymi przy Urzędzie Miasta Sheffield (obszar Barker s Pool ) oraz przy głównym dworcu kolejowym. Każda czarna taksówka z zapalonym pomarańczowym znakiem TAXI jest dostępna i możesz do niej wsiąść. Aby zatrzymać czarną taksówkę, zwróć uwagę kierowcy podnosząc i machając ręką, jest to tzw. przywoływanie taksówki. W czarnych taksówkach, opłata jest widoczna na taksometrze z przodu pojazdu. Taryfy za przejazd są ustalane przez radę miasta. Kierowca taksówki nie ma prawa zażądać wyższej opłaty niż ta wskazana na taksometrze po zakończeniu kursu. Prywatnie wynajmowane pojazdy Zazwyczaj jest to samochód sedan lub samochód typu kombi. Przed podróżą należy dokonać rezerwacji za pośrednictwem uznanej, koncesjonowanej firmy zwanej operatorem prywatnie wynajmowanych pojazdów. Kierowca pojazdu nie ma prawa odebrać klienta z ulicy bez uprzedniej rezerwacji przez operatora. Taryfy prywatnie wynajmowanych pojazdów są ustalane przez danego operatora. Możesz poprosić kierowcę o szczegóły opłat. Ponadto, w momencie złożenia rezerwacji, osoba przyjmująca zamówienie powinna być w stanie określić przewidywany koszt podróży. Lista wszystkich koncesjonowanych pojazdów, kierowców i operatorów jest dostępna na stronie Prowadzenie pojazdów w Wielkiej Brytanii Osoby, które chcą kierować pojazdem w UK mają obowiązek posiadać aktualne prawo jazdy, wydane w UK lub kraju ojczystym. Osoby, które posiadają prawo jazdy wydane w Polsce mogą posługiwać się nim na terenie UK przez okres maksymalnie 3 lat. Kierowca ma prawo prowadzić wyłącznie taki typ pojazdu, jaki przewiduje kategoria danego dokumentu (zazwyczaj jest to samochód, motocykl lub motorower). Po 3 latach pobytu w UK, kierowca ma obowiązek wymienić polskie prawo jazdy na dokument brytyjski. Można to uczynić za pomocą formularzy D1 i D 750, które znajdziesz w lokalnym urzędzie pocztowym. Formularz należy wypełnić i przesłać wraz z należną opłatą na adres Agencji Rejestracji Kierowców i Pojazdów (DVLA - Driver & Vehicle Licensing Authority). Wysokość opłaty oraz adres agencji DVLA widnieją na formularzach. Prowadzenie pojazdów bez następujących dokumentów jest uważane w UK za wykroczenie karne: Ubezpieczenie samochodu: Aby móc prowadzić samochód, kierowca najpierw musi ubezpieczyć każdy samochód, którego jest właścicielem. Samochód można ubezpieczyć w jednej z wielu firm na terenie UK. Zalecamy skontaktować się z kilkoma, by zorientować się w ofercie 7

8 cenowej. Kierowcy, którzy chcą prowadzić samochód będący własnością kogoś innego, również mają obowiązek nabycia ubezpieczenia oraz uzyskania pozwolenia właściciela na prowadzenie danego pojazdu. Świadectwo przeglądu technicznego: Stanowi dowód, że prowadzony przez Ciebie samochód jest bezpieczny i w stanie używalności. Aby uzyskać świadectwo przeglądu technicznego, należy zawieźć samochód do zarejestrowanego mechanika lub warsztatu. Świadectwa są ważne przez jeden rok i należy je odnawiać przed wygaśnięciem ważności. Winieta podatku drogowego: Każdy pojazd zarejestrowany w UK musi zostać opodatkowany, jeśli jest użytkowany i/lub znajduje się na terenie drogi publicznej. Winietę można kupić w urzędzie pocztowym i należy ją umieścić na szybie przedniej, aby zawsze była widoczna. Osoba bez prawa jazdy wydanego w UK lub kraju członkowskim Unii Europejskiej (UE), nie ma prawa prowadzenia pojazdów na terenie UK. Pasy bezpieczeństwa Dzieci poniżej 12-go roku życia muszą siedzieć w foteliku samochodowym, wystarczająco dużym, by dziecku było wygodnie i przymocowanym pasem bezpieczeństwa do siedzenia. Zgodnie z prawem, kierowcy i pasażerowie powyżej 12-go roku życia włącznie mają obowiązek używać pasy bezpieczeństwa. Parkowanie Informacje odnośnie miejsc do parkowania, kosztów oraz dozwolonej długości postoju w centrum miasta znajdziesz pod adresem Zanim zdecydujesz się gdzieś zaparkować, upewnij się, czy znaki drogowe tego nie zakazują. Parkowanie w strefie zastrzeżonej lub bez uiszczenia wymaganej opłaty podlega karze pieniężnej. Oglądanie telewizji Licencja telewizyjna Aby móc oglądać telewizję, należy wykupić licencję telewizyjną. Dotyczy to także osób, które oglądają tylko kanały nadawane poza UK. Oglądanie telewizji bez licencji podlega karze pieniężnej do wysokości 1000 GBP (funt brytyjski). W lokalnym urzędzie pocztowym możesz kupić znaczki na licencję telewizyjną, zaś na stronie możesz wnieść opłatę licencyjną w ratach. Licencja na telewizję kolorową kosztuje GBP i jest ważna przez okres 12 miesięcy. Służby ratownicze Policja, straż pożarna i pogotowie ratunkowe są dostępne 24 godziny na dobę. Aby skontaktować się ze służbami ratowniczymi zadzwoń pod numer 999 i powiedz, której ze służb potrzebujesz. Jeśli nie jesteś pewien, jaka forma pomocy jest Ci potrzebna, wyjaśnij operatorowi swoją sytuację, a operator zorganizuje właściwą pomoc. Numer 999 należy wykręcić tylko wtedy, gdy dana sytuacja zagraża życiu lub stanowi poważne zagrożenie dla Ciebie lub innej osoby. Numer 999 jest bezpłatny. 8

9 W Sheffield, aby zgłosić inny problem (lecz nie nagły wypadek), należy zadzwonić pod numer 101. Numer 101 jest poufny, całodobowy i służy w następujących sprawach: wandalizm i graffiti nadmierny hałas groźby i obraźliwe zachowanie porzucony pojazd wyrzucanie śmieci w miejscach niedozwolonych grupki chuligańskie pod wpływem alkoholu zachowanie antyspołeczne wskazujące na użycie narkotyków wadliwa sygnalizacja świetlna Kontakt z numerem 101 kosztuje 10 pensów za połączenie. Straż pożarna Służba gaśniczo-ratownicza hrabstwa South Yorkshire interweniuje we wszystkich rodzajach pożarów, w tym pożarach w domu, a także przy incydentach, tj. kolizje drogowe lub sytuacje, w których ludzie mogli zostać gdzieś uwięzieni. Jeśli znajdujesz się w budynku, w którym wybuchł pożar, najpierw powinieneś go opuścić, a następnie zadzwonić po straż pożarną pod numerem 999. Poczekaj na przyjazd straży i nie wracaj do budynku po wszelkie rzeczy osobiste. Straż pożarna może także wykonać bezpłatną kontrolę bezpieczeństwa mieszkania (Home Safety Check). Strażacy odwiedzą Twój dom i zamontują bezpłatne czujniki dymu i ognia, a także udzielą porad jak zmniejszyć ryzyko pożaru. Aby zamówić taką kontrolę należy wysłać ze swojego telefonu komórkowego sms o treści FREE pod numer Pracownik straży pożarnej oddzwoni do Ciebie. Ewentualnie, można zadzwonić pod numer Pożaru w domu można uniknąć przestrzegając kilku, prostych wskazówek: Zamontuj co najmniej jeden czujnik dymu i ognia. Sprawdzaj raz w tygodniu, czy baterie działają. Uważaj podczas gotowania. Nie pal w łóżku Nie obciążaj nadmiernie gniazd wtykowych Policja Zadaniem policji jest zapobieganie przestępczości i zapewnienie ludziom bezpieczeństwa. Funkcjonariusze policji dzielą się na dwie główne grupy: Funkcjonariusze, którzy mogą dokonywać aresztowań Dzielnicowi (PCSOs - Police Community Support Officers), będący łącznikiem pomiędzy policją i mieszkańcami Sheffield W razie nagłego wypadku, skontaktuj się z policją pod numerem 999. Aby zgłosić na policję inną sprawę (lecz nie nagły wypadek), zadzwoń pod numer (Police General Enquiries). Aby zgłosić przestępstwo bez podawania policji swojego nazwiska, zadzwoń na linię Stop przestępczości (Crimestoppers), tel Wsparcie dla ofiar przestępstw 9

10 Jeśli padłeś ofiarą przestępstwa i chciałbyś z kimś o tym porozmawiać, lecz nie z policją, skontaktuj się z organizacją Victim Support pod numerem Organizacja udziela bezpłatnego wsparcia i informacji dla ofiar przestępstw. Prawo brytyjskie Każdy mieszkaniec UK ma obowiązek przestrzegać obowiązującego prawa. Poniżej opisaliśmy kilka sposobów, jakimi prawo brytyjskie reguluje Twoje zachowanie: Traktowanie dzieci Dzieci zawsze powinny być pod nadzorem odpowiedzialnej osoby dorosłej. Nie określono minimalnej granicy wieku, kiedy dziecko można zostawić same, jednak pozostawienie dziecka samego, gdy może to narazić je na szkodę, to działanie bezprawne. Zabrania się zostawiać niemowlęta i małoletnie dzieci same w domu, a dzieci poniżej 16- go roku życia nie wolno zostawiać samych w domu na noc. Związki seksualne Związki seksualne z osobami poniżej 16-go roku życia są zabronione, także gdy obie osoby w związku nie ukończyły 16-go roku życia. Dyskryminacja i nękanie Dyskryminacja lub nękanie innej osoby z powodu koloru skóry, na tle rasowym, etnicznym, religijnym, seksualnym, płciowym lub narodowościowym są w UK zabronione. Nękanie uwzględnia przemoc, groźby, wyzwiska, a także pisanie obraźliwych napisów na ścianach lub niszczenie mienia. Jeśli padłeś ofiarą nękania, niezwłocznie zawiadom policję i wyjaśnij, czemu uważasz, że jesteś nękany. Jeśli doświadczasz nękania i potrzebujesz rady lub wsparcia, zadzwoń na infolinię Stop nienawiści (Stop Hate) pod numerem Jeśli z powodu nękania lub dyskryminacji obawiasz się o bezpieczeństwo własne lub swojej rodziny, zadzwoń na policję. Naruszenie porządku publicznego Zgodnie z prawem brytyjskim, naruszenie porządku publicznego to wykroczenie. Każdy, kto dopuści się poniższych wykroczeń podlega karze pieniężnej lub może zostać aresztowany i podany do sądu: Żebranie o pieniądze lub jedzenie Śmiecenie Pozwalanie psu na załatwianie się w miejscu publicznym Podejmowanie aktywności seksualnej w miejscu publicznym Stosowanie gróźb lub przemocy Oddawanie moczu lub wypróżnianie się w miejscu publicznym Przemoc domowa Członkom rodziny zabrania się stosować przemocy wobec innego członka rodziny, w domu, jak i poza nim. Tego typu incydenty lub zachowanie określa się mianem przemocy domowej. Gorąca linia ds. przemocy domowej w Sheffield lub

11 Pod tymi numerami osoby lub rodziny doświadczające przemocy domowej otrzymają wsparcie i rady. Można też dzwonić na krajową gorącą linię ds. przemocy domowej tel Narkotyki Posiadanie lub zażywanie nielegalnych substancji, tj. kokaina, amfetamina lub marihuana jest zabronione. Zabrania się także posiadania i zażywania leków na receptę, jeśli recepta nie została wystawiona na nazwisko posiadacza. Więcej informacji na temat nielegalnych substancji znajdziesz pod adresem Broń W UK noszenie przy sobie broni jest zabronione. Do broni zaliczają się noże, broń palna oraz każdy inny przedmiot, stworzony lub wykorzystywany do wyrządzenia szkody. Brytyjski spis powszechny 2011 W niedzielę 27 marca 2011 odbędzie się brytyjski spis powszechny. Podczas spisu liczy się ilość wszystkich ludzi i gospodarstw domowych w kraju. Uzyskane wyniki służą rządowi i samorządom do polepszenia usług dla mieszkańców, w tym ludności Sheffield. Zbiera się dane statystyczne na temat populacji, lecz nie odnośnie poszczególnych osób. Uzyskanych informacji nie przekazuje się żadnym innym jednostkom. W UK spis powszechny odbywa się raz na 10 lat. Przed 1 marca formularz do spisu powszechnego trafi do każdego gospodarstwa domowego w kraju. Jeśli mieszkasz w UK, masz prawny obowiązek wypełnić formularz. Wypełnienie formularza trwa ok. 10 minut. Można go wypełnić przez internet lub odesłać drogą pocztową. W niektórych obszarach formularz zostanie odebrany osobiście. Jeśli w gospodarstwie domowym mieszka więcej niż sześć osób, możesz poprosić o dodatkowe formularze pod numerem Dodatkowe formularze również można wypełnić przez internet. Zostanie uruchomiona wielojęzyczna infolinia, aby pomóc osobom, które mówią słabo po angielsku (lub wcale) w wypełnieniu formularza. 11

