Ubezpieczenie jako instrument transferu ryzyka kredytowego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ubezpieczenie jako instrument transferu ryzyka kredytowego"

Transkrypt

1 Patrycja Kowalczyk-Rólczyńska Ubezpieczenie jako instrument transferu ryzyka kredytowego Wstęp Ryzyko kredytowe towarzyszy w zasadzie każdej prowadzonej działalności gospodarczej, jak również osobom fizycznym oraz przedsiębiorstwom korzystającym z usług instytucji finansowych, głównie bankowych. Oznacza to, że zarówno przedsiębiorstwa, które udzielają kredytu kupieckiego, jak i instytucje finansowe, które przez swoje usługi (m.in. kredyt, leasing, factoring) przejmują na siebie ryzyko kredytowe, powinny odpowiednio zarządzać tym ryzykiem, tak aby skutki ewentualnej realizacji tego ryzyka były jak najmniejsze. Zarządzanie ryzykiem kredytowym jest procesem złożonym, w którym można wykorzystywać różne instrumenty. Jednym z nich jest ubezpieczenie, w którym za cenę składki ubezpieczeniowej następuje transfer ryzyka kredytowego na wyspecjalizowany podmiot, jakim jest zakład ubezpieczeń. Celem artykułu jest wskazanie znaczenia ubezpieczenia jako instrumentu transferu ryzyka kredytowego oraz analiza polskiego rynku ubezpieczenia kredytu i gwarancji ubezpieczeniowych. 1. Rodzaje instrumentów transferu ryzyka kredytowego Instrumenty transferu ryzyka kredytowego są umowami między podmiotami przejmującymi ryzyko kredytowe i przerzucającymi ryzyko kredytowe [Olszak, 2006]. Instrumenty te najczęściej zabezpieczają kredytodawcę przed podejmowaniem ryzyka kredytowego z tytułu: utraty płynności dłużnika, trwałej niewypłacalności, odmowy spłaty długu, upadłości kredytobiorcy, opóźnienia w spłacie. Istnieją różne kryteria podziału instrumentów transferu ryzyka kredytowego. Można wyróżnić takie, które są charakterystyczne dla rynku bankowego i rynku kapitałowego, oraz takie, które funkcjonują na rynku ubezpieczeniowym. Dr, Katedra Ubezpieczeń, Wydział Zarządzania, Informatyki i Finansów, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, ul. Komandorska 118/120, Wrocław, patrycja.

2 80 Patrycja Kowalczyk-Rólczyńska Na rynku finansowym istotną rolę odgrywają kredytowe instrumenty pochodne. Są dwie podstawowe klasy kredytowych instrumentów pochodnych [Jajuga, 2007, s. 162]: kredytowe instrumenty pochodne typu default, kredytowe instrumenty pochodne typu spread. Instrumenty typu default bezpośrednio zabezpieczają przed niedotrzymaniem warunków wywiązania się ze zobowiązań. Najczęściej stosowanym instrumentem jest credit default swap. Swap kredytowy umożliwia transfer niewypłacalności i zabezpiecza przed określonym zdarzeniem, którym może być zarówno bankructwo i niewypłacalność, jak i zaniechanie płatności przez dłużnika [Kasapi, 2002, s. 47]. Kontrakt ten jest podobny do opcji lub polisy ubezpieczeniowej. W kredytowych instrumentach pochodnych typu spread indeksem podstawowym jest spread kredytowy 1. W grupie tych instrumentów należy wyróżnić opcję kredytową, której przepływy pieniężne zależą od kształtowania się wiarygodności kredytowej określonego dłużnika. Oprócz credit default swap i credit spread option wśród instrumentów transferu ryzyka kredytowego w obszarze instrumentów pochodnych wyróżnić należy: total return swap oraz credit-linked note 2. Innym rodzajem instrumentów służących do transferu ryzyka kredytowego są produkty strukturyzowane, które można podzielić na dwie grupy: papiery wartościowe zabezpieczone aktywami (asset-backed securities ABS) oraz papiery wartościowe syntetyczne (synthetic products). W pierwszej grupie znajdują się m.in. Asset-backed commercial paper, Mortgage-backed securities (MBS), Collateralised debt obligation (CDO), w drugiej zaś Synthetic CDO [European Central Bank, 2004, s. 11]. Instrumenty te powstają w procesie sekurytyzacji, która polega na refinansowaniu określonej kategorii aktywów na rynku kapitałowym przez emisję papierów wartościowych zabezpieczonych aktywami dłużnika. Nadaje się zatem wybranym aktywom o niskim stopniu płynności formy papieru wartościowego, który dzięki zorganizowanemu obrotowi na rynku wtórnym staje się instrumentem płynnym. Wiele rodzajów wierzytelności podlega sekurytyzacji. Warto wspomnieć tutaj o: kredytach konsumenckich, należnościach z kart kredytowych, ratach leasingowych, kredytach dla przedsiębiorstw, należnościach 1 Spread kredytowy to różnica między stopą zwrotu danego instrumentu a stopą odpowiadającego mu instrumentu wolnego od ryzyka. 2 Szerzej na ten temat [European Central Bank, 2004, s. 12].

3 Ubezpieczenie jako instrument transferu ryzyka kredytowego 81 przyszłych, np. za sprzedaż gazu i energii elektrycznej, oraz kredytach hipotecznych. Jednakże należy pamiętać, że transakcje sekurytyzacyjne, choć są projektowane w celu ograniczenia ryzyka finansowego, same także generują ryzyko, które musi być uwzględnione przez inicjatora sekurytyzacji 3. Pewną metodą wyróżnianą wśród metod transferu ryzyka kredytowego jest kredyt konsorcjalny. Dzięki przystąpieniu kilku banków do finansowania jednego projektu następuje rozłożenie ryzyka kredytowego na te podmioty. Powyższe instrumenty są charakterystyczne przede wszystkim dla rynku bankowego oraz kapitałowego. Na rynku ubezpieczeniowym istnieją inne instrumenty transferu ryzyka kredytowego, do których należą głównie: ubezpieczenia kredytu oraz gwarancje ubezpieczeniowe. 2. Transfer ryzyka kredytowego przez ubezpieczenie Ubezpieczenie ryzyka kredytowego jest metodą, która zawiera w sobie kilka innych metod zarządzania ryzykiem kredytowym, tj. transfer ryzyka kredytowego na zakład ubezpieczeń (przeniesienie ryzyka na wyspecjalizowany podmiot), kontrolę ryzyka kredytowego (stosowne działania zakładu ubezpieczeń mające na celu ocenę ryzyka kredytowego oraz odpowiednie wymogi określane w umowie ubezpieczenia), a także dystrybucję ryzyka (może być dokonywana przez reasekurację oraz sekurytyzację ubezpieczeniową). Na rynku ubezpieczeniowym produktami, które służą do zabezpieczania transakcji kredytowych, są przede wszystkim różne formy ubezpieczeń finansowych. Należy tutaj rozróżnić gwarancje ubezpieczeniowe oraz ubezpieczenia kredytu. Gwarancje ubezpieczeniowe zabezpieczające transakcje kredytowe to przede wszystkim tzw. gwarancje finansowe [szerzej: Kukiełka, Poniewierka, 2003, s. 252], do których zalicza się: gwarancje zapłaty za dostarczony towar lub usługę (tzw. gwarancje handlowe), gwarancje zapłaty rat z tytułu sprzedaży ratalnej, gwarancje spłaty kredytu bankowego, gwarancje zwrotu zaliczki 4, gwarancje zapłaty czynszu leasingowego, 3 Szerzej na ten temat [Kania, Rosiński, 2007, s. 264]. 4 Jeśli zwrot zaliczki następuje w formie właściwego wykonania zobowiązania (np. wykonania zlecenia), wówczas nie jest to gwarancja o charakterze finansowym.

