NIEDOKRWISTOŚCI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "NIEDOKRWISTOŚCI 2010-10-31"

Transkrypt

1 KATEDRA I KLINIKA PEDIATRII, HEMATOLOGII I ONKOLOGII COLLEGIUM MEDICUM UMK BYDGOSZCZ NIEDOKRWISTOŚCI SEMINARIUM V ROK DR HAB. MED. JAN STYCZYŃSKI, PROF. UMK DF: Stan chorobowy, który cechuje obniżenie poziomu hemoglobiny lub/i krwinek czerwonych w porównaniu z normami przyjętymi dla określonego wieku rozwojowego. PODZIAŁ NIEDOKRWISTOŚCI (PATOGENETYCZNY) 1. Spowodowane utratą krwi (pokrwotoczne) 2. Zaburzenia w wytwarzaniu krwinek czerwonych i hemoglobiny (niedoborowe, hipo- i aplastyczne) 3. Zwiększony rozpad erytrocytów (hemolityczne) 1

2 PODZIAŁ NIEDOKRWISTOŚCI (PATOFIZJOLOGICZNY) 1. Obniżenie liczby prekursorów krwinek czerwonych (niewydolność szpiku, upośledzenie wytwarzania erytropoetyny) 2. Zaburzenia dojrzewania erytrocytów (niedoborowe, syderoblastyczne, zatrucie ołowiem) 3. Niedokrwistości hemolityczne PODZIAŁ NIEDOKRWISTOŚCI MORFOLOGICZNY 1. Mikrocytarne (niedobór Fe, zatrucie Pb, talasemia, syderoblastyczna, przewlekłe stany zapalne) 2. Makrocytarne A. Z megaloblastozą szpiku: niedobór wit.b12, kwasu foliowego, wit. B6 B. Bez megaloblastozy szpiku (niedokrwistości aplastyczne, hipoplastyczne, niedoczynność tarczycy, choroby wątroby, nowotworowe nacieczenie szpiku) 3. Normocytarne (hemolityczne wrodzone i nabyte) NIEDOKRWISTOŚĆI SPOWODOWANE UTRATĄ KRWI I. Ostra niedokrwistość pokrwotoczna 1. W okresie noworodkowym: A. Urazy porodowe, nieprawidłowa budowa łożyska i naczyń pępowinowych B. Krwawienia (utajone) w okresie życia wewnątrzłonowego C. Krwawienia wewnętrzne D. Choroba krwotoczna noworodków (melaena neonatorum) E. Koagulopatie 2. U niemowląt i dzieci powyżej pierwszego roku życia: A. Krwawienia pourazowe B. Skazy krwotoczne C. Krwawienia z nosa (epistaxis) D. Krwawienia z przewodu pokarmowego (HETD) E. Krwawienia z układu moczowego II. Niedokrwistość z powodu przewlekłej utraty krwi 2

3 LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI POKRWOTOCZNEJ: Ostra n.p.: uzupełnić objętość krążącej krwi ml/kg c.c. KKCZ Przewlekła u noworodków: 2 mg Fe / kg c.c./dobę w 3 dawkach przez 3 miesiące PRZYCZYNY NIEDOKRWISTOŚCI NIEDOBOROWYCH: I. Niedobór żelaza IA. Niedokrwistości syderoblastyczne II. Niedobór kwasu foliowego III. Niedobór witaminy B12 IV. Niedobór witamin B2, B6, PP i C V. Niedobór pierwiastków śladowych (Cu, Co, Mg, Zn) VI. Niedobór białek i niektórych aminokwasów PRZYCZYNY NIEDOKRWISTOŚCI Z NIEDOBORU ŻELAZA I. Niedostateczne zaopatrzenie w Fe: A. Mniejsze zapasy Fe z okresu życia płodowego 1. u wcześniaków, bliźniąt, noworodków z ciąży mnogiej 2. u dzieci matek, które w czasie ciąży miały niedokrwistość 3. u dzieci, które w okresie porodowym narażone były na straty krwi B. Niedostateczna podaż Fe w diecie C. Zaburzenia wchłaniania: 1. nawracające lub przewlekłe biegunki 2. celiakia lub zespoły trzewne 3. nieprawidłowości anatomiczne jelit II. Nadmierne straty Fe: A. Straty krwi: 1. ostre lub przewlekłe krwawienia 2. przetoczenia wymienne (przetaczana krew ma niższy hematokryt) 3. zakażenia pasożytami III. Zwiększone zapotrzebowanie na Fe: 1. okres szybkiego wzrostu u wcześniaków 2. okres szybkiego wzrostu w okresie dojrzewania 3

4 OBJAWY KLINICZNE NIEDOKRWISTOŚCI Z NIEDOBORU ŻELAZA Wstępne: brak łaknienia, zahamowanie przyrostu wagi ciała i wzrostu, złe samopoczucie, zmniejszenie ruchliwości, senność, depresja, apatia lub rozdrażnienie, upośledzona koncentracja, bóle i zawroty głowy, męczenie się, pocenie, apetyt spaczony - "pica", polidypsja. Bladość: skóry, śluzówek i spojówek. Zmiany troficzne: nabłonków, nadżerki w kącikach ust, zmiany w wyglądzie włosów, łamliwość włosów i paznokci, zmiany troficzne przewodu pokarmowego. Objawy z przewodu pokarmowego: zanik brodawek językowych, stany zapalne jamy ustnej, bóle przy połykaniu, zaburzenia wchłaniania, nawracające biegunki, objawy hipoproteinemii, w stolcu krew utajona, niestawione resztki pokarmu, skłonność do zaparć. Objawy z układu oddechowego: nawracające zakażenia. Zmiany w sercu: zaburzenia rytmu - tachykardia, szmery skurczowe, w cięższych przypadkach kardiomegalia, dolegliwości sercowe. Powiększenie wątroby i śledziony (w 10%). BADANIA LABORATORYJNE: 1. Morfologia krwi (HGB, RBC, HTK, MCV, MCHC, MCH, mikrocytoza, hipochromia, anizocytoza - różnice w wielkości, poikilocytoza - różnice w kształcie). 2. Poziom żelaza i FERRYTYNY w surowicy krwi. 3. Zdolność wiązania Fe przez transferynę. 4. Badanie szpiku. INNE BADANIA w zależności od sytuacji ROZPOZNANIE NIEDOKRWISTOŚCI Z NIEDOBORU ŻELAZA: 1. Obniżenie poziomu Fe i FERRYTYNY w surowicy, 2. Dobre wchłanianie Fe po doustnym jego podaniu. 3. Podwyższenie CZWŻ. KRYTERIA NIEDOKRWISTOŚCI HIPOCHROMICZNEJ HGB < 90 g/l (g%) MCV < 78 fl MCH < 27 pg MCHC < 30 % 4