12 ZATRUDNIENIE Program Rejestracji Pracowników (WRS - Worker Registration Scheme) Osoby pochodzące z Czech, Estonii, Węgier, Łotwy, Litwy, Polski, Słowacji lub Słowenii, które chcą pracować w UK, mają obowiązek zarejestrować swoje zatrudnienie w Programie Rejestracji Pracowników (WRS). Podanie o rejestrację należy złożyć w ciągu jednego miesiąca po rozpoczęciu pracy w UK lub zatrudnienie zostanie uznane za nielegalne. Rejestracja w WRS kosztuje 90 GBP. UWAGA: W dniu 30 kwietnia 2011 program WRS przestanie istnieć w UK. Osoby pochodzące z jednego z powyższych krajów nie będą miały obowiązku rejestrować swojego zatrudnienia. Najpóźniejsza data rozpoczęcia pracy, jaką trzeba zarejestrować w WRS to 1 kwietnia Jak złożyć podanie? Aby zarejestrować się w WRS, należy wypełnić odpowiedni formularz. Można go uzyskać dzwoniąc pod numer lub pobierając ze strony Brytyjskiej Straży Granicznej (UKBA - UK Border Agency): W pierwszym podaniu należy uwzględnić następujące informacje: list od pracodawcy potwierdzający datę rozpoczęcia zatrudnienia 2 zdjęcia paszportowe ważny paszport lub dowód osobisty opłata rejestracyjna 90 GBP Należy także poprosić pracodawcę o wypełnienie odpowiedniej części formularza, w celu potwierdzenia zatrudnienia. Przed wysłaniem formularza do WRS, należy go skserować. Metody uiszczenia opłaty oraz adres widnieją na formularzu. W przypadku zmiany pracy, należy złożyć wniosek o nowe zaświadczenie o rejestracji w WRS, odnośnie nowego zatrudnienia. Jeśli w danym momencie masz więcej niż jedną pracę, musisz złożyć wniosek o zaświadczenie WRS odnośnie każdego zatrudnienia. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy każde zatrudnienie znalazłeś przez tą samą agencję pośrednictwa pracy. Co się dzieje po rejestracji w WRS? Rejestracja w WRS wymagana jest przez okres 12 miesięcy, po upływie którego mieszkańcy Europejskiej Strefy Ekonomicznej mogą ubiegać się o zezwolenie na pobyt (EEA Residence Permit), umożliwiające pracę bez konieczności rejestracji w WRS. Aby spełnić wymagania konieczne do otrzymania zezwolenia na pobyt, będziesz musiał wykazać, że przez 12 miesięcy nieprzerwanie pozostawałeś w legalnym zatrudnieniu. Jeśli w trakcie tych 12 miesięcy miałeś przerwy w zatrudnieniu, nie mogą one przekroczyć 12

13 łącznie 30 dni. W przeciwnym wypadku, 12-miesięczny okres kwalifikacyjny rozpoczyna się od nowa. Aby złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt należy wypełnić formularz EEA1, dostępny na stronie UKBA: Osoby pochodzące z Bułgarii i Rumunii Osoby pochodzące z Bułgarii lub Rumunii muszą złożyć wniosek o pozwolenie na pracę (work permit) bezpośrednio do UKBA, przed rozpoczęciem pracy w UK. Bez pozwolenia na pracę nie możesz legalnie starać się o pracę w UK. Dalsze informacje i wnioski o pozwolenie na pracę znajdziesz na stronie UKBA: Szukanie pracy w Wielkiej Brytanii Pracę można znaleźć przeglądając oferty pracy w lokalnych gazetach (ogłoszenia są zwykle drukowane tego samego dnia każdego tygodnia, np. w czwartki), lub rejestrując się w agencji pośrednictwa pracy na stronie: Można także skorzystać z tzw. job point w jednym z biur pośrednictwa pracy (JCP - Jobcentre Plus) w Sheffield: Biuro JCP przy Chambers Court (16 Station Road, Chapeltown, Sheffield S35 2XE) Biuro JCP w Hillsborough ( Penistone Rd, Sheffield S6 2GG) Biuro JCP przy Bailey Court (Bailey Court, 112 West Street, Sheffield, S1 3SY) Biuro JCP przy Cavendish Court (Cavendish Court, 9 Bank Street, Sheffield, S1 2DR) Biuro JCP przy Eastern Avenue (19 Eastern Avenue, Sheffield, S2 2FZ) Biuro JCP w Woodhouse (Market Street, Sheffield, S13 7QZ) Praca przez agencję pośrednictwa pracy Agencje pośrednictwa pracy mogą pomóc w znalezieniu pracy w UK. Pracodawcy informują agencje o wolnych stanowiskach, te zaś dostarczają pracowników. Pracodawcy płacą agencjom za znalezienie pracowników. Agencja nie ma prawa pobierać od Ciebie opłaty podczas rejestracji lub po znalezieniu pracy. Jeśli pracodawca nie zapłaci agencji za Twoją pracę, agencja nadal musi Ci zapłacić. Agencja nie ma prawa wstrzymać wypłaty lub ją opóźnić. Twoje wynagrodzenie Krajowa płaca minimalna (National Minimum Wage) 13

14 Rząd brytyjski ustanowił krajową płacę minimalną i zabronił płacić pracownikom według stawek niższych niż te przewidziane w ich przedziale wiekowym. Stawki płacy minimalnej różnią się w zależności od wieku: 21 lat i więcej GBP lat GBP lat GBP Podatek dochodowy (Income Tax) i ubezpieczenie społeczne (National Insurance) Gdy otrzymujesz wypłatę za pracę w UK, pracodawca powinien Ci dać tzw. pasek wynagrodzenia (payslip), na którym widnieją szczegóły wypłaty. Każda osoba zatrudniona w UK musi uiszczać podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne, które są pobierane z wypłaty. Kwota należności zależy od wysokości zarobków, należności zaś są pobierane bezpośrednio z wypłaty, zanim ją otrzymasz. Informacje o tym, jaka kwota podatku i ubezpieczenia zostały potrącone z wypłaty znajdziesz na pasku wynagrodzenia. Każda osoba zatrudniona w UK otrzymuje numer ubezpieczenia społecznego (NINo - National Insurance Number). Numer ten nie jest potrzebny do rozpoczęcia pracy lub rejestracji w WRS, lecz po znalezieniu pracy masz obowiązek złożyć wniosek o NINo. Dzięki NINo pracodawca ma pewność, że wysokość odprowadzanych składek ubezpieczenia społecznego jest prawidłowa. Aby złożyć wniosek o NINo, należy umówić się na spotkanie w JCP dzwoniąc pod numer (Job Centre Helpline) lub odwiedzając stronę eginnersguidetobenefits/dg_ Inne potrącenia z wynagrodzenia Jeśli pracodawca, w ramach zatrudnienia, zapewnia zakwaterowanie i/lub dojazd do pracy i z powrotem, ma prawo pobierać za nie opłaty bezpośrednio z wynagrodzenia. W myśl prawa wysokość tych opłat powinna być umiarkowana. Jeśli jesteś niezadowolony z ich wysokości, porozmawiaj z pracodawcą lub udaj się do jednego z doradców wskazanych na końcu broszury. Umowy o pracę Osoby pracujące w UK powinny otrzymać umowę o pracę. Jeśli nie jesteś pewny odnośnie umowy, którą otrzymałeś, proszę przynieś ją na sesję doradczą w lokalnym biurze (patrz: Porady, poniżej). Dzieci i praca w Wielkiej Brytanii Prawo brytyjskie nie zezwala dzieciom poniżej 16-go roku życia pracować na pełen etat; żadne dziecko nie może też pracować przed godz. 7 rano lub po godz. 7 wieczorem, niezależnie od dnia tygodnia. Rada Miasta Sheffield ma kilka zasad odnośnie dni i godzin, kiedy dzieci mogą pracować w trakcie roku szkolnego i wakacji szkolnych, oraz odnośnie rodzajów pracy, jaką mogą wykonywać. Więcej informacji znajduje się w dziale Zatrudnienie dzieci (Child Employment) na stronie 14

15 Twoje prawa pracownicze Godziny pracy Pracodawca nie powinien wymagać, abyś pracował więcej niż 48 godzin w danym tygodniu, chyba że taka jest Twoja wola i uzgodniłeś to wcześniej z pracodawcą. Poufna pomoc i porady odnośnie godzin pracy dostępne są pod numerem (Pay & Work Rights Helpline). Dni wolne od pracy W UK jest 8 dni roboczych, które są wolne od pracy. Są to tzw. święta bankowe (Bank Holidays). Jako osoba pracująca w pełnym wymiarze godzin (zwykle 5 dni w tygodniu), jesteś uprawniony do minimum 28 dni płatnego urlopu każdego roku, włącznie ze świętami bankowymi. Osobom zatrudnionym w niepełnym wymiarze godzin (zwykle mniej niż 5 dni w tygodniu) należy się proporcjonalnie krótszy urlop. Niektórzy pracodawcy przyznają więcej dni płatnego urlopu niż wymagane ustawowo, zatem warto sprawdzić, co dany pracodawca oferuje przed podjęciem zatrudnienia. Należy także sprawdzić, czy oferta uwzględnia święta bankowe, czy nie. Osobom zatrudnionym przez agencję pośrednictwa pracy przysługują 4 tygodnie płatnego urlopu za każde 12 miesięcy pracy. Niektóre agencje wliczają płacę za urlop (holiday pay) do wypłaty, zamiast udzielenia płatnego urlopu. Przed podjęciem zatrudnienia należy się dowiedzieć, czy dana agencja stosuje takie rozwiązania. Wynagrodzenie chorobowe (sick pay) Pracodawcy w UK mają obowiązek płacić pracownikowi, gdy ten nie może przyjść do pracy z powodu choroby. Jest to tzw. wynagrodzenie chorobowe. Pracodawca musi wypłacić wynagrodzenie chorobowe, jeśli pracownik jest chory co najmniej 4 dni z rzędu. Okres ten uwzględnia weekendy i dni, kiedy zwykle masz wolne. Niektórzy pracodawcy wypłacają chorobowe, jeśli pracownik choruje krócej niż 4 dni; należy to sprawdzić przed podjęciem zatrudnienia. Jeśli nie czujesz się na siłach, by iść do pracy, musisz poinformować o tym pracodawcę. Pracodawca powiadomi Cię, w jaki sposób go informować, np. telefonicznie, do której godziny. Spytaj się pracodawcy, czy wymaga zaświadczenia od lekarza dla potwierdzenia choroby. Zwykle zaświadczenie jest wymagane, gdy dana osoba nie była w pracy tydzień lub dłużej. Wynagrodzenie chorobowe przysługuje osobom, które zarabiają co najmniej 97 GBP tygodniowo. Zgodnie z prawem, pracodawca ma obowiązek wypłacać chorobowe przez maksymalnie 28 tygodni, pod warunkiem, że na prośbę będziesz mógł dostarczyć potwierdzenie choroby od lekarza. Osobom zatrudnionym przez agencje pośrednictwa pracy chorobowe przysługuje na takich samych warunkach, jak innym pracownikom. Urlop macierzyński / tacierzyński Kobiety zatrudnione w UK po zajściu w ciążę są uprawnione do płatnego czasu wolnego od pracy, przed i po urodzeniu dziecka, jest to tzw. urlop macierzyński. Urlop macierzyński przysługuje przez maksymalnie 52 tygodnie, choć jest mało prawdopodobne, by pracownik otrzymał pełną wypłatę za taki okres; zwykle wynagrodzenie wypłacane jest tylko za 39 z wymienionych 52 tygodni. Spytaj pracodawcę odnośnie procedur stosowanych w kwestii urlopu macierzyńskiego. 15

16 Ojcu nowo narodzonego dziecka, przysługuje 1 do 2 tygodni urlopu tacierzyńskiego. Więcej o urlopie macierzyńskim i tacierzyńskim pod adresem Higiena i bezpieczeństwo pracy Każdy pracodawca ma obowiązek zapewnić zdrowe i bezpieczne środowisko pracy. Uwzględnia to dostęp do wszelkich szkoleń i informacji, niezbędnych do bezpiecznego wykonywania obowiązków, a ponadto zapewnienie pracownikom sprzętu ochronnego, potrzebnego w danej pracy. Pracownik ma prawo przerwać pracę, jeśli uważa, że wykonywane czynności stanowią zagrożenie dla niego i/lub innych osób. Pracownikowi przysługuje 20 minut przerwy za każde 6 przepracowanych godzin. Pracodawca nie ma prawa odmówić Ci tych przerw. Jeśli uważasz, że pracodawca nie zapewnił Ci bezpiecznego środowiska pracy lub właściwych przerw, albo nie jesteś pewny, czy otrzymałeś właściwe szkolenie, by móc bezpiecznie wykonywać obowiązki, porozmawiaj z pracodawcą lub jednym z doradców wskazanych na końcu broszury. Aby uzyskać dalsze rady, złożyć skargę na pracodawcę lub jeśli uległeś wypadkowi w pracy i uważasz, że nie zajęto się tym we właściwy sposób, zadzwoń na infolinię Inspekcji Bezpieczeństwa i Higieny Pracy (Health & Safety Executive Information Line), tel Związki zawodowe (Trade unions) Związki zawodowe to organizacje członkowskie dla osób pracujących w UK. Związki współpracują z pracodawcami, by dopilnować, że pracownicy otrzymują uczciwe wynagrodzenie, pracują w bezpiecznym środowisku i nie są eksploatowani lub traktowani nieuczciwie. Każdy zatrudniony w UK ma prawo przystąpić do związku zawodowego i zwrócić się do niego o pomoc w razie wszelkich problemów lub niepokoi związanych z pracą. Członkostwo w związku zawodowym daje także dostęp do bezpłatnych porad prawnych w razie sporu z pracodawcą. Więcej informacji o związkach zawodowych i o tym, jak do nich wstąpić znajdziesz na stronie Kongresu Brytyjskich Związków Zawodowych (Trades Union Congress) lub pod numerem Kongres jest w stanie zapewnić tłumaczenie telefoniczne. Jeśli potrzebujesz tłumacza, zadzwoń pod numer i podaj operatorowi język ojczysty. Ochrona przed dyskryminacją W UK pracodawca nie ma prawa traktować Cię inaczej niż innych pracowników ze względu na płeć, rasę, niepełnosprawność, orientację seksualną, przekonania religijne lub wiek. Pracodawca nie ma także prawa traktować Cię odmiennie po tym, jak zajdziesz w ciążę lub wstąpisz do związku zawodowego. Gdy pracodawca nie stosuje się do powyższych uwag, jest to uważane za dyskryminację. Jeśli uważasz, że pracodawca Cię dyskryminuje, skontaktuj się z jednym z doradców wskazanych na końcu broszury. 16

