Praktyczny podział guzów i guzopodobnych zmian wewnątrzczaszkowych i wewnątrzkanałowych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Praktyczny podział guzów i guzopodobnych zmian wewnątrzczaszkowych i wewnątrzkanałowych"

Transkrypt

1 Nowotwory OUN

2 Praktyczny podział guzów i guzopodobnych zmian wewnątrzczaszkowych i wewnątrzkanałowych A). Pierwotne nowotwory wewn-cz. i wewn-kan. B). Nowotwory z sąsiedztwa 1) Nowotwory przysadki i okolicy siodełka tureckiego 2) inne: m.in: paraganglioma, chordoma, chondroma, chondrosarcoma, cylindroma. D). Torbiele i zmiany nowotworowo-podobne: torbiel epidermalna, torbiel koloidowa, torbiel enterogenna, hamartoma, choristoma, E) Zmiany infekcyjno-zapalne i demielinizacyjne (w tym ropnie, demielinizacje zwł. guzowate i guzy/ziarniniaki zapalne, kilak) F) Zmiany naczyniowe (w tym martwice) G) Dysontogenetyczne (neuroepitelialne) zmiany padaczkorodne H) Nowotwory przerzutowe

3 Efekty-objawy nowotworu (guza) OUN Ciasnota śródczaszkowa, obrzęk mózgu Bóle głowy (ew. +wymioty), zab. świadomości tarcza zastoinowa w badaniu dna oczu bradykardia Drgawki - padaczka Deficyty funkcji (niedowłady, niedowidzenie, porażenia nerwów czaszkowych, inne objawy ogniskowe) Zab. psychiatryczne (pł. Czołowe) Szczególne objawy pozostąjące w relacji do lokalizacji Obj. móżdżkowe, zab. hormonalne, parestezje słuchowe, bóle tułowia, kończyn, obj.korzonkowe

4 Mikrobiopsja wyzwanie dla neuropatologa Postęp neurochirurgii (cel jak najmniej szkodzić) Metody wspomagane obrazowaniem Stereotaksja Neuronawigacja Endoskopia Minimalizacja dostępu operacyjnego Transsfenoidalne operacje przysadki Użycie aspiratora ultradźwiekowego (CUSA) redukuje ilość materiału przeznaczonego do oceny hist-pat. Szczególna ostrożność rozpoznawania z minimalnego ilościowo materiału konieczność konfrontacji z neuroobrazowaniem w celu oceny miarodajności materiału Konieczność stosowania licznych metod barwienia (w tym zwł. Immunohistochem i krytycznej ich oceny

5 Klasyfikacja WHO Uwaga ogólna n.t. klasyfikacji WHO wyróżnia st. złośliwości nowotworu od I (najmniej złosliwe) do IV (najbardziej złosliwe) wskazuje ich kryteria (jak kodeks karny) ale nie podaje praktycznych algorytmów rozpoznawania ( osądzania ) Nie wszystkie kryteria są precyzyjne większość typów nowotworów ma tylko niektóre stopnie złosliwości (np. oligodendroglioma II lub III czyli anaplastic o., wszystkie nowotwory z grupy embrionalnej mają st. IV) Opisy klasyfikacyjne nowotworów zakładają ( milcząco ), że w dyspozycji patologa znajduje się obfity reprezentatywny i nieuszkodzony materiał Uwaga: zanim rozważa się stopień złośliwości, trzeba najpierw przekonać się (ustalić/zdecydować) czy w ogóle mamy do czynienia z nowotworem (wykluczyć zmianę zapalną, demielinizacyjną, pasożytniczą, naczyniopochodną martwiczą, malformację)

6 KLASYFIKACJA WHO 2007 NOWOTWORÓW UKŁADU NERWOWEGO 1. NOWOTWORY POCHODZENIA NEUROEPITELIALNEGO 2. NOWOTWORY NERWÓW CZASZKOWYCH I PRZYKRĘGOSŁUPOWYCH 3. NOWOTWORY OPON MÓZGOWO-RDZENIOW YCH 4. CHŁONIAKI I NOWOTWORY UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO 5. NOWOTWORY ZARODKOWE 6. NOWOTWORY OKOLICY SIODŁA TURECKIEGO 7. NOWOTWORY PRZERZUTOWE

7 Nowotwory neuroepitelialne A. Gwiaździaki (astrocytoma) Glejaki - glioma B. Skąpodrzewiaki (oligodendroglioma) C. Guzy oligo-astrocytarne ( Glejaki mieszane ) D. Guzy wyściółki (Wyściółczaki i podwysciółczaki) E. Nowotwory splotu naczyniastego F. Nowotwory neuronalne i mieszane neuronalnoglejowe G. Nowotwory embrionalne H. Guzy okolicy szyszynki gł szyszyniaki, bez guzów zarodkowych I. Inne guzy neuroepitelialne (d. o niejasnym poch.) A.Astroblastoma, (st nieustalony) B.chordoid glioma of the III ventricle, II C.angiocentric glioma I

8 Astrocytomas (Gwiaździaki) A. Pilocytic astrocytoma (g.włosowatokomórkowy) I B. Diffuse astrocytoma (rozlany gwiaździak) II A. Fibrillary a. (g. Włókienkowy) B. Protoplasmic a. (g. Protoplazmatyczny) C. Gemistocytic a. (g. Gemistocytarny tucznokomórkowy ) C. Anaplastic astrocytoma (g. Anaplastyczny) III D. Glioblastoma (glejak zarodkowy*) IV E. Pleomorphic xanthoastrocytoma II (żółtakogwiaździak pleomorficzny) F. Subependymal giant cell astrocytoma I (podwyściółkowy g. olbrzymiokomórkowy) G. Gliomatosis cerebri (większość III) * W pismiennictwie ang. występuje jednosłowne określenie glioblastoma (bez multiforme) a określenie blastoma tłumaczone jest na zarodkowy stąd glejak zarodkowy

9 Gwiaździaki uwagi ogólne 1. Astrocytoma stanowią najczęstsze typy glejaków 2. Stopnie złosliwości od I do IV (glioblastoma jest uznawany za formę gwiaździaka) 3. Guzy o niższym stopniu, zwł I, typowe dla dzieci i młodych, guzy o stopniu III i IV typowe dla dorosłych zwł. starszych 4. Rokowanie zależy od stopnia złośliwości oraz lokalizacji, np. g. pilocytarne w móżdżku rokują znacznie lepiej niż zlokalizowane np. w podwzgórzu czy skrzyżowaniu n. II 5. Oprócz st I, pozostałe transformują w kierunku większej złośliwości 6. Zasadniczym histologicznym markerem jest GFAP choć stopień ekspresji bywa różny. 7. Nie przerzutują poza OUN

10 Rokowanie w glejakach 1. Astrocytoma I: zależy od lokalizacji, brak wiarygodnych długoletnich obserwacji 2. Astrocytoma II: śr. p. po resekcji: 6-8 l. 3. Astrocytoma III: śr. p. 3l. Typowo progresja do glioblastoma w ciągu 2 l.; Lepsze rokowanie (7 l) gdy jest składnik oligodendroglejowy, u młodszych chorych, w lepszym stanie wg Karnofsky ego i gdy całkowicie usunięty. 4. Glioblastoma (IV): śr. p. poniżej 1r. Lepsze u młodszych chorych (poniżej 45r). 5. Pleomorphic xanthoastrocytoma (II): 5-letnie przeżycie bez wznowy u 72% chorych, 10-letnie 61%. Rzadko może złośliwieć. 6. Oligodendroglioma II: śr. p. 4,4 l. przeżycie 5-letnie 47%-75%, 10-letnie 31%-59%. Może złośliwieć ale rzadziej niż astrocytoma. 7. Oligodendroglioma III: śr. p. 4 l. 5-letnie przeżycie 41%, 10-letnie - 20% ale są doniesienia o znacznie gorszym rokowaniu (5-letnie 23%). 8. Glioma mixtum: (dla st. II): śr. p. 6,3 l, 5-letnie 58%, 10-letnie - 32%, (dla st. III) śr. p. 2,8 l., 5-letnie 36%, 10-letnie - 9%, 9. Ependymoma: (dla II): 5 i 10 letnie bez progresji 58% i 45% (dla III) 55% i 26%. Znacznie gorsze rokowanie u dzieci poniżej 3 a zwł. 2 roku ż.

11 Pilocytic astrocytoma Grade I

12 astrocytoma pilocyticum (Gwiaździak włosowatokomórkowy) WHO I 1. Zapadalność: najczęściej u dzieci, (I i II dekada), rzadkość po 50 r.ż. 2. Nie ma różnicy płci w zapadalności 3. Lokalizacja: w całym CSN, głównie cerebellum, nerw wzrokowy, skrzyżowanie n.ii, wzgórze/jądra podstawy, pień mózgu 4. Rokowanie: bardzo dobre, ale zależy od lokalizacji. 5. Nie ma tendencji do transformacji anaplastycznej 6. Genetyka: 1. Loss Chr. 17q w 20%, 2. w 15% chorych z NF1 3. Mutacja IDH1 w 10% (znacznie rzadziej niż w astrocytoma II)

13 Pilocytic astrocytoma, a. pilocyticum, gwiaździak włosowatokomórkowy WHO I 19730, men 36 pop. BST-73, Dobrze odgraniczony, wydłuzone komórki ale ogólnie niska gęstość upakowania, eozynochłonne ciałka ziarniste

14 Pilomyxoid astrocytoma WHO II Gwiaździak włosowatośluzakowaty Nowa jednostka w klasyfikacji 2007 Niemowlęta i bardzo małe dzieci Typowo w okolicy podwzgórza i skrzyżowania n. II Znacznie bardziej agresywny wzrost niż a. pilocyticum (stąd st. II) Histologicznie: myksoidne obszaryjeziorka, układy okołonaczyniowe komórek, brak włókien Rosenthala

15 Diffuse astrocytoma Gwiaździak rozlany Grade II

16 (Gwiaździak rozlany) WHO II % nowotworów astrocytarnych 2. Zapadalność: w każdym wieku, szczyt zapadalności u młodych dorosłych r.ż., 60% występuje w okresie r.ż. 3. Nieznaczna przewaga mężczyzn 4. Lokalizacja: w każdej okolicy CNS, głównie nadnamiotowo (płaty czołowe i skroniowe), pień mózgu rdzeń (rzadko w móżdżku) 5. Z definicji (diffuse) wzrost rozlany - trudne do określenia granice 6. Podtypy: fibrillare, gemistocyticum, protoplasmicum, 7. Rokowanie: śr. przeżycie po resekcji: 6-8 lat. 8. Charakterystyczna tendencja do transformacji w kierunku anaplastycznym (do st. III lub IV czyli glioblastoma tzw. wtórny glioblastoma)

17 Diffuse astrocytoma WHO II of frontal lobe man 27 Trudne różnicowanie z gliozą! Zmutowana dehydrogenaza izocytrynianu IDH1 pomocna w różnicowaniu?

