NIEDOKRWISTOŚCI Podział : I. niedokrwistości niedoborowe II. niedokrwistości aplastyczne i hipoplastyczne III. niedokrwistości hemolityczne 1

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "NIEDOKRWISTOŚCI Podział : I. niedokrwistości niedoborowe II. niedokrwistości aplastyczne i hipoplastyczne III. niedokrwistości hemolityczne 1"

Transkrypt

1 NIEDOKRWISTOŚCI Podział : I. niedokrwistości niedoborowe II. niedokrwistości aplastyczne i hipoplastyczne III. niedokrwistości hemolityczne 1

2 NIEDOKRWISTOŚĆ jest stanem chorobowym, w którym stężenie hemoglobiny ( Hb ), wartość hematokrytu ( Ht ), średnia objętość krwinek czerwonych ( MCV ) zmniejsza się poniżej wartości prawidłowej. BADANIA : podstawowe : dodatkowe : - stężenie Hb - stężenie Ht - liczba krwinek czerwonych - liczba retikulocytów - liczba płytek krwi - rozmaz krwi obwodowej - poziome Fe, TiBC - poziom transferyny ( białko transportujące żelazo ) - poziom ferrytyny w osoczu ( postać zapasowa żelaza ) - pośredni i bezpośredni odczyn Coombsa - rozmaz szpiku 2

3 NIEDOKRWISTOŚCI NIEDOBOROWE Z niedoboru : żelaza, witaminy B 12, kwasu foliowego, witaminy E, witaminy C, Cu 3

4 NIEDOKRWISTOŚĆ Z NIEDOBORU ŻELAZA Przyczyny : - małe zapasy żelaza przy niskiej masie urodzeniowej i wcześniactwie - transfuzja matczyno płodowa ( przedwczesne podwiązanie pępowiny ) - transfuzja między bliźniakami - uszkodzenie łożyska w czasie porodu - niedoborowa dieta i liczne ciąże u matki - niedobory żelaza u dzieci żywionych dużą ilością mleka i węglowodanów ( karmienie pełnym mlekiem doprowadza do przewlekłego, utajonego krwawienia przewodu pokarmowego ) - utajone krwawienie ( uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, uchyłek Meckela, polipy, naczyniaki, pasożyty ) 4

5 Objawy : 1. bladość powłok skórnych 2. nadpobudliwość, zaburzenie koncentracji, brak łaknienia, trudności szkolne, drażliwość 3. przy wartościach Hb < 5 g/dl : przyspieszenie akcji serca, powiększenie sylwetki serca, szmer skurczowy Badania laboratoryjne : - krwinki czerwone : mikrocytarne, niedobarwliwe - obniżone średnie stężenie Hb w krwince czerwonej ( MCH ) - obniżona średnia objętość erytrocytów ( MCV ) - retikulocytoza podwyższona lub obniżona - stężenie żelaza w osoczu obniżone - zdolność wiązania żelaza ( TiBC ) podwyższona 5

6 Leczenie : - preparaty żelaza doustnie ( między posiłkami oraz obniżenie spożycia mleka ) - wyjątkowo preparaty żelaza pozajelitowo - przetoczenie masy krwinkowej przy stężeniu Hb poniżej 4 g/dl 6

7 NIEDOKRWISTOŚĆ ŚRÓDINFEKCYJNA Jest to obniżenie stężenia żelaza ( Fe ) w surowicy krwi dziecka chorego na ostrą, przewlekłą lub nawracającą chorobę infekcyjną. 1. przesunięcie żelaza z krwi do magazynów tkankowych 2. jest to mechanizm obronny : a) uniemożliwia rozmnażanie się drobnoustrojów penetrujących do krwi b) brak żelaza hamuje aktywność enzymów, ważnych dla życia drobnoustrojów Badania dodatkowe : 1. obniżenie stężenia żelaza w surowicy 2. obniżenie całkowitej zdolności wiązania żelaza! 3. stężenie Hb i liczba krwinek czerwonych w normie lub nieznacznie obniżone 7

8 NIEDOKRWISTOŚCI MEGALOBLASTYCZNE Zaburzenia, których wspólną cechą jest megaloblastoza komórek szeregu erytropoezy wynikająca z nieprawidłowej syntezy DNA. Przyczyny : niedobór kwasu foliowego niedobór witaminy B 12 Niedobór kwasu foliowego : Przyczyny : - uboga dieta ( dieta wegetariańska ) - żywienie mlekiem kozim - zaburzenia wchłaniania - przewlekłe biegunki - leczenie antagonistami kwasu foliowego ( metotreksat, fenytoina ) - wrodzone zaburzenia metabolizmu kwasu foliowego 8

9 Badania dodatkowe : 1. niedokrwistość 2. wzrost objętości krwinek ( makrocyty ) 3. retikulocytoza obniżona 4. granulocyty duże, z hypersegmentacją jądra 5. szpik bogatokomórkowy, z silnie wyrażoną megaloblastozą Leczenie : preparaty kwasu foliowego 9

10 NIEDOBÓR WITAMINY B 12 Wchłanianie witaminy B 12 odbywa się w dolnym odcinku jelita cienkiego w obecności glikoproteiny wydzielanej przez komórki żołądkowe ( tzw. czynnik wewnętrzny ) Przyczyny : 1. zaburzenia wchłaniania ( np. po resekcji jelit ) 2. brak transportowego białka osocza ( transokobalamina I lub II ) 3. nadmierny wzrost jelitowych kolonii bakteryjnych ( zużywają witaminę B 12 ) 10

11 MŁODZIEŃCZA NIEDOKRWISTOŚĆ ZŁOŚLIWA - wrodzony brak czynnika wewnętrznego - ujawnia się około 10 roku życia po wyczerpaniu zapasów witaminy B 12 - objawy : 1. ciężka niedokrwistość 2. wygładzenie, zaczerwienienie i bolesność języka 3. objawy neurologiczne : ataksja, parestezje, drgawki - leczenie : pozajelitowe podawanie witaminy B 12 11

12 NIEDOKRWISTOŚĆ APLASTYCZNA I HIPOPLASTYCZNA 1. pancytopenia we krwi obwodowej 2. ubogokomórkowy szpik Warunkiem rozpoznania jest : 1. ubogokomórkowy szpik 2. występowanie 2 spośród wymienionych cech : - liczba granulocytów poniżej 500/mm 3 - liczba płytek krwi poniżej /mm 3 - liczba retikulocytów poniżej1 % 12

13 Klasyfikacja niedokrwistości aplastycznych NABYTE : 1. Idiopatyczna aplastyczna niedokrwistość 2. Wtórna niedokrwistość aplastyczna powodowana przez : promieniowanie, leki cytostatyczne, nadwrażliwość na : NLPZ, leki p-drgawkowe, złoto, i in. wirusy ( EBV, HCV, HIV ) choroby immunologiczne 3. napadowa nocna hemogobinuria WRODZONE : Niedokrwistość aplastyczna Fanconiego Zespół Schwachmana Diamonda Choroba Downa i inne 13

14 NABYTA NIEDOKRWISTOŚĆ APLASTYCZNA ( NAA ) Często po ekspozycji na leki ( np. chloramfenikol ) i w zakażeniach wirusowych. Lek związany z komórką macierzystą szpiku działa jak hapten, powodując reakcję autoimmunologiczną, w czasie której komórka macierzysta ulega zniszczeniu. Głęboka niedokrwistość i granulocytopenia stwarzają śmiertelne zagrożenie. Leczenie : 1. przeszczep allogeniczny szpiku kostnego od zgodnego w zakresie HLA rodzinnego dawcy 2. leczenie hematopoetycznymi czynnikami wzrostu 3. sterydy anabolizujące 4. przetaczanie krwinek czerwonych, koncentratów płytek krwi 14