17 KWESTIE MIESZKANIOWE W UK przeważają dwa typy domów mieszkalnych: mieszkania wynajmowane przez osoby prywatne, należące do niezależnych właścicieli, którzy mogą wyrazić zgodę na wynajęcie mieszkania danej osobie lub rodzinie. Lokale socjalne są zapewniane przez rady miejskie lub władze samorządowe (Local Authorities) i zarejestrowanych właścicieli lokali socjalnych (Registered Social Landlords). Najem mieszkań od osób prywatnych Znalezienie mieszkania Agencje obrotu nieruchomościami (Estate Agents): Wiele agencji to pośrednicy dla osoby wynajmującej, którzy ogłaszają nieruchomość w jej imieniu. Agencje obrotu nieruchomościami często dysponują własnymi listami lokali do wynajęcia. Agencje nieruchomości (Lettings Agencies): W Sheffield mieści się wiele agencji nieruchomości, które specjalizują się w wynajmowaniu zakwaterowania. Prywatne osoby wynajmujące: Dane kontaktowe poszczególnych właścicieli można znaleźć w urzędach pocztowych, kioskach z gazetami i gazetach. Zakwaterowanie dla studentów: Oba uniwersytety posiadają własne biura ds. zakwaterowania, które pomagają przyszłym i obecnym studentom znaleźć mieszkanie. Aby uzyskać pomoc w znalezieniu prywatnego domu do wynajęcia w Sheffield z powyższych źródeł, zadzwoń pod numer lub odwiedź stronę rady miasta: Osoby prywatne wynajmują mieszkania umeblowane lub bez mebli. Jeśli wybierzesz mieszkanie lub dom bez mebli, sam będziesz musiał je wyposażyć. Jeśli zdecydujesz się na mieszkanie lub dom umeblowany, osoba wynajmująca musi dopilnować, aby meble były w dobrym stanie i bezpieczne do użytku. Jeśli dany mebel ulegnie zniszczeniu lub przestanie być bezpieczny do użytku, poproś wynajmującego, aby go wymienił. Umowa najmu (Tenancy Agreement) Jeśli wynajmujesz mieszkanie od osoby prywatnej, stajesz się najemcą. Wynajmujący ma obowiązek dać Ci umowę najmu, która powinna określać wysokość czynszu, termin płatności, oraz informować czy czynsz uwzględnia opłatę za świadczenia dodatkowe, podatek lokalny (więcej informacji niżej) lub o wszelkich innych kwestiach związanych z zakwaterowaniem i długością najmu. Umowa najmu określa też długość okresu wypowiedzenia, jaki wynajmujący musi dać najemcy, jeśli ten ma opuścić lokal, lub jaki najemca lokalu musi dać wynajmującemu, jeśli sam chce się wyprowadzić. Właściciel nie ma prawa dokonać eksmisji bez uprzedniego, pisemnego wypowiedzenia. Jeśli otrzymasz nakaz opuszczenia lokalu mieszkalnego, możesz skontaktować się z 17

18 pracownikiem ds. najmu mieszkań (Tenancy Relations Officer) z rady miasta, pod numerem Jeśli właściciel będzie próbował siłą zmusić Cię do opuszczenia mieszkania, bez wypowiedzenia, zadzwoń niezwłocznie na policję, a następnie pod numer po radę. Kaucje mieszkaniowe (Deposits) Wynajmujący ma prawo poprosić o wpłacenie kaucji mieszkaniowej na początku najmu. Zwykle jest to równowartość czynszu za 4 do 6 tygodni. W myśl prawa, wynajmujący ma obowiązek zdeponować kaucję w ramach niezależnego programu zabezpieczenia kaucji od wynajmu nieruchomości, w ciągu 14 dni od wpłaty kaucji, oraz poinformować Cię, z którego programu skorzystał. Po zakończeniu najmu, kaucja powinna zostać zwrócona najemcy, choć w następujących sytuacjach wynajmujący ma prawo potrącić określoną kwotę: uszkodzenie mienia niezapłacony czynsz brakujące przedmioty koszt posprzątania lokalu (jeśli najemca tego nie uczynił przed wyprowadzką) Możesz poprosić o rachunek za określone potrącenia z kaucji. Jeśli uważasz, że dane kwoty zostały potrącone niesłusznie, skontaktuj się z organizacją, która przechowywała kaucję, a uczynione zostaną starania, by pomóc Tobie i wynajmującemu rozwiązać problem. Więcej informacji o kaucjach oraz programach zabezpieczenia kaucji znajdziesz pod adresem: Książeczka czynszowa (Rent Book) Jeśli opłacasz czynsz w gotówce, wynajmujący ma obowiązek dać Ci pisemne pokwitowanie. Pokwitowanie może znajdować się w książeczce czynszowej (do nabycia w sklepie papierniczym i innych) lub w każdej innej książeczce. W książeczce powinna być informacja o tym, kiedy dokonano opłat czynszowych i w jakiej wysokości. W momencie opłacania czynszu, w książeczce powinny zostać odnotowane kwota i termin wpłaty. Wynajmujący lub osoba pobierająca czynsz powinny także złożyć swój podpis. Książeczkę należy przekazać najemcy. Kawalerki (bedsits) i najem zakwaterowania z innymi Osoby stanu wolnego mogą zdecydować się wynająć pokój z osobnymi udogodnieniami w dużym budynku, czyli tzw. kawalerkę. Można też wynająć pokój w domu, w którym udogodnienia dzieli się z innymi lokatorami. Standard mieszkań wynajmowanych od osób prywatnych W UK istnieją określone prawa, by dopilnować, że mieszkania oferowane przez osoby prywatne są bezpieczne i w dobrym stanie, że właściciele traktują swoich najemców właściwie, a także, że najemcy zachowują się odpowiednio. W Radzie Miasta Sheffield mieści się zespół ds. jakości wynajmowanych mieszkań (Private Rented Standards Team), którego zadaniem jest zapewnienie, by standard mieszkań był jak najwyższy. 18

19 Z myślą o bezpieczeństwie osób wynajmujących kawalerki lub mieszkających z innymi lokatorami, wprowadzono dodatkowe wymagania odnośnie tego typu nieruchomości. Wynajmujący ma obowiązek zamontować takie środki bezpieczeństwa, jak: czujniki dymu i ognia oraz drzwi pożarowe (drzwi o wyższej odporności na działanie ognia), a także utrzymywać dzielone i zewnętrzne części nieruchomości w dobrym stanie. Zespół ds. jakości mieszkań rozpatruje skargi lub problematyczne kwestie odnośnie wynajmowanych mieszkań. Jeśli potrzebujesz rady odnośnie swego mieszkania lub chcesz złożyć skargę, proszę zadzwoń na infolinię zespołu, tel Lokale socjalne Lokale socjalne przysługują w UK tylko niektórym osobom. Jeśli zarejestrowałeś się w WRS i pracujesz, możesz złożyć podanie do Rady Miasta Sheffield o lokal socjalny. Po likwidacji WRS w dniu 30 kwietnia 2011 wciąż będziesz mógł ubiegać się o mieszkanie socjalne. Pytania odnośnie podań prosimy kierować do miejskiego zespołu pomocy mieszkaniowej (Housing Solutions Service), na adres wskazany niżej. Nie wszystkie podania o mieszkanie socjalne zostaną rozpatrzone pozytywnie. Najpierw trzeba ustalić, czy Ty i Twoja rodzina jesteście w najwyższej potrzebie mieszkaniowej. Osoby, które nie zaliczają się do tej kategorii, lub uznane za bezdomne z własnego wyboru, będą musiały szukać zakwaterowania na własną rękę. Osoby bezdomne lub zagrożone bezdomnością powinny udać się po poradę do miejskiego zespołu pomocy mieszkaniowej. Z pracownikiem zespołu można spotkać się w biurze organizacji First Point w budynku Howden House (Union Street, Sheffield, S1 2SH). Biuro jest czynne od pon. do piątku, w godz Zespół pomocy mieszkaniowej jest także dostępny pod numerem lub Świadczenia dodatkowe (gaz, prąd i woda) Osoby, które mieszkają w lokalu socjalnym lub wynajmują mieszkanie od osoby prywatnej muszą opłacać rachunki za gaz, prąd i wodę. Osoby, które nie płacą rachunków mogą zostać odcięte od dostaw tych surowców. Czasem wynajmujący wliczają wspomniane opłaty do czynszu. Przed wprowadzeniem się warto spytać, jakie opłaty są uwzględnione w czynszu. Po wprowadzeniu się do mieszkania należy się dowiedzieć, która firma zaopatruje budynek w gaz i prąd. Można to uczynić dzwoniąc pod numer (gaz) i (prąd). Operator poprosi o adres i kod pocztowy budynku, a następnie poda dane kontaktowe do właściwych dostawców gazu i prądu. Następnie skontaktuj się z dostawcami i poinformuj ich, że od tej pory Pan / Pani / Państwo będziecie opłacać rachunki za dostawy gazu i prądu. Operator poprosi o imię i nazwisko, adres nieruchomości oraz datę wprowadzenia się. Ponadto wyjaśni, w jaki sposób uiszczać opłaty. Liczniki przedpłatowe Licznik przedpłatowy umożliwia dokonywanie opłat za gaz lub prąd na bieżąco, za pomocą karty elektronicznej (smart card), kluczyka lub monety (czasem żetonu). Kartę lub kluczyk doładujesz w urzędzie pocztowym i niektórych kioskach z gazetami. Pamiętaj, że jeśli posiadasz licznik, gaz lub prąd zostaną dostarczone dopiero po dokonaniu przedpłaty. 19

20 Woda Sheffield jest zaopatrywane w wodę przez firmę Yorkshire Water. Należy skontaktować się z firmą pod numerem Operator poprosi o potwierdzenie daty wprowadzenia się do lokalu. Opłaty za wodę będą naliczane od tej daty. Domowe wizyty dostawców gazu, prądu i wody Przedstawiciel firmy dostarczającej dany surowiec może czasem odwiedzić Cię w domu. Jeśli przedstawiciel zapuka do Twoich drzwi, poproś, aby się wylegitymował dla potwierdzenia tożsamości. Przedstawiciela nie należy wpuszczać do mieszkania lub udzielać mu jakichkolwiek informacji, jeśli nie okaże takiego dowodu. Jeśli masz obawy odnośnie tego, kto dzwonił do Twojego domu, skontaktuj się z policją pod numerem (Police General Enquiries). Podatek lokalny (Council Tax) Podatek lokalny służy pokryciu kosztów usług, jakich rada miejska udziela mieszkańcom Sheffield, tj. edukacja, usługi społeczne i komunalne czy zbiórka odpadów z gospodarstw domowych. Na adres każdego domu lub mieszkania wysyłany jest rachunek za podatek lokalny i osoby mieszkające w danym lokalu mają obowiązek go opłacić. Należy poinformować radę miasta o tym, kto opłaca podatek lokalny za daną nieruchomość. Prosimy odwiedzić organizację First Point w budynku Howden House (Union Street, Sheffield, S1 2SH). Biuro jest czynne od pon. do piątku, w godz Z radą miasta można się także skontaktować pod numerem lub pisząc na Czy przysługuje mi pomoc w pokryciu kosztów mieszkania? Osobom pracującym i zarejestrowanym w WRS, może przysługiwać zasiłek mieszkaniowy (Housing Benefit) i/lub zasiłek na podatek lokalny (Council Tax Benefit). Po likwidacji WRS w dn. 30 kwietnia 2011, wciąż będzie można się ubiegać o wspomniane zasiłki. O przyznaniu zasiłku zadecydują okoliczności osoby, tj. wysokość zarobków własnych i członków jej rodziny oraz koszt mieszkania. Aby dowiedzieć się, czy przysługuje Ci pomoc, udaj się do biura organizacji First Point w budynku Howden House (Union Street, Sheffield, S1 2SH), czynnego od pon. do piątku, godz , lub skontaktuj się z lokalnym biurem pośrednictwa pracy (dane kontaktowe w części Zatrudnienie ). Przeludnienie Prawo brytyjskie reguluje ilość osób, które mogą mieszkać bezpiecznie w jednym mieszkaniu lub domu. Jeśli dom zamieszkuje więcej osób niż dopuszczalne, mówi się o przeludnieniu. Przeludnienie może być źródłem problemów, zarówno dla mieszkańców lokalu, jak i dla sąsiadów. Na przykład, może prowadzić do uszkodzenia nieruchomości i znajdujących się w niej urządzeń. Duża ilość osób w budynku może także powodować hałas, uciążliwy dla sąsiadów, lub nadmierną ilość śmieci, co jest uciążliwe dla służb porządkowych. Niewywiezione śmieci przyciągają szkodniki, co może prowadzić do chorób. Należy pamiętać, że jako najemca lokalu jesteś odpowiedzialny za liczbę osób, które go zamieszkują. Jeśli rada miasta otrzyma informację, że dany lokal zamieszkuje zbyt wiele osób, odwiedzi Cię pracownik rady, który dokona inspekcji, porozmawia o problemie oraz poinformuje, co zrobić, by uniknąć przeludnienia. Pracownik omówi także problem z wynajmującym. 20

