RAPORTY I ANALIZY INSTYTUTU POLITYKI SPOŁECZNEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RAPORTY I ANALIZY INSTYTUTU POLITYKI SPOŁECZNEJ"

Transkrypt

1 RAPORTY I ANALIZY INSTYTUTU POLITYKI SPOŁECZNEJ Zogniskowane wywiady grupowe z imigrantami Projekt Xenophob Ksenofobia w Europie Formy dyskryminacji instytucjonalnej, politycznej i społecznej Seria RAPORTY MIGRACYJNE nr 2/2003 Instytut Polityki Społecznej, ul. Nowy Świat 67, pok. 110, Warszawa Tel./fax: ,

2 2 Xenophob, Workpackage II Focus Group Interviews, Poland Kierownictwo merytoryczne: Prof. dr hab. Jolanta Supiska Opracowanie raportu kocowego: Jolanta Supiska, Grayna Firlit-Fesnak, Łukasz Łotocki Opracowanie raportów czstkowych: Paweł Hut, Emilia Jaroszewska, Łukasz Łotocki, Bartosz Pieliski, Beata Samoraj, Renata Stefaska Opracowanie narzdzi badawczych i konsultacja metodologiczna: Elbieta Firlit Moderowanie zogniskowanych wywiadów grupowych: Agnieszka Komarczewska Przeprowadzenie indywidualnych wywiadów pogłbionych: Elbieta Firlit, Justyna Godlewska, Emilia Jaroszewska, Łukasz Łotocki, Bartosz Pieliski, Beata Samoraj, Maria Theiss, Aneta Wójcik, Michał ejmis Dobór respondentów i przeprowadzenie wywiadów rekrutacyjnych: Joanna Dec, Elbieta Firlit, Justyna Godlewska, Sylwia Gód, Paweł Hut, Emilia Jaroszewska, Łukasz Łotocki, Marta Mankiewicz, Witold Nieciuski, Ewa Oleksiejczuk, ks. Edward Osiecki, Bartosz Pieliski, Renata Stefaska, Jolanta Supiska, Ewa Trbiska, Roman Wasylewski, Michał ejmis Transkypcje zogniskowanych wywiadów grupowych: Joanna Dec, Paweł Hut, Bartosz Pieliski, Renata Stefaska, Ewa Trbiska, Marzena Winiarska, Piotr Zawadzki, Michał ejmis Tłumaczenie raportu na jzyk angielski: Grayna Magnuszewska-Otulak, Andrzej Magnuszewski, Łukasz Łotocki

3 3 Zogniskowane wywiady grupowe opisywane w raporcie zostały przeprowadzone w profesjonalnych salach fokusowych uyczonych nieodpłatnie przez nastpujce instytucje: SMG / KRC Poland Media (6 sesji fokusowych w Warszawie) Instytut Pedagogiki Społecznej Uniwersytetu Zielonogórskiego (1 sesja fokusowa w Zielonej Górze) P.U. Andy Andrzej Podleny (1 sesja fokusowa w Lublinie) Zespół Badawczy Instytutu Polityki Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego pragnie złoy ww. instytucjom podzikowania za uprzejmo oraz profesjonaln pomoc w przeprowadzeniu bada. Ponadto dzikujemy za zaangaowanie w organizacj bada nastpujcym osobom: Mgr Joanna Dec Mgr Ewa Domaradzka Mgr Sylwia Gód Mgr Marina Hulia Prof. Zbigniew Izdebski Prof. Witold Nieciuski Mgr Ewa Oleksiejczuk Ks. Edward Osiecki Mgr Zofia Rudziska Mgr Ewa Trbiska Dr Roman Wasylewski

4 4 SPIS TRECI I. WPROWADZENIE. MIGRANCI W POLSCE II. PROCES BADAWCZY... 7 DOBÓR MIAST... 7 KOMPOZYCJA GRUP FOKUSOWYCH... 9 DOBÓR RESPONDENTÓW...10 ORGANIZACJA ZOGNISKOWANYCH WYWIADÓW GRUPOWYCH ORAZ INDYWIDUALNYCH WYWIADÓW POGŁBIONYCH...13 III. POLSKA W OCZACH IMIGRANTÓW...15 IV. DYSKRYMINACJA INSTYTUCJONALNA PRACA...23 ROZWIZANIA FORMALNO-PRAWNE REGULUJCE UZYSKANIE PRZEZ CUDZOZIEMCÓW ZEZWOLENIA NA PRAC...23 ORGANIZACJA PRACY URZDÓW PRACY...25 STOSUNEK URZDNIKÓW URZDÓW PRACY DO CUDZOZIEMCÓW...26 STANOWISKO KORPORACJI ZAWODOWYCH...27 V. DYSKRYMINACJA INSTYTUCJONALNA EDUKACJA...29 OTWARTO SZKÓŁ I UCZELNI NA PRZYJCIE DZIECI I MŁODZIEY CUDZOZIEMCÓW...30 STOSUNEK ADMINISTRACJI PLACÓWEK EDUKACYJNYCH DO UCZNIÓW I STUDENTÓW...30 STOSUNEK NAUCZYCIELI, PROFESORÓW, KADRY NAUCZAJCEJ DO UCZNIÓW I STUDENTÓW...31 TRE PROGRAMÓW SZKOLNYCH I EFEKTYWNO NAUCZANIA...32 VI. DYSKRYMINACJA INSTYTUCJONALNA: POLICJA, STRA MIEJSKA, KONTROLERZY BILETÓW, URZD WOJEWÓDZKI, SŁUBA ZDROWIA...34 VII. RASIZM I SKRAJNA PRAWICA...38 POLITYCY, PARTIE POLITYCZNE WOBEC CUDZOZIEMCÓW...38 OBRAZ CUDZOZIEMCÓW W PRZEKAZIE MEDIALNYM...39 VIII. STRATEGIE RADZENIA SOBIE Z DYSKRYMINACJ...42 IX. MOLIWO WIELOKULTUROWEGO OBYWATELSTWA...45 X. PODSUMOWANIE...47 STRESZCZENIE...51 ZAŁCZNIKI...53 ZAŁCZNIK NR 1 PLAN ZOGNISKOWANYCH WYWIADÓW GRUPOWYCH I WYWIADÓW INDYWIDUALNYCH.53 ZAŁCZNIK NR 2 KWESTIONARIUSZE WYWIADU REKRUTACYJNEGO...55 ZAŁCZNIK NR 3 PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ ZOGNISKOWANEGO WYWIADU GRUPOWEGO...73 ZAŁCZNIK NR 4 TEST NIEDOKOCZONYCH ZDA (GRUPA W4 UCZNIOWIE)...78 ZAŁCZNIK NR 5 UPOWANIENIE ANKIETERA PRZEDSTAWIANE RESPONDENTOWI...79 ZAŁCZNIK NR 6 WZÓR ZAPROSZENIA NA ZOGNISKOWANY WYWIAD GRUPOWY...80

5 5 I. WPROWADZENIE. MIGRANCI W POLSCE. 1 W okresie od zakoczenia II wojny wiatowej do chwili rozpoczcia głbokich przemian politycznych, gospodarczych i społecznych w latach 1989/1990, społeczestwo polskie było jednym z najbardziej jednorodnych pod wzgldem etnicznym na wiecie. Przemiany lat 90. nie spowodowały głbokich zmian w strukturze etnicznej naszego kraju, jednake pojawiły si znaczce strumienie imigracyjne. Wpłynło na to otwarcie granicy wschodniej dla ruchu turystycznego. Ze wzgldu na coraz silniejsze wizanie si Polski ze strukturami zachodnimi nasz kraj okazuje si by atrakcyjnym miejscem kształcenia i pobytu. Oficjalne dane dotyczce migracji prezentuj ograniczony obraz problemu, a precyzyjne okrelenie rozmiarów strumieni imigracyjnych nie jest w istocie moliwe. Brakuje równie informacji o cechach demograficznych, społecznych i ekonomicznych migrantów. Rynek pracy w Polsce wolny od cudzoziemców a do 1990 r., wytworzył rozległy segment, który jest przez wszystkim nastawiony na zatrudnianie pracowników-migrantów, cho głównie nieformalnie (bez wymaganego zezwolenia). Zaistniała te nowa forma mobilnoci midzynarodowej w Europie rodkowej (w tym w Polsce) migracje niepełne. W ostatnich latach napływa do Polski rocznie 3-5 milionów cudzoziemców, którym mona przypisa t form. Ok. 20 tysicy cudzoziemców pracuje legalnie, natomiast nielegalnie według szacunków ok tysicy, przy czym szacunki te nie uwzgldniaj pracy na targowiskach (niektórzy twierdz, e ogólna liczba imigrantów wynosi od 0,5 do 1,5 miliona - wliczajc turystów handlowych; uwaa si jednak, i ostatnia z podanych liczb jest dalece przesadzona). Struktura imigracji ze Wschodu jest zdecydowanie odmienna do imigracji z Zachodu. Według szacunków liczba nielegalnie pracujcych w Polsce przybyszów z b. ZSRR wynosi ponad 300 tysicy osób. Pojawiły si take dwa nowe i wyrane skupiska narodowe migrantów osiedlajcych si w Polsce: Ormian i Wietnamczyków. Ostatnio przybywa take coraz wicej imigrantów z Turcji (otwierajcych przede wszystkim barki z kebabem). Ich liczba nie jest dua, tym niemniej z racji profesji dostrzega si ich zwłaszcza w wikszych miastach. Ze wzgldu na brak informacji, równie liczb cudzoziemców przybywajcych z Zachodu mona tylko szacowa (na 10 do 15 tysicy osób). S to zarówno niderlandzcy 1 na podst. Workpackage 1 Discriminatory Landscape Poland

6 6 rolnicy na uławach i Pomorzu, jak równie członkowie zarzdów spółek giełdowych czy zagranicznych banków. Warto take wspomnie, i od pocztku lat 90. prawie dwukrotnie wzrosła (nominalnie) liczba studentów-obcokrajowców i w roku akademickim 2001/02 wyniosła ona osób. Według GUS 72% studentów wywodziło si z pastw europejskich, w tym ponad połowa z byłego ZSRR. Problem imigrantów nie jest w Polsce zbyt czsto obecny w debacie publicznej i co za tym idzie raczej nie tworzy si wokół niego klimatu zagroenia jak to ma miejsce w niektórych krajach. Wynika to w duej mierze z cigle jeszcze relatywnie niskiej liczby imigrantów w Polsce, zwłaszcza w stosunku do krajów Europy Zachodniej. Poszczególne grupy imigrantów powszechnie kojarzone s z konkretnymi zajciami (zawodami), np. obywatele byłego ZSRR (z drobnym handlem, czsto nielegalnym), Wietnamczycy (z gastronomi lub handlem odzie), przybysze z krajów zachodnich z działalnoci biznesow itd. Zwłaszcza w kontekcie podziału na Europ Wschodni i Zachodni wystpuj pewne uprzedzenia (wynikajce raczej z szerszego kontekstu historycznego) w stosunku do przedstawicieli tej pierwszej grupy. Nie istniej ani dane ani opracowania naukowe na temat dyskryminacji instytucjonalnej w Polsce, jednake w prasie niekiedy odnotowuje si przypadki dyskryminacyjnego stosunku urzdów do cudzoziemców. Badania socjologiczne przeprowadzone wród imigrantów w ramach Subprojektu II. Programu Xenophob pozwoliły na uzyskanie wielu interesujcych informacji dotyczcych m.in. stosunku polskich instytucji (w obrbie rynku pracy i edukacji, ale nie tylko) do rónych kategorii cudzoziemców w ich odbiorze. W trakcie zogniskowanych wywiadów grupowych poruszono take kwestie zwizane z ogólnym klimatem w kraju dotyczcym imigrantów ( na ulicy, w mediach, w wystpieniach polityków).

7 7 II. PROCES BADAWCZY W ramach Workpackage 2 w Polsce wykorzystano trzy metody zbierania danych od imigrantów: rekrutacyjne wywiady kwestionariuszowe, zogniskowane wywiady grupowe, wywiady indywidualne (pogłbione). Badania zrealizowano w trzech miastach: Warszawie (województwo mazowieckie, Polska centralna), Zielonej Górze (województwo lubuskie, Polska zachodnia) oraz Lublinie (województwo lubelskie, Polska wschodnia) w maju i czerwcu 2003 r. Dobór miast Decyzja co do doboru miast na potrzeby projektu podjta została w wyniku wielu spotka i dyskusji w polskim Zespole Badawczym. Jedynie wybór Warszawy, stolicy, miasta połoonego w centralnej Polsce był bezdyskusyjny. W Warszawie i okolicach skoncentrowana jest wikszo obcokrajowców przyjedajcych do Polski. W roku 2000, około połowy z pozwole na prac dla cudzoziemców wydano w Warszawie. Zakłada si take, i obcokrajowcy przebywajcy lub pracujcy w Polsce nielegalnie, równie czciej ni inne miejsca wybieraj stolic i jej okolice. W latach ponad 40% wiz wydano osobom, które za cel podróy obrały województwo mazowieckie. Warszawa liczy ok. 1,5 miliona mieszkaców. Rynek pracy (legalny bd nielegalny) jest tu stosunkowo pojemny, zwłaszcza w porównaniu do innych rejonów Polski. Wystpuje tu najnisza w skali kraju stopa bezrobocia (6,2%), przy czym w całym województwie mazowieckim wynosi ona 13,8% (równie najnisza w skali innych województw; dla porównania stopa bezrobocia w skali całego kraju wynosi ok. 18%-19%). Do Warszawy przyjedaj zarówno osoby migrujce za chlebem jak i przedstawiciele biznesu pracujcy w siedzibach firm zagranicznych. W stolicy mieci si najwikszy w Europie bazar (usytuowany na stadionie sportowym), na którym pracuje wielu imigrantów z Europy Wschodniej, Afryki czy Azji. Zielona Góra to miasto połoone w zachodniej czci Polski, niedaleko granicy z Niemcami. Liczy ponad 119 tys. mieszkaców. W województwie lubuskim wystpuje jedna z najwyszych stóp bezrobocia w kraju (ponad 25%), przy czym w samej Zielonej Górze bezrobocie rejestrowane jest nisze tj. 13,4 %.

8 8 Lublin i okolice to specyficzne miejsce z uwagi na blisko granicy wschodniej Polski. W samym Lublinie mieszka ok. 356, 5 tysica osób. Stopa bezrobocia wynosi tu 11,3%, przy czym dla całego województwa lubelskiego jest to 15,2%. Lublin jest znaczcym orodkiem akademickim połoonym po prawej stronie Wisły i odgrywa role metropolitaln w południowo-wschodniej czci naszego kraju. Dwa znaczce orodki uniwersyteckie (KUL oraz UMCS) powoduj, i czsto przybywaj tu studenci z byłego ZSRR w tym znaczca liczba Polaków obywateli Ukrainy. Dla porównania, o ile Białystok stanowi istotny etap na drodze imigrantów z Federacji Rosyjskiej oraz Białorusi, to o tyle Lublin jest wanym punktem tranzytowym z Ukrainy i południowych republik byłego ZSRR. Dla pełnej charakterystyki Lublina warto doda, i jest to jedno z nielicznych miast w Polsce, w którym istnieje orodek dla imigrantów (uchodców). Ju sam fakt powołania do ycia takiej instytucji wiadczy o tym, e miasto Lublin z licznymi cudzoziemcami staje si ponownie wielokulturowe a cudzoziemcy stanowi w nim istotny fragment ycia społecznego 2. W województwie lubelskim kwitnie handel przygraniczny, szczególnie za spraw mieszkaców byłych republik ZSRR, którzy bywa, i maj szczególnie w tych okolicach opini przemytników lub członków mafii. Ciekawym jest, i w zwizku z takimi opiniami (według niektórych doniesie prasowych), wielu przybyszów zza wschodniej granicy pragncych osiedli si w Polsce, mimo wspomnianej otwartoci Lublina, docelowo szuka dla siebie miejsca raczej bliej zachodniej granicy Polski. Jak wynika z powyszej krótkiej charakterystyki dobranych miast, przeprowadzenie bada w Warszawie było nieodzowne. Głównym kryterium doboru pozostałych miast było ich połoenie geograficzne (blisko granicy wschodniej i zachodniej Polski). Załoono, i takie połoenie (i idcy za tym klimat społeczno-kulturowy) moe by zmienn rónicujc wzajemnie te miasta pod wzgldem sytuacji mieszkajcych tam cudzoziemców. Zdecydowano si na dobór miast powyej 100 tysicy mieszkaców, gdy do innych miejsc imigranci docieraj o wiele rzadziej. Sytuacja na rynku pracy w badanych miastach jest zbliona (i w skali całego kraju bd województw, w których si mieszcz relatywnie nienajgorsza, chocia zwłaszcza w przypadku Zielonej Góry stopa bezrobocia jest wysoka). Uwzgldniajc jednak Warszaw, sytuacja na rynku pracy jest równie istotn zmienn rónicujc dwa pozostałe miasta i stolic. 2 Raport czstkowy z grupy L1 - Lublin, Grupa swobodna

9 9 Kompozycja grup fokusowych Jako, e - o czym była mowa powyej - w Warszawie mieszka zdecydowanie najwiksza liczba imigrantów w stosunku do innych miast w Polsce i ich zrónicowanie wydaje si równie najwiksze, zdecydowano si przeprowadzi tu najwicej zogniskowanych wywiadów grupowych (6). Liczebno grup warszawskich wahała si od 7 do 12 osób. W pozostałych miastach zdecydowano si przeprowadzi po 1 wywiadzie fokusowym, jednake z zastrzeeniem, e grupy maj by liczne (w granicach dopuszczalnych przez zasady metodologii badawczej) i moliwie rónorodne (zwłaszcza pod wzgldem kraju pochodzenia uczestników) 3. W Warszawie dokonano nastpujcej kategoryzacji grup: Grupa I Grupa II W1 Elity pozaeuropejskie ( Non-European Highly Educated) W2 Studenci obcego pochodzenia Grupa III W3 Elity europejskie (European Highly Educated) Grupa IV W4 Uczniowie (gimnazjum, liceum) obcego pochodzenia Grupa V W5 Pozaeuropejskie warstwy gorzej wykształcone ( Non-European Less Highly Educated) Grupa VI W6 Europejskie warstwy gorzej wykształcone ( European Less Highly Educated) Pod umownym pojciem Europejczycy rozumiano osoby wywodzce si z kultury zachodniej (take np. z Ameryki Północnej) o cechach kulturowych i antropologicznych pozwalajcych w wikszym stopniu wtopi si w polskie społeczestwo. Nie-europejczycy to przede wszystkim przybysze z Azji i Afryki zarówno kulturowo jak i pod wzgldem cech zewntrznych rónicy si znacznie od Polaków, mogcy cigle jeszcze budzi w Polsce ciekawo (cho na pewno w coraz mniejszym stopniu). Podział według osi Europejczycy / nieeuropejczycy oraz gorzej / lepiej wykształceni pozwolił na wyodrbnienie czterech grup. Uwzgldniono w ten sposób zarówno rónice dotyczce stopnia innoci imigrantów (zarówno kulturowej jak i fizycznej, czyli łatwo dostrzegalnej) jak i poziomu ich wykształcenia bd rodzaju wykonywanego zawodu (jeeli uwzgldnienie kryterium formalnego wykształcenia okazało si bardzo trudne, jak w grupie W6 patrz poniej). Pocztkowo brano take pod 3 Szczegóły dotyczce wszystkich grup fokusowych zawiera załcznik nr 1

10 10 uwag podział na Europejczyków wschodnich i zachodnich (ich sytuacja w Polsce jest bardzo róna - co wykazały take niniejsze badania), z zamiaru tego jednake zrezygnowano decydujc si na konfrontacj przedstawicieli tych dwóch grup w tej samej dyskusji. Ponadto zdecydowano si na stworzenie dwóch całkowicie odmiennych wzajemnie grup składajcych si z ludzi młodych (Youth groups), tj. studentów (W2) oraz uczniów (W4). W Zielonej Górze i Lublinie (Grupa Z1 i L1) podjto decyzj o do swobodnej kompozycji grup. Jako, e wszystkie grupy warszawskie były skategoryzowane przede wszystkim według kraju (kontynentu) pochodzenia oraz poziomu wykształcenia, ciekawym z punktu widzenia badawczego było odejcie od tych podziałów i skonfrontowanie rónych kategorii respondentów niezalenie od dzielcych ich rónic kulturowych. We wszystkich grupach zdecydowanie dominowali imigranci w pierwszym pokoleniu (ich jest te w Polsce najwicej nieporównywalnie do pozostałych). Wród respondentów zdarzały si take osoby polskiego pochodzenia. W kilku przypadkach pojawili si take respondenci posiadajcy polskie obywatelstwo (znaturalizowani bd od urodzenia). Dobór respondentów Dobór respondentów do wszystkich grup przebiegał w sposób cile zorganizowany. Bezporednio po rozpoczciu Workpackage 2 i okreleniu wytycznych stworzono kilkuosobowy zespół łowców pozyskujcych respondentów rónymi metodami. Kryterium doboru dotyczcym wszystkich grup była znajomo jzyka polskiego przez respondenta. Pierwsz wykorzystan metod były bezporednie kontakty z obcokrajowcami w Polsce (take zorganizowanymi bd włanie organizujcymi si). W ten sposób, bazujc przede wszystkim na kontaktach osobistych łowców, a take kontaktach z powstajcym Stowarzyszeniem Literatów Zagranicznych w Polsce (którzy jednoczenie pracuj zawodowo w rónych dziedzinach), udało si pozyska 10 uczestników grupy W1 ( Non-European Highly Educated). Wywiady rekrutacyjne przeprowadzono z 13 osobami jednej nie zaproszono na fokus (z racji duej iloci chtnych), jedna spóniła si kilkadziesit minut i zdecydowano si przeprowadzi z ni indywidualny wywiad pogłbiony (in-depth interview), jedna nie dotarła. Jeden respondent z grupy W1 urodził si w Polsce (w małestwie polskowietnamskim).

11 11 Dziki zaangaowaniu w Workpackage 2 pracownika naukowego innej uczelni (profesor socjologii - metodologa ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie) oraz studentek Uniwersytetu Warszawskiego majcych kontakty ze studentami zagranicznymi mieszkajcymi w warszawskich akademikach, udało si skompletowa 12-osobow grup studentów zagranicznych z rónych uczelni (Uniwersytet Warszawski, Szkoła Główna Handlowa, Politechnika Warszawska, Akademia Medyczna) i rónych kierunków. W przypadku grupy W3 (European Highly Educated), liczcej 12 osób wykorzystano głównie kontakty prywatne członków Zespołu. Przeprowadzono 15 wywiadów rekrutacyjnych. W grupie znalazł si jeden repatriant. W skompletowaniu grupy W4 (uczniowie, 6 osób) pomogły kontakty z dwiema szkołami rednimi społeczn (skd pozyskano uczniów pochodzenia rosyjskiego, ukraiskiego i irackiego) i publiczn (skd pozyskano uczniów pochodzenia wietnamskiego). W tym przypadku przeprowadzono 10 wywiadów rekrutacyjnych. Wród respondentów znalazł si jeden ucze urodzony w Polsce i jeden mieszkajcy tu od trzeciego roku ycia. Dobór uczestników do grupy W5 ( Non-European Less Highly Educated) okazał si najtrudniejszym zadaniem w ramach Workpackage 2 w Polsce. Przede wszystkim bardzo trudno było znale takie osoby stanowi bardzo znikom liczb, zwłaszcza w stosunku do innych grup. Poza tym nawet do tych, którzy mieszkaj w Polsce bardzo trudno jest dotrze, nie mówic ju o przekonaniu ich do udziału w tego typu badaniach (s tu zwykle nielegalnie). W tym miejscu warto zaznaczy, e osoby, które wedle wszelkich obserwacji mona było zaliczy do grupy pozaeuropejskich warstw gorzej wykształconych (np. na podstawie wykonywanego zawodu), okazywały si czsto osobami z wyszym wykształceniem, które jednake z rónych przyczyn wykonuj zawody nie wymagajce wysokich kwalifikacji (np. praca w barze lub na bazarze). Przeprowadzono 13 wywiadów rekrutacyjnych, w wyniku czego na wywiadzie fokusowym pojawiło si 7 osób. Najbardziej skuteczn metod doboru okazał si kontakt z ksidzem katolickim posiadajcym szerokie kontakty z cudzoziemcami w Polsce (przede wszystkim w rodowisku wietnamskim, ale take z osobami pochodzcymi z Afryki). Poza tym starano si pozyska uczestników na ulicy (bazary, barki itp.), co okazało si bardzo trudne, jednake nie beznadziejne. W ten sposób udało si zaprosi pracownika barku z kebabem, pochodzcego z Iraku, jak si okazało doktora nauk ekonomicznych. Kilku respondentom o interesujcych dowiadczeniach (z Armenii), w celu zachcenia ich do udziału w badaniach, zaproponowano transport samochodowy z miejsca zamieszkania (pod Warszaw) na miejsce dyskusji i z powrotem, ale nawet to okazało si bezskuteczne (propozycj tak zgłoszono osobom nielegalnie

12 12 przebywajcym w Polsce; przyczyn odmowy była niemono zwolnienia si z pracy - oczywicie nielegalnej). Jako, i trzymanie si cile kryterium formalnego wykształcenia okazało si bardzo trudne, jako dodatkowe i decydujce kryterium doboru uczestników, przyjto tu rodzaj wykonywanego zawodu (a take stopie jego zgodnoci z wykształceniem). Organizacja grupy W6 ( European Less Highly Educated), a szczególnie dotarcie do tak okrelonej grupy respondentów okazały si zadaniem relatywnie prostym. Badanie fokusowe odbyło si w grupie 9 osobowej, skompletowanej zarówno na ulicy (zwłaszcza na warszawskim bazarze, na którym handluj imigranci zza wschodniej granicy) jak i poprzez kontakty członków Zespołu Badawczego. Przeprowadzono 20 wywiadów rekrutacyjnych. W dwóch przypadkach podobnie jak w grupie W5, zaproponowano respondentom (tym razem z Ukrainy) transport samochodowy z miejsca zamieszkania (pod Warszaw) na miejsce bada i z powrotem. Tym razem po przedstawieniu takiej propozycji, wyrazili oni zgod na udział w dyskusji; niestety w dniu badania nie pojawili si w umówionym miejscu. W skompletowaniu grup fokusowych w miastach pozawarszawskich pomogła współpraca z Instytutem Pedagogiki Społecznej Uniwersytetu Zielonogórskiego (Grupa Z1) oraz Policealn Szkoł Słub Społecznych w Lublinie (Grupa L1). W przypadku grupy Z1 uczestnicy rekrutowani byli w barkach wietnamskich, tureckich, ukraiskich (pracownicy gastronomii), za porednictwem Kolegium Jzykowego Uniwersytetu Zielonogórskiego (studenci) oraz przez własne kontakty pracowników współpracujcych z zespołem warszawskim. Przeprowadzono 14 wywiadów rekrutacyjnych na wywiadzie pojawiło si 12 osób (w tym 4 pochodzenia polskiego). W przypadku grupy L1 uczestnicy rekrutowani byli poprzez prywatne kontakty współpracowników Zespołu Badawczego z Lublina, a take metod kuli nieniej (osoby rekrutowane polecały kolejnego respondenta - zwykle swojego krewnego, w zwizku z czym w dyskusji fokusowej wziły udział 4 rodziny). Przeprowadzono 15 wywiadów wstpnych, z czego na dyskusji pojawiło si 11 uczestników z krajów byłego obozu komunistycznego. W tym miejscu warto wyjani dlaczego w niektórych przypadkach przeprowadzono tak du ilo wywiadów rekrutacyjnych (zwłaszcza w przypadku grupy W6 ale nie tylko właciwie w kadej grupie wywiadów rekrutacyjnych było wicej ni uczestników dyskusji grupowej). Przyczyn przyjcia takiej strategii nie była tylko ch zabezpieczenia si przed nieprzybyciem czci respondentów. Cz wywiadów prowadzona była z respondentami zdecydowanymi na udział w fokusie (prawdopodobiestwo przybycia było wic bardzo wysokie), cz prowadzono pomimo duego sceptycyzmu respondenta co do udziału w dyskusji ankieter podejmujc si przeprowadzenia wywiadu był wic wiadomy bardzo

13 13 duego prawdopodobiestwa nieprzybycia respondenta. Decydowano si jednak na wywiad wstpny (szczególnie w przypadku respondentów z dowiadczeniami bardziej interesujcymi z punktu widzenia badawczego), poniewa istniała moliwo, i w jego wyniku respondent bdzie bardziej skłonny do przybycia na fokus (i rzeczywicie kilka razy ta strategia sprawdziła si). Wiksza liczba wywiadów rekrutacyjnych umoliwiała take wiksze pole manewru przy okrelaniu ostatecznego składu grup. Wywiady wstpne były do rozbudowane - trwały ok min.. Poza pytaniami o podstawowe informacje takie jak kraj pochodzenia, wiek, wykształcenie, zawód (zatrudnienie), stan cywilny, czas pobytu w Polsce respondenta, zawierały m.in. pytania o motywy przyjazdu do Polski, plany dotyczce pozostania w Polsce bd jej opuszczenia, ogólne dowiadczenia zwizane z kontaktem z polskimi instytucjami, kontakty z organizacjami załoonymi w Polsce przez rodaków respondenta itp. Przygotowano trzy rodzaje kwestionariuszy wywiadu (dla osób dorosłych, dla studentów i dla uczniów) dostosowane do specyfiki danej grupy. Wywiady prowadzono na kilka / kilkanacie dni przed fokusem i zwykle koczyły si one wrczeniem respondentowi osobistego zaproszenia na dyskusj grupow (jeeli spełniał kryteria doboru do danej grupy). Miało to powodowa wstpne wytworzenie si pewnej wizi pomidzy ankieterem a respondentem (wzbudzenie zaufania tego ostatniego), a take poczucie wstpnego zaangaowania si respondenta w problematyk (jak powiedział w trakcie wywiadu respondent z Wietnamu: to nasza wspólna sprawa), co mogło zwiksza stopie motywacji do udziału w dyskusji grupowej. Zastosowano wic metod małych kroków. W razie ewentualnego przybycia zbyt wielu uczestników (co si nie zdarzyło), z wybranymi osobami planowano przeprowadzenie wywiadu indywidualnego. Organizacja zogniskowanych wywiadów grupowych oraz indywidualnych wywiadów pogłbionych Wszystkie wywiady fokusowe przeprowadzono w profesjonalnych salach fokusowych (fokusowniach) wyposaonych w odpowiedni sprzt rejestrujcy (video, w kilku przypadkach posiłkowano si dodatkowo rejestracj audio) oraz lustra weneckie, za którymi siedzieli obserwatorzy z Zespołu Badawczego. Zdecydowano si na współprac z moderatork posiadajc kilkuletnie dowiadczenie w prowadzeniu zogniskowanych wywiadów grupowych i jej powierzono moderowanie dyskusji (po szczegółowym przedstawieniu problematyki badawczej projektu).

14 14 Dyskusje fokusowe (prowadzone w jzyku polskim) trwały rednio 2,5 godziny, z przerw, w trakcie której mona było m.in. wymieni uwagi z moderatork, sugerujc jej dalszy przebieg moderowania. Uczestnikom zapewniono skromny poczstunek oraz napoje, ponadto kady z respondentów otrzymał wynagrodzenie za udział w dyskusji (80 zł 20 euro). Po zakoczeniu kadej dyskusji fokusowej wybierano jednego lub dwóch uczestników do wywiadu indywidualnego (w doborze bardzo pomagała bieca obserwacja prowadzona przez członków Zespołu Badawczego zza lustra weneckiego). Uczestnicy wywiadów indywidualnych wybierani byli według jednego z poniszych kryteriów: - Mówił/a ciekawie w trakcie dyskusji grupowej i mona było odnie wraenie, e moe powiedzie jeszcze wicej w wywiadzie indywidualnym - W trakcie dyskusji grupowej był/a skrpowany/na, mona było odnie wraenie, e ma co ciekawego do powiedzenia, ale raczej podczas indywidualnego kontaktu Łcznie przeprowadzono 11 swobodnych wywiadów indywidualnych, trwajcych od 25 minut do 1 godz. i 15 minut. Ponadto w przypadku grupy uczniów (W4) posłuono si w trakcie zogniskowanego wywiadu grupowego technik projekcyjn testem niedokoczonych zda.

15 15 III. POLSKA W OCZACH IMIGRANTÓW Badani respondenci mieli zrónicowane opinie na temat stosunku społeczestwa polskiego do cudzoziemców. Czsto uczestnicy wywiadów niechtni byli uogólnianiu: Niektórzy s przykrzy, a niektórzy mili (Respondentka z Zimbabwe) 4 ; Nie mona tak ogólnie powiedzie, czy Polacy s otwarci na cudzoziemców. To zaley od osoby, od wieku, od wykształcenia, od jego miejsca zamieszkania... (Respondenta z Albanii) 5. Respondenci czsto twierdzili, e stosunek do cudzoziemców bardzo rónicuj takie cechy jak poziom wiedzy, kultury osobistej, i to czy zwyczajnie jest to człowiek dobry czy zły. Inne opinie czsto stały ze sob w sprzecznoci, np. w opinii respondentki z Rosji młodzi ludzie s zdecydowanie mniej ksenofobicznie nastawieni ni ludzie starsi 6, a w opinii respondentki z Armenii która generalnie bardzo pozytywnie wypowiadała si o yciu w Polsce i Polakach jeeli ju mówi o przejawach nietolerancji, to raczej dotycz one ludzi młodych 7. Generalizujc, rozmówcy z krajów zachodnich (grupa ta w Polsce składa si właciwie wyłcznie z osób dobrze wykształconych, o wysokim statusie społecznym) w wikszoci postrzegaj Polsk jako kraj przyjazny cudzoziemcom: (...) w Polsce cudzoziemcy s traktowani bardzo dobrze (Respondent z USA) 8. Przybysze z Europy Wschodniej, czciej mieli gorsze dowiadczenia, co wie si z odmiennym postrzeganiem w Polsce cudzoziemców z Europy Wschodniej i Zachodniej (o czym poniej). Nawet ci, którym powiodło si, nie odczuwaj marginalizacji i dalecy s od uogólnie na temat Polski i Polaków, równie wspominali o przykrych sytuacjach, kiedy czuli si gorzej traktowani z racji pochodzenia - zwłaszcza przez osoby niewykształcone. O podziale na przybyszów ze Wschodu (zwłaszcza Europy Wschodniej) i z Zachodu mówili zarówno imigranci z Europy Wschodniej (a take innych krajów zaliczanych do byłego obozu socjalistycznego), jak i przybysze z krajów zachodnich, osoby z wykształceniem wyszym jak i gorzej wykształcone, dorosłe jak i uczniowie, respondenci w grupach warszawskich jak i pozawarszawskich. Badani sami zwracali uwag na odmienne traktowanie cudzoziemców w Polsce w zalenoci od kraju, z którego pochodz, mówili o podziwianiu przez Polaków obywateli pastw zachodnich, i odnoszeniu si z wyszoci do 4 Raport czstkowy z grupy W2 - Studenci 5 tame 6 tame 7 Zapis wywiadu indywidualnego w grupie W1 (2) - Elity pozaeuropejskie ( Non-European Highly Educated) 8 Transkrypcja z grupy W3 - Elity europejskie (European Highly Educated)

16 16 przybyszy ze Wschodu Twierdzili, i Polacy czsto stereotypowo sdz, i imigranci ze wschodu przyjedaj do Polski tylko po to, aby tu nielegalnie handlowa albo pracowa na czarno : Ja miałam sytuacj, e z koleank, te z Albanii, siedzimy w dyskotece z dwoma chłopakami z Włoch. I jak powiemy, e te jestemy z Włoch i rozmawiamy z tymi chłopakami po włosku, to ogólnie inaczej nas odbieraj ni jak powiemy, e jestemy z Albanii. (...) Jeeli powiesz, ze jeste z Włoch i rozmawiasz po włosku, to z takim podziwieniem patrz na ciebie. (...) A jeeli powiesz, e jeste z Albanii, to reakcji po prostu adnej nie ma (Respondentka z Albanii) 9 ; (...) Polacy bardzo negatywnie s nastawieni do ludzi ze Wschodu. Przewanie ta grupa osób słabiej wykształconych (...) od razu maja podejcie, e jeste ze Wschodu albo przyjechałe handlowa albo nie wiem... nielegalny biznes (Respondent z Białorusi) 10 ; zauwayłem, e dla ludzi z Europy i Stanów jest o wiele łatwiej ni dla ludzi z Rosji czy Ukrainy (Respondent z USA) 11. Problemem dla imigrantów z krajów byłego ZSRR jest take wrzucanie ich przez Polaków do jednego worka i okrelanie jednym mianem nacechowanym negatywnie: ruski. Zarówno osoby z wyszym wykształceniem, gorzej wykształcone, studenci jak i uczniowie twierdzili, e Polacy s niedouczeni, nie dostrzegaj rónic pomidzy Ukrain, Rosj a np. Białorusi czy nawet Armeni i wszystkich uwaaj za osoby tego samego pochodzenia: (...) a tak generalnie, to przecitnie Polacy to nie duo wiedz.(...) Np. taka rozmowa. Pyta: <Skd jeste?> Mówi: <Z Armenii.>, < A... ja te byłem w Ukrainie>. Bardzo mało jest osób, które postrzega mnie Ormiank jako Ormiank z Armenii. Oni mnie traktuj jak rusk (Respondentka z Armenii) 12 ; W Kirgizji byłam Polka, w Polsce jestem Rosjank (Respondentka impatriantka z Kirgizji) 13. Notabene ciekaw uwag miała respondentka z Ukrainy, mówic, i na Ukrainie (po odzyskaniu niepodległoci) take pojawiło si pejoratywne okrelenie Ruski. 14 Problemem dla respondentów bywa take fakt, e ich ojczyzny czsto postrzega si w Polsce nie tylko jako kraje biedne, ale take jako kraje bardzo zacofane: Ukraina daleko od Polski nie uciekła, tam s uniwersytety, a dzieci pytaj czy wy w ogóle macie telewizj? (...) Potem skutkuje to w dorosłym yciu. (Respondentka z Ukrainy) 15. Warto nadmieni, e 9 Raport czstkowy z grupy W2 - Studenci 10 tame 11 Transkrypcja z grupy W3 - Elity europejskie (European Highly Educated) 12 Wywiad indywidualny w grupie W1 - Elity pozaeuropejskie ( Non-European Highly Educated) 13 Raport czstkowy z grupy Z1 - Zielona Góra, Grupa swobodna 14 Raport czstkowy z grupy L1 - Lublin, Grupa swobodna 15 Transkrypcja z grupy W6 - Europejskie warstwy gorzej wykształcone ( European Less Highly Educated)

17 17 pomimo, e w wielu wypowiedziach słycha gorycz spowodowan tak generalizacj dotyczc przybyszów ze Wschodu, fakt ten niekoniecznie powoduje, i imigranci postrzegaj Polsk jako kraj nietolerancyjny. Ponadto respondenci stwierdzali niekiedy, e takie stereotypowe postrzeganie obcokrajowców zmienia si zazwyczaj w sytuacji bliszego kontaktu osobistego: Moim zdaniem jest to tylko taka pierwsza reakcja, bo póniej jak si poznaje człowieka... jak widzi si jego osobisty poziom, to si ten podział... zmienia si (Respondentka z Rosji) 16. Naley take zaznaczy, i niektórzy przybysze z Europy Wschodniej, postrzegaj Polaków jako ludzi niechtnych do zawierania bliszych wizi (nie tylko z obcokrajowcami), jednake wi t cech nie tyle z niechci do cudzoziemców co przede wszystkim z zachodnim stylem ycia : No powiedziałabym, e tak, to znaczy Polacy nie daj si wej w bardzo głbokie wizi, to ju tak bliej tak Europy tamtej takiej zachodniej (Respondentka z Ukrainy) 17. Równie inni respondenci narzekali na pewn powierzchowno ich kontaktów z Polakami, jednake sporo respondentów twierdziło take, i ma wród Polaków wielu przyjaciół: Prawie nie mam kolegów w Stanach tutaj, wszyscy s Polakami, poznani podczas pracy (Respondent z USA) 18 Przybysze z krajów pozaeuropejskich, posiadajcy wyszy status społeczny, ocenili Polsk jako kraj, w którym panuje atmosfera umiarkowanej tolerancji wobec cudzoziemców. Wikszo wykształconych imigrantów z krajów pozaeuropejskich dowiadczyła jedynie sporadycznych przykroci. Zdarzaj si przypadki zaczepek, niekoniecznie odbieranych jako dyskryminacja: Zawsze jest tak, e jak wychodz na ulic, to dzieci na mnie patrz i wołaj: Chinka! (...) I próbuj mówi po chisku ciuciuciuciaciacia. Mnie to raczej mieszy ni złoci... (Respondentka z Wietnamu) 19 ; Problemy nietolerancji s w Polsce niedue zwłaszcza na ulicy i najblisze otoczenie tutaj widz, e wikszo kolegów z Afryki ma wicej ni Wietnamczycy. Nie znaczy, e nie spotykaj. Ja sam spotykam takie mniejsze, e tak powiem, docinki, czy utrudnienia na ulicy, czy w najbliszym otoczeniu (Respondent z Wietnamu) 20. Przybysze z krajów pozaeuropejskich zaliczeni do grupy europejskich warstw gorzej wykształconych, którzy w wypowiedziach ogólnych wyraali si o yciu w Polsce 16 Raport czstkowy z grupy W2 - Studenci 17 Zapis wywiadu indywidualnego w grupie L1 - Lublin, Grupa swobodna 18 Transkrypcja z grupy W3 - Elity europejskie (European Highly Educated) 19 Raport czstkowy z grupy W2 - Studenci 20 Zapis wywiadu indywidualnego w grupie W1 (1) - Elity pozaeuropejskie ( Non-European Highly Educated)

18 18 równie raczej pozytywnie (czuj si całkiem niele; nie jest tak le w Polsce, jest spokojnie; ludzie s bardzo dobrzy; ycie tutaj nie jest tak le, ale nie tak najlepiej 21 ) wspominali o uciliwym zainteresowaniu ludzi na ulicy, gapieniu si z wiksz gorycz: W Zambii nie ma tego, eby kto patrzył na ciebie od pocztku ulicy prawie do koca To si przypomina, e jednak nie jeste u siebie. Takie zainteresowanie. (Respondent z Zambii) 22 ; patrzyłem czy ubranie nie takie, włosy nie tak. Dlaczego mnie obserwuj... (Respondent z Wietnamu) 23. W tym miejscu naley jednak wyróni dwie kwestie. Pierwsza to uciliwo zachowania Polaków powodujcego poczucie innoci przez cudzoziemców (nazwanego przez respondenta z Zambii nietolerancj 24 ), a druga, to rzeczywiste przyczyny takiego zachowania, które wcale nie musi wynika z nietolerancji, a np. ze zwykłej ciekawoci, zainteresowania innoci. Naley pamita, i w Polsce, w porównaniu z krajami Europy Zachodniej, osoby pochodzce z kontynentów pozaeuropejskich stanowi niewielk liczb. Notabene niektórzy respondenci skłaniali si równie do takiego spojrzenia na ten problem. Czarnoskórzy respondenci podjli równie dyskusj o okrelaniu ich mianem Murzyna, twierdzc, i: samo słowo Murzyn jest obelg. Polacy nie rozumiej tego. Dla nas Murzyn oznacza niewolnika. (Respondent z Zairu) 25. Warto nadmieni, i w jzyku polskim słowo Murzyn nie ma takich konotacji jak w angielskim Nigger (potocznie oznacza po prostu osob o ciemnej skórze), a osoby go uywajce mog kompletnie nie zdawa sobie sprawy, e kogokolwiek obraaj. Zauwaył to inny czarnoskóry respondent: samo słowo Murzyn (...) nie jest le. To zaley w jakim znaczeniu ludzie to uywaj (Respondent z Kongo) 26. Notabene, równie respondent z Zairu mówic Polacy nie rozumiej tego, przyznał, i posługiwanie si tym słowem wcale nie musi oznacza uwiadomionego lekcewaenia. Bywa jednak i tak, e zachowanie ze strony Polaków da si odczyta jednoznacznie. Respondenci z tej grupy wspominali o ewidentnych zaczepkach: Chłopaki na ulicy zaczepiali nas. Pytali co robimy w Polsce w takim złym znaczeniu. Doszło do kłótni i bójki (Respondent 21 Raport czstkowy z grupy W5 - Pozaeuropejskie warstwy gorzej wykształcone ( Non-European Less Highly Educated) 22 tame 23 tame 24 tame 25 tame 26 tame

19 19 z Zairu) 27. Problem zaczepek wracał w dyskusji nawet po rozpoczciu nowych wtków: Ja chciałbym wróci do zaczepek na ulicy (...) nie przypominam sobie, eby codziennie nie słysze czarnuch, asfalt. To jest dzie w dzie, powiedzmy szczerze (...) Mówi - id małpy na ulicy (Respondent z Zambii) 28. Kwesti zaczepek wizano czsto z agresj wynikajc z nadmiernego spoycia alkoholu, cho nie zawsze. Agresywne zaczepki nie dotycz jednak tylko osób z krajów pozaeuropejskich tj. o odmiennym wygldzie. Respondentka z Rosji stała si obiektem wrogich spojrze i nieprzyjemnych okrzyków, kiedy jadcy w autobusie pasaerowie zorientowali si, e rozmawia z koleankami po rosyjsku: O patrz ile Ruskich! Patrz pół autobusu ich jedzie! A tutaj Polacy nie maj pracy! 29 Ponadto kobiety z krajów obszaru byłego Zwizku Radzieckiego, bez wzgldu na narodowo, s czsto naraone na natrtne nierzadko wulgarne i ordynarne zaczepki ze strony mczyzn, którzy z góry zakładaj, e s prostytutkami: Jeli zobacz młod dziewczyn z akcentem, to od razu myl, e jest łatwa dziewczyna, ze przyjechała nie do pracy, a do tych celów (Respondentka z Ukrainy) 30 Generalizujc, respondenci mówili o nastpujcych przyczynach negatywnego zachowania wród Polaków: - izolacja Polski w czasach komunizmu przed napływem cudzoziemskiej siły roboczej; brak przyzwyczajenia do obecnoci cudzoziemców (zwłaszcza z krajów azjatyckich i afrykaskich) na ulicy, w pracy, w urzdach - trudna sytuacja ekonomiczna kraju, wysoki poziom bezrobocia, bieda: powoduje to obawy przed zabieraniem przez cudzoziemców miejsc pracy, obcieniem dla cigle znajdujcych si w kryzysie finansów publicznych - niewiedza o innych narodowociach, krajach, kulturach; niski poziom wykształcenia Polaków - szerszy kontekst historyczno-polityczny; szczególnie obciony histori jest stosunek do obywateli z byłych republik Zwizku Radzieckiego; zarówno 120 lat niewoli pod panowaniem Rosji Carskiej jak i 45 lat dominacji Zwizku Radzieckiego i narzuconego systemu komunistycznego jest ywe w pamici Polaków; wszelkie negatywne skojarzenia z Rosj Zwizkiem Radzieckim jako wrogiem i agresorem maj przełoenie na stosunek 27 tame 28 tame 29 Raport czstkowy z grupy W6 - Europejskie warstwy gorzej wykształcone ( European Less Highly Educated) 30 Transkrypcja z grupy W6 - Europejskie warstwy gorzej wykształcone ( European Less Highly Educated)

20 20 do obywateli Białorusi, Ukrainy, Litwy, obecnej Rosji i innych pastw tego regionu; postawa dystansu a nierzadko take wyszoci by moe jest odreagowaniem na historyczne uciemienie Polaków, form protestu wobec zacofania ekonomicznego i cywilizacyjnego krajów byłego obozu komunistycznego. Jeeli chodzi o postrzeganie przez imigrantów miast, w których mieszkaj, raczej nie padały opinie, e dane miasto jest szczególnie nietolerancyjne, aczkolwiek niekiedy respondenci mówili o specyfice swojego miejsca zamieszkania. W grupie studenckiej, osoby, które wczeniej mieszkały w innych polskich miastach dostrzegały pewne rónice na korzy Warszawy. Z drugiej strony słycha było głosy o bardziej pozytywnym stosunku do imigrantów ze strony osób pochodzcych spoza stolicy jako tych, które s bardziej skłonne zrozumie imigrantów: Znam kilku Polaków, którzy nie s z Warszawy, tylko przyjezdni, z innych miast, bo tam te nie ma pracy. Z nimi łatwiej ni z miejscowymi, bo podobny problem nie maj mieszkania, te szukaj pracy. (...) Przyjezdny jest w podobnej skórze. Bardziej ci rozumie (Respondent z Ukrainy) 31. W Zielonej Górze badani zaznaczali, e na obszarze województw przygranicznych istniej silne rónice w stosunku miejscowej ludnoci do cudzoziemców. Twierdzili, e s miejscowoci o charakterze robotniczym, gdzie ludzie niechtnie odnosz si do przybyszów, i s miejscowoci o bardziej metropolitalnym charakterze (Szczecin), gdzie miejscowa społeczno nie zwraca uwagi na pochodzenie etniczne 32. O samej Zielonej Górze, respondentka z Ukrainy wyraziła si nastpujcymi słowami: Zielona Góra to wydaje mi si jeszcze tolerancyjna do wschodnich mieszkaców, bo tutaj sami byli repatrianci pochodzenia ukraiskiego i dlatego bardzo dobrze stosunek do Ukraiców lub do Rosjan jak z Poznania. (Respondentka z Ukrainy) 33. W Lublinie z kolei respondentka z Ukrainy opisała to miasto nastpujcymi słowami: Lublin to jest małe miasteczko, gdzie (...) kada inno jest ju inna po prostu, cały czas mam takie wraenie, mam tak wiadomo, tego, e jestem inna (...) 34. Odnotowa naley take rónice w relacjach uczniowie polscy - uczniowie cudzoziemscy midzy Warszaw a Lublinem i Zielon Gór, czy te innymi miejscowociami, w których uczyły si wczeniej dzieci badanych. W Warszawie prawie nie 31 tame 32 Raport czstkowy z grupy Z1 - Zielona Góra, Grupa swobodna 33 Transkrypcja z grupy Z1 - Zielona Góra, Grupa swobodna 34 Zapis wywiadu indywidualnego w grupie L1 - Lublin, Grupa swobodna

ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r.

ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r. Projekt z dnia 8 listopada 2006 r. ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zada umoliwiajcych

Bardziej szczegółowo

Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna-

Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna- II raport okresowy z ewaluacji projektu: Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna- - Malbork, padziernik 2007 - opracował: Jakub Lobert Projekt dofinansowany przez Ministerstwo Pracy i Polityki

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp... 3 Raport w Liczbach... 3 Powody przyjazu Ukraińców do Polski... 4 Otwartość Polaków na pracowników z Ukrainy...

Spis treści Wstęp... 3 Raport w Liczbach... 3 Powody przyjazu Ukraińców do Polski... 4 Otwartość Polaków na pracowników z Ukrainy... Spis treści Wstęp... 3 Raport w Liczbach... 3 Powody przyjazu Ukraińców do Polski... 4 Otwartość Polaków na pracowników z Ukrainy... 4 Elementy, które zaskoczyły Ukraińców po przyjeździe do Polski... 4

Bardziej szczegółowo

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa.

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Wstp Przy podejciu do planowania adresacji IP moemy spotka si z 2 głównymi przypadkami: planowanie za pomoc adresów sieci prywatnej przypadek, w którym jeeli

Bardziej szczegółowo

Europejski Uniwersytet Wschodni Raport z badań satysfakcji ze studiowania w Lublinie studentów z krajów Partnerstwa Wschodniego.

Europejski Uniwersytet Wschodni Raport z badań satysfakcji ze studiowania w Lublinie studentów z krajów Partnerstwa Wschodniego. Bohdan Rożnowski (KUL) Dorota Bryk (KUL) Europejski Uniwersytet Wschodni Raport z badań satysfakcji ze studiowania w Lublinie studentów z krajów Partnerstwa Wschodniego Abstrakt W ramach projektu Europejski

Bardziej szczegółowo

Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS

Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS prof. dr hab. Stanisław Michałowski Rektor UMCS Cel badań oraz charakterystyka respondentów 1. Badania miały na celu poznanie:

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 21 marca 2005 r. odmawiajca uwzgldnienia wniosku o zobowizanie Zarzdu Banku, do wykrelenia danych osobowych dotyczcych Skarcego z Bankowego

Bardziej szczegółowo

Próbna matura z angielskiego dla grupy klasy IIC (poziom rozszerzony)

Próbna matura z angielskiego dla grupy klasy IIC (poziom rozszerzony) Próbna matura z angielskiego dla grupy klasy IIC (poziom rozszerzony) I. Zdajcy zna: 1) rónorodne struktury leksykalno-gramatyczne umoliwiajce formułowanie wypowiedzi poprawnych pod wzgldem fonetycznym,

Bardziej szczegółowo

obejmuje usług w zakresie tłumacze (z jzyka polskiego na jzyk obcy, a take z jzyka obcego

obejmuje usług w zakresie tłumacze (z jzyka polskiego na jzyk obcy, a take z jzyka obcego Warszawa: wiadczenie usług w zakresie tłumacze jzykowych ZP_9_2012 Numer ogłoszenia: 43569-2012; data zamieszczenia: 23.02.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie ogłoszenia: obowizkowe. Ogłoszenie

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Owiaty w Białymstoku -2005 r.

Kuratorium Owiaty w Białymstoku -2005 r. Kuratorium Owiaty w Białymstoku -2005 r. Informacja o I etapie wdroenia 4 godziny wychowania fizycznego w województwie podlaskim (klasa IV SP) oraz warunkach realizacji wychowania fizycznego w szkołach

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ W RAMACH PROJEKTU PIERWSZY BIZNES AKTYWIZACJA LOKALNEJ SPOŁECZNOCI. Deklaracja bezstronnoci i poufnoci

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ W RAMACH PROJEKTU PIERWSZY BIZNES AKTYWIZACJA LOKALNEJ SPOŁECZNOCI. Deklaracja bezstronnoci i poufnoci Owiadczam, e: Nr wniosku Imi i nazwisko Kandydata/tki Imi i nazwisko Oceniajcego Imi i nazwisko Kandydata/tki Załcznik nr 5 do Regulaminu rekrutacji do Projektu PIERWSZY BIZNES aktywizacja lokalnej społecznoci

Bardziej szczegółowo

DDK-076-115/04/VP Warszawa, 02 czerwca 2004 r.

DDK-076-115/04/VP Warszawa, 02 czerwca 2004 r. Korespondencja w sprawie wystpienia Odpowied Prezesa Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na wystpienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. PREZES URZDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

Bardziej szczegółowo

Reklama zewntrzna opinie ekspertów

Reklama zewntrzna opinie ekspertów Reklama zewntrzna opinie ekspertów Badanie obserwowanych zmian w brany oraz ocena atrakcyjnoci noników reklamowych Raport szczegółowy przygotowany dla: 02 stycznia 2009, Warszawa Agenda 1 Nota 2 Wyniki

Bardziej szczegółowo

Migranci o wysokich kwalifikacjach na polskim rynku pracy z perspektywy instytucji rynku pracy. MYROSLAVA KERYK Fundacja Nasz Wybór

Migranci o wysokich kwalifikacjach na polskim rynku pracy z perspektywy instytucji rynku pracy. MYROSLAVA KERYK Fundacja Nasz Wybór Migranci o wysokich kwalifikacjach na polskim rynku pracy z perspektywy instytucji rynku pracy MYROSLAVA KERYK Fundacja Nasz Wybór MODUŁ BADAWCZY: Instytucje Rynku Pracy u Jest to część projektu "Imigranci

Bardziej szczegółowo

Wstp. Odniesienie do podstawy programowej

Wstp. Odniesienie do podstawy programowej ! " 1 Wstp Praca dotyczy projektu midzyprzedmiotowego, jaki moe by zastosowany na etapie nauczania gimnazjum specjalnego. Powyszy projekt moe zosta przeprowadzony na zajciach z przedmiotów: informatyka

Bardziej szczegółowo

IMIGRANCI ABSOLWENCI W OCZACH PRACODAWCÓW

IMIGRANCI ABSOLWENCI W OCZACH PRACODAWCÓW IMIGRANCI ABSOLWENCI W OCZACH PRACODAWCÓW Elżbieta Świdrowska 27 marca 2015, Warszawa Projekt zrealizowany dzięki współfinansowaniu przez Europejski Fundusz Obywateli Państw Trzecich i budżet państwa BADANIA

Bardziej szczegółowo

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku.

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku. Warszawa, dnia 22 03 2007 Zrzeszenie Zwizków Zawodowych Energetyków Dotyczy: Informacja prawna dotyczca kwestii wydzielenia Operatora Systemu Dystrybucyjnego w energetyce Argumenty na poparcie idei wydzielenia

Bardziej szczegółowo

Kod pocztowy 00-928. Województwo Mazowieckie. Faks 630-10-19. Adres internetowy (URL) www.mi.gov.pl

Kod pocztowy 00-928. Województwo Mazowieckie. Faks 630-10-19. Adres internetowy (URL) www.mi.gov.pl OGŁOSZE O ZAMÓWIENIU Roboty budowlane Dostawy Usługi Wypełnia Urzd Zamówie Publicznych Data otrzymania ogłoszenia Numer identyfikacyjny SEKCJA I: ZAMAWIAJCY I.1) OFICJALNA NAZWA I ADRES ZAMAWIAJCEGO Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe w pigułce

Badania marketingowe w pigułce Jolanta Tkaczyk Badania marketingowe w pigułce Dlaczego klienci kupuj nasze produkty lub usługi? To pytanie spdza sen z powiek wikszoci menederom. Kady z nich byłby skłonny zapłaci due pienidze za konkretn

Bardziej szczegółowo

Procedura rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach

Procedura rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach Zał. do Zarzdzenia Nr 58/05 Starosty Kieleckiego z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie wprowadzenia procedury rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach Procedura rekrutacji pracowników do

Bardziej szczegółowo

Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013

Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013 Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013 Karolina Hansen Marta Witkowska Warszawa, 2014 Polski Sondaż Uprzedzeń 2013 został sfinansowany

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Załcznik do Uchwały Nr XXVIII/75/03 Rady Powiatu Pabianickiego z dnia 13 listopada 2003 r. (w zakresie : rehabilitacji społecznej, rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Najnowsze migracje z i do Polski. Demografia, 26.11.08

Najnowsze migracje z i do Polski. Demografia, 26.11.08 Najnowsze migracje z i do Polski Agata Górny Demografia, 26.11.08 Polska jako kraj emigracji Najważniejsze okresy/momenty w historii emigracyjnej Polski Okres międzywojenny: migracje za chlebem Okres powojenny:

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalnoci Fundacji Ulicy Piotrkowskiej w 2006 roku

Sprawozdanie z działalnoci Fundacji Ulicy Piotrkowskiej w 2006 roku Sprawozdanie z działalnoci Fundacji Ulicy Piotrkowskiej w 2006 roku Fundacja Ulicy Piotrkowskiej jest wpisana do Krajowego Rejestru Sdowego w dniu 04.02.2002 roku pod numerem 0000086466 i zarejestrowana

Bardziej szczegółowo

Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska

Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska Rynek cz!"ci motoryzacyjnych nierozerwalnie #$czy si! z parkiem samochodowym, dlatego te% podczas oceny wyników sprzeda%y samochodowych cz!"ci zamiennych nie mo%na

Bardziej szczegółowo

RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA WARUNKÓW STARTU SZKOLNEGO UCZNIÓW W 2006 r. WYPRAWKA SZKOLNA

RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA WARUNKÓW STARTU SZKOLNEGO UCZNIÓW W 2006 r. WYPRAWKA SZKOLNA Projekt z dnia 22.03.2006 Załcznik do uchwały Nr Rady Ministrów z dnia r. RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA WARUNKÓW STARTU SZKOLNEGO UCZNIÓW W 2006 r. WYPRAWKA SZKOLNA 1 Wstp Rzdowy program wyrównywania warunków

Bardziej szczegółowo

w sprawie wprowadzenia procedury naboru pracowników na kierownicze stanowiska urzdnicze i stanowiska urzdnicze w Starostwie Powiatowym w Krasnymstawie

w sprawie wprowadzenia procedury naboru pracowników na kierownicze stanowiska urzdnicze i stanowiska urzdnicze w Starostwie Powiatowym w Krasnymstawie ZARZDZENIE Nr 13/2005 STAROSTY KRASNOSTAWSKIEGO z dnia 29 sierpnia 2005 roku w sprawie wprowadzenia procedury naboru pracowników na kierownicze stanowiska urzdnicze i stanowiska urzdnicze w Starostwie

Bardziej szczegółowo

SPECJALNY ORODEK SZKOLNO- WYCHOWAWCZY im. Polskich Olimpijczyków w Warlubiu. Program Profilaktyki Szkolnej

SPECJALNY ORODEK SZKOLNO- WYCHOWAWCZY im. Polskich Olimpijczyków w Warlubiu. Program Profilaktyki Szkolnej SPECJALNY ORODEK SZKOLNO- WYCHOWAWCZY im. Polskich Olimpijczyków w Warlubiu Program Profilaktyki Szkolnej PODSTAWA PRAWNA Podstaw prawn do wprowadzenia działa profilaktycznych w ramach szkolnego programu

Bardziej szczegółowo

Panel: Polska i hiszpańska polityka migracyjna cechy wspólne i różnice Tworzenie całościowej europejskiej polityki migracyjnej szanse i wyzwania

Panel: Polska i hiszpańska polityka migracyjna cechy wspólne i różnice Tworzenie całościowej europejskiej polityki migracyjnej szanse i wyzwania Panel: Polska i hiszpańska polityka migracyjna cechy wspólne i różnice Tworzenie całościowej europejskiej polityki migracyjnej szanse i wyzwania Paweł Kaczmarczyk Ośrodek Badań nad Migracjami Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 15 czerwca 2004 r.

ROZPORZDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 15 czerwca 2004 r. Dz.U.04.145.1539 ROZPORZDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 15 czerwca 2004 r. w sprawie zawiadamiania wojskowych komendantów uzupełnie o osobach podlegajcych obowizkowi czynnej słuby wojskowej oraz wydawania

Bardziej szczegółowo

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych Radziejów: Zorganizowanie i przeprowadzenie szkolenia w kierunku: projektowanie ogrodów Numer ogłoszenia:151938 2010; data zamieszczenia: 01.06.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU usługi Przetarg nieograniczony

Bardziej szczegółowo

Regulamin Rady Rodziców Zespołu Szkół Nr 2 im. Emilii Plater w Piasecznie, Aleja Brzóz 26 (tekst jednolity z dnia 16 marca 2011 r.

Regulamin Rady Rodziców Zespołu Szkół Nr 2 im. Emilii Plater w Piasecznie, Aleja Brzóz 26 (tekst jednolity z dnia 16 marca 2011 r. Regulamin Rady Rodziców Zespołu Szkół Nr 2 im. Emilii Plater w Piasecznie, Aleja Brzóz 26 (tekst jednolity z dnia 16 marca 2011 r.) l. Postanowienia ogólne. 1. 1. W szkole działa Rada Rodziców, zwana dalej

Bardziej szczegółowo

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Informacja i Promocja Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Spis treci 1. Wstp... 3 2. Ogólne działania informacyjno - promocyjne... 3 3. Działania informacyjno-promocyjne projektu... 4

Bardziej szczegółowo

ELEMENT SYSTEMU BIBI.NET. Instrukcja Obsługi

ELEMENT SYSTEMU BIBI.NET. Instrukcja Obsługi ELEMENT SYSTEMU BIBI.NET Instrukcja Obsługi Copyright 2005 by All rights reserved Wszelkie prawa zastrzeone!"# $%%%&%'(%)* +(+%'(%)* Wszystkie nazwy i znaki towarowe uyte w niniejszej publikacji s własnoci

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI Warszawa, październik 00 BS/0/00 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI CBOS, wspólnie z ośrodkami badania opinii społecznej z innych państw, uczestniczy w programie World Public Opinion. Jest to program

Bardziej szczegółowo

Kupony rabatowe jako forma promocji w rodowisku studenckim na przykładzie kursów jzykowych

Kupony rabatowe jako forma promocji w rodowisku studenckim na przykładzie kursów jzykowych Kupony rabatowe jako forma promocji w rodowisku studenckim na przykładzie kursów jzykowych rodowisko studenckie stanowi specyficzn grup młodych konsumentów, którzy s otwarci na nowe dowiadczenia. Ci młodzi

Bardziej szczegółowo

Ocena dowiadcze pracy wolontarystycznej w perspektywie pracy zawodowej Projekt AVE, projekt Leonardo da Vinci (2003-2006) Raport z Polski

Ocena dowiadcze pracy wolontarystycznej w perspektywie pracy zawodowej Projekt AVE, projekt Leonardo da Vinci (2003-2006) Raport z Polski Ocena dowiadcze pracy wolontarystycznej w perspektywie pracy zawodowej Projekt AVE, projekt Leonardo da Vinci (2003-2006) Raport z Polski Podstawowe informacje o badaniu Centrum Wolontariatu, Warszawa

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O PRZETARGU NIEOGRANICZONYM O WARTOCI SZACUNKOWEJ PONIEJ 60 000 EURO

OGŁOSZENIE O PRZETARGU NIEOGRANICZONYM O WARTOCI SZACUNKOWEJ PONIEJ 60 000 EURO Gmina Bełyce ul. Lubelska 3 24-200 Bełyce tel.: (081) 517-27-28, fax.: (081) 517-25-06 internet: www.belzyce.pl e-mail: belzyce_m@woi.lublin.pl REGON: 000524039 NIP: 717-12-88-833 Nasz znak: SR.7322-3/02/07

Bardziej szczegółowo

ROLA I ZADANIA ZHP W WYCHOWANIU DZIECI I MŁODZIEY

ROLA I ZADANIA ZHP W WYCHOWANIU DZIECI I MŁODZIEY ROLA I ZADANIA ZHP W WYCHOWANIU DZIECI I MŁODZIEY ZWIZEK HARCERSTWA POLSKIEGO (ZHP) - działajca od 1918 r. najwiksza organizacja wychowawcza w Polsce, skupiajca dzieci, młodzie i dorosłych. Załoenia ideowe:

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urzd Pracy w Gdasku

Wojewódzki Urzd Pracy w Gdasku Wojewódzki Urzd Pracy w Gdasku nformacj opracowano w Zespole Bada, Analiz i nformacji czerwiec 2007 r. Według stanu na 31 maja 2007 r. liczba bezrobotnych zarejestrowanych w powiatowych urzdach pracy województwa

Bardziej szczegółowo

ZARZDZENIE NR 1432/05 PREZYDENTA MIASTA ZIELONA GÓRA. z dnia 6 grudnia 2005 r. w sprawie regulaminu wewntrznego Biura Obsługi Prawnej.

ZARZDZENIE NR 1432/05 PREZYDENTA MIASTA ZIELONA GÓRA. z dnia 6 grudnia 2005 r. w sprawie regulaminu wewntrznego Biura Obsługi Prawnej. ZARZDZENIE NR 1432/05 PREZYDENTA MIASTA ZIELONA GÓRA z dnia 6 grudnia 2005 r. w sprawie regulaminu wewntrznego Biura Obsługi Prawnej. Na podstawie 42 ust. 1 regulaminu organizacyjnego stanowicego załcznik

Bardziej szczegółowo

POMOC MATERIALNA O CHARAKTERZE SOCJALNYM DLA UCZNIÓW

POMOC MATERIALNA O CHARAKTERZE SOCJALNYM DLA UCZNIÓW POMOC MATERIALNA O CHARAKTERZE SOCJALNYM DLA UCZNIÓW W dniu l stycznia weszły w ycie przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie owiaty oraz ustawy o podatku dochodowym od osób

Bardziej szczegółowo

ubezpieczenie mienia oraz odpowiedzialnoci cywilnej (CPV: 66515400-7, 66515000-3, 66516000-0)

ubezpieczenie mienia oraz odpowiedzialnoci cywilnej (CPV: 66515400-7, 66515000-3, 66516000-0) Strona 1 z 5 Chojnice: Ubezpieczenie mienia i odpowiedzialnoci cywilnej Urzdu Miejskiego w Chojnicach wraz z jednostkami organizacyjnymi Numer ogłoszenia: 194104-2012; data zamieszczenia: 08.06.2012 OGŁOSZENIE

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalnoci Powiatowego Rzecznika Konsumentów za rok 2005.

Sprawozdanie z działalnoci Powiatowego Rzecznika Konsumentów za rok 2005. Sprawozdanie z działalnoci Powiatowego Rzecznika Konsumentów za rok 2005. Konsument, aczkolwiek jest najwiksz zbiorowoci społeczn współczesnego wiata, to jednoczenie jest najsłabszym ogniwem systemu dystrybucji

Bardziej szczegółowo

Załcznik do uchwały nr 39/2006 Rady Ministrów z dnia 28 marca 2006 r. Wstp

Załcznik do uchwały nr 39/2006 Rady Ministrów z dnia 28 marca 2006 r. Wstp Załcznik do uchwały nr 39/2006 Rady Ministrów z dnia 28 marca 2006 r. RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA SZANS EDUKACYJNYCH UCZNIÓW POCHODZCYCH Z RODZIN BYŁYCH PRACOWNIKÓW PASTWOWYCH PRZEDSIBIORSTW GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia integracyjne uchodźców - plany, aspiracje, potrzeby. Kinga Wysieńska, Instytut Spraw Publicznych i Collegium Civitas

Doświadczenia integracyjne uchodźców - plany, aspiracje, potrzeby. Kinga Wysieńska, Instytut Spraw Publicznych i Collegium Civitas Doświadczenia integracyjne uchodźców - plany, aspiracje, potrzeby Kinga Wysieńska, Instytut Spraw Publicznych i Collegium Civitas Kontekst badania Integracja uchodźców wymaga znalezienia adekwatnych narzędzi

Bardziej szczegółowo

budowa dwóch stawów retencyjnych w Wolsztynie w rejonie ulic Dbrowskiego, Prusa i Doktora Kocha.

budowa dwóch stawów retencyjnych w Wolsztynie w rejonie ulic Dbrowskiego, Prusa i Doktora Kocha. Wolsztyn: Budowa stawów retencyjnych w rejonie ul. Dbrowskiego i ul. Prusa w Wolsztynie Numer ogłoszenia: 39590-2010; data zamieszczenia: 11.02.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - roboty budowlane Zamieszczanie

Bardziej szczegółowo

Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe

Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe W literaturze technicznej mona znale róne opinie, na temat okrelenia, kiedy antena moe zosta nazwana szerokopasmow. Niektórzy producenci nazywaj anten szerokopasmow

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Województwo mazowieckie było pierwszym województwem w Polsce, w którym okrelone zostały programy ochrony powietrza. Sze rozporzdze Wojewody Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Instrumenty rynku pracy dla osób poszukuj cych pracy, aktualnie podlegaj cych ubezpieczeniu spo ecznemu rolników w pe nym zakresie.

Instrumenty rynku pracy dla osób poszukuj cych pracy, aktualnie podlegaj cych ubezpieczeniu spo ecznemu rolników w pe nym zakresie. Instrumentyrynkupracydlaosóbposzukujcychpracy, aktualniepodlegajcychubezpieczeniuspoecznemurolnikówwpenymzakresie. Zdniem1lutego2009r.weszywycieprzepisyustawyzdnia19grudnia2008r. o zmianie ustawy o promocji

Bardziej szczegółowo

realizacja w całoci dostaw urzdze komputerowych i oprogramowania partiami wg potrzeb

realizacja w całoci dostaw urzdze komputerowych i oprogramowania partiami wg potrzeb Page 1 of 6 Zielona Góra: DOSTAWA URZDZE KOMPUTEROWYCH I OPROGRAMOWANIA Numer ogłoszenia: 240363-2010; data zamieszczenia: 03.09.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie ogłoszenia: obowizkowe.

Bardziej szczegółowo

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie.

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie. Spis treci: I. Wprowadzenie II. Zadania i czynnoci 1) Potencjalne miejsca pracy. 2) Zakres obowizków. III. Wymagania zawodu 1) Wymagania fizyczne i zdrowotne 2) Wymagania psychologiczne IV. Kształcenie

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008.

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Załcznik Nr 1 do uchwały Nr XIV/129/08 Rady Gminy Michałowo z dnia 11 stycznia 2008r. Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Wprowadzenie Aktywna działalno organizacji

Bardziej szczegółowo

! "#$%&$&'()(*+',-&./#0%($',%,+./#0! +,1&%($',%,#"&2

! #$%&$&'()(*+',-&./#0%($',%,+./#0! +,1&%($',%,#&2 ! ! "#$%&$&'()(*+',-&./#0%($',%,+./#0! +,1&%($',%,#"&2 ($',%,+."-(3456-"(758 ($',%,+."-(34561,$",95-/7*$+&4#(."&: ($',%,+."-(3456#$&*51,$,*+&-&."&%($1'&#/,'&$*+&;51'&#/: ($',%,+."-(345614#" ($',%,+."-(34569"()*#&$&9"(*$7&."&2

Bardziej szczegółowo

Program rewitalizacji obszarów po-wojskowych w Gnienie

Program rewitalizacji obszarów po-wojskowych w Gnienie Program rewitalizacji obszarów po-wojskowych w Gnienie Tło historyczne Miasto Gniezno liczce 70 tys. mieszkaców połoone jest w centrum Niziny Wielkopolsko - Kujawskiej na Pojezierzu Gnienieskim - otaczaj

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Trendy upadłoci przedsibiorstw w Polsce

Trendy upadłoci przedsibiorstw w Polsce Dr Grzegorz Gołbiowski Trendy upadłoci przedsibiorstw w Polsce Wprowadzenie Upadłoci przedsibiorstw w gospodarce rynkowej nie s niczym nadzwyczajnym. W teorii ekonomii zjawisko upadku podmiotów gospodarczych

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na rok 2008

GMINNY PROGRAM OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na rok 2008 Załcznik do uchwały Nr... z dnia...rady Miasta Sandomierza GMINNY PROGRAM OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na rok 2008 Gminny Program Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie okrela lokaln strategi na rok 2008

Bardziej szczegółowo

Imigracja do Polski w oczach opinii publicznej. Komentarz do wyników badań CBOS

Imigracja do Polski w oczach opinii publicznej. Komentarz do wyników badań CBOS Joanna Konieczna- Sałamatin Imigracja do Polski w oczach opinii publicznej. Komentarz do wyników badań CBOS W maju r. CBOS przeprowadził badania opinii publicznej na temat cudzoziemców osiedlających się

Bardziej szczegółowo

Protokół z posiedzenia Wojewódzkiej Rady Bezpieczestwa Ruchu Drogowego z dnia 18.12.2007 r.

Protokół z posiedzenia Wojewódzkiej Rady Bezpieczestwa Ruchu Drogowego z dnia 18.12.2007 r. Protokół z posiedzenia Wojewódzkiej Rady Bezpieczestwa Ruchu Drogowego z dnia 18.12.2007 r. Posiedzenie Wojewódzkiej Rady Bezpieczestwa Ruchu Drogowego odbyło si w sali konferencyjnej Wojewódzkiego Orodka

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2014 roku

Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2014 roku Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2014 roku Wydawca: Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Sekretariat Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ul. Chałubińskiego

Bardziej szczegółowo

Regulamin wyjazdów studenckich na stypendia w ramach Programu Erasmus na Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym UAM

Regulamin wyjazdów studenckich na stypendia w ramach Programu Erasmus na Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym UAM Regulamin wyjazdów studenckich na stypendia w ramach Programu Erasmus na Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym UAM Zasady ogólne 1. Stypendium Erasmus przyznawane jest w oparciu o umowy bilateralne podpisane

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm.

Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm. Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm. ) w zwizku z wnioskiem podatnika XXXXXX z dnia 10.11.2005r., uzupełnionego

Bardziej szczegółowo

ZASADY REKRUTACJI UCZNIÓW DO IM. MIKO AJA KOPERNIKA W NOWEM

ZASADY REKRUTACJI UCZNIÓW DO IM. MIKO AJA KOPERNIKA W NOWEM ZASADY REKRUTACJI UCZNIÓW DO LICEUM OGÓLNOKSZTACEGO IM. MIKOAJA KOPERNIKA W NOWEM I. Podstawa prawna. 1. Art. 9 ust. 2, art. 10 ust. 1 i ust. 9 ustawy z dnia 6 grudnia 2013 roku o zmianie ustawy o systemie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYSZEGO 1) z dnia 12 padziernika 2006 r.

ROZPORZDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYSZEGO 1) z dnia 12 padziernika 2006 r. Dz.U.06.190.1406 ROZPORZDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYSZEGO 1) z dnia 12 padziernika 2006 r. w sprawie podejmowania i odbywania przez cudzoziemców studiów i szkole oraz ich uczestniczenia w badaniach

Bardziej szczegółowo

4 [Q0004]4. Forma studiów * Proszę wybrać jedną odpowiedź z poniższych: studia stacjonarne studia niestacjonarne

4 [Q0004]4. Forma studiów * Proszę wybrać jedną odpowiedź z poniższych: studia stacjonarne studia niestacjonarne Załącznik nr 2 do Zarządzenia nr 26/2013r. Rektora PWSZ w Głogowie z dnia 17.06.2013r. w sprawie monitorowania karier zawodowych absolwentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Głogowie Ankieta badania

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXVIII/266/2008 Rady Miejskiej w Jarocinie z dnia 16 czerwca 2008 r.

Uchwała Nr XXVIII/266/2008 Rady Miejskiej w Jarocinie z dnia 16 czerwca 2008 r. Uchwała Nr XXVIII/266/2008 z dnia 16 czerwca 2008 r. w sprawie okrelenia warunków i trybu wspierania, w tym finansowego, rozwoju sportu kwalifikowanego przez Gmin Jarocin. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt.15,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ. z dnia 9 lutego 2000 r.

ROZPORZDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ. z dnia 9 lutego 2000 r. Dz.U.00.12.146 2001-12-08 zm. Dz.U.01.134.1511 1 ROZPORZDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 9 lutego 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia porednictwa pracy, poradnictwa zawodowego,

Bardziej szczegółowo

Jak Polacy postrzegają szkoły publiczne i niepubliczne: preferencje dotyczące szkolnictwa w Polsce. Marta Piekarczyk

Jak Polacy postrzegają szkoły publiczne i niepubliczne: preferencje dotyczące szkolnictwa w Polsce. Marta Piekarczyk Jak Polacy postrzegają szkoły publiczne i niepubliczne: preferencje dotyczące szkolnictwa w Polsce Marta Piekarczyk Warszawa, 2014 Obecny raport oparty jest na wynikach ogólnopolskiego sondażu uprzedzań

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... 11. Strona internetowa książki... 14. Uwagi na temat statystyk migracyjnych... 15. Rozdział 1. Wprowadzenie...

Spis treści. Przedmowa... 11. Strona internetowa książki... 14. Uwagi na temat statystyk migracyjnych... 15. Rozdział 1. Wprowadzenie... Spis treści Przedmowa.............................................................. 11 Strona internetowa książki................................................. 14 Uwagi na temat statystyk migracyjnych......................................

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ)

Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) zwany dalej Zamawiajcym z siedzib w Katowicach przy ul. Paderewskiego 32b, zaprasza do złoenia oferty na dostaw sprztu komputerowego 1. Dane zamawiajcego

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 6 lipca 2005 r. dotyczca przetwarzania danych osobowych córki Skarcego, przez Stowarzyszenie, poprzez publikacj informacji na temat rodziny

Bardziej szczegółowo

Informacja miesiczna o rynku pracy

Informacja miesiczna o rynku pracy Informacja miesiczna o rynku pracy grudzie 2010 województwo pomorskie Opracowano w Zespole Bada i Analiz Gdask, stycze 2011 r. Informacje biece Według stanu na 31 grudnia 2010 r. liczba bezrobotnych zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

Integracja i edukacja dzieci imigrantów w krajach UE

Integracja i edukacja dzieci imigrantów w krajach UE Integracja i edukacja dzieci imigrantów w krajach UE Valentina Todorovska-Sokolovska Orodek Rozwoju Edukacji Projekt: Polskie Forum Integracyjne jest wspófinansowany ze rodków Europejskiego Funduszu na

Bardziej szczegółowo

Decyzja Trybunału Sprawiedliwoci. z dnia 2 lipca 2003 r.

Decyzja Trybunału Sprawiedliwoci. z dnia 2 lipca 2003 r. Decyzja Trybunału Sprawiedliwoci z dnia 2 lipca 2003 r. ustanawiajca zasady majce zastosowanie do oddelegowanych ekspertów krajowych (zmieniona decyzj Trybunału Sprawiedliwoci z dnia 24 wrzenia 2003 r.)

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADANIA. Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność

RAPORT Z BADANIA. Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność 1 RAPORT Z BADANIA Badanie potrzeb w zakresie rozwoju kompetencji wychowawczych wśród studentów kierunków nauczycielskich Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność http://fundacja-rea.org/ Fundacja REA

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra: UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE POJAZDÓW Numer ogłoszenia: 252779-2010; data zamieszczenia: 15.09.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Zielona Góra: UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE POJAZDÓW Numer ogłoszenia: 252779-2010; data zamieszczenia: 15.09.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Page 1 of 5 Zielona Góra: UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE POJAZDÓW Numer ogłoszenia: 252779-2010; data zamieszczenia: 15.09.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie ogłoszenia: obowizkowe. Ogłoszenie

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

Płeć respondentów 36% 64% Kultura organizacji polskich firm raport z badań

Płeć respondentów 36% 64% Kultura organizacji polskich firm raport z badań Kultura organizacji polskich firm raport z badań W rozwiniętym systemie gospodarczym istje wiele rodzajów firm i przedsiębiorstw. W każdym z nich funkcjonuje pewna kultura organizacyjna. Składa się na

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. Warszawa, dnia 31 marca 2006 r. GI-DEC-DS-106/06

DECYZJA. Warszawa, dnia 31 marca 2006 r. GI-DEC-DS-106/06 Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nakazujca Spółce usunicie uchybie w procesie przetwarzania danych osobowych osób biorcych udział w organizowanych przez t Spółk konkursach, poprzez

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIE MIENIA I ODPOWIEDZIALNOCI CYWILNEJ Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i

UBEZPIECZENIE MIENIA I ODPOWIEDZIALNOCI CYWILNEJ Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Page 1 of 6 Zielona Góra: PRZETARG NIEOGRANICZONY NA UBEZPIECZENIE MIENIA I ODPOWIEDZIALNOCI CYWILNEJ Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Zielonej Górze Numer ogłoszenia: 259951-2012;

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca - Współczesna emigracja Polaków

Raport miesiąca - Współczesna emigracja Polaków Raport miesiąca - Współczesna emigracja Polaków Tematem wrześniowych badao Zielonej linii była współczesna emigracja Polaków. Postanowiliśmy poznad jej zasięg, kierunki oraz przyczyny wyjazdów. Zapytaliśmy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WDROENIA MIDZYNARODOWEGO PROJEKTU WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU SOCRATES COMENIUS 1

PROGRAM WDROENIA MIDZYNARODOWEGO PROJEKTU WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU SOCRATES COMENIUS 1 Renata Salecka Zespół Szkół nr 2 w Kraniku Szkolny koordynator projektu Socrates Comenius 1 PROGRAM WDROENIA MIDZYNARODOWEGO PROJEKTU WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU SOCRATES COMENIUS 1 EUROPEJSKIE TRADYCJE

Bardziej szczegółowo

Regulamin Pracy Wojewódzkiej Rady Bezpieczestwa Ruchu Drogowego

Regulamin Pracy Wojewódzkiej Rady Bezpieczestwa Ruchu Drogowego Regulamin Pracy Wojewódzkiej Rady Bezpieczestwa Ruchu Drogowego Rozdział I Postanowienia ogólne Wojewódzka Rada Bezpieczestwa Ruchu Drogowego działajca przy Marszałku Województwa witokrzyskiego, zwana

Bardziej szczegółowo

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Analiza procesu jest narzdziem do osignicia wyszej efektywnoci organizacji (midzy innymi). Wymaga ona zbudowania modelu procesu biznesowego bdcego opisem funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Załcznik 1 ANALIZA SWOT RYNKU PRACY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO

Załcznik 1 ANALIZA SWOT RYNKU PRACY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO Załcznik 1 ANALIZA SWOT RYNKU PRACY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO SILNE STRONY SŁABE STRONY Usługowy charakter regionu wysoka pracochłonno sektora Due obszary województwa obejmujce tereny popegerowskie;

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Badania marketingowe, czyli jak pomóc dyrektorowi ZOO? prof. ndzw. dr hab. Katarzyna Majchrzak Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 21 kwiecień 2015 r. Od pewnego czasu do zoo

Bardziej szczegółowo

WOLONTARIATU. Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu. www.wolontariat.org.pl

WOLONTARIATU. Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu. www.wolontariat.org.pl BARWY WOLONTARIATU Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu Szanowni Pastwo, Serdecznie zapraszamy Pastwa do udziału w konkursie Barwy wolontariatu. Jest to pita edycja konkursu, którego realizacj

Bardziej szczegółowo

Zarzdzenie Nr 38/2005 Starosty Ostrowskiego z dnia 14 grudnia 2005 r.

Zarzdzenie Nr 38/2005 Starosty Ostrowskiego z dnia 14 grudnia 2005 r. Zarzdzenie Nr 38/2005 Starosty Ostrowskiego z dnia 14 grudnia 2005 r. w sprawie wprowadzenia Systemu podnoszenia kwalifikacji pracowników Starostwa Powiatowego w Ostrowi Mazowieckiej. Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXVII/441/05 RADY MIEJSKIEJ BIAŁEGOSTOKU

UCHWAŁA NR XXXVII/441/05 RADY MIEJSKIEJ BIAŁEGOSTOKU UCHWAŁA NR XXXVII/441/05 RADY MIEJSKIEJ BIAŁEGOSTOKU z dnia 21 marca 2005 r. w sprawie okrelenia regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO DLA MIASTA ZIELONA GÓRA, JEGO JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ORAZ SPÓŁEK KOMUNALNYCH.

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO DLA MIASTA ZIELONA GÓRA, JEGO JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ORAZ SPÓŁEK KOMUNALNYCH. REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO DLA MIASTA ZIELONA GÓRA, JEGO JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ORAZ SPÓŁEK KOMUNALNYCH. I. INFORMACJE PODSTAWOWE Prezydent Miasta Zielona góra ogłasza

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2009 BS/134/2009 WZORY I AUTORYTETY POLAKÓW

Warszawa, październik 2009 BS/134/2009 WZORY I AUTORYTETY POLAKÓW Warszawa, październik 2009 BS/134/2009 WZORY I AUTORYTETY POLAKÓW We współczesnym społeczeństwie dość często mówi się o upadku autorytetów. Poruszane są kwestie braku wzorów osobowych zarówno w działalności

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK o dofinansowanie nauki, w ramach programu pn. STUDENT kształcenie ustawiczne osób niepełnosprawnych

WNIOSEK o dofinansowanie nauki, w ramach programu pn. STUDENT kształcenie ustawiczne osób niepełnosprawnych PASTWOWY FUNDUSZ REHABILITACJI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Załcznik nr 1 do Procedur Wniosek złoono w... PFRON w dniu... Nr sprawy: Wypełnia PFRON WNIOSEK o dofinansowanie nauki, w ramach programu pn. STUDENT

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU KŁOBUCKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI W 2005 ROKU.

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU KŁOBUCKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI W 2005 ROKU. Załcznik Nr 1 do Uchwały Nr 202/XXI/2004 Rady Powiatu w Kłobucku z dnia 23 listopada 2004 roku PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU KŁOBUCKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI W 2005 ROKU. I. Wstp do załoe rocznego

Bardziej szczegółowo

WOLONTARIATU. Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu. www.wolontariat.org.pl

WOLONTARIATU. Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu. www.wolontariat.org.pl BARWY WOLONTARIATU Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu Szanowni Pastwo, Serdecznie zapraszamy Pastwa do udziału w konkursie Barwy wolontariatu. Jest to siódma edycja konkursu, którego realizacj

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2014 ISSN 2353-5822 NR 59/2014 WYDARZENIA NA UKRAINIE A POCZUCIE ZAGROŻENIA W EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ

Warszawa, maj 2014 ISSN 2353-5822 NR 59/2014 WYDARZENIA NA UKRAINIE A POCZUCIE ZAGROŻENIA W EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ Warszawa, maj 2014 ISSN 2353-5822 NR 59/2014 WYDARZENIA NA UKRAINIE A POCZUCIE ZAGROŻENIA W EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia

Bardziej szczegółowo

Forum Społeczne CASE POLITYKA WOBEC MŁODZIEY NA RYNKU PRACY. B.Piotrowski

Forum Społeczne CASE POLITYKA WOBEC MŁODZIEY NA RYNKU PRACY. B.Piotrowski Forum Społeczne CASE POLITYKA WOBEC MŁODZIEY NA RYNKU PRACY. B.Piotrowski 25 Kwietnia 2003 1 Szczególnym segmentem rynku pracy s zagadnienia zwizane z zatrudnieniem i bezrobociem młodziey. Gdyby szalony

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W KRZYWIZNACH KRGOSŁUPA MCZYZN I KOBIET W POZYCJI SIEDZCEJ W ZALENOCI OD TYPU POSTAWY CIAŁA WSTP

ZMIANY W KRZYWIZNACH KRGOSŁUPA MCZYZN I KOBIET W POZYCJI SIEDZCEJ W ZALENOCI OD TYPU POSTAWY CIAŁA WSTP Elbieta CHLEBICKA Agnieszka GUZIK Wincenty LIWA Politechnika Wrocławska ZMIANY W KRZYWIZNACH KRGOSŁUPA MCZYZN I KOBIET W POZYCJI SIEDZCEJ W ZALENOCI OD TYPU POSTAWY CIAŁA WSTP siedzca, która jest przyjmowana

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. Warszawa, dnia 23 sierpnia 2004 r. GI-DEC-DS-172/04

DECYZJA. Warszawa, dnia 23 sierpnia 2004 r. GI-DEC-DS-172/04 Decyzja GIODO (nakazujca Fundacji zaprzestanie przetwarzania danych osobowych zawartych w aktach osobowych i płacowych pracowników Zespołu Lecznictwa Ambulatoryjnego Fundacji oraz przekazanie tych danych

Bardziej szczegółowo