5 PROFILAKTYKA NIEDOKRWISTOŚCI Z NIEDOBORU ŻELAZA: Wskazania bezwzględne: 1. wcześniaki 2. dzieci z ciąży mnogiej 3. obniżony poziom HGB w okresie porodowym 4. straty krwi w okresie porodowym 5. dzieci matek, które miały niedokrwistość w ciąży Wskazania względne: 1. nawracające zakażenia układu oddechowego i pokarmowego 2. okres szybkiego wzrostu, zwłaszcza dziewczęta w okresie pokwitania, obficie i nieregularnie miesiączkujące 3. upośledzone łaknienie (mięso, jarzyny, owoce) 4. dzieci ze skłonnościami do krwawień PREPARATY DOUSTNE ŻELAZA (przykłady): Preparaty szybko wchłaniające się: Hemofer krople 44 mg Fe w 1 ml tj. 30 kroplach Ascofer tabletki 22 mg Fe w 1 tabl Preparaty wolno wchłaniające się: Hemofer prolongatum 105 mg Fe w 1 tabletce Tardyferon 80 mg Fe w 1 tabletce ZASADY LECZENIA NIEDOKRWISTOŚCI SYDEROPENICZNEJ: * Leczenie przyczynowe. * Podaż preparatów Fe drogą doustną. * Dawka lecznicza: mg Fe / kg c.c. / dobę w 3 dawkach - dobowa dawka maksymalna: 50 mg u niemowląt, 200 mg u dzieci starszych * Dawka profilaktyczna: 1-2 mg Fe / kg c.c. / dobę - u wcześniaków * Wchłanianiu Fe sprzyja: kwas askorbinowy, witamina B6. * Zalecana dieta: mięso, jarzyny, owoce, żółtko. Właściwa dieta niemowląt. * Pogarsza wchłanianie: duża ilość masy pokarmowej, duża zawartość fitynianów i fosforanów (mleko i jego przetwory, mąki, kasze, węglowodany), preparaty trzustkowe, częste przetaczanie KKCZ, pozajelitowa podaż Fe, schorzenia przewodu pokarmowego, szybka perystaltyka, antybiotykoterapia. 5

6 ZASADY LECZENIA NIEDOKRWISTOŚCI SYDEROPENICZNEJ: * Wskaźnik skuteczności leczenia: - retikulocytoza powyżej 20 promili między 5-10 dniem - wzrost HGB w tempie g/l w ciągu 10 dni * Długość terapii: Po uzyskaniu HGB g/l kontynuować terapię przez okres 4-6 tygodni, u wcześniaków do 3 mies. * Objawy terapii Fe: - czarne stolce (powinny być!), - ściemnienie zębów (płukać jamę ustną, pić płyny). * Brak wzrostu HGB po 2-3 tyg - błędne rozpoznanie: - niedokrwistość syderoblastyczna - niedokrwistość bimorficzna - przewlekłe straty krwi (przewód pokarmowy!) ZASADY LECZENIA NIEDOKRWISTOŚCI SYDEROPENICZNEJ: * Nietolerancja preparatów żelaza: brak łaknienia, wymioty, luźne stolce, nudności, bóle brzucha, zaparcia - odstawić lek, a potem podać inny preparat - preparaty pozajelitowe * Wskazania do podaży pozajelitowej Fe: - zespoły złego wchłaniania - nawracające biegunki - stany po ostrych zespołach biegunkowych - ciężkie niedokrwistości z niedoboru żelaza (możliwość upośledzonego wchłaniania) ZASADY LECZENIA NIEDOKRWISTOŚCI SYDEROPENICZNEJ: * Ilość Fe podawanego domięśniowo: Ilość Fe = 1/1000 x (HGBn-HGBr) x objętość krwi x 3.4 x HGBn- HGB należna [g/l] - HGBr- HGB rzeczywista [g/l] - objętość krwi = 80 ml x liczba kg c.c zawartość Fe w 1 g HGB wskaźnik uzupełnienia rezerw * Preparaty Fe domięśniowego: Ferrum, Jectofer, Imferon. * Technika podania: głęboko domięśniowo, nie podawać dożylnie, niebezpieczeństwo wstrząsu anafilaktycznego 6

7 ZASADY LECZENIA NIEDOKRWISTOŚCI SYDEROPENICZNEJ: Przetoczenie KKCZ w niedokrwistości z niedoboru żelaza: - ciężka niedokrwistość (HGB poniżej g/l) - objawy mózgowe w przebiegu niedokrwistości - niewydolność krążenia w przebiegu niedokrwistości - współistniejące ciężkie lub przewlekłe zakażenie - przygotowanie do zabiegu operacyjnego NIEDOKRWISTOŚCI SYDEROBLASTYCZNE: DF: Niedokrwistości niedobarwliwe i mikrocytarne spowodowane upośledzeniem syntezy hemu i związaną z tym niemożnością wykorzystania żelaza do budowy hemoglobiny. Podział: 1. wrodzone - uwarunkowane genetycznie (zaburzenia w przemianie pirydoksyny) 2. nabyte - samoistne lub wtórne (zatrucie Pb) Leczenie: wrodzone - pirydoksyna (wit. B6) nabyte - zw. chelatujące, wit. B6 NIEDOKRWISTOŚCI Z NIEDOBORU KWASU FOLIOWEGO: Cechy: makrocyty i megalocyty w krwi obwodowej odnowa megaloblastyczna w szpiku Przyczyny: 1. zwiększone zapotrzebowanie 2. niedostateczna podaż w pokarmach: karmienie wyłącznie mlekiem 3. zaburzone wchłanianie z przewodu pokarmowego 4. zwiększona utrata - upośledzenie reabsorpcji cewkowej, uszkodzenie wątroby 5. wrodzone zaburzenia metabolizmu kwasu foliowego 6. inne: - leki przeciwdrgawkowe - pasożyty w przewodzie pokarmowym - obecność inhibitorów i antagonistów 7

8 NIEDOKRWISTOŚCI Z NIEDOBORU KWASU FOLIOWEGO: Rozpoznanie: I. Objawy kliniczne: bladość, powiększenie wątroby i śledziony, skaza krwotoczna, obrzęki, objawy neurologiczne. II. Objawy laboratoryjne: niedokrwistość, małopłytkowość, obniżenie poziomu kwasu foliowego. Leczenie: Acidum folicum 5-15 mg przez kilka tygodni NIEDOKRWISTOŚĆ FIZJOLOGICZNA W 2-3 mżprawidłowy poziom HGB osiąga najniższą wartość. U dzieci donoszonych: do 105 g/l U wcześniaków: do 80 g/l Zjawisko to jest wtórne do przejściowego spadku poziomu erytropoetyny NIEDOKRWISTOŚĆ ŚRÓDINFEKCYJNA: Mechanizm: przesunięcie Fe do magazynów tkankowych - naturalna sytuacja cytostatyczna. Pozajelitowe wyrównywanie niedoborów żelaza u małych niemowląt zwiększa częstość występowania posocznic (G-). NIEDOKRWISTOŚCI HIPO- I APLASTYCZNE: DF: Niedokrwistość aplastyczna (pancytopenia aplastyczna): zespół hematologiczny, w którym pancytopenia w krwi obwodowej zależy od zmniejszonej produkcji krwinek czerwonych, granulocytów i krwinek płytkowych przez niewydolny, ulegający zanikowi tłuszczowemu szpik. Niedokrwisość hipoplastyczna: dotyczy przede wszystkim układu czerwonokrwinkowego bez lub tylko z niewielkim uszkodzeniem układu granulocytów i płytkotwórczego. Podział niedokrwistości hipo- i aplastycznych: 1. Niedokrwistość hipoplastyczna A. wrodzona - zespół Blackfana-Diamonda B. nabyta 2. Niedokrwistość aplastyczna A. wrodzona - zespół Fanconiego, zespół Estrena-Damesheka B. nabyta 8