15 ZWALCZANIE ZAKAŻEŃ w granulocytopenii Liczba neutrofitów niższa niż 0.2 x 10 9 / l ( 200 w mm 3 ) stwarza wysokie niebezpieczeństwo groźnych dla życia zakażeń ( bakteryjnych i grzybiczych ). Postępowanie profilaktyczne : 1. doustnie antybiotyk 2. płukanie jamy ustnej chlorheksyną 3. preparat p-grzybiczy per os 4. spożywanie jałowych pokarmów 5. eliminacja z diety surowych warzyw, owoców, jogurtów, kefirów 15

16 Gorączka w niedokrwistości aplastycznej 1. podanie 2 antybiotyków o szerokim spektrum 2. iniekcje podskórne z neupogenu ( pobudza zwiększenie ilości granulocytów ) 16

17 WRODZONA NIEDOKRWISTOŚĆ APLASTYCZNA TYPU FANCONIEGO Wrodzona niedokrwistość aplastyczna, charakteryzująca się aplazją wszystkich trzech szeregów utkania szpikowego skojarzona z wadami rozwojowymi i anomaliami chromosomów. Objawy kliniczne : - rozlana hiperpigmentacja skóry lub obecność plam koloru kawy z mlekiem - deformacja dłoni : polidaktylia, brak kciuka - brak kości promieniowej - opóźnienie wzrostu - mikrocefalia - wady układu moczowego, serca, hipogenitalizm - opóźnienie rozwoju umysłowego - często zachorowania na nowotwory 17

18 WRODZONA HIPOPLASTYCZNA NIEDOKRWISTOŚĆ BLACKFANA DIAMONDA Wybiórcza hipoplazja układu czerwonokrwinkowego z zachowaną zdolności wytwarzania innych komórek układu krwiotwórczego. Objawy kliniczne : 1. Cechy niedokrwistości od urodzenia : bladość powłok skórnych, przyspieszona akcja serca 2. Upośledzenie wzrostu 3. Hyperteloryzm, zez, retinopatia, wytrzeszcz gałek ocznych 4. Rozszczep wargi i podniebienia 5. Achodroplazja 6. Wady żeber, nerek, serca 18

19 NIEDOKRWISTOŚCI HEMOLITYCZNE Istotą niedokrwistości hemolitycznych jest skrócenie czasu przeżycia krwinek czerwonych ( normalnie erytrocyty żyją dni ) Cechy niedokrwistości hemolitycznych : 1. nadmierne niszczenie krwinek czerwonych 2. zwiększenie ich wytwarzania w szpiku kostnym ( = zwiększenie liczby retikulocytów we krwi obwodowej ) 3. w następstwie rozpadu krwinek czerwonych : podwyższony poziom bilirubiny i urobilinogenu oraz powstawanie kamieni żółciowych 19

20 Podział niedokrwistości hemolitycznych : Wrodzone anomalie wewnątrzkrwinkowe I. Anomalie błony : wrodzona sferocytoza wrodzona eliptocytoza II. Enzymopatie : enzymów cyklu gliokolitycznego kinazy pirogronianowej dehydrogenazy glukozo 6 P III. Hemoglobinopatie : talasemie niedokrwistość sierpowatokomórkowa 20

21 NABYTE ANOMALIE WEWNĄTRZKRWINKOWE I. Anomalie błony : nocna napadowa hemoglobinuria II. Anomalie enzymatyczne 21

22 ANOMALIE POZAKOMÓRKOWE I. Niedokrwistości immunohemolityczne ( NIH ) : - choroba hemolityczna noworodków ( konflikt serologiczny ) - NIH z obecnością ciepłych p-ciał - NIH z obecnością zimnych p-ciał - NIH indukowana przez leki - odczyny potransfuzyjne II. Niedokrwistość hemolityczna w następstwie urazów, np. towarzysząca DIC III. W następstwie oparzeń IV. Spowodowana toksynami, np. metalami ciężkimi 22

23 WRODZONA SFEROCYTOZA Genetycznie uwarunkowana anomalia błony komórkowej krwinki czerwonej prowadząca do : 1. powstania sferocytów ( małych, kulistych erytrocytów, nie mających dwuwklęsłej budowy ) 2. nadmierna ich sekwestracja w śledzionie 3. żółtaczki 4. powiększenia śledziony 5. kamicy żółciowej 23

24 Cechy kliniczne : hyperte 1. szeroki rozstęp gałek ocznych 2. gotyckie podniebienie 3. szeroka podstawa nosa 4. zaburzenia rozwojowe zębów 5. czaszka wieżowata 6. niedorozwój fizyczny i psychiczny Objawy : Przełom hemolityczny : gorączka, ból brzucha, niedokrwistość, retikulocytoza, hiperbilirunemia, nasilona splenomegalia Przełom aplastyczny : ciężki stan ogólny, głęboka niedokrwistość, bez hiperbilirubinemii i bez retikulocytozy 24

25 Leczenie : 1. splenektomia 2. uodparnianie szczepionką przeciwpneumokokową, przeciw Neisseria meningitis, Haemofilus influenzae ( ochrona przed piorunującymi posocznicami ) 25

26 NIEDOBÓR DEHYDROGENAZY glukozo 6 - P Niedobór tego enzymu przejawia się zmniejszeniem ilości glutationy ( w cyklu przemiany glukozy ), wówczas Hb ulega denaturacji, następuje utrata hemu a krwinki czerwone ulegają przedwczesnemu rozpadowi w śledzionie. 26

27 HEMOGLOBINOPATIE Podział : 1. z nieprawidłową budową hemoglobiny 2. talaksemie ( zahamowanie syntezy Hb A ) 27

28 Ad. 1. Hemoglobinopatie sensu stricto : Hemoglobina patologiczna jest zbudowana : - z jednej pary łańcuchów prawidłowych - i z jednej pary łańcuchów nieprawidłowych : a) zamiana pojedynczego aminokwasu ( hemoglobina sierpowatokomórkowa ) b) ubytek lub dodatek pojedynczego aa c) mieszanina łańcuchów Hb patologiczne łatwo tracą stabilność, krwinki czerwone ulegają rozpadowi, rozwija się niedokrwistość hemolityczna. 28

29 Ad. 2. TALASEMIE : beta talasemia ( genetycznie uwarunkowane zaburzenia syntezy łańcuchów beta w cząsteczce globiny ) alfa talasemia ( łańcuchów alfa ) 29

30 DZIECIĘCE IMMUNOLOGICZNE NIEDOKRWISTOŚCI HEMOLITYCZNE AIAH Są to niedokrwistości, w których skrócenie czasu przeżycia erytrocytów jest spowodowane obecnością autoprzeciwciał lub alloprzeciwciał ( np. wskutek przeniesienia matczynych p-ciał IgG do płodu, lub po przetoczeniu niezgodnej grupowo krwi ). 30

31 AUTOIMMUNOLOGICZNA NIEDOKRWISTOŚĆ HEMOLITYCZNA z obecnością ciepłych przeciwciał Spowodowana przez p-ciała klasy IgG skierowana przeciw antygenom Rh o max. aktywności w temperaturze 37 o C. W badaniach dodatkowych : silnie dodatni odczyn Coombsa, który wykrywa p-ciała opłaszczające krwinki czerwone. 31

32 NIEDOKRWISTOŚĆ AUTOIMMUNOLOGICZNA SPOWODOWANA ZIMNYMI AUTOPRZECIWCIAŁAMI 1. Przewlekła choroba zimnych aglutynin 2. Nocna napadowa hemoglobinuria 32

33 NHZ ( NAPADOWA ZIMNA HEMOGLOBINURIA ) Cechuje się masywną hemolizą po ekspozycji na zimno Objawy występują kilka minut lub godzin po ekspozycji na zimno : 1. ból brzucha 2. ból okolicy lędźwiowo krzyżowej, kończyn i głowy 3. gwałtowny spadek Hb 4. czerwony mocz 5. w rozmazie krwi : sferocyty 6. choroba kończy się samoistnie 33

34 ZESPÓŁ HEMOLITYCZNO MOCZNICOWY ( HUS ) Podział : TYPOWY ( skojarzony z biegunką D+ HUS ) ATYPOWY ( bez biegunki, źle rokujący D- HUS ) Czynnik inicjujący = uszkodzenie śródbłonka, przez 1. infekcję ( werotoksyna E.coli, Shigella, Salmonella ) 2. p-ciała i kompleksy 3. leki : cyklosporyna A Patogoneza : Werotoksyna E.coli uszkadza śródbłonek naczyń, zmniejszając światło naczynia, co doprowadza do tego, że erytrocyt przeciskając się przez światło naczynia ulega zniszczeniu. 34

35 Objawy HUS : 1. biegunka z wymiotami 2. bladość lub zażółcenie powłok skórnych ( wtórnie do hemolizy ) 3. skaza krwotoczna ( wtórnie do trombocytopenii ) 4. ostra niewydolność nerek 5. DIC Zmiany hematologiczne w HUS : 1. niedokrwistość hemolityczna ( schizocyty ) 2. wzrost dehydrogenazy mleczanowej LDH 3. wzrost bilirubiny niezwiązanej 4. wzrost retikulocytów 5. spadek płytek 35

36 Zmiany w nerkach : 1. uszkodzenie kłębków 2. uszkodzenie tętniczek 3. ostra martwica kory nerek Leczenie : 1. dializa otrzewnowa 2. plazmafereza świeżo mrożone osocze - ostrożnie 3. prostacyklina, PGJ 2 antyoksydanty Vit. E 36

37 CHOROBA HEMOLITYCZNA NOWORODKÓW Konflikt matczyno płodowy powstaje w wyniku reakcji immunologicznej pomiędzy antygenami krwinek czerwonych płodu i noworodka a przeciwciałami wytworzonymi przez matkę. Krwinki opłaszczone przez przeciwciała ulegają szybko zniszczeniu w śledzionie, co prowadzi do choroby hemolitycznej. Najczęściej występuje konflikt w układzie : - Rh ( dotyczy płodu i noworodka ) - i ABO ( dotyczy noworodka ) Antygeny Rh znajdują się tylko w otoczce erytrocytów i dojrzewają wcześniej. Antygenu ABO znajdują się również poza krwinkami czerwonymi w innych narządach. 37

38 Konflikt serologiczny w układzie Rh Układ Rh obejmuje 3 pary antygenów : Cc, Dd, Ee Najsilniejszym jest antygen D, od niego też zależy podział na grupę krwi : Rh (+), Rh (-). Osobnik Rh (+) ma antygen D Osobnik Rh (-) nie posiada go ( ma d ) Uodpornienie kobiety antygenami krwinek czerwonych odbywa się wskutek przeniknięcia krwinek płodu do krążenia matki w czasie : ciąży, porodu i poronienia. 38

39 Objawy choroby hemolitycznej płodu : 1. niszczenie krwinek czerwonych ( p-ciała anty Rh klasy IgG łączą się z antygenami Rh na erytrocycie) 2. narastanie niedokrwistości 3. płód rozbudowuje pozaszpikowe ogniska krwiotwórcze ( powiększenie wątroby, śledziony ) 4. objawy niedotlenienia płodu 5. zaburzenia funkcji wątroby : spadek produkcji osoczowych czynników krzepnięcia 6. niskie stężenie białka : obrzęki i przesięki do jam surowiczych 7. obrzęk uogólniony ( hydrops fetalis ) 8. płód martwy 39

40 Konflikt serologiczny w układzie ABO Powstaje gdy układu grupowy pozwala na wytworzenie przeciwciał przeciw krwinkom dziecka. Występuje już w pierwszej ciąży. Łagodny przebieg. 40

DOPROWADZAJĄC POKARMY DO WSZYSTKICH ZAKĄTKÓW ORGANIZMU KREW PEŁNI ROLĘ KELNERA. Humor z zeszytów szkolnych (IV klasa)

DOPROWADZAJĄC POKARMY DO WSZYSTKICH ZAKĄTKÓW ORGANIZMU KREW PEŁNI ROLĘ KELNERA. Humor z zeszytów szkolnych (IV klasa) DOPROWADZAJĄC POKARMY DO WSZYSTKICH ZAKĄTKÓW ORGANIZMU KREW PEŁNI ROLĘ KELNERA Humor z zeszytów szkolnych (IV klasa) NAJCZĘSTSZE BŁĘDY W DIAGNOSTYCE I LECZENIU NIEDOKRWISTOŚCI Prof. dr hab.med. Kazimierz

Bardziej szczegółowo

NIEDOKRWISTOŚCI 2010-10-31

NIEDOKRWISTOŚCI 2010-10-31 KATEDRA I KLINIKA PEDIATRII, HEMATOLOGII I ONKOLOGII COLLEGIUM MEDICUM UMK BYDGOSZCZ NIEDOKRWISTOŚCI SEMINARIUM V ROK DR HAB. MED. JAN STYCZYŃSKI, PROF. UMK DF: Stan chorobowy, który cechuje obniżenie

Bardziej szczegółowo

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi Gdy robimy badania laboratoryjne krwi w wyniku otrzymujemy wydruk z niezliczoną liczbą skrótów, cyferek i znaków. Zazwyczaj odstępstwa od norm zaznaczone są na kartce z wynikami gwiazdkami. Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

WYCIECZKA DO LABORATORIUM

WYCIECZKA DO LABORATORIUM WYCIECZKA DO LABORATORIUM W ramach projektu e-szkoła udaliśmy się do laboratorium w Krotoszynie na ul. Bolewskiego Mieliśmy okazję przeprowadzić wywiad z kierowniczką laboratorium Panią Hanną Czubak Oprowadzała

Bardziej szczegółowo

NIEDOKRWISTOŚĆ W CIĄŻY JULIA ZARĘBA-SZCZUDLIK

NIEDOKRWISTOŚĆ W CIĄŻY JULIA ZARĘBA-SZCZUDLIK NIEDOKRWISTOŚĆ W CIĄŻY JULIA ZARĘBA-SZCZUDLIK Niedokrwistość Stan charakteryzujący się obniżeniem stężenia hemoglobiny w jednostce objętości krwi, poniżej normy uzależnionej od wieku i płci K: 11-15 mg%

Bardziej szczegółowo

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia.

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia. Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć I Choroby układowe tkanki łącznej 1. Toczeń rumieniowaty układowy 2. Reumatoidalne zapalenie stawów 3. Twardzina układowa 4. Zapalenie wielomięśniowe/zapalenie

Bardziej szczegółowo

Krew I. Michał Pyzlak Katedra i Zakład Patologii Ogólnej i Doświadczalnej

Krew I. Michał Pyzlak Katedra i Zakład Patologii Ogólnej i Doświadczalnej Krew I Michał Pyzlak Katedra i Zakład Patologii Ogólnej i Doświadczalnej Krew Erytrocyty Leukocyty Płytki Osocze Woda Elektrolity Białka Albuminy, Globuliny, Czynniki krzepnięcia Erytrocyt Komórka macierzysta

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistości hemolityczne wrodzone i nabyte

Niedokrwistości hemolityczne wrodzone i nabyte Niedokrwistości hemolityczne wrodzone i nabyte Anna Adamowicz-Salach Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii WUM Wrodzone niedokrwistości hemolityczne (WNH) Zaburzenia w budowie błony krwinki czerwonej

Bardziej szczegółowo

PODZIAŁ NIEDOKRWISTOŚCI NIEDOKRWISTOŚCI U DZIECI OBJAWY NIEDOKRWISTOŚCI. Prof. dr hab. med. Jacek Wachowiak

PODZIAŁ NIEDOKRWISTOŚCI NIEDOKRWISTOŚCI U DZIECI OBJAWY NIEDOKRWISTOŚCI. Prof. dr hab. med. Jacek Wachowiak Prof. dr hab. med. Jacek Wachowiak NIEDOKRWISTOŚCI U DZIECI Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej II Katedry Pediatrii Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

Jaka jest prawidłowa liczba płytek krwi we krwi obwodowej? Jakie jest nasilenie skazy krwotocznej w zależności od liczby płytek krwi?

Jaka jest prawidłowa liczba płytek krwi we krwi obwodowej? Jakie jest nasilenie skazy krwotocznej w zależności od liczby płytek krwi? 1 Zaburzenia hemostazy skazy krwotoczne płytkowe 2 Jaka jest prawidłowa liczba płytek krwi we krwi obwodowej? Jakie jest nasilenie skazy krwotocznej w zależności od liczby płytek krwi? 3 4 Różnicowanie

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

Hematologia dziecięca

Hematologia dziecięca Hematologia dziecięca dr n. med. Jolanta Meller Odrębności hematologiczne wieku rozwojowego Hematopoeza płodowa I. Mezodermalny - od 2 tyg. do 2 m.ż. płodowego II. Narządowy - od 2 do 4 m.ż. płodowego

Bardziej szczegółowo

NIEDOKRWISTOŚCI Z ZABURZEŃ WYTWARZANIA

NIEDOKRWISTOŚCI Z ZABURZEŃ WYTWARZANIA NIEDOKRWISTOŚCI Z ZABURZEŃ WYTWARZANIA Katarzyna Albrecht/Edyta Ulińska Katedra i Klinika Pediatrii Hematologii i Onkologii WUM PRZYPOMNIENIE Po urodzeniu szpik jest podstawowym narządem wytwarzającym

Bardziej szczegółowo

Gdańsk 10.10.2015 r.

Gdańsk 10.10.2015 r. Celiakia- czy nadążamy za zmieniającymi się rekomendacjami Gdańsk 10.10.2015 r. prof. dr hab. n. med. Barbara Kamińska Katedra i Klinika Pediatrii, Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci Gdański

Bardziej szczegółowo

CHOROBY ROZROSTOWE UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO BIAŁACZKI WIEKU DZIECIĘCEGO

CHOROBY ROZROSTOWE UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO BIAŁACZKI WIEKU DZIECIĘCEGO CHOROBY ROZROSTOWE UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO BIAŁACZKI WIEKU DZIECIĘCEGO ZWIĘKSZONE RYZYKO WYSTĄPIENIA BIAŁACZKI Zakażenia wirusowe Promieniowanie jonizujące Związki chemiczne (benzen- ANLL) Środki alkilujące

Bardziej szczegółowo

Nieprawidłowe odżywianie jest szczególnie groźne w wieku podeszłym, gdyż może prowadzić do niedożywienia

Nieprawidłowe odżywianie jest szczególnie groźne w wieku podeszłym, gdyż może prowadzić do niedożywienia Nieprawidłowe odżywianie jest szczególnie groźne w wieku podeszłym, gdyż może prowadzić do niedożywienia Niedożywienie może występować u osób z nadwagą (powyżej 120% masy należnej) niedowagą (poniżej 80%

Bardziej szczegółowo

1. wrodzone hipoplazje szpiku ( zespół Fanconiego ) 6. wybiórcza hipoplazja układu płytkotwórczego

1. wrodzone hipoplazje szpiku ( zespół Fanconiego ) 6. wybiórcza hipoplazja układu płytkotwórczego Skazy krwotoczne Anna Klukowska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii WUM Krzepnięcie krwi I.Małopłytkowości zależne od zaburzeń w wytwarzaniu 1. wrodzone hipoplazje szpiku ( zespół Fanconiego

Bardziej szczegółowo

CHOROBY KRWI U DZIECI

CHOROBY KRWI U DZIECI Benigna Konatkowska CHOROBY KRWI-NIEDOBORY CZERWONE BIAŁE PŁYTKI KRWI OSOCZE CHOROBY KRWI U DZIECI NIEDOKRWISTOŚCI niedoborowe (Fe, vit. B12, kw.foliowy, Cu) pokrwotoczne hemolityczne aplastyczne w przebiegu

Bardziej szczegółowo

Kościółek Justyna Truszkowska Dominika Kl. II Ek

Kościółek Justyna Truszkowska Dominika Kl. II Ek Kościółek Justyna Truszkowska Dominika Kl. II Ek CZYM JEST RAK KRWI? Rak krwi - nowotwór, który atakuje system krwionośny oraz samą krew, szpik kostny i układ limfatyczny. Rozróżniamy wiele rodzajów raka

Bardziej szczegółowo

Krew składa się z części płynnej i składników morfotycznych tj. z osocza, krwinek czerwonych i białych oraz płytek krwi.

Krew składa się z części płynnej i składników morfotycznych tj. z osocza, krwinek czerwonych i białych oraz płytek krwi. PIELĘGNOWANIE PACJENTÓW ZE SCHORZENIAMI UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO Krew składa się z części płynnej i składników morfotycznych tj. z osocza, krwinek czerwonych i białych oraz płytek krwi. U dorosłego człowieka

Bardziej szczegółowo

Klub Honorowych Dawców Krwi PCK

Klub Honorowych Dawców Krwi PCK O krwi Czym jest krew? Krew to płynna tkanka w skład której wchodzą: - Krwinki czerwone(erytrocyty) są to komórkowe składniki krwi nie zawierające jądra, zawierające barwnik krwi hemoglobinę, odpowiedzialne

Bardziej szczegółowo

WSKAZANIA DO PRZETOCZENIA KRWI I JEJ SKŁADNIKÓW ORAZ PRODUKTÓW KRWIOPOCHODNYCH

WSKAZANIA DO PRZETOCZENIA KRWI I JEJ SKŁADNIKÓW ORAZ PRODUKTÓW KRWIOPOCHODNYCH WSKAZANIA DO PRZETOCZENIA KRWI I JEJ SKŁADNIKÓW ORAZ PRODUKTÓW KRWIOPOCHODNYCH 1 KREW I JEJ SKŁADNIKI Koncentrat Krwinek czerwonych Składniki komórkowe Krew pełna Osocze Koncentrat Krwinek płytkowych Koncentrat

Bardziej szczegółowo

u Czynniki ryzyka wystąpienia zakrzepicy? - przykłady cech osobniczych i stanów klinicznych - przykłady interwencji diagnostycznych i leczniczych

u Czynniki ryzyka wystąpienia zakrzepicy? - przykłady cech osobniczych i stanów klinicznych - przykłady interwencji diagnostycznych i leczniczych 1 TROMBOFILIA 2 Trombofilia = nadkrzepliwość u Genetycznie uwarunkowana lub nabyta skłonność do występowania zakrzepicy żylnej, rzadko tętniczej, spowodowana nieprawidłowościami hematologicznymi 3 4 5

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistości u dzieci. Dr.Agnieszka Krauze

Niedokrwistości u dzieci. Dr.Agnieszka Krauze Niedokrwistości u dzieci Dr.Agnieszka Krauze Podział niedokrwistości I. Upośledzenie erytropoezy Niedobory: żelaza, kwasu foliowego, wit B 12 II. Utrata krwi Ostra lub przewlekła III. Niedokrwistość hemolityczna

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AM W WARSZAWIE.