21 Aby nie narazić się na konieczność opuszczenia lokalu, będziesz musiał dostosować się do zaleceń rady miasta. Jeśli po otrzymaniu zawiadomienia o konieczności zmniejszenia liczby mieszkańców lokal wciąż będzie przeludniony, sprawa może trafić do sądu. Jak być dobrym sąsiadem? Należy pamiętać, że Twoje zachowanie nie powinno być uciążliwe dla sąsiadów. Ta zasada oznacza także, że sam również masz prawo mieszkać bez doświadczania uciążliwości ze strony sąsiadów. Aby uniknąć sporów między Tobą a sąsiadami, pamiętaj by nie włączać głośno muzyki, zwłaszcza po godzinie 23-ej, a także by zachowywać się tak cicho, jak to możliwe, gdy wychodzisz lub wracasz do domu późno w nocy lub we wczesnych godzinach rannych. Jeśli sąsiad stwarza uciążliwy hałas lub jeśli Cię nęka (np. obraźliwy język, uszkadzanie mienia), możesz zadzwonić do Służb Środowiskowych (Environmental Services), tel / Jeśli Tobie lub Twojej rodzinie grozi niebezpieczeństwo, niezwłocznie zadzwoń pod numer 999. Odpady z gospodarstw domowych / recykling Odpady z gospodarstw domowych i odpady do ponownego przetworzenia (recyklingu) należy wrzucić do właściwego pojemnika lub pudła, aby służby porządkowe mogły je usunąć: Czarny pojemnik przeznaczony jest wyłącznie na codzienne odpady z gospodarstwa domowego. Niebieski pojemnik przeznaczony jest wyłącznie na szklane butelki i słoiki, puszki metalowe i blaszane oraz butelki plastikowe do recyklingu. Niebieskie pudło przeznaczone jest na papier i tekturę do recyklingu. Lokatorzy mieszkań mogą otrzymać dodatkowy niebieski pojemnik na papier i tekturę, którego należy używać wspólnie z lokatorami sąsiadujących mieszkań. Rada Miasta Sheffield wywozi codzienne odpady z gospodarstw domowych określonego dnia w tygodniu. Niebieski pojemnik i pudło opróżniane są co drugi tydzień. Aby dowiedzieć się, którego dnia wywożone są odpady z gospodarstwa domowego oraz odpady do recyklingu, spytaj sąsiada lub zadzwoń pod numer i wybierz opcję 1. Codzienne odpady należy umieścić w worku na śmieci i wrzucić do czarnego pojemnika. Każdego wieczora przed dniem zbiórki śmieci, pojemnik należy wystawić na zewnątrz, z przodu budynku. Po usunięciu śmieci jak najszybciej schowaj pojemnik do środka. Służby nie wywiozą śmieci, jeśli klapa pojemnika nie jest szczelnie zamknięta lub jeśli pojemnik jest przepełniony. Niebieskie pojemniki i pudła nie zostaną opróżnione, jeśli wrzucisz do nich codzienne odpady lub niewłaściwe odpady do recyklingu. Jeśli uznasz, że dany pojemnik nie może pomieścić ilości śmieci, którą wytwarzasz, lub jeśli nie masz pojemnika do recyklingu, proszę zadzwoń pod numer Inne odpady z gospodarstwa domowego do ponownego przetworzenia, tj. plastik, dodatkowe szkło, puszki, papier, tekstylia i ubrania można utylizować w specjalnie do tego 21

22 przeznaczonych miejscach, tzw. recycling sites. Aby dowiedzieć się, gdzie się one znajdują zadzwoń pod numer lub odwiedź stronę Dodatkowych odpadów nie należy wyrzucać na chodnik lub do ogrodu z przodu lub tyłu budynku. Pozostawianie odpadów pokarmowych lub mebli tapicerowanych w ogrodach przyciąga szkodniki i powoduje choroby. Rada Miasta może też nałożyć opłatę za wywóz tych odpadów. 22

23 ZDROWIE Każdy mieszkaniec UK ma dostęp do służby zdrowia oraz porad zdrowotnych. W Sheffield istnieje szeroka oferta porad zdrowotnych informacje o tym, jak i kiedy uzyskać porady znajdują się poniżej. Jest rzeczą bardzo istotną, aby wybrać właściwą usługę odnośnie każdej ze swych potrzeb zdrowotnych. Samoopieka Wiele chorób lub objawów można wyleczyć samemu w domu, stosując lekarstwa sprzedawane bez recepty oraz dużo odpoczywając. Samoopieka to najlepszy sposób leczenia wielu drobnych chorób i obrażeń. Farmaceuci i aptekarze (Pharmacists & Chemists) Apteki znajdują się w całym Sheffield. Lokalni farmaceuci to wysoce wyszkoleni pracownicy ochrony zdrowia. Udzielają porad odnośnie drobnych i powszechnych chorób oraz wydają tzw. lekarstwa bez recepty. Zawsze postępuj wg. zaleceń farmaceuty. Więcej na stronie: harmacy Bezpośredni kontakt z Państwową Służbą Zdrowia (NHS Direct) Jeśli nie jesteś pewien, jakiego rodzaju leczenia potrzebujesz lub co Ci dolega, skontaktuj się z NHS Direct pod numerem NHS Direct to linia, która daje dostęp do poufnej oceny stanu zdrowia i porad będziesz mógł porozmawiać z pielęgniarką o dolegliwości. Porady zdrowotne i informacje znajdziesz także na stronie NHS Direct: Lekarze rodzinni (GPs - General Practitioners) GPs to lekarze, którzy zajmują się szerokim zakresem dolegliwości fizycznych i umysłowych, mogą także wypisywać recepty na lekarstwa niedostępne w aptece. W przychodni GP można otrzymać szczepienia, poradę odnośnie zdrowego trybu życia oraz skierowanie do innych służb zdrowia. GPs pracują w lokalnych przychodniach. Osoby zarejestrowane w przychodni mogą się umówić na spotkanie z GP kiedykolwiek tego potrzebują. Odnośnie niektórych dolegliwości, zamiast spotkania z GP, osoba z przychodni może umówić wizytę u pielęgniarki. W niektórych przychodniach odbywają się tzw. drop-in sessions, umożliwiające pacjentom spotkanie się z lekarzem bez wcześniejszego umawiania się na wizytę. Jeśli musisz spotkać się z lekarzem, gdy przychodnia jest zamknięta, zostaniesz skierowany do służb przyjmujących poza zwykłymi godzinami pracy, które doradzą, co zrobić w danej sytuacji. Po zmianie miejsca zamieszkania należy zarejestrować siebie i członków rodziny w miejscowej przychodni GP. Adres przychodni znajdziesz na stronie: Aby się zarejestrować, należy iść do przychodni lub do niej zadzwonić. Recepcjonista poprosi o wypełnienie formularza rejestracyjnego dla nowych pacjentów, a następnie umówi Cię na badanie kontrolne. 23

24 W razie trudności podczas rejestracji, zadzwoń do wydziału rejestracji nowych pacjentów w Sheffield pod numer lub skontaktuj się ze Służbą ds. Kontaktów z Pacjentami (PALS - Patient Advice and Liaison Service) pod numerem Miejska przychodnia lekarza rodzinnego w Sheffield (Sheffield City GP Health Centre) Przychodnia oferuje dostęp do opieki zdrowotnej lekarza rodzinnego, bez konieczności rejestrowania się jako pacjent. Nie musisz umawiać się wcześniej na wizytę, przychodnia prowadzi tzw. drop-in sessions (jak wyżej). Przychodnia jest czynna w godz , 7 dni w tygodniu, każdego dnia roku. Adres przychodni: Sheffield City GP Health Centre Rockingham House Broad Lane Sheffield, S1 3PB Z przychodnią można się także skontaktować pod numerem lub drogą mailową Więcej informacji o przychodni i jej usługach znajdziesz na stronie: Poradnia ambulatoryjna (NHS Walk-In Centre) Z pielęgniarką można się spotkać w poradni ambulatoryjnej. Poradnie pomagają w leczeniu drobnych chorób i infekcji i nie trzeba się wcześniej umawiać na wizytę. Poradnia jest czynna w godz. 08:00-20:00 każdego dnia w roku. 24

25 NHS Walk-In Centre B Floor Royal Hallamshire Hospital Glossop Road Sheffield S10 2JF Nagłe wypadki Nagły wypadek to sytuacja, w której osoba doświadcza utraty przytomności, mocnego krwawienia, trudności z oddychaniem, gdy występuje podejrzenie złamania kości lub silny ból lub uraz bezpośrednio zagrażający życiu lub zdrowiu osoby. O nagłym wypadku mówimy też, gdy znana nam osoba zachowuje się w sposób zagrażający jej lub innym. Jeśli Tobie lub komuś znajomemu zdarzy się nagły wypadek lub sytuacja zagrażająca życiu, zadzwoń niezwłocznie pod numer 999 i wezwij karetkę pogotowia (ambulance). Szpitalne oddziały ratunkowe (A&E - Accident and Emergency) udzielają opieki w nagłych wypadkach osobom z objawami poważnej choroby lub ciężkiego urazu. Na oddziałach ratunkowych jest bardzo duży ruch. Należy z nich korzystać jedynie w bardzo poważnych lub zagrażających życiu sytuacjach. W Sheffield, na terenie szpitala Northern General Hospital, mieści się oddział ratunkowy dla dorosłych (osoby powyżej 16-go roku życia), natomiast na terenie szpitala Sheffield Children s Hospital mieści się oddział ratunkowy dla dzieci (osoby poniżej 16-go roku życia). Oddział ratunkowy (A&E) dla dorosłych Northern General Hospital Herries Road Sheffield S5 7AU Oddział ratunkowy (A&E) dla dzieci Sheffield Children's Hospital Western Bank Sheffield South Yorkshire S10 2TH Oddział leczenia drobnych urazów (Minor Injuries Unit) (wyłącznie osoby dorosłe) Niniejszy oddział pomaga dorosłym z mniej poważnymi urazami, tj. zwichnięcie, skaleczenie czy zadrapanie. Oddział pomaga w większości drobnych urazów, tj. skaleczenie i stłuczenie, drobne oparzenie, pęknięcie ręki, przedramienia, podudzia i stopy. Oddział nie udziela pomocy przy urazach klatki piersiowej, pleców, bioder lub ud. Oddział jest czynny każdego dnia w godz. 08:00-20:00 i mieści się pod adresem: B Floor Royal Hallamshire Hospital Glossop Road Sheffield S10 2JF Położne (Midwives) i pielęgniarki środowiskowe (Health Visitors) Położne opiekują się kobietami, niemowlętami oraz ich rodzinami od momentu zajścia w ciążę aż do okresu tuż po urodzeniu dziecka. Jeśli podejrzewasz, że zaszłaś w ciążę, skontaktuj się z położną za pośrednictwem swojego GP. 25

26 Pielęgniarki środowiskowe to wykwalifikowane pielęgniarki, które pracują w przychodniach GP, pogotowiach ambulatoryjnych i niektórych ośrodkach dla dzieci (Children s Centre). Jeśli spodziewasz się dziecka, pielęgniarka środowiskowa skontaktuje się z Tobą i umówi na pierwszą wizytę. Pielęgniarka będzie pomagać Tobie, Twojemu dziecku i rodzinie do momentu ukończenia 5-go roku życia przez dziecko, w razie potrzeby pomoże Ci także uzyskać dodatkową pomoc. Więcej informacji udziela infolinia Health Visitor Service pod numerem Leczenie dentystyczne W UK można się zarejestrować u dentysty jako pacjent Państwowej Służby Zdrowia (NHS National Health Service) lub osoba prywatna. Pacjenci NHS uiszczają opłaty tylko do określonej kwoty, natomiast osoby prywatne muszą się liczyć z wyższymi kosztami leczenia. W Sheffield liczba dentystów, którzy przyjmują pacjentów NHS jest ograniczona i możliwe, że będziesz musiał się zarejestrować jako osoba prywatna. Informacje odnośnie lokalnych poradni dentystycznych są dostępne pod numerem (Dental Helpline). Nagraj swoje dane kontaktowe na automatycznej sekretarce, a pracownik infolinii oddzwoni do Ciebie i poda dane dentystów przyjmujących pacjentów NHS w danym rejonie. Informacje te są również dostępne na stronie: Osoby potrzebujące nagłego leczenia dentystycznego prosimy o kontakt z całodobową infolinią Urgent Dental Care pod numerem

27 DZIECI I MŁODZIEŻ Edukacja dzieci System edukacyjny w Anglii może różnić się od systemu w Polsce. W Anglii dzieci zaczynają uczęszczać do szkoły w wieku 4 5 lat. Najpierw idą do szkoły podstawowej (primary school), która dzieli się na: infant school (pierwszy etap nauczania; dzieci do 7- go roku życia) oraz junior school (właściwa szkoła podstawowa; dzieci w wieku 7 11 lat). Następnie, dzieci przechodzą do szkoły średniej (secondary school), dla uczniów w wieku lat. Frekwencja szkolna Na mocy prawa brytyjskiego, dzieci między 4/5 a 16-ym rokiem życia mają obowiązek chodzić do szkoły w pełnym wymiarze godzin lekcyjnych. Rodzice lub opiekunowie prawni dziecka mają obowiązek dopilnować, aby dziecko uczęszczało do szkoły. Zajęcia szkolne odbywają się zwykle w godz , choć nie każda szkoła ma identyczny harmonogram. Jeśli dziecko nie może iść do szkoły z powodu choroby lub innej przyczyny, rodzic lub opiekun ma obowiązek powiadomić szkołę. Jeśli natomiast chcesz w trakcie roku szkolnego zabrać dziecko na wakacje, przed udaniem się na wypoczynek musisz uzyskać pozwolenie szkoły. Jeśli nie poinformujesz szkoły o wszelkich nieobecnościach dziecka, może ono stracić miejsce w szkole. Szkołę należy także poinformować o zmianie miejsca zamieszkania i wynikającej z tego konieczności znalezienia nowej szkoły dla dziecka, bliżej domu. Jest istotne, aby szkoła posiadała aktualne dane kontaktowe rodziców, także w przypadku ich zmiany (np. zmiana numeru telefonu) należy szkołę zawiadomić. Jeśli nie zawiadomisz szkoły o nieobecności dziecka, szkoła poinformuje zespół ds. nieobecności dzieci w szkole (CME - Children Missing from Education Team). Zespół skontaktuje się z innymi służbami, aby ustalić miejsce przebywania dziecka. Zespół CME skontaktuje się także z organami odpowiedzialnymi za wydawanie zasiłku na dziecko oraz ulg podatkowych. Jeśli dziecko nie uczęszcza do szkoły, wymienione świadczenia mogą zostać wstrzymane lub zawieszone, a wobec rodziców / opiekunów, którzy pobierali świadczenia w sposób oszukańczy, mogą zostać podjęte kroki sądowe. Jak uzyskać miejsce w szkole? Aby znaleźć miejsce w szkole dla swojego dziecka, skontaktuj się z miejskim zespołem ds. przyjęć uczniów (Pupil Admissions Team), pod numerem Pracownik zespołu zada kilka pytań, a następnie połączy Cię z zespołem CME, pod numerem Pracownik CME umówi się z Tobą na spotkanie w celu wypełnienia podania o przyjęcie dziecka. Podanie zostanie przekazane do rozpatrzenia i w ciągu 10 dni otrzymasz listowną odpowiedź, do której szkoły dziecko zostało przyjęte. Następnie skontaktuj się ze szkołą, aby ustalić termin rozpoczęcia nauki przez dziecko. 27