9 Kryteria rozpoznania ciężkiej anemii aplastycznej: 1. Liczba granulocytów poniżej 500/mm3 2. Liczba płytek poniżej /mm3 3. Skorygowana liczba retikulocytów poniżej 1%. 4. Mniej niż 20% komórek krwiotwórczych w szpiku kostnym. NIEDOKRWISTOŚCI HEMOLITYCZNE: Wspólna cecha: skrócenie czasu przeżycia krwinek czerwonych. Podział zespołów hemolitycznych: I. Zależne od defektów wewnątrzkrwinkowych: A. Wrodzone: sferocytoza, owalocytoza (eliptocytoza), stomatocytoza, akantocytoza, niedokrwistości na tle wrodzonego niedoboru enzymów krwinkowych, niedokrwistości związane z zaburzeniami w syntezie globiny - talasemie, hemoglobinopatie. B. Nabyte: napadowa nocna hemoglobinuria i inne. II. Zależne od defektów zewnątrzkrwinkowych: A. Immunohemolityczne (konflikt matczyno-płodowy, niedokrwistości autoimmunohemolit.) B. Wywołane przez środki chemiczne i leki C. Związane z mikroangiopatią D. Hipersplenizm. SFEROCYTOZA WRODZONA Patomechanizm: zmniejszenie stosunku między powierzchnią błony komórkowej a objętością krwinki (niedobór spektryny lub ankyryny). Kryteria rozpoznania: 1. Wywiad rodzinny 2. Zółtaczka o charakterze hemolitycznym lub hemolityczno-zastoinowym 3. Splenomegalia 4. Niedokrwistość z wysoką retikulocytozą 5. Mikrosferocyty 6. Obniżenie oporności osmotycznej 7. Przełomy hemolityczne, aplastyczne i megaloblastyczne 8. BTA ujemny 9

10 SFEROCYTOZA WRODZONA - Leczenie: 1. Doraźne (preparaty KKCZ, kroplówki z glukozą, kwas foliowy, witaminy) 2. Z wyboru: splenektomia - wskazania - przygotowanie - możliwości niepowodzeń 3. Postępowanie z pacjentem po splenektomii 10

NIEDOKRWISTOŚCI Z ZABURZEŃ WYTWARZANIA. Katarzyna Albrecht Katedra i Klinika Pediatrii Hematologii i Onkologii WUM

NIEDOKRWISTOŚCI Z ZABURZEŃ WYTWARZANIA. Katarzyna Albrecht Katedra i Klinika Pediatrii Hematologii i Onkologii WUM NIEDOKRWISTOŚCI Z ZABURZEŃ WYTWARZANIA Katarzyna Albrecht Katedra i Klinika Pediatrii Hematologii i Onkologii WUM PRZYPOMNIENIE Po urodzeniu szpik - podstawowy narząd wytwarzający krew. Aktywny czerwony

Bardziej szczegółowo

NIEDOKRWISTOŚĆ W CIĄŻY JULIA ZARĘBA-SZCZUDLIK

NIEDOKRWISTOŚĆ W CIĄŻY JULIA ZARĘBA-SZCZUDLIK NIEDOKRWISTOŚĆ W CIĄŻY JULIA ZARĘBA-SZCZUDLIK Niedokrwistość Stan charakteryzujący się obniżeniem stężenia hemoglobiny w jednostce objętości krwi, poniżej normy uzależnionej od wieku i płci K: 11-15 mg%

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistości wieku dziecięcego. Edyta Niewiadomska Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Warszawski Uniwersytet Medyczny 2016/2017

Niedokrwistości wieku dziecięcego. Edyta Niewiadomska Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Warszawski Uniwersytet Medyczny 2016/2017 Niedokrwistości wieku dziecięcego Edyta Niewiadomska Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Warszawski Uniwersytet Medyczny 2016/2017 Jak zmienia się morfologia w zależności od wieku dziecka? Okres

Bardziej szczegółowo

DOPROWADZAJĄC POKARMY DO WSZYSTKICH ZAKĄTKÓW ORGANIZMU KREW PEŁNI ROLĘ KELNERA. Humor z zeszytów szkolnych (IV klasa)

DOPROWADZAJĄC POKARMY DO WSZYSTKICH ZAKĄTKÓW ORGANIZMU KREW PEŁNI ROLĘ KELNERA. Humor z zeszytów szkolnych (IV klasa) DOPROWADZAJĄC POKARMY DO WSZYSTKICH ZAKĄTKÓW ORGANIZMU KREW PEŁNI ROLĘ KELNERA Humor z zeszytów szkolnych (IV klasa) NAJCZĘSTSZE BŁĘDY W DIAGNOSTYCE I LECZENIU NIEDOKRWISTOŚCI Prof. dr hab.med. Kazimierz

Bardziej szczegółowo

NIEDOKRWISTOŚCI Z ZABURZEŃ WYTWARZANIA

NIEDOKRWISTOŚCI Z ZABURZEŃ WYTWARZANIA NIEDOKRWISTOŚCI Z ZABURZEŃ WYTWARZANIA Katarzyna Albrecht/Edyta Ulińska Katedra i Klinika Pediatrii Hematologii i Onkologii WUM PRZYPOMNIENIE Po urodzeniu szpik jest podstawowym narządem wytwarzającym

Bardziej szczegółowo

CHOROBY KRWI U DZIECI

CHOROBY KRWI U DZIECI Benigna Konatkowska CHOROBY KRWI-NIEDOBORY CZERWONE BIAŁE PŁYTKI KRWI OSOCZE CHOROBY KRWI U DZIECI NIEDOKRWISTOŚCI niedoborowe (Fe, vit. B12, kw.foliowy, Cu) pokrwotoczne hemolityczne aplastyczne w przebiegu

Bardziej szczegółowo

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi Gdy robimy badania laboratoryjne krwi w wyniku otrzymujemy wydruk z niezliczoną liczbą skrótów, cyferek i znaków. Zazwyczaj odstępstwa od norm zaznaczone są na kartce z wynikami gwiazdkami. Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistość w ciąży

Niedokrwistość w ciąży Dr hab. n. med. Mariusz Jasik II Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii WUM Kierownik : prof. dr hab. n. med. Krzysztof Czajkowski Niedokrwistość w ciąży Na podst.: Ciąża wysokiego ryzyka (red. G.H.

