Zastosowanie nowoczesnych rozwiazan, IT w dziedzinie upowszechniania wiedzy i jej transferu z nauki do gospodarki. Doswiadczenia krajowe i zagraniczne

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zastosowanie nowoczesnych rozwiazan, IT w dziedzinie upowszechniania wiedzy i jej transferu z nauki do gospodarki. Doswiadczenia krajowe i zagraniczne"

Transkrypt

1 Raport, Zastosowanie nowoczesnych rozwiazan, IT w dziedzinie upowszechniania wiedzy i jej transferu z nauki do gospodarki, Doswiadczenia krajowe i zagraniczne Łódz 2012

2 Człowiek najlepsza inwestycja Raport Zastosowanie nowoczesnych rozwiązań IT w dziedzinie upowszechniania wiedzy i jej transferu z nauki do gospodarki. Doświadczenia krajowe I zagraniczne został przygotowany w ramach projektu PI Portal video4edu jako innowacyjne rozwiązanie wspierające nawiązywanie współpracy sektora biznesu i nauki współfinansowanego z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Poddziałanie ISBS Autorka: Ewa A. Jagiełło Skład: Grzegorz Sikora Lider projektu: Partnerzy: Raport współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Materiał dystrybuowany bezpłatnie strona 1/145

3 Spis treści Wprowadzenie...3 Wykaz używanych skrótów...10 Rozdział 1. Uwarunkowania transferu wiedzy z nauki do gospodarki Początki i rozwój transferu z nauki do gospodarki Transfer wiedzy z nauki do gospodarki w Polsce. Szanse i zagrożenia...17 Rozdział 2. Koncepcje teoretyczne i wsparcie instytucjonalne procesów innowacyjnych Przegląd najważniejszych koncepcji procesu innowacyjnego Ośrodki innowacji i instytucje pośredniczące w transferze wiedzy...39 Rozdział 3. Narzędzia IT a komunikacja pomiędzy światem nauki i biznesu Portal internetowy jako platforma komunikacji z biznesem Webcasty jako narzędzie upowszechniania wiedzy i promocji innowacyjnych idei...61 Rozdział 4. Portale innowacji i transferu wiedzy. Studia przypadków PITWIN. Portal innowacyjnego transferu wiedzy w nauce Global Innovation Network globalna społeczność praktyków...77 Rozdział 5. Telewizja internetowa Spin TV oraz portal Ted.com. Studia przypadków Telewizja Spin TV Portal Ted.com Rekomendacje Zakończenie Bibliografia Spis tabel i ilustracji Aneks strona 2/145

4 Wprowadzenie Proces współpracy pomiędzy wyższymi uczelniami oraz ośrodkami naukowo-badawczymi a biznesem rozwija się intensywnie już od kilku dekad w krajach zachodnich. W Stanach Zjednoczonych, które są liderem w tej dziedzinie, proces ten przybrał na dynamice w latach 80. XX wieku, na które przypada reforma prawodawstwa w zakresie ochrony własności intelektualnej i praw autorskich. W Europie Zachodniej intensywny rozwój współpracy przypadł na lata 90., zaś w Polsce tendencja ta ogrywać zaczęła rolę dopiero w pierwszej dekadzie XXI wieku. Pierwsze lata XXI wieku w naszym kraju to okres intensywnej dystrybucji funduszy europejskich oraz realizacji projektów, których celem była aktywizacja przedsiębiorczości kadr naukowych, tworzenie zaplecza instytucjonalnego i uwrażliwianie środowisk akademickich na potrzebę współpracy z biznesem. Na Zachodzie Europy w tym czasie przy większych ośrodkach akademickich funkcjonowały już takie jednostki czy instytucje, jak inkubatory akademickiej przedsiębiorczości, centra transferu technologii i biura rzeczników patentowych. Do ich podstawowych zadań należała promocja oferty uczelni, uczestnictwo w organizowaniu współpracy oraz pobudzanie akademickiej przedsiębiorczości. Równie istotną rolę odgrywały inicjatywy strona 3/145

5 polityczne zmierzające do uporządkowania reguł ochrony własności intelektualnej, które uznaje się za kluczowe dla rozwoju transferu wiedzy z nauki do gospodarki. Rządy poszczególnych państw europejskich tworzyły także osobne organy zajmujące się na poziomie centralnym i regionalnym rozwojem i finansowaniem innowacji. Do liderów w tym zakresie należą państwa skandynawskie. W Norwegii np. działa Norweska Rada Badawcza, która dysponuje 30% funduszy państwowych na działalność badawczą i rozwojową. Została ona podzielona na trzy sektory. Pierwszy z nich zajmuje się m.in. wspieraniem badań podstawowych i interdyscyplinarnych, drugi obsługą przemysłu i rozwojem innowacyjności w gospodarce na poziomie krajowym i regionalnym, trzeci wreszcie obsługą sektora państwowego i rozwijaniem innowacyjnej polityki _. Obok rozwiązań przyjmowanych przez konkretne państwa w Europie, pragnącej dotrzymać kroku Stanom Zjednoczonym, tworzone są międzynarodowe sieci współpracy zrzeszające uniwersytety i inne ośrodki badawcze. Do najbardziej znanych sieci należy Europejskie Stowarzyszenie Transferu Wiedzy ProTon Europe (European Knowledge Transfer Association), zrzeszające niemal sześćset uniwersytetów i publicznych ośrodków badawczych. 2 1 W Polsce po 1989 roku, stopniowo zmieniało się otoczenie ośrodków akademickich. Jedną z istotnych przyczyn tych przemian był intensywny rozwój przedsiębiorczości. Tymczasem trudną spuścizną poprzedniego ustroju były skostniałe, trudne do zmiany struktury funkcjonujące na wyższych uczelniach, tkwiących jeszcze w pierwszej dekadzie XXI wieku w organizacyjnych 3 schematach lat 70. i 80.. Nawiązywanie współpracy pomiędzy tymi światami nie jest w tej sytuacji procesem łatwym ani oczywistym. Wewnątrz polskich środowisk akademickich wciąż toczą się spory o kształt wyższej uczelni. Zwolennicy zmian wskazują na takie korzyści płynące ze współpracy z przedsiębiorcami i pracodawcami, jak lepsze dostosowanie procesów dydaktycznych do potrzeb 1Santarek K. (red.), Transfer technologii z uczelni do biznesu. Tworzenie mechanizmów transferu technologii, PARP, Por. Matusiak K. B. et al. (red.), System transferu technologii i komercjalizacji wiedzy siły motoryczne i bariery, PARP, s. 13, strona 4/145

6 rynku pracy, ułatwienie startu w karierę zawodową absolwentom, dostęp do pozabudżetowych źródeł finansowania badań, wreszcie możliwość osobistego rozwoju. Przeciwnicy argumentują, 4 że nauka nie jest od zarabiania, polemizując z modelem wyższej uczelni zakotwiczonym w amerykańskiej kulturze, która od schyłku XIX pozostaje pod silnym wpływem ideologii pragmatyzmu. Oponenci wskazują, że kult rynku i rentowności nie może wyznaczać horyzontów myśli naukowej. Z kolei w dyskursie zwolenników zmian w szkolnictwie wyższym taka postawa czyli głębokie przekonanie o autotelicznej wartości nauki, która określa misję uczelni nazywana jest przywiązaniem do humboldtowskiego modelu uniwersytetu. Przedstawione opinie to skrajne pozycje w debatach o polskim szkolnictwie wyższym. Racje zaś, jak zwykle, można odnaleźć po obu stronach. Jeśli wzorować się na modelu amerykańskim współpracy z biznesem, m.in. trzeba wziąć pod uwagę, że rząd Stanów Zjednoczonych nigdy nie uchylał się od finansowania nauki. Potężne granty federalne przynajmniej od 1945 roku były i nadal pozostają istotną formą finansowania badań. Takie rozwiązanie stanowi integralną część procesu komercjalizacji wiedzy, zaś innowacje wyprowadzane są od badań podstawowych, których rozwój ma kluczowe znaczenie. Z drugiej strony model uniwersytetu, który ignoruje zmiany kulturowe i potrzeby społeczne, trwając konserwatywnie przy dawnych rozwiązaniach i sposobach funkcjonowania, skazany jest na niebezpieczną stagnację. W społeczności akademickiej istnieje przestrzeń rozwoju zarówno dla naukowców gotowych poświęcać się w pełni badaniom podstawowym, jak i dla tych, którzy czują potrzebę podejmowania wyzwań związanych z komercjalizacją wiedzy. 4 Por. Słynną wypowiedź Karola Modzelewskiego, Nauka nie jest od zarabiania. A humanistyka już na pewno, Gazeta Wyborcza, A_humanistyka juz.html strona 5/145