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AM W WARSZAWIE. ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AKADEMII MEDYCZNEJ W WARSZAWIE. ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATOTORYJNEJ WYDZIAŁU NAUKI O ZDROWIU AKADEMII MEDYCZNEJ W WARSZAWIE Przykładowe

Bardziej szczegółowo

Konsekwencje zdrowotne używania substancji psychoaktywnych przez kobiety w ciąży ROMUALD DĘBSKI

Konsekwencje zdrowotne używania substancji psychoaktywnych przez kobiety w ciąży ROMUALD DĘBSKI Konsekwencje zdrowotne używania substancji psychoaktywnych przez kobiety w ciąży ROMUALD DĘBSKI CMKP UZALEŻNIENIA W CIĄŻY NARKOTYKI ALKOHOL PAPIEROSY ŁĄCZNIE 1/4 CIĘŻARNYCH Najczęstsze używki w ciąży PAPIEROSY

Bardziej szczegółowo

Okresy rozwojowe. Najczęściej występujące objawy chorób u dzieci. płód i noworodek okres niemowlęcy małe dziecko okres dojrzewania

Okresy rozwojowe. Najczęściej występujące objawy chorób u dzieci. płód i noworodek okres niemowlęcy małe dziecko okres dojrzewania Ogólne zasady postępowania z chorym dzieckiem. Interpretacja podstawowych badań dodatkowych. Najczęściej występujące schorzenia w poszczególnych okresach rozwojowych. dr n. med. Jolanta Meller Okresy rozwojowe

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AM W WARSZAWIE.

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AM W WARSZAWIE. ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AKADEMII MEDYCZNEJ W WARSZAWIE. ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATOTORYJNEJ WYDZIAŁU NAUKI O ZDROWIU AKADEMII MEDYCZNEJ W WARSZAWIE Przykładowe

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Układ krwiotwórczy i limfatyczny

Układ krwiotwórczy i limfatyczny WH Układ krwiotwórczy i limfatyczny Klasyfikuj prace ogólne dotyczące układu krwiotwórczego i limfatycznego, a także chorób i zaburzeń układu krwiotwórczego i limfatycznego u dzieci w WS 300. Opieka pielęgniarska

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Działania niepożądane radioterapii

Działania niepożądane radioterapii Działania niepożądane radioterapii Powikłania po radioterapii dzielimy na wczesne i późne. Powikłania wczesne ostre występują w trakcie leczenia i do 3 miesięcy po jego zakończeniu. Ostry odczyn popromienny

Bardziej szczegółowo

Harmonogram zajęć dla kierunku: Dietetyka, studia stacjonarne, II rok, semestr IV

Harmonogram zajęć dla kierunku: Dietetyka, studia stacjonarne, II rok, semestr IV Harmonogram zajęć dla kierunku: Dietetyka, studia stacjonarne, II rok, semestr IV Przedmiot: Podstawy farmakologii i farmakoterapii żywieniowej oraz interakcji leków z żywnością Wykłady (5 wykładów, każdy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins Spis treści Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware 1 Badanie układu krążenia 2 2 Badania dodatkowe stosowane w chorobach układu krążenia 8 3 Leczenie zastoinowej niewydolności serca 29 4 Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA SEROLOGICZNA

DIAGNOSTYKA SEROLOGICZNA DIAGNOSTYKA SEROLOGICZNA PACJENTÓW W OKRESIE OKOŁOPRZESZCZEPOWYM Katarzyna Popko Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej i Immunologii Klinicznej Wieku Rozwojowego WUM ZASADY DOBORU DAWCÓW KOMÓREK KRWIOTWÓRCZYCH

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistości u dzieci. Dr.Agnieszka Krauze

Niedokrwistości u dzieci. Dr.Agnieszka Krauze Niedokrwistości u dzieci Dr.Agnieszka Krauze Niedokrwistością określa się stan chorobowy, który cechuje obniżenie stężenia hemoglobiny lub/i krwinek czerwonych w porównaniu z normami przyjętymi dla określonego

Bardziej szczegółowo

Choroba hemolityczna - profilaktyka, leczenie

Choroba hemolityczna - profilaktyka, leczenie Choroba hemolityczna - profilaktyka, leczenie Choroba hemolityczna noworodków wynika z hemolizy - niszczenia krwinek czerwonych płodu, opłaszczonych przeciwciałami matki IgG, skierowanych do antygenu,

Bardziej szczegółowo

Białka układu immunologicznego. Układ immunologiczny

Białka układu immunologicznego. Układ immunologiczny Białka układu immunologicznego Układ immunologiczny 1 Białka nadrodziny immunoglobulin Białka MHC 2 Białka MHC typu I Łańcuch ciężki (alfa) 45 kda Łańcuch lekki (beta 2 ) 12 kda Występują na powierzchni

Bardziej szczegółowo

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A59 bóle głowy A87b inne choroby układu nerwowego < 18 r.ż. C56 poważne choroby gardła, uszu i nosa C57 inne choroby gardła, uszu i nosa C56b poważne choroby gardła, uszu i nosa < 18

Bardziej szczegółowo

Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki u psów

Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki u psów Zewnątrzwydzielnicza niewydolność Roman Lechowski Katedra Chorób Małych Zwierząt z Klinika, Wydział Medycyny Weterynaryjnej SGGW w Warszawie Niewystarczajace wytwarzanie enzymów trawiennych przez trzustkę

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistości u dzieci. Dr.Agnieszka Krauze

Niedokrwistości u dzieci. Dr.Agnieszka Krauze Niedokrwistości u dzieci Dr.Agnieszka Krauze Podział niedokrwistości I. Upośledzenie erytropoezy Niedobory: żelaza, kwasu foliowego, wit B 12 II. Utrata krwi Ostra lub przewlekła III. Niedokrwistość hemolityczna

Bardziej szczegółowo

1. Układ odpornościowy. Odporność humoralna

1. Układ odpornościowy. Odporność humoralna Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć Seminaria 1. Układ odpornościowy. Odporność humoralna Ludzki układ odpornościowy Składowe i mechanizmy odporności wrodzonej Składowe i mechanizmy odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

Układ krwiotwórczy. 4/3/2011 anatomia i fizjologia człowieka

Układ krwiotwórczy. 4/3/2011 anatomia i fizjologia człowieka Układ krwiotwórczy Zadania krwi 1. Nieustannym dostarczeniu komórkom i tkankom substancji odżywczych i tlenu, 2. Zabraniu z nich produktów rozpadu, które powstają w procesach przemiany i muszą ulec wydaleniu

Bardziej szczegółowo

Temat: PIELĘGNOWANIE W SCHORZENIACH UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO

Temat: PIELĘGNOWANIE W SCHORZENIACH UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO Temat: PIELĘGNOWANIE W SCHORZENIACH UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO mgr Iwona Malinowska-Lipień Instytut Pielęgniarstwa i Położnictwa Zakład Pielęgniarstwa Internistycznego i Środowiskowego WNZ CM UJ 5/20/2012 Projekt

Bardziej szczegółowo

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013 Załącznik nr 1 WYKAZ NIEULECZALNYCH, POSTĘPUJĄCYCH, OGRANICZAJĄCYCH ŻYCIE CHORÓB NOWOTWOROWYCH INIENOWOTWOROWYCH, W KTÓRYCH SĄ UDZIELANE ŚWIADCZENIA

Bardziej szczegółowo

Anita Olejek. Katedra i Oddział Kliniczny Ginekologii, Położnictwa i Ginekologii Onkologicznej w Bytomiu

Anita Olejek. Katedra i Oddział Kliniczny Ginekologii, Położnictwa i Ginekologii Onkologicznej w Bytomiu Anita Olejek Katedra i Oddział Kliniczny Ginekologii, Położnictwa i Ginekologii Onkologicznej w Bytomiu - patologia, w której na skutek niezgodności w zakresie antygenów krwinek czerwonych pomiędzy ciężarną

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono namnażanie się retrowirusa HIV wewnątrz limfocytu T (pomocniczego) we krwi człowieka.

Zadanie 2. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono namnażanie się retrowirusa HIV wewnątrz limfocytu T (pomocniczego) we krwi człowieka. Zadanie 1. (3 pkt) W aptekach dostępne są bez recepty różnego rodzaju preparaty lecznicze podnoszące odporność, zwane immunostymulatorami. Przeważnie zawierają substancje pochodzenia roślinnego, np. z

Bardziej szczegółowo

Postępowanie u chorych z przeciwciałami do antygenów krwinek czerwonych w przypadku masywnego krwawienia

Postępowanie u chorych z przeciwciałami do antygenów krwinek czerwonych w przypadku masywnego krwawienia Postępowanie u chorych z przeciwciałami do antygenów krwinek czerwonych w przypadku masywnego krwawienia Konferencja Szkoleniowa Postępy w Immunohematologii 2016 Warszawa 24-25 listopada 2016 Beata Wojciechowska

Bardziej szczegółowo

Opieka laboratoryjna nad przyszłą mamą

Opieka laboratoryjna nad przyszłą mamą Opieka laboratoryjna nad przyszłą mamą Diagnostyka laboratoryjna u kobiet ciężarnych wykonywana jest w celu wykrycia stanów potencjalnie patologicznych w fizjologicznej badania profilaktyczne, oraz w diagnostyce

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Profilaktyka i terapia krwawień u dzieci z hemofilią A i B.

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Profilaktyka i terapia krwawień u dzieci z hemofilią A i B. Załącznik nr do zarządzenia Nr./2008/DGL Prezesa NFZ Nazwa programu: PROFILAKTYKA I TERAPIA KRWAWIEŃ U DZIECI Z HEMOFILIĄ A I B. ICD- 10 D 66 Dziedziczny niedobór czynnika VIII D 67 Dziedziczny niedobór

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Światowej Organizacji Gastroenterologicznej dotyczące celiakii, 2012

Wytyczne Światowej Organizacji Gastroenterologicznej dotyczące celiakii, 2012 Wytyczne Światowej Organizacji Gastroenterologicznej dotyczące celiakii, 2012 Autorzy: Julio C. Bai, Michael Fried, Gino Roberto Corazza, Detlef Schuppan, Michael Farthing, Carlo Catassi, Luigi Greco,

Bardziej szczegółowo

Jakie są przyczyny uszkodzenia słuchu?

Jakie są przyczyny uszkodzenia słuchu? Jakie są przyczyny uszkodzenia słuchu? Pruszewicz według kryterium etiologicznego podzielił zaburzenia słuchu u dzieci na trzy grupy: 1. głuchota dziedziczna i wady rozwojowe, 2. głuchota wrodzona, 3.

Bardziej szczegółowo

Talasemia. Czas przebywania retikulocytów we krwi obwodowej (przesunięcie) 45% 1,0 dni 35% 1,5 dni 25% 2,0 dni 15% 2,5 dni HCT.

Talasemia. Czas przebywania retikulocytów we krwi obwodowej (przesunięcie) 45% 1,0 dni 35% 1,5 dni 25% 2,0 dni 15% 2,5 dni HCT. Talasemia Wstęp: Anemia Pierwszymi objawami anemii (niedokrwistości) są osłabienie, bladość skóry, spadek koncentracji, obniżona aktywność i bóle głowy. Przyczyną jest zmniejszenie zawartości hemoglobiny

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Acidum Folicum Richter, 5 mg, tabletki Acidum Folicum Richter, 15 mg, tabletki ( Acidum folicum) Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki

Bardziej szczegółowo

KREW II ZABURZENIA HEMOSTAZY

KREW II ZABURZENIA HEMOSTAZY KREW II ZABURZENIA HEMOSTAZY HEMOSTAZA DEFINICJA Całość procesów związanych z utrzymaniem krwi w stanie płynnym w obrębie łożyska naczyniowego 1 HEMOSTAZA ZAŁOŻENIA Mechanizmy hemostazy są aktywowane Jedynie

Bardziej szczegółowo

Techniki w badaniu hematologicznym

Techniki w badaniu hematologicznym Techniki w badaniu hematologicznym UKŁAD CZERWONOKRWINKOWY ŚREDNIA OBJĘTOŚĆ KRWI CZŁOWIEK - 5-5,5 l =7%= ok. 70 ml/kg m.c. PIES - ok. 90 ml/kg m.c. KOT - ok. 60 ml/kg m.c.! Prawidłowy skład krwi pies /

Bardziej szczegółowo

Kryteria kwalifikowania dawców do oddawania krwi pełnej i jej składników

Kryteria kwalifikowania dawców do oddawania krwi pełnej i jej składników Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 kwietnia 2005 r. Załącznik nr 1 Kryteria kwalifikowania dawców do oddawania krwi pełnej i jej składników 1. Kryteria dopuszczenia dawców do oddawania

Bardziej szczegółowo

Toczeń rumieniowaty układowy Objawy hematologiczne

Toczeń rumieniowaty układowy Objawy hematologiczne Klinika Reumatologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu Toczeń rumieniowaty układowy Objawy hematologiczne Magdalena Szmyrka-Kaczmarek Pacjent 1: Kobieta z

Bardziej szczegółowo

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A26 zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym A31 choroby nerwów obwodowych A32 choroby mięśni A33 zaburzenia równowagi A34c guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni A34d guzy

Bardziej szczegółowo

PATOFIZJOLOGIA NIEDOKRWISTOŚCI

PATOFIZJOLOGIA NIEDOKRWISTOŚCI 1 PATOFIZJOLOGIA NIEDOKRWISTOŚCI Powstawanie, budowa i funkcja krwinek czerwonych Proces powstawania krwinek czerwonych (erytropoeza) jest zjawiskiem wieloetapowym, przebiegającym początkowo w pęcherzyku

Bardziej szczegółowo

PATOFIZJOLOGIA ZABURZEŃ HEMOSTAZY. Jakub Klimkiewicz

PATOFIZJOLOGIA ZABURZEŃ HEMOSTAZY. Jakub Klimkiewicz PATOFIZJOLOGIA ZABURZEŃ HEMOSTAZY Jakub Klimkiewicz HEMOSTAZA CAŁOŚĆ PROCESÓW ZWIĄZANYCH Z UTRZYMANIEM KRWI W STANIE PŁYNNYM W NACZYNIACH KRWIONOŚNYCH ORAZ HAMOWANIEM KRWAWIENIA W MIEJSCU USZKODZENIA ŚCIANY

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ WEWNĘTRZNO - KARDIOLOGICZNY

WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ WEWNĘTRZNO - KARDIOLOGICZNY WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ WEWNĘTRZNO - KARDIOLOGICZNY Kod usługi Nazwa usługi A26 ZABIEGI ZWALCZAJĄCE BÓL 1NA UKŁADZIE 5.51.01.0001026 WSPÓŁCZULNYM 5.51.01.0001031

Bardziej szczegółowo

Przedmowa. Zawartość. 1. Wprowadzenie Kompleksowe podejście do żywienia Koncepcja równowagi (bilansu)

Przedmowa. Zawartość. 1. Wprowadzenie Kompleksowe podejście do żywienia Koncepcja równowagi (bilansu) 140964 Zawartość Przedmowa 1. Wprowadzenie 1.1. Kompleksowe podejście do żywienia 1.2. Koncepcja równowagi (bilansu) 1.2.1. Model podaży i zapotrzebowania 1.2.2. Przekarmienie 1.2.3. Niedożywienie 1.2.4.

Bardziej szczegółowo

WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU C PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ HCV

WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU C PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ HCV WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU C PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ HCV Wątroba to największy i bardzo ważny narząd! Produkuje najważniejsze białka Produkuje żółć - bardzo istotny czynnik w procesie trawienia

Bardziej szczegółowo

Wykłady z anatomii dla studentów pielęgniarstwa i ratownictwa medycznego

Wykłady z anatomii dla studentów pielęgniarstwa i ratownictwa medycznego Wykłady z anatomii dla studentów pielęgniarstwa i ratownictwa medycznego Krew jest płynną tkanką łączną, krążącą ciągle w ustroju, umożliwiającą stałą komunikację pomiędzy odległymi od siebie tkankami.

Bardziej szczegółowo

Kod przedmiotu/modułu MK_39 Punkty ETCS: 6. Jednostka: Zakład Immunologii Katedry Immunologii Klinicznej, ul. Rokietnicka 5d, 60-806 Poznań

Kod przedmiotu/modułu MK_39 Punkty ETCS: 6. Jednostka: Zakład Immunologii Katedry Immunologii Klinicznej, ul. Rokietnicka 5d, 60-806 Poznań Kod przedmiotu/modułu MK_39 Punkty ETCS: 6 Nazwa przedmiotu: Immunopatologia Jednostka: Zakład Immunologii Katedry Immunologii Klinicznej, ul. Rokietnicka 5d, 60-806 Poznań Osoba odpowiedzialna za przedmiot:

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa przedłużonego APTT

Diagnostyka różnicowa przedłużonego APTT Maria Podolak-Dawidziak Diagnostyka różnicowa przedłużonego APTT Katedra i Klinika Hematologii, Nowotworów Krwi i Transplantacji Szpiku AM, Wrocław Czas częściowej tromboplastyny po aktywacji APTT czas

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta VITAMINUM B 12 WZF 100 mikrogramów/ml, roztwór do wstrzykiwań VITAMINUM B 12 WZF 500 mikrogramów/ml, roztwór do wstrzykiwań Cyanocobalaminum Należy

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI

LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI Nazwa programu: Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 załącznik nr 18 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Choroby uwarunkowane genetycznie i wady rozwojowe

Choroby uwarunkowane genetycznie i wady rozwojowe Choroby uwarunkowane genetycznie i wady rozwojowe dr n. med. Jolanta Meller Ogólne zasady dziedziczenia Dziedziczność przekazywanie cech z pokolenia na pokolenie Genotyp zasób informacji genetycznej zawarty

Bardziej szczegółowo

Zakresy świadczeń Kod produktu Nazwagrupy choroby zakaźnedzieci

Zakresy świadczeń Kod produktu Nazwagrupy choroby zakaźnedzieci Katalog grup Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 81/2014/DSOZ Załącznik nr 1a do zarządzenia Nr 89/2013/050Z Kod grupy Kod produktu Nazwagrupy zakaźnedzieci A57 5.51.01.0001057 Choroby zapalne układu nerwowego

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon VI.2 VI.2.1 Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon Omówienie rozpowszechnienia choroby Deksametazonu sodu fosforan w postaci roztworu do wstrzykiwań stosowany jest

Bardziej szczegółowo

dziecko z biegunką kompendium wiedzy nadzór merytoryczny prof. dr hab. n.med. Mieczysława Czerwionka-Szaflarska

dziecko z biegunką kompendium wiedzy nadzór merytoryczny prof. dr hab. n.med. Mieczysława Czerwionka-Szaflarska lek. med. Julia Gawryjołek dziecko z biegunką kompendium wiedzy nadzór merytoryczny prof. dr hab. n.med. Mieczysława Czerwionka-Szaflarska trilacplus krople saszetki kapsułki od 1. miesiąca życia poradnik

Bardziej szczegółowo

NIETOLERANCJA A ALERGIA POKARMOWA

NIETOLERANCJA A ALERGIA POKARMOWA NIETOLERANCJA A ALERGIA POKARMOWA Nietolerancja i alergia pokarmowa to dwie mylone ze sobą reakcje organizmu na pokarmy, które dla zdrowych osób są nieszkodliwe. Nietolerancja pokarmowa w objawach przypomina

Bardziej szczegółowo

Krew Metabolizm żelaza Całkowita zawartość żelaza - 3,5-5g HbA zawiera 65-70% Mioglobina 4% Szpik kostny 2,5% Enzymy 0,1% Żelazo zapasowe: ferrytyna i hemosyderyna - 25%, transferyna -białko transportujące

Bardziej szczegółowo

Immunoglobulinum humanum hepatitidis B Immunoglobulina ludzka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B

Immunoglobulinum humanum hepatitidis B Immunoglobulina ludzka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA GAMMA anty-hbs 200 Roztwór do wstrzykiwań Immunoglobulinum humanum hepatitidis B Immunoglobulina ludzka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B Należy

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Badania epidemiologiczne i eksperymentalne nie budzą wątpliwości spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko rozwoju wielu nowotworów złośliwych, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61 Spis treści Przedmowa do wydania polskiego 6 Przedmowa do wydania pierwszego oryginalnego 6 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego 7 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego zmienionego i uaktualnionego

Bardziej szczegółowo

Seminarium dla studentów Przemysław Pyda

Seminarium dla studentów Przemysław Pyda Seminarium dla studentów - 2016 Przemysław Pyda Historia wyników transplantacji jelit 1967 1972 1985 Pierwsze przeszczepienie jelit Lillehei Uniwesytet Minesota Pierwsze 10 transplantacji jelit najdłuższe

Bardziej szczegółowo

Zespół hemofagocytowy. Podstawy teoretyczne i opis przypadku

Zespół hemofagocytowy. Podstawy teoretyczne i opis przypadku Zespół hemofagocytowy Podstawy teoretyczne i opis przypadku Definicja Z.h. (Hemophagocytic lymphohistiocytosis) HLH Rzadki zespół objawów klinicznych składający się z: - gorączki - pancytopenii - splenomegalii

Bardziej szczegółowo

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii W trosce o młode pokolenie. Jak wychować zdrowe dziecko? Konferencja prasowa 09.09.2015 Sytuacja demograficzna

Bardziej szczegółowo

Encefalopatie endogenne. Zakład Neuropatologii, IPiN Teresa Wierzba-Bobrowicz

Encefalopatie endogenne. Zakład Neuropatologii, IPiN Teresa Wierzba-Bobrowicz Encefalopatie endogenne Zakład Neuropatologii, IPiN Teresa Wierzba-Bobrowicz Encefalopatie endogenne Uogólnione uszkodzenie oun w przebiegu Chorób ogólnorozwojowych Chorób określonych narządów wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PATOLOGII PIELĘGNIARSTWO

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PATOLOGII PIELĘGNIARSTWO TEMATYKA WYKŁADÓW Z PATOLOGII PIELĘGNIARSTWO 2016-2017 WYKŁAD NR 1 6. X. 2016 I Wprowadzenie do patofizjologii 1. Pojęcia: zdrowie, choroba, etiologia, patogeneza, symptomatologia 2. Etapy i klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

Niedokrwistość u pacjentów OIT opracowała lek. Paulina Kołat

Niedokrwistość u pacjentów OIT opracowała lek. Paulina Kołat Niedokrwistość u pacjentów OIT opracowała lek. Paulina Kołat na podstawie Anaemia during critical illness T.S. Walsh, Ezz-El El-Din Saleh Br J Anaesth, July 2006 DEFINICJA Stężenie hemoglobiny poniżej

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. 1 ml roztworu zawiera 500 mikrogramów cyjanokobalaminy (Cyanocobalaminum) - witaminy B 12.

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. 1 ml roztworu zawiera 500 mikrogramów cyjanokobalaminy (Cyanocobalaminum) - witaminy B 12. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO VITAMINUM B 12 WZF, 500 mikrogramów/ml, roztwór do wstrzykiwań 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml roztworu zawiera 500 mikrogramów cyjanokobalaminy

Bardziej szczegółowo

Poradnia Immunologiczna

Poradnia Immunologiczna Poradnia Immunologiczna Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 Szanowni Państwo, Uprzejmie informujemy, że w Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1

NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1 NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1 Niewydolność nerek Niewydolność nerek charakteryzuje się utratą zdolności do oczyszczania organizmu

Bardziej szczegółowo

Aneks II Zmiany w drukach informacyjnych produktów leczniczych zarejestrowanych w procedurze narodowej

Aneks II Zmiany w drukach informacyjnych produktów leczniczych zarejestrowanych w procedurze narodowej Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną immunoglobulinę anty-t limfocytarną pochodzenia króliczego stosowaną u ludzi [rabbit anti-human thymocyte] (proszek

Bardziej szczegółowo

Stany nadkrzepliwości (trombofilie)

Stany nadkrzepliwości (trombofilie) Stany nadkrzepliwości (trombofilie) DEFINICJA I ETIOPATOGENEZA Genetycznie uwarunkowana lub nabyta skłonność do zakrzepicy żylnej lub (rzadko) tętniczej, związana z nieprawidłowościami hematologicznymi.

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. n. med. Lesław Szydłowski Katedra i Klinika Kardiologii Dziecięcej Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Prof. dr hab. n. med. Lesław Szydłowski Katedra i Klinika Kardiologii Dziecięcej Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Prof. dr hab. n. med. Lesław Szydłowski Katedra i Klinika Kardiologii Dziecięcej Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Wstęp: Bladość u dzieci do 1 roku życia Bladość to subiektywny objaw polegający

Bardziej szczegółowo

Nauczycielski plan dydaktyczny. Produkcja zwierzęca. Klasa I TRA w roku szkolnym 2011/2012. Numer programu 321(05)T4,TU,SPIMENiS

Nauczycielski plan dydaktyczny. Produkcja zwierzęca. Klasa I TRA w roku szkolnym 2011/2012. Numer programu 321(05)T4,TU,SPIMENiS Nauczycielski plan dydaktyczny Produkcja zwierzęca Klasa I TRA w roku szkolnym 2011/2012 Numer programu 321(05)T4,TU,SPIMENiS 2005.02.03 Prowadzący mgr inż. Alicja Adamska Moduł, dział, Temat: Lp. Zakres

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

- w przypadku leczenia onkologicznego Małe zabiegi klatki piersiowej X konieczność spełnienia warunków określonych w zał.

- w przypadku leczenia onkologicznego Małe zabiegi klatki piersiowej X konieczność spełnienia warunków określonych w zał. Katalog grup Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 81/2014/DSOZ Załącznik nr 1a do zarządzenia Nr 89/2013/DSOZ produktu Nazwa Uwagi A31 5.51.01.0001031 Choroby nerwów obwodowych A32 5.51.01.0001032 Choroby

Bardziej szczegółowo

Wykaz badań. Załącznik nr 2 do Materiałów informacyjnych KO/01/201 Wojewódzki Szpital Chorób Płuc i Rehabilitacji w Jaroszowcu

Wykaz badań. Załącznik nr 2 do Materiałów informacyjnych KO/01/201 Wojewódzki Szpital Chorób Płuc i Rehabilitacji w Jaroszowcu Załącznik nr 2 do Materiałów informacyjnych KO/01/201 Wojewódzki Szpital Chorób Płuc i Rehabilitacji w Jaroszowcu Wykaz badań NAZWA BADANIA RODZAJ MATERIAŁU CZAS OCZEKIWANIA NA WYNIK ILOŚĆ DNI CENA BRUTTO

Bardziej szczegółowo

Inwazyjna Choroba Meningokokowa

Inwazyjna Choroba Meningokokowa Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w m. st. Warszawie ul. Kochanowskiego 21,, ul. Cyrulików 35; tel. 22/311-80-07 08; e-mail: oswiatazdrowotna@pssewawa.pl Inwazyjna Choroba Meningokokowa Profilaktyka

Bardziej szczegółowo

NEO-PANCREATINUM FORTE, j.ph.eur. lipazy, kapsułki dojelitowe Pancreatinum

NEO-PANCREATINUM FORTE, j.ph.eur. lipazy, kapsułki dojelitowe Pancreatinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA NEO-PANCREATINUM FORTE, 10 000 j.ph.eur. lipazy, kapsułki dojelitowe Pancreatinum Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje

Bardziej szczegółowo

Grupy krwi i przeciwciała na czerwone krwinki w czasie ciąży

Grupy krwi i przeciwciała na czerwone krwinki w czasie ciąży Grupy krwi i przeciwciała na czerwone krwinki w czasie ciąży Podczas ciąży przeprowadzane są badania mające na celu rozpoznanie grupy krwi oraz wykrycie istnienia przeciwciał na czerwone krwinki. Badania

Bardziej szczegółowo

Wybrane przypadki medyczne na oddziale chirurgii i onkologii dziecięcej

Wybrane przypadki medyczne na oddziale chirurgii i onkologii dziecięcej Wybrane przypadki medyczne na oddziale chirurgii i onkologii dziecięcej Maria Marciniak Opiekun koła: Dr n. med. Janusz Jabłoński Kierownik kliniki: Prof. dr n med. Ewa Andrzejewska Ostre zespoły brzuszne

Bardziej szczegółowo