4 82 Patrycja Kowalczyk-Rólczyńska czynszu z tytułu umowy najmu, dzierżawy, gwarancje wydania towarów przez kontrahenta w transakcji barterowej. Gwarancje ubezpieczeniowe są stosowane zazwyczaj w takich transakcjach, w których pozycja kredytodawcy (czyli beneficjenta gwarancji) jest na tyle silna w stosunku do kredytobiorcy (czyli zobowiązanego), że kredytobiorca jest w stanie zaakceptować wymóg stawiany przez kredytodawcę, dotyczący zabezpieczenia właśnie w formie gwarancji. Wystawienie gwarancji na rzecz kredytodawcy jest dla kredytobiorcy istotnym obciążeniem, gdyż z ustanowieniem gwarancji są związane koszty (np. prowizja za udzielenie gwarancji), a kredytobiorca jest zobowiązany do złożenia zabezpieczenia na rzecz gwaranta, czyli zakładu ubezpieczeń. Ponadto kredytobiorca jest zobowiązany do przedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów oraz przekazania stosownych informacji, tak aby gwarant mógł dokonać stosownej oceny ryzyka kredytowego [szerzej: Holly, s. 95]. Zakład ubezpieczeń przez wystawienie gwarancji potwierdza także wiarygodność kredytobiorcy, co dla kredytodawcy jest cenną informacją. Warto podkreślić, iż gwarancja jest dobrym zabezpieczeniem dla kredytodawcy z racji na rygorystyczny charakter zobowiązania gwaranta, szybkość realizacji gwarancji, wzmocnienie swojej pozycji przy ewentualnym dochodzeniu roszczeń z tytułu transakcji kredytowej oprócz majątku kredytobiorcy pojawia się majątek gwaranta, z którego można zaspokoić roszczenia [Kukiełka, Poniewierka, s. 254]. Zakłady ubezpieczeń, które udzielają gwarancji zabezpieczających ryzyko transakcji kredytowych, są narażone na tzw. selekcję negatywną. Pojawia się ona w sytuacji, kiedy kredytodawca (np. bank) w ramach zabezpieczenia transakcji kredytowej oczekuje od kredytobiorcy zabezpieczenia w postaci gwarancji ubezpieczeniowej. W wypadku sporej konkurencji na rynku kredytodawca może się narazić na utratę kredytobiorcy, któremu stawia wymóg złożenia gwarancji ubezpieczeniowej. Dlatego też kredytodawca, chcąc uniknąć selekcji negatywnej, powinien stawiać wymagania dotyczące zabezpieczenia w formie gwarancji ubezpieczeniowej tylko wtedy, gdy obawy związane z niewykonaniem zobowiązania przez kredytobiorcę są uzasadnione. Poza gwarancjami ubezpieczeniowymi do zabezpieczania transakcji kredytowych są wykorzystywane także ubezpieczenia kredytu. Najczęściej wykorzystywaną formą jest umowa ubezpieczenia zawierana z kredytodawcą. Inną możliwością jest umowa ubezpieczenia zawierana

5 Ubezpieczenie jako instrument transferu ryzyka kredytowego 83 z kredytobiorcą na rzecz kredytodawcy, jednakże obecnie jest bardzo rzadko spotykana. Umowa ubezpieczenia zawierana z kredytodawcą to umowa zawierana pomiędzy zakładem ubezpieczeń a kredytodawcą, którym może być leasingodawca, bank, pożyczkodawca, faktor, strona sprzedająca w kredycie kupieckim. W relacji umowy ubezpieczenia nie występuje tutaj kredytobiorca, choć to on jest źródłem ryzyka i przez jego brak obsługi długu pojawia się ryzyko, które podlega ubezpieczeniu. Umowa ubezpieczenia zawierana z kredytodawcą może obejmować: jedną transakcję kredytową, gdzie przedmiotem ubezpieczenia są zobowiązania finansowe jednego dłużnika, dotyczące jednej transakcji 5, wiele transakcji kredytowych zawieranych z jednym kontrahentem, pojedyncze transakcje zawierane z wieloma podmiotami, transakcje cykliczne z wieloma kredytodawcami. Dwa pierwsze przypadki to tzw. ubezpieczenia pojedyncze (polisa pojedyncza), a dwa kolejne to tzw. ubezpieczenia portfelowe (polisa zbiorowa) [porównaj: Michalik, Seliga, 2003, s. 289]. Podobnie jak w wypadku gwarancji ubezpieczeniowych także w ubezpieczeniu pojedynczym pojawia się problem tzw. selekcji negatywnej. Z mniejszym natężeniem problem ten może się pojawić w ubezpieczeniach o charakterze portfelowym. Umowa ubezpieczenia zawierana z kredytobiorcą na rzecz kredytodawcy to taka umowa, gdy kredytobiorca jako ubezpieczający zawiera umowę ubezpieczenia z zakładem ubezpieczeń, przy czym w umowie jest zabezpieczane ryzyko ponoszone przez kredytodawcę, który jest ubezpieczonym. Zawieranie takiej umowy jest podobne do zawierania gwarancji zabezpieczających transakcje kredytowe. Wśród produktów ubezpieczeniowych transferujących ryzyko kredytowe na zakład ubezpieczeń wyróżnić należy: ubezpieczenia kredytów bankowych (w tym ubezpieczenia kredytów bankowych zaciąganych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, ubezpieczenia kredytów konsumpcyjnych zaciąganych przez osoby fizyczne, ubezpieczenia kredytów hipotecznych, ubezpieczenia kart bankowych) ubezpieczenia te są zawierane albo 5 Ten rodzaj umowy jest bardzo rzadko akceptowany przez zakład ubezpieczeń.

6 84 Patrycja Kowalczyk-Rólczyńska w postaci ubezpieczenia portfelowego, gdzie zabezpieczany jest cały portfel danego rodzaju kredytów, np. portfel kredytów hipotecznych udzielanych osobom fizycznym, albo w postaci pojedynczej umowy ubezpieczenia zawartego z bankiem lub z kredytobiorcą na rzecz banku (z reguły ta forma ubezpieczenia nie odnosi się do kredytobiorców będących osobami fizycznymi); ubezpieczenia kredytu kupieckiego ubezpieczenia te są zawierane albo w postaci ubezpieczenia pojedynczego, albo portfelowego, a umowa ubezpieczenia jest zawierana albo z wierzycielem, czyli kredytodawcą, albo z dłużnikiem, czyli stroną kontraktu, która stwarza ryzyko kredytowe; ubezpieczenia należności leasingowych ubezpieczenia te mogą przybierać formę umowy portfelowej zawieranej z leasingodawcą albo umowy pojedynczej dotyczącej konkretnej umowy leasingu zawieranej z leasingodawcą (wierzycielem) lub leasingobiorcą (dłużnikiem); ubezpieczenia należności faktoringowych ubezpieczenia te mogą być zawierane z faktorem i wtedy dotyczą jednej umowy faktoringowej albo wszystkich lub wybranych umów faktoringowych; umowy mogą być także zawierane na rzecz faktora 6 ; ubezpieczenia spłat ratalnych ubezpieczenia te mają z reguły charakter umów portfelowych (generalnych) i są zawierane ze sprzedawcą, który może tutaj być zarówno ubezpieczającym, jak i ubezpieczonym (a jeśli tylko jest ubezpieczającym, to wówczas jest to ubezpieczenie na rzecz banku), z przedsiębiorstwem pośredniczącym w sprzedaży ratalnej (umowa ubezpieczenia jest zawierana na rzecz banku) lub z bankiem, który jest jednocześnie ubezpieczającym i ubezpieczonym 7. Warto podkreślić, że w niektórych powyżej przedstawionych grupach produktów ubezpieczeniowych ochroną ubezpieczeniową jest objęte także ryzyko (poza ryzykiem kredytowym), które pośrednio wpływa na zaistnienie zdarzenia ubezpieczeniowego, jakim jest realizacja ryzyka kredytowego, należy tutaj m.in. ryzyko katastrofalne, ryzyko polityczne (jest to tzw. ryzyko niehandlowe). Należy zwrócić uwagę na to, że zakłady ubezpieczeń, które przez produkty ubezpieczeniowe przyjmują na siebie ryzyko kredytowe, 6 Szerzej na ten temat [Kukiełka, Poniewierka, 2003, s. 428]. 7 Szerzej na ten temat [Michalik, Seliga, 2003, s. 299].

7 Ubezpieczenie jako instrument transferu ryzyka kredytowego 85 mogą transferować je dalej na inne zakłady ubezpieczeń lub na zakłady reasekuracyjne. Dzięki procesowi reasekuracji ubezpieczyciele zwiększają swoją pojemność ubezpieczeniową. Oprócz reasekuracji zakłady ubezpieczeń mogą wykorzystywać inne formy dalszego transferu ryzyka kredytowego. Jedną z nich jest rozwijająca się na rynkach światowych sekurytyzacja ubezpieczeniowa, a instrumentem sekurytyzacyjnym wykorzystywanym do przenoszenia ryzyka kredytowego (będącego w portfelach ubezpieczycieli kredytów kupieckich) na rynek kapitałowy jest obligacja ubezpieczeń kredytów handlowych Polski rynek ubezpieczeń kredytu oraz gwarancji ubezpieczeniowych Ubezpieczenia finansowe na rynku polskim są produktami ubezpieczeniowymi, które mają kilkuprocentowy udział w rynku. W trzech pierwszych kwartałach 2012 roku było to dokładnie 5,88% przypisu składki brutto z ubezpieczeń bezpośrednich działu II [UKNF, 2013, s. 10]. W analogicznym okresie (tj. w trzech pierwszych kwartałach) w latach udział ten nie przekroczył 10%, a najwyższy był w roku Należy jednak podkreślić, że dotyczy to wszystkich ubezpieczeń finansowych, tj. grup: 14, 15 i 16. Dostępne dane finansowe uniemożliwiają przeanalizowanie polskiego rynku pod kątem wybranych produktów ubezpieczeniowych, w tym produktów omówionych powyżej. Dlatego też poniższa analiza przeprowadzona zostanie dla całej grupy gwarancji ubezpieczeniowych oraz ubezpieczeń kredytu. Należy jednak podkreślić, że w grupie gwarancji są takie, które stanowią trzon tej grupy. Można tutaj zaliczyć: gwarancję zapłaty długu celnego, gwarancję przetargową (zapłaty wadium), gwarancję zwrotu zaliczki, gwarancję należytego wykonania kontraktu, gwarancję usunięcia wad i usterek. Nie wszystkie te gwarancje dotyczą transferu ryzyka kredytowego. Omawiając sytuację na polskim rynku ubezpieczeń finansowych, należy podkreślić, że w każdym roku z całego analizowanego okresu wysokość składki przypisanej brutto dla gwarancji ubezpieczeniowych była niższa niż w wypadku ubezpieczeń kredytu (zobacz rysunek 1). 8 Szerzej [Monkiewicz, 2010, s. 366]. 9 Dla porównania w 2011 roku ubezpieczenia finansowe wraz z ubezpieczeniami turystycznymi miały łącznie 5% udziału w europejskim rynku ubezpieczeniowym, szerzej [European Insurance in Figures, styczeń 2013].

8 86 Patrycja Kowalczyk-Rólczyńska Jednakże od 2004 roku był obserwowany wzrost przypisu składki z gwarancji. Miało to związek z napływem do Polski pierwszych środków finansowych z Unii Europejskiej w ramach programów przedakcesyjnych. W latach inwestycje dynamicznie poszły w górę, co w dużej mierze było związane z napływem 12,8 mld euro z Unii Europejskiej w ramach Narodowego Planu Rozwoju. Od 2007 roku zaś zwiększenie poziomu inwestycji wynikało z uruchomienia kolejnego strumienia środków z Unii Europejskiej, tym razem w kwocie 67,3 mld euro, w ramach Narodowej Strategii Spójności na lata Zwiększona liczba inwestycji korzystnie wpłynęła na zapotrzebowanie na gwarancje ubezpieczeniowe, będące jedną z form zabezpieczenia realizowanych inwestycji infrastrukturalnych, począwszy od etapu przetargu, poprzez okres realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia inwestycyjnego [ Gazeta Ubezpieczeniowa, 2009]. Rysunek 1. Wysokość składki przypisanej brutto dla gwarancji ubezpieczeniowych oraz ubezpieczeń kredytu w latach (w tys. zł) Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych KNF. W wypadku ubezpieczeń kredytu istotny wzrost przypisu składki był obserwowany w latach Kolejne dwa lata przyniosły spadek przypisu składki. Spowodowane to było m.in. spowolnieniem gospodarczym na rynku polskim, zaostrzonymi kryteriami udzielania ochrony ubezpieczeniowej oraz zaostrzeniem polityki kredytowej banków. Niewielki wzrost przypisu składki zanotowano w 2010 roku, a w roku 2011 już znaczący. Należy podkreślić, iż rok 2011 przyniósł najwyższy od momentu rozpoczęcia kryzysu finansowego w 2008 roku przyrost czynnych umów o kredyt mieszkaniowy w polskich bankach, który wyniósł umów [Raport Amron-Sarfin, 2012, s. 5].

9 Ubezpieczenie jako instrument transferu ryzyka kredytowego 87 Dalsze zaostrzanie polityki kredytowej banków mogło wpłynąć na wysokość składki przypisanej brutto (np. przez wymóg dodatkowych zabezpieczeń w postaci polis ubezpieczeniowych). Zestawiając powyższe z liczbą sprzedanych gwarancji ubezpieczeniowych oraz ubezpieczeń kredytu (zobacz rysunek 2), można zauważyć, że w wypadku gwarancji rosnący przypis składki od roku 2004 pokrywa się z rosnącą liczbą sprzedanych polis. Wyjątek stanowi rok 2009, w którym liczba sprzedanych gwarancji była prawie trzykrotnie wyższa niż w roku 2008, podobnie zresztą jak w latach Tak duża liczba sprzedanych gwarancji była spowodowana także unijnymi projektami realizowanymi na rynku polskim, głównie w obszarze inwestycji infrastrukturalnych. Analizując liczbę sprzedanych ubezpieczeń kredytu, należy podkreślić, iż zarówno w przypadku ubezpieczeń spłat ratalnych, jak i ubezpieczeń kredytów hipotecznych umowy są zawierane głównie w postaci portfelowej, co oznacza, że z tytułu jednej podpisanej umowy ubezpieczenia wpływają składki ubezpieczeniowe od wielu kredytobiorców. Ma to wpływ na liczbę zawartych umów ubezpieczenia i na przypis składki, który może być znaczący, choć zawarto niewiele umów. Liczba sprzedanych polis ubezpieczeń kredytu fluktuowała w analizowanym okresie. Przyczyną małej liczby sprzedanych polis ubezpieczeń kredytu w roku 2003 mogła być wysoka wartość wskaźnika szkodowości w roku 2002 (zobacz rysunek 5). Rysunek 2. Liczba sprzedanych gwarancji ubezpieczeniowych oraz ubezpieczeń kredytu w latach (w sztukach) Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych KNF.

10 88 Patrycja Kowalczyk-Rólczyńska Istotną kwestią w rozwoju rynku ubezpieczeń kredytu ma także liczba wypłacanych odszkodowań. Rysunek 3 wskazuje, że liczba wypłaconych odszkodowań z tytułu zawartych ubezpieczeń kredytu malała w latach , a w kolejnych trzech latach kształtowała się na zbliżonym poziomie. Wpływ na tę sytuację zapewne miała zmniejszająca się w tym czasie liczba upadłości przedsiębiorstw funkcjonujących na polskim rynku [Coface, 2012]. Jednakże wzrost liczby upadłości przedsiębiorstw w latach miał wpływ na wzrost liczby oraz wzrost wysokość wypłaconych odszkodowań (zobacz rysunek 4). Mając na uwadze fakt, że w 2012 roku upadłość ogłosiła jeszcze większa liczba przedsiębiorstw [Euler Hermes, 2013], należy się spodziewać, że zarówno liczba wypłaconych odszkodowań, jak i wartość wypłaconych odszkodowań może być większa. Rysunek 3. Liczba wypłaconych odszkodowań i świadczeń dla gwarancji ubezpieczeniowych oraz ubezpieczeń kredytu w latach (w sztukach) Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych KNF. Choć w latach liczba wypłaconych odszkodowań w ramach gwarancji ubezpieczeniowych była kilkakrotnie wyższa niż w latach poprzednich, to jednak wysokość wypłaconych odszkodowań aż tak bardzo nie przewyższała wartości z lat ubiegłych. Sytuacja taka jest możliwa, jeżeli z dużej liczby zawartych umów gwarancji polis ubezpieczeniowych następuje wypłata niedużych wartości odszkodowań.