7 Spory dotyczą również form, jakie są najbardziej pożądane i efektywne w dziedzinie współpracy nauki i biznesu. Do najbardziej rozpowszechnionych należy sprzedaż usług badawczych czy opracowanych technologii, patentowanie i licencjonowanie wynalazków, prowadzenie prac rozwojowych we współpracy z przedsiębiorcami etc. W Polsce w ostatnich latach dynamicznie wzrasta liczba instytucji, które pośredniczą i wspierają rozwój transferu wiedzy i kooperacji pomiędzy uniwersytetami a przedsiębiorcami. Są to wyspecjalizowane podmioty, które udzielają pomocy prawnej, finansowej i organizacyjnej. Najczęściej funkcjonują one przy uniwersytetach, znacznie rzadziej działają na poziomie regionalnym, integrując potencjał badawczy i intelektualny różnych ośrodków naukowych. Przykładem tej ostatniej strategii jest działalność powołanego w 2007 roku Wrocławskiego Centrum Badań EIT+, którego udziałowcami są największe uczelnie oraz samorządy województwa dolnośląskiego. Celem Centrum jest prowadzenie interdyscyplinarnych badań i rozwój naukowo-technologiczny w czterech dziedzinach: biotechnologii i technologiach medycznych, nanotechnologii, technologii telekomunikacyjnych i informatycznych oraz klimatu Ziemi. 5 Inną formą transferu wiedzy jest zakładanie akademickich firm odpryskowych (tzw. spółek spin off lub spin out), czyli przedsiębiorstw wydzielonych z uniwersyteckich struktur, w celu komercjalizacji wiedzy i wdrażania wynalazków. Znanym przykładem takiej firmy, która odniosła znaczny sukces na rynku, jest Apeiron Synthesis. Przedsiębiorstwo powstało w ramach Akademickiego Inkubatora Przedsiębiorczości przy Politechnice Warszawskiej, w celu komercjalizacji unikalnego i pożądanego produktu katalizatora metatezy wykorzystywanego do syntezy związków czynnych biologicznie, m.in. w przemyśle 6 farmakologicznym _ strona 6/145

8 Współpraca wyższych uczelni z przedsiębiorstwami może przybierać różne formy, które określane bywają przez odmienne pojęcia. W zależności od tego, do jakiej tradycji nazewniczej odwołują się poszczególni autorzy, zjawisko nazywa się transferem technologii (tradycja amerykańska) lub transferem wiedzy (tradycja europejska). Dodatkowo nieraz wyróżnia się inny aspekt, mianowicie komercjalizację wiedzy, czyli proces wiodący od idei i wynalazków ku ich komercyjnym zastosowaniom związanym z generowaniem zysków. Według opracowań PARP, które bazują na amerykańskiej tradycji nazewniczej, przez transfer technologii i komercjalizację wiedzy rozumie się przepływ wiedzy technicznej i organizacyjnej (know-why) oraz związanej z nią wiedzy praktycznej (know-how), którego celem jest ich komercyjne wykorzystanie. Włącza się on w ogół procesów komunikacyjnych, ma tym samym interakcyjny charakter i składa się z sekwencji sprzężeń zwrotnych pomiędzy nadawcami ( wytwórcy wiedzy) i odbiorcami (podmioty zgłaszające zapotrzebowanie na wiedzę). Modelowymi nadawcami w tym procesie są środowiska naukowo-badawcze, zaś odbiorcami środowiska biznesowe. Niemniej możliwy jest również wariant, w którym do transferu dochodzi pomiędzy przedsiębiorstwami albo pomiędzy podmiotem 7 gospodarczym a indywidualnym wynalazcą. W opracowaniu zostają zastosowane pojęcia: transfer wiedzy z nauki do gospodarki oraz komercjalizacja wiedzy jako bliższe europejskim tradycjom akademickim. W świetle przyjętego sposobu definiowania wiedzy jako zjawiska wieloaspektowego, na które składają się zarówno know-what, know-why, jak i know-how, zakłada się, że jest to pojęcie nadrzędne, obejmujące swym zakresem również technologię. Dodatkowo w opracowaniu użyte zostaje pojęcie upowszechnianie wiedzy naukowej, rozumiane tu jako przekaz informacji merytorycznych o stanie badań i o odkryciach naukowych, którego adresatem jest szerokie i zróżnicowane grono odbiorców. Proces upowszechniania wiedzy 7 Matusiak K. B. et al. (red.), System transferu technologii i komercjalizacji wiedzy siły motoryczne i bariery, PARP, s. 12 strona 7/145

9 naukowej, stanowiący jedno ze strategicznych zadań społeczeństwa informacyjnego, jest sukcesywnie usprawniany dzięki nowoczesnym kanałom komunikacji. Wykorzystywanie narzędzi IT w celu przekazu informacji naukowych niezależnie od głównej grupy adresatów (zdefiniowanej np. jako środowiska biznesowe) implikuje ich docieranie do szerszego odbiorcy. Współcześnie coraz wyraźniej dąży się do otwierania i poszerzania dostępu do wiedzy o projektach badawczych i o odkryciach naukowych, co w rezultacie w skali makrospołecznej prowadzić ma do wzrostu innowacyjności i do rozwoju gospodarczego. Koncepcje open access, open source czy open innovation wpływają na sposób krążenia wiedzy pomiędzy poszczególnymi podmiotami, jak również na modele zarządzania informacją przyjmowane przez środowiska akademickie. Choć zatem głównym obszarem zainteresowań w opracowaniu jest transfer wiedzy do gospodarki w przedstawionych analizach zostały również uwzględnione nieco szersze zagadnienia, związane z upowszechnianiem innowacyjnych idei naukowych za pośrednictwem narzędzi IT. Decyzja taka wypływa z przekonania o możliwości twórczego wykorzystania opisywanych doświadczeń w trakcie realizacji głównych zadań projektu. 8 Zgodnie z założeniami projektu video4edu, w opracowaniu przedstawiony został syntetyczny przegląd podstawowych zagadnień związanych ze współpracą wyższych uczelni z przedsiębiorstwami, ze szczególnym uwzględnieniem czynników stymulujących oraz hamujących proces transferu wiedzy. Dokonana została również analiza wybranych narzędzi IT i ich zastosowania w procesach związanych ze współpracą uczelni wyższych z biznesem oraz z upowszechnianiem wiedzy naukowej. Jej celem było stworzenie listy rekomendacji, które mogą posłużyć do wypracowania rozwiązań w tworzeniu nowego portalu. 8 M.in. Komisja Europejska postanowiła, że wszystkie artykuły powstałe w ramach finansowanych przez Unię Europejską projektów od 2014 będą musiały być publikowane w otwartym dostępie, strona 8/145

10 Treść opracowania została uporządkowana w ramach pięciu rozdziałów. W dwóch pierwszych rozdziałach poruszono zagadnienia ogólne związane ze współpracą środowisk akademickich i biznesowych. Na podstawie licznych raportów eksperckich oraz literatury przedmiotu zostały w nich opisane najistotniejsze uwarunkowania transferu wiedzy z nauki do gospodarki, dokonany został przegląd koncepcji procesu innowacyjnego oraz przedstawiona zwięzła charakterystyka instytucji wspierających rozwój współpracy między środowiskami akademickimi a biznesem, działających na terenie województwa łódzkiego. Kolejne trzy rozdziały poświęcono analizie najważniejszych narzędzi IT znajdujących zastosowanie w komunikacji pomiędzy środowiskami akademickimi a biznesowymi. strona 9/145

11 Wykaz skrótów AUTM Assocciation of University Technology Managers, Stowarzyszenie Uniwersyteckich Menadżerów Technologii B+R badania i rozwój BONITA Baltic Organization and Network of Innovation Transfer Associations, Bałtycka Organizacja i Sieć Instytucji z obszarutransferu Innowacji CIAT Centrum Innowacji Akcelerator Technologii CP Corporate Portal, portal korporacyjny CSCW Computer Supported Collaborative Work, Komputerowo Wspomagana Praca Zespołowa CTT Centrum Transferu Technologii DMS Document Management System, System Zarządzania Dokumentami DTT Dział Transferu Technologii ERP Enterprise Resource Planning, Planowanie Zasobów Przedsiębiorstwa ESSP Emergent Social Software Platforms, samoorganizujące się platformy społecznościowe HR Human Resource, Zasoby Ludzkie IASP International Association of Science Park, Międzynarodowe Stowarzyszenie Parków Naukowych IT Information Technology, techniki informatyczne KNOW Krajowy Naukowy Ośrodek Wiodący KPMG nazwa firmy audytorsko-doradczej, która powstała od pierwszych liter nazwisk założycieli (Klynveld, Peat, Marwick, Goerdeler) MŚP małe i średnie przedsiębiorstwa NOT Naczelna Organizacja Techniczna OECD Organization for Economic Co-operation and Development, Organizacja Współpracy strona 10/145

12 PAIiIZ Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości PI Portal Innowacji PITWIN Portal Innowacyjnego Transferu Wiedzy w Nauce P2P people to people, przepływ informacji/dóbr pomiędzy ludźmi z pominięciem instytucji pośredniczących RSS v Really Simple Syndication, rodzina języków znacznikowych w formacie XML, służących do publikacji często zmieniających się treści SAN Społeczna Akademia Nauk SLATES search, links, authoring, tagging, extensions, signals, wyszukiwanie, linki, autorstwo, tagi, rozszerzenia, sygnalizowanie STTiKW System Transferu Technologii i Komercjalizacji Wiedzy UŁ Uniwersytet Łódzki PŁ Politechnika Łódzka WSI Wyższa szkoła informatyki WSPiZ Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania UE Unia Europejska strona 11/145