28 Uwaga wypełniając podanie oświadczasz, że chciałbyś, aby dziecko otrzymało miejsce w danej szkole. Wypełnienie podania nie oznacza jednak, że dziecko zostało do wskazanej szkoły zapisane. Edukacja dzieci poniżej 5-go roku życia Edukacja początkowa Wszystkim dzieciom w wieku 3 i 4 lat przysługuje 15 godzin bezpłatnej edukacji początkowej, przez 38 tygodni w roku. Edukacja początkowa jest dostępna do momentu ukończenia przez dziecko wieku szkolnego (compulsory school age). Zajęcia zwykle odbywają się w przedszkolu przyległym do szkoły podstawowej lub w ośrodku dla dzieci. Dzieci zwykle chodzą do przedszkola rano lub po południu. Niektóre przedszkola zapewniają płatną, całodniową opiekę nad dziećmi (patrz: Opieka nad dziećmi, poniżej). Klasa zerowa Od września 2011 r., każde 4-letnie dziecko będzie mogło zacząć naukę od klasy zerowej. Jest to pierwsza klasa szkoły podstawowej, zaczynająca się we wrześniu, po 4-ch urodzinach dziecka. W zależności od daty urodzenia dziecka, rodzice / opiekunowie mogą poprosić o przesunięcie daty przyjęcia na styczeń lub kwiecień. Wiek szkolny pozostaje bez zmian każde dziecko ma obowiązek rozpocząć naukę w semestrze szkolnym rozpoczynającym się po 5-ch urodzinach dziecka. Więcej informacji udziela zespół ds. przyjęć uczniów, pod numerem Wsparcie dla dzieci w szkole Posiłki szkolne Rodzice powinni dopilnować, aby dziecko miało zapewniony posiłek w ciągu dnia, w postaci drugiego śniadania lub poprzez korzystanie z posiłków szkolnych. Posiłki szkolne zwykle kosztują ok GBP dziennie od dziecka. Dzieci zwykle nie są wypuszczane poza teren szkoły w ciągu dnia, aby zjeść posiłek. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy szkoła ustaliła z rodzicami, że dziecko będzie jadło w domu. Aby dowiedzieć się, czy dziecku przysługują darmowe posiłki szkolne, proszę pytać w szkole lub w biurze organizacji First Point w budynku Howden House (Union Street, Sheffield S1 2SH), czynnym od pon. do piątku, w godz Darmowy transport Jeśli dziecko mieszka dalej niż 2 mile (dzieci uczęszczające do szkoły podstawowej) lub 3 mile (dzieci uczęszczające do szkoły średniej) od szkoły, przysługuje mu darmowy bilet autobusowy na przejazdy do szkoły. Jeśli dziecku przysługują darmowe posiłki szkolne, lub jeśli rodzic/opiekun otrzymuje ulgę podatkową dla osób pracujących (Working Tax Credit) maksymalnej wysokości, to dziecku również może przysługiwać darmowy bilet autobusowy. Więcej informacji udziela szkoła lub urzędnik ds. przewozu dzieci do szkoły (Home to School Transport Officer) pod numerem Nauka języka angielskiego Możliwe, że Twoje dziecko nie uczyło się dotychczas języka angielskiego. Możliwe też, że chcesz aby szybko zaczęło mówić po angielsku, jednak dziecko należy oprócz tego 28

29 zachęcać, by w domu lub szkole posługiwało się językiem ojczystym. W ten sposób dziecku będzie łatwiej nauczyć się mówić po angielsku. Działające w Sheffield biuro ds. wyrównywania szans edukacyjnych dla mniejszości etnicznych i osób przyjezdnych (EMTAS - Ethnic Minority & Travellers Achievement Service) współpracuje ze szkołami i wspiera dzieci z zagranicy, dla których język angielski nie jest językiem ojczystym. Jeśli masz pytania lub jakiekolwiek obawy odnośnie wsparcia udzielanemu dziecku przez szkołę, możesz skontaktować się z EMTAS pod numerem Przemoc w szkole Niektóre dzieci mogą paść ofiarą przemocy w szkole. Ma ona zwykle postać znęcania się celowych, krzywdzących zachowań, powtarzanych przez dany okres czasu. Może to być przemoc fizyczna, np. uderzanie czy kopanie, lub słowna, np. obelżywe komentarze lub wyzwiska. Zastraszanie może mieć także formę niepośrednią, np. gdy dzieci opowiadają plotki na temat innych dzieci. Powyższe zjawiska są nie do zaakceptowania. Jeśli myślisz, że Twoje dziecko jest ofiarą znęcania się, niezwłocznie poinformuj o tym szkołę. Szkoła powinna zawsze wspierać dziecko i przeciwdziałać przemocy. Dzieci powyżej 16-go roku życia Ustawowy termin opuszczenia szkoły przez dzieci w wieku 16 lat to ostatni piątek czerwca w roku szkolnym, kiedy dziecko ukończyło 16 lat. Po tej dacie, dziecko może zapisać się do college u w celu dalszej nauki lub podjąć zatrudnienie. Organizacja Sheffield Futures udziela darmowych informacji, porad i wskazówek dla młodzieży, aby ułatwić dokonywanie wyborów odnośnie pracy, wykształcenia i szkoleń. Z organizacją można się skontaktować bezpośrednio pod numerem , lub za pośrednictwem bezpłatnej infolinii Więcej na stronie Opieka nad dziećmi Osoby pracujące mogą potrzebować opieki dla dzieci poniżej 5-go roku życia. Jeśli dziecko uczęszcza do szkoły, opieka może być także potrzebna przed pójściem lub po powrocie ze szkoły oraz podczas wakacji. W tym celu, niektórzy korzystają ze żłobka lub ośrodka dla dzieci, inni zaś korzystają z opiekunki do dzieci. Wszystkie instytucje lub osoby zajmujące się dziećmi poniżej 8-go roku życia przez dłużej niż 2 godziny dziennie muszą być zarejestrowane w Ofsted organizacji nadzorującej jakość opieki nad dziećmi. Należy sprawdzić, czy opiekun Twojego dziecka jest zarejestrowany w Ofsted. Koszt opieki nad dziećmi może się wahać. Aby uzyskać informacje odnośnie kosztów opieki, wyboru właściwego opiekuna, oraz możliwości dostępnych w Twoim rejonie, skontaktuj się z Sheffield Information Link pod numerem lub adresem mailowym W szkole można także uzyskać informacje na temat tzw. klubu śniadaniowego (breakfast club) i zajęć pozaszkolnych (after school clubs). 29

30 PORADY Jeśli podczas pobytu w Sheffield potrzebujesz porad lub pomocy, skontaktuj się z jednym z licznych biur doradczych w mieście. Zwykle tego typu organizacje mogą zapewnić tłumacza ustnego. Poniżej wymieniliśmy kilka głównych instytucji doradczych w Sheffield: Biuro porad obywatelskich (CAB - Citizens Advice Bureau) Biura CAB dostarczają darmowych i niezależnych informacji za pośrednictwem ponad 400 oddziałów w UK. Poniżej widnieją dane kontaktowe dwóch głównych biur CAB w Sheffield. Możesz także znaleźć biuro bliżej domu na stronie Pitsmoor Citizens Advice Bureau 30 Spital Hill, Sheffield, S4 7LG Tel Godziny porad: pon., środa i piątek, Sharrow Citizens Advice Bureau London Road, Sheffield, S2 4ND Tel Godziny porad: pon., środa i czwartek, Związek doradczy społeczności z Pakistanu (PACA Pakistan Advice and Community Association) 127 Page Hall Road, Sheffield, S4 8GU Tel PACA udziela porad dla emigrantów odnośnie wszystkich aspektów życia i prawa w UK. PACA organizuje także sesje doradcze z udziałem tłumaczy ustnych dla osób ze Słowacji. Na sesję nie trzeba się wcześniej umawiać, odbywają się one w każdy pon. w godz Godziny porad ogólnych: pon., wt. i czw., ; środa Biuro doradcze w Tinsley (Tinsley Advice Service) Bawtry Road, Tinsley, Sheffield, S9 1UE Tel Biuro doradcze w Tinsley zatrudnia 2 doradców mówiących po polsku i po słowacku, a także kilku wolontariuszy mówiących po rumuńsku i po słowacku. Biuro prowadzi sesje doradcze (bez konieczności umawiania się) w każdy pon., wt. i czw. w godz W każdy pon. i wt., w godz , odbywa się także sesja doradcza dla osób z krajów UE. Biuro doradcze w Firth Park (Firth Park Advice Centre) 9 Stubbin Lane, Sheffield, S5 6QG Tel Sesje doradcze (bez umawiania się): pon., środa i piątek , czwartek

31 Porady prawne dla mieszkańców (CLA - Community Legal Advice) Tel Na stronie CLA znajdziesz szereg podstawowych porad prawnych w takich kwestiach jak: pieniądze, zatrudnienie, mieszkanie i edukacja. Za pośrednictwem strony znajdziesz także przedstawiciela prawnego blisko miejsca zamieszkania (będzie Ci potrzebny kod pocztowy). Jeśli nie możesz znaleźć potrzebnych informacji na stronie, skontaktuj się z CLA telefonicznie. Strona internetowa Advice Sheffield Za pomocą tej strony znajdziesz biuro doradcze najbliżej Twojego domu, zasięgniesz porad internetowych oraz uzyskasz informacje o swoich prawach. Strona jest dostępna w języku polskim. 31

32 INNE ZAJĘCIA I USŁUGI W SHEFFIELD Biblioteki publiczne (Sheffield Libraries) Każdy mieszkaniec Sheffield może za darmo zapisać się i korzystać z lokalnej biblioteki. Aby się zapisać, należy wypełnić formularz rejestracyjny. Formularz można wypełnić w bibliotece (poproś pracownika o formularz) lub można go pobrać ze strony i po wypełnieniu zanieść do lokalnej biblioteki. Będziesz musiał okazać dowód tożsamości, tj. paszport lub oficjalne pismo. Będziesz musiał także potwierdzić adres zamieszkania, np. za pomocą oficjalnego pisma z organizacji dostarczającej gaz, prąd lub wodę, lub z Rady Miasta. Jeśli nie jesteś w stanie potwierdzić miejsca zamieszkania, wciąż będziesz mógł zapisać się do biblioteki, lecz nie będziesz mógł wypożyczać tak wielu zasobów jak osoby z pełnym członkostwem. Więcej o bibliotekach publicznych w Sheffield na stronie: Pełnoprawni członkowie biblioteki mogą: wypożyczyć do 15 książek za jednym razem wypożyczyć 5 płyt z muzyką i 5 płyt DVD za jednym razem korzystać z komputerów w bibliotece z dostępem do internetu dowiedzieć się o wydarzeniach i zajęciach w Twoim rejonie i w całym Sheffield czytać gazety i magazyny Wiele bibliotek oferuje książki i magazyny w językach obcych. Jeśli w Twojej lokalnej bibliotece nie ma takich zasobów, jej pracownik poinformuje Cię, które biblioteki w Sheffield takimi zasobami dysponują. Biblioteki organizują także zajęcia dla dzieci i rodzin spytaj się w lokalnej bibliotece, jakie zajęcia są dostępne i w jaki sposób można do nich dołączyć. Zajęcia sportowe w Sheffield W Sheffield mieści się wiele ośrodków rekreacyjnych i pływalni, przeznaczonych do użytku publicznego, między innymi ośrodek rekreacyjny Ponds Forge Leisure Centre w centrum miasta. Aby dowiedzieć się więcej o ośrodkach wypoczynkowych w Twojej okolicy, zadzwoń pod numer lub odwiedź stronę: Dzieci poniżej 5-go roku życia, zamieszkałe w Sheffield, mogą uzyskać darmowy wstęp na pływalnie i inne zajęcia sportowe. Osoby poniżej 18-go lub powyżej 60-go roku życia, osoby niepełnosprawne oraz osoby pobierające świadczenia socjalne mogą się ubiegać o tzw. Slice Card. Jest to karta umożliwiająca tańszy wstęp do ośrodków rekreacyjnych w Sheffield. Więcej informacji na temat Slice Cards znajdziesz pod adresem: 32

Oświadczenie o zrzeczeniu się odpowiedzialności:

Oświadczenie o zrzeczeniu się odpowiedzialności: Witamy w Wstep Niniejszy kieszonkowy przewodnik jest przeznaczony dla osób, które przyjechały z innych krajów Unii Europejskiej zamieszkać w Wielkiej Brytanii po raz pierwszy. Mamy nadzieję, że dostarczy

Bardziej szczegółowo

Podatki i Bankowość. {Taxes and Banking}

Podatki i Bankowość. {Taxes and Banking} Podatki i Bankowość {Taxes and Banking} 38 CODZIENNE ŻYCIE W IRLANDII Podatki i Bankowość Jak płaci się podatek dochodowy w Irlandii? Sprawą ważną jest, by od początku powstania obowiązku podatkowego,

Bardziej szczegółowo

Jak... Wystąpić o mieszkanie komunalne (Council Housing) www.nwleics.gov.uk

Jak... Wystąpić o mieszkanie komunalne (Council Housing) www.nwleics.gov.uk Jak... Wystąpić o mieszkanie komunalne (Council Housing) www.nwleics.gov.uk Jak mam wystąpić o przyznanie mi mieszkania komunalnego? Jeżeli masz 18 lub więcej lat możesz wystąpić o umieszczenie Cię w rejestrze

Bardziej szczegółowo

Jeśli chcesz pracować w Irlandii 2015-06-15 14:02:48

Jeśli chcesz pracować w Irlandii 2015-06-15 14:02:48 Jeśli chcesz pracować w Irlandii 2015-06-15 14:02:48 2 W Irlandii minimalna stawka za godzinę pracy wynosi około 8,65 euro. Niezbędnym warunkiem do podjęcia legalnej pracy w Irlandii, korzystania ze świadczeń

Bardziej szczegółowo

Planowane leczenie w Europie dla mieszkańców regionu Lothian

Planowane leczenie w Europie dla mieszkańców regionu Lothian Planowane leczenie w Europie dla mieszkańców regionu Lothian Wstęp W niniejszej ulotce wyjaśniamy, jakie leczenie możesz uzyskać, jeśli mieszkasz w regionie Lothian (Edynburg, West Lothian, Midlothian

Bardziej szczegółowo

PRACA W HOLANDII ZA POŚREDNICTWEM AGENCJI PRACY TYMCZASOWEJ

PRACA W HOLANDII ZA POŚREDNICTWEM AGENCJI PRACY TYMCZASOWEJ PRACA W HOLANDII ZA POŚREDNICTWEM AGENCJI PRACY TYMCZASOWEJ Praca w Holandii zorganizowana jest w inny sposób niż ten, do którego są Państwo przyzwyczajeni. Jeśli więc zamierzają Państwo pracować w Holandii,

Bardziej szczegółowo

Zasiłek mieszkaniowy i zasiłek na podatek lokalny dla osób uczących się przewodnik

Zasiłek mieszkaniowy i zasiłek na podatek lokalny dla osób uczących się przewodnik Zasiłek mieszkaniowy i zasiłek na podatek lokalny dla osób uczących się przewodnik (A guide to Housing Benefit and Council Tax Benefit for Students) Polish Niniejsza ulotka wyjaśnia zasady przyznawania

Bardziej szczegółowo

Adviceguide Advice that makes a difference

Adviceguide Advice that makes a difference Choroba w pracy Sickness at work POLISH / POLSKI Czy przysługuje mi wynagrodzenie za czas? Jeżeli pracownik jest nieobecny przez okres kolejnych czterech lub więcej dni i zarabia ponad 97 funtów tygodniowo,

Bardziej szczegółowo

HBL15 Dla osób pracujących w Irlandii Północnej: Zasiłek mieszkaniowy (Housing Benefit)

HBL15 Dla osób pracujących w Irlandii Północnej: Zasiłek mieszkaniowy (Housing Benefit) HBL15 Dla osób pracujących w Irlandii Północnej: Zasiłek mieszkaniowy (Housing Benefit) Broszura informacyjna Urzędu Mieszkalnictwa Komunalnego (Housing Executive) dla pracowników migracyjnych Ta broszura

Bardziej szczegółowo

Program New Deal dla rodziców samotnie wychowujących dzieci

Program New Deal dla rodziców samotnie wychowujących dzieci Program New Deal dla rodziców samotnie wychowujących dzieci Polish ND41 New Deal Lone Parents ND41 Page 1 Wstęp Jesteś rodzicem samotnie wychowującym dzieci? Chciałbyś znaleźć pracę, ale nie wiesz od czego

Bardziej szczegółowo

Adviceguide Advice that makes a difference

Adviceguide Advice that makes a difference Choroba w pracy Sickness at work POLISH / POLSKI Czy przysługuje mi wynagrodzenie za czas? Jeżeli pracownik jest nieobecny przez okres kolejnych czterech lub więcej dni i zarabia ponad 111 funtów tygodniowo,

Bardziej szczegółowo

Elektroniczne Kartoteki Pacjenta w ramach NHS

Elektroniczne Kartoteki Pacjenta w ramach NHS Prosimy o zapoznanie się z treścią niniejszej ulotki. Musisz dokonać wyboru. Elektroniczne Kartoteki Pacjenta w ramach NHS Twoja skrócona kartoteka w razie konieczności udzielenia Ci pomocy medycznej w

Bardziej szczegółowo

Zasiłek mieszkaniowy i zasiłek na podatek lokalny informacje dla właścicieli i pośredników nieruchomości

Zasiłek mieszkaniowy i zasiłek na podatek lokalny informacje dla właścicieli i pośredników nieruchomości Polish Zasiłek mieszkaniowy i zasiłek na podatek lokalny informacje dla właścicieli i pośredników nieruchomości (Housing and Council Tax Benefits information for landlords and agents) Ulotka ta jest adresowana

Bardziej szczegółowo

Szukanie pracy. {Finding a job}

Szukanie pracy. {Finding a job} Szukanie pracy {Finding a job} 28 CODZIENNE ŻYCIE W IRLANDII Szukanie Pracy Jeśli NIE pochodzisz z jednego z krajów Unii Europejskiej, Norwegii, Islandii, Lichtensteinu, nie posiadasz automatycznego pozwolenia

Bardziej szczegółowo

Darmowe leki na drobne dolegliwości w lokalnej aptece

Darmowe leki na drobne dolegliwości w lokalnej aptece Darmowe leki na drobne dolegliwości w lokalnej aptece ADVICE Informacje dla pacjentów Co to jest Minor Ailment Service? Minor Ailment Service to usługa na rzecz dzieci, osób, które ukończyły 60 lat, osób

Bardziej szczegółowo

Poznaj swoje prawa oraz dowiedz się jak uzyskać pomoc i informacje

Poznaj swoje prawa oraz dowiedz się jak uzyskać pomoc i informacje ZATRUDNIENIE W ZJEDNOCZONYM KRÓLESTWIE WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓŁNOCNEJ Poznaj swoje prawa oraz dowiedz się jak uzyskać pomoc i informacje PORADNIK DLA PRACOWNIKÓW POLSKICH Polska wstąpiła do Unii

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z usług lokalnego NHS.

Korzystanie z usług lokalnego NHS. Korzystanie z usług lokalnego NHS. Powyższa ulotka wyjaśnia zasady działania Narodowej Służby Zdrowia (NHS) w Anglii. Choose 1 well. www.bournemouthandpoole.nhs.uk Korzystanie z usług lokalnego NHS Opieka

Bardziej szczegółowo

Program rejestracji pracowników w Wielkiej Brytanii

Program rejestracji pracowników w Wielkiej Brytanii Program rejestracji pracowników w Wielkiej Brytanii Obowiązkowi rejestracji w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych( Home Office) podlegają osoby, które po udaniu się na Wyspy podjęły zatrudnienie na okres

Bardziej szczegółowo

Program New Deal dla Partnerów Pracujmy razem dla lepszej przyszłości

Program New Deal dla Partnerów Pracujmy razem dla lepszej przyszłości Program New Deal dla Partnerów Pracujmy razem dla lepszej przyszłości Polish NDL42 New Deal For Partners NDL42 p.2-3 Dla kogo przeznaczony jest program? Program New Deal dla Partnerów jest programem, z

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie do wypisu

Przygotowanie do wypisu Przygotowanie do wypisu Informacje dla pacjentów i opiekunów Imię i nazwisko (pełne) Oddział Przewidywana data wypisu. Data wydania ulotki. Ulotka została wydana i dołączone do kartoteki pacjenta przez:

Bardziej szczegółowo

Healthcare Opieka zdrowotna

Healthcare Opieka zdrowotna Highland Life / Information Pack / Information Pack - English / Healthcare Życie w regionie Highland / Pakiet Informacyjny / Pakiet Informacyjny język polski / Opieka zdrowotna Healthcare Opieka zdrowotna

Bardziej szczegółowo

Zasiłek mieszkaniowy i zasiłek na podatek lokalny nadpłaty i długi

Zasiłek mieszkaniowy i zasiłek na podatek lokalny nadpłaty i długi Zasiłek mieszkaniowy i zasiłek na podatek lokalny nadpłaty i długi (Housing Benefit and Council Tax Benefit a guide to overpayments and debt) Polish Niniejsza ulotka wyjaśnia zasady postępowania w przypadkach

Bardziej szczegółowo

Formularz poufnego zgłoszenia

Formularz poufnego zgłoszenia Nienawiść Zgłoś to w Walii Całą dobę 0300 30 31 982 (FREE) Formularz poufnego zgłoszenia Jeśli wolisz, wypełnij formularz anonimowo Dla osób, które nie chcą iść na policję. #seeithearitreportit Przestępstwa

Bardziej szczegółowo

Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32

Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32 Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32 2 W Holandii osoby z krajów UE i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EPG) mają takie same prawa jak obywatele Niderlandów dotyczące wynagrodzenia,

Bardziej szczegółowo

Zgłoszenie Roszczenia

Zgłoszenie Roszczenia Zgłoszenie Roszczenia Numer Roszczenia: (Wypełnia instytucja rozpatrująca roszczenie) Dane osoby składającej roszczenie: Imię i nazwisko: Rodzaj roszczenia: Data: Adres: Numer telefonu: Email: Ważne informacje/co

Bardziej szczegółowo

Co zrobić aby otrzymać zezwolenie szkoleniowe (Learner Permit)

Co zrobić aby otrzymać zezwolenie szkoleniowe (Learner Permit) Część 2: Zanim staniesz się pełnoprawnym kierowcą Co zrobić aby otrzymać zezwolenie szkoleniowe (Learner Permit) Złóż podanie i zdaj teoretyczny test ruchu drogowego. Po zaliczeniu testu teoretycznego

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po nowych przepisach dotyczących Lokalnego zasiłku mieszkaniowego

Przewodnik po nowych przepisach dotyczących Lokalnego zasiłku mieszkaniowego Polish Przewodnik po nowych przepisach dotyczących Lokalnego zasiłku mieszkaniowego (A guide to Local Housing Allowance) Niniejsza ulotka opisuje nowe sposoby na obliczanie maksymalnej wysokości dodatku

Bardziej szczegółowo

------------------- ------------------- X ------------------- ------------------- ------------------- BRYTANIA LTD

------------------- ------------------- X ------------------- ------------------- ------------------- BRYTANIA LTD BRYTANIA LTD V V 220 C Blythe Rd London W14 0HH 02033029696 ------------------- ------------------- X ------------------- ------------------- ------------------- BRYTANIA LTD X 220 C Blythe Rd London W14

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po programie New Deal 25+ dla Irlandii Północnej

Przewodnik po programie New Deal 25+ dla Irlandii Północnej Przewodnik po programie New Deal 25+ dla Irlandii Północnej Polish NDPD 2 New Deal 25+ NDPD2 p.2-3 Wprowadzenie Jeśli ukończyłeś 25 lat i pobierałeś zasiłek dla osób poszukujących pracy (JSA) przez przynajmniej

Bardziej szczegółowo

Pochodne prawo do świadczeń rodzinnych

Pochodne prawo do świadczeń rodzinnych Pochodne prawo do świadczeń rodzinnych Nazwisko beneficjenta beneficjenta beneficjenta Błąd! Nieznana nazwa właściwości dokumentu. i adres biura z SEES Telefon {Wpisz numer telefonu} Tekstfon 0300 200

Bardziej szczegółowo

Polish. Jak mogę uzyskać pomoc medyczną w Londynie?

Polish. Jak mogę uzyskać pomoc medyczną w Londynie? Jak mogę uzyskać pomoc medyczną w Londynie? Co oznacza skrót GP? Aby uzyskać pomoc medyczną w Londynie, należy zarejestrować się w lokalnej przychodni rodzinnej, w której pracuje lokalny lekarz rodzinny

Bardziej szczegółowo

Wynajem domu za pośrednictwem Finders Keepers Przewodnik i najczęściej zadawane pytania

Wynajem domu za pośrednictwem Finders Keepers Przewodnik i najczęściej zadawane pytania Wynajem domu za pośrednictwem Finders Keepers Przewodnik i najczęściej zadawane pytania Witamy w Finders Keepers. Jesteśmy agencją zajmującą się wynajmowaniem nieruchomości. Posiadamy 8 biur w Oxfordshire,

Bardziej szczegółowo

Czy dotyka Ciebie problem przemocy domowej?

Czy dotyka Ciebie problem przemocy domowej? Czy dotyka Ciebie problem przemocy domowej? Każdy może zostać ofiarą przemocy domowej. Na przykład ktoś, kogo znasz. Albo nawet Ty. Telefon zaufania: 0800 731 0055 www.reducingtherisk.org.uk Czy doświadczasz

Bardziej szczegółowo

Wsparcie i. informacje o. chorobie Parkinsona. Parkinson s information and support Polish

Wsparcie i. informacje o. chorobie Parkinsona. Parkinson s information and support Polish Wsparcie i informacje o chorobie Parkinsona Parkinson s information and support Polish Diagnoza choroby Parkinsona może wywróci życie do góry nogami - dlatego warto zwrócić się do nas Jeśli chorują Państwo

Bardziej szczegółowo

Work & Money Praca i pieniądze

Work & Money Praca i pieniądze Highland Life / Information Pack / Information Pack - English / Work & Money Życie w regionie Highland / Pakiet Informacyjny / Pakiet Informacyjny język polski / Praca i pieniądze Work & Money Praca i

Bardziej szczegółowo

Zgłaszanie zażaleń do NHS od 1 kwietnia 2011

Zgłaszanie zażaleń do NHS od 1 kwietnia 2011 Poprawiamy relacje Zgłaszanie zażaleń do NHS od 1 kwietnia 2011 NHS (Państwowa Służba Zdrowia) w Walii dąży do zapewnienia pacjentom jak najlepszej opieki medycznej. Dlatego bardzo istotne jest przyjmowanie

Bardziej szczegółowo

Bezdomność. Pomoc mieszkaniowa i dostępne opcje

Bezdomność. Pomoc mieszkaniowa i dostępne opcje Pomoc mieszkaniowa i dostępne opcje Bezdomność Ta ulotka wyjaśnia etapy ubiegania się bezdomnego o mieszkanie i o co zapytamy w celu oceny sytuacji. Ta ulotka zawiera informacje oraz wskazówki, natomiast

Bardziej szczegółowo

NAJEM W SEKTORZE PRYWATNYM PORADY DLA NAJEMCÓW

NAJEM W SEKTORZE PRYWATNYM PORADY DLA NAJEMCÓW NAJEM W SEKTORZE PRYWATNYM PORADY DLA NAJEMCÓW Wprowadzenie Niniejsza broszura została opracowana przez Departament Rozwoju Społecznego (Department for Social Development, DSD) z myślą o osobach zastanawiających

Bardziej szczegółowo

Twoje zdrowie, twój wybór

Twoje zdrowie, twój wybór Twoje zdrowie, twój wybór Zmienia się sposób w jaki oferowana będzie opieka społeczna osobom dorosłym, co da im większą niezależność, szerszy wybór i lepszą kontrolę. W przyszłości nowe usługi zagwarantują

Bardziej szczegółowo

Polish PRAWA PRACOWNICZE. Licencjonowanie sposobem na ochronę pracowników. Tel. +44 (0)845 602 5020 www.gla.defra.gov.uk

Polish PRAWA PRACOWNICZE. Licencjonowanie sposobem na ochronę pracowników. Tel. +44 (0)845 602 5020 www.gla.defra.gov.uk Polish PRAWA PRACOWNICZE Licencjonowanie sposobem na ochronę pracowników Tel. +44 (0)845 602 5020 www.gla.defra.gov.uk Jak możemy ci pomóc GLA to organizacja założona w celu ochrony pracowników przed nadużyciami.

Bardziej szczegółowo

Informacje dla pacjentów Serwis Wybierz i zarezerwuj

Informacje dla pacjentów Serwis Wybierz i zarezerwuj Informacje dla pacjentów Serwis Wybierz i zarezerwuj Serwis Wybierz i zarezerwuj to świetny pomysł, ponieważ daje pacjentom takim jak ja, możliwość wyboru szpitala, w którym chcieliby umówić się na wizytę

Bardziej szczegółowo

UMOWA NAJMU LOKALU MIESZKALNEGO 1.. legitymującym się dowodem osobistym nr zamieszkałym w... 1. Przedmiotem najmu jest...

UMOWA NAJMU LOKALU MIESZKALNEGO 1.. legitymującym się dowodem osobistym nr zamieszkałym w... 1. Przedmiotem najmu jest... UMOWA NAJMU LOKALU MIESZKALNEGO zawarta w dniu.. w.. pomiędzy : 1.. zwanym dalej WYNAJMUJĄCYM, a 2. legitymującym się dowodem osobistym nr zamieszkałym w.. zwanym dalej NAJEMCĄ. 1 1. Przedmiotem najmu

Bardziej szczegółowo

Polish NI PRAWA PRACOWNICZE. Licencjonowanie sposobem na ochronę pracowników. Tel. +44 (0)845 602 5020 www.gla.defra.gov.uk

Polish NI PRAWA PRACOWNICZE. Licencjonowanie sposobem na ochronę pracowników. Tel. +44 (0)845 602 5020 www.gla.defra.gov.uk Polish NI PRAWA PRACOWNICZE Licencjonowanie sposobem na ochronę pracowników Tel. +44 (0)845 602 5020 www.gla.defra.gov.uk Jak możemy ci pomóc GLA to organizacja założona w celu ochrony pracowników przed

Bardziej szczegółowo

Emerytury. {Pensions}

Emerytury. {Pensions} Emerytury {Pensions} 182 CODZIENNE ŻYCIE W IRLANDII Istnieją trzy rodzaje emerytur państwowych. Dwie z nich oparte są na składkach płaconych jako część ubezpieczenia społecznego emerytura państwowa pomostowa

Bardziej szczegółowo

Bezpieczne przesyłanie pieniędzy

Bezpieczne przesyłanie pieniędzy Bezpieczne przesyłanie pieniędzy Niniejsza ulotka dotyczy osób przesyłających pieniądze innym osobom lub firmom i korzystających z usług firmy, która nie jest bankiem ani oszczędnościową kasą mieszkaniową

Bardziej szczegółowo

Czym jest ewuś? Autor: Adres: http://www.nfz-zielonagora.pl/pl/435/3171/czym_jest_ewus/k/

Czym jest ewuś? Autor: Adres: http://www.nfz-zielonagora.pl/pl/435/3171/czym_jest_ewus/k/ Czym jest ewuś? Od 1 stycznia 2013 roku, aby się dostać do lekarza przyjmującego w ramach kontraktu z NFZ, nie trzeba nosić przy sobie dokumentów potwierdzających prawo do świadczeń zdrowotnych. Wystarczy

Bardziej szczegółowo

Procedury i zasady zwrotu podatku z Holandii

Procedury i zasady zwrotu podatku z Holandii Procedury i zasady zwrotu podatku z Holandii Poniższe opracowanie stanowi zbiór ogólnych zasad, według których nasza firma odzyskuje podatek dochodowy z wyżej wymienionych krajów. 1. Jawność korespondencji

Bardziej szczegółowo

LOYOLA UNIVERSITY MEDICAL CENTER Wniosek o pomoc finansową

LOYOLA UNIVERSITY MEDICAL CENTER Wniosek o pomoc finansową Data: LOYOLA UNIVERSITY MEDICAL CENTER Wniosek o pomoc finansową Dziękujemy za wybranie usług Loyola University Medical Center w zakresie opieki zdrowotnej. W celu sprawdzenia, czy kwalifikują się Państwo

Bardziej szczegółowo

24508 makeup HEALTh 19/12/06 10:54 Page 1 SŁUŻBA ZDROWIA

24508 makeup HEALTh 19/12/06 10:54 Page 1 SŁUŻBA ZDROWIA SŁUŻBA ZDROWIA Opieka zdrowotna w Irlandii Północnej zapewniana jest przez państwową służbę zdrowia zwaną National Health Service NHS lub Health Personal and Social Services HPSS. Przeważająca większość

Bardziej szczegółowo

Leczenie drobnych dolegliwości w Twojej aptece NHS Minor Ailment Service

Leczenie drobnych dolegliwości w Twojej aptece NHS Minor Ailment Service Leczenie drobnych dolegliwości w Twojej aptece NHS Minor Ailment Service PORADY Usługa dla osób zwolnionych od opłat za leki wydawane na receptę. Wszyscy konsumenci są dla nas ważni Broszura opracowana

Bardziej szczegółowo

Community Children and Young People s Service (Wydział usług dla dzieci i młodzieży) Newcastle, Northumberland oraz South of Tyne

Community Children and Young People s Service (Wydział usług dla dzieci i młodzieży) Newcastle, Northumberland oraz South of Tyne Community Children and Young People s Service (Wydział usług dla dzieci i młodzieży) Newcastle, Northumberland oraz South of Tyne Informator dla młodzieży Rozjaśniamy przyszłość Shining a light on the

Bardziej szczegółowo

Kandydaci indywidualni

Kandydaci indywidualni REGULAMIN BELL POZNAŃ AUTORYZOWANEGO CENTRUM EGZAMINÓW CAMBRIDGE ESOL ZAPISY NA EGZAMIN Kandydaci indywidualni 1. W celu przystąpienia do egzaminu Cambridge ESOL w wybranej sesji egzaminacyjnej, należy:

Bardziej szczegółowo

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Pobieranie pieniędzy z banku Wersja 1 - Chciałbym/abym wypłacić pieniądze. - Ile dokładnie? - 100 Euro - Proszę o okazanie dokumentu tożsamości. - Mam ze sobą mój paszport

Bardziej szczegółowo

Zgłaszanie roszczenia

Zgłaszanie roszczenia Zgłaszanie roszczenia Jeśli odniesiesz obrażenia w pracy, zawsze udzielimy Ci pomocy. Jeśli odniesiesz obrażenia w pracy, zawsze udzielimy Ci pomocy. www.wcb.mb.ca Niniejsza publikacja ma jedynie charakter

Bardziej szczegółowo

[ Fachowiec ] Czy wiesz? CNV Hout en Bouw

[ Fachowiec ] Czy wiesz? CNV Hout en Bouw [ Fachowiec ] Czy wiesz? CNV Hout en Bouw Silni razem! [ Praca w Holandii ] Jeśli chcesz pracować w Holandii, istnieją ku temu różne możliwości. Możesz zostać zatrudniony przez własnego pracodawcę w Polsce

Bardziej szczegółowo

Zakwaterowanie. {Accommodation}

Zakwaterowanie. {Accommodation} Zakwaterowanie {Accommodation} ZAKWATEROWANIE TYMCZASOWE 11 ZAKWATEROWANIE TYMCZASOWE Bardzo dobrym krokiem jest załatwienie sobie mieszkania przed przyjazdem do Irlandii. Jeśli nie jesteś w stanie znaleźć

Bardziej szczegółowo

Zasady dotyczące przejazdów chorych w regionie Skåne

Zasady dotyczące przejazdów chorych w regionie Skåne (Początek obowiązywania: od 2013 r.) Zasady dotyczące przejazdów chorych w regionie Skåne Odpowiedzialność przedsiębiorstwa Skånetrafiken Skånetrafiken jest działającym w regionie Skåne przedsiębiorstwem

Bardziej szczegółowo

Witamy Państwa serdecznie.

Witamy Państwa serdecznie. Witamy Państwa serdecznie. Poniżej znajdują się informacje jakie potrzebne będą do prowadzenia nowo zarejestrowanej firmy. Podajemy również informacje dotyczące naszej współpracy. Państwa NOWO ZAREJESTROWANA

Bardziej szczegółowo

Grupa to sposób identyfikowania sytuacji i potrzeb mieszkaniowych danej osoby

Grupa to sposób identyfikowania sytuacji i potrzeb mieszkaniowych danej osoby Serwis Salford Home Search to innowacyjny sposób wynajmu nieruchomości, zapewniający duży wybór dostępnych lokali podczas poszukiwania nowego miejsca zakwaterowania w Salford. Serwis ten pozwala wyszukać

Bardziej szczegółowo

Praca na etat 2015-06-17 12:25:11

Praca na etat 2015-06-17 12:25:11 Praca na etat 2015-06-17 12:25:11 2 Pracodawca nie ma obowiązku spisywania z pracownikiem umowy o pracę, ale w ciągu dwóch miesięcy od rozpoczęcia pracy pracownik powinien otrzymać na piśmie tzw. warunki

Bardziej szczegółowo

Polish PRAWA PRACOWNICZE. Licencjonowanie sposobem na ochronę pracowników. t: +44 (0)845 602 5020 www.gla.gov.uk

Polish PRAWA PRACOWNICZE. Licencjonowanie sposobem na ochronę pracowników. t: +44 (0)845 602 5020 www.gla.gov.uk Polish PRAWA PRACOWNICZE Licencjonowanie sposobem na ochronę pracowników t: +44 (0)845 602 5020 www.gla.gov.uk Czym jest GLA? GLA to instytucja, której celem jest ochrona pracowników przed nadużyciami.

Bardziej szczegółowo

UMOWA NAJMU. Stronami niniejszej umowy są :... zwany właścicielem, oraz... zwany klientem.

UMOWA NAJMU. Stronami niniejszej umowy są :... zwany właścicielem, oraz... zwany klientem. UMOWA NAJMU Suszec, dnia......... Stronami niniejszej umowy są : zwany właścicielem, oraz zwany klientem. 1. FIRMA wynajmuje pojazd klientowi w dobrym stanie, sprawny technicznie, bez śladów uszkodzeń

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia zdrowotne w umowach z pracownikami naukowymi Joanna Anders, Anita Kącka

Ubezpieczenia zdrowotne w umowach z pracownikami naukowymi Joanna Anders, Anita Kącka Ubezpieczenia zdrowotne w umowach z pracownikami naukowymi Joanna Anders, Anita Kącka Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej, Dział Współpracy Międzynarodowej WOW NFZ 14 listopada

Bardziej szczegółowo

Wspieranie ludzi Z kim się skontaktujesz, by uzyskać więcej informacji na temat pomocy, której potrzebujesz

Wspieranie ludzi Z kim się skontaktujesz, by uzyskać więcej informacji na temat pomocy, której potrzebujesz HARINGEY COUNCIL Organizacje dla Wszystkich Wspieranie ludzi Z kim się skontaktujesz, by uzyskać więcej informacji na temat pomocy, której potrzebujesz Rada Dzielnicy Haringey Wspierająca Mieszkańców chce

Bardziej szczegółowo

Inicjatywa Połączenia Programów Medicare i Medicaid (MMAI): Nowy program dla ubezpieczonych w Medicare i Medicaid

Inicjatywa Połączenia Programów Medicare i Medicaid (MMAI): Nowy program dla ubezpieczonych w Medicare i Medicaid Inicjatywa Połączenia Programów i Medicaid (MMAI): Nowy program dla ubezpieczonych w i Medicaid Czym jest Inicjatywa Połączenia Programów i Medicaid? Inicjatywa Połączenia Programów i Medicaid (MMAI) jest

Bardziej szczegółowo

Europejski wzór pouczenia o prawach przysługujących w postępowaniu karnym osobom podejrzanym oraz oskarżonym

Europejski wzór pouczenia o prawach przysługujących w postępowaniu karnym osobom podejrzanym oraz oskarżonym Polish Europejski wzór pouczenia o prawach przysługujących w postępowaniu karnym osobom podejrzanym oraz oskarżonym Masz prawo zachować niniejsze pouczenie o prawach przez cały okres pozbawienia wolności

Bardziej szczegółowo

Formularz zgłoszenia szkody Koszty rezygnacji z podróży

Formularz zgłoszenia szkody Koszty rezygnacji z podróży Formularz zgłoszenia szkody Koszty rezygnacji z podróży W celu umożliwienia nam szybkiego i właściwego rozpatrzenia roszczenia, prosimy o dokładne wypełnienie załączonego formularza. A Informacje ogólne

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Ubezpieczonego

Przewodnik Ubezpieczonego Przewodnik Ubezpieczonego I. Ubezpieczenie Zdrowotne LUX MED Panaceus 1. Czym jest Ubezpieczenie Zdrowotne LUX MED Panaceus? Przedmiotem ubezpieczenia jest zdrowie i następstwa nieszczęśliwego wypadku

Bardziej szczegółowo

Susz, listopad 2004 r.

Susz, listopad 2004 r. Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 53/2004 Zarządu BS w Suszu z dnia 22.11.2004 r. REGULAMIN OTWIERANIA I PROWADZENIA RACHUNKÓW OSZCZĘDNOŚCIOWYCH Z WKŁADAMI PŁATNYMI NA KAŻDE ŻĄDANIE W ZŁOTYCH DLA OSÓB MAŁOLETNICH

Bardziej szczegółowo

Każdy ma prawo do minimalnego wynagrodzenia

Każdy ma prawo do minimalnego wynagrodzenia Każdy ma prawo do minimalnego wynagrodzenia Czy otrzymują Państwo wynagrodzenie minimalne? Pracują Państwo w Holandii i mają mniej niż 65 lat? W takim razie przysługuje Państwu prawo do holenderskiego

Bardziej szczegółowo

Twoja opieka medyczna W celu zapewnienia najlepszej opieki, konieczne jest zapisanie informacji na Twój temat i temat opieki jaką otrzymujesz.

Twoja opieka medyczna W celu zapewnienia najlepszej opieki, konieczne jest zapisanie informacji na Twój temat i temat opieki jaką otrzymujesz. Ty i Twoje akta Twoja opieka medyczna W celu zapewnienia najlepszej opieki, konieczne jest zapisanie informacji na Twój temat i temat opieki jaką otrzymujesz. Które informacje zostają zapisane? Następujące

Bardziej szczegółowo

MERCY HOSPITAL AND MEDICAL CENTER Wniosek o pomoc finansową

MERCY HOSPITAL AND MEDICAL CENTER Wniosek o pomoc finansową Data: MERCY HOSPITAL AND MEDICAL CENTER Wniosek o pomoc finansową Dziękujemy za wybranie Mercy Hospital and Medical Center w celu świadczenia usług opieki zdrowotnej. W celu umożliwienia nam stwierdzenia,

Bardziej szczegółowo

www.nlconstruction.info Choroby i ubezpieczenie społeczne Bezpieczeństwo i higiena pracy

www.nlconstruction.info Choroby i ubezpieczenie społeczne Bezpieczeństwo i higiena pracy Jesteś pracownikiem tymczasowym w holenderskim sektorze budowlanym Pools / Polish Czy dostajesz to, co Ci się należy? Informacje dla zagranicznych pracowników i pracowników tymczasowych Publikacja organizacji

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DLA ZLECENIOBIORCY

INFORMACJE DLA ZLECENIOBIORCY INFORMACJE DLA ZLECENIOBIORCY KONIECZNIE PRZECZYTAJ! Ver. 1.0 Jaka sprawa Osoba kontaktowa Nr telefonu Grafiki, nieobecności i sprawy związane z Tesco Wymiana ubrania roboczego, zaświadczenia, paski z

Bardziej szczegółowo

Państwa dane osobowe o czym powinni Państwo wiedzieć

Państwa dane osobowe o czym powinni Państwo wiedzieć Państwa dane osobowe o czym powinni Państwo wiedzieć Z tej broszury można dowiedzieć się, jakie informacje na Państwa temat są przez nas przechowywane i w jakim celu oraz jak można zapoznać się z tymi

Bardziej szczegółowo

Formularz podania. Nazwisko. Adres. Kod pocztowy. Czy posiadacie któryś z niŝej podanych dokumentów: Brytyjski paszport

Formularz podania. Nazwisko. Adres. Kod pocztowy. Czy posiadacie któryś z niŝej podanych dokumentów: Brytyjski paszport Formularz podania Część 1 Dane pracownika Zwrot (Mr / Mrs / Miss / Other) Płeć Imię Nazwisko Adres Data urodzenia Stan cywilny Kod pocztowy Narodowość Numer telefonu Numer ubezpieczenia państwowego WaŜne

Bardziej szczegółowo

Lekarz pierwszego kontaktu, pielęgniarki środowiskowe i szkolna opieka zdrowotna - przewodnik

Lekarz pierwszego kontaktu, pielęgniarki środowiskowe i szkolna opieka zdrowotna - przewodnik Ten przewodnik odpowiada na pytania, które możesz mieć odnośnie lekarza pierwszego kontaktu, pielęgniarek środowiskowych i szkolnej opieki zdrowotnej w rejonie Grampian Polish - Polski Lekarz pierwszego

Bardziej szczegółowo

Kategorie pojazdów drogowych i minimalny wiek nabywania uprawnień

Kategorie pojazdów drogowych i minimalny wiek nabywania uprawnień Część 1: Prawo jazdy i kategorie pojazdów Aby prowadzić jakikolwiek pojazd drogowy w miejscu publicznym należy posiadać prawo jazdy lub (od 30 października 2007 roku) zezwolenie szkoleniowe zezwolenie

Bardziej szczegółowo

Regulamin wynajmu LUX APARTMENT

Regulamin wynajmu LUX APARTMENT Regulamin wynajmu LUX APARTMENT Niniejszy Regulamin określa warunki, na których można dokonać rezerwacji i wynajmu LUX Apartment położonego w Sopocie przy ul. Monte Cassino 39, zwanego dalej apartamentem.

Bardziej szczegółowo

CO WIĄŻE SIĘ Z PROJEKTEM WOLONTARIATU EUROPEJSKIEGO

CO WIĄŻE SIĘ Z PROJEKTEM WOLONTARIATU EUROPEJSKIEGO CO WIĄŻE SIĘ Z PROJEKTEM WOLONTARIATU EUROPEJSKIEGO Program Erasmus+ PAKIET INFORMACYJNY EVS styczeń 2014 1. WPROWADZENIE Niniejszy dokument przeznaczony jest dla wolontariuszy i organizatorów zaangażowanych

Bardziej szczegółowo

CMS świadczenia dla chorych na choroby przewlekłe w lokalnej aptece

CMS świadczenia dla chorych na choroby przewlekłe w lokalnej aptece CMS świadczenia dla chorych na choroby przewlekłe w lokalnej aptece C ARE Nowa forma pomocy świadczonej przez NHS na rzecz osób leczonych na choroby przewlekłe CMS - dostępne w lokalnej aptece usługi NHS

Bardziej szczegółowo

REJESTRACJA APLIKANTA PROCES REKRUTACJI

REJESTRACJA APLIKANTA PROCES REKRUTACJI REJESTRACJA APLIKANTA PROCES REKRUTACJI Agencja Recruitment Agency Poland jest własnością przedsiębiorstwa groupivg.com z siedzibą w Szczecinie. Data i miejsce:. 1. Dane identyfikujące Imię i nazwisko:

Bardziej szczegółowo

Prosimy o przeczytanie tej ulotki. Zmiany w sposobie przechowywania danych medycznych

Prosimy o przeczytanie tej ulotki. Zmiany w sposobie przechowywania danych medycznych Prosimy o przeczytanie tej ulotki Zmiany w sposobie przechowywania danych medycznych NHS w Anglii zmienia sposób przechowywania i obsługiwania Twoich danych medycznych. Prosimy o uważne przeczytanie tej

Bardziej szczegółowo

Druki zgłoszenia szkody prosimy przesyłać po skompletowaniu wszystkich dokumentów.

Druki zgłoszenia szkody prosimy przesyłać po skompletowaniu wszystkich dokumentów. Szanowni Państwo, Likwidacja szkód będzie prowadzona zgodnie z postanowieniami OWU Benefit Complex Plus, oraz postanowieniami dodatkowymi lub odmiennymi od OWU Benefit Complex Plus do niniejszej Umowy.

Bardziej szczegółowo

Opieka medyczna w Walii

Opieka medyczna w Walii Opieka medyczna w Walii Jeżeli niedawno przyjechałe(a)ś do Walii lub próbujesz dowiedzieć się więcej jak wygląda opieka medyczna w Walii poniższe informacje mogą być dla ciebie pomocne. Co to jest NHS?

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXI/222/2009 Rady Gminy Manowo z dnia 25 czerwca 2009 roku

Uchwała Nr XXXI/222/2009 Rady Gminy Manowo z dnia 25 czerwca 2009 roku Uchwała Nr XXXI/222/2009 Rady Gminy Manowo z dnia 25 czerwca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Manowo oraz niektórych elementów polityki czynszowej

Bardziej szczegółowo

Czy masz problemy w domu / związku? Pomoc jest dostępna

Czy masz problemy w domu / związku? Pomoc jest dostępna Czy masz problemy w domu / związku? Pomoc jest dostępna Czym jest przemoc domowa? "Każdy przypadek zastraszania, przemocy lub znęcania się (psychicznego, fizycznego, seksualnego, pod względem finansowym

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 21 maja 2014 r. Poz. 2227 UCHWAŁA NR XLIII/774/14 RADY MIASTA PIOTRKOWA TRYBUNALSKIEGO z dnia 30 kwietnia 2014 r. zmieniająca uchwałę w sprawie ustalenia

Bardziej szczegółowo

Zalety umowy o pracę: Należy ci się płatny urlop. Niezależnie od tego czy jesteś zatrudniony na umowę terminową, czy też bezterminową,

Zalety umowy o pracę: Należy ci się płatny urlop. Niezależnie od tego czy jesteś zatrudniony na umowę terminową, czy też bezterminową, Aby pracować w okresie wakacji, możesz podpisać jedną z następujących umów: umowę o pracę: na czas określony, na czas wykonania określonej pracy, na zastępstwo, umowę z agencją pracy tymczasowej, umowę

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN przyznawania i rozliczania zwrotu kosztów przejazdu oraz kosztów zakwaterowania przez Powiatowy Urząd Pracy w Gryficach

REGULAMIN przyznawania i rozliczania zwrotu kosztów przejazdu oraz kosztów zakwaterowania przez Powiatowy Urząd Pracy w Gryficach Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 1/PUP/11 Starosty Powiatu Gryfickiego z dnia 26 stycznia 2011 r. REGULAMIN przyznawania i rozliczania zwrotu kosztów przejazdu oraz kosztów zakwaterowania przez Powiatowy

Bardziej szczegółowo

zgłoszenia szkody z ubezpieczenia kosztów leczenia i ratownictwa za granicą

zgłoszenia szkody z ubezpieczenia kosztów leczenia i ratownictwa za granicą ubezpieczenia Formularz zgłoszenia szkody z ubezpieczenia kosztów leczenia i ratownictwa za granicą W celu szybkiego i sprawnego rozpatrzenia roszczenia prosimy o dokładne wypełnienie poniższego formularza

Bardziej szczegółowo

Ochrona Zdrowia. {Health Care}

Ochrona Zdrowia. {Health Care} Ochrona Zdrowia {Health Care} 90 CODZIENNE ŻYCIE W IRLANDII Ochrona Zdrowia KIM JEST LEKARZ RODZINNY Lekarz rodzinny jest oficjalną nazwą lekarza w Irlandii, który świadczy swoje usługi w swoim gabinecie

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Powiatowy Urząd Pracy w Iławie, ul. 1 Maja 8b, 14-200 Iława, tel./fax. (89) 649 55 02 www.pup.ilawa.pl,urzad@pup.ilawa.pl

Bardziej szczegółowo

Biurowiec BYTOM SQUARE ul. Wrocławska 32-34 41-902 Bytom. REGULAMIN English Elite

Biurowiec BYTOM SQUARE ul. Wrocławska 32-34 41-902 Bytom. REGULAMIN English Elite REGULAMIN English Elite 1. English Elite to placówka edukacyjna, której celem jest prowadzenie zajęć z języka angielskiego dla osób dorosłych, młodzieży oraz dzieci. 2. Niniejszy regulamin określa warunki

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN przyznawania i rozliczania zwrotu kosztów przejazdu oraz kosztów zakwaterowania przez Powiatowy Urząd Pracy w Gryficach

REGULAMIN przyznawania i rozliczania zwrotu kosztów przejazdu oraz kosztów zakwaterowania przez Powiatowy Urząd Pracy w Gryficach Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 1/PUP/11 Starosty Powiatu Gryfickiego z dnia 26 stycznia 2011 r. REGULAMIN przyznawania i rozliczania zwrotu kosztów przejazdu oraz kosztów zakwaterowania przez Powiatowy

Bardziej szczegółowo

Informator o Adult Social Services (Służbach Opieki Społecznej dla Dorosłych) Do kogo skierowana jest ta ulotka informacyjna?

Informator o Adult Social Services (Służbach Opieki Społecznej dla Dorosłych) Do kogo skierowana jest ta ulotka informacyjna? Informator o Adult Social Services (Służbach Opieki Społecznej dla Dorosłych) Do kogo skierowana jest ta ulotka informacyjna? Do wszystkich, którzy mogliby potrzebować opieki społecznej dla siebie samych

Bardziej szczegółowo

Informacja o dodatkach mieszkaniowych

Informacja o dodatkach mieszkaniowych Informacja o dodatkach mieszkaniowych Dodatek mieszkaniowy stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego ( bądź wydatkami ponoszonymi

Bardziej szczegółowo

Informacje kontaktowe

Informacje kontaktowe Informacje kontaktowe Adres pocztowy Skånes universitetssjukhus Nazwa kliniki/jednostki w Lund Adres dla odwiedzających Getingevägen 4 Skånes universitetssjukhus Nazwa kliniki/jednostki w Malmö Södra Förstadsgatan

Bardziej szczegółowo

Informacje i porady mieszkaniowe

Informacje i porady mieszkaniowe Informacje i porady mieszkaniowe Niezależne organizacje współpracujące ze sobą w regionie północno-wschodnim (North East) i oferujące mieszkania/domy do wynajmu lub niedrogiego kupna WSTĘP W Szkocji jest

Bardziej szczegółowo

zgłoszenia szkody z ubezpieczenia kosztów leczenia i ratownictwa za granicą

zgłoszenia szkody z ubezpieczenia kosztów leczenia i ratownictwa za granicą Formularz zgłoszenia szkody z ubezpieczenia kosztów leczenia i ratownictwa za granicą W celu szybkiego i sprawnego rozpatrzenia roszczenia prosimy o dokładne wypełnienie poniższego formularza i dostarczenie

Bardziej szczegółowo