11 Ubezpieczenie jako instrument transferu ryzyka kredytowego 89 Rysunek 4. Wysokość odszkodowań i świadczeń wypłaconych brutto dla gwarancji ubezpieczeniowych oraz ubezpieczeń kredytu w latach (w tys. zł) gwarancje ubezpieczeniowe ubezpieczenia kredytu Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych KNF. Dla zakładów ubezpieczeń istotne znaczenie ma wartość współczynnika szkodowości (zobacz rysunek 5). Rosnące wartości tego wskaźnika mogą powodować m.in. zaostrzanie warunków ubezpieczenia i warunków udzielania gwarancji, wzrost składki ubezpieczeniowej, a także wzmożony monitoring sytuacji finansowej ubezpieczanych podmiotów. W analizowanym okresie poza latami wartość współczynnika szkodowości 10 dla ubezpieczeń kredytu była wyższa niżdla gwarancji ubezpieczeniowych. Rysunek 5. Wartość współczynnika szkodowości brutto dla gwarancji ubezpieczeniowych oraz ubezpieczeń kredytu w latach (w proc.) gwarancje ubezpieczeniowe ubezpieczenia kredytu Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych KNF. 10 Współczynnik szkodowości brutto został policzony według formuły: (Odszkodowania i świadczenia wypłacone brutto + zmiana stanu rezerw na nie wypłacone odszkodowania i świadczenia brutto) / składka zarobiona brutto) * 100%.

12 90 Patrycja Kowalczyk-Rólczyńska Zakończenie Przedstawione powyżej rozważania wskazują, że ubezpieczenia są pewnym rodzajem instrumentów transferu ryzyka kredytowego. Dwie podstawowe kategorie tych ubezpieczeń sukcesywnie rozwijają się na polskim rynku, a zakłady ubezpieczeń włączają do swojej oferty coraz większą liczbę produktów zabezpieczających właśnie ryzyko kredytowe. Ponadto rosnąca świadomość ubezpieczeniowa przedsiębiorców, instytucji finansowych, jak również osób fizycznych powinna mieć pozytywny wpływ na rozwój tych produktów. Literatura 1. European Central Bank (2004), Credit risk transfer by EU banks: activities, risks and risk management, Frankfurt am Main. 2. Holly R. (2003), Ubezpieczenia finansowe i gwarancje ubezpieczeniowe, Poltext, Warszawa. 3. Jajuga K. (2007), Zarządzanie ryzykiem kredytowym, w: Zarządzanie ryzykiem, Jajuga K. (red.), WN PWN, Warszawa. 4. Kasapi A. (2002), Kredytowe instrumenty pochodne, Oficyna Ekonomiczna, Kraków. 5. Kania E., Rosiński P. (2007), Ryzyko kredytowe w banku, w: Zarządzanie ryzykiem, Jajuga K. (red.), WN PWN, Warszawa. 6. Kukiełka J., Poniewierka D.(2003), Ubezpieczenia finansowe, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz Warszawa. 7. Michalik L., Seliga D. (2003), Ubezpieczenia finansowe, w: Ubezpieczenia, Monkiewicz J. (red.), Poltext, Warszawa. 8. Monkiewicz J. (2010), Ubezpieczenia na rynku finansowym, w: Ubezpieczenia, Handschke J., Monkiewicz J. (red.), Poltext, Warszawa. 9. Olszak M.A. (2006), Międzynarodowy rynek transferu ryzyka kredytowego, Bank i Kredyt nr Polska w 2012 roku znalazła się na podium europejskich upadłości z wynikiem 941 firm, Euler Hermes, Informacja prasowa, Warszawa, 8 stycznia Raport o stanie sektora ubezpieczeń po III kw roku (2013), UKNF, Warszawa, dostęp dnia Rynek ubezpieczeń: ponad 300 mln zł z gwarancji na koniec 2009 r.?, Gazeta Ubezpieczeniowa, 11 grudnia 2009 r. 13. Raport Amron-Sarfin 4/2011 (2012), Związek Banków Polskich.

13 Ubezpieczenie jako instrument transferu ryzyka kredytowego Raport Coface nt. upadłości firm w Polsce w I półroczu 2012 roku (2012), Coface Poland, Informacja prasowa, Warszawa, 2 lipca. 15. European Insurance in Figures, styczeń Streszczenie Na rynku finansowym istnieje wiele rodzajów instrumentów transferu ryzyka kredytowego. Jednym z nich jest ubezpieczenie, dzięki któremu za cenę składki ubezpieczeniowej następuje transfer ryzyka kredytowego na wyspecjalizowany podmiot, jakim jest zakład ubezpieczeń. Celem artykułu jest wskazanie znaczenia ubezpieczenia jako instrumentu transferu ryzyka kredytowego oraz analiza polskiego rynku ubezpieczenia kredytu i gwarancji ubezpieczeniowych. Słowa kluczowe ryzyko kredytowe, gwarancja ubezpieczeniowa, ubezpieczenie kredytu Insurance as an instrument of credit risk transfer (Summary) In the financial market there are many types of credit risk transfer instruments. One of them is an insurance. Credit risk is transferred to a spe-cialized entity insurance company. Premium is the cost of risk transfer. The aim of this article is to identify the importance of insurance as an nstrument of credit risk transfer and analysis of the Polish market of credit insurance and guarantees. Keywords credit risk, suretyship (financial guarantee), credit insurance

14 92 Patrycja Kowalczyk-Rólczyńska

Gwarancja ubezpieczeniowa to forma usługi finansowej, którą oferują firmy ubezpieczeniowe swoim klientom.

Gwarancja ubezpieczeniowa to forma usługi finansowej, którą oferują firmy ubezpieczeniowe swoim klientom. Gwarancja ubezpieczeniowa to forma usługi finansowej, którą oferują firmy ubezpieczeniowe swoim klientom. Przypomnijmy. Gwarancje ubezpieczeniowe są produktem finansowym, którym posługują się firmy ubezpieczeniowe.

Bardziej szczegółowo

Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP. Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA

Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP. Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA Wrocław, 22.09.2010 CZYNNIKI MAKROEKONOMICZNE Tekst [24 pkt.] [RGB 0; 0;

Bardziej szczegółowo

Gwarancja Ubezpieczeniowa

Gwarancja Ubezpieczeniowa Gwarancja Ubezpieczeniowa Jak zmniejszyć ryzyko inwestycji/projektu i dobrze je zabezpieczyć Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA Warszawa, 05.03.2009 Narodowa Strategia Spójności na lata 2007-2013 P L

Bardziej szczegółowo

SEKURYTYZACJA WIERZYTELNOŚCI LEASINGOWYCH. Aspekty prawne Przemysław Cichulski Warszawa, 4-5 marca 2008 r.

SEKURYTYZACJA WIERZYTELNOŚCI LEASINGOWYCH. Aspekty prawne Przemysław Cichulski Warszawa, 4-5 marca 2008 r. SEKURYTYZACJA WIERZYTELNOŚCI LEASINGOWYCH Aspekty prawne Przemysław Cichulski Warszawa, 4-5 marca 2008 r. Plan prezentacji Istota sekurytyzacji wierzytelności leasingowych Korzyści z sekurytyzacji wierzytelności

Bardziej szczegółowo

Bank Gospodarstwa Krajowego 2015-06-03 17:07:32

Bank Gospodarstwa Krajowego 2015-06-03 17:07:32 Bank Gospodarstwa Krajowego 2015-06-03 17:07:32 2 Bank Gospodarstwa Krajowego jako państwowa instytucja finansowa o dużej wiarygodności specjalizuje się w obsłudze sektora finansów publicznych. Zapewnia

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe ubezpieczycieli w okresie trzech kwartałów 2006 roku

Wyniki finansowe ubezpieczycieli w okresie trzech kwartałów 2006 roku Warszawa, 10 stycznia 2007 i finansowe ubezpieczycieli w okresie trzech kwartałów 2006 roku (Informacja zweryfikowana w stosunku do opublikowanej w dniu 20 grudnia 2006, stosownie do korekty danych przekazanych

Bardziej szczegółowo

Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem. Program Rozwoju Eksportu.

Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem. Program Rozwoju Eksportu. Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem Program Rozwoju Eksportu. Współpraca z ubezpieczycielem profilaktyka i niwelowanie strat tradycyjna rola ubezpieczyciela

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka i niwelowanie strat w handlu zagranicznym. Program Rozwoju Eksportu

Profilaktyka i niwelowanie strat w handlu zagranicznym. Program Rozwoju Eksportu Profilaktyka i niwelowanie strat w handlu zagranicznym Program Rozwoju Eksportu Agenda 1. Cele przedsiębiorstw w działaniach eksportowych 2. Ryzyka w handlu zagranicznym 3. Ryzyko sprzedaży z odroczonym

Bardziej szczegółowo

Znaczenie ubezpieczeń finansowych dla funkcjonowania przedsiębiorstw w Polsce w okresie spowolnienia gospodarczego

Znaczenie ubezpieczeń finansowych dla funkcjonowania przedsiębiorstw w Polsce w okresie spowolnienia gospodarczego A N N A L E S U N I V E R S I TAT I S M A R I A E C U R I E - S K O D O W S K A LUBLIN POLONIA VOL. XLIV, 2 SECTIO H 2010 EWA SZAFRANIEC-SILUTA Znaczenie ubezpieczeń finansowych dla funkcjonowania przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20 grudnia 2013 r. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 W końcu września 2013 r. działalność operacyjną

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 września 2013 r. Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 W końcu czerwca 2013 r. działalność operacyjną prowadziły

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka kontraktu. Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej

Ocena ryzyka kontraktu. Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej Ocena ryzyka kontraktu Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej Plan prezentacji Główne rodzaje ryzyka w działalności handlowej i usługowej przedsiębiorstwa Wpływ udzielania

Bardziej szczegółowo

Działalność ubezpieczeniowa

Działalność ubezpieczeniowa Ubezpieczenia Nieodłączną częścią naszego życia i składową każdego sukcesu jest podejmowanie ryzyka. InterRisk pomaga swoim Klientom przejąć nad nim kontrolę. Działalność ubezpieczeniowa Podstawą realizowanej

Bardziej szczegółowo

Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis

Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis Obszary kształtowania i zapewniania bezpieczeństwa finansowego przedsiębiorstwa Sprzedaż

Bardziej szczegółowo

Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ. Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej

Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ. Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej Spis treści Wstęp Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej 1.1. Bank jako pośrednik finansowy i dostawca płynności 1.2. Segmentacja działalności

Bardziej szczegółowo

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2011 Bezpieczne wejście na nowe rynki zbytu ubezpieczenia kredytowe Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw Jak zostać i pozostać przedsiębiorcą? Zygmunt Kostkiewicz, prezes zarządu KUKE S.A. Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie ryzyka kredytu kupieckiego World Food Warsaw

Ubezpieczenie ryzyka kredytu kupieckiego World Food Warsaw Ubezpieczenie ryzyka kredytu kupieckiego World Food Warsaw Próg zgłoszenia do ubezpieczenia Saldo należności od poszczególnych kredytobiorców Zgłoszeni w celu ustalenia limitów kredytowych Klienci nazwani

Bardziej szczegółowo

Rynek Budowlany - J.Deszcz 2013-03-02

Rynek Budowlany - J.Deszcz 2013-03-02 Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych RYNEK BUDOWLANY Usługi bankowe i ubezpieczeniowe na rynku budowlanym Zakres usług bankowych dla przedsiębiorstw (budowlanych)

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

Bibby Financial Services

Bibby Financial Services Bibby Financial Services Bibby Financial Services Wspieramy rozwój firm na całym świecie Łukasz Sadowski Piotr Brewczak Jaki jest średni roczny wzrost faktoringu w ostatnich 3 latach? Branża faktoringowa

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

NAZWA. Autor: Marzena Wiśniewska

NAZWA. Autor: Marzena Wiśniewska JAK UBEZPIECZYĆ KREDYT Nazwa NAZWA Programu PROGRAMU KUPIECKI? Główne segmenty ryzyka, np.: Ubezpieczenie mienia odpowiedzialności. Główne segmenty ryzyka, np.: Ubezpieczenie mienia i odpowiedzialności.

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. art. 12 ust. 2 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zajęcia nr 3

Bankowość Zajęcia nr 3 Motto zajęć: "za złoty dukat co w słońcu błyszczy" Bankowość Zajęcia nr 3 Działalność kredytowo-pożyczkowa banków Kredyt Umowa kredytu: Prawo bankowe art. 69; Umowa pożyczki: Kodeks cywilny art. 720. Umowa

Bardziej szczegółowo

GWARANCJE. w Banku BGŻ S.A.

GWARANCJE. w Banku BGŻ S.A. GWARANCJE w Banku BGŻ S.A. Informacje ogólne Bank BGŻ jest jednym z 10 największych banków w Polsce. Od ponad 30-lat aktywnie działamy na rynku. Jesteśmy bankiem uniwersalnym. Oferujemy produkty i usługi

Bardziej szczegółowo

Kredyty inwestycyjne. Sposoby zabezpieczania przed ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem walutowym

Kredyty inwestycyjne. Sposoby zabezpieczania przed ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem walutowym Jeśli wystarcza nam kapitału, aby wybrać spłatę w ratach malejących, to koszt obsługi kredytu będzie niższy niż w przypadku spłaty kredytu w ratach równych. 8.1. Kredyt - definicja Jak stanowi art. 69

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

WYSZCZEGÓLNIENIE STAN NA STAN NA

WYSZCZEGÓLNIENIE STAN NA STAN NA Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych "CUPRUM" ul. M. Skłodowskiej-Curie 82 59-301 Lubin Nr statystyczny REGON: 390294404 OGÓLNY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT UBEZPIECZYCIELA sporządzony na dzień: 2014-12-31 Adresat:

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 1325)

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 1325) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1325) USTAWA z dnia 29 sierpnia 1997

Bardziej szczegółowo

Instrumenty obniżające ryzyko finansowania przedsiębiorstw. Warszawa 10 grudnia 2008 r.

Instrumenty obniżające ryzyko finansowania przedsiębiorstw. Warszawa 10 grudnia 2008 r. Instrumenty obniżające ryzyko finansowania przedsiębiorstw Warszawa 10 grudnia 2008 r. Bank Gospodarstwa Krajowego Bank państwowy z wieloletnim doświadczeniem w obsłudze jednostek centralnych, samorządów

Bardziej szczegółowo

Anatomia kryzysu (Dlaczego nie tylko Allan Greenspan i Chińczycy) Andrzej Raczko

Anatomia kryzysu (Dlaczego nie tylko Allan Greenspan i Chińczycy) Andrzej Raczko Anatomia kryzysu (Dlaczego nie tylko Allan Greenspan i Chińczycy) Globalny przepływ kapitału 2008 2007 7 6 4 3 2 1 0 Polityka pieniężna Stopy procentowe ECB i FED 2003 2004 200 2006 Lata ECB FED 2002 2001

Bardziej szczegółowo

Miejsce zarządzania ryzykiem w zarządzaniu bankiem Wykład trzeci

Miejsce zarządzania ryzykiem w zarządzaniu bankiem Wykład trzeci 1 Miejsce zarządzania ryzykiem w zarządzaniu bankiem Wykład trzeci 2 Triada celów w wersji tradycyjnej Rentowność Bezpieczeństwo/Ryzyko Płynność Bank nie może osiągać równocześnie więcej niż jednego celu

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 grudnia 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r W końcu września 2014

Bardziej szczegółowo

Krajowe i lokalne instrumenty wsparcia ubezpieczeniowego i finansowego ekspansji na rynek turecki

Krajowe i lokalne instrumenty wsparcia ubezpieczeniowego i finansowego ekspansji na rynek turecki Krajowe i lokalne instrumenty wsparcia ubezpieczeniowego i finansowego ekspansji na rynek turecki Katarzyna Smołka, Manager Regionu Katowice, 19.03.2013 r. Obszar ryzyka w transakcjach handlowych Towar

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI Karkonoska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. 58-500 Jelenia Góra ul. 1 Maja 27 ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI (PEŁNA KSIĘGOWOŚĆ) 1 Dokumenty wymagane przy składaniu wniosku o pożyczkę: Dokumenty

Bardziej szczegółowo

Pozabankowe instrumenty wspierania dostępu do zewnętrznych źródeł finansowania działalności gospodarczej. Działalność poręczeniowa (pozabankowa)

Pozabankowe instrumenty wspierania dostępu do zewnętrznych źródeł finansowania działalności gospodarczej. Działalność poręczeniowa (pozabankowa) Pozabankowe instrumenty wspierania dostępu do zewnętrznych źródeł finansowania działalności gospodarczej Wykład Działalność poręczeniowa (pozabankowa) M. Gajewski (2014 SemZ) Przedmiot Przedmiot: Tło problematyki

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) z dnia 23 maja 2011 r. w sprawie rocznych i półrocznych sprawozdań ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) z dnia 23 maja 2011 r. w sprawie rocznych i półrocznych sprawozdań ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego Dziennik Ustaw Nr 115 6974 Elektronicznie podpisany przez Jaroslaw Deminet Data: 2011.06.07 14:45:36 +02'00' Poz. 666 666 w. rcl.go v.p l ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) z dnia 23 maja 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY)

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) SPIS TREŚCI WSTĘP...11 CZĘŚĆ PIERWSZA. STRUKTURA ŹRÓDEŁ KAPITAŁU PRZEDSIĘBIORSTWA...13 Rozdział I. PRZEDSIĘBIORSTWO JAKO ORGANIZACJA

Bardziej szczegółowo

(w zł) Okres poprzedni Okres bieżący I. Aktywa 0,00 1 712,82 1. Lokaty 0,00 1 463,37 2. Środki pieniężne 0,00 0,00

(w zł) Okres poprzedni Okres bieżący I. Aktywa 0,00 1 712,82 1. Lokaty 0,00 1 463,37 2. Środki pieniężne 0,00 0,00 I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU (w zł) Okres poprzedni Okres bieżący I. Aktywa 0,00 1 712,82 1. Lokaty 0,00 1 463,37 2. Środki pieniężne 0,00 0,00 3. Aktywa za zezwoleniem organu nadzoru, zgodnie z art.

Bardziej szczegółowo

Roczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2012

Roczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2012 312.2012 I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU Koniec analogicznego okresu sprawozdawczego poprzedniego roku Koniec bieżącego okresu sprawozdawczego I. Aktywa 794,80 869,44 lokaty 794,80 869,44 2. środki pieniężne

Bardziej szczegółowo

Roczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2012

Roczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2012 312.2012 I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU Koniec analogicznego okresu sprawozdawczego poprzedniego roku Koniec bieżącego okresu sprawozdawczego I. Aktywa 1 851 120,00 2 124 864,00 lokaty 0,00 0,00 2.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność ubezpieczyciela w ubezpieczeniu kredytu kupieckiego. Wybrane aspekty

Odpowiedzialność ubezpieczyciela w ubezpieczeniu kredytu kupieckiego. Wybrane aspekty Wybrane aspekty ubezpieczenia kredytu kupieckiego ROBERT DANKIEWICZ Odpowiedzialność ubezpieczyciela w ubezpieczeniu kredytu kupieckiego. Wybrane aspekty W artykule zwrócono uwagę na gospodarcze znaczenie

Bardziej szczegółowo

TU Allianz Życie Polska S.A. Bilans zakładu ubezpieczeń (w tys. złotych)

TU Allianz Życie Polska S.A. Bilans zakładu ubezpieczeń (w tys. złotych) TU Allianz Życie Polska S.A. Bilans zakładu ubezpieczeń (w tys. złotych) Sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2013 roku Aktywa A Wartości niematerialne i prawne 8 303 11 436 1. Wartość

Bardziej szczegółowo

Regulamin udzielania gwarancji przez InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna Vienna Insurance Group Postanowienia ogólne

Regulamin udzielania gwarancji przez InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna Vienna Insurance Group Postanowienia ogólne Regulamin udzielania gwarancji przez InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna Vienna Insurance Group Postanowienia ogólne 1 1. InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna Vienna Insurance

Bardziej szczegółowo

KORPORACJA UBEZPIECZEŃ KREDYTÓW EKSPORTOWYCH SPÓŁKA AKCYJNA (KUKE)

KORPORACJA UBEZPIECZEŃ KREDYTÓW EKSPORTOWYCH SPÓŁKA AKCYJNA (KUKE) KORPORACJA UBEZPIECZEŃ KREDYTÓW EKSPORTOWYCH SPÓŁKA AKCYJNA (KUKE) KIM JESTEŚMY? KUKE prowadzi działalność od 1991 roku i:. jest firmą polską z przeważającym udziałem Skarbu Państwa, ubezpiecza należności

Bardziej szczegółowo

NAZWA ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ: Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie "WARTA " Spółka Akcyjna

NAZWA ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ: Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie WARTA  Spółka Akcyjna I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU ( w zł ) Okres poprzedni Okres bieżący I. Aktywa 8 258 205,62 7 814 530,32 1. Lokaty 8 258 205,62 7 231 147,46 2. środki pieniężne 0,00 0,00 3. aktywa za zezwoleniem organu

Bardziej szczegółowo

Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych "CUPRUM" ul. M. Skłodowskiej-Curie 82, 59-301 Lubin

Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych CUPRUM ul. M. Skłodowskiej-Curie 82, 59-301 Lubin Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych "CUPRUM" ul. M. Skłodowskiej-Curie 82, 59-301 Lubin Nr statystyczny REGON: 390294404 OGÓLNY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT UBEZPIECZYCIELA sporządzony na dzień: 2013-12-31 Adresat:

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianach

Bardziej szczegółowo

( w zł ) Okres poprzedni Okres bieżący I. Aktywa 19 745 268,19 19 729 521,09 1. Lokaty 19 745 268,19 19 729 521,04 2. środki pieniężne 0,00 0,00

( w zł ) Okres poprzedni Okres bieżący I. Aktywa 19 745 268,19 19 729 521,09 1. Lokaty 19 745 268,19 19 729 521,04 2. środki pieniężne 0,00 0,00 I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU ( w zł ) Okres poprzedni Okres bieżący I. Aktywa 19 745 268,19 19 729 521,09 1. Lokaty 19 745 268,19 19 729 521,04 2. środki pieniężne 0,00 0,00 3. aktywa za zezwoleniem

Bardziej szczegółowo

( w zł ) Okres poprzedni Okres bieżący I. Aktywa 27 825 355,44 25 261 154,14 1. Lokaty 27 825 355,44 25 261 154,14 2. środki pieniężne 0,00 0,00

( w zł ) Okres poprzedni Okres bieżący I. Aktywa 27 825 355,44 25 261 154,14 1. Lokaty 27 825 355,44 25 261 154,14 2. środki pieniężne 0,00 0,00 I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU ( w zł ) Okres poprzedni Okres bieżący I. Aktywa 27 825 355,44 25 261 154,14 1. Lokaty 27 825 355,44 25 261 154,14 2. środki pieniężne 0,00 0,00 3. aktywa za zezwoleniem

Bardziej szczegółowo

Bezpieczny handel z gwarancją zapłaty

Bezpieczny handel z gwarancją zapłaty Bezpieczny handel z gwarancją zapłaty Kim jesteśmy Korporacja Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych Spółka Akcyjna (KUKE) prowadzi działalność już od ponad 20 lat. q jest firmą polską z przeważającym udziałem

Bardziej szczegółowo

Koniec okresu bieżącego I. Aktywa Lokaty Środki pieniężne Należności

Koniec okresu bieżącego I. Aktywa Lokaty Środki pieniężne Należności WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU Koniec okresu poprzedniego Koniec okresu bieżącego I. Aktywa 0 2 282 720 Lokaty 0 2 282 720 2. Środki pieniężne Aktywa za zezwoleniem organu nadzoru, zgodnie z art. 154 ust.

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie dodatkowe roczne/kwartalne

Sprawozdanie dodatkowe roczne/kwartalne Załącznik nr 4 Sprawozdanie dodatkowe roczne/kwartalne zakładu reasekuracji wykonującego działalność reasekuracyjną w zakresie reasekuracji ubezpieczeń, o których mowa w dziale II załącznika do ustawy

Bardziej szczegółowo

Dlaczego faktoring jest jednym D z korzystniejszych sposobów na zwiększenie płynności finansowej?

Dlaczego faktoring jest jednym D z korzystniejszych sposobów na zwiększenie płynności finansowej? TAI Press 0812160195102 Gazeta Prawna - Dodatek C z dnia 2008-12-30 Dlaczego faktoring jest jednym D z korzystniejszych sposobów na zwiększenie płynności finansowej? Faktoring przez długi czas nie był

Bardziej szczegółowo

3 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ I ZAKŁADÓW REASEKURACJI

3 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ I ZAKŁADÓW REASEKURACJI Załącznik nr 3 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ I ZAKŁADÓW REASEKURACJI Wstęp obejmuje zakres informacji określony w przepisach

Bardziej szczegółowo

I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU w zł Okres poprzedni okres bieżący 31.12.2013 31.12.2014 I Aktywa. 1 027 436,74 918 272,53 1.

I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU w zł Okres poprzedni okres bieżący 31.12.2013 31.12.2014 I Aktywa. 1 027 436,74 918 272,53 1. I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU w zł Okres poprzedni okres bieżący 31.12013 I Aktywa 1. Lokaty Środki pieniężne Aktywa za zezwoleniem organu nadzoru, zgodnie z art. 154 ust.9 ustawy z dnia 22 maja 2003r.

Bardziej szczegółowo

Refinansowanie umów finansowych TXM SA z Alior Bankiem SA w drodze zawarcia umów z bankiem Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski SA

Refinansowanie umów finansowych TXM SA z Alior Bankiem SA w drodze zawarcia umów z bankiem Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski SA Łódź, 26 listopada 2015 roku Raport bieżący nr 36/2015 Refinansowanie umów finansowych TXM SA z Alior Bankiem SA w drodze zawarcia umów z bankiem Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski SA Zarząd Redan

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska Bank komercyjny w Polsce. Podręcznik akademicki., Ideą prezentowanej publikacji jest całościowa analiza działalności operacyjnej banków komercyjnych zarówno w aspekcie teoretycznym, jak i w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym Część 1 - Przedsiębiorstwa Pytania 1-7 dotyczą polityki kredytowej Banku w zakresie kredytów dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

WSPIERANIE PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Z WYKORZYSTANIEM PORĘCZEŃ I GWARANCJI BANKU GOSPODARSTWA KRAJOWEGO

WSPIERANIE PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Z WYKORZYSTANIEM PORĘCZEŃ I GWARANCJI BANKU GOSPODARSTWA KRAJOWEGO Warszawa, 2009-05-19 WSPIERANIE PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Z WYKORZYSTANIEM PORĘCZEŃ I GWARANCJI BANKU GOSPODARSTWA KRAJOWEGO 1. WSTĘP Przygotowany program jest konsekwencją realizacji Rządowego Planu Stabilności

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO

REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 125/Z/2009 Zarządu Łużyckiego Banku Spółdzielczego w Lubaniu z dnia 17.12.2009r. REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Lubań 2009 SPIS TREŚCI: ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

Część I Światowe mechanizmy i instrumenty finansowania i refinansowania hipotecznego

Część I Światowe mechanizmy i instrumenty finansowania i refinansowania hipotecznego Tytuł: Współczesna bankowość hipoteczna Autorzy: Anna Szelągowska (red.) Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2010 Opis: Współczesna bankowość hipoteczna to jedna z pierwszych pozycji na polskim rynku wydawniczym,

Bardziej szczegółowo

URZÑD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW. Przed zawarciem umowy z bankiem. Publikacja przygotowana dzi ki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej

URZÑD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW. Przed zawarciem umowy z bankiem. Publikacja przygotowana dzi ki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej URZÑD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Przed zawarciem umowy z bankiem Publikacja przygotowana dzi ki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej Przed zawarciem umowy z bankiem RACHUNEK OSZCZ DNOÂCIOWY Wybierając

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 30 grudnia 2015 r. Poz. 2321 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 23 grudnia 2015 r.

Warszawa, dnia 30 grudnia 2015 r. Poz. 2321 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 23 grudnia 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 grudnia 2015 r. Poz. 2321 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie szczegółowego sposobu obliczania podstawowego

Bardziej szczegółowo

Alior Bank S.A. produkty zmodyfikowane

Alior Bank S.A. produkty zmodyfikowane Alior Bank S.A. produkty zmodyfikowane Informacje wprowadzające Niniejsze zestawienie zawiera opis zmodyfikowanych produktów kredytowych dostępnych w Alior Bank S.A. w ramach projektu systemowego pt. Planowanie

Bardziej szczegółowo

I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU w zł Okres poprzedni okres bieżący 31.12.2013 31.12.2014 I Aktywa. 373 795,60 3 007 469,18 1.

I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU w zł Okres poprzedni okres bieżący 31.12.2013 31.12.2014 I Aktywa. 373 795,60 3 007 469,18 1. I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU w zł Okres poprzedni okres bieżący 312013 I Aktywa Lokaty Środki pieniężne Aktywa za zezwoleniem organu nadzoru, zgodnie z art. 154 ust.9 ustawy z dnia 22 maja 2003r.

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA Dla Wariantu 2 określonego w Zał. nr 2 Umowy Grupowego Ubezpieczenia na Życie Kredytobiorców Ubezpieczenie Spłaty Zadłużenia nr 9956 1. Definicje 1. Klient / Kredytobiorca

Bardziej szczegółowo

Nadmierne zadłużanie się

Nadmierne zadłużanie się Nadmierne zadłużanie się Kredyt jako kategoria ekonomiczna Kredyt bankowy to stosunek prawno - finansowy pomiędzy bankiem a kredytobiorcą. Stosunek ten wyraża się przekazaniem przez bank określonej kwoty

Bardziej szczegółowo

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA [AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA :Y Podręcznik akademicki Spis treś«wprowadzenie 11 Rozdział 1 System bankowy w Polsce 13 1.1. Organizacja i funkcjonowanie systemu bankowego 13 1.2. Instytucje centralne

Bardziej szczegółowo

Wpływ kryzysu na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych na polski rynek ubezpieczeń. Warszawa, 3 kwietnia 2008r.

Wpływ kryzysu na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych na polski rynek ubezpieczeń. Warszawa, 3 kwietnia 2008r. Wpływ kryzysu na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych na polski rynek ubezpieczeń Warszawa, 3 kwietnia 2008r. 1 Cel raportu Określenie wpływu kryzysu na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych na

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO. Imię, nazwisko (nazwę) i adres (siedzibę) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO. Imię, nazwisko (nazwę) i adres (siedzibę) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO Imię, nazwisko (nazwę) i adres (siedzibę) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego Kredytodawca Adres (siedziba) Alior Bank SA 02-232 Warszawa, ul.

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r.

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12.

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12. Załącznik do Uchwały Nr 49/2014 Zarządu Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie z dnia 10.07.2014r. Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w

Bardziej szczegółowo

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań.

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Analiza struktury budżetów jednostek samorządu terytorialnego pozwala na stwierdzenie, iż sfinansowanie

Bardziej szczegółowo

PÓŁROCZNE SPRAWOZDANIE UBEZPIECZENIOWEGO FUNDUSZU KAPITAŁOWEGO sporządzone na dzień 31.12.2012 r.

PÓŁROCZNE SPRAWOZDANIE UBEZPIECZENIOWEGO FUNDUSZU KAPITAŁOWEGO sporządzone na dzień 31.12.2012 r. NAZWA UBEZPIECZENIOWEGO FUNDUSZU : I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU (w zł) Okres poprzedni Okres bieżący I. Aktywa 1. Lokaty 2. środki pieniężne 3. aktywa za zezwoleniem organu nadzoru, zgodnie z art.

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a Warszawa, 2011.07.08 Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a W 2010 r. badaniem objęto 59 firm pośrednictwa kredytowego. Wśród nich przeważały spółki kapitałowe (20 spółek akcyjnych

Bardziej szczegółowo

METRYKA KREDYTU SZYBKI REMONT. Kredyt na cele mieszkaniowe Szybki remont. Klienci indywidualni

METRYKA KREDYTU SZYBKI REMONT. Kredyt na cele mieszkaniowe Szybki remont. Klienci indywidualni METRYKA KREDYTU SZYBKI REMONT I. DANE OGÓLNE Nazwa produktu: Kredyt na cele mieszkaniowe Szybki remont II. CECHY PRODUKTU Rodzaj produktu Przeznaczenie produktu Segment docelowy Maksymalna kwota kredytu

Bardziej szczegółowo

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie Kim jesteśmy? KUKE jest spółką akcyjną z przeważającym udziałem

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r. 1409 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r. w sprawie zakresu informacji zawartych w rocznym raporcie o stanie portfela ubezpieczeń i reasekuracji zakładu ubezpieczeń Na podstawie

Bardziej szczegółowo

TUiR Allianz Polska S.A. Bilans zakładu ubezpieczeń (w tys. złotych)

TUiR Allianz Polska S.A. Bilans zakładu ubezpieczeń (w tys. złotych) TUiR Allianz Polska S.A. Bilans zakładu ubezpieczeń (w tys. złotych) Sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2012 roku Aktywa 31.12.2011 31.12.2012 A Wartości niematerialne i prawne 13

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE KLIENTÓW BIZNESOWYCH. Produkty bankowe dla firm

FINANSOWANIE KLIENTÓW BIZNESOWYCH. Produkty bankowe dla firm FINANSOWANIE KLIENTÓW BIZNESOWYCH Produkty bankowe dla firm Źródła zewnętrzne finansowania przedsiębiorstwa Przejdziemy teraz do omówienia takich źródeł zewnętrznych jak: Kredyty Faktoring Leasing Środki

Bardziej szczegółowo

SpiS treści Wstęp Rozdział pierwszy Ryzyko krajowe eksportera Rozdział drugi Rodzaje zagranicznego ryzyka eksportera

SpiS treści Wstęp Rozdział pierwszy Ryzyko krajowe eksportera Rozdział drugi Rodzaje zagranicznego ryzyka eksportera Spis treści Wstęp...11 Rozdział pierwszy Ryzyko krajowe eksportera...13 1. Wprowadzenie...13 2. Źródła ryzyka w transakcjach eksportowych...16 3. Rodzaje ryzyka krajowego eksportera...16 3.1. Ryzyko związane

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System finansowy gospodarki Zajęcia nr 9 Rynek pieniężny, faktoring, forfaiting, leasing, sekurytyzacja Rodzaje rynków finansowych (hybrydowe kryterium podziału: przedmiot obrotu oraz zapadalność instrumentu)

Bardziej szczegółowo

B A N K S P Ó Ł D Z I E L C Z Y w Ostrowi Mazowieckiej

B A N K S P Ó Ł D Z I E L C Z Y w Ostrowi Mazowieckiej B A N K S P Ó Ł D Z I E L C Z Y w Ostrowi Mazowieckiej (Pieczęć Wnioskodawcy) ZLECENIE UDZIELENIA GWARANCJI / PORĘCZENIA* I. Dane do Wniosku 1. Wniosek o udzielenie: Gwarancji Gwarancji stanowiącej regwarancję

Bardziej szczegółowo

TUiR Allianz Polska S.A. Bilans zakładu ubezpieczeń (w tys. złotych)

TUiR Allianz Polska S.A. Bilans zakładu ubezpieczeń (w tys. złotych) TUiR Allianz Polska S.A. Bilans zakładu ubezpieczeń (w tys. złotych) Sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2013 roku Aktywa Nota 31.12.2012 31.12.2013 A Wartości niematerialne i prawne

Bardziej szczegółowo

Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2010 r.

Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2010 r. Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień I. AKTYWA NETTO FUNDUSZU I. Aktywa 6 179,79 2 228,13 1. Lokaty 6 179,79 2 228,13 2. Środki pieniężne 3. Należności, w

Bardziej szczegółowo

Mundialowa Inwestycja

Mundialowa Inwestycja inwestycje produkt strukturyzowany Mundialowa Inwestycja Forma prawna indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Okres Odpowiedzialności 0 miesięcy 3 od 25.06.2014 r. do 25.12.2016 r. Maksymalny zysk

Bardziej szczegółowo

ROCZNE SPRAWOZDANIE UBEZPIECZENIOWEGO FUNDUSZU KAPITAŁOWEGO sporządzone na dzień 31-12-2014 r.

ROCZNE SPRAWOZDANIE UBEZPIECZENIOWEGO FUNDUSZU KAPITAŁOWEGO sporządzone na dzień 31-12-2014 r. I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU (w zł) Okres poprzedni Okres bieżący I. Aktywa 43 586 250,85 43 629 427,14 1. Lokaty 38 436 561,53 39 706 495,84 2. środki pieniężne 298 983,23 306 421,17 3. aktywa za

Bardziej szczegółowo

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE Zasady Działania Funduszy i Planów Inwestycyjnych Załącznik do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Indywidualne Ubezpieczenie na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

Audit&Consulting services Katarzyna Kędziora. Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów ubezpieczeń

Audit&Consulting services Katarzyna Kędziora. Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów ubezpieczeń Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów www.acservices.pl Warszawa, 24.10.2013r. Agenda 1. Źródła przepisów prawa (PSR, MSSF, UE, podatki, Solvency II) 2. Przykłady różnic w ewidencji

Bardziej szczegółowo

Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2010 r.

Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2010 r. Półroczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień I. AKTYWA NETTO FUNDUSZU I. Aktywa 1 887,81 2 180,53 1. Lokaty 1 887,81 2 180,53 2. Środki pieniężne 3. Należności, w

Bardziej szczegółowo

Forma prawna Agent Ubezpieczyciel. Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności Wiek Zwrot kapitału. 18-77 lat (włącznie)

Forma prawna Agent Ubezpieczyciel. Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności Wiek Zwrot kapitału. 18-77 lat (włącznie) produkt strukturyzowany Kurs na Amerykę Forma prawna Agent Ubezpieczyciel indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Euro Bank S.A. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Europa S.A. Okres Odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Roczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2011 r.

Roczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2011 r. I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU Koniec analogicznego okresu sprawozdawczego poprzedniego roku Koniec bieŝącego okresu sprawozdawczego I. Aktywa 770,64 794,80 lokaty 770,64 794,80 2. środki pienięŝne

Bardziej szczegółowo

Roczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2011 r.

Roczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2011 r. I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU Koniec analogicznego okresu sprawozdawczego poprzedniego roku Koniec bieŝącego okresu sprawozdawczego I. Aktywa 1 943 005,50 2 229 057,00 lokaty 0,00 2. środki pienięŝne

Bardziej szczegółowo

Roczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2011 r.

Roczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31.12.2011 r. I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU Koniec analogicznego okresu sprawozdawczego poprzedniego roku Koniec bieŝącego okresu sprawozdawczego I. Aktywa 797 234,27 1 201 636,88 lokaty 0,00 0,00 2. środki pienięŝne

Bardziej szczegółowo

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Warszawa, 27 lipca 2005 r. Informacja prasowa BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Skonsolidowane wyniki finansowe Banku BPH po II kwartałach 2005 roku według MSSF osiągnięcie w I półroczu 578 mln zł

Bardziej szczegółowo