13 Rozdział 1 Uwarunkowania transferu wiedzy z nauki do gospodarki Każde zorganizowane działanie ludzkie związane jest z wykorzystywaniem rozbudowanych zasobów informacji oraz reguł umożliwiających definiowanie zjawisk, łączenie ich w uporządkowane całości i generowanie wzorców działania. W przeszłości również aktywności gospodarcze opierały się na złożonych systemach wiedzy, tak skodyfikowanej, jak i niejawnej, bazującej na tzw. milczących założeniach. Pojęcie gospodarka oparta na wiedzy (konwledge-based economy) odnosi się jednak do współczesnych form życia ekonomicznego, obserwuje się bowiem intensywny wzrost udziału wiedzy w kształtowaniu i dynamice procesów gospodarczych. Know-what i know-why czyli różne typy wiedzy o rzeczywistości, które odnoszą się do znajomości określonych faktów, przyczyn zjawisk oraz mechanizmów ich funkcjonowania są nieodłącznym składnikiem każdego know-how, rozumianego jako zasoby wiedzy praktycznej 9 umożliwiającej tworzenie skryptów skutecznego działania. Według definicji OECD, gospodarka oparta na wiedzy to taka, która w sposób bezpośredni opiera się na wytwarzaniu, rozpowszechnianiu i korzystaniu z wiedzy oraz informacji. To z kolei przekłada się na wzrost 9 Wszystkie trzy rodzaje wiedzy bywają rozmaicie rozumiane. Tu przyjmuję definicje wypracowane przez OECD: know-what odnosi się do wiedzy dotyczącej faktów. Ilu ludzi mieszka w Nowym Jorku? Z jakich składników robi się naleśniki? Kiedy rozegrała się bitwa pod Waterloo? oto przykłady tego rodzaju wiedzy. W tym przypadku wiedza jest bliska temu, co nazywamy zazwyczaj informacją ( )W niektórych złożonych dziedzinach (takich jak prawo czy medycyna przyp. E.A.J.) eksperci często muszą dysponować ogromnymi zasobami wiedzy, aby wypełniać swoje obowiązki ( ). Know-why (we współczesnych czasach przyp. E.A.J.) odnosi się do wiedzy naukowej dotyczącej zasad i praw natury (ale i zasad społeczno-kulturowego funkcjonowania ludzkich zbiorowości przyp. E.A.J.).Ten rodzaj wiedzy stanowi fundament rozwoju zarówno produktów, jak i procesów w większości sektorów przemysłu. Produkcja i reprodukcja know-why (współcześnie przyp. E. A. J.) bywa często organizowana w ramach wyspecjalizowanych instytucji, takich jak laboratoria badawcze i uniwersytety. Dostęp do niej jest możliwy na drodze interakcji pomiędzy przedsiębiorstwami a tymi instytucjami, poprzez rekrutowanie naukowo wyspecjalizowanej kadry lub poprzez bezpośrednie kontakty i wspólne działania. Know-how odnosi się do umiejętności lub zdolności do wykonania konkretnych czynności. Biznesmen oceniający rynkowe perspektywy dla nowego produktu albo dyrektor personalny rekrutujący i szkolący kadry muszą używać swoich know-how. Podobnie wykwalifikowany robotnik obsługujący skomplikowane narzędzia mechaniczne. Know-how jest zazwyczaj rodzajem wiedzy rozwijanej i utrzymywanej w obrębie indywidualnego przedsiębiorstwa (The knowledge-based economies, 1996, OECD., s. 12). Warto jednak podkreślić, że krążące w przedsiębiorstwie skrypty oparte na know-how wytwarzane są w oparciu zarówno o know-what, jak i o knowhow, które w mniej lub bardziej bezpośrednich interakcjach z praktyką wpływają na kształtowanie się wzorów działania w przedsiębiorstwie. strona 12/145

14 wzrost inwestycji oraz na rozwój przedsiębiorczości i zatrudnienia w sektorze zaawansowanych 10 technologii. Taki kierunek rozwoju gospodarki światowej wiąże się z jej globalizacją oraz ze wzrostem konkurencyjności, co pociąga za sobą konieczność ciągłego poszukiwania i wdrażania innowacji Początki i rozwój transferu wiedzy z nauki do gospodarki Ojczyzną transferu wiedzy z nauki do gospodarki są Stany Zjednoczone, gdzie zaczął on kiełkować około 1945 roku. Amerykańskie doświadczenia wojenne i powojenna sytuacja geopolityczna skłoniły rząd do poszukiwania nowych dróg rozwoju technologicznego. Byłon postrzegany podówczas jako ważne narzędzie służące nie tylko odbudowie amerykańskiej gospodarki, lecz również zachowaniu bezpieczeństwa narodowego. Temu pragmatycznemu podejściu do nauki i wiedzy towarzyszył transfer potężnych środków rządowych przeznaczanych na wspieranie rozwoju nowych idei i odkryć. Rozwiązaniom finansowym nie towarzyszyła jednak świadomość konieczności wypracowania odpowiednich, ujednoliconych zasad, które regulowałyby kwestię własności intelektualnej. W szczytowym okresie w Stanach Zjednoczonych funkcjonowało aż 25 rozbieżnych strategii w tym zakresie. Największym problemem był fakt, że ośrodki naukowe nie posiadały praw do własnych odkryć, jeśli były one finansowane z budżetu państwa, nie miały zatem m.in. możliwości ich licencjonowania. Prowadziło to do wielu nieporozumień i hamowało dynamikę procesu komercjalizacji. W rezultacie niewielki odsetek wynalazków podlegał wdrożeniu. 10 The knowledge-based economies, 1996, OECD. strona 13/145

15 Podczas kadencji prezydenta Johna F. Kennedy'ego zapoczątkowany został proces porządkowania zasad prawnych dotyczących własności intelektualnej. Do podpisania dokumentu Patent & Trademark Law Amendment Act (inaczej też Bayh-Dole Act), który uznawany jest za kamień milowy w dziedzinie rozwoju procesu transferu, doszło dopiero w 1980 roku. W dokumencie tym została odwrócona wcześniejsza sytuacja prawami do wynalazków rozporządzały uniwersytety i ośrodki badawcze, niezależnie od sposobu finansowania procesu 12 badawczego. W roku 1986 sygnowano inny ważny dokument Federal Technology Transfer Act, który nałożył na rząd federalny obowiązek finansowania badań podstawowych, a jednocześnie uwzględniał rolę prywatnych przedsiębiorstw w procesie transferu ich wyników do gospodarki. Te formy legislacji przełożyły się na intensywny rozwój akademickiej przedsiębiorczości w Stanach Zjednoczonych, które stały się światowym liderem w tej dziedzinie, wyznaczając 13 standardy w zakresie komercjalizacji wiedzy akademickiej. 11 W Europie proces transferu technologii stał się przedmiotem wspólnej polityki z przynajmniej dziesięcioletnim opóźnieniem w stosunku do Stanów Zjednoczonych. Mówi się nawet o paradoksie europejskim polegającym na braku przełożenia wyników badań naukowych prowadzonych często na wysokim, a nawet światowym poziomie na wzrost konkurencyjnościi innowacyjności europejskich gospodarek. Stąd przyjęta przez Unię Europejską dalekosiężna strategia zmierzająca do ożywienia związków pomiędzy środowiskami akademickimi a światem biznesu, która wyrażona została w licznych dokumentach i rekomendacjach Komisji Europejskiej, dotyczących prawnych 14 i organizacyjnych aspektów transferu wiedzy. Beneficjentem europejskiej polityki w tym zakresie jest również Polska, która uczestniczy w intensywnym, wieloaspektowym procesie budowy więzi pomiędzy nauką a gospodarką Nazwa Bayh-Dole Act ukuta została od nazwisk dwóch senatorów promujących ustawę Bircha Bayh'a i Boba Dole'a. 12 Por. The Bayh-Dole Act Text, Guliński J., et. al. (red.), 2005, Innowacyjna przedsiębiorczość akademicka światowe doświadczenia, PARP, 13 Więcej na temat rozwiązań ekonomicznych, prawnych i organizacyjnych w zakresie transferu technologii w Stanach Zjednoczonych i innych krajach por. m.in.: Stacharska-Targosz J., 2010, Transfer wiedzy i funduszy europejskich do sektorów gospodarki krajów U.E., Wyd. WSB.; Trzmielak D., Zasiadły K., 2005, Doświadczenia amerykańskie [w:] Innowacyjna przedsiębiorczość akademicka światowe doświadczenia, 2005, Guliński J., Zasiadły K. (red.), PARP, 14 Por. m.in. Communication from the Commission to the Council, the European Parliament, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions. Improving knowledge transfer between research institutions and industry across Europe: embracing open innovation, 2007, Brussels, Commission recommendation on the management of intellectual property in knowledge transfer activities, 2008, Brussels, strona 14/145

16 W konsekwencji tych działań, w państwach zachodnich (a częściowo również już w Polsce) obserwuje się głębokie przemiany w systemie wyższej edukacji. Polegają one na odchodzeniu od tradycyjnego modelu uniwersytetu, którego misja ogranicza się do prowadzenia podstawowych badań naukowych oraz do przekazywania wiedzy studentom. Taka organizacja uniwersytetu i tak sformułowane cele wiążą się z niemożnością pełnego wykorzystania potencjału intelektualnego pracowników naukowych oraz potężnej, uczelnianej infrastruktury. Współcześnie w związku z rozwojem globalnych gospodarek kapitalistycznych oraz technologii informacyjnych tworzą się podwaliny tzw. uniwersytetu trzeciej generacji, który ma skuteczniej wchodzić w relacje z otoczeniem zewnętrznym i stawiać czoła wyzwaniom współczesności. Tym samym podstawowa działalność ośrodków akademickich zostaje w wielu przypadkach wzbogacona o działania zmierzające do: nawiązywania kontaktów z otoczeniem służących współpracy oraz komercjalizacji wiedzy prowadzenia badań i prac rozwojowych, których celem są wynalazki podlegające patentowaniu i licencjonowaniu kształtowania procesów dydaktycznych tak, by wspierały rozwój zawodowy absolwentów i zwiększały ich szanse na rynku pracy wspierania rozwoju przedsiębiorczości pracowników uczelni W ten sposób również w Europie rodzi się nowa misja przedsiębiorczego uniwersytetu, który bierze udział jako ważny i pełnoprawny uczestnik w procesach rozwoju gospodarczego. Według założeń współczesnych teoretyków ekonomii, inwestowanie w rozwój wiedzy przyczyniać się może do wzrostu rentowności konkretnego przedsiębiorstwa. Jednak warto podkreślić, że biznes nie jest jedynym beneficjentem transferu wiedzy, zjawisko to bowiem działa na zasadzie sprzężenia strona 15/145