18 Mutacja IDH1 Epithelilal growth factor receptor Chr17p loss, promoter hypermetylation p14 ARF RB promoter hypermetylation schemat za: Kleihues i Ohgaki, z: Pathology and Genetics of Tumours of the Nervous System Kleihues i Cavenee, Lyon 2000

19 Anaplastic astrocytoma Grade III

20 (Gwiaździak anaplastyczny) Astrocytoma anaplasticum-malignum WHO III 1. Zapadalność: każdy wiek (rzadko u młodych i dzieci), średni wiek 41 r.ż. (wyżej niż dla astrocytoma G II (34y) 2. Przewaga mężczyzn (1.8 : 1) 3. Lokalizacja: głównie nadnamiotowo 4. Znaczna atypia, mitozy 5. Rokowanie: typowo progresja do glioblastoma zazwyczaj w przeciągu 2 lat; śr. przeżycie 3 lata. Lepsze rokowanie (7 y) jeśli jest komponenta oligodendroglejowa (oligodendroglioma) oraz u młodszych chorych, z wyższym stopniem Karnofsky score; i gdy całkowicie usunięte... (?)

21 Glioblastoma Grade IV

22 Glioblastoma (multiforme) Glejak zarodkowy WHO IV % guzów astrocytarnych 2. Zapadalność: każdy wiek, głównie r.ż. (poniżej 20 r.ż. rzadkie); śr. wiek jest wyższy (53r.ż.) niż dla astrocytoma G III (41 y) 3. Przewaga mężczyzn (1.5 : 1) 4. Lokalizacja: głównie nadnamiotowo w podkorowej substancji białej (skroń > ciemie > > czoło > potylica), u dzieci w pniu mózgu, rzadko w móżdżku i rdzeniu, czasami być może wieloogniskowy? 5. Rokowanie: średnie przeżycie poniżej 1 roku. Lepsze rokowanie u młodszych chorych (poniżej 45 r.ż.). 6. Pierwotny i wtórny (zezłośliwienie st II lub III) 7. Skrajna morfologiczna różnorodność

23 Atypia Mitozy Alternatywny system klasyfikacji gwiaździaków (St. Anne-Mayo) Proliferacje endoteliów Martwice Liczy się suma powyższych: 0 st. I, 1 st. II, 2 st. III, 3 lub 4 st. IV

24 Glioblastoma multiforme M65 temporal lobe glomeruloid endothelial proliferations

25 Wtórny GBM secondary GBM astrocytoma II 1op M31 po 4 latach (after 4 years) - GBL 24186

26 Pleomorphic xanthoastrocytoma Grade II

27 Pleomorphic xanthoastrocytoma WHO II Żółtakogwiaździak pleomorficzny 1. Zapadalność: <1% gwiaździaków, głównie u młodych dorosłych i dzieci, sporadycznie u starszych. 2. Brak przewagi płci 3. Lokalizacja: powierzchownie w mózgu z zajęciem opon, 98% nadnamiotowe szczeg w pł skroniowym 4. Rokowanie: dobre, 5-letnie i 10-letnie przeżycie bez nawrotu (recurrence-free survival) u 72% i 61% chorych. Może jednak złośliwieć tzw. Pleomorphic xanthoastrocytoma with anaplastic features. 5. Makroskopowo charakterystyczne zażółcenie guza, wybitny polimorfizm, jednak brak martwic i niwielka aktywność mitotyczna

28 Pleomorphic xanthoastrocytoma M24 temporal

29 Oligodendroglioma Grade II

30 Oligodendroglioma Skąpodrzewiak WHO II 1. Zapadalność: 5-18% glejaków, głównie u dorosłych V-VI dekada, ok 6% oligodendroglioma występuje u dzieci 2. Mężczyźni nieco częściej. 3. Lokalizacja: kora i s. biała półkul mózgowych zwł pł. czołowych 4. Prognoza: śr przeżycie 4 lata. 5-lat 47%-75%, 10-lat 31%- 59%. Może transformować do o. anaplastycznego (st III), ale rzadziej niż gwiaździaki. 5. Genetyka: utrata chromosomu (kodelecja) 1p i 19q (korzystna prognostycznie); Częsta mutacja IDH1 79% (w całej grupie oligo)

31 20528 woman 36, frontal l. Oligodendroglioma, skąpodrzewiak BST 125

32 Oligodendroglioma anaplasticum Skąpodrzewiak anaplastyczny WHO III 1. Zapadalność: niejasne kryteria stąd trudna ocena w granicach 21-50% wszystkich oligodendroglioma; Nieco starsi pacjenci niż w oligodendroglioma II. 2. Prawdopodobnie mężczyźni nieco przeważają 3. Lokalizacja: podobniej jak w oligod. II 4. Rokowanie: śr przeżycie 4l. 5-letnie 41%, 10 letnie - 20%, ale są doniesienia o gorszym rokowaniu (5- years 23%). 5. Genetyka: 1. Utrata chr 1p i chr 19p (jak w oligo gr II) 2. Chr 9p i 10 w anaplastic oligod. 3. Delecja p16 (CDKN2A)

33 Oligoastrocytoma grade II o. anaplasticum grade III

34 Mixed gliomas (glejaki mieszane) Oligo-astrocytoma WHO II Anaplastic oligo-astrocytoma WHO III 1. Zapadalność: trudna do oceny, raczej rzadkie, kilka procent glejaków, dorośli. 2. Prawdopodobnie mężczyźni przeważają. 3. Lokalizacja: podobnie jak w oligo II 4. Rokowanie (dla st. II): śr 6,3 lat, 5-lat 58%, 10 lat - 32%, (dla st III) śr. 2,8 years, 5-year 36%, 10 years - 9%, 5. Genetyka: 1p/19q loss (jak w oligod. i obecne w obu komponentach) mutacja IDH1 w 94%

35 Ependymoma Grade II

36 Ependymoma- wyściółczak WHO II Anaplastic ependymoma WHO III 1. Zapadalność (dla II): we wszystkich grupach wieku ale przeważają dzieci i młodzi dorośli, 3-9% wszystkich guzów neuroepitelialnych, u dzieci 6-12% guzów śródczaszkowych, w rdzeniu kręgowym stanowią 50-60% wszystkich guzów neuroepithelialnych niezależnie od wieku. 2. Lokalizacja: przy i w układzie komorowym zwł. W tylnej jamie oraz w rdzeniu 3. Rokowanie (dla st II): 5 i 10 letnie przeżycie progressionfree 58% i 45%; dla III: 55% i 26%. Znacznie gorsze rokowanie u dzieci poniżej 3 a zwł. 2 r.ż. 4. Genetyka: 1. Dzieci: gain of 1q (agressive behavour) and loss of 6q 2. Dorośli (rdzeniowe): aneuploidia w 50%. Utrata 22q in 25%

37 Ependymoma, wyściółczak WHO II 44396

38 Ependymoma ME: widoczne rzęski M 14 lat

39 Anaplastic ependymoma Grade III Uwaga: to nie jest to samo co ependymoblastoma! (it is not ependymoblastoma!)

40 Myxopapillary ependymoma Grade I

41 Myxopapillary ependymoma WHO I 1. Zapadalność: 6-82 lat, śr. 36,4 rok, 2. Lokalizacja: głównie filum terminale, conus medullaris, niekiedy podskórnie w okolicy krzyżowej (z ektopowej ependymy i prawdopodobnie bardziej agresywny). 3. Prognoza: ponad 10 lat przeżycie progression-free po całkowitej resekcji

42 Subependymoma Grade I

43 Subependymoma Podwyściółczak WHO I 1. Zapadalność: prawdopodobnie 8% wszystkich guzów ependymalnych, raczej w średnim wieku. 2. Lokalizacja: IV komora (50-60%), komory boczne (30-40%). 3. Rokowanie: dobre. 4. Typowo w postaci dokomorowego polipa

44 Choroid plexus tumors Grade I - III

45 Choroid plexus tumors (brodawczaki splotu n.): choroid plexus papilloma WHO I atypical choroid plexus papilloma WHO II choroid plexus carcinoma WHO III 1. Zapadalność: 0,4-0,6% guzów mózgu, szczególnie typowe u dzieci ale w każdym wieku (raki spotu jeszcze bardziej częste u dzieci ok 80% raków splotu u dzieci). Ogólnie stosunek papillomas/carcinomas = 5/1 2. Lokalizacja: komory boczne typowo u młodych (80% przed 20y), w komorze IV w każdym wieku. Ogólnie: komory boczne, kom. IV i III odpowiednio: 50%, 40%, 5%. 3. Rokowanie: papilloma 5-l w 100%, w raku 5 letnie = 40%.

46 Plexus papilloma (brodawczak splotu naczyniastego)

47 Nowotwory neuronalne i glejowo-neuronalne Grade I - III

48 Nowotwory neuronalne i neuronalno-glejowe 1. Komponenta neuronalna (czysta) ale częściej z komponentą glejową 2. Ogólnie te guzy z komponentą neuronalną manifestują się typowo padaczką często lekooporną.

49 Nowotwory neuronalne i neuronalno-glejowe 1. Gangliocytoma-zwojak i Ganglioglioma-zwojakoglejak I lub II 1. Anaplastyczny ganglioglioma III 2. Dysplastic gangliocytoma of cerebellum (Lhermitte-Duclos) w zesp. Cowdena (st.? 0?) 2. Neuroepitelialny nowotwór dysembrioplastyczny Dysembryoplastic neuroepithelial tumor I 3. Desmoplastic infantile astrocytoma/ganglioglioma I 4. Central neurocytoma (nerwiak ośrodkowy komórkowy) II 5. Cerebellar liponeurocytoma II 6. Paraganglioma of the filum terminale I 7. Papillary glioneuronal tumor I 8. Rosette-forming glioneuronal tumor of the fourth ventricle I

50 Neuronal and mixed neuronal-glial tumors 1. Gangliocytoma and ganglioglioma I or II 1. Anaplastic ganglioglioma III 2. Dysplastic gangliocytoma of cerebellum (Lhermitte- Duclos) w zesp. Cowdena 2. Dysembryoplastic neuroepithelial tumor I 3. Desmoplastic infantile astrocytoma/ganglioglioma I 4. Central neurocytoma II 5. Cerebellar liponeurocytoma II 6. Paraganglioma of the filum terminale I 7. Papillary glioneuronal tumor I 8. Rosette-forming glioneuronal tumor of the fourth ventricle I

51 Ganglioglioma (zwojakoglejak) BST 64

52 Dysembryoplastic neuroepithelial tumor (DNT)

53 Paraganglioma Grade I

54 Guzy okolicy szyszynki 1. Pineocytoma szyszyniak I 2. Pineal parenchymal tumour of intermediate differentiation II lub III guz miąższu szyszynki o pośrednim zróżnicowaniu 3. Pineoblastoma (szyszyniak zarodkowy) IV 4. Papillary tumour of the pineal region II lub III brodawkowaty guz okolic szyszynki

55 Szyszyniak Pineocytoma S.Med.Acad. Consult. boy 11 Pineocytoma with astrocytic differentiation Pineocytomatous rosettes

56 Embryonal tumors Nowotwory pochodzenia zarodkowego Grade IV

57 Nowotwory embrionalne (wszystkie IV st) 1. Medulloblastoma (rdzeniak zarodkowy) 1. Desmoplastic medulloblastoma 2. Medulloblastoma with extensive nodularity 3. Large cell variant 4. Anaplastic medulloblastoma 2. Supratentorial primitive neuroectodermal tumor (PNET) Prymitywny nowotwór neuroektodermalny 1. Cerebral neuroblastoma 2. Cerebral ganglioneuroblastoma 3. Medulloepithelioma (nabłoniak rdzeniakowy) 4. Ependymoblastoma (wyściółczak zarodkowy, prawdopodobnie także ETANTR) 3. Atypical teratoid/rhabdoid tumour (Guzy neuroblastyczne wyrzucone z klasyfikacji 2007) Aesthesioneuroblastoma (olfactory neuroblastoma) Olfactory neuroepithelioma Neuroblastoma (nadnercza i ukł. współczulnego)

58 Nowotwory embrionalne (wszystkie IV st) 1. Dendrogram nowotworów embrionalnych móżdżku

59 Medulloblastoma (Rdzeniak zarodkowy) WHO IV 1. Definicja WHO: złośliwy inwazyjny embrionalny nowotwór móżdżku występujący głównie u dzieci i wykazujący dominujące różnicowanie neuronalne. Wybitna tendencja do rozsiewu via CSF % wszystkich pierwotnych guzów śródczaszkowych 3. Zapadalność: 70% poniżej 16 r.ż. Rzadki powyżej 40 r.ż. 4. Przewaga mężczyzn (65%) 5. Lokalizacja: cerebellum ( ex definitione?) Typowo u dzieci w robaku naciekając IV komorę, u starszych częściej w półkulach móżdżku 6. Rozetki ( neuroblastyczne ) Homer Wrighta mogą występować 7. Rokowanie: 50-70% 5-letnie przeżycie 8. Przerzutuje poza OUN oraz rozsiew przez płyn M-R

60 Medulloblastoma (Rdzeniak zarodkowy) WHO IV 1. Genetyka: delecja chr. 17p, izochromosom 17q, amplifikacja MYCN 2. 4 podgrupy na podstawie badań molekularnych (profilu ekspresji białek transkryptomu): 1. WNT (najlepsze rokowanie), 2. SHH (często morfologia typu desmoplastic/nodular - pośrednie rokowanie, u dzieci lepsze), 3. Grupa 3 (najgorsze rokowanie), 4. Grupa 4 (pośrednie rokowanie) 5. Warianty morfologiczne rdzeniaka: Desmoplastic medulloblastoma, Medulloblastoma with extensive nodularity (lepsze rokowanie), Large cell medulloblastoma, Anaplastic medulloblastoma (różnicowanie z large cell m.) inne: Medullomyoblastoma, Melanotic medulloblastoma

61 Acta Neuropathol April; 123(4): Molecular subgroups of medulloblastoma: the current consensus

62 medulloblastoma IP

63 (II.) NOWOTWORY NERWÓW CZASZKOWYCH I PRZYKRĘGOSŁUPOWYCH 1. Schwannoma (nerwiak osłonkowy) I 1. Cellulare I 2. Plexiforme I 3. Melanoticum I (ale w ponad 10% przebieg złośliwy!) 2. Neurofibroma (nerwiakowłókniak) I 1. Plexiforme (nerwiakowłókniak splotowaty) I 3. Perineurioma (onerwiak) 1. Perineurioma (intraneurial oraz benign soft tissue p. I) 2. Perineurioma malignum (złośliwy onerwiak =malignant soft tissue perineurioma III) 4. Maligant peripheral nerve sheath tumour (MPNST) złośliwy nowotwór osłonek nerwów II - IV

64 Otorebkowany, nerw można oddzielić, obustronny schw.n.viii patognomoniczny dla NF L-4 Antoni A Antoni B

65 Schwannoma (nerwiak osłonkowy, neurilemmoma) Male 62, vertebral canal

66 Neurofibroma (Massive soft tissue. n): odgraniczny ale nieotorebkowany nr kobieta l.30 ok.. przykręgosłupowa S-100 NF-1

67 Neurofibroma plexiforme: Nerwiakowłókniak splotowaty (typowy dla NF1) 672/05 NS Man 36 with NF1 skin tumor 1 cm

68 Malignant peripheral nerve sheath tumor MPNST złośliwy nowotwór osłonek nerwów Grade low/high

69 Neurofibroma cellulare vs low grade MPNST: JPII K22 tumor mediastini NF1

70 NOWOTWORY OPON M-RDZ TUMOURS OF THE MENINGES 1. TUMOURS OF MENINGOTHELIAL CELLS Nowotwory z komórek meningotelialnych (oponiaki) 2. MESENCHYMAL NON-MENINGOTHELIAL TUMOURS Nowotwory mezenchymalne niemeningotelialne 3. PRIMARY MELANOCYTIC LESIONS Pierwotne nowotwory melanocytarne 4. TUMOURS OF UNCERTAIN HISTOGENESIS Nowotwory o niepewnej histogenezie

71 Meningioma (Oponiak) WHO I % wszystkich guzów wewnątrzczaszkowych 2. Zapadalność: typwo średni wiek i starsi (szczyt w VI i VII dekada) 3. Przewaga kobiet (2 : 1) 4. Lokalizacja: głównie śródczaszkowo (sklepistości, przystrzałkowo, rynienka węchowa, skrzydła kosci klinowych (pterionalne), okołosiodłowe, nerwy wzrokowe, brzeg kosci klinowej, namiot, śródkomorowe, kanał kręgowy. 5. Rokowanie: dobre, 20% nawraca w ciągu 20 lat 6. Liczne podtypy (nast. Slajd) niektóre WHO II (atypical, clear cell, chordoid) i WHO III (malignant, rhabdoid, papillary).

72 Meningioma (Oponiak) WHO I c.d.. 1. Typy wzrostu: guzowata masa, en plaque, wybitna tendencja do wnikania do kości i otworów anatomicznych 2. Oponiak atypowy (WHO II): 4 mitozy/10hpf; w oponiaku anaplastycznym (WHO III): ponad 20/HPF 3. Genetyka: 1. monosomia chr.22; 2. LOH 22q w 60-70%; 3. inaktywujące mutacje genu NF2 (szczeg w m. fibrosum i transitionale)

73 TUMOURS OF MENINGOTHELIAL CELLS NOWOTWORY MENINGOTELIALNE (OPONIAKI) 1. MENINGEOMA: 1. MENINGOTHELIAL 2. FIBROUS 3. TRANSITIONAL 4. ANGIOMATOUS 5. MICROCYSTIC 6. SECRETORY 7. LYMPHOPLASMACYTE-RICH 8. METAPLASTIC 9. CLEAR CELL 10. CHORDOID 11. ATYPICAL 12. PAPILLARY 13. RHABDOID 14. ANAPLASTIC MENINGEOMA WHO I WHO II WHO III

74 Meningeoma, oponiak Cechy charakterystyczne K60 oczodół M66

75 MENINFEAL MESENCHYMAL, NON-MENINGOTHELIAL TUMORS OPONOWE NOWOTWORY MEZENCHYMALNE, NIE-MENINGOTELIALNE LIPOMA ANGIOLIPOMA HIBERNOMA LIPOSARCOMA (INTRACRANIAL) SOLITARY FIBROUS TUMOUR FIBROSARCOMA MALIGNANT FIBROUS HISTIOCYTOMA LEIOMYOMA LEYOMYOMA LEIOMYOSARCOMA RHABDOMYOMA RHABDOMYOSARCOMA CHONDROMA CHONDROSARCOMA OSTEOMA OSTEOSARCOMA OSTEOCHONDROMA HAEMANGIOMA EPITHELIOID HAEMANGIOENDOTHELIOMA HAEMANGIOPERICYTOMA ANGIOSARCOMA KAPOSI SARCOMA

76 Pozostałe guzy opon Pierwotne zmiany melanocytarne diffuse melanocytosis / melanomatosis, melanocytoma, melanoma malignum (chodzi tu o pierwotny a nie przerzutowy czerniak opon) Inne nowotwory odnoszące się ( related to ) opon (dawniej w nowotworach o niepewnej histogenezie) 1.Haemangioblastoma I (typowy wygląd: torbiel z przyściennym guzkiem o ciemnoczerwonej barwie - wisienka ) Związek z zespołem Von Hippel-Lindau

77 POZOSTAŁE NOWOTWORY OUN Other tumors

78 Pierwotny złośliwy chłoniak mózgu (primary) Primary Non-Hodgkin s lymphoma (PCNSL) Asocjacje z pierwotnymi (Wiscott-Aldrich, ataxia-teleangiectasia) i wtórnymi niedoborami odporności (AIDS, potransplantacyjne). W PCNSLs w zesp. niedoboru odporności rolę gra wirus Epstain-Barra (w pozostałych PCSNL w 15-20%) PCSNLs są głównie z kk. B.

79 Pierwotny złośliwy chłoniak mózgu (primary) Non-Hodgkin s lymphoma woman 54 NMR CT

80 Germ cell tumors Nowotwory z komórek rozrodczych

81 1. Guzy z komórek rozrodczych - GERM CELL TUMOURS Częsta lokalizacja: okolica szyszynki i podwzgórze, możliwe wszystkie typy jak poza OUN 1. GERMINOMA 2. EMBRYONAL CARCINOMA 3. YOLC SAC TUMOUR 4. CHORIONCARCINOMA 5. TERATOMA 1. MATURE 2. IMMATURE 3. TERATOMA WITH MALIGNANT TRANSFORMATION 6. MIXED GERM CELL TUMOURS

82 Guzy okolicy siodła tureckiego (klasyfikacja WHO OUN nie obejmuje gruczolaków przysadki) Craniopharyngeoma (czaszkogardlak) Adamantinomatous (najbardziej typowy, torbiel z olejem maszynowym, histologicznie przypomina szkliwiaka, nowotwór łagodny w st. I ale daje nawroty) Papillare Granular cell tumour Pituicytoma Spindle cell oncocytoma of the adenohypophysis

83 Craniopharyngeoma M 12 y. Glioza z włóknami Rosenthala wet keratin

84 Craniopharyngeoma Włókna Rosenthala w otoczeniu palisadowe ułożenie komórek na obwodzie Craniopharyngioma woman 18

85 Torbiele i zmiany guzopodobne Cysts and tumor-like lesions Nowotwory z sąsiedztwa Neoplasms from neighbourhood Nowotwory przerzutowe. Metastatic tumors.

86 Torbiele nienowotworowe Torbiel pajęczynówkowa Torbiel kieszonki Rathkego Torbiel dermoidalna Torbiel epidermoidalna Tobiel enterogenna (neurenteryczna) Torbiel koloidowa III komory Uwaga: liczne pierwotne nowotwory wewnątrzczaszkowe mają postać lub tworzą torbiel (zwłaszcza typowo : haemangioblastoma, astrocytoma pilocyticum, craniopharyngeoma)

87 Torbielka kieszonki Rathkego Rathke pouch cyst + xanthogranuloma (cholesterol granuloma) Konsult nr. 142 K.69

88 Torbiel pajęczynówkowa (arachnoid cyst cystis arachnoidealis)

89 Tumors of neighbour structures (to brain and spinal cord) Nowotwory sąsiedztwa mózgu i rdzenia

90 Chordoma siodełka EMA

91 Metastatic tumors Nowotwory przerzutowe 1206 M65 S-100 (negative in tumor cells)

92 Nowotwory przerzutowe Często pierwsza manifestacja choroby; dobrze odgraniczone; silny obrzęk kolateralny; (najczęstsze źródła) Raki oskrzela Raki sutka Raki nerki Raki przewodu pokarmowego Melanoma

93 Rodzinne zespoły nowotworowe z zajęciem układu nerwowego Zmiany nienowotworowe operowane z powodu padaczki lekoopornej (dysplazje korowe i inne zaburzenia rozwojowe)

94 Syndrome Gene Chrom Nervous system Skin and other tissues Neurofibromatosis 1 (von Recklinghausena) NF1 17q11 Multiple neurofibomas, MPNST, glioma n. optici, astrocytomas Plamy "Cafe-au-lait", axillary freckling, phaeochromocytoma, hamartoma tęczówki, białaczka Neurofibromatosis 2 NF2 22q12 Bilateral schwannomas n. VIII, peripheral schwannomas, multiple meningeoma, ependymoma of spinal cord, astrocytoma Retinal hamartoma Von Hippel-Lindau VHL 3p25 Haemangioblastoma Tuberous sclerosis TSC1, TSC2 9q34, 16p13 Astroc. gigantocellulare subependymale, retinal astroc., cortical hamartomas Li-Fraumeni TP53 17p13 Astrocytomas, PNET Adenocarcinoma renis, pheochromocytoma, cystes angiofibroma cutis (adenoma sebaceum), fibroma subunguale, rhabdomyoma cordis, adenom. polyps of small intestine, angiomyolipoma renis, cystes Breast carcinoma, bone and soft tissue sarcomas, adrenocortical carcinoma, leukaemia Cowden PTEN 10q23 Dysplastic gangliocytoma of the cerebellum (Lhermitte- Duclos) Trichilemmomas, fibromas, hamart. Polyps of colon, thyroid neoplasms, breast carcinoma Turcot APC HMLH1 HPSM2 5q21 3p21 7p22 Medulloblastoma Glioblastoma Cafe-au-lait spots, colorectal polyps Naevoid basal cell carcinoma syndrome PTCH 9q31 Medulloblastoma Multiple carcinoma basocellulare, jaw cysts, ovarian fibromas

95 Niezłośliwe zmiany operowane z powodu padaczki lekoopornej

96 Nowotwory skojarzone z długotrwałą padaczką = LEATs Long-term epilepsy associated tumors Wspólna cecha: długotrwała padaczka, niska agresywność, lokalizacja korowa lub korowo-podkorowa, młody wiek chorych W znacznej części z nich (ważny wyjątek: angiocentric glioma) obecna komponenta neuronalna (zwojowa) Najważniejsze guzy z grupy LEATS: Gangliocytoma, (I) Ganglioglioma, (I lub II) Dysembriopalstyczny nowotwór neuroepitelialny -Dysembryoplastic neuroepithelial tumour DNT (typ prosty i złożony) (I) Glejaki o niskim st. złośliwości Diffuse astrocytoma, oligodendroglioma, mixed glioma (WHO II) Isomorphic astrocytoma (nie wymieniony w klasyf. WHO) Glejak angiocentryczny - Angiocentric glioma (I)

97 Epileptomas : klasyfikacja A-B-C NETs (NET - neuroepithelial tumor) ANET: Glejak angiocentryczny - Angiocentric glioma (ANET) BNET basic oncofetal neuroepithelial tumors CD34+ (dotąd rozpoznawane jako Gangliocytoma lub Ganglioglioma) CNET (complex DNT) DNET ( prosta forma DNT) ENET (epileptogenic NET not otherwise specified) GNET gangliocytic neuroepithelial tumors CD34- (podobnie jak BNET dotąd rozpoznawane jako Gangliocytoma lub Ganglioglioma) INET isomorphic astrocytomas (nieobecny w klasyfikacji WHO)

98 Inne niezłośliwe zmiany operowane (ew. bioptowane) z powodu lekoopornej padaczki Malformacje budowy kory (Dysplazje korowe - FCD) Zapalenie Rassmussena Hemimegalencefalia Calcified pseudotumor Hypothalamic hamartoma

99 Focal cortical dysplasia Klasyfikacja FCD z r Palmini A, Najm I, Avanzini G, et al. Terminology and classification of the cortical dysplasias. Neurology 2004;62:S2 8 Nowa wersja z 2011 Ingmar Blümcke i wsp. The clinico-pathological spectrum of Focal Cortical Dysplasias: a consensus classification proposed by an ad hoc Task Force of the ILAE Diagnostic Methods Commission. Epilepsia 2011; 52(1): Obecnie wyróżniamy 2 typy dysplazji (bez i z obecnością dysmorficznych neuronów lub komórek balonowatych) oraz trzeci typ FCD towarzysząca nowotworowi Typ I FCD: nie ma dysmorficznych neuronów ani balloon cells. Typ IA, izolowane zaburzenia architektury kory, zazwyczaj zaburzenie warstwowości (laminarne) lub pionowego-kolumnowego ułożenia neuronów. Type IB zaburzenia architektury j.w. oraz obecność komórek olbrzymich i niedojrzałych neuronów. (ale bez abnormal cells). Typ II FCD (z obecnościa abnormal cells). Typ IIA, obecne komórki dysmorficzne lecz nie ma kk balonowatych. Typ IIB, obecne zarówno komórki dysmorficzne jak i balonowate. Typ III FCD (towarzysząca nowotworowi) Typ III a FCD z hipocampal sclerosis Typ III b FCD z towarzyszącym guzem nowotworowym (DNT, ganglioglioma)

(mianownictwo w jęz pol. i ang. zawiera wspomniany w przypisie nr 1 Standard protokołu... )

(mianownictwo w jęz pol. i ang. zawiera wspomniany w przypisie nr 1 Standard protokołu... ) GUZY MÓZGU I RDZENIA KRĘGOWEGO (Tumors of the Brain/Spinal Cord) Dariusz Adamek 1. Rodzaj badanego materiału - biopsyjny (drobny) - operacyjny (większy fragment lub fragmenty) 2. Badanie makroskopowe a.

Bardziej szczegółowo

MIĘSAKI TKANEK MIĘKKICH (Tumors of Soft Tissue) Janusz Ryś

MIĘSAKI TKANEK MIĘKKICH (Tumors of Soft Tissue) Janusz Ryś MIĘSAKI TKANEK MIĘKKICH (Tumors of Soft Tissue) Janusz Ryś 1. Rodzaj materiału a) biopsja gruboigłowa lub otwarta biopsja nacinająca (intralesional resection) b) biopsja wycinająca (marginal resection)

Bardziej szczegółowo

Analiza składników DNA guzów nowotworowych mózgu u człowieka

Analiza składników DNA guzów nowotworowych mózgu u człowieka UNIWERSYTET MEDYCZNY im. KAROLA MARCINKOWSKIEGO W POZNANIU WYDZIAŁ LEKARSKI I Anna-Maria Barciszewska Analiza składników DNA guzów nowotworowych mózgu u człowieka Praca doktorska Promotor Prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Patologia ginekologiczna. Część I

Patologia ginekologiczna. Część I Patologia ginekologiczna Część I Torbiel Bartholina Często związek z zapaleniem (m.in. rzeżączka) Objawy, wiek? Dyskomfort/ból, każdy wiek, zwykle 40 i więcej; może być bardzo duża Ryzyko raka? carcinoma

Bardziej szczegółowo

Patologia raka pęcherza czy patolog może nas zaskoczyć? Marcin Ligaj Zakład Patologii i Diagnostyki Laboratoryjnej Centrum Onkologii w Warszawie

Patologia raka pęcherza czy patolog może nas zaskoczyć? Marcin Ligaj Zakład Patologii i Diagnostyki Laboratoryjnej Centrum Onkologii w Warszawie Patologia raka pęcherza czy patolog może nas zaskoczyć? Marcin Ligaj Zakład Patologii i Diagnostyki Laboratoryjnej Centrum Onkologii w Warszawie Coo? Wynik gotowy już po miesiącu?!!! To w końcu pt1 czy

Bardziej szczegółowo

SPONTANICZNE NOWOTWORY OŚRODKOWEGO ORAZ OBWODOWEGO UKŁADU NERWOWEGO I PRZYSADKI MÓZGOWEJ U ZWIERZĄT

SPONTANICZNE NOWOTWORY OŚRODKOWEGO ORAZ OBWODOWEGO UKŁADU NERWOWEGO I PRZYSADKI MÓZGOWEJ U ZWIERZĄT SPONTANICZNE NOWOTWORY OŚRODKOWEGO ORAZ OBWODOWEGO UKŁADU NERWOWEGO I PRZYSADKI MÓZGOWEJ U ZWIERZĄT Zenon Sołtysiak SPONTANICZNE NOWOTWORY OŚRODKOWEGO ORAZ OBWODOWEGO UKŁADU NERWOWEGO I PRZYSADKI MÓZGOWEJ

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6. \ PATOMORFOLOGIA OŚRODKOWEGO I OBWODOWEGO UKŁADU NERWOWEGO

Ćwiczenie 6. \ PATOMORFOLOGIA OŚRODKOWEGO I OBWODOWEGO UKŁADU NERWOWEGO Ćwiczenie 6. \ PATOMORFOLOGIA OŚRODKOWEGO I OBWODOWEGO UKŁADU NERWOWEGO 1.Leptomeningitis purulenta (217) - ropne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Barwienie hematoksyliną i eozyną. Wycinek z mózgu 10-letniej

Bardziej szczegółowo

Klinika Neurologii i Pediatrii WUM

Klinika Neurologii i Pediatrii WUM Klinika Neurologii i Pediatrii WUM Ø W obrębie głowy i szyi skupia się wiele narządów i tkanek różnego pochodzenia rozwojowego i o różnej budowie histologicznej - tłumaczy to różnorodność chorób występujących

Bardziej szczegółowo

Nowotwory pierwotne i przerzutowe ośrodkowego układu nerwowego - diagnostyka różnicowa

Nowotwory pierwotne i przerzutowe ośrodkowego układu nerwowego - diagnostyka różnicowa Nowotwory pierwotne i przerzutowe ośrodkowego układu nerwowego - diagnostyka różnicowa Nowotwory ośrodkowego układu nerwowego (OUN) rozwijają się w tkankach mózgowia i rdzenia kręgowego. Mogą być pierwotne

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Opinia Rady Przejrzystości nr 181/2012 z dnia 13 sierpnia 2012 r. w sprawie objęcia refundacją produktów leczniczych zawierających temozolomid,

Bardziej szczegółowo

Program. 10.00 10.15 Powitanie 10.15 10.45 Otwarcie Sympozjum Czego dokonaliśmy- dokąd zmierzamy Prof. D.Perek

Program. 10.00 10.15 Powitanie 10.15 10.45 Otwarcie Sympozjum Czego dokonaliśmy- dokąd zmierzamy Prof. D.Perek Czwartek, 05 listopada 2009 Program 10.00 10.15 Powitanie 10.15 10.45 Otwarcie Sympozjum Czego dokonaliśmy- dokąd zmierzamy Prof. D.Perek 10.45 11.00 Przerwa na kawę Sesja I 11.00 14.00 Przewodniczą: E.

Bardziej szczegółowo

POLSKA SZKOŁA NEUROCHIRURGII Nowotwory wewnątrzczaszkowe"

POLSKA SZKOŁA NEUROCHIRURGII Nowotwory wewnątrzczaszkowe POLSKA SZKOŁA NEUROCHIRURGII Nowotwory wewnątrzczaszkowe" Olsztyn 10-15. 05. 2015 Szanowni Państwo Serdecznie zapraszamy do udziału w kolejnej edycji Polskiej Szkoły Neurochirurgii, która odbędzie się

Bardziej szczegółowo

Guzy zarodkowe jąder czego możemy dowiedzieć się od patologa?

Guzy zarodkowe jąder czego możemy dowiedzieć się od patologa? Guzy zarodkowe jąder czego możemy dowiedzieć się od patologa? Marcin Ligaj Zakład Patologii Centrum Onkologii w Warszawie Diagnostyka patomorfologiczna 1. Ocena wycinków z biopsji chirurgicznej jądra pacjenci

Bardziej szczegółowo

FIZJOLOGIA I PATOLOGIA SUTKÓW U DZIECI I MŁODZIEŻY W DIAGNOSTYCE ULTRASONOGRAFICZNEJ

FIZJOLOGIA I PATOLOGIA SUTKÓW U DZIECI I MŁODZIEŻY W DIAGNOSTYCE ULTRASONOGRAFICZNEJ FIZJOLOGIA I PATOLOGIA SUTKÓW U DZIECI I MŁODZIEŻY W DIAGNOSTYCE ULTRASONOGRAFICZNEJ A.JAKUBOWSKA, M.BRZEWSKI, M.GRAJEWSKA-FERENS, A.MARCIŃSKI, J.MĄDZIK ZAKŁAD RADIOLOGII PEDIATRYCZNEJ I KLINIKA ENDOKRYNOLOGII

Bardziej szczegółowo

Nowotwory tkanek miękkich

Nowotwory tkanek miękkich Nowotwory tkanek miękkich Tkanki miękkie - tkanki nienabłonkowe inne niż kośd, chrząstka, mózg i opony, układ krwiotwórczy i limfatyczny Nowotwory tkanek miękkich są klasyfikowane na podstawie tkanki,

Bardziej szczegółowo

Guzy ośrodkowego układu nerwowego u dzieci analiza objawów i propozycje diagnostyczne

Guzy ośrodkowego układu nerwowego u dzieci analiza objawów i propozycje diagnostyczne Guzy ośrodkowego układu nerwowego u dzieci analiza objawów i propozycje diagnostyczne Anna Szołkiewicz, Elżbieta Adamkiewicz- -Drożyńska, Anna Balcerska Klinika Pediatrii, Hematologii, Onkologii i Endokrynologii

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO

NOWOTWORY OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO 1 NOWOTWORY OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO WYKONANO W RAMACH NARODOWEGO GRANTU: MODYFIKACJA I WDROŻENIE PROGRAMU NAUCZANIA ONKOLOGII W POLSKICH UCZELNIACH MEDYCZNYCH PRZYGOTOWANO W KATEDRZE ONKOLOGII AKADEMII

Bardziej szczegółowo

Wstęp Jacek Gawrychowski... XVII

Wstęp Jacek Gawrychowski... XVII Wstęp Jacek Gawrychowski... XVII Część ogólna... 1 1. Historia chirurgii guzów śródpiersia Jacek Gawrychowski... 3 2. Anatomia śródpiersia i jego podział Konstanty Ślusarczyk, Maria Wiktoria Legierska,

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY JĄDRA (tumours of the testis)

NOWOTWORY JĄDRA (tumours of the testis) NOWOTWORY JĄDRA (tumours of the testis) Krzysztof Okoń 1. Rodzaj materiału: jądro, węzły chłonne zaotrzewnowe, inny 2. Procedura chirurgiczna: - orchidektomia radykalna, - lymfadenektomia zaotrzewnowa,

Bardziej szczegółowo

Analiza mutacji genów EGFR, PIKCA i PTEN w nerwiaku zarodkowym

Analiza mutacji genów EGFR, PIKCA i PTEN w nerwiaku zarodkowym Analiza mutacji genów EGFR, PIKCA i PTEN w nerwiaku zarodkowym mgr Magdalena Brzeskwiniewicz Promotor: Prof. dr hab. n. med. Janusz Limon Katedra i Zakład Biologii i Genetyki Gdański Uniwersytet Medyczny

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA ULTRASONOGRAFICZNA TARCZYCY. Michał Brzewski Anna Jakubowska Zakład Radiologii Pediatrycznej AM Warszawa

DIAGNOSTYKA ULTRASONOGRAFICZNA TARCZYCY. Michał Brzewski Anna Jakubowska Zakład Radiologii Pediatrycznej AM Warszawa DIAGNOSTYKA ULTRASONOGRAFICZNA TARCZYCY Michał Brzewski Anna Jakubowska Zakład Radiologii Pediatrycznej AM Warszawa 1 PROBLEMY DIAGNOSTYCZNE Wady rozwojowe Wole Guzki tarczycy Nowotwory tarczycy Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY TKANEK MIĘKKICH ZASADY ROZPOZNAWANIA I LECZENIA

NOWOTWORY TKANEK MIĘKKICH ZASADY ROZPOZNAWANIA I LECZENIA NOWOTWORY TKANEK MIĘKKICH ZASADY ROZPOZNAWANIA I LECZENIA Nowotwory tkanek miękkich pochodzą z mezenchymy. Nie wywodzą się z komórek nabłonka! - tkanka łączna - tkanka tłuszczowa - mięśnie gładkie i poprzecznie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WYBRANE ZAGADNIENIA PODSTAW FIZYCZNYCH NEUROOBRAZOWANIA SZCZEGÓŁOWA DIAGNOSTYKA CHORÓB OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO. Część I.

SPIS TREŚCI WYBRANE ZAGADNIENIA PODSTAW FIZYCZNYCH NEUROOBRAZOWANIA SZCZEGÓŁOWA DIAGNOSTYKA CHORÓB OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO. Część I. Część I WYBRANE ZAGADNIENIA PODSTAW FIZYCZNYCH NEUROOBRAZOWANIA Wprowadzenie Jerzy Walecki, Mariusz I. Furmanek, Tomasz Bulski, Michał Adamczyk... 2 1. Tomografia komputerowa Jerzy Walecki, Mariusz I.

Bardziej szczegółowo

Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny

Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny POZAGONADALNE I POZACZASZKOWE GUZY GERMINALNE (EXTRAGONADAL GERM CELL TUMOR) Ewa IŜycka-Świeszewska Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny 1.

Bardziej szczegółowo

STATYSTYCZNA ANALIZA ZALEŻNOŚCI POMIĘDZY OBRAZEM MORFOLOGICZNYM I ZMIANAMI CYTOGENETYCZNYMI W MIĘSAKACH TKANEK MIĘKKICH

STATYSTYCZNA ANALIZA ZALEŻNOŚCI POMIĘDZY OBRAZEM MORFOLOGICZNYM I ZMIANAMI CYTOGENETYCZNYMI W MIĘSAKACH TKANEK MIĘKKICH STATYSTYCZNA ANALIZA ZALEŻNOŚCI POMIĘDZY OBRAZEM MORFOLOGICZNYM I ZMIANAMI CYTOGENETYCZNYMI W MIĘSAKACH TKANEK MIĘKKICH Janusz Ryś, Centrum Onkologii Instytut im. Marii SkłodowskiejCurie, Oddział w Krakowie

Bardziej szczegółowo

RAK GARDŁA (GARDŁO ŚRODKOWE, GARDŁO DOLNE, NOSOGARDŁO) (Carcinomas of the Pharynx) Andrzej Marszałek

RAK GARDŁA (GARDŁO ŚRODKOWE, GARDŁO DOLNE, NOSOGARDŁO) (Carcinomas of the Pharynx) Andrzej Marszałek RAK GARDŁA (GARDŁO ŚRODKOWE, GARDŁO DOLNE, NOSOGARDŁO) (Carcinomas of the Pharynx) Andrzej Marszałek Rodzaj materiału: - biopsja, - biopsja wycinająca, - wycięcie topografia - gardło środkowe - nosogardło

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI CZĘŚĆ I. Rozpoznania na podstawie zmian patologicznych. SEKCJA 1 Malformacje wrodzone. SEKCJA 2 Urazy

SPIS TREŚCI CZĘŚĆ I. Rozpoznania na podstawie zmian patologicznych. SEKCJA 1 Malformacje wrodzone. SEKCJA 2 Urazy SPIS TREŚCI CZĘŚĆ I Rozpoznania na podstawie zmian patologicznych SEKCJA 1 Malformacje wrodzone Przegląd malformacji wrodzonych I-1-2 Przepukliny tyłomózgowia, różne malformacje Zespół Arnolda-Chiariego,

Bardziej szczegółowo

Dr hab. med. Sylwia Grodecka-Gazdecka 2006

Dr hab. med. Sylwia Grodecka-Gazdecka 2006 Pierwotne nowotwory złośliwe tkanek miękkich u dorosłych Dr hab. med. Sylwia Grodecka-Gazdecka 2006 Charakterystyka pierwotne nowotwory złośliwe układu narządu ruchu obejmują wszystkie nienabłonkowe nowotwory

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe skóry. Katedra Onkologii AM w Poznaniu

Nowotwory złośliwe skóry. Katedra Onkologii AM w Poznaniu Nowotwory złośliwe skóry Katedra Onkologii AM w Poznaniu Nowotwory złośliwe skóry Raki: rak podstawnokomórkowy rak kolczystokomórkowy rak płakonabłonkowy Czerniak Nowotwory złośliwe skóryrak podstawnokomórkowy

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne techniki obrazowania, takie

Nowoczesne techniki obrazowania, takie Primary intracranial tumors in dogs. Part I. Diagnosis Kaczmarska A. 1, Sobczyński J. 2, Czubaj N. 3,1, Łukasz D. 4, Animal Center Small Animal Veterinary Clinic in Warsaw 1, Veterinary Clinic Bemowo Paweł

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Leczenie nowotworów tarczycy Dr hab. n. med. Sylwia Grodecka-Gazdecka 2007

Leczenie nowotworów tarczycy Dr hab. n. med. Sylwia Grodecka-Gazdecka 2007 Leczenie nowotworów tarczycy Dr hab. n. med. Sylwia Grodecka-Gazdecka 2007 Klasyfikacja guzów tarczycy wg WHO Guzy nabłonkowe 1. Łagodne 2. Złośliwe Gruczolak pęcherzykowy Inne gruczolaki 2.1. Rak pęcherzykowy

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja nowotworów wewnątrzczaszkowych

Klasyfikacja nowotworów wewnątrzczaszkowych Klasyfikacja nowotworów wewnątrzczaszkowych Obecnie obowiązuje nowa klasyfikacja WHO Pierwotne - Glejowe - Nieglejowe Przerzutowe Ze względu na Lokalizację Intraaxialne Extraaxialne Objawy ogólne nowotworów

Bardziej szczegółowo

ZMIANY ROZPLEMOWE, NOWOTWORY

ZMIANY ROZPLEMOWE, NOWOTWORY Łacińsko-polski słowniczek pojęć dla studentów II roku Wydziału Lekarskiego ZMIANY ROZPLEMOWE, NOWOTWORY Proliferatio Differentiatio Dysplasia Dysplasia gradus minoris Dysplasia gradus mediocris Dysplasia

Bardziej szczegółowo

Seminarium 10. Neuroradiologia

Seminarium 10. Neuroradiologia Seminarium 10 Neuroradiologia Metody badania OUN Zdjęcie przeglądowe czaszki i kręgosłupa Tomografia komputerowa TK - tradycyjna - angio-tk - badania perfuzyjne Rezonans magnetyczny MR - techniki standardowe

Bardziej szczegółowo

RAK JAJNIKA (Carcinoma of the Ovary) Katarzyna Bednarek-Rajewska, Konstanty Korski, Jan Bręborowicz

RAK JAJNIKA (Carcinoma of the Ovary) Katarzyna Bednarek-Rajewska, Konstanty Korski, Jan Bręborowicz RAK JAJNIKA (Carcinoma of the Ovary) Katarzyna Bednarek-Rajewska, Konstanty Korski, Jan Bręborowicz (nieobowiązkowe składniki oznaczono +) 1. Rodzaj materiału: Prawy jajnik, lewy jajnik, prawy jajowód,

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka obrazowa guzów wewnątrzczaszkowych. Część I guzy neuroepitelialne

Diagnostyka obrazowa guzów wewnątrzczaszkowych. Część I guzy neuroepitelialne P R C P R Z E G L Ą D O W Jerzy Walecki, Elżbieta Chojnacka Zakład Diagnostyki Radiologicznej i Obrazowej CMKP w Warszawie Diagnostyka obrazowa guzów wewnątrzczaszkowych. Część I guzy neuroepitelialne

Bardziej szczegółowo

Guzy szyszynki. Pineal tumors. *Agnieszka Baranowska-Bik, Wojciech Zgliczyński

Guzy szyszynki. Pineal tumors. *Agnieszka Baranowska-Bik, Wojciech Zgliczyński Postępy Nauk Medycznych, t. XXVIII, nr 12, 2015 Borgis *Agnieszka Baranowska-Bik, Wojciech Zgliczyński Guzy szyszynki Pineal tumors Klinika Endokrynologii, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Szpital

Bardziej szczegółowo

Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii?

Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii? Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii? Wykorzystanie nowych technik molekularnych w badaniach nad genetycznymi i epigenetycznymi mechanizmami transformacji nowotworowej

Bardziej szczegółowo

1. Materiał chirurgiczny: brodawka Vatera, Ŝołądek, głowa trzustki, dwunastnica, przewód Ŝółciowy wspólny, pęcherzyk Ŝółciowy, inne (wymień)

1. Materiał chirurgiczny: brodawka Vatera, Ŝołądek, głowa trzustki, dwunastnica, przewód Ŝółciowy wspólny, pęcherzyk Ŝółciowy, inne (wymień) RAK BRODAWKI VATERA (carcinoma of the ampullary region) Krzysztof A. Bardadin 1. Materiał chirurgiczny: brodawka Vatera, Ŝołądek, głowa trzustki, dwunastnica, przewód Ŝółciowy wspólny, pęcherzyk Ŝółciowy,

Bardziej szczegółowo

(Carcinoma of the Adrenal Gland)

(Carcinoma of the Adrenal Gland) RAK KORY NADNERCZA (dotyczy pacjentów>20 roku Ŝycia) (Carcinoma of the Adrenal Gland) Barbara Górnicka, Łukasz Koperski 1. Materiał chirurgiczny: nadnercze, nadnercze z tkankami otaczającymi (określ) Inne

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 20: ZMIANY POSTĘPOWE I NOWOTWORY cz. IV Nowotwory układu nerwowego, skóry i gonad. Nowotwory hormonalnie czynne.

Ćwiczenie 20: ZMIANY POSTĘPOWE I NOWOTWORY cz. IV Nowotwory układu nerwowego, skóry i gonad. Nowotwory hormonalnie czynne. Ćwiczenie 20: ZMIANY POSTĘPOWE I NOWOTWORY cz. IV Nowotwory układu nerwowego, skóry i gonad. Nowotwory hormonalnie czynne. Wspólną cechą nowotworów skóry, gonad i układu nerwowego jest dysgenetyczne pochodzenie

Bardziej szczegółowo

CYTARABINUM. Zał cznik C.14. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

CYTARABINUM. Zał cznik C.14. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Zał cznik C.14. CYTARABINUM Lp 1 CYTARABINUM C69 NOWOTWÓR ZŁOŚLIWY OKA 2 CYTARABINUM C69.0 SPOJÓWKA 3 CYTARABINUM C69.1 ROGÓWKA 4 CYTARABINUM C69.2 SIATKÓWKA 5 CYTARABINUM C69.3 NACZYNIÓWKA 6 CYTARABINUM

Bardziej szczegółowo

Guzy kości. Pierwotne guzy kości. Guzy chrzęstne. Guzy chrzęstne. Osteochondroma Objawy kliniczne. Osteochondroma Exostosis

Guzy kości. Pierwotne guzy kości. Guzy chrzęstne. Guzy chrzęstne. Osteochondroma Objawy kliniczne. Osteochondroma Exostosis Pierwotne guzy kości Występują rzadko 0,2% wszystkich nowotworów Często występują u dzieci Guzy kości Barbara Górnicka Katedra i Zakład Patomorfologii WUM Etiologia nieznana Duży postęp w diagnostyce histopatologicznej

Bardziej szczegółowo

(Carcinomas of the Salivary Glands)

(Carcinomas of the Salivary Glands) NOWOTWORY ŚLINIANEK (Carcinomas of the Salivary Glands) Monika Durzyńska 1. Materiał chirurgiczny: ślinianka, ślinianka z tkankami otaczającymi (określ) 2. Procedura chirurgiczna: Typ procedury: Resekcja

Bardziej szczegółowo

1. Protezowanie aparatami (przewodnictwo powietrzne i kostne). 2. Ćwiczenia logopedyczne.

1. Protezowanie aparatami (przewodnictwo powietrzne i kostne). 2. Ćwiczenia logopedyczne. 2. Implantacje mikroelektrod do ślimaka przekazywanie odpowiednio dobranych sygnałów elektrycznych do receptorów w sposób sterowany komputerem. Rehabilitacja w uszkodzeniach słuchu: 1. Protezowanie aparatami

Bardziej szczegółowo

Nowotwory u dzieci we wskazaniach innych niż wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego zakwalifikowanych do poniższych rozpoznań wg ICD-10

Nowotwory u dzieci we wskazaniach innych niż wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego zakwalifikowanych do poniższych rozpoznań wg ICD-10 Załącznik C.64. TEMOZOLOMIDUM Nowotwory u dzieci we wskazaniach innych niż wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego zakwalifikowanych do poniższych rozpoznań wg ICD-10 L.p. 1 TEMOZOLOMIDUM C22.0

Bardziej szczegółowo

Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008.

Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008. załącznik nr 7 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008. 1. Nazwa programu:

Bardziej szczegółowo

DNO ŻOŁ DKA TRZON ŻOŁ DKA UJŚCIE ODŹWIERNIKA ODŹWIERNIK KRZYWIZNA MNIEJSZA ŻOŁ DKA, NIEOKREŚLONA KRZYWIZNA WIĘKSZA ŻOŁ DKA, NIEOKREŚLONA

DNO ŻOŁ DKA TRZON ŻOŁ DKA UJŚCIE ODŹWIERNIKA ODŹWIERNIK KRZYWIZNA MNIEJSZA ŻOŁ DKA, NIEOKREŚLONA KRZYWIZNA WIĘKSZA ŻOŁ DKA, NIEOKREŚLONA Zał cznik C.64. TEMOZOLOMIDUM L.p. 1. TEMOZOLOMIDUM C16 2. TEMOZOLOMIDUM C16.0 3. TEMOZOLOMIDUM C16.1 4. TEMOZOLOMIDUM C16.2 5. TEMOZOLOMIDUM C16.3 6. TEMOZOLOMIDUM C16.4 7. TEMOZOLOMIDUM C16.5 8. TEMOZOLOMIDUM

Bardziej szczegółowo

spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16

spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16 spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16 1. Rozwój i podział układu nerwowego Janusz Moryś... 17 1.1. Rozwój rdzenia kręgowego... 17

Bardziej szczegółowo

Jakie informacje są potrzebne przed podjęciem decyzji o strategii leczenia? Punkt widzenia patologa

Jakie informacje są potrzebne przed podjęciem decyzji o strategii leczenia? Punkt widzenia patologa Jakie informacje są potrzebne przed podjęciem decyzji o strategii leczenia? Punkt widzenia patologa Marcin Ligaj Zakład Patologii Centrum Onkologii w Warszawie Planowanie postępowania onkologicznego???

Bardziej szczegółowo

IRINOTECANUM. Załącznik C.35.a. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

IRINOTECANUM. Załącznik C.35.a. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Załącznik C.35.a. IRINOTECANUM Lp 1. IRINO TECANUM C15 RAK PRZEŁYKU 2. IRINO TECANUM C15.0 SZYJNA CZĘŚĆ PRZEŁYKU 3. IRINO TECANUM C15.1 PIERSIOWA CZĘŚĆ PRZEŁYKU 4. IRINO TECANUM C15.2 BRZUSZNA CZĘŚĆ PRZEŁYKU

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Przedmowa Mięsaki kości charakterystyka kliniczna i metody leczenia Objawy radiologiczne zmian nowotworowych kości Guzy z tkanki kostnej

SPIS TREŚCI Przedmowa Mięsaki kości charakterystyka kliniczna i metody leczenia Objawy radiologiczne zmian nowotworowych kości Guzy z tkanki kostnej SPIS TREŚCI Przedmowa... 7 1. Mięsaki kości charakterystyka kliniczna i metody leczenia... 9 Zbigniew I. Nowecki, Piotr Rutkowski 1.1. Wstęp... 9 1.2. Epidemiologia i etiologia...... 9 1.3. Objawy kliniczne

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1097 Poz. 42 Załącznik C.35. IRINOTECANUM

Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1097 Poz. 42 Załącznik C.35. IRINOTECANUM Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1097 Poz. 42 Załącznik C.35. IRINOTECANUM 1. IRINOTECANUM C15 RAK PRZEŁYKU 2. IRINOTECANUM C15.0 SZYJNA CZĘŚĆ PRZEŁYKU 3. IRINOTECANUM C15.1 PIERSIOWA CZĘŚĆ PRZEŁYKU

Bardziej szczegółowo

Nowa Klasyfikacja Raka Jajnika i Rola Immunohistochemii w Diagnostyce Różnicowej Nowotworów Jajnika

Nowa Klasyfikacja Raka Jajnika i Rola Immunohistochemii w Diagnostyce Różnicowej Nowotworów Jajnika Nowa Klasyfikacja Raka Jajnika i Rola Immunohistochemii w Diagnostyce Różnicowej Nowotworów Jajnika prof. Jolanta Kupryjańczyk Zakład Patologii Instytutu Onkologii w Warszawie Klasyfikacja Nowotworów Nabłonkowych

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka obrazowa nowotworów ośrodkowego układu nerwowego

Diagnostyka obrazowa nowotworów ośrodkowego układu nerwowego ISSN 1734 5251 Diagnostyka obrazowa nowotworów ośrodkowego układu nerwowego Jerzy Walecki 1, Elżbieta Jurkiewicz² 1 Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego CMKP w Warszawie ²Instytut Pomnik Centrum

Bardziej szczegółowo

Wykrywanie, diagnostyka i leczenie chorób rzadkich na przykładzie stwardnienia guzowatego

Wykrywanie, diagnostyka i leczenie chorób rzadkich na przykładzie stwardnienia guzowatego Wykrywanie, diagnostyka i leczenie chorób rzadkich na przykładzie stwardnienia guzowatego Sergiusz Jóźwiak, Klinika Neurologii Dziecięcej Warszawski Uniwersytet Medyczny STWARDNIENIE GUZOWATE częstość:

Bardziej szczegółowo

Guzy oczodołu operowane z dojść czaszkowo-oczodołowych wyniki leczenia 38 pacjentów

Guzy oczodołu operowane z dojść czaszkowo-oczodołowych wyniki leczenia 38 pacjentów Ann. Acad. Med. Gedan., 2010, 40, 81 89 Paweł Słoniewski 1, Jarosław Dzierżanowski 1, Paweł Lipowski 2, Tomasz Szmuda 1, Piotr Czapiewski 3 Guzy oczodołu operowane z dojść czaszkowo-oczodołowych wyniki

Bardziej szczegółowo

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Model anatomiczno-neurologiczno-radiologiczny: obszar unaczynienia objawy neurologiczne - lokalizacja

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Model anatomiczno-neurologiczno-radiologiczny: obszar unaczynienia objawy neurologiczne - lokalizacja Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649 Model anatomiczno-neurologiczno-radiologiczny: obszar unaczynienia objawy neurologiczne - lokalizacja obszar unaczynienia objawy lokalizacja TĘTNICA SZYJNA WEWNĘTRZNA (OCZNA

Bardziej szczegółowo

Aktualna klasyfikacja i obrazy mikroskopowe raka płuca. Renata Langfort Zakład Patomorfologii IGiChP, Warszawa

Aktualna klasyfikacja i obrazy mikroskopowe raka płuca. Renata Langfort Zakład Patomorfologii IGiChP, Warszawa Aktualna klasyfikacja i obrazy mikroskopowe raka płuca Renata Langfort Zakład Patomorfologii IGiChP, Warszawa 2004 WHO histological classification of tumours of the lung 2004 MALIGNANT EPITHELIAL TUMORS

Bardziej szczegółowo

PATOLOGIA OGÓLNA DLA ODDZIAŁU STOMATOLOGII. Nowotwory

PATOLOGIA OGÓLNA DLA ODDZIAŁU STOMATOLOGII. Nowotwory PATOLOGIA OGÓLNA DLA ODDZIAŁU STOMATOLOGII Nowotwory Zmiany adaptacyjne komórki na bodziec! Po ustąpieniu bodźca zaburzenia wzrostu komórki wracają do stanu prawidłowego! Niektóre czynniki wywołują zmiany

Bardziej szczegółowo

WZNOWA GWIAŹDZIAKA II STOPNIA wg WHO W FORMIE UZŁOŚLIWIONEJ PO 13 LATACH. OPIS PRZYPADKU I PRZEGLĄD PIŚMIENNICTWA

WZNOWA GWIAŹDZIAKA II STOPNIA wg WHO W FORMIE UZŁOŚLIWIONEJ PO 13 LATACH. OPIS PRZYPADKU I PRZEGLĄD PIŚMIENNICTWA ANNALES ACADEMIAE MEDICAE STETINENSIS ROCZNIKI POMORSKIEJ AKADEMII MEDYCZNEJ W SZCZECINIE 2010, 56, 2, 45 50 DOMINIKA PARAFINIUK, DARIUSZ JEŻEWSKI, PRZEMYSŁAW NOWACKI 1 WZNOWA GWIAŹDZIAKA II STOPNIA wg

Bardziej szczegółowo

R_02 10-04-15 18:07 Page 103 Krytyczne spojrzenie 103

R_02 10-04-15 18:07 Page 103 Krytyczne spojrzenie 103 Krytyczne spojrzenie 103 ODPOWIEDZI PRZYPADEK 104 104 R_02 10-04-15 18:07 Page 105 P R Z Y P A D E K 51 1. Jakie jest najbardziej prawdopodobne rozpoznanie? 2. Jaką lokalizację przerzutów ze względu na

Bardziej szczegółowo

RAPORT SYNOPTYCZNY GRUCZOŁU PIERSIOWEGO

RAPORT SYNOPTYCZNY GRUCZOŁU PIERSIOWEGO 1. Rodzaj materiału operacyjnego 2. Procedura chirurgiczna 3. Badanie makroskopowe 4. Badanie mikroskopowe (cechy oceniane obowiązkowo) RAPORT SYNOPTYCZNY GRUCZOŁU PIERSIOWEGO Rak naciekający piersi a/

Bardziej szczegółowo

http://rcin.org.pl Prof. dr hab.med. M.J.Mossakowski

http://rcin.org.pl Prof. dr hab.med. M.J.Mossakowski Nr 23/96 Nazwisko Wiek 38 lat Dzień śmierci 9.01.1996r. Sekcjonowany w godzin no śmierci Sekcja mózgu 21.03.1996r. Ogłoszone, lub demonstrowane przez Utrwalony materiał: Alkohol Formol 1.okol,.czołowa

Bardziej szczegółowo

INNOWACJE W LECZENIU CHORYCH NA RAKA PŁUCA Standaryzacja metod patomorfologicznych w diagnostyce raka płuca w Polsce i na świecie

INNOWACJE W LECZENIU CHORYCH NA RAKA PŁUCA Standaryzacja metod patomorfologicznych w diagnostyce raka płuca w Polsce i na świecie INNOWACJE W LECZENIU CHORYCH NA RAKA PŁUCA Standaryzacja metod patomorfologicznych w diagnostyce raka w Polsce i na świecie W.T. Olszewski Warszawa 21 03 2014 Złośliwe nowotwory nabłonkowe Squamous cell

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY KOŚCI ZMIANY NOWOTWOROPODOBNE KOŚCI

NOWOTWORY KOŚCI ZMIANY NOWOTWOROPODOBNE KOŚCI NOWOTWORY KOŚCI ZMIANY NOWOTWOROPODOBNE KOŚCI NOWOTWORY KOŚCI Hematopoetyczne - 40% Tworzące chrząstkę - 22% Tworzące kość - 19% Najczęstsze zmiany łagodne: - osteochondroma - włóknisty ubytek części korowej

Bardziej szczegółowo

Guzy mózgu w obrazie TK i MR

Guzy mózgu w obrazie TK i MR Postępy Psychiatrii i Neurologii, 1996, 5, 9-22 Guzy mózgu w obrazie TK i MR Cerebral tumors in er and MRI JERZY WALECKI Z Zakładu Radiologii Centralnego Szpitala Kolejowego w Warszawie-Międzylesiu STRESZCZENIE.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa Barbara Czerska... 11 Autorzy... 17 Wykaz skrótów... 19

Spis treści. Przedmowa Barbara Czerska... 11 Autorzy... 17 Wykaz skrótów... 19 Przedmowa Barbara Czerska.................................. 11 Autorzy.................................................... 17 Wykaz skrótów.............................................. 19 Rozdział I.

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji www.aotmit.gov.pl Rekomendacja nr 85/2015 z dnia 29 października 2015 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie zakwalifikowania

Bardziej szczegółowo

Brodawczaki splotu naczyniówkowego u dzieci

Brodawczaki splotu naczyniówkowego u dzieci Brodawczaki splotu naczyniówkowego u dzieci Choroid plexus papilloma in children Krzysztof Jarmusz, Zdzis³aw Huber, Pawe³ Ma³asiak, Katarzyna Nowakowska, Krzysztof Strzy ewski z Katedry i Kliniki Chirurgii,

Bardziej szczegółowo

Patomorfologia. Tarczyca - anatomia. rak tarczycy 25.04.2015. panel diagnostycznych badań patomorfologicznych w raku tarczycy DIAGNOSTYKA

Patomorfologia. Tarczyca - anatomia. rak tarczycy 25.04.2015. panel diagnostycznych badań patomorfologicznych w raku tarczycy DIAGNOSTYKA Patomorfologia panel diagnostycznych badań patomorfologicznych w raku tarczycy Wykład 16 prof hab. n. med. Andrzej Marszałek Tarczyca - anatomia masa u dorosłych 15-20g powyżej 60g (7g u noworodków) -

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA OBRAZOWA I LECZENIE RADIOIZOTOPOWE CHORYCH NA GEP-NET

DIAGNOSTYKA OBRAZOWA I LECZENIE RADIOIZOTOPOWE CHORYCH NA GEP-NET DIAGNOSTYKA OBRAZOWA I LECZENIE RADIOIZOTOPOWE CHORYCH NA GEP-NET Jarosławaw B. Ćwikła, Zakład ad Diagnostyki Radiologicznej i Obrazowej CMKP i CSK MSWiA W-wa; Guzy neuroendokrynne (NET) Guzy NET wywodzą

Bardziej szczegółowo

GUZY PODŚCIELISKOWE PRZEWODU POKARMOWEGO. (Gastrointestinal Stromal Tumor (GIST)) Anna Nasierowska-Guttmejer, Katarzyna Guzińska-Ustynowicz

GUZY PODŚCIELISKOWE PRZEWODU POKARMOWEGO. (Gastrointestinal Stromal Tumor (GIST)) Anna Nasierowska-Guttmejer, Katarzyna Guzińska-Ustynowicz Sformatowano GUZY PODŚCIELISKOWE PRZEWODU POKARMOWEGO (Gastrointestinal Stromal Tumor (GIST)) Anna Nasierowska-Guttmejer, Katarzyna Guzińska-Ustynowicz 1. Materiał chirurgiczny: przełyk, Ŝołądek, jelito

Bardziej szczegółowo

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska Hematoonkologia w liczbach Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory hematologiczne wg Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (rew 10) C81 -Chłoniak Hodkina C82-C85+C96

Bardziej szczegółowo

(Carcinomas of the Nasal Cavity and Paranasal Sinuses)

(Carcinomas of the Nasal Cavity and Paranasal Sinuses) RAK JAMY NOSA I ZATOK PRZYNOSOWYCH (Carcinomas of the Nasal Cavity and Paranasal Sinuses) Monika Durzyńska 1. Materiał chirurgiczny: jama nosowa (przegroda, dno, boczna ściana, przedsionek określ które)

Bardziej szczegółowo

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU 14 czerwca 2012 r dr n. med. Piotr Tomczak Klinika Onkologii U.M. Poznań Epidemiologia raka nerki RCC stanowi 2 3% nowotworów złośliwych

Bardziej szczegółowo

Choroby naczyń mózgowych

Choroby naczyń mózgowych Choroby naczyń mózgowych Tętniaki Zniekształcenia tetniczo-żylne - Arterio-venous (AVM) - i żylne (Venous angiomas) miażdżyca Choroby naczyń mózgowych Miażdżyca Można rozpoznac we wszystkich dostępnych

Bardziej szczegółowo

JEDNE Z NAJCZĘSTSZYCH NOWOTWORÓW WIEKU DZIECIĘCEGO GUZY MÓZGU I MIĘSAKI TKANEK MIĘKKICH

JEDNE Z NAJCZĘSTSZYCH NOWOTWORÓW WIEKU DZIECIĘCEGO GUZY MÓZGU I MIĘSAKI TKANEK MIĘKKICH JEDNE Z NAJCZĘSTSZYCH NOWOTWORÓW WIEKU DZIECIĘCEGO GUZY MÓZGU I MIĘSAKI TKANEK MIĘKKICH Katarzyna Muszyńska-Rosłan Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej Uniwersytet Medyczny w Białymstoku Fundacja

Bardziej szczegółowo

Badanie ultrasonograficzne między 11 a 14 tc. ocena kształtu czaszki, sierpu mózgu, splotów naczyniówkowych komór bocznych ocena kręgosłupa

Badanie ultrasonograficzne między 11 a 14 tc. ocena kształtu czaszki, sierpu mózgu, splotów naczyniówkowych komór bocznych ocena kręgosłupa Ocena układu nerwowego u płodu w świetle Rekomendacji Sekcji USG PTG Wykonanie trzech przesiewowych badań ultrasonograficznych w ciąży: przed 10 tygodniem ciąży 11 14 tydzień ciąży 18 24 tydzień ciąży

Bardziej szczegółowo

ZŁOŚLIWE GUZY KOŚCI ZGK Złośliwe guzy kości rozwijają się ze zmienionych nowotworowo pierwotnych komórek kości oraz komórek pochodzących z innych tkanek i narządów. Do rozwoju przerzutów nowotworowych

Bardziej szczegółowo

Raport synoptyczny Mięsaki kości

Raport synoptyczny Mięsaki kości I.MATERIAŁ BIOPSYJNY Raport synoptyczny Mięsaki kości 1. Rodzaj materiału (załącznik 1) 1A. MATERIAŁ BIOPSYJNY 1B. MATERIAŁ Z RESEKCJI KOŚCI a) biopsja gruboigłowa a) resekcja częściowa (intralesional

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 34/2014 z dnia 27 stycznia 2014 r. w sprawie usunięcia świadczenia obejmującego podawanie Votubia (ewerolimus)

Bardziej szczegółowo

RAK PĘCHERZYKA śółciowego (Carcinoma of the Gallbladder) Krzysztof A. Bardadin

RAK PĘCHERZYKA śółciowego (Carcinoma of the Gallbladder) Krzysztof A. Bardadin RAK PĘCHERZYKA śółciowego (Carcinoma of the Gallbladder) Krzysztof A. Bardadin 1. Materiał chirurgiczny: pęcherzyk Ŝółciowy, wątroba, drogi Ŝółciowe zewnątrzwątrobowe, inne (wymień): 2. Procedura chirurgiczna:

Bardziej szczegółowo

OFERTA BADAŃ GENETYCZNYCH

OFERTA BADAŃ GENETYCZNYCH OFERTA BADAŃ GENETYCZNYCH Obowiązuje od stycznia 2014 ONKOLOGIA Załącznik nr 4 Kod badania Jednostka chorobowa Opis badania Materiał do badań Cena ONK-001 Genetyczna do raka piersi - panel Analiza mutacji

Bardziej szczegółowo

nowotwory Immunoekspresja nestyny w gwiaździaku włosowatokomórkowym i glioblastoma Nestin immunoexpression in pilocytic astrocytoma and glioblastoma

nowotwory Immunoekspresja nestyny w gwiaździaku włosowatokomórkowym i glioblastoma Nestin immunoexpression in pilocytic astrocytoma and glioblastoma nowotwory Aktualn Neurol 2012, 12 (1), p. 44-49 Emil Zielonka Received: 16.03.2012 Accepted: 23.03.2012 Published: 30.04.2012 Immunoekspresja nestyny w gwiaździaku włosowatokomórkowym i glioblastoma Nestin

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 8a. PATOMORFOLOGIA GRUCZOŁÓW WYDZIELANIA WEWNĘTRZNEGO

Ćwiczenie 8a. PATOMORFOLOGIA GRUCZOŁÓW WYDZIELANIA WEWNĘTRZNEGO Ćwiczenie 8a. PATOMORFOLOGIA GRUCZOŁÓW WYDZIELANIA WEWNĘTRZNEGO Zakres obowiązującej tematyki patologia przysadki i zespoły nadczynności oraz niedoczynności patologia tarczycy i zespoły nadczynności oraz

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYBŁONIAK OPŁUCNEJ (Malignant Pleural Mesothelioma) Renata Langfort

MIĘDZYBŁONIAK OPŁUCNEJ (Malignant Pleural Mesothelioma) Renata Langfort MIĘDZYBŁONIAK OPŁUCNEJ (Malignant Pleural Mesothelioma) Renata Langfort 1. Rodzaj materiału chirurgicznego: opłucna inne brak moŝliwości określenia 2. Procedura chirurgiczna: dekortykacja opłucnej pleurektomia

Bardziej szczegółowo

Pytanie 3 W powyższym przypadku jeśli kielichy byłyby poszerzone przy miedniczce normalnej wielkości jakie byłoby najbardziej prawdopodobne

Pytanie 3 W powyższym przypadku jeśli kielichy byłyby poszerzone przy miedniczce normalnej wielkości jakie byłoby najbardziej prawdopodobne Pytanie 3 W powyższym przypadku jeśli kielichy byłyby poszerzone przy miedniczce normalnej wielkości jakie byłoby najbardziej prawdopodobne rozpoznanie? Wrodzone wodokielisze (megacalycosis) Pytanie 4

Bardziej szczegółowo

Guzy tylnej jamy czaszki w materiale Oddziału Neurochirurgii Dziecięcej w Poznaniu

Guzy tylnej jamy czaszki w materiale Oddziału Neurochirurgii Dziecięcej w Poznaniu Guzy tylnej jamy czaszki w materiale Oddziału Neurochirurgii Dziecięcej w Poznaniu Tumors of posterior fossa in material of Pediatric Neurologial Surgery in Poznań Krzysztof Jarmusz, Katarzyna Nowakowska,

Bardziej szczegółowo

Rak nerki patomorfologia i uwarunkowania genetyczne

Rak nerki patomorfologia i uwarunkowania genetyczne Włodzimierz T. Olszewski Zakład Patologii, Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie Rak nerki patomorfologia i uwarunkowania genetyczne Renal cell carcinoma patomorphology and

Bardziej szczegółowo

Manifestacja kliniczna nowotworów mózgowia wœród dzieci hospitalizowanych w klinice neurologii dzieciêcej

Manifestacja kliniczna nowotworów mózgowia wœród dzieci hospitalizowanych w klinice neurologii dzieciêcej DONIESIENIA KLINICZNE Anna ZAJ C Aleksandra GERGONT S³awomir KROCZKA Ewa WESO OWSKA Manifestacja kliniczna nowotworów mózgowia wœród dzieci hospitalizowanych w klinice neurologii dzieciêcej Clinical manifestation

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka histopatologiczna guzów ośrodkowego układu nerwowego

Diagnostyka histopatologiczna guzów ośrodkowego układu nerwowego ISSN 1734 5251 Diagnostyka histopatologiczna guzów ośrodkowego układu nerwowego Przemysław Nowacki, Anna Karbicka Katedra i Klinika Neurologii Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie STRESZCZENIE W

Bardziej szczegółowo

CO TO JEST STAWARDNIENIE GUZOWATE (TSC)

CO TO JEST STAWARDNIENIE GUZOWATE (TSC) CO TO JEST STAWARDNIENIE GUZOWATE (TSC) Stwardnienie Guzowate (Tuberous Sclerosis Complex) jest chorobą genetyczną, wywołaną przez mutację jednego z dwóch genów-tsc1, położonego na chromosomie 9, lub-tsc2,

Bardziej szczegółowo

Nowotwory kości zasady diagnostyki w ramach współpracy klinicznej wielozespołowej

Nowotwory kości zasady diagnostyki w ramach współpracy klinicznej wielozespołowej Nowotwory kości zasady diagnostyki w ramach współpracy klinicznej wielozespołowej dr n. med. Marta Rzeszutko (Katedra i Zakład Patomorfologii, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu) Course Organizers: Istituto

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych www.aotm.gov.pl Rekomendacja nr 93/2014 z dnia 28 marca 2014 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych w sprawie usunięcia świadczenia opieki zdrowotnej obejmującego

Bardziej szczegółowo

Czyli inne mezenchymalne nowotwory przewodu pokarmowego JEŚLI NIE GIST TO CO?

Czyli inne mezenchymalne nowotwory przewodu pokarmowego JEŚLI NIE GIST TO CO? Czyli inne mezenchymalne nowotwory przewodu pokarmowego JEŚLI NIE GIST TO CO? MIĘŚNIAKI GŁADKOKOMÓRKOWE Występują znacznie częściej niż mięsaki Najczęściej występują w przełyku oraz jelicie grubym, znacznie

Bardziej szczegółowo