Bardziej szczegółowo

Krew I. Michał Pyzlak Katedra i Zakład Patologii Ogólnej i Doświadczalnej

Krew I. Michał Pyzlak Katedra i Zakład Patologii Ogólnej i Doświadczalnej Krew I Michał Pyzlak Katedra i Zakład Patologii Ogólnej i Doświadczalnej Krew Erytrocyty Leukocyty Płytki Osocze Woda Elektrolity Białka Albuminy, Globuliny, Czynniki krzepnięcia Erytrocyt Komórka macierzysta

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

PODZIAŁ NIEDOKRWISTOŚCI NIEDOKRWISTOŚCI U DZIECI OBJAWY NIEDOKRWISTOŚCI. Prof. dr hab. med. Jacek Wachowiak

PODZIAŁ NIEDOKRWISTOŚCI NIEDOKRWISTOŚCI U DZIECI OBJAWY NIEDOKRWISTOŚCI. Prof. dr hab. med. Jacek Wachowiak Prof. dr hab. med. Jacek Wachowiak NIEDOKRWISTOŚCI U DZIECI Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej II Katedry Pediatrii Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Ferrum Lek, 100 mg, tabletki do rozgryzania i żucia Ferri hydroxidum polymaltosum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Ferrum Lek, 100 mg, tabletki do rozgryzania i żucia Ferri hydroxidum polymaltosum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ferrum Lek, 100 mg, tabletki do rozgryzania i żucia Ferri hydroxidum polymaltosum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

1. wrodzone hipoplazje szpiku ( zespół Fanconiego ) 6. wybiórcza hipoplazja układu płytkotwórczego

1. wrodzone hipoplazje szpiku ( zespół Fanconiego ) 6. wybiórcza hipoplazja układu płytkotwórczego Skazy krwotoczne Anna Klukowska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii WUM Krzepnięcie krwi I.Małopłytkowości zależne od zaburzeń w wytwarzaniu 1. wrodzone hipoplazje szpiku ( zespół Fanconiego

Bardziej szczegółowo

Krew Metabolizm żelaza Całkowita zawartość żelaza - 3,5-5g HbA zawiera 65-70% Mioglobina 4% Szpik kostny 2,5% Enzymy 0,1% Żelazo zapasowe: ferrytyna i hemosyderyna - 25%, transferyna -białko transportujące

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Ferrum Lek, 100 mg, tabletki do rozgryzania i żucia Ferri hydroxidum polymaltosum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Ferrum Lek, 100 mg, tabletki do rozgryzania i żucia Ferri hydroxidum polymaltosum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ferrum Lek, 100 mg, tabletki do rozgryzania i żucia Ferri hydroxidum polymaltosum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

NIEDOKRWISTOŚCI Podział : I. niedokrwistości niedoborowe II. niedokrwistości aplastyczne i hipoplastyczne III. niedokrwistości hemolityczne 1

NIEDOKRWISTOŚCI Podział : I. niedokrwistości niedoborowe II. niedokrwistości aplastyczne i hipoplastyczne III. niedokrwistości hemolityczne 1 NIEDOKRWISTOŚCI Podział : I. niedokrwistości niedoborowe II. niedokrwistości aplastyczne i hipoplastyczne III. niedokrwistości hemolityczne 1 NIEDOKRWISTOŚĆ jest stanem chorobowym, w którym stężenie hemoglobiny

Bardziej szczegółowo

Harmonogram zajęć dla kierunku: Dietetyka, studia stacjonarne, II rok, semestr IV

Harmonogram zajęć dla kierunku: Dietetyka, studia stacjonarne, II rok, semestr IV Harmonogram zajęć dla kierunku: Dietetyka, studia stacjonarne, II rok, semestr IV Przedmiot: Podstawy farmakologii i farmakoterapii żywieniowej oraz interakcji leków z żywnością Wykłady (5 wykładów, każdy

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta Uwaga: Konieczna może być późniejsza aktualizacja zmian w charakterystyce produktu leczniczego i ulotce

Bardziej szczegółowo

Jaka jest prawidłowa liczba płytek krwi we krwi obwodowej? Jakie jest nasilenie skazy krwotocznej w zależności od liczby płytek krwi?

Jaka jest prawidłowa liczba płytek krwi we krwi obwodowej? Jakie jest nasilenie skazy krwotocznej w zależności od liczby płytek krwi? 1 Zaburzenia hemostazy skazy krwotoczne płytkowe 2 Jaka jest prawidłowa liczba płytek krwi we krwi obwodowej? Jakie jest nasilenie skazy krwotocznej w zależności od liczby płytek krwi? 3 4 Różnicowanie

Bardziej szczegółowo

Okresy rozwojowe. Najczęściej występujące objawy chorób u dzieci. płód i noworodek okres niemowlęcy małe dziecko okres dojrzewania

Okresy rozwojowe. Najczęściej występujące objawy chorób u dzieci. płód i noworodek okres niemowlęcy małe dziecko okres dojrzewania Ogólne zasady postępowania z chorym dzieckiem. Interpretacja podstawowych badań dodatkowych. Najczęściej występujące schorzenia w poszczególnych okresach rozwojowych. dr n. med. Jolanta Meller Okresy rozwojowe

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Acidum Folicum Richter, 5 mg, tabletki Acidum Folicum Richter, 15 mg, tabletki ( Acidum folicum) Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki

Bardziej szczegółowo

Gdańsk 10.10.2015 r.

Gdańsk 10.10.2015 r. Celiakia- czy nadążamy za zmieniającymi się rekomendacjami Gdańsk 10.10.2015 r. prof. dr hab. n. med. Barbara Kamińska Katedra i Klinika Pediatrii, Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci Gdański

Bardziej szczegółowo

Nieprawidłowe odżywianie jest szczególnie groźne w wieku podeszłym, gdyż może prowadzić do niedożywienia

Nieprawidłowe odżywianie jest szczególnie groźne w wieku podeszłym, gdyż może prowadzić do niedożywienia Nieprawidłowe odżywianie jest szczególnie groźne w wieku podeszłym, gdyż może prowadzić do niedożywienia Niedożywienie może występować u osób z nadwagą (powyżej 120% masy należnej) niedowagą (poniżej 80%

Bardziej szczegółowo

"Przyczyny, diagnostyka i leczenie trudnych zaparć u dzieci " Urszula Grzybowska-Chlebowczyk

Przyczyny, diagnostyka i leczenie trudnych zaparć u dzieci  Urszula Grzybowska-Chlebowczyk "Przyczyny, diagnostyka i leczenie trudnych zaparć u dzieci " Urszula Grzybowska-Chlebowczyk Evaluation and treatment of functional constipation in infants and children: Evidence Based Recommendations

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 100 ml roztworu do infuzji zawiera: L-Izoleucyna... L-Leucyna... L-Walina...

Bardziej szczegółowo

WYCIECZKA DO LABORATORIUM

WYCIECZKA DO LABORATORIUM WYCIECZKA DO LABORATORIUM W ramach projektu e-szkoła udaliśmy się do laboratorium w Krotoszynie na ul. Bolewskiego Mieliśmy okazję przeprowadzić wywiad z kierowniczką laboratorium Panią Hanną Czubak Oprowadzała

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AM W WARSZAWIE.

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AM W WARSZAWIE. ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AKADEMII MEDYCZNEJ W WARSZAWIE. ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATOTORYJNEJ WYDZIAŁU NAUKI O ZDROWIU AKADEMII MEDYCZNEJ W WARSZAWIE Przykładowe

Bardziej szczegółowo

NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1

NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1 NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1 Niewydolność nerek Niewydolność nerek charakteryzuje się utratą zdolności do oczyszczania organizmu

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Ferric polymaltose Medana, 50 mg Fe(III)/ml, krople doustne, roztwór

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Ferric polymaltose Medana, 50 mg Fe(III)/ml, krople doustne, roztwór Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ferric polymaltose Medana, 50 mg Fe(III)/ml, krople doustne, roztwór Ferri hydroxidi polymaltosum complexus Należy uważnie zapoznać się z treścią

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1)

LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1) Załącznik B.14. LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Leczenie przewlekłej białaczki szpikowej u dorosłych imatinibem 1.1 Kryteria kwalifikacji Świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistości u dzieci. Dr.Agnieszka Krauze

Niedokrwistości u dzieci. Dr.Agnieszka Krauze Niedokrwistości u dzieci Dr.Agnieszka Krauze Podział niedokrwistości I. Upośledzenie erytropoezy Niedobory: żelaza, kwasu foliowego, wit B 12 II. Utrata krwi Ostra lub przewlekła III. Niedokrwistość hemolityczna

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PATOLOGII PIELĘGNIARSTWO

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PATOLOGII PIELĘGNIARSTWO TEMATYKA WYKŁADÓW Z PATOLOGII PIELĘGNIARSTWO 2016-2017 WYKŁAD NR 1 6. X. 2016 I Wprowadzenie do patofizjologii 1. Pojęcia: zdrowie, choroba, etiologia, patogeneza, symptomatologia 2. Etapy i klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Ferrum Lek, 50 mg/5 ml, syrop Ferri hydroxidum polymaltosum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Ferrum Lek, 50 mg/5 ml, syrop Ferri hydroxidum polymaltosum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ferrum Lek, 50 mg/5 ml, syrop Ferri hydroxidum polymaltosum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Ferric polymaltose Medana 50 mg Fe(III)/ 5 ml, syrop 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 5 ml syropu zawiera 50 mg żelaza(iii) w postaci kompleksu

Bardziej szczegółowo

Czym są witaminy i dlaczego musimy je uzupełniac aby nasz organizm funkcjonował prawidłowo?

Czym są witaminy i dlaczego musimy je uzupełniac aby nasz organizm funkcjonował prawidłowo? Zagłębiając się w temat witamin i ich związku na ludzki organizm powinniśmy sobie zadać pytanie. Czym są witaminy i dlaczego musimy je uzupełniac aby nasz organizm funkcjonował prawidłowo? Witaminy są

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Feroplex, 40 mg/15 ml, roztwór doustny (Ferri proteinatosuccinas)

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Feroplex, 40 mg/15 ml, roztwór doustny (Ferri proteinatosuccinas) Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Feroplex, 40 mg/15 ml, roztwór doustny (Ferri proteinatosuccinas) Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ

Bardziej szczegółowo

Nieoficjalne tłumaczenie niemieckiej ulotki dla pacjenta

Nieoficjalne tłumaczenie niemieckiej ulotki dla pacjenta Nieoficjalne tłumaczenie niemieckiej ulotki dla pacjenta Ulotka dla pacjenta: Informacja dla użytkownika Medivitan iv ampułki 5 mg, 1 mg, 1,05 mg roztwór do wstrzykiwań Substancje czynne: pirydoksyny chlorowodorek

Bardziej szczegółowo

Talasemia. Czas przebywania retikulocytów we krwi obwodowej (przesunięcie) 45% 1,0 dni 35% 1,5 dni 25% 2,0 dni 15% 2,5 dni HCT.

Talasemia. Czas przebywania retikulocytów we krwi obwodowej (przesunięcie) 45% 1,0 dni 35% 1,5 dni 25% 2,0 dni 15% 2,5 dni HCT. Talasemia Wstęp: Anemia Pierwszymi objawami anemii (niedokrwistości) są osłabienie, bladość skóry, spadek koncentracji, obniżona aktywność i bóle głowy. Przyczyną jest zmniejszenie zawartości hemoglobiny

Bardziej szczegółowo

Nieoficjalne tłumaczenie niemieckiej ulotki dla pacjenta

Nieoficjalne tłumaczenie niemieckiej ulotki dla pacjenta Nieoficjalne tłumaczenie niemieckiej ulotki dla pacjenta Ulotka dla pacjenta:informacja dla użytkownika Medivitan iv ampułko-strzykawka 5 mg, 1 mg, 1,05 mg roztwór do wstrzykiwań Substancje czynne: pirydoksyny

Bardziej szczegółowo

Krew składa się z części płynnej i składników morfotycznych tj. z osocza, krwinek czerwonych i białych oraz płytek krwi.

Krew składa się z części płynnej i składników morfotycznych tj. z osocza, krwinek czerwonych i białych oraz płytek krwi. PIELĘGNOWANIE PACJENTÓW ZE SCHORZENIAMI UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO Krew składa się z części płynnej i składników morfotycznych tj. z osocza, krwinek czerwonych i białych oraz płytek krwi. U dorosłego człowieka

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistości u dzieci. Dr.Agnieszka Krauze

Niedokrwistości u dzieci. Dr.Agnieszka Krauze Niedokrwistości u dzieci Dr.Agnieszka Krauze Podział niedokrwistości I. Upośledzenie erytropoezy Niedobory: żelaza, kwasu foliowego, wit B 12 II. Utrata krwi Ostra lub przewlekła III. Niedokrwistość hemolityczna

Bardziej szczegółowo

50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 20-50% sięga

Bardziej szczegółowo

Niemowlę w wieku 10 mies. z obniżonym stężeniem hemoglobiny

Niemowlę w wieku 10 mies. z obniżonym stężeniem hemoglobiny Niemowlę w wieku 10 mies. z obniżonym stężeniem hemoglobiny Prof. nadzw dr hab. n. med. Teresa Jackowska Klinika Pediatrii, CMKP Kliniczny Oddział Pediatryczny, Szpital Bielański Pediatria przez przypadki

Bardziej szczegółowo

9. Leki wpływające na elementy morfotyczne krwi

9. Leki wpływające na elementy morfotyczne krwi 9. Leki wpływające na elementy morfotyczne krwi Elementy morfotyczne krwi stanowią krwinki czerwone, krwinki białe i płytki krwi. Wymienione komórki powstają w szpiku kostnym lub układzie chłonnym. Szpik

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta VITAMINUM B 12 WZF 100 mikrogramów/ml, roztwór do wstrzykiwań VITAMINUM B 12 WZF 500 mikrogramów/ml, roztwór do wstrzykiwań Cyanocobalaminum Należy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów V roku

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów V roku PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów V roku 1. NAZWA PRZEDMIOTU : HEMATOLOGIA 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek )

Bardziej szczegółowo

CIBA-GEIGY Sintrom 4

CIBA-GEIGY Sintrom 4 CIBA-GEIGY Sintrom 4 Sintrom 4 Substancja czynna: 3-[a-(4-nitrofenylo-)-0- -acetyloetylo]-4-hydroksykumaryna /=acenocoumarol/. Tabletki 4 mg. Sintrom działa szybko i jest wydalany w krótkim okresie czasu.

Bardziej szczegółowo

Nieoficjalne tłumaczenie niemieckiej ulotki dla pacjenta

Nieoficjalne tłumaczenie niemieckiej ulotki dla pacjenta Nieoficjalne tłumaczenie niemieckiej ulotki dla pacjenta Ulotka dla pacjenta: Informacja dla użytkownika Medivitan im z lidokainą roztwór do wstrzykiwań Ampułko-strzykawka Ampułki Substancje czynne: pirydoksyny

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. FILOMAG B 6 40 mg jonów magnezu + 5 mg, tabletki Magnesii hydroaspartas + Pyridoxini hydrochloridum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. FILOMAG B 6 40 mg jonów magnezu + 5 mg, tabletki Magnesii hydroaspartas + Pyridoxini hydrochloridum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA FILOMAG B 6 40 mg jonów magnezu + 5 mg, tabletki Magnesii hydroaspartas + Pyridoxini hydrochloridum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty

Spis treści. Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty 1 Leczenie infuzyjne (płynoterapia)....................................................... 3 Objętość płynów..................................................................................

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistość u pacjentów OIT opracowała lek. Paulina Kołat

Niedokrwistość u pacjentów OIT opracowała lek. Paulina Kołat Niedokrwistość u pacjentów OIT opracowała lek. Paulina Kołat na podstawie Anaemia during critical illness T.S. Walsh, Ezz-El El-Din Saleh Br J Anaesth, July 2006 DEFINICJA Stężenie hemoglobiny poniżej

Bardziej szczegółowo

Temat: PIELĘGNOWANIE W SCHORZENIACH UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO

Temat: PIELĘGNOWANIE W SCHORZENIACH UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO Temat: PIELĘGNOWANIE W SCHORZENIACH UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO mgr Iwona Malinowska-Lipień Instytut Pielęgniarstwa i Położnictwa Zakład Pielęgniarstwa Internistycznego i Środowiskowego WNZ CM UJ 5/20/2012 Projekt

Bardziej szczegółowo

Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki u psów

Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki u psów Zewnątrzwydzielnicza niewydolność Roman Lechowski Katedra Chorób Małych Zwierząt z Klinika, Wydział Medycyny Weterynaryjnej SGGW w Warszawie Niewystarczajace wytwarzanie enzymów trawiennych przez trzustkę

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistości spowodowane nieprawidłową lub upośledzoną syntezą hemoglobiny

Niedokrwistości spowodowane nieprawidłową lub upośledzoną syntezą hemoglobiny Niedokrwistości spowodowane nieprawidłową lub upośledzoną syntezą hemoglobiny 3 Niedokrwistości spowodowane nieprawidłową syntezą hemoglobiny bądź upośledzoną syntezą hemoglobiny są niedokrwistościami

Bardziej szczegółowo

Wydział Zdrowia Publicznego, Kierunek DIETETYKA, Studia I stopnia stacjonarne I rok, Rok akademicki 2013/2014

Wydział Zdrowia Publicznego, Kierunek DIETETYKA, Studia I stopnia stacjonarne I rok, Rok akademicki 2013/2014 Grupa 1 1 63571 2.1 3.1 4.1 8.1 12.1 14.1 2 63572 2.2 3.2 4.2 8.2 12.2 14.2 3 63573 2.3 3.3 4.3 8.3 12.3 14.3 4 63574 2.4 3.4 4.4 8.4 12.4 14.4 5 63575 2.5 3.5 4.5 8.5 12.5 14.5 6 63576 2.6 3.6 5.1 9.1

Bardziej szczegółowo

Hematologia dziecięca

Hematologia dziecięca Hematologia dziecięca dr n. med. Jolanta Meller Odrębności hematologiczne wieku rozwojowego Hematopoeza płodowa I. Mezodermalny - od 2 tyg. do 2 m.ż. płodowego II. Narządowy - od 2 do 4 m.ż. płodowego

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka w pediatrii

Profilaktyka w pediatrii Profilaktyka w pediatrii dr n.med. Jolanta Meller Profilaktyka (gr) - zapobieganie niekorzystnym zjawiskom Zapobieganie zachorowaniom oraz stworzenie warunków do prawidłowego rozwoju pierwszorzędowa nieswoista

Bardziej szczegółowo

Przypadek kliniczny Akademia Żywienia w Onkologii. Małgorzata Misiak

Przypadek kliniczny Akademia Żywienia w Onkologii. Małgorzata Misiak Przypadek kliniczny Akademia Żywienia w Onkologii Małgorzata Misiak Pacjentka TP l.61 Wzrost 154 cm Wyjściowa masa ciała 47 kg BMI 19.8 Hb 9.8 g/dl; Lym 1.66 G/l TP 56.2 g/l; Alb 28.5 g/l; Prealb 14.0

Bardziej szczegółowo

Nitraty -nitrogliceryna

Nitraty -nitrogliceryna Nitraty -nitrogliceryna Poniżej wpis dotyczący nitrogliceryny. - jest trójazotanem glicerolu. Nitrogliceryna podawana w dożylnym wlewie: - zaczyna działać po 1-2 minutach od rozpoczęcia jej podawania,

Bardziej szczegółowo

dziecko z biegunką kompendium wiedzy nadzór merytoryczny prof. dr hab. n.med. Mieczysława Czerwionka-Szaflarska

dziecko z biegunką kompendium wiedzy nadzór merytoryczny prof. dr hab. n.med. Mieczysława Czerwionka-Szaflarska lek. med. Julia Gawryjołek dziecko z biegunką kompendium wiedzy nadzór merytoryczny prof. dr hab. n.med. Mieczysława Czerwionka-Szaflarska trilacplus krople saszetki kapsułki od 1. miesiąca życia poradnik

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Ferrum Lek, 50 mg/5 ml, syrop Ferri hydroxidum polymaltosum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Ferrum Lek, 50 mg/5 ml, syrop Ferri hydroxidum polymaltosum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ferrum Lek, 50 mg/5 ml, syrop Ferri hydroxidum polymaltosum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA 1

ULOTKA DLA PACJENTA 1 ULOTKA DLA PACJENTA 1 ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Colchicum Dispert 0,5 mg, tabletki drażowane Colchici seminis extractum siccum (50-150:1) Należy zapoznać się z treścią ulotki przed

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE INTERWENCJI ŻYWIENIOWEJ (2)

PLANOWANIE INTERWENCJI ŻYWIENIOWEJ (2) Kurs Zespołów Żywieniowych PLANOWANIE INTERWENCJI ŻYWIENIOWEJ (2) Stanisław Kłęk Polskie Towarzystwo Żywienia Pozajelitowego i Dojelitowego Szpital Specjalistyczny im. Stanley Dudrick a, Skawina Planowanie:

Bardziej szczegółowo

Propedeutyka pediatrii - opis przedmiotu

Propedeutyka pediatrii - opis przedmiotu Propedeutyka pediatrii - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Propedeutyka pediatrii Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-PP Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil praktyczny

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. n. med. Lesław Szydłowski Katedra i Klinika Kardiologii Dziecięcej Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Prof. dr hab. n. med. Lesław Szydłowski Katedra i Klinika Kardiologii Dziecięcej Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Prof. dr hab. n. med. Lesław Szydłowski Katedra i Klinika Kardiologii Dziecięcej Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Wstęp: Bladość u dzieci do 1 roku życia Bladość to subiektywny objaw polegający

Bardziej szczegółowo

ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu).

ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu). mgr Anna Grygny ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu). Jest to zespół występujący w wieku młodzieńczym;

Bardziej szczegółowo

Poziom i. studiów. Punkty ECTS

Poziom i. studiów. Punkty ECTS WYDZIAŁ LEKARSKI II Poziom i Nazwa kierunku Lekarski tryb studiów Nazwa Jednostka realizująca, wydział Fizjologia kliniczna- Patofizjologia Punkty ECTS 3 Katedra i Zakład Patofizjologii Wydział Lekarski

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Feroplex, 40 mg/15 ml, roztwór doustny 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Jedna fiolka 15 ml zawiera 40 mg jonów żelaza(iii) w postaci 800

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Ferric polymaltose Medana, 50 mg Fe(III)/ml, krople doustne, roztwór 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Każdy ml kropli zawiera 50 mg żelaza(iii)

Bardziej szczegółowo

Harmonogram wykładów z patofizjologii dla Studentów III roku Wydziału Farmaceutycznego kierunku Farmacja studia stacjonarne

Harmonogram wykładów z patofizjologii dla Studentów III roku Wydziału Farmaceutycznego kierunku Farmacja studia stacjonarne Harmonogram wykładów z patofizjologii dla Studentów III roku Wydziału Farmaceutycznego kierunku Farmacja studia stacjonarne Rok akademicki 2017/2018 - Semestr V Środa 15:45 17:15 ul. Medyczna 9, sala A

Bardziej szczegółowo

DLACZEGO JESTEŚMY SZCZĘŚLIWE?

DLACZEGO JESTEŚMY SZCZĘŚLIWE? CATOSAL: SKŁAD Per ml: Butafosfan Witamina B12 WSKAZANIA 100 mg ] Źródło aktywnego fosforu ] 0,050 mg ] Składniki Dodatek witaminowy aktywne Zaleca się stosowanie preparatu przy zaburzeniach przemiany

Bardziej szczegółowo

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013 Załącznik nr 1 WYKAZ NIEULECZALNYCH, POSTĘPUJĄCYCH, OGRANICZAJĄCYCH ŻYCIE CHORÓB NOWOTWOROWYCH INIENOWOTWOROWYCH, W KTÓRYCH SĄ UDZIELANE ŚWIADCZENIA

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins Spis treści Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware 1 Badanie układu krążenia 2 2 Badania dodatkowe stosowane w chorobach układu krążenia 8 3 Leczenie zastoinowej niewydolności serca 29 4 Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM ZAJĘĆ Z PRZEDMIOTU PEDIATRIA DLA STUDENTÓW 4 ROKU KIERUNKU LEKARSKIEGO

HARMONOGRAM ZAJĘĆ Z PRZEDMIOTU PEDIATRIA DLA STUDENTÓW 4 ROKU KIERUNKU LEKARSKIEGO HARMONOGRAM ZAJĘĆ Z PRZEDMIOTU PEDIATRIA DLA STUDENTÓW 4 ROKU KIERUNKU LEKARSKIEGO ĆWICZENIA ODBYWAJĄ SIĘ NA ODDZIAŁACH SZPITALNYCH WOJEWÓDZKIEGO SPECJALISTYCZNEGO SZPITALA DZIECIĘCEGO W OLSZTYNIE ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Multi-Sanostol, syrop

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Multi-Sanostol, syrop Preparat wielowitaminowy dla dzieci. Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Multi-Sanostol, syrop Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera

Bardziej szczegółowo

Domowe żywienie enteralne dzieci w praktyce. dr hab. n. med. Jarosław Kierkuś

Domowe żywienie enteralne dzieci w praktyce. dr hab. n. med. Jarosław Kierkuś Domowe żywienie enteralne dzieci w praktyce. dr hab. n. med. Jarosław Kierkuś Klinika Gastroenterologii, Hepatologii, Zaburzeń Odżywiania i Pediatrii IPCZD, Warszawa HEN program domowego żywienia enteralnego

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistości hemolityczne wrodzone i nabyte

Niedokrwistości hemolityczne wrodzone i nabyte Niedokrwistości hemolityczne wrodzone i nabyte Anna Adamowicz-Salach Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii WUM Wrodzone niedokrwistości hemolityczne (WNH) Zaburzenia w budowie błony krwinki czerwonej

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. ASCOFER, 23,2 mg jonów żelaza(ii), tabletki powlekane. Ferrosi gluconas

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. ASCOFER, 23,2 mg jonów żelaza(ii), tabletki powlekane. Ferrosi gluconas Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta ASCOFER, 23,2 mg jonów żelaza(ii), tabletki powlekane Ferrosi gluconas Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ

Bardziej szczegółowo

Żywienie pacjenta w opiece paliatywnej przeciwdziałanie zaparciom

Żywienie pacjenta w opiece paliatywnej przeciwdziałanie zaparciom VI WARSZTATY SZKOLENIOWE 29 maja 2015 Żywienie pacjenta w opiece paliatywnej przeciwdziałanie zaparciom Agata Zając Zaspakajanie głodu należy do podstawowych potrzeb człowieka. Jedzenie jest jednak ważne

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM ZAJĘĆ Z PRZEDMIOTU PEDIATRIA DLA STUDENTÓW 4 ROKU KIERUNKU LEKARSKIEGO

HARMONOGRAM ZAJĘĆ Z PRZEDMIOTU PEDIATRIA DLA STUDENTÓW 4 ROKU KIERUNKU LEKARSKIEGO HARMONOGRAM ZAJĘĆ Z PRZEDMIOTU PEDIATRIA DLA STUDENTÓW 4 ROKU KIERUNKU LEKARSKIEGO ĆWICZENIA ODBYWAJĄ SIĘ NA ODDZIAŁACH SZPITALNYCH WOJEWÓDZKIEGO SPECJALISTYCZNEGO SZPITALA DZIECIĘCEGO W OLSZTYNIE ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI:

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: 1. Adres jednostki: Adres: 60-569 Poznań, ul, Szamarzewskiego 82/84 Tel. /Fax: 61/8549383, 61/8549356 Strona WWW: www.hematologia.ump.edu.pl

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) ŚWIADCZENIOBIORCY 1.Kryteria kwalifikacji 1.1 Leczenia interferonem beta: 1) wiek od 12 roku życia; 2) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia

Bardziej szczegółowo

Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych jelit

Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych jelit Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Odział Gastroenterologii, Hepatologii, Zaburzeń Odżywiania i Pediatrii Al. Dzieci Polskich 20, 04-730, Warszawa Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych

Bardziej szczegółowo

2 Leczenie żywieniowe

2 Leczenie żywieniowe 2 Leczenie żywieniowe Określenie planowe podawanie odpowiednio dobranych składników pożywienia. Składniki pożywienia podaje się przez przewód pokarmowy (żywienie dojelitowe) lub drogą pozajelitową (żywienie

Bardziej szczegółowo

Pakiet konsultacji genetycznych zawierający spersonalizowane zalecenia żywieniowe dla pacjenta

Pakiet konsultacji genetycznych zawierający spersonalizowane zalecenia żywieniowe dla pacjenta Pakiet konsultacji genetycznych zawierający spersonalizowane zalecenia żywieniowe dla pacjenta CHOROBY DIETOZALEŻNE W POLSCE 2,150,000 osób w Polsce cierpi na cukrzycę typu II 7,500,000 osób w Polsce cierpi

Bardziej szczegółowo

Przedmowa. Zawartość. 1. Wprowadzenie Kompleksowe podejście do żywienia Koncepcja równowagi (bilansu)

Przedmowa. Zawartość. 1. Wprowadzenie Kompleksowe podejście do żywienia Koncepcja równowagi (bilansu) 140964 Zawartość Przedmowa 1. Wprowadzenie 1.1. Kompleksowe podejście do żywienia 1.2. Koncepcja równowagi (bilansu) 1.2.1. Model podaży i zapotrzebowania 1.2.2. Przekarmienie 1.2.3. Niedożywienie 1.2.4.

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Furaginum Teva, 50 mg, tabletki (Furaginum)

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Furaginum Teva, 50 mg, tabletki (Furaginum) ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Furaginum Teva, 50 mg, tabletki (Furaginum) Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje ważne

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka ogólna chorób wewnętrznych. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych

Diagnostyka ogólna chorób wewnętrznych. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych Diagnostyka ogólna chorób wewnętrznych Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych Piśmiennictwo: Szczeklik E. Diagnostyka ogólna chorób wewnętrznych. PZWL 1979 Bolechowski F. Podstawy ogólnej diagnostyki

Bardziej szczegółowo

u Czynniki ryzyka wystąpienia zakrzepicy? - przykłady cech osobniczych i stanów klinicznych - przykłady interwencji diagnostycznych i leczniczych

u Czynniki ryzyka wystąpienia zakrzepicy? - przykłady cech osobniczych i stanów klinicznych - przykłady interwencji diagnostycznych i leczniczych 1 TROMBOFILIA 2 Trombofilia = nadkrzepliwość u Genetycznie uwarunkowana lub nabyta skłonność do występowania zakrzepicy żylnej, rzadko tętniczej, spowodowana nieprawidłowościami hematologicznymi 3 4 5

Bardziej szczegółowo

Odżywianie osób starszych (konspekt)

Odżywianie osób starszych (konspekt) Prof. dr hab. med. Tomasz Kostka Odżywianie osób starszych (konspekt) GŁÓWNE CZYNNIKI RYZYKA CHOROBY WIEŃCOWEJ (CHD) wg. Framingham Heart Study (Circulation, 1999, 100: 1481-1492) Palenie papierosów Nadciśnienie

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. KOPIRYNA TABLETKI OD BÓLU GŁOWY (Acidum acetylsalicylicum + Coffeinum) 400 mg + 50 mg, tabletki

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. KOPIRYNA TABLETKI OD BÓLU GŁOWY (Acidum acetylsalicylicum + Coffeinum) 400 mg + 50 mg, tabletki ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA KOPIRYNA TABLETKI OD BÓLU GŁOWY (Acidum acetylsalicylicum + Coffeinum) 400 mg + 50 mg, tabletki Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona

Bardziej szczegółowo

Hascovir control 200 mg, tabletki Aciclovirum

Hascovir control 200 mg, tabletki Aciclovirum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Hascovir control 200 mg, tabletki Aciclovirum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

Aciclovir Hasco 200 mg, tabletki Aciclovirum

Aciclovir Hasco 200 mg, tabletki Aciclovirum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Aciclovir Hasco 200 mg, tabletki Aciclovirum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Profilaktyka i terapia krwawień u dzieci z hemofilią A i B.

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Profilaktyka i terapia krwawień u dzieci z hemofilią A i B. Załącznik nr do zarządzenia Nr./2008/DGL Prezesa NFZ Nazwa programu: PROFILAKTYKA I TERAPIA KRWAWIEŃ U DZIECI Z HEMOFILIĄ A I B. ICD- 10 D 66 Dziedziczny niedobór czynnika VIII D 67 Dziedziczny niedobór

Bardziej szczegółowo

STANDARDOWY SYLABUS PRZEDMIOTU na rok akademicki 2012/2013

STANDARDOWY SYLABUS PRZEDMIOTU na rok akademicki 2012/2013 TANDARDOWY YLABU PRZEDMIOTU na rok akademicki 2012/2013 Nazwa przedmiotu: Reumatologia dziecięca Kierownik jednostki realizującej zajęcia z przedmiotu: Wydział: Kierunek studiów: Poziom studiów Opis przedmiotu

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE, LECZENIE. dr n. med. Małgorzata Kaczkan dietetyk Katedra Żywienia Klinicznego GUMed

ZALECENIA ŻYWIENIOWE, LECZENIE. dr n. med. Małgorzata Kaczkan dietetyk Katedra Żywienia Klinicznego GUMed ZALECENIA ŻYWIENIOWE, LECZENIE dr n. med. Małgorzata Kaczkan dietetyk Katedra Żywienia Klinicznego GUMed AKTUALNE ZALECENIA I NOWE MOŻLIWOŚCI LECZENIA NIEDOŻYWIENIA CELE LECZENIA ŻYWIENIOWEGO: zapobieganie

Bardziej szczegółowo

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna SPECJALISTYCZNY NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ MOTO MED Kazimiera Sikora 25 731 KIELCE, ul. Słoneczna 1 Biuro tel (041) 346-08-50; fax (041) 346-21-00 Przychodnie- ul Słoneczna 1 (041)345-11-47;

Bardziej szczegółowo

8.2. Wartość odżywcza produktów spożywczych Czynniki kształtujące wartość odżywczą produktów spożywczych...185

8.2. Wartość odżywcza produktów spożywczych Czynniki kształtujące wartość odżywczą produktów spożywczych...185 SpiS treści 1. Znaczenie nauki o żywieniu człowieka...9 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu...9 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka...9 1.3. Problemy żywieniowe Polski i świata...11 1.4. Organizacje

Bardziej szczegółowo