17 zwrotnego. Cykl krążenia wiedzy prowadzi od jej wytworzenia, poprzez transfer i proces, który można by nazwać testem użyteczności, ku akumulacji wiedzy, dającej podwaliny pod kolejne naukowe odkrycia. Rys. I.1. Schemat cyrkulacji wiedzy Akumulacja wiedzy Test użyteczności (np. zwiększona rentowność) Wytwarzanie nowej wiedzy Transfer wiedzy Źródło: opracowanie własne strona 16/145

18 1.2. Transfer wiedzy z nauki do gospodarki w Polsce szanse i zagrożenia Późne lata 90. XX wieku przyniosły w Polsce zwiększenie zainteresowania transferem wiedzy z nauki do gospodarki. Uczelnie techniczne znacznie wcześniej podejmowały różne formy współpracy z przemysłem, tymczasem na uniwersytetach idea takiej kooperacji odbierana była jako obca, a nawet jako niezgodna z misją instytucji. Rozwój idei transferu wiedzy na Zachodzie, a przede wszystkim środki z funduszy Unii Europejskiej przeznaczane na programy wspierające współpracę naukowców z otoczeniem zewnętrznym, przyczyniły się do wzrostu świadomości kierunku zmian, do stopniowego wykształcania nowych kompetencji wśród pracowników naukowych oraz do budowania zaplecza instytucjonalnego, które mogłoby wspierać proces transferu i komercjalizacji wiedzy. W latach podjęto wiele prac badawczych i analitycznych zmierzających do diagnozy sytuacji w sektorze B+R oraz MŚP w Polsce. Dzięki nim wyodrębniono zarówno mocne strony, jak i bariery stojące na drodze rozwoju różnych form transferu technologii oraz komercjalizacji wiedzy w Polsce. Diagnozowano takie obszary, jak gotowość uczelni i środowisk akademickich do współpracy z otoczeniem zewnętrznym oraz formy takiej współpracy; kierunek rozwoju instytucji wspierających transfer technologii i wiedzy z nauki do gospodarki; przygotowanie pracowników naukowych do otwierania firm odpryskowych i inne. Poniżej przedstawione zostało syntetyczne opracowanie, które zawiera listę najistotniejszych czynników wpływających stymulująco lub hamująco na rozwój współpracy ośrodków akademickich oraz przedsiębiorstw (a patrząc na tę kwestię szerzej, również instytucji publicznych i społecznych). Zostały one uporządkowane w obrębie trzech grup: czynników występujących na poziomie (1) prawno-ekonomicznym, 15 (2) organizacyjnym oraz (3) społeczno-kulturowym. 15 Por. m.in. Gabryś A.(red.), 2008, Najlepsze praktyki w zakresie współpracy ośrodków naukowych i biznesu przy wykorzystaniu środków z UE, Fundacja Aurea Mediocritas; Matusiak K. B. et al. (red.), 2010, System transferu technologii i komercjalizacji wiedzy siły motoryczne i bariery, PARP, Matusiak K. B., 2010, Uwarunkowania rozwoju infrastruktury wsparcia w Polsce [w:] Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości w Polsce. Raport 2010, Matusiak K. B (red.), PARP, Santarek K. (red.), Tworzenie mechanizmów transferu technologii, PARP, strona 17/145

19 Czynniki stymulujące rozwój transferu wiedzy Poziom prawno-ekonomiczny: tendencje w gospodarce światowej (tj. konkurencyjność, innowacyjność, globalny zasięg procesów) dystrybucja funduszy europejskich w latach i w celu rozwoju sektora MŚP i B+R dystrybucja funduszy europejskich w latach w celu rozwoju akademickiej przedsiębiorczości upowszechnianie nowych instrumentów finansowych, wspomagających komercjalizację projektów (venture capital, seed capital, sieci aniołów biznesu) proces porządkowania reguł zarządzania własnością intelektualną w skali państwowej i uczelnianej nowelizacja ustawy o szkolnictwie wyższym zawierająca rozwiązania ułatwiające współpracę z otoczeniem zewnętrznym Rozwój technologii komunikacyjnych, globalizacja procesów gospodarczych, wzrost ich tempa oraz konieczność zachowywania konkurencyjności zmuszają przedsiębiorstwa do intensywnego, nieustannego rozwoju. Jednym ze środków, dzięki którym udaje się go osiągać, są inwestycje w innowacje. Przedsiębiorstwa potrzebują nowych rozwiązań zarówno na poziomie produktów czy usług oraz procesów organizacyjnych. Coraz częściej rezygnują z importu gotowych rozwiązań z Zachodu, na rzecz wytwarzania rodzimych innowacji, poszukując partnerów nie tylko wśród podmiotów komercyjnych, lecz również w obrębie ośrodków naukowych. Nie jest to jeszcze strona 18/145

20 proces zaawansowany, badania wciąż zbyt rzadko finansowane są przez przedsiębiorstwa, co wiąże się m.in. z niedoborem funduszy na rozwój w sektorze MŚP. Rozwojowi nastawienia na innowacyjność sprzyja dystrybucja środków europejskich, które z jednej strony wspierają małe i średnie przedsiębiorstwa, z drugiej zaś pomagają wzmacniać przedsiębiorczość akademicką. Jednocześnie pojawiają się nowe instrumenty finansowe, które pozwalają finansować projekty w trudnym okresie przejściowym, związanym z wprowadzaniem innowacyjnych produktów na rynek. Niebagatelną rolę w tych procesach odgrywa porządkowanie reguł zarządzania własnością intelektualną w makro- i w mikroskali. Obok nadrzędnej względem innych regulacji znowelizowanej Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych, istotną rolę pełnią rozwiązania zawarte w statutach uczelni porządkujące zasady zarządzania własnością intelektualną. Nie bez wpływu na kształtowanie relacji uczelni i biznesu pozostaje nowelizacja ustawy o szkolnictwie wyższym, w której kładzie się nacisk na badania stosowane, stanowiące wraz z badaniami podstawowymi dwa filary podlegającej ewaluacji aktywności pracowników naukowych oraz jednostek uniwersyteckich. 16 Poziom organizacyjny: tworzenie instytucji/jednostek pośredniczących w procesie transferu wiedzy (preinkubatory, centra transferu technologii, rzecznicy patentowi, etc.) tworzenie organów, w skład których wchodzą przedstawiciele środowisk biznesowych (np. rady biznesu) wypracowywanie i testowanie w praktyce procedur współpracy z otoczeniem zewnętrznym na uczelniach 16 Matusiak K. B. et al. (red.), 2010, System transferu technologii i komercjalizacji wiedzy siły motoryczne i bariery, PARP, Santarek K. (red.), Tworzenie mechanizmów transferu technologii, PARP, strona 19/145

21 rozwój systemów informacji i promocji współpracy (np. regionalne strategie innowacji, kampanie informacyjne, konferencje, rozwiązania IT) nowe pozycjonowanie uczelni, idea przedsiębiorczego uniwersytetu tworzenie sieci współpracy środowisk akademickich i przedsiębiorstw (tj. sieci kooperacji, klastry) udział uczelni w projektach międzynarodowych, zwiększających świadomość procesów i strategii związanych z transferem wiedzy tworzenie jednostek wsparcia na poziomie międzyuczelnianym lub ogólnopolskim (np. Sieć Edukacyjna Innowacyjnej Przedsiębiorczości Akademickiej) Pierwsza dekada XXI wieku w Polsce przyniosła intensywny rozwój instytucji zajmujących się pośrednictwem we współpracy pomiędzy uczelniami a otoczeniem zewnętrznym. Sprawnie działające podmioty tego typu zarówno te funkcjonujące na poziomie wojewódzkim, jak i ogólnopolskim dają niezbędne wsparcie w procesie nawiązywania współpracy oraz obsługi prawno-finansowej. Również uniwersytety przyjmują i udoskonalają własne rozwiązania organizacyjne nie tylko w oparciu o przykłady sprawdzonych praktyk zachodnich uczelni, ale również o coraz bogatsze własne doświadczenia. Temu zjawisku sprzyja nawiązywanie współpracy międzynarodowej i międzyuczelnianej oraz rozpowszechnianie 17 informacji o udanych rozwiązaniach poprzez różne kanały komunikacyjne. Poziom społeczno-kulturowy: wzrost świadomości korzyści płynących ze współpracy w obrębie środowisk akademickich i biznesowych 17 Por. m.in. Matusiak K. B. et al. (red.), 2010, System transferu technologii i komercjalizacji wiedzy siły motoryczne i bariery, PARP, Santarek K. (red.), Tworzenie mechanizmów transferu technologii, PARP, strona 20/145

