Nowa Klasyfikacja Raka Jajnika i Rola Immunohistochemii w Diagnostyce Różnicowej Nowotworów Jajnika

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nowa Klasyfikacja Raka Jajnika i Rola Immunohistochemii w Diagnostyce Różnicowej Nowotworów Jajnika"

Transkrypt

1 Nowa Klasyfikacja Raka Jajnika i Rola Immunohistochemii w Diagnostyce Różnicowej Nowotworów Jajnika prof. Jolanta Kupryjańczyk Zakład Patologii Instytutu Onkologii w Warszawie

2 Klasyfikacja Nowotworów Nabłonkowych Jajnika wg WHO 2014ajnika Serous tumors Benign (c.adenoma, adenofibroma, surface papilloma) Borderline Serous borderline tumor/ Atypical proliferative serous tumor Serous borderline tumor micropapillary variant/ Non-invasive LG serous carcinoma Malignant: destrukcyjna inwazja LG serous carcinoma HG serous carcinoma

3 Guzy surowicze Surowicze guzy graniczne i raki LG są inną jednostką chorobową niż raki jajnika HG molekularna patogeneza obraz mikroskopowy obraz kliniczny rokowanie

4 Nabłonek powierzchniowy jajnika 7-16 lat wcześniej Guz łagodny Raki surowicze G2,G3 szybka progresja Guz graniczny Rak surowicze G1 wolna progresja

5 Nabłonek powierzchniowy jajnika 7-16 lat wcześniej Guz łagodny Guz graniczny Raki surowicze G2,G3 szybka Progresja Mutacje TP53 ER, PGR(-) Rak surowicze G1 wolna progresja Mutacje BRAF, RAS ER+,PGR+

6 Spektrum zmian w surowiczych guzach granicznych 1970 definicja Implanty 13% 8% inwazyjne 1980, 1990 mikroinwazja ogniska w węzłach chłonnych W rakach destrukcyjna inwazja

7 Surowicze Guzy Graniczne: Prognoza 10-letnie przeżycie Stadium III (98%) nie zależy od histologii guza pierwotnego czynniki rokujące źle: - pozostawienie makroskopowych ognisk guza na otrzewnej - obraz implantów inwazyjność, nasilona atypia komórkowa, figury podziału

8 Klasyfikacja Nowotworów Nabłonkowych Jajnika wg WHO 2014ajnika Serous tumors Benign (c.adenoma, adenofibroma, surface papilloma) Borderline Serous borderline tumor/ Atypical proliferative serous tumor Serous borderline tumor micropapillary variant/ Non-invasive LG serous carcinoma Malignant: destrukcyjna inwazja LG serous carcinoma HG serous carcinoma

9 Rak surowiczy drobnobrodawkowaty = Surowiczy guz graniczny drobnobrodawkowaty Łagodne GRANICZNE RAKI G1

10 Nieinwazyjny rak surowiczy drobnobrodawkowaty = Surowiczy guz graniczny drobnobrodawkowaty architektura drobnobrodawkowata egzofityczny wzrost brak oczywistego naciekania podścieliska implanty (27%) zwykle inwazyjne (50%) 10-letnie przeżycie, FIGO III - 71% vs 98% dla SBT nawroty złośliwe - rozsiew w jamie brzusznej

11 Klasyfikacja Nowotworów Nabłonkowych Jajnika wg WHO 2014ajnika Serous tumors Benign (c.adenoma, adenofibroma, surface papilloma) Borderline Serous borderline tumor/ Atypical proliferative serous tumor Serous borderline tumor micropapillary variant/ Non-invasive LG serous carcinoma Malignant: destrukcyjna inwazja LG serous carcinoma (5%) HG serous carcinoma (95%)

12 Raki Surowicze 40-50% złośliwych guzów jajnika LG : 5%, 45 lat 5-letnie przeżycie -85%, 10-letnie 50% HG: 95%, lat 5-letnie przeżycie 20%

13 wznowa w mied.m. pojawiła się po 3 latach

14 G1 CARCINOMA SEROSUM G2 G3

15 Klasyfikacja Nowotworów Nabłonkowych Jajnika wg WHO 2014ajnika Mucinous tumours: śluzowe o typie jelitowym Benign (cystadenoma, adenofibroma) Borderline Malignant Mucinous borderline tumor/ Atypical proliferative mucinous tumor Mucinous carcinoma

16 Spektrum zmian w śluzowych guzach granicznych 1990 microcarcinoma carcinoma in situ W rakach Ekspansywna inwazja W rakach destrukcyjna inwazja

17 Sluzowe guzy graniczne Śr. Wieku 50 lat 1wycinek na cm średnicy 2 wycinki na cm średnicy w przypadku atypii lub mikroinwazji Całkowite przeżycie 95%- 100% w przypadku ca in situ PJK292

18 Raki Śluzowe 3-4% złośliwych guzów jajnika 4-7 dekada 15-20% obustronne tylko w 5% w czasie laparotomii ogniska poza jajnikiem 5-letnie przeżycie 40% późne nawroty szczególnie w płucach

19 Śluzowe guzy graniczne vs raki

20 Guz łagodny Raki śluzowe de novo G3 Guz graniczny Raki śluzowe G1, G2, G3

21 Klasyfikacja Nowotworów Nabłonkowych Jajnika wg WHO 2014ajnika Endometrioid tumours Benign (endometriotic cyst, cystadenoma, adenofibroma) Borderline Malignant Endometrioid borderline tumor/ Atypical proliferative endometrioid tumor (0.2%) Endometrioid carcinoma

22 Endometrioidalne Guzy Graniczne 3-18% nowotworów endometrioidalnych jajnika najczęstszy: adenofibroma endometrioides proliferans często współistniejąca endometrioza (W 28% łagodnych i 38% granicznych)

23

24 Raki Endometrioidalne 20-25% raków jajnika 80% guzów endometrioidalnych 28% obustronne 5 i 6 dekada ze zmodyfikowanego nabłonka powierzchniowego z ognisk endometriozy w jajniku średnio o 10 lat wcześniej w 20-25% rak endometrium

25 Rak w torbieli endometrioidalnej

26 Klasyfikacja Nowotworów Nabłonkowych Jajnika wg WHO 2014ajnika Clear cell tumours Benign (cystadenoma, adenofibroma) Borderline Malignant Clear cell borderline tumor/ Atypical proliferative clear cell tumor Clear cell carcinoma

27 Jasnokomórkowe guzy graniczne 1% guzów granicznych lat

28 Carcinofibroma clarocellulare

29 Klasyfikacja Nowotworów Nabłonkowych Jajnika wg WHO 2014ajnika Seromucinous tumours: śluzowe o typie szyjkowym, surowicze, mieszane Benign (cystadenoma, adenofibroma) Borderline Malignant Seromucinous borderline tumour/ Atypical proliferative seromucinous tumour Seromucinous carcinoma Undifferentiated carcinoma

30

31 Klasyfikacja Nowotworów Nabłonkowych Jajnika wg WHO 2014ajnika Brenner tumours Benign Brenner tumour Borderline Borderline Brenner tumour tumor/ Atypical proliferative Brenner tumour Malignant Brenner tumour

32 Rak Drobnokomórkowy Jajnika - Typ Hiperkalcemiczny Wiek 9-44 (średnia wieku 24 lata) 2/3 przebiega z hyperkalcemią Zwykle jednostronny w 1/3 przypadków rozsiany w momencie diagnozy Duży, lity z wylewami, martwicą Wybitnie złośliwy

33 Rak Drobnokomórkowy Jajnika Typ Hyperkalcemiczny = złośliwy guz rabdoidny - szybkie rozpoznanie - szybka operacja - cisplatyna cyklofosfamid doxorubicyna - vepesid (4 kursy) - megachemioterapia (1 kurs) - autologiczny przeszczep komórek macierzystych szpiku

34 Inaktywacja genu SMARCA4

35 Markery guzów jajnika Guzy nabłonkowe Ca 125, CK 7, CK20 (tylko mucinosum), CEA (tylko mucinosum), EMA, pan-cytokeratyna Guzy sznurów płciowych i zrębu Alfa-inhibina, kalretinina (komórki Leydiga), pancytokeratyna Guzy germinalne PLAP, OCT ¾, HCG, AFP, cytokeratyna, wimentyna,

36 Markery guzów jajnika Guzy nabłonkowe versus mezotelium desmina, kalretinina (oba tylko w mezotelium) Guzy neuroendokrynne Chromogranina A, synaptofyzyna Guzy germinalne potworniaki Tyreoglobulina, markery neuroendokrynne, Cytoszkielet, GFAP, S-100

37 Cytokeratyna 7 Mezotelium nabłonek mullerowski i nowotwory nabłonkowe narządu rodnego Ok. 50%raków żołądka Rozległa ekspresja w pęcherzyku żółciowym Sporadyczne raki jelita grubego (3%)

38 Cytokeratyna 20 Jelito grube, żołądek, trzustka, drogi żółciowe Śluzowe guzy jajnika

39 CA glikoproteina o dużym ciężarze cząsteczkowym nabłonek jamy ciała w rozwoju embrionalnym pochodne przewodu Mullera, opłucna, osierdzie w tkance i surowicy norma do 35 U/ml sporadycznie podwyższony u osób zdrowych (1%) i bez nowotworów (6%)

40 CA-125 obecny raki endometrium, jajowodu, szyjki macicy mezotelium nieobecny nabłonek powierzchniowy jajnika guzy sznurów płciowych guzy Brennera guzy germinalne

41 CEA (carcinoembryonic antigen) glikoproteina kd o dużej heterogenności NCA (non-specific cross reacting antigen) najstarszy i najbardziej znany marker raka rak jelita grubego żołądek, jelito grube i cienkie, przewody trzustkowe, prostata, urotelium, ślinianki, oskrzela, endocervix

42 guz400ovarycea

43 CEA (carcinoembryonic antigen) raki jajnika 70-80% śluzowych surowicze - nie endometrioidalne - przeważnie nie, tylko w polach metaplazji płaskonabłonkowej jasnokomórkowe - w ok. 40% guzy Brennera

44 Raki pierwotne versus przerzutowe Meta colon Ca endometrioides

45 Markery różnicujące przerzuty z przewodu pokarmowego z pierwotnymi rakami jajnika Raki śluzowe pierwotne vs przerzutowe Cytokeratyna 7 Cytokeratyna 20 Rak endometrioidalny vs przerzutowy rak śluzowy Dodatkowo CEA

46 PJK299 ck7

47 Raki żołądka i pęcherzyka żółciowego mają ekspresję cytokeratyny 7

48 Diseminated peritoneal adenomucinosis Mucocoele ovarii Pseudomyxoma peritonei Mucocoele appendicis

49 PJK346 jajnik

50 PJK346 jajnikck7

51 Różnicowanie pierwotnych i przerzutowych nowotworów nabłonkowych HAM56 CK20 CK7 CEA Rak jajnika (+) (+) mucinosum (+) (+) (+) (+) endometrioides (+) (-) (+) (-) clarocellulare (+) (-) (+) (-) Rak jelita grubego (+) (+) (-)* (+) Rak trzustki (-) (+) (+) (+)

52 Melanoma Metastaticum Young & Scully 1992 Najmłodsza pacjentka 21 lat (śr. 37.5) Zmiana pierwotna często usunięta przed wieloma laty (12, 13 lat). Jedna pacjentka była w ciąży, jedna tuż po porodzie. Duże komórki z kwasochłonną cytoplazmą W 8 przyp. obecność stuktur podobnych do pęcherzyków

53

54 PJK3 s-100

55 Guzy sznurów płciowych i zrębu

56 alfa -Inhibin hormon peptydowy wydzielany przez komórki ziarniste i zluteinizowane hamuje syntezę FSH w przysadce 97% GCT, 91% Sertoli-Leydig CT, 8% raków EMA: 92% raków, 75% SCC -typ hyperkalcemiczny, 0/171 GCT, 5%/30 SLCT

57 Alfa-inhK

58 PJK372 JGCT

59 PJK372 JGCT alfa-i

60 Guzy germinalne

61 Immunohistochemia guzów germinalnych CK Vim AFP PLAP HCG OCT 3/4 Dysgerminoma (-)* (+) (+) (+) Yolk sac tumor (+) (+) Ca embryonale (+) (+) (+) Choriocarcinoma (+) (+) (+)

62 PLAP k

63 PJK5AFP

64 OCT 3/4 Czynnik transkrypcyjny Utrzymuje potencjał wielokierunkowego różnicowania zarodkowych komórek macierzystych i pierwotnych komórek płciowych Marker seminoma/dysgerminoma, carcinoma embryonale

65 Seminoma OCT3

66

67

68 Markery różnicowania neuroendokrynnego argentafinowość i/lub argyrofilia ziarnistości mikroskopowoelektronowe immunohistochemia Chromogranina A, B, C Synaptofizyna NSE hormony peptydowe

RAK JAJNIKA (Carcinoma of the Ovary) Katarzyna Bednarek-Rajewska, Konstanty Korski, Jan Bręborowicz

RAK JAJNIKA (Carcinoma of the Ovary) Katarzyna Bednarek-Rajewska, Konstanty Korski, Jan Bręborowicz RAK JAJNIKA (Carcinoma of the Ovary) Katarzyna Bednarek-Rajewska, Konstanty Korski, Jan Bręborowicz (nieobowiązkowe składniki oznaczono +) 1. Rodzaj materiału: Prawy jajnik, lewy jajnik, prawy jajowód,

Bardziej szczegółowo

Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny

Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny POZAGONADALNE I POZACZASZKOWE GUZY GERMINALNE (EXTRAGONADAL GERM CELL TUMOR) Ewa IŜycka-Świeszewska Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny 1.

Bardziej szczegółowo

Rak jajnika. Małgorzata Gajewska

Rak jajnika. Małgorzata Gajewska Rak jajnika Małgorzata Gajewska Epidemiologia Zachorowalność POLSKA 3280/rok wiek, najczęściej 50 59. rok życia późna menopauza nierództwo niepłodność leczona metodą IVF gruczolistość stany zapalne w

Bardziej szczegółowo

Guzy zarodkowe jąder czego możemy dowiedzieć się od patologa?

Guzy zarodkowe jąder czego możemy dowiedzieć się od patologa? Guzy zarodkowe jąder czego możemy dowiedzieć się od patologa? Marcin Ligaj Zakład Patologii Centrum Onkologii w Warszawie Diagnostyka patomorfologiczna 1. Ocena wycinków z biopsji chirurgicznej jądra pacjenci

Bardziej szczegółowo

SpiS TreśCi chirurgia narządowa 51. nowotwory układu pokarmowego VII

SpiS TreśCi chirurgia narządowa 51. nowotwory układu pokarmowego VII Spis treści CHIRURGIA NARZĄDOWA... 1005 51. Nowotwory układu pokarmowego... 1007 51.1. Nowotwory przełyku Andrzej W. Szawłowski... 1007 51.1.1. Wstęp... 1007 51.1.2. Patologia... 1008 51.1.3. Rozpoznanie...

Bardziej szczegółowo

ŁAGODNE NOWOTWORY NARZĄDU RODNEGO

ŁAGODNE NOWOTWORY NARZĄDU RODNEGO ŁAGODNE NOWOTWORY NARZĄDU RODNEGO *POLIP SZYJKI Łagodny polipowaty przerost błony śluzowej szyjki macicy Objawy: Nieprawidłowe krwawienia, krwawienia kontaktowe, upławy Najczęściej bezobjawowe Postępowanie:

Bardziej szczegółowo

Biochemiczne markery nowotworowe

Biochemiczne markery nowotworowe Biochemiczne markery nowotworowe mgr Agnieszka Jeleń Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki Analityka Medyczna IV rok Nowotwory przewodu pokarmowego zapadalności na nowotwory przewodu pokarmowego

Bardziej szczegółowo

RAK JAJOWODU (Carcinoma of the Fallopian Tube) Katarzyna Bednarek-Rajewska, Konstanty Korski, Jan Bręborowicz

RAK JAJOWODU (Carcinoma of the Fallopian Tube) Katarzyna Bednarek-Rajewska, Konstanty Korski, Jan Bręborowicz RAK JAJOWODU (Carcinoma of the Fallopian Tube) Katarzyna Bednarek-Rajewska, Konstanty Korski, Jan Bręborowicz (nieobowiązkowe składniki oznaczono +) 1. Rodzaj materiału Prawy jajowód, lewy jajowód, prawy

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY JĄDRA (tumours of the testis)

NOWOTWORY JĄDRA (tumours of the testis) NOWOTWORY JĄDRA (tumours of the testis) Krzysztof Okoń 1. Rodzaj materiału: jądro, węzły chłonne zaotrzewnowe, inny 2. Procedura chirurgiczna: - orchidektomia radykalna, - lymfadenektomia zaotrzewnowa,

Bardziej szczegółowo

RAK PĘCHERZYKA śółciowego (Carcinoma of the Gallbladder) Krzysztof A. Bardadin

RAK PĘCHERZYKA śółciowego (Carcinoma of the Gallbladder) Krzysztof A. Bardadin RAK PĘCHERZYKA śółciowego (Carcinoma of the Gallbladder) Krzysztof A. Bardadin 1. Materiał chirurgiczny: pęcherzyk Ŝółciowy, wątroba, drogi Ŝółciowe zewnątrzwątrobowe, inne (wymień): 2. Procedura chirurgiczna:

Bardziej szczegółowo

Pozytronowa tomografia emisyjna PET zastosowanie kliniczne. CSK MSWiA i CMKP Warszawa

Pozytronowa tomografia emisyjna PET zastosowanie kliniczne. CSK MSWiA i CMKP Warszawa Pozytronowa tomografia emisyjna PET zastosowanie kliniczne Jarosław aw B. Ćwikła CSK MSWiA i CMKP Warszawa Podstawy PET w onkologii Główne wykorzystanie kliniczne - onkologia; Ocena pojedynczych zmian

Bardziej szczegółowo

Assessment of activity of nuclear antigen Ki 67 in benign, borderline and malignant tumors. Assessment of selected risk factors of ovarian cancer

Assessment of activity of nuclear antigen Ki 67 in benign, borderline and malignant tumors. Assessment of selected risk factors of ovarian cancer prace oryginalne Borgis *Małgorzata Gajewska, Mirosław Wielgoś, Janina Marczewska 2 Postępy Nauk Medycznych, t. XXVI, nr 7, 203 original papers Ocena aktywności antygenu jądrowego Ki 67 w łagodnych, o

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE PET/CT W OKOLOGII

WYKORZYSTANIE PET/CT W OKOLOGII WYKORZYSTANIE PET/CT W OKOLOGII Jarosław B. Ćwikła CMKP Warszawa I CSK MSWiA Podstawy PET-CT w onkologii Główne wykorzystanie kliniczne - onkologia; Ocena pojedynczych zmian ogniskowych w płucach (cień

Bardziej szczegółowo

Patologia raka pęcherza czy patolog może nas zaskoczyć? Marcin Ligaj Zakład Patologii i Diagnostyki Laboratoryjnej Centrum Onkologii w Warszawie

Patologia raka pęcherza czy patolog może nas zaskoczyć? Marcin Ligaj Zakład Patologii i Diagnostyki Laboratoryjnej Centrum Onkologii w Warszawie Patologia raka pęcherza czy patolog może nas zaskoczyć? Marcin Ligaj Zakład Patologii i Diagnostyki Laboratoryjnej Centrum Onkologii w Warszawie Coo? Wynik gotowy już po miesiącu?!!! To w końcu pt1 czy

Bardziej szczegółowo

Rare malignancies unusual pathological diagnoses (Nietypowe rozpoznania patomorfologiczne rzadkie nowotwory) J. Ryś

Rare malignancies unusual pathological diagnoses (Nietypowe rozpoznania patomorfologiczne rzadkie nowotwory) J. Ryś Rare malignancies unusual pathological diagnoses (Nietypowe rozpoznania patomorfologiczne rzadkie nowotwory) J. Ryś Janusz Ryś prof. nadzw. dr hab. med. Kierownik Zakładu Patomorfologii Nowotworów, Centrum

Bardziej szczegółowo

1. Materiał chirurgiczny: brodawka Vatera, Ŝołądek, głowa trzustki, dwunastnica, przewód Ŝółciowy wspólny, pęcherzyk Ŝółciowy, inne (wymień)

1. Materiał chirurgiczny: brodawka Vatera, Ŝołądek, głowa trzustki, dwunastnica, przewód Ŝółciowy wspólny, pęcherzyk Ŝółciowy, inne (wymień) RAK BRODAWKI VATERA (carcinoma of the ampullary region) Krzysztof A. Bardadin 1. Materiał chirurgiczny: brodawka Vatera, Ŝołądek, głowa trzustki, dwunastnica, przewód Ŝółciowy wspólny, pęcherzyk Ŝółciowy,

Bardziej szczegółowo

GUZY PODŚCIELISKOWE PRZEWODU POKARMOWEGO. (Gastrointestinal Stromal Tumor (GIST)) Anna Nasierowska-Guttmejer, Katarzyna Guzińska-Ustynowicz

GUZY PODŚCIELISKOWE PRZEWODU POKARMOWEGO. (Gastrointestinal Stromal Tumor (GIST)) Anna Nasierowska-Guttmejer, Katarzyna Guzińska-Ustynowicz Sformatowano GUZY PODŚCIELISKOWE PRZEWODU POKARMOWEGO (Gastrointestinal Stromal Tumor (GIST)) Anna Nasierowska-Guttmejer, Katarzyna Guzińska-Ustynowicz 1. Materiał chirurgiczny: przełyk, Ŝołądek, jelito

Bardziej szczegółowo

Załącznik do OPZ nr 8

Załącznik do OPZ nr 8 Załącznik do OPZ nr 8 Lista raportów predefiniowanych Lp. Tytuł raportu Potencjalny użytkownik raportu 1. Lista chorych na raka stercza w zależności od poziomu antygenu PSA (w momencie stwierdzenia choroby)

Bardziej szczegółowo

RAK WĄTROBOWOKOMÓRKOWY (hepatocellular carcinoma HCC) Barbara Górnicka

RAK WĄTROBOWOKOMÓRKOWY (hepatocellular carcinoma HCC) Barbara Górnicka RAK WĄTROBOWOKOMÓRKOWY (hepatocellular carcinoma HCC) Barbara Górnicka 1. Materiał chirurgiczny: wątroba, pęcherzyk Ŝółciowy, inne, brak moŝliwości określenia 2. Procedura chirurgiczna: klinowa resekcja

Bardziej szczegółowo

Jakie informacje są potrzebne przed podjęciem decyzji o strategii leczenia? Punkt widzenia patologa

Jakie informacje są potrzebne przed podjęciem decyzji o strategii leczenia? Punkt widzenia patologa Jakie informacje są potrzebne przed podjęciem decyzji o strategii leczenia? Punkt widzenia patologa Marcin Ligaj Zakład Patologii Centrum Onkologii w Warszawie Planowanie postępowania onkologicznego???

Bardziej szczegółowo

Patologia ginekologiczna. Część I

Patologia ginekologiczna. Część I Patologia ginekologiczna Część I Torbiel Bartholina Często związek z zapaleniem (m.in. rzeżączka) Objawy, wiek? Dyskomfort/ból, każdy wiek, zwykle 40 i więcej; może być bardzo duża Ryzyko raka? carcinoma

Bardziej szczegółowo

Leczenie nowotworów tarczycy Dr hab. n. med. Sylwia Grodecka-Gazdecka 2007

Leczenie nowotworów tarczycy Dr hab. n. med. Sylwia Grodecka-Gazdecka 2007 Leczenie nowotworów tarczycy Dr hab. n. med. Sylwia Grodecka-Gazdecka 2007 Klasyfikacja guzów tarczycy wg WHO Guzy nabłonkowe 1. Łagodne 2. Złośliwe Gruczolak pęcherzykowy Inne gruczolaki 2.1. Rak pęcherzykowy

Bardziej szczegółowo

Rak trzonu macicy. Epidemiologia i etiologia. Diagnostyka. Ocena stopnia zaawansowania klinicznego. Rozpoznanie. Patomorfologia

Rak trzonu macicy. Epidemiologia i etiologia. Diagnostyka. Ocena stopnia zaawansowania klinicznego. Rozpoznanie. Patomorfologia Rak trzonu macicy Epidemiologia i etiologia Rak trzonu macicy (rak endometrium) jest zaliczany do najlepiej rokujących nowotworów złośliwych narządu płciowego kobiety (przeżycie 5 letnie wynosi około 65%

Bardziej szczegółowo

Rak nerki. Patrycja Tudrej Biotechnologia, II rok USM

Rak nerki. Patrycja Tudrej Biotechnologia, II rok USM Rak nerki Patrycja Tudrej Biotechnologia, II rok USM Budowa nerki (http://www.cancerresearchuk.org/; zmodyfikowano) 2 Charakterystyka epidemiologiczna raka nerki 3 pod względem występowania nowotwór urologiczny

Bardziej szczegółowo

RAK GARDŁA (GARDŁO ŚRODKOWE, GARDŁO DOLNE, NOSOGARDŁO) (Carcinomas of the Pharynx) Andrzej Marszałek

RAK GARDŁA (GARDŁO ŚRODKOWE, GARDŁO DOLNE, NOSOGARDŁO) (Carcinomas of the Pharynx) Andrzej Marszałek RAK GARDŁA (GARDŁO ŚRODKOWE, GARDŁO DOLNE, NOSOGARDŁO) (Carcinomas of the Pharynx) Andrzej Marszałek Rodzaj materiału: - biopsja, - biopsja wycinająca, - wycięcie topografia - gardło środkowe - nosogardło

Bardziej szczegółowo

Michał Brzewski, Andrzej Marciński, Agnieszka Biejat Zakład Radiologii Pediatrycznej Akademii Medycznej w Warszawie

Michał Brzewski, Andrzej Marciński, Agnieszka Biejat Zakład Radiologii Pediatrycznej Akademii Medycznej w Warszawie DIAGNOSTYKA CHORÓB NARZĄDÓW MIEDNICY MNIEJSZEJ U DZIEWCZĄT Michał Brzewski, Andrzej Marciński, Agnieszka Biejat Zakład Radiologii Pediatrycznej Akademii Medycznej w Warszawie 1 2 2 Cele wykładu Zaprezentowanie

Bardziej szczegółowo

typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe

typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe Guz neuroendokrynny żołądka typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe Mariusz I.Furmanek CSK MSWiA i CMKP Warszawa Ocena wyjściowa, metody strukturalne WHO 2 (rak wysoko zróżnicowany); Endoskopia i/lub EUS;

Bardziej szczegółowo

ESMO CONSENSUS CONFERECE on ENDOMETRIAL CANCER we współpracy z ESGO i ESTRO

ESMO CONSENSUS CONFERECE on ENDOMETRIAL CANCER we współpracy z ESGO i ESTRO ESMO CONSENSUS CONFERECE on ENDOMETRIAL CANCER we współpracy z ESGO i ESTRO Andrzej Roszak Spotkanie po ASTRO Łódź 2015 Trendy zachorowalności na nowotwory trzonu macicy w Polsce w latach 1980-2010 5125

Bardziej szczegółowo

Biochemiczne markery nowotworów głowy, szyi oraz ośrodkowego układu nerwowego

Biochemiczne markery nowotworów głowy, szyi oraz ośrodkowego układu nerwowego Biochemiczne markery nowotworów głowy, szyi oraz ośrodkowego układu nerwowego Dr Marta Żebrowska Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki, Zakład Biochemii Farmaceutycznej i Diagnostyki Molekularnej

Bardziej szczegółowo

Macica, trzon, szyjka, prawy/lewy jajnik, prawy/lewy jajowód, sieć. Inne nadesłane do badania narządy (naleŝy wymienić)

Macica, trzon, szyjka, prawy/lewy jajnik, prawy/lewy jajowód, sieć. Inne nadesłane do badania narządy (naleŝy wymienić) RAK TRZONU MACICY/ENDOMETRIUM (Carcinoma of the Endometrium) Anna Nasierowska-Guttmejer, Szymon Wojtylak 1. Rodzaj materiału Macica, trzon, szyjka, prawy/lewy jajnik, prawy/lewy jajowód, sieć Inne nadesłane

Bardziej szczegółowo

(Carcinomas of the Salivary Glands)

(Carcinomas of the Salivary Glands) NOWOTWORY ŚLINIANEK (Carcinomas of the Salivary Glands) Monika Durzyńska 1. Materiał chirurgiczny: ślinianka, ślinianka z tkankami otaczającymi (określ) 2. Procedura chirurgiczna: Typ procedury: Resekcja

Bardziej szczegółowo

INNOWACJE W LECZENIU CHORYCH NA RAKA PŁUCA Standaryzacja metod patomorfologicznych w diagnostyce raka płuca w Polsce i na świecie

INNOWACJE W LECZENIU CHORYCH NA RAKA PŁUCA Standaryzacja metod patomorfologicznych w diagnostyce raka płuca w Polsce i na świecie INNOWACJE W LECZENIU CHORYCH NA RAKA PŁUCA Standaryzacja metod patomorfologicznych w diagnostyce raka w Polsce i na świecie W.T. Olszewski Warszawa 21 03 2014 Złośliwe nowotwory nabłonkowe Squamous cell

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe skóry. Katedra Onkologii AM w Poznaniu

Nowotwory złośliwe skóry. Katedra Onkologii AM w Poznaniu Nowotwory złośliwe skóry Katedra Onkologii AM w Poznaniu Nowotwory złośliwe skóry Raki: rak podstawnokomórkowy rak kolczystokomórkowy rak płakonabłonkowy Czerniak Nowotwory złośliwe skóryrak podstawnokomórkowy

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA UMOWA DODATKOWA NA WYPADEK NOWOTWORU - ONA NR OWU/ONA1/1/2012

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA UMOWA DODATKOWA NA WYPADEK NOWOTWORU - ONA NR OWU/ONA1/1/2012 OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA UMOWA DODATKOWA NA WYPADEK NOWOTWORU - ONA NR OWU/ONA1/1/2012 Umowa dodatkowa ONA jest zawierana na podstawie Warunków Sposób na przyszłość (kod TUL0) oraz Ogólnych warunków

Bardziej szczegółowo

Patomorfologia. Tarczyca - anatomia. rak tarczycy 25.04.2015. panel diagnostycznych badań patomorfologicznych w raku tarczycy DIAGNOSTYKA

Patomorfologia. Tarczyca - anatomia. rak tarczycy 25.04.2015. panel diagnostycznych badań patomorfologicznych w raku tarczycy DIAGNOSTYKA Patomorfologia panel diagnostycznych badań patomorfologicznych w raku tarczycy Wykład 16 prof hab. n. med. Andrzej Marszałek Tarczyca - anatomia masa u dorosłych 15-20g powyżej 60g (7g u noworodków) -

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA ROZDZIA 4 NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE Arkadiusz Jeziorski W Polsce do lekarzy onkologów zgłasza się rocznie ponad 130 tysięcy nowych pacjentów; około 80 tysięcy

Bardziej szczegółowo

RAK ZEWNĄTRZWYDZIELNICZEJ CZĘŚCI TRZUSTKI

RAK ZEWNĄTRZWYDZIELNICZEJ CZĘŚCI TRZUSTKI RAK ZEWNĄTRZWYDZIELNICZEJ CZĘŚCI TRZUSTKI (Carcinoma of the Exocrine Pancreas) Romana Tomaszewska 1. Dane kliniczne: rodzinne zapalenie trzustki rodzinny rak trzustki cukrzyca palenie tytoniu inne brak

Bardziej szczegółowo

. Nosicielstwem mutacji genów, których normalna funkcja jest związana z kontrolą wierności replikacji DNA (głównie MLH1, MSH2 i MSH6

. Nosicielstwem mutacji genów, których normalna funkcja jest związana z kontrolą wierności replikacji DNA (głównie MLH1, MSH2 i MSH6 Załącznik 2a Zadania programu Program opieki nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na nowotwory złośliwe. Moduł 2: Wczesne wykrywanie i prewencja nowotworów złośliwych

Bardziej szczegółowo

GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY. Maciej Pawłowski. Immunohistochemiczna ocena ekspresji Egfl7 w tkance surowiczego raka jajnika

GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY. Maciej Pawłowski. Immunohistochemiczna ocena ekspresji Egfl7 w tkance surowiczego raka jajnika GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY Maciej Pawłowski Immunohistochemiczna ocena ekspresji Egfl7 w tkance surowiczego raka jajnika GDAŃSK 2015 Wydano za zgodą Dziekana Wydziału Lekarskiego Oddział Ginekologii

Bardziej szczegółowo

(Carcinoma of the Distal Extrahepatic Bile Ducts)

(Carcinoma of the Distal Extrahepatic Bile Ducts) RAK ZEWNATRZWĄTROBOWYCYH DRÓG śółciowych (Carcinoma of the Distal Extrahepatic Bile Ducts) Krzysztof. A. Bardadin 1. Materiał chirurgiczny: przewód Ŝółciowy wspólny, przewód wątrobowy prawy, przewód wątrobowy

Bardziej szczegółowo

Zachorowalność na nowotwory złośliwe u kobiet w 2010 r.: 1. rak sutka - 22,4% (15784) 2. rak jelita grubego 10,1% 3. rak płuca 8,6% Zgony: 1.

Zachorowalność na nowotwory złośliwe u kobiet w 2010 r.: 1. rak sutka - 22,4% (15784) 2. rak jelita grubego 10,1% 3. rak płuca 8,6% Zgony: 1. RAK SUTKA Zachorowalność na nowotwory złośliwe u kobiet w 2010 r.: 1. rak sutka - 22,4% (15784) 2. rak jelita grubego 10,1% 3. rak płuca 8,6% Zgony: 1. rak płuca 15,1% (6161) 2. rak sutka 12,8% (5226)

Bardziej szczegółowo

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU 14 czerwca 2012 r dr n. med. Piotr Tomczak Klinika Onkologii U.M. Poznań Epidemiologia raka nerki RCC stanowi 2 3% nowotworów złośliwych

Bardziej szczegółowo

WTÓRNE OPERACJE CYTOREDUKCYJNE - ZASADY KWALIFIKACJI

WTÓRNE OPERACJE CYTOREDUKCYJNE - ZASADY KWALIFIKACJI WTÓRNE OPERACJE CYTOREDUKCYJNE - ZASADY KWALIFIKACJI Paweł Basta Klinika Ginekologii i Onkologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie Uniwersyteckie Centrum Leczenia Chorób Piersi I Katedra Chirurgii Ogólnej

Bardziej szczegółowo

Badania laboratoryjne. w diagnostyce chorób nowotworowych. www.diag.pl

Badania laboratoryjne. w diagnostyce chorób nowotworowych. www.diag.pl Badania laboratoryjne w diagnostyce chorób nowotworowych www.diag.pl Wstęp Choroby nowotworowe są obecnie jedną z najczęstszych przyczyn zgonów. Rak prostaty, piersi, płuc, jelita grubego i pęcherza są

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA OBRAZOWA I LECZENIE RADIOIZOTOPOWE CHORYCH NA GEP-NET

DIAGNOSTYKA OBRAZOWA I LECZENIE RADIOIZOTOPOWE CHORYCH NA GEP-NET DIAGNOSTYKA OBRAZOWA I LECZENIE RADIOIZOTOPOWE CHORYCH NA GEP-NET Jarosławaw B. Ćwikła, Zakład ad Diagnostyki Radiologicznej i Obrazowej CMKP i CSK MSWiA W-wa; Guzy neuroendokrynne (NET) Guzy NET wywodzą

Bardziej szczegółowo

(Carcinomas of the Nasal Cavity and Paranasal Sinuses)

(Carcinomas of the Nasal Cavity and Paranasal Sinuses) RAK JAMY NOSA I ZATOK PRZYNOSOWYCH (Carcinomas of the Nasal Cavity and Paranasal Sinuses) Monika Durzyńska 1. Materiał chirurgiczny: jama nosowa (przegroda, dno, boczna ściana, przedsionek określ które)

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYBŁONIAK OPŁUCNEJ (Malignant Pleural Mesothelioma) Renata Langfort

MIĘDZYBŁONIAK OPŁUCNEJ (Malignant Pleural Mesothelioma) Renata Langfort MIĘDZYBŁONIAK OPŁUCNEJ (Malignