Techniki w badaniu hematologicznym

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Techniki w badaniu hematologicznym"

Transkrypt

1 Techniki w badaniu hematologicznym UKŁAD CZERWONOKRWINKOWY ŚREDNIA OBJĘTOŚĆ KRWI CZŁOWIEK - 5-5,5 l =7%= ok. 70 ml/kg m.c. PIES - ok. 90 ml/kg m.c. KOT - ok. 60 ml/kg m.c.! Prawidłowy skład krwi pies / kot osocze: 55 / 63 % objętości - ponad 90 % woda - niecałe 10 % białka komórki: 45 / 37 % objętości - 99 % erytrocyty - 1 % leukocyty i płytki

2 ROZMIESZCZENIE SZPIKU CZERWONEGO ERYTROCYTY Długośćżycia: pies 110 dni, kot 70 dni Średnica: pies 7 µm, kot 5,8 µm Dwuwklęsły dysk - b. duża powierzchnia w stosunku do objętości komórki Błona komórkowa utrzymując kształt umożliwia znaczne odkształcanie się komórki Bez jądra; bez organelli; hemoglobina > 95% s.m. Najważniejszy sygnał regulujący produkcję - stężenie tlenu we krwi po 2 WE KRWI p0 2 WE KWI NERKA blablab PRODUKCJI bbbbbb b ERYTROCYTÓW (po 3 4 dniach) STĘŻENIA ERYTROPOETYNY SZPIK CZERWONY

3 Dojrzewanie erytrocytów W trakcie erytropoezy komórki utkania czerwonokrwinkowego w szpiku dzielą się 3 4-krotnie z 1 komórki erytrocyty komórki gromadzą hemoglobinę stopniowo tracą rybosomy (RNA) produkujące białka zagęszcza się chromatyna jądrowa komórki zmniejszają się, zmniejsza się też wielkość jądra w stosunku do objętości cytoplazmy jądro jest usuwane RETIKULOCYT ERYTROCYT KOMÓRKA MACIERZYSTA PROERYTROBLAST ERYTROBLAST ZASADOCHŁONNY ERYTROPOETYNA ERYTROCYT RETIKULOCYT ERYTROBLAST KWASOCHŁONNY ERYTROBLAST WIELOBARWLIWY ERYTROPOETYNA działanie hamowane w: zapaleniach (IL-1, TNF) niedoczynności kory nadnerczy niedoczynności tarczycy u psów

4 Usuwanie erytrocytów W miarę starzenia się dochodzi do aktywności enzymów glikolitycznych mniej energii zaburzone odkształcanie się komórek Usuwają - makrofagi śledziony (głównie) - wątroby niewiele - szpiku Każdego dnia wymianie na nowe ulega 1% erytrocytów Usuwanie erytrocytów - terminy Hemoliza zewnątrznaczyniowa makrofagi gł. w śledzionie, też w wątrobie i w szpiku niszczenie 90% erytrocytów: Fe do szpiku, globina i aminokwasy do wątrobowej puli aminokwasów, hemowy pierścień porfirynowy bilirubina usuwana Hemoliza wewnątrznaczyniowa - niszczone 5-10% erytrocytów Błędy przy liczeniu erytrocytów Wynik fałszywie zaniżony przy: - aglutynacji erytrocytów - obecności skrzepów krwi (zlepione krwinki liczone jako pojedyncze lub nie liczone wcale) Wynik fałszywie zawyżony przy: - krańcowej leukocytozie (powyżej 100 tys./µl - rzadko)

5 Stężenie hemoglobiny [g/dl, g/l, mmol/l] [g/dl = 1,611 x mmol/l] Oznaczane kolorymetrycznie po lizie erytrocytów - metoda cyjanmethemoglobinowa (tradycyjna) Stężenie w krwinkach fałszywie zawyżone przy: - lipemii - hemolizie wewnątrznaczyniowej - nasilonej żółtaczce (hiperbilirubinemii) - obecności licznych ciałek Heinza - leukocytozie (powyżej 50 tys./µl) HEMATOKRYT Oznaczany tradycyjnie (kapilara, wirówka) DODATKOWE ZALETY: - umożliwia ocenę zmian w wyglądzie osocza - pozwala na oszacowanie liczby leukocytów krwi - można oznaczyć przy pacjencie! WADY praktycznie mało nieistotne - nieco zawyżony przez uwięzione osocze (do 1%) - zaniżony przy nadmiarze EDTA w próbce (2-4%) HEMATOKRYT Z ANALIZATORA Wyliczany na podstawie liczby erytrocytów oraz średniej objętości krwinki czerwonej (MCV) Dokładny wynik, gdy analizator dostosowywany do wielkości krwinek zwłaszcza kotów; jeżeli nie fałszywe wyniki!! Problem z dokładnością przy fałszywie zaniżonej liczbie erytrocytów, przy znacznym odwodnieniu lub przewodnieniu, zwłaszcza u kotów (dodatkowym problemem - fizjologiczna anizocytoza)

6 HEMATOKRYT Wartości referencyjne: [ % l/l ] PSY: 0,37 0,55 (0,45) l/l, ale! - charty angielskie (greyhound): 0,55 0,65 (0,60) l/l, a - włoskie, afgańskie, perskie (saluki), rosyjskie (borzoj) i whippety: 0,48 0,58 (0,54) l/l KOTY: 0,26 0,47 (0,37) l/l NASILENIE NIEDOKRWISTOŚCI NASILENIE NIEDOKRWISTOŚCI HEMATOKRYT (l/l) PSY KOTY PRAWIDŁOWO 0,37 0,55* 0,26 0,47 ŁAGODNE 0,30 0,36 0,20 0,25 ŚREDNIE 0,20 0,29 0,15 0,19 CIĘŻKIE 0,13 0,19 0,10 0,14 BARDZO CIĘŻKIE poniżej 0,13 poniżej 0,10 ZAWSZE RETIKULOCYTY! Poniżej 0,30 - psy Poniżej 0,20 - koty ZAWSZE W KIERUNKU PASOŻYTÓW KRWI Dlaczego BIAŁKO CAŁKOWITE? Wielkość podstawowych parametrów opisujących stan układu czerwonokrwinkowego: - liczba erytrocytów - stężenie hemoglobiny - hematokryt zależy od stanu gospodarki wodnej pacjenta Stężenie białka całkowitego jest najprostszym laboratoryjnym wykładnikiem stanu nawodnienia

7 ODWODNIENIE ZAGĘSZCZENIE KRWI (haemoconcentratio) ZAGĘSZCZENIE ERYTROCYTÓW ZAGĘSZCZENIE OSOCZA Ht RBC Hb stężenia białka całkowitego PRZEWODNIENIE (gł. u kotów) ROZCIENCZENIE KRWI ROZCIEŃCZENIE ERYTROCYTÓW ROZCIEŃCZENIE OSOCZA Ht RBC Hb stężenia białka całkowitego HEMATOKRYT PODWYŻSZONY NORMA OBNIŻONY BIAŁKO CAŁKOWITE PODWYŻSZONE NORMA OBNIŻONE PODWYŻSZONE NORMA OBNIŻONE PODWYŻSZONE NORMA OBNIŻONE INTERPRETACJA Odwodnienie Skurcz śledziony (zespół białego fartucha) Nadkrwistość pierwotna lub wtórna Odwodnienie maskowane hipoproteinemią Skurcz śledziony + hipoproteinemia Niedokrwistość maskowana odwodnieniem Wzrost stężenia globulin (zapalenie przewlekłe) NORMA Znaczna utrata białek (nerki, przew. pokarmowy) Obniżona produkcja białek (choroby wątroby) Znaczna niedokrwistość + odwodnienie Szczenięta, kocięta fizjologicznie; ciąża (rzadko) Zwiększony rozpad krwinek Zmniejszona produkcja krwinek Przewlekła utrata krwi ( niedobór Fe) Przewodnienie Krwotoki zewnętrzne ostre i przewlekłe

8 Średnia objętość krwinki czerwonej MCV (mean corpuscular volume) Średnia (!) wielkość erytrocytów MCV = Ht [%] 10 RBC [mln/µl] [µm 3 = fl] przez analizatory oznaczana bezpośrednio Średnia objętość krwinki czerwonej (MCV) Wartości referencyjne: PSY: fl KOTY: fl Wzrost wartości MCV MAKROCYTOZA Spadek wartości MCV MIKROCYTOZA Podwyższona wartość MCV (makrocytoza) Retikulocytoza pojawia się 4-5 dnia, ale MCV wzrasta dopiero na jej szczycie (7-14 dzień) Zakażenie FeLV (koty) najczęściej Zbyt długo przechowywana krew (obrzęk komórek) Autoaglutynacja erytrocytów (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna) Dziedziczna stomatocytoza (malamuty alaskańskie i sznaucery miniaturowe) Dziedziczna makrocytoza (pudle miniaturowe i toy)

9 Obniżona wartość MCV (mikrocytoza) Akita, shar-pei, chow-chow - cecha rasowa Niedobór/utrata żelaza Przewlekłe choroby wątroby (zwykle z zespoleniem obocznym wrotno-głównym) Krańcowa sferocytoza przy autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej (b. rzadko) Nadmiar EDTA w próbce krwi ( obkurczenie krwinek) Wskaźnik anizocytozy RDW (red cell distribution width) Współczynnik zmienności (%) opisujący rozrzut objętości erytrocytów wokół średniej (MCV), czyli nasilenie anizocytozy Wartości referencyjne (producent!): PSY: % KOTY: % Zwiększenie wartości RDW wskazuje na istotną: makrocytozę lub mikrocytozę konieczność jakościowej oceny erytrocytów w rozmazie! Średnie stężenie Hb w krwince MCHC (mean corpuscular Hb concentration) Najdokładniejszy wskaźnik czerwonokrwinkowy! MCHC = Hb [g/l] x 10 Ht [%] Wartości referencyjne: PSY: g/dl [g/dl] KOTY: g/dl Wzrost MCHC = fizjologicznie niemożliwy! Spadek MCHC = niedobarwliwość (hipochromazja)

10 Średnie stężenie Hb w krwince (MCHC) Zwiększenie wartości MCHC: - hemoliza wewnątrznaczyniowa (lub in vitro!) - lipemia - nasilona żółtaczka (hiperbilirubinemia) - obecność licznych ciałek Heinza (gł.koty) - leukocytoza (powyżej 50 tys./µl), Zmniejszenie wartości MCHC: - znaczna retikulocytoza (niedokończona synteza Hb) - niedobór/utrata żelaza MCV i MCHC - ograniczenia Są to wartości średnie dopiero znaczna makrocytoza, mikrocytoza lub niedobarwliwość krwinek przesuwa te wskaźniki poza zakres wartości referencyjnych Posługiwanie się jedynie tymi wskaźnikami do klasyfikacji rodzaju niedokrwistości uniemożliwia wykrycie wczesnych lub łagodnych zmian w krwinkach czerwonych Konieczna weryfikacja na podstawie rozmazu! WIDOCZNA HEMOLIZA Wolna Hb we krwi b. groźna dla nerek!! Fe ++ Haptoglobina α-globulina osocza wytwarzana w wątrobie wiąże wolną Hb w naczyniach w duży kompleks niepokonujący progu nerkowego Kompleks Hb-haptoglobina w wątrobie bilirubina przedostaje się swobodnie do moczu, ale niegroźna dla nerek nie zawiera Fe

11 WIDOCZNA HEMOLIZA umiarkowana hemoliza OSOCZE czerwone MOCZ jasno-żółty Haptoglobina związała wolną Hb, a powstały kompleks nie przechodzi do moczu po stwierdzeniu hemolizy zawsze wykonywać WIDOCZNA KONTROLNE BADANIE HEMOLIZA MOCZU! nasilona hemoliza OSOCZE czerwone MOCZ ciemno-czerwony do brązowego Haptoglobina całkowicie związana przez Hb, nadmiar wolnej Hb przechodzi do moczu Niedokrwistości hemolityczne - psy Retikulocytoza najczęściej powyżej 10 % Hemoliza krew pobrana w czasie hemolizy!! Żółtaczka (bilirubinemia) gdy krew pobrana już po masywnej hemolizie wewnątrznaczyniowej (b. rzadko po zewnątrznaczyniowej) Powiększenie śledziony - po wewnątrznaczyniowej Sferocytoza po hemolizie zewnątrznaczyniowej

12 WIDOCZNA LIPEMIA Znacznie obniża oporność osmotyczną erytrocytów jeżeli nie wykonano badania natychmiast możliwa hemoliza in vitro = zaniżenie Ht i liczby erytrocytów Fałszywie zawyża stężenie Hb oraz (b. znacznie) MCHC Fałszywie zawyża wyniki oznaczeń biochemicznych (białko całkowite, albuminy, bilirubina i inne)* Hemolityczna niedokrwistość tła immunologicznego Pierwotna (idiopatyczna) lub wtórna (po podaniu leków, odpowiedź zapalna, pasożyty krwi, nowotwory, zakażenia wirusowe, po użądleniu przez pszczoły, poszczepienna?) Immunoglobuliny (IgG, IgM) i/lub dopełniacz przyłączają się do błony erytrocytów bezpośrednio lub pośrednio: - bezpośrednio - przez antygeny będące częścią błony erytrocytów - pośrednio - via antygeny absorbowane na błonie erytrocytów (leki, pasożyty) Hemolityczna niedokrwistość tła immunologicznego 1. Po połączeniu się z erytrocytami makrofagi śledziony mogą: fagocytować całą krwinkę brak charakterystycznych objawów przy nasilonej fagocytozie fagocytować duży fragment błony komórkowej we krwi cienie krwinek

13 Hemolityczna niedokrwistość tła immunologicznego (c.d.) usuwać niewielki fragment błony komórkowej sferocyty (dopiero później wychwytywane przez śledzionę i w niej fagocytowane) 2. Gdy do opłaszczonych erytrocytów dołączy się dopełniacz hemoliza wewnątrznaczyniowa Hemolityczna niedokrwistość tła immunologicznego Hemoliza odbywa się najczęściej poza naczyniami hemoliza zewnątrznaczyniowa hemoliza wewnątrz naczyń = zawsze gorsze rokowanie! obie formy hemolizy mogą wystąpić jednocześnie (np. przy babeszjozie psów, przy zatruciu czosnkiem lub cebulą) Autoaglutynacja Antyerytrocytarne IgM Bardzo wysokie stężenie antyerytrocytarnego IgG We krwi zlepy erytrocytów o wyglądzie winogron

14 USZKODZENIA TLENOWE Substancje silnie utleniające mogą uszkadzać błony erytrocytów. Uszkodzenia te są nieodwracalne! Najbardziej wrażliwe koty. Uszkodzenie błony komórkowej ekscentrocyty Uszkodzenie globiny ciałka Heinza Utlenienie hemu (Fe 2+ Fe 3+ ) methemoglobina - > 10% czekoladowo-brązowa barwa krwi - > 40% + bardzo silne objawy hipoksji - > 60% śmierć łącznie lub nie Zagrożenie niedokrwistość hemolityczna Przyczyny uszkodzeń tlenowych KOTY paracetamol (+ hemoliza zewnątrz- i wewnątrznaczyniowa, methb-emia + ciałka Heinza + późniejsza martwica wątroby) błękit metylenowy i DL-metionina (w urologii) benzokaina tylko methb-emia! witamina K 3 ponad 1 mg/kg m.c./dzień (wit. K 1 nie!) czosnek, cebula (zwłaszcza suszone od 0,3 % s.m.!) glikol propylenowy dodatek do odżywek dla dzieci Przyczyny uszkodzeń tlenowych PSY czosnek, cebula (zwłaszcza suszona) paracetamol (w dawkach większych niż u kotów) benzokaina (methb-emia + ciałka Heinza) miedź (spichrzanie miedzi u bedlington terierów) cynk (połykanie monet przez szczenięta) Naftalina (szczenięta)

15 ODCZYN BIERNACKIEGO (OB) Szybkość opadania (sedymentacji) erytrocytów, opad OPAD PRAWIDŁOWY OPAD PRZYŚPIESZONY - kwas sialowy (ładunek ujemny) + fibrynogen (białko ostrej fazy) Te same komórki, dwie nazwy Polichromatofile: względnie zasadochłonnie barwiące się erytrocyty w rutynowo barwionych rozmazach MGG polichromatofile Retikulocyty: pozostałości RNA (polirybosomy) wybarwione w erytrocytach przez tzw. barwniki przyżyciowe* * - błękit brylantowo-krezylowy lub nowy błękit metylenowy Erytrocyty jądrzaste we krwi POLICHROMATOFIL Obecność jądrzastych erytrocytów we krwi nie jest równoznaczne z rozpoznaniem niedokrwistości regeneratywnej! Zawsze musi towarzyszyć im retikulocytoza!

16 Erytrocyty jądrzaste we krwi Erytroblast... zasadochłonny wielobarwliwy kwasochłonny Erytrocyty jądrzaste we krwi ZE zwiększoną liczbą retikulocytów - zwiększone uwalnianie ze szpiku przy niedokrwistości regeneratywnej - erytropoeza pozaszpikowa (śledziona) BEZ wzrostu liczby retikulocytów - uszkodzenie bariery szpik:krew (ołowica!) - początkowa, ostra odpowiedź na erytropoetynę (do 4. dnia) - po złamaniach kości - splenektomia, zaburzona czynność śledziony - białaczka Odczyn Coombsa Można wykonywać u psów w celu potwierdzenia rozpoznania niedokrwistości hemolitycznej tła immunologicznego tylko wtedy, gdy nie stwierdzi się sferocytozy i/lub aglutynacji erytrocytów (objawy potwierdzające rozpoznanie!) Erytrocyty psa opłaszczone własnymi przeciwciałami + Królicze przeciwciała przeciwko przeciwciałom psa opłaszczającym erytrocyty AGLUTYNACJA

17 Odczyn Coombsa Próba niezbyt swoista dodatni wynik tylko w 60 70% przypadków niedokrwistości tła immunologicznego ujemne wyniki testu nie wykluczają choroby! Fałszywie dodatnie wyniki testu Coombsa mogą pojawić się u zwierząt bez klinicznych objawów choroby na skutek zakażeń wirusowych, po niektórych lekach, etc. (np.: zakażenie FeLV u kotów) Dodatni wynik testu potwierdza immunologiczne tło niedokrwistości hemolitycznej tylko przy obecności objawów klinicznych! Odczyn Coombsa dużo wyników fałszywie ujemnych, gdy przed wykonaniem próby krwinki były płukane rozcieńczenie autoprzeciwciał wynik ujemny przy niskim poziomie przeciwciał w osoczu wyniki fałszywie ujemne, gdy przed badaniem u pacjenta stosowano kortykosteroidy! wyniki fałszywie ujemne przy zbyt małym rozcieńczeniu króliczych przeciwciał używanych w teście

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi Gdy robimy badania laboratoryjne krwi w wyniku otrzymujemy wydruk z niezliczoną liczbą skrótów, cyferek i znaków. Zazwyczaj odstępstwa od norm zaznaczone są na kartce z wynikami gwiazdkami. Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

Talasemia. Czas przebywania retikulocytów we krwi obwodowej (przesunięcie) 45% 1,0 dni 35% 1,5 dni 25% 2,0 dni 15% 2,5 dni HCT.

Talasemia. Czas przebywania retikulocytów we krwi obwodowej (przesunięcie) 45% 1,0 dni 35% 1,5 dni 25% 2,0 dni 15% 2,5 dni HCT. Talasemia Wstęp: Anemia Pierwszymi objawami anemii (niedokrwistości) są osłabienie, bladość skóry, spadek koncentracji, obniżona aktywność i bóle głowy. Przyczyną jest zmniejszenie zawartości hemoglobiny

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie lek.wet. Agnieszka Dereczeniuk Badania laboratoryjne w hodowli Łódź 24.03.2012 Po co badać? Badania przesiewowe Badania profilaktyczne Badania obowiązkowe dla danej rasy Badania okresowe Badania diagnostyczne

Bardziej szczegółowo

DOPROWADZAJĄC POKARMY DO WSZYSTKICH ZAKĄTKÓW ORGANIZMU KREW PEŁNI ROLĘ KELNERA. Humor z zeszytów szkolnych (IV klasa)

DOPROWADZAJĄC POKARMY DO WSZYSTKICH ZAKĄTKÓW ORGANIZMU KREW PEŁNI ROLĘ KELNERA. Humor z zeszytów szkolnych (IV klasa) DOPROWADZAJĄC POKARMY DO WSZYSTKICH ZAKĄTKÓW ORGANIZMU KREW PEŁNI ROLĘ KELNERA Humor z zeszytów szkolnych (IV klasa) NAJCZĘSTSZE BŁĘDY W DIAGNOSTYCE I LECZENIU NIEDOKRWISTOŚCI Prof. dr hab.med. Kazimierz

Bardziej szczegółowo

WYCIECZKA DO LABORATORIUM

WYCIECZKA DO LABORATORIUM WYCIECZKA DO LABORATORIUM W ramach projektu e-szkoła udaliśmy się do laboratorium w Krotoszynie na ul. Bolewskiego Mieliśmy okazję przeprowadzić wywiad z kierowniczką laboratorium Panią Hanną Czubak Oprowadzała

Bardziej szczegółowo

Hemoliza. odsetek komórek rozkłada się w krążeniu, a fragmenty komórek są pochłaniane przez makrofagi.

Hemoliza. odsetek komórek rozkłada się w krążeniu, a fragmenty komórek są pochłaniane przez makrofagi. Czym jest hemoliza? jest przedwczesnym rozpadem krwinek czerwonych (RBC). Może to nastąpić albo z udziałem makrofagów w układzie siateczkowośródbłonkowym (układ fagocytarny, RES) lub w obrębie naczyń krwionośnych.

Bardziej szczegółowo

Białka układu immunologicznego. Układ immunologiczny

Białka układu immunologicznego. Układ immunologiczny Białka układu immunologicznego Układ immunologiczny 1 Białka nadrodziny immunoglobulin Białka MHC 2 Białka MHC typu I Łańcuch ciężki (alfa) 45 kda Łańcuch lekki (beta 2 ) 12 kda Występują na powierzchni

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AM W WARSZAWIE.

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AM W WARSZAWIE. ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AKADEMII MEDYCZNEJ W WARSZAWIE. ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATOTORYJNEJ WYDZIAŁU NAUKI O ZDROWIU AKADEMII MEDYCZNEJ W WARSZAWIE Przykładowe

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistości wieku dziecięcego. Edyta Niewiadomska Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Warszawski Uniwersytet Medyczny 2016/2017

Niedokrwistości wieku dziecięcego. Edyta Niewiadomska Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Warszawski Uniwersytet Medyczny 2016/2017 Niedokrwistości wieku dziecięcego Edyta Niewiadomska Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Warszawski Uniwersytet Medyczny 2016/2017 Jak zmienia się morfologia w zależności od wieku dziecka? Okres

Bardziej szczegółowo

Wykłady z anatomii dla studentów pielęgniarstwa i ratownictwa medycznego

Wykłady z anatomii dla studentów pielęgniarstwa i ratownictwa medycznego Wykłady z anatomii dla studentów pielęgniarstwa i ratownictwa medycznego Krew jest płynną tkanką łączną, krążącą ciągle w ustroju, umożliwiającą stałą komunikację pomiędzy odległymi od siebie tkankami.

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka izolowanego białkomoczu u dzieci, białkomocz czynnościowy. Prof. dr hab. Anna Wasilewska

Diagnostyka izolowanego białkomoczu u dzieci, białkomocz czynnościowy. Prof. dr hab. Anna Wasilewska Diagnostyka izolowanego białkomoczu u dzieci, białkomocz czynnościowy. Prof. dr hab. Anna Wasilewska Aforyzm Hipokratesa 460-377 pne Pęcherzyki pojawiające się na powierzchni moczu świadczą o chorobie

Bardziej szczegółowo

1 Ocena rozmazów krwi

1 Ocena rozmazów krwi 1 Ocena rozmazów krwi Odpowiednie przygotowanie i wybarwienie rozmazów krwi ma kluczowe znaczenie dla trafnej interpretacji obrazu mikroskopowego. PRZYGOTOWANIE ROZMAZÓW KRWI Krew pobiera się do probówek

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy spis badań KOD 02 / grupa 2 / HEMATOLOGIA

Szczegółowy spis badań KOD 02 / grupa 2 / HEMATOLOGIA Szczegółowy spis badań KOD 02 / grupa 2 / HEMATOLOGIA Badanie Podbadanie materiał przyjmowania materiału oczekiwania na wynik WBC krew z EDTA codziennie NE% krew z EDTA codziennie LY% krew z EDTA codziennie

Bardziej szczegółowo

Faza przedanalityczna w hematologii (cz. II)

Faza przedanalityczna w hematologii (cz. II) Faza przedanalityczna w hematologii (cz. II) Prawidłowe pobranie próbki krwi odgrywa ważną rolę w procesie przedanalitycznym. W części pierwszej opracowania Faza przedanalityczna w hamatologii znajdują

Bardziej szczegółowo

Badanie płynów z jam ciała z wykorzystaniem analizatora Spotchem ez.

Badanie płynów z jam ciała z wykorzystaniem analizatora Spotchem ez. Badanie płynów z jam ciała z wykorzystaniem analizatora Spotchem ez. Dr nauk wet Janina Łukaszewska Przesięk Niskie stężenie białka całkowitego < 2,5 g/dl ; zawartość komórek jest

Bardziej szczegółowo

NIEDOKRWISTOŚCI Z ZABURZEŃ WYTWARZANIA. Katarzyna Albrecht Katedra i Klinika Pediatrii Hematologii i Onkologii WUM

NIEDOKRWISTOŚCI Z ZABURZEŃ WYTWARZANIA. Katarzyna Albrecht Katedra i Klinika Pediatrii Hematologii i Onkologii WUM NIEDOKRWISTOŚCI Z ZABURZEŃ WYTWARZANIA Katarzyna Albrecht Katedra i Klinika Pediatrii Hematologii i Onkologii WUM PRZYPOMNIENIE Po urodzeniu szpik - podstawowy narząd wytwarzający krew. Aktywny czerwony

Bardziej szczegółowo

Laboratorium. M i e j s k i e g o s z p i t a l a Z e s p o l o n e g o. zaprasza

Laboratorium. M i e j s k i e g o s z p i t a l a Z e s p o l o n e g o. zaprasza Laboratorium M i e j s k i e g o s z p i t a l a Z e s p o l o n e g o zaprasza Polecane badania: AspAT AlAT GGTP 5.00 zł 5.00 zł 5.00 zł Bilirubina 5.00 zł HBSAg 12.00 zł AntyHCV 35.00 zł Albuminy 5.00

Bardziej szczegółowo

Wirus zapalenia wątroby typu B

Wirus zapalenia wątroby typu B Wirus zapalenia wątroby typu B Kliniczne następstwa zakażenia odsetek procentowy wyzdrowienie przewlekłe zakażenie Noworodki: 10% 90% Dzieci 1 5 lat: 70% 30% Dzieci starsze oraz 90% 5% - 10% Dorośli Choroby

Bardziej szczegółowo

BADANIE PŁYNU MÓZGOWO-RDZENIOWEGO

BADANIE PŁYNU MÓZGOWO-RDZENIOWEGO BADANIE PŁYNU MÓZGOWO-RDZENIOWEGO 1. Pobranie płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) Podstawowym sposobem uzyskania próbki do badania płynu mózgowo rdzeniowego jest punkcja lędźwiowa. Nakłucie lędźwiowe przeprowadza

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki czerwonokrwinkowe

Wskaźniki czerwonokrwinkowe rev.1 2013-08-23 Wskaźniki czerwonokrwinkowe Morfologia krwi Morfologia krwi (CBC), która jest kluczowym elementem podejmowania decyzji klinicznych, jest najczęstszym badaniem laboratoryjnym przeprowadzanym

Bardziej szczegółowo

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia.

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia. Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć I Choroby układowe tkanki łącznej 1. Toczeń rumieniowaty układowy 2. Reumatoidalne zapalenie stawów 3. Twardzina układowa 4. Zapalenie wielomięśniowe/zapalenie

Bardziej szczegółowo

Układ wydalniczy (moczowy) Osmoregulacja to aktywne regulowanie ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych w celu utrzymania homeostazy.

Układ wydalniczy (moczowy) Osmoregulacja to aktywne regulowanie ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych w celu utrzymania homeostazy. Układ wydalniczy (moczowy) Osmoregulacja to aktywne regulowanie ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych w celu utrzymania homeostazy. Wydalanie pozbywanie się z organizmu zbędnych produktów przemiany

Bardziej szczegółowo

Krew I. Michał Pyzlak Katedra i Zakład Patologii Ogólnej i Doświadczalnej

Krew I. Michał Pyzlak Katedra i Zakład Patologii Ogólnej i Doświadczalnej Krew I Michał Pyzlak Katedra i Zakład Patologii Ogólnej i Doświadczalnej Krew Erytrocyty Leukocyty Płytki Osocze Woda Elektrolity Białka Albuminy, Globuliny, Czynniki krzepnięcia Erytrocyt Komórka macierzysta

Bardziej szczegółowo

Retikulocyty i ich znaczenie

Retikulocyty i ich znaczenie Retikulocyty i ich znaczenie Wszystkie komórki krwi pochodzą z komórek macierzystych. W czasie proliferacji różnicują się do komórek trzech linii komórkowych krwi (erytropoeza, granulopoeza i trombopoeza).

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ I. PODSTAWY REGULACJI I KONTROLI CZYNNOŚCI ORGANIZMU. FIZJOLOGIA KRWI.

DZIAŁ I. PODSTAWY REGULACJI I KONTROLI CZYNNOŚCI ORGANIZMU. FIZJOLOGIA KRWI. DZIAŁ I. PODSTAWY REGULACJI I KONTROLI CZYNNOŚCI ORGANIZMU. FIZJOLOGIA KRWI. Na dwiczeniach obowiązuje znajomośd metodyk udostępnionych na stronie internetowej Zakładu; na zajęcia praktyczne z fizjologii

Bardziej szczegółowo

Układ krwiotwórczy. 4/3/2011 anatomia i fizjologia człowieka

Układ krwiotwórczy. 4/3/2011 anatomia i fizjologia człowieka Układ krwiotwórczy Zadania krwi 1. Nieustannym dostarczeniu komórkom i tkankom substancji odżywczych i tlenu, 2. Zabraniu z nich produktów rozpadu, które powstają w procesach przemiany i muszą ulec wydaleniu

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistości spowodowane nieprawidłową lub upośledzoną syntezą hemoglobiny

Niedokrwistości spowodowane nieprawidłową lub upośledzoną syntezą hemoglobiny Niedokrwistości spowodowane nieprawidłową lub upośledzoną syntezą hemoglobiny 3 Niedokrwistości spowodowane nieprawidłową syntezą hemoglobiny bądź upośledzoną syntezą hemoglobiny są niedokrwistościami

Bardziej szczegółowo

Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci. Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu

Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci. Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu Badanie ogólne moczu Barwa Przejrzystość Odczyn Ciężar właściwy

Bardziej szczegółowo

Pogłębiona ocena stanu odżywienia. Badania biochemiczne

Pogłębiona ocena stanu odżywienia. Badania biochemiczne 5 Pogłębiona ocena stanu odżywienia. Badania biochemiczne Bruno Szczygieł Badania biochemiczne są niezmiernie przydatne w roz poznawaniu niedożywienia białkowo-kalorycznego (nbk), w kwalifikowaniu chorych

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM MEDYCZNEGO Nr AM 007

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM MEDYCZNEGO Nr AM 007 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM MEDYCZNEGO Nr AM 007 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 6 Data wydania: 6 maja 2016 r. Nazwa i adres INVICTA Sp. z

Bardziej szczegółowo

Żywienie a wyniki badań laboratoryjnych stanu zdrowia. dr inż. Elżbieta Olczak Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW

Żywienie a wyniki badań laboratoryjnych stanu zdrowia. dr inż. Elżbieta Olczak Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW Żywienie a wyniki badań laboratoryjnych stanu zdrowia dr inż. Elżbieta Olczak Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW Podstawowe badania laboratoryjne - OB - morfologia - mocz - glukoza - cholesterol

Bardziej szczegółowo

Klub Honorowych Dawców Krwi PCK

Klub Honorowych Dawców Krwi PCK O krwi Czym jest krew? Krew to płynna tkanka w skład której wchodzą: - Krwinki czerwone(erytrocyty) są to komórkowe składniki krwi nie zawierające jądra, zawierające barwnik krwi hemoglobinę, odpowiedzialne

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistość w ciąży

Niedokrwistość w ciąży Dr hab. n. med. Mariusz Jasik II Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii WUM Kierownik : prof. dr hab. n. med. Krzysztof Czajkowski Niedokrwistość w ciąży Na podst.: Ciąża wysokiego ryzyka (red. G.H.

Bardziej szczegółowo

KREW I HEMATOPOEZA. Dr n. med. Anna Machalińska Katedra i Zakład Histologii i Embriologii

KREW I HEMATOPOEZA. Dr n. med. Anna Machalińska Katedra i Zakład Histologii i Embriologii KREW I HEMATOPOEZA Dr n. med. Anna Machalińska Katedra i Zakład Histologii i Embriologii Funkcje krwi: 1. Transport tlenu i dwutlenku węgla 2. Transport substancji odżywczych 3. Transport produktów przemiany

Bardziej szczegółowo

CENNIK KOMERCYJNY PODSTAWOWYCH BADAŃ LABORATORYJNYCH

CENNIK KOMERCYJNY PODSTAWOWYCH BADAŃ LABORATORYJNYCH CENNIK KOMERCYJNY PODSTAWOWYCH BADAŃ LABORATORYJNYCH Oferujemy szeroki wachlarz badań laboratoryjnych w atrakcyjnych cenach Nie możesz znaleźć badania? Zdzwoń lub napisz do nas tel. 71 300 12 72, email:

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistości hemolityczne wrodzone i nabyte

Niedokrwistości hemolityczne wrodzone i nabyte Niedokrwistości hemolityczne wrodzone i nabyte Anna Adamowicz-Salach Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii WUM Wrodzone niedokrwistości hemolityczne (WNH) Zaburzenia w budowie błony krwinki czerwonej

Bardziej szczegółowo

NIEDOKRWISTOŚCI 2010-10-31

NIEDOKRWISTOŚCI 2010-10-31 KATEDRA I KLINIKA PEDIATRII, HEMATOLOGII I ONKOLOGII COLLEGIUM MEDICUM UMK BYDGOSZCZ NIEDOKRWISTOŚCI SEMINARIUM V ROK DR HAB. MED. JAN STYCZYŃSKI, PROF. UMK DF: Stan chorobowy, który cechuje obniżenie

Bardziej szczegółowo

Krew-najważniejsze informacje

Krew-najważniejsze informacje Krew-najważniejsze informacje Marysia Kieliszek Czym jest krew i jakie pełni funkcje? Krew jest łączną tkanką płynną krążącą w układzie krwionośnym. Składa się z osocza oraz elementów morfotycznych: krwinek

Bardziej szczegółowo

NIEDOKRWISTOŚCI Podział : I. niedokrwistości niedoborowe II. niedokrwistości aplastyczne i hipoplastyczne III. niedokrwistości hemolityczne 1

NIEDOKRWISTOŚCI Podział : I. niedokrwistości niedoborowe II. niedokrwistości aplastyczne i hipoplastyczne III. niedokrwistości hemolityczne 1 NIEDOKRWISTOŚCI Podział : I. niedokrwistości niedoborowe II. niedokrwistości aplastyczne i hipoplastyczne III. niedokrwistości hemolityczne 1 NIEDOKRWISTOŚĆ jest stanem chorobowym, w którym stężenie hemoglobiny

Bardziej szczegółowo

KREW I HEMOPOEZA. Skład osocza krwi. Hct = Elementy morfotyczne krwi. Wskaźnik hematokrytu

KREW I HEMOPOEZA. Skład osocza krwi. Hct = Elementy morfotyczne krwi. Wskaźnik hematokrytu KREW I HEMOPOEZA Funkcje krwi: Krew jest tkanką płynną, ponieważ płynna jest istota międzykomórkowa (osocze) Komórki (erytrocyty i leukocyty) i fragmenty komórek (płytki krwi) to elementy morfotyczne transport

Bardziej szczegółowo

Układy: oddechowy, krążenia,

Układy: oddechowy, krążenia, Układy: oddechowy, krążenia, Kurs Kynologia ESPZiWP Układ oddechowy Układ oddechowy jest odpowiedzialny za utrzymanie stałej wymiany gazów między organizmem a środowiskiem. Składa się z dróg oddechowych

Bardziej szczegółowo

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 30 wrzesień 2016

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 30 wrzesień 2016 TESTY CIĄŻOWE I DIAGNOSTYCZNE > Model : 9048435 Producent : HYDREX PRZED.TECH.HANDL. Testy paskowe Insight BIAŁKO Test są przeznaczone do wykonania ogólnego badania moczu w warunkach domowych. Testy BIAŁKO

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AM W WARSZAWIE.

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AM W WARSZAWIE. ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AKADEMII MEDYCZNEJ W WARSZAWIE. ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATOTORYJNEJ WYDZIAŁU NAUKI O ZDROWIU AKADEMII MEDYCZNEJ W WARSZAWIE Przykładowe

Bardziej szczegółowo

Małopłytkowość u kobiety z zakrzepicą w układzie żyły wrotnej

Małopłytkowość u kobiety z zakrzepicą w układzie żyły wrotnej Małopłytkowość u kobiety z zakrzepicą w układzie żyły wrotnej Ewa Stefańska-Windyga Klinika Zaburzeń Hemostazy i Chorób Wewnętrznych Instytutu Hematologii i Transfuzjologii w Warszawie 39- letnia pacjentka

Bardziej szczegółowo

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61 Spis treści Przedmowa do wydania polskiego 6 Przedmowa do wydania pierwszego oryginalnego 6 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego 7 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego zmienionego i uaktualnionego

Bardziej szczegółowo

TESTY ENDOKRYNOLOGICZNE Kot

TESTY ENDOKRYNOLOGICZNE Kot TESTY ENDOKRYNOLOGICZNE Kot Badanie pojedynczych hormonów Tyroksyna całkowita (T4) wyjaśnienie występowania hormonalnych zaburzeń gruczołu tarczycowego np. nadczynności tarczycy, rzadziej niedoczynności.

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistości u dzieci. Dr.Agnieszka Krauze

Niedokrwistości u dzieci. Dr.Agnieszka Krauze Niedokrwistości u dzieci Dr.Agnieszka Krauze Podział niedokrwistości I. Upośledzenie erytropoezy Niedobory: żelaza, kwasu foliowego, wit B 12 II. Utrata krwi Ostra lub przewlekła III. Niedokrwistość hemolityczna

Bardziej szczegółowo

Układ krwionośny. 1.Wymień 3 podstawowe funkcje jakie spełnia układ krwionośny ... 2.Uzupełnij schemat budowy krwi

Układ krwionośny. 1.Wymień 3 podstawowe funkcje jakie spełnia układ krwionośny ... 2.Uzupełnij schemat budowy krwi Układ krwionośny 1.Wymień 3 podstawowe funkcje jakie spełnia układ krwionośny... 2.Uzupełnij schemat budowy krwi 3.Zaznacz opis osocza krwi. A. Jest to opalizujący płyn zawierający wodę, białka i białe

Bardziej szczegółowo

Równowaga kwasowo-zasadowa. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny

Równowaga kwasowo-zasadowa. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny Równowaga kwasowozasadowa Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny Krytyka pojęcia ph ph = log [H + ] ph [H+] 1 100 mmol/l D = 90 mmol/l 2 10 mmol/l D = 9 mmol/l 3 1 mmol/l 2 Krytyka pojęcia

Bardziej szczegółowo

Wśród badań wykonywanych z krwi możemy wyróżnić: Wartości referencyjne badań laboratoryjnych wykonywanych u koni

Wśród badań wykonywanych z krwi możemy wyróżnić: Wartości referencyjne badań laboratoryjnych wykonywanych u koni Aby prawidłowo wykonać i zinterpretować badania laboratoryjne naszego pupila niezbędne staje się również zwykłe badanie kliniczne przeprowadzone przez lekarza weterynarii. Nie wystarczy potwierdzenie diagnozy

Bardziej szczegółowo

OPTYMALNY POZIOM SPOŻYCIA BIAŁKA ZALECANY CZŁOWIEKOWI JANUSZ KELLER STUDIUM PODYPLOMOWE 2011

OPTYMALNY POZIOM SPOŻYCIA BIAŁKA ZALECANY CZŁOWIEKOWI JANUSZ KELLER STUDIUM PODYPLOMOWE 2011 OPTYMALNY POZIOM SPOŻYCIA BIAŁKA ZALECANY CZŁOWIEKOWI JANUSZ KELLER STUDIUM PODYPLOMOWE 2011 DLACZEGO DOROSŁY CZŁOWIEK (O STAŁEJ MASIE BIAŁKOWEJ CIAŁA) MUSI SPOŻYWAĆ BIAŁKO? NIEUSTAJĄCA WYMIANA BIAŁEK

Bardziej szczegółowo

Temat badania : Wykorzystanie komórek macierzystych w terapii Przewlekłej Niewydolności Nerek u psów i kotów...

Temat badania : Wykorzystanie komórek macierzystych w terapii Przewlekłej Niewydolności Nerek u psów i kotów... DANE LECZNICY (Nazwa i adres) IMIĘ ZWIERZĘCIA DANE LEKARZA PROWADZACEGO ( Imię, Nazwisko, telefon kontaktowy) GATUNEK RASA PŁEĆ WIEK...... BADANIE OGÓLNE ZWIERZĘCIA (* zaznaczyć odpowiednie ) Stan odżywienia

Bardziej szczegółowo

ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE 1. Dawkowanie oraz sposób modyfikacji dawkowania w programie:

ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE 1. Dawkowanie oraz sposób modyfikacji dawkowania w programie: Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia rozsianego oparte

Bardziej szczegółowo

Immunologia komórkowa

Immunologia komórkowa Immunologia komórkowa ocena immunofenotypu komórek Mariusz Kaczmarek Immunofenotyp Definicja I Charakterystyczny zbiór antygenów stanowiących elementy różnych struktur komórki, związany z jej różnicowaniem,

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA SEROLOGICZNA

DIAGNOSTYKA SEROLOGICZNA DIAGNOSTYKA SEROLOGICZNA PACJENTÓW W OKRESIE OKOŁOPRZESZCZEPOWYM Katarzyna Popko Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej i Immunologii Klinicznej Wieku Rozwojowego WUM ZASADY DOBORU DAWCÓW KOMÓREK KRWIOTWÓRCZYCH

Bardziej szczegółowo

Co może zniszczyć nerki? Jak żyć, aby je chronić?

Co może zniszczyć nerki? Jak żyć, aby je chronić? Co może zniszczyć nerki? Jak żyć, aby je chronić? Co zawdzięczamy nerkom? Działanie nerki można sprowadzić do działania jej podstawowego elementu funkcjonalnego, czyli nefronu. Pod wpływem ciśnienia hydrostatycznego

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM MEDYCZNEGO Nr AM 006

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM MEDYCZNEGO Nr AM 006 PCA Zakres akredytacji Nr AM 006 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM MEDYCZNEGO Nr AM 006 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 7 Data wydania: 2 maja 2016

Bardziej szczegółowo

Aneks II Zmiany w drukach informacyjnych produktów leczniczych zarejestrowanych w procedurze narodowej

Aneks II Zmiany w drukach informacyjnych produktów leczniczych zarejestrowanych w procedurze narodowej Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną immunoglobulinę anty-t limfocytarną pochodzenia króliczego stosowaną u ludzi [rabbit anti-human thymocyte] (proszek

Bardziej szczegółowo

Streszczenie projektu badawczego

Streszczenie projektu badawczego Streszczenie projektu badawczego Dotyczy umowy nr 2014.030/40/BP/DWM Określenie wartości predykcyjnej całkowitej masy hemoglobiny w ocenie wydolności fizycznej zawodników dyscyplin wytrzymałościowych Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka zakażeń EBV

Diagnostyka zakażeń EBV Diagnostyka zakażeń EBV Jakie wyróżniamy główne konsekwencje kliniczne zakażenia EBV: 1) Mononukleoza zakaźna 2) Chłoniak Burkitta 3) Potransplantacyjny zespół limfoproliferacyjny Jakie są charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistości u dzieci. Dr.Agnieszka Krauze

Niedokrwistości u dzieci. Dr.Agnieszka Krauze Niedokrwistości u dzieci Dr.Agnieszka Krauze Niedokrwistością określa się stan chorobowy, który cechuje obniżenie stężenia hemoglobiny lub/i krwinek czerwonych w porównaniu z normami przyjętymi dla określonego

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia rozsianego oparte na kryteriach

Bardziej szczegółowo

Działania niepożądane radioterapii

Działania niepożądane radioterapii Działania niepożądane radioterapii Powikłania po radioterapii dzielimy na wczesne i późne. Powikłania wczesne ostre występują w trakcie leczenia i do 3 miesięcy po jego zakończeniu. Ostry odczyn popromienny

Bardziej szczegółowo

5. Lista badań wraz z zakresem wartości referencyjnych :

5. Lista badań wraz z zakresem wartości referencyjnych : 5. Lista badań wraz z zakresem wartości referencyjnych : Pracownia Analityki Ogólnej Rodzaj badania Wartości referencyjne Jednostki 1. Mocz badanie ogólne ph Ciężar właściwy Związki nitrowe Białko całkowite

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistości u dzieci. Dr.Agnieszka Krauze

Niedokrwistości u dzieci. Dr.Agnieszka Krauze Niedokrwistości u dzieci Dr.Agnieszka Krauze Podział niedokrwistości I. Upośledzenie erytropoezy Niedobory: żelaza, kwasu foliowego, wit B 12 II. Utrata krwi Ostra lub przewlekła III. Niedokrwistość hemolityczna

Bardziej szczegółowo

Zespół hemofagocytowy. Podstawy teoretyczne i opis przypadku

Zespół hemofagocytowy. Podstawy teoretyczne i opis przypadku Zespół hemofagocytowy Podstawy teoretyczne i opis przypadku Definicja Z.h. (Hemophagocytic lymphohistiocytosis) HLH Rzadki zespół objawów klinicznych składający się z: - gorączki - pancytopenii - splenomegalii

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka laboratoryjna w schorzeniach hematologicznych RBC. Parametry czerwonokrwinkowe. Wskaźniki czerwonokrwinkowe BADANIE ROZMAZU KRWI

Diagnostyka laboratoryjna w schorzeniach hematologicznych RBC. Parametry czerwonokrwinkowe. Wskaźniki czerwonokrwinkowe BADANIE ROZMAZU KRWI Diagnostyka laboratoryjna w schorzeniach hematologicznych RBC Parametry czerwonokrwinkowe Liczba krwinek czerwonych RBC kobiety 4,2 5,4 mln/µl mężczyźni 4,6 6,2 mln/µl Hemoglobina HGB kobiety 12 16 g/dl

Bardziej szczegółowo

WZW TYPU B CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ? CZY WYKORZYSTAŁEŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI ABY USTRZEC SIĘ PRZED WIRUSOWYM ZAPALENIEM WĄTROBY TYPU B?

WZW TYPU B CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ? CZY WYKORZYSTAŁEŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI ABY USTRZEC SIĘ PRZED WIRUSOWYM ZAPALENIEM WĄTROBY TYPU B? SZCZEPIONKA WZW TYPU B CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ? CZY WYKORZYSTAŁEŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI ABY USTRZEC SIĘ PRZED WIRUSOWYM ZAPALENIEM WĄTROBY TYPU B? ZDOBĄDŹ INFORMACJE! ZASZCZEP SIĘ! ZDOBĄDŹ OCHRONĘ!

Bardziej szczegółowo

Pakiet badań PEŁNY obejmuje:

Pakiet badań PEŁNY obejmuje: Pakiet badań PEŁNY obejmuje: Mocz-badanie ogólne jest podstawowym badaniem odzwierciedlającym funkcję układu moczowego służącym do wykrywania m.in. chorób nerek i zakażeń układu moczowo-płciowego. różnymi

Bardziej szczegółowo

www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Choroba Kawasakiego Wersja 2016 2. DIAGNOZA I LECZENIE 2.1 Jak diagnozuje się tę chorobę? ChK jest rozpoznawana klinicznie, na podstawie tzw. diagnozy przyłóżkowej.

Bardziej szczegółowo

Szpiczak plazmocytowy. Grzegorz Helbig Klinika Hematologii i Transplantacji Szpiku Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Szpiczak plazmocytowy. Grzegorz Helbig Klinika Hematologii i Transplantacji Szpiku Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Szpiczak plazmocytowy Grzegorz Helbig Klinika Hematologii i Transplantacji Szpiku Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach MM - epidemiologia 90% przypadków rozpoznaje się powyżej 50 r.ż., Mediana wieku

Bardziej szczegółowo

PODZIAŁ NIEDOKRWISTOŚCI NIEDOKRWISTOŚCI U DZIECI OBJAWY NIEDOKRWISTOŚCI. Prof. dr hab. med. Jacek Wachowiak

PODZIAŁ NIEDOKRWISTOŚCI NIEDOKRWISTOŚCI U DZIECI OBJAWY NIEDOKRWISTOŚCI. Prof. dr hab. med. Jacek Wachowiak Prof. dr hab. med. Jacek Wachowiak NIEDOKRWISTOŚCI U DZIECI Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej II Katedry Pediatrii Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

Propedeutyka diagnostyki klinicznej Konspekty wykładów i ćwiczeń (cz.8)

Propedeutyka diagnostyki klinicznej Konspekty wykładów i ćwiczeń (cz.8) Propedeutyka diagnostyki klinicznej Konspekty wykładów i ćwiczeń (cz.8) Paulina Dumnicka 10. BADANIA LABORATORYJNE W CIĄŻY Czas trwania ciąży liczony jest od pierwszego dnia ostatniej miesiączki (OM).

Bardziej szczegółowo

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila.

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila. SZCZEPIENIA KOTÓW Działamy według zasady: Lepiej zapobiegać niż leczyć Wychodząc naprzeciw Państwa oczekiwaniom oraz dbając o dobro Waszych pupili opisaliśmy program profilaktyczny chorób zakaźnych psów,

Bardziej szczegółowo

Leczenie immunosupresyjne po przeszczepieniu narządu unaczynionego

Leczenie immunosupresyjne po przeszczepieniu narządu unaczynionego Leczenie immunosupresyjne po przeszczepieniu narządu unaczynionego Cel leczenia Brak odrzucania czynnego przeszczepionego narządu Klasyfikacja odrzucania przeszczepionego narządu Leki immunosupresyjne

Bardziej szczegółowo

Równowaga kwasowo-zasadowa. Zakład Chemii Medycznej PUM

Równowaga kwasowo-zasadowa. Zakład Chemii Medycznej PUM Równowaga kwasowozasadowa Zakład Chemii Medycznej PUM Teorie kwasów i zasad Teoria dysocjacji elektrolitycznej Arheniusa: podczas rozpuszczania w wodzie wodzie kwas: dysocjuje z odszczepieniem kationu

Bardziej szczegółowo

Liczebność elementów morfotycznych krwi 3-4 3-4. Erytrocyty utrzymują kształt dzięki obecności wewnętrznego szkieletu błonowego

Liczebność elementów morfotycznych krwi 3-4 3-4. Erytrocyty utrzymują kształt dzięki obecności wewnętrznego szkieletu błonowego KREW I HEMOPOEZA Funkcje krwi: Krew jest tkanką płynną, ponieważ płynna jest istota międzykomórkowa (osocze) transport tlenu i substancji odżywczych do komórek transport CO2 i metabolitów wydalanych przez

Bardziej szczegółowo

Odporność, stres, alergia

Odporność, stres, alergia Odporność, stres, alergia Odporność komórkowa Układ mikrofagocytarny Układ makrofagocytarny 1 Układ mikrofagocytarny Granulocyty obojętnochłonne Granulocyty kwasochłonne Granulocyty zasadochłonne Układ

Bardziej szczegółowo

badanie moczu Zwierzę Typ cewnika moczowego Rozmiar (jedn. francuskie) * gumy lub dla kocurów polietylenowy Elastyczny winylowy, z czerwonej

badanie moczu Zwierzę Typ cewnika moczowego Rozmiar (jedn. francuskie) * gumy lub dla kocurów polietylenowy Elastyczny winylowy, z czerwonej badanie moczu Rozmiary cewników... 139 Rutynowe postępowanie przy badaniu moczu... 140 Ogólne badanie moczu... 141 Badanie osadu moczu... 142 Tabela ph moczu dla kryształów moczu 142 Komórki i wałeczki...

Bardziej szczegółowo

Nieswoiste zapalenie jelitzespół (AIH+PSC)

Nieswoiste zapalenie jelitzespół (AIH+PSC) Nieswoiste zapalenie jelitzespół nakładania (AIH+PSC) M. Uścinowicz Klinika Pediatrii, Gastroenterologii i Alergologii Dziecięcej Kierownik Kliniki: Prof. D. Lebensztejn Uniwersytecki Dziecięcy Szpital

Bardziej szczegółowo

Noworodek z wrodzoną wadą metabolizmu - analiza przypadku klinicznego

Noworodek z wrodzoną wadą metabolizmu - analiza przypadku klinicznego Noworodek z wrodzoną wadą metabolizmu - analiza przypadku klinicznego Marcin Kalisiak Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Kierownik Kliniki: prof. Ewa Helwich 1 Plan prezentacji co to

Bardziej szczegółowo

Scyntygrafia nerek. Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa

Scyntygrafia nerek. Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa Scyntygrafia nerek Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa Podział badań scyntygraficznych Scyntygrafia nerek Inne Dynamiczna Statyczna Angioscyntygrafia Pomiar klirensu nerkowego Test z kaptoprilem

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23 Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

Pracownia Analiz Lekarskich CITO TEST ul. Łużycka 55, 30-658 Kraków

Pracownia Analiz Lekarskich CITO TEST ul. Łużycka 55, 30-658 Kraków Pracownia Analiz Lekarskich CITO TEST ul. Łużycka 55, 30-658 Kraków Cennik badań laboratoryjnych obowiązujący od 01.07.2011 HEMATOLOGIA, KOAGUOLOGIA, ANALITYKA OGÓLNA Nr NAZWA BADANIA Cena 1 Morfologia

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia rozsianego oparte

Bardziej szczegółowo

Badania laboratoryjne Cena zł

Badania laboratoryjne Cena zł Badania laboratoryjne Cena zł 1 Pobranie krwi żylnej do celów własnych 7 Badania hematologiczne 1 OB 5 2 Morfologia 5 dif długa 12 3 Morfologia 3 dif krótka 7 4 Rozmaz krwi- (leukogram) 5 5 Retikulocyty

Bardziej szczegółowo

Hiperkaliemia. Dzienne zapotrzebowanie. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska. 1 meq/kg/dobę. 1 meq K + - 2,5cm banana

Hiperkaliemia. Dzienne zapotrzebowanie. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska. 1 meq/kg/dobę. 1 meq K + - 2,5cm banana Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska Dzienne zapotrzebowanie 1 meq/kg/dobę 1 meq K + - 2,5cm banana Dzienne zapotrzebowanie osoby 70 kg = 30 cm banana 1 Prawidłowe wartości potasu w

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1)

LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1) Załącznik B.14. LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Leczenie przewlekłej białaczki szpikowej u dorosłych imatinibem 1.1 Kryteria kwalifikacji Świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM 2 15. 10. 2015

SEMINARIUM 2 15. 10. 2015 SEMINARIUM 2 15. 10. 2015 Od tłuszczu pokarmowego do lipoprotein osocza, metabolizm, budowa cząsteczek lipoprotein, apolipoproteiny, znaczenie biologiczne, enzymy biorące udział w metabolizmie lipoprotein,

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PATOLOGII PIELĘGNIARSTWO

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PATOLOGII PIELĘGNIARSTWO TEMATYKA WYKŁADÓW Z PATOLOGII PIELĘGNIARSTWO 2016-2017 WYKŁAD NR 1 6. X. 2016 I Wprowadzenie do patofizjologii 1. Pojęcia: zdrowie, choroba, etiologia, patogeneza, symptomatologia 2. Etapy i klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

CHOROBY KRWI U DZIECI

CHOROBY KRWI U DZIECI Benigna Konatkowska CHOROBY KRWI-NIEDOBORY CZERWONE BIAŁE PŁYTKI KRWI OSOCZE CHOROBY KRWI U DZIECI NIEDOKRWISTOŚCI niedoborowe (Fe, vit. B12, kw.foliowy, Cu) pokrwotoczne hemolityczne aplastyczne w przebiegu

Bardziej szczegółowo

Wykaz badań. Załącznik nr 2 do Materiałów informacyjnych KO/01/201 Wojewódzki Szpital Chorób Płuc i Rehabilitacji w Jaroszowcu

Wykaz badań. Załącznik nr 2 do Materiałów informacyjnych KO/01/201 Wojewódzki Szpital Chorób Płuc i Rehabilitacji w Jaroszowcu Załącznik nr 2 do Materiałów informacyjnych KO/01/201 Wojewódzki Szpital Chorób Płuc i Rehabilitacji w Jaroszowcu Wykaz badań NAZWA BADANIA RODZAJ MATERIAŁU CZAS OCZEKIWANIA NA WYNIK ILOŚĆ DNI CENA BRUTTO

Bardziej szczegółowo

Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza

Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza lek. Jacek Bujko 17 października 2014 Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza W diagnostyce laboratoryjnej uszkodzenia podwzgórza można stwierdzić cechy niedoczynności

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA NORMY BADAŃ LABORATORYJNYCH

DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA NORMY BADAŃ LABORATORYJNYCH DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA NORMY BADAŃ LABORATORYJNYCH Ćw. 1 Badanie moczu w chorobach nerek i dróg moczowych BADANIE OGÓLNE MOCZU: 1. Badanie fizykochemiczne moczu (suchy test paskowy) Barwa - żółta/słomkowa

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Leczenie stwardnienia rozsianego

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Leczenie stwardnienia rozsianego załącznik nr 16 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu: LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO ICD-10 G.35 - stwardnienie rozsiane Dziedzina medycyny: neurologia I.

Bardziej szczegółowo

BADANIA W PAKIETACH. Pakiet badań dla juniora: Pakiet tarczycowy: Pakiet badań ogólnych - dla każdego:

BADANIA W PAKIETACH. Pakiet badań dla juniora: Pakiet tarczycowy: Pakiet badań ogólnych - dla każdego: BADANIA W PAKIETACH Pakiet badań dla juniora: poziom glukozy w surowicy krwi, poziom żelaza w surowicy krwi, poziom magnezu w surowicy krwi, CRP -białko C-reaktywne wskaźnik toczącego się w organizmie

Bardziej szczegółowo

WSKAZANIA DO PRZETOCZENIA KRWI I JEJ SKŁADNIKÓW ORAZ PRODUKTÓW KRWIOPOCHODNYCH

WSKAZANIA DO PRZETOCZENIA KRWI I JEJ SKŁADNIKÓW ORAZ PRODUKTÓW KRWIOPOCHODNYCH WSKAZANIA DO PRZETOCZENIA KRWI I JEJ SKŁADNIKÓW ORAZ PRODUKTÓW KRWIOPOCHODNYCH 1 KREW I JEJ SKŁADNIKI Koncentrat Krwinek czerwonych Składniki komórkowe Krew pełna Osocze Koncentrat Krwinek płytkowych Koncentrat

Bardziej szczegółowo

Techniki w badaniu biochemicznym surowicy

Techniki w badaniu biochemicznym surowicy Techniki w badaniu biochemicznym surowicy Kolorymetria, nefelometria, refraktometria Oznaczanie ilościowe: stężenia, aktywności Badanie produktów i substratów. Badania czynnościowe Profile narządowe Lokalizacja

Bardziej szczegółowo