22 wzrost świadomości korzyści płynących ze współpracy w obrębie środowisk akademickich i biznesowych wzrost kompetencji w zakresie współpracy wśród naukowców dzięki projektom współfinansowanym przez U. E. zwrot ku praktyczności obserwowany w obrębie młodszych pokoleń naukowców (adiunkci, asystenci, doktoranci), dyfuzja ideologii pragmatyzmu zwiększona mobilność społeczna w obrębie młodszych pokoleń naukowców Wiele z projektów dotyczących transferu wiedzy ma na celu uwrażliwienie kadr akademickich na potrzebę otwarcia na otoczenie zewnętrzne oraz na możliwość komercjalizowania prowadzonych prac badawczych. Niektóre działania nakierowane są również na rozwój kompetencji menadżerskich wśród ludzi nauki, które pozwalałyby im pełnić rolę brokerów wiedzy i technologii. Jednocześnie zaobserwować można znaczące różnice międzypokoleniowe wśród kadr akademickich. Idea uniwersytetu trzeciej generacji łatwiejsza jest do przyjęcia przez młodsze pokolenia pracowników naukowych, które zorientowane są zadaniowo, otwarte na wzorce płynące 18 z zewnątrz oraz zainteresowane w większym stopniu nowymi wyzwaniami. Czynniki hamujące rozwój transferu technologii i wiedzy Poziom prawno-ekonomiczny: kryzys ekonomiczny hamujący dynamikę gospodarczą, ograniczanie wydatków na innowacje/szkolenia 18 Te prawidłowości dostrzegane są przez badaczy społecznych i publicystów również w szerszej skali, zwłaszcza wśród osób urodzonych w latach osiemdziesiątych, zwanych pokoleniem Y lub generacją Millenium por. m.in. Fazlagić J. A., 2008, Charakterystyka pokolenia Y, e-mentor 3(25), strona 21/145

23 zła kondycja finansowa uczelni, niskie nakłady budżetowe na naukę niedostateczny rozwój aktów prawnych, które mobilizowałyby sektor badawczy i biznesowy do innowacyjności brak odpowiednich bodźców fiskalnych i finansowych zachęcających do inwestowania w badania i rozwój słabość systemu wsparcia unijnego, który przy wysokim stopniu formalizacji procedur nie wypracował jednocześnie narzędzi gwarantujących trwałość rezultatów oraz ich dostosowanie do warunków panujących w różnych państwach członkowskich Na drodze rozwoju procesów innowacyjnych w polskiej gospodarce znaczącym utrudnieniem stał się kryzys, który wiązał się z ograniczaniem ryzyka inwestycyjnego, co z kolei przekładało się na rezerwę wobec ryzykownych przedsięwzięć i inwestycji. Z punktu widzenia przedsiębiorców brakuje również skutecznych bodźców w systemie podatkowym, które skłaniałyby do wzrostu innowacyjności w firmie i do nawiązywania współpracy z ośrodkami naukowo-badawczymi. Pomimo dużego nacisku na innowacyjność i transfer wiedzy w polityce unijnej, system wsparcia finansowego wiąże się z niezwykle złożonymi procedurami i w wielu obszarach nie jest dostosowany do praktyki oraz do miejscowych uwarunkowań. Jego ograniczona skuteczność wiąże się również z brakiem odpowiednich mechanizmów, 19 które gwarantowałyby trwałość wypracowanych w poszczególnych projektach rezultatów. Poziom organizacyjny: luka w ofercie dydaktycznej w zakresie kształcenia kompetencji biznesowych na kierunkach innych niż ekonomiczne 19 Por. m.in. Matusiak K. B. et al. (red.), 2010, System transferu technologii i komercjalizacji wiedzy siły motoryczne i bariery, PARP, Santarek K. (red.), Tworzenie mechanizmów transferu technologii, PARP, strona 22/145

24 nacisk na dydaktykę związany z finansowaniem uniwersytetów, przy równoczesnym niedoinwestowaniu badań naukowych różnice w zakresie celów, strategii, struktur organizacyjnych czy tempa działania w świecie akademickim i biznesowym brak dostatecznego wsparcia dla zespołów/pracowników naukowych prowadzących badania stosowane i prace rozwojowe, nacisk na badania podstawowe trudności i ograniczenia czasowe wynikające z obowiązującego modelu kariery akademickiej, systemu przyznawania stopni naukowych i wynagrodzeń implementacja obcych wzorów organizacyjnych/szkoleniowych (przede wszystkim amerykańskich), które nie zawsze sprawdzają się w polskich warunkach kulturowospołecznych nierealistyczne oczekiwania przedsiębiorców dotyczące tempa ekspertyz i prac badawczych uznaniowy system nagradzania twórców wynalazków podlegających komercjalizacji (brak pewnego, jednoznacznie ustalanego związku między korzyściami instytucji a naukowca) Podstawowym źródłem finansowania uniwersytetów jest działalność dydaktyczna. Popyt na usługi edukacyjne w ostatnich latach powoduje zaniedbywanie działalności naukowej i rozwojowej. Ponadto, konieczność zdobywania kolejnych stopni naukowych, w oparciu o osiągnięcia w zakresie badań podstawowych, zniechęca przedstawicieli wielu dyscyplin do angażowania się w prace rozwojowe widziane niejednokrotnie jako dodatkowa, niedoceniana w systemie ewaluacyjnym aktywność. Nawet na uczelniach technicznych brak relacji z przemysłem nie stanowi znaczącej przeszkody w osiąganiu kolejnych etapów kariery naukowej. Na uniwersytetach wciąż nie docenia się przedsiębiorczości akademickiej, systemy wsparcia w tym zakresie nie stanowią zatem na większości uczelni niebiznesowych systemowego rozwiązania. To zazwyczaj jedynie projekty przygotowywane ad hoc, w celu pozyskania środków unijnych. strona 23/145

25 Istotną barierą w rozwoju współpracy stanowią również różnice w organizacji przedsiębiorstw i ośrodków akademickich, które mają odmienne cele i potrzeby oraz sposoby ich artykulacji, posługują się różnymi perspektywami w oglądzie rzeczywistości, jak również innym językiem. Stąd wynikają problemy komunikacyjne. Powszechną przeszkodą w realizacji prac rozwojowych bywa odmienne podejście do czasu, który na uczelniach i w przedsiębiorstwach płynie w różnym tempie. Procedury badawcze zgodnie z wymogami metodologicznymi bywają długotrwałe, podczas gdy konieczność zachowywania konkurencyjności i szybka dezaktualizacja wiedzy wpływa na nierealistyczne oczekiwania przedsiębiorców co do tempa prac badawczych. 20 Poziom społeczno-kulturowy: przywiązanie do tradycji tzw. uniwersytetu humboldtowskiego, konserwatyzm części środowisk akademickich brak bogatych tradycji współpracy z otoczeniem zewnętrznym wzajemna nieufność wynikająca ze stereotypów dotyczących środowisk akademickich i biznesowych przypisywanie niższej wartości naukowej badaniom stosowanym, nacisk na badania podstawowe, zwłaszcza w obszarze nauk społecznych i humanistycznych Współpraca pomiędzy światem nauki i biznesu obarczona jest wzajemną nieufnością i niskim poziomem zaufania społecznego, które wynikają ze stereotypowego postrzegania obu środowisk. Dodatkowym ograniczeniem jest brak powszechnej świadomości korzyści płynących z komercjalizacji badań i demotywujące oddziaływanie środowisk akademickich na jednostki podejmujące tego rodzaju próby. Podkreślić należy, że granica pomiędzy szansami a barierami 20 Por. m.in. Matusiak K. B. et al. (red.), 2010, System transferu technologii i komercjalizacji wiedzy siły motoryczne i bariery, PARP, Santarek K. (red.), Tworzenie mechanizmów transferu technologii, PARP, strona 24/145

26 jest płynna. Diagnozowanie ograniczeń wiąże się z wypracowywaniem rekomendacji i podejmowaniem programów naprawczych współfinansowanych ze środków unijnych, w związku z czym sytuacja na uniwersytetach zmienia się w stosunkowo szybkim tempie. Fundusze dystrybuowane w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki oraz Innowacyjna Gospodarka w latach pozwoliły na realizację wielu projektów związanych z transferem wiedzy. Z jednej strony miały one na celu wsparcie dla rozwoju strukturalnego i instytucjonalnego w zakresie współpracy uczelni z otoczeniem zewnętrznym, z drugiej natomiast działania uwrażliwiające i upowszechniające świadomość roli współpracy w rozwoju nowoczesnej uczelni 21 oraz innowacyjnego przedsiębiorstwa. Np. w ramach poddziałania , którego celem ogólnym jest wsparcie dla współpracy nauki i przedsiębiorstw, projekty mogły przyjmować następujące formy: staże dla pracowników naukowych w firmach oraz dla pracowników przedsiębiorstw w ośrodkach naukowych tymczasowe zatrudnienie w sektorze MŚP wykwalifikowanego personelu projekty promujące idee przedsiębiorczości akademickiej m.in. wsparcie dla zespołów prowadzących badania innowacyjne lub dla firm odpryskowych (spin off/out) szkolenia i doradztwo dla pracowników akademickich, studentów oraz absolwentów zamierzających otworzyć firmę odpryskową tworzenie i rozwój sieci współpracy oraz wymiany informacji pomiędzy środowiskami akademickimi i biznesowymi organizacja imprez i kampanii służących nawiązywaniu relacji i upowszechnianiu świadomości znaczenia współpracy środowisk akademickich i biznesowych rozwój systemu komunikacji i wymiany informacji Nie oznacza to, rzecz jasna, że wszystkie podejmowane działania i projekty przynoszą spodziewane skutki w fazie realizacji. 22 strona 25/145

27 W przypadku uniwersytetów należy na takie działania patrzeć z szerokiej, długoterminowej perspektywy. Rozwój kompetencji w zakresie organizacji i prowadzenia współpracy z biznesem wśród pracowników naukowych oraz tworzenie w obrębie ośrodków akademickich systemów umożliwiających dzielenie się know-how w tej dziedzinie, może zostać uznane za kluczowy obszar wiodący do rozwoju przedsiębiorczego uniwersytetu. Wynika to z kierunku przepływu wiedzy i kompetencji doświadczony we współpracy z otoczeniem badacz nie tylko przekaże stosowną wiedzę kolejnym rocznikom studentów, ale również będzie włączał ich w prowadzone prace rozwojowe czy w inne projekty. Równoległą ścieżką współpracy studentów z otoczeniem może być pisanie prac dyplomowych na zamówienie przedsiębiorstw, pod kierunkiem doświadczonego promotora. Część wykształconych w tym duchu absolwentów zasili kadrę akademicką, wzmacniając tym samym potencjał uczelni. Inni rozpoczną pracę w biznesie (tworząc własne firmy lub zatrudniając się w przedsiębiorstwach). Warto również zwrócić uwagę na to, że w najbliższych latach najprawdopodobniej będzie również rosła liczba praktyków prowadzących zajęcia dydaktyczne na uczelniach, co wynika z zapisów 23 w znowelizowanej ustawie o szkolnictwie wyższym. W kontekście powyższych zjawisk wysoko należy ocenić działania, które mają na celu aktywizację pracowników nauki, pokonywanie oporów mentalnościowych i barier natury społeczno-kulturowej oraz intensyfikację przepływu informacji w obrębie akademickiej społeczności, jak również pomiędzy uczelniami a otoczeniem zewnętrznym. Transfer wiedzy może zatem towarzyszyć przepływowi wykwalifikowanych kadr pomiędzy ośrodkami akademickimi a przedsiębiorstwami i pozostawać w ścisłym związku z procesami dydaktycznymi. 23 W artykule 13, rozdziału I, zapisane zostało, że do podstawowych zadań uczelni należy m.in. kształcenie studentów w celu zdobywania i uzupełniania wiedzy niezbędnej do podjęcia pracy zawodowej oraz prowadzenie badań, prac rozwojowych i świadczenie usług. W artykule 13.a ustawodawca nakłada na uczelnię obowiązek monitorowania karier absolwentów w celu jak najlepszego dostosowania procesu kształcenia do potrzeb rynku pracy. Również uzyskiwanie statusu krajowych naukowych jednostek wiodących (KNOW), w myśl artykułu 84 b, opierać się będzie m.in. na, wysokiej jakości współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym. W praktyce te cele możliwe są do osiągnięcia przede wszystkim na drodze zacieśniania więzów z otoczeniem i angażowaniem praktyków w procesy dydaktyczne. strona 26/145

28 Rys. I.2. Przepływ kompetencji w procesie kształcenia akademickiego Badania, ekspertyzy staże, sieci kompetencji Absolwenci Transfer naukowo wyspecjalizowanej kadry do biznesu Pracownicy naukowi Studenci Firmy odpryskowe/ jednostki badawcze w przedsiębiorstwach Źródło: opracowanie własne W obręb tego zjawiska należy włączyć również wszelkiego rodzaju działalność mającą związek z podwyższaniem kompetencji na drodze dokształcania w ośrodkach akademickich pracowników zatrudnionych w przemyśle i w sektorze publicznym (np. organizacja szkoleń, kursów, studiów podyplomowych zaprojektowanych zgodnie z potrzebami konkretnego przedsiębiorstwa etc.). strona 27/145

29 Równolegle transfer wiedzy może opierać się na pracy badawczej będącej istotną częścią aktywności pracowników naukowych i naukowo-dydaktycznych. Do najczęstszych form współpracy na tym poziomie zaliczyć należy: prowadzenie prac badawczych oraz wydawanie opinii i ekspertyz przez naukowców na zlecenie przedsiębiorstwa patentowanie i licencjonowanie wynalazków tworzenie sieci kooperacji i przystępowanie do klastrów (in. gron), przez które rozumiano pierwotnie znajdujące się w geograficznej bliskości, powiązane ze sobą grupy przedsiębiorstw zajmujących się określoną dziedziną, połączonych podobieństwami i wzajemnie się uzupełniających. Współcześnie rozwój technologii komunikacyjnych pozwala tworzyć klastry złożone z przedsiębiorstw geograficznie oddalonych. Odchodzi się również od założenia, że ich członkami powinny być firmy reprezentujące ten sam sektor. Do niektórych klastrów przystępować mogą również instytucje publiczne, takie jak uniwersytety czy ośrodki badawcze w celu rozwijania wspólnych przedsięwzięć tworzenie konsorcjów naukowych, czyli grup jednostek organizacyjnych, w skład których wchodzi przynajmniej jeden ośrodek naukowy. Ich celem są zazwyczaj wspólne badania naukowe oraz prace rozwojowe Stopień zaawansowania w dziedzinie innowacyjności gospodarek krajowych i regionalnych uzależniony jest od uwarunkowań historycznych, geopolitycznych i społecznych. Rozwój polskiej gospodarki po transformacji 1989 roku prowadził do gruntowanego przeorganizowania modeli strukturalnych i funkcjonalnych przedsiębiorstw. Przemiany prowadziły do ożywienia życia ekonomicznego, na które wpływ miały takie procesy, jak prywatyzacja, rozwój przedsiębiorczości 24 Porter M., 2000, Porter o konkurencji, za: Teoria klastra, 25 Biskupski Z., Konsorcjum, strona 28/145

30 czy intensywny wzrost wydajności pracy (średnio o 5%, a więc wyższy niż w USA czy Japonii, co oczywiście tłumaczyć należy zaniżonym progiem startowym). Wcześniej Polska korzystała z tzw. renty zacofania, bazując na innowacjach importowanych z opóźnieniem z krajów technologicznie zaawansowanych. Takie rozwiązanie było funkcjonalne na początkowych etapach ustanawiania gospodarki kapitalistycznej oraz tworzenia nowych instrumentów finansowych i politycznych, bowiem Polska konkurowała na rynkach zachodnich nie poprzez innowacje, ale poprzez tanią siłę roboczą czy zaniżone standardy ekologiczne. W związku z przystąpieniem do Unii Europejskiej i z rozwojem gospodarczym kraju potrzeba zapełniania luki w systemie wytwarzania innowacji technologicznych staje się coraz bardziej aktualna. Jednym z warunków osiągnięcia postępu w tej dziedzinie jest nawiązanie efektywnych relacji pomiędzy nauką a gospodarką i ustanowienie standardów związanych z przepływem wiedzy ze świata nauki do świata 26 biznesu. Współcześnie przedsiębiorstwa zaangażowane w przedsięwzięcia innowacyjne muszą się zmierzyć z szybkim tempem dezaktualizacji wiedzy oraz z procesem jej powielania przez podmioty zewnętrzne. Według ekspertów PARP, w tych okolicznościach najskuteczniejszą strategią jest budowa przedsiębiorstwa sieciowego, które zastępuje zbiurokratyzowany i hierarchiczny model organizacyjny. Taki model przedsiębiorstwa z jednej strony narzuca konieczność poszukiwania partnerów, którzy mogliby stać się dostawcami wiedzy oraz projektantami innowacji, z drugiej natomiast umożliwia przekazywanie na zewnątrz własnych innowacji niemieszczących się w strategii rozwoju firmy. Takie powiązania odwołują się do koncepcji otwartego procesu innowacyjnego (open innovation) i proporcjonalnie do rozległości 27 sieci kooperacji zwiększają szansę na uzyskanie przewagi na rynku. 26 Matusiak K. B. et al. (red.), System transferu technologii i komercjalizacji wiedzy siły motoryczne i bariery, PARP. 27 Matusiak K. B. et al. (red.), 2010, System transferu technologii i komercjalizacji wiedzy siły motoryczne i bariery, PARP, s. 14, Santarek K. (red.), 2008,Tworzenie mechanizmów transferu technologii, PARP, strona 29/145

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF ZARZĄDZANIE SIECIĄ WSPÓŁPRACY MŚP Łukasz Pytliński CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Wrzesień 2010 1 WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Prof. zw. dr hab. inż. Jan Koch Wrocław, 14 grudnia 2011 r. Akt powołania i statut WCTT Centrum powołano 23 marca 1995 r. WCTT jest pierwszym

Bardziej szczegółowo

Transfer wiedzy z uczelni wyższych do przemysłu podstawą rozwiniętej gospodarki rynkowej doświadczenia zachodnich krajów

Transfer wiedzy z uczelni wyższych do przemysłu podstawą rozwiniętej gospodarki rynkowej doświadczenia zachodnich krajów Transfer wiedzy z uczelni wyższych do przemysłu podstawą rozwiniętej gospodarki rynkowej doświadczenia zachodnich krajów Dr Marek Szarucki Katedra Analiz Strategicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Akademia Wspierania Innowacji Województwa Lubuskiego Bądź Spin Off em lub Spin Out em Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych

Akademia Wspierania Innowacji Województwa Lubuskiego Bądź Spin Off em lub Spin Out em Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych Akademia Wspierania Innowacji Województwa Lubuskiego Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych Dr inż. Justyna Patalas-Maliszewska Dr hab. inż. Sławomir Kłos Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych MISJA

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010 2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności j mikroprzedsiębiorstw Dr Barbara Grzybowska Warszawa, maj 2010 PLAN WYSTĄPIENIA 1. Współpraca mikroprzedsiębiorstw z innymi podmiotami w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

WORTAL TRANSFERU WIEDZY

WORTAL TRANSFERU WIEDZY WORTAL TRANSFERU WIEDZY Biuro Projektu WORTAL TRANSFERU WIEDZY Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT ul. Marsz. Józefa Piłsudskiego 74, pokój 320 tel./fax 71 347 14 18 tel. 71

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Rekomendacje z Rady Programowej Dolnośląskiego Ośrodka Transferu Wiedzy i Technologii, która

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Rekomendacje z Rady Programową Dolnośląskiego Ośrodka Transferu Wiedzy i Technologii, która

Bardziej szczegółowo

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r.

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Tomasz Niciak Koordynator Regionalny Ponadregionalnej Sieci Aniołów Biznesu Kierownik Dolnośląskiego Ośrodka Transferu

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie współpracy dla innowacji

Rozwijanie współpracy dla innowacji Rozwijanie współpracy dla innowacji Warsztat dr inż. Anna Sworowska na zlecenie Górnośląskiej Agencji Przedsiębiorczości i Rozwoju Sp. z o.o. Radlin, 14 marca 2014 r. Cel spotkania Po co to wszystko? uzasadnienie

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r.

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 23 stycznia 2014 r. Założenia PO IR Najważniejsze założenia Programu: realizacja projektów B+R w konsorcjach biznesu i nauki,

Bardziej szczegółowo

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu dr inż. Arkadiusz Borowiec 08.12.2011 r. WND POIG.01.01.01-30-014/09 Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Marta Pytlarczyk Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji IniTech projekt rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Warunki funkcjonowania przedsiębiorstw akademickich - szanse i zagroŝenia

Warunki funkcjonowania przedsiębiorstw akademickich - szanse i zagroŝenia Warunki funkcjonowania przedsiębiorstw akademickich - szanse i zagroŝenia Jarosław Działek Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Centrum Studiów Regionalnych UniRegio Plan prezentacji czym jest

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata 2011-2020 Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego.

Bardziej szczegółowo

Wielkopolskie Centrum Klastrowe

Wielkopolskie Centrum Klastrowe Wielkopolskie Centrum Klastrowe Platforma klastrów Założenia koncepcji Brokera Technologicznego Marek Dondelewski Poznao 10.09.2012r. LMC www.ines.org.pl Program rozwoju klasteringu Program ekspercki Konsorcjum

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Sekcja I: Identyfikacja respondenta 1. Skąd dowiedział(a) się Pan(i)o konsultacji

Bardziej szczegółowo

Internetowa ogólnopolska baza informatycznych projektów badawczych otwartej innowacji Platforma współpracy SPINACZ 1/46

Internetowa ogólnopolska baza informatycznych projektów badawczych otwartej innowacji Platforma współpracy SPINACZ 1/46 Internetowa ogólnopolska baza informatycznych projektów badawczych otwartej innowacji Platforma współpracy SPINACZ 1/46 Projekt jest współfinansowany w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r.

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r. Przedsiębiorczość akademicka Spółki spin-off i spin-out Uwarunkowania prawne: -Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (DZ.U. Nr 164 poz. 1365 z poźn. zmianami) -Ustawa z dnia 15 września

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne rozwiązania w obszarze współpracy nauki i biznesu współfinansowane z EFS Krajowa Instytucja Wspomagająca Warszawa, 25 września 2013

Innowacyjne rozwiązania w obszarze współpracy nauki i biznesu współfinansowane z EFS Krajowa Instytucja Wspomagająca Warszawa, 25 września 2013 Innowacyjne rozwiązania w obszarze współpracy nauki i biznesu współfinansowane z EFS Krajowa Instytucja Wspomagająca Warszawa, 25 września 2013 Spotkanie współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia procesów komercjalizacji na przykładzie Politechniki Warszawskiej. mgr inż. Paweł Zych

Doświadczenia procesów komercjalizacji na przykładzie Politechniki Warszawskiej. mgr inż. Paweł Zych Doświadczenia procesów komercjalizacji na przykładzie Politechniki Warszawskiej mgr inż. Paweł Zych Plan Zarys i historia IBS PW struktura IBS PW działalność Karta technologii Nowe regulacje na PW Proces

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Koncepcja międzyinstytucjonalnego ośrodka wspierania badań Dominika Walec Uniwersytet Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO

REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO Załącznik do uchwały nr 463 Senatu UZ z 29.04.2015r. REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO 1. Centrum Przedsiębiorczości i Transferu Technologii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Kreator innowacyjności 1. CEL I PLANOWANE EFEKTY

Kreator innowacyjności 1. CEL I PLANOWANE EFEKTY OGŁOSZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO O PROGRAMIE: Kreator innowacyjności wsparcie innowacyjnej przedsiębiorczości akademickiej; na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 października

Bardziej szczegółowo

Studenckie Centrum Innowacji i Transferu Technologii

Studenckie Centrum Innowacji i Transferu Technologii Studenckie Centrum Innowacji i Transferu Technologii Jesteś przedsiębiorcą otwartym na nowe rozwiązania, gotowym na aplikację w swojej ;irmie pomysłów kreatywnych młodych ludzi? Chciałbyś zlecić młodym

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYBORCZY. Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka

PROGRAM WYBORCZY. Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka PROGRAM WYBORCZY Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka MIJAJĄCA KADENCJA 2008-2012 2/38 MIJAJĄCA KADENCJA LICZBA STUDENTÓW I DOKTORANTÓW [tys.] STUDENCI RAZEM: 46,8 RAZEM: 48,4 DOKTORANCI

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość akademicka jako metoda komercjalizacji wiedzy na Dolnym Śląsku. Stan obecny i kierunki rozwoju

Przedsiębiorczość akademicka jako metoda komercjalizacji wiedzy na Dolnym Śląsku. Stan obecny i kierunki rozwoju Przedsiębiorczość akademicka jako metoda komercjalizacji wiedzy na Dolnym Śląsku. Stan obecny i kierunki rozwoju Małgorzata Wawrzyniak I. Przedsiębiorczość akademicka w Polsce w kontekście komercjalizacji

Bardziej szczegółowo

Finansowanie innowacji. Adrian Lis

Finansowanie innowacji. Adrian Lis 2011 Finansowanie innowacji Adrian Lis Plan prezentacji Część teoretyczna Wewnętrzne i zewnętrzne źródła finansowania innowacji Programy wspierające innowacyjność Część praktyczna Główne problemy i najlepsze

Bardziej szczegółowo

INKUBATOR TECHNOLOGICZNY KPT JAKO MIEJSCEWSPIERANIA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW. Idea Inkubatora i projekty UE. Misja Inkubatora

INKUBATOR TECHNOLOGICZNY KPT JAKO MIEJSCEWSPIERANIA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW. Idea Inkubatora i projekty UE. Misja Inkubatora INKUBATOR TECHNOLOGICZNY KPT JAKO MIEJSCEWSPIERANIA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW Kraków, 12 marca 2008 r. Łukasz Frydrych Krakowski Park Technologiczny Sp. z o.o. Idea Inkubatora i projekty UE Siećwspółpracy

Bardziej szczegółowo

Klastry wyzwania i możliwości

Klastry wyzwania i możliwości Klastry wyzwania i możliwości Stanisław Szultka Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową 29 września 2015 Klastry wyzwania nowej perspektywy 1. Klastry -> inteligentne specjalizacje 2. Organizacje klastrowe

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Screening i ranking technologii

Screening i ranking technologii Screening i ranking technologii Maciej Psarski Uniwersytet Łódzki Centrum Transferu Technologii Screening i ranking Selekcja idei, technologii, opcji, możliwości, rynków, Na wczesnych etapach rozwoju przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Centrum Transferu Technologii Uniwersytet Łódzki

Centrum Transferu Technologii Uniwersytet Łódzki Centrum Transferu Technologii Uniwersytet Łódzki Wydział Zarządzania UŁ ul. Matejki 22/26, 90-237 Łódź tel. (42) 635 49 87 fax (42) 635 49 88 http://www.ctt.uni.lidz.pl e-mail: ctt@uni.lidz.pl Misją CTT

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA PROJEKTU. Grzegorz Grześkiewicz - PTE Robert Lauks - WSG

PREZENTACJA PROJEKTU. Grzegorz Grześkiewicz - PTE Robert Lauks - WSG 1 PREZENTACJA PROJEKTU Grzegorz Grześkiewicz - PTE Robert Lauks - WSG 2 Projekt Przedsiębiorczość akademicka skuteczny transfer wiedzy Realizowany przez Polskie Towarzystwo Ekonomiczne w Bydgoszczy w partnerstwie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN AKADEMICKIEGO INKUBATORA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI WYŻSZEJ SZKOŁY EKONOMII I INNOWACJI W LUBLINIE

REGULAMIN AKADEMICKIEGO INKUBATORA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI WYŻSZEJ SZKOŁY EKONOMII I INNOWACJI W LUBLINIE Załącznik do uchwały Senatu WSEI nr 5 z dnia 27.09.2006r. REGULAMIN AKADEMICKIEGO INKUBATORA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI WYŻSZEJ SZKOŁY EKONOMII I INNOWACJI W LUBLINIE Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Akademicki

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim. dr Michał Klepka

Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim. dr Michał Klepka Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim dr Michał Klepka Współpraca - formy Nieformalne spotkania Praktyki studenckie Zamawiane prace

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 1 Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 2 Stan prac wdrożeniowych System informatyczny Wytyczne i wzory dokumentów Szczegółowe opisy priorytetów Negocjacje programów operacyjnych z KE

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji 2010 Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji Paweł Czyż Warszawa, maj 2010 WPROWADZENIE Ewolucja teorii wzrostu gospodarczego i podejścia do innowacji Od podejścia neoklasycznego

Bardziej szczegółowo

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego DOFINANSOWANIE NA DZIAŁALNOŚĆ DYDAKTYCZNĄ JEDNOSTEK NAUKI Priorytety MNiSW w Programie Operacyjnym Wiedza Edukacja Rozwój stanowią: Podniesienie

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki budować sieci współpracy na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki Miasto Poznań przyjazne dla przedsiębiorców Władze Miasta Poznania podejmują szereg działań promujących i wspierających rozwój

Bardziej szczegółowo

Kreator innowacyjności

Kreator innowacyjności OGŁOSZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO O PROGRAMIE: Kreator innowacyjności wsparcie innowacyjnej przedsiębiorczości akademickiej; na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 października

Bardziej szczegółowo

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG dla badań i rozwoju: Oś Priorytetowa 1. - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Oś Priorytetowa 2. Infrastruktura sfery B+R Oś Priorytetowa 3. Kapitał

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA OTWARCIA OTK 2015 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ NA ŚCIEŻKACH KARIERY

KONFERENCJA OTWARCIA OTK 2015 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ NA ŚCIEŻKACH KARIERY KONFERENCJA OTWARCIA OTK 2015 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ NA ŚCIEŻKACH KARIERY Organizatorzy: Urząd Miasta Rybnika Izba Przemysłowo - Handlowa Rybnickiego Okręgu Przemysłowego GRUPA FIRM MUTAG Temat: CIT RYBNIK

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU maj-czerwiec, 2013 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Uwłaszczenie naukowców i inne zmiany w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym mające na celu wsparcie komercjalizacji B+R

Uwłaszczenie naukowców i inne zmiany w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym mające na celu wsparcie komercjalizacji B+R Kraków, 06.03.2014 Uwłaszczenie naukowców i inne zmiany w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym mające na celu wsparcie komercjalizacji B+R Michał Żukowski radca prawny Kierownik Działu Prawnego Narodowego

Bardziej szczegółowo

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Profil jednostki, specjalizacja, obszary badawcze Niepubliczna szkoła wyższa o szerokim profilu biznesowym, posiadającą pełne uprawnienia akademickie. Założona w 1993

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 maja 2012 r. Tomasz Geodecki Piotr Kopyciński Łukasz Mamica Marcin Zawicki Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do

Bardziej szczegółowo

Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe

Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe CZĘŚĆ A: Najważniejsze cele do realizacji w roku 2016 Mierniki określające

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Program Operacyjny Kapitał Ludzki 4 marca 2009 Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i nauka Program Operacyjny Kapitał Ludzki Paulina Gąsiorkiewicz-Płonka Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i

Bardziej szczegółowo

O ERA R C A Y C J Y NE N

O ERA R C A Y C J Y NE N NOWE PROGRAMY OPERACYJNE 2014-2020 WYSOKOŚĆ ALOKACJI DLA POLSKI PROGRAMY KRAJOWE PROGRAMY REGIONALE CO NOWEGO? Większa decentralizacja zarządzania funduszami: 60% środków EFRR I 75% EFS będzie zarządzana

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie

Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie Realizacja Poddziałania 8.2.1 Wsparcie dla współpracy sfery nauki i przedsiębiorstw Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w województwie zachodniopomorskim Szczecin 09.05.2014 r. Stan wdrażania Programu

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT I-A PRAWNO-TEORETYCZNE PODSTAWY PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH Czym jest innowacja? Możliwe źródła Wewnętrzne i zewnętrzne źródła informacji o innowacji w przedsiębiorstwie.

Bardziej szczegółowo

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo,

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo, E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y Szanowni Państwo, utworzenie w Europie nowego ośrodka łączącego edukację, badania naukowe i innowacje Europejskiego Instytutu Technologicznego

Bardziej szczegółowo

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia objęte patronatem Doliny Lotniczej Czy chcesz poznać odpowiedzi na pytania: Co to jest inteligentna specjalizacja - IS (ang. smart

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo Wyższe i Nauka

Szkolnictwo Wyższe i Nauka Szkolnictwo Wyższe i Nauka Priorytet IV Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 2013 Departament Wdrożeń i Innowacji Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Priorytet IV PO

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Innowacyjność w Europie i Polsce. Innowacyjność w Europie, Japonii i USA. Science2Business. To wymyślił Polak

Spis treści. Innowacyjność w Europie i Polsce. Innowacyjność w Europie, Japonii i USA. Science2Business. To wymyślił Polak Spis treści Innowacyjność w Europie i Polsce Innowacyjność w Europie, Japonii i USA Science2Business To wymyślił Polak Innowacyjność w Europie i Polsce Innowacyjność w Europie 08 - średnia europejska Źródło:

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

Akcje i strategie innowacyjne w zakresie ICT w regionach krajów w członkowskich UE podsumowanie rezultatów w piętnastu lat eksperymentów

Akcje i strategie innowacyjne w zakresie ICT w regionach krajów w członkowskich UE podsumowanie rezultatów w piętnastu lat eksperymentów Akcje i strategie innowacyjne w zakresie ICT w regionach krajów w członkowskich UE podsumowanie rezultatów w piętnastu lat eksperymentów Robert BARYS SMWI, 2006 Wiele pozostaje do zrobienia Innowacja nie

Bardziej szczegółowo

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich 1 Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich Konferencja Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce transfer technologii z uniwersytetów do przemysłu

Bardziej szczegółowo

Phenomind Ventures S.A. Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości INNOWATORZY 2007 - PROGRAM TRANSFERU INNOWACJI DO BIZNESU. www.innowatorzy.

Phenomind Ventures S.A. Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości INNOWATORZY 2007 - PROGRAM TRANSFERU INNOWACJI DO BIZNESU. www.innowatorzy. Phenomind Ventures S.A. Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości INNOWATORZY 2007 - PROGRAM TRANSFERU INNOWACJI DO BIZNESU www.innowatorzy.net Patronat Honorowy: IDEA PROGRAMU Główną ideą inicjatywy jest

Bardziej szczegółowo

Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim

Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim Seminarium konsultacyjne III Wrocław, 10 grudnia 2010 r. Plan prezentacji I. Cele i zakres badania II. Metodologia i przebieg

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w zakresie współpracy między instytucjami naukowymi a otoczeniem

Dobre praktyki w zakresie współpracy między instytucjami naukowymi a otoczeniem Dobre praktyki w zakresie współpracy między instytucjami naukowymi a otoczeniem dr, Katedra Zarządzania Innowacjami jakub.brdulak@gmail.com WARSZAWA 2013.10.15 Agenda prezentacji Główne wyzwania w polskim

Bardziej szczegółowo

igpa Strategia wdrażania projektu innowacyjnego testującego

igpa Strategia wdrażania projektu innowacyjnego testującego Strategia wdrażania projektu innowacyjnego testującego igpa Internetowa Giełda Przedsiębiorczości Akademickiej kształtowanie i rozwój innowacyjnych kadr w województwie wielkopolskim Problem Brak wiedzy

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: S1A obszar

Bardziej szczegółowo

2010-11-25 PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA)

2010-11-25 PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA) wiemy, jak połączyć naukę z biznesem PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA) Wielkopolska Platforma Innowacyjna (WPI) Kontekst

Bardziej szczegółowo

WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH

WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH OFERTA DLA PRZEMYSŁU i nie tylko http://www.uz.zgora.pl Uniwersytet Zielonogórski Uniwersytet Zielonogórski został utworzony 1 września

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje Katowice, 02.09.2015r Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje RPO WSL Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego (RPO WSL) przewiduje

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Komercjalizacja wyników badań naukowych przez Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej

Komercjalizacja wyników badań naukowych przez Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej dr Jacek Firlej, Politechnika Wrocławska Komercjalizacja wyników badań naukowych przez Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Diagnoza stan przed realizacją projektu Niski

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. naukowo-badawczego w Wielkopolsce

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. naukowo-badawczego w Wielkopolsce Program Operacyjny Kapitał Ludzki Nowe moŝliwo liwości dla środowiska naukowo-badawczego w Wielkopolsce Program Operacyjny Kapitał Ludzki - obszary wsparcia Cel: UmoŜliwienie pełnego wykorzystania potencjału

Bardziej szczegółowo

Nauka i biznes Klastry technologiczne jako narzędzia budowania wartości dodanej

Nauka i biznes Klastry technologiczne jako narzędzia budowania wartości dodanej Nauka i biznes Klastry technologiczne jako narzędzia budowania wartości dodanej Luk Palmen InnoCo Sp. z o.o. info@innoco-team.com www.innoco-team.com wrzesień 2009 Przebieg prezentacji Potencjał Unikatowe

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny model aktywizacji

Innowacyjny model aktywizacji Innowacyjny model aktywizacji zawodowej uczestników WTZ Temat innowacyjny: "Współpraca podmiotów działających w obszarze zatrudnienia oraz integracji i pomocy społecznej z przedsiębiorcami w zakresie ułatwiania

Bardziej szczegółowo

Kierowanie zespołem naukowym

Kierowanie zespołem naukowym Kierowanie zespołem naukowym Wojciech Cellary Katedra Technologii Informacyjnych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Mansfelda 4, 60-854 Poznań cellary@kti.ue.poznan.pl www.kti.ue.poznan.pl (c) W. Cellary

Bardziej szczegółowo

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw prof. dr hab. Krystyna Poznańska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Katedra Zarządzania Innowacjami Poziom innowacyjności Polski na tle UE W raporcie

Bardziej szczegółowo

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Założeniem POIR jest wsparcie realizacji całego procesu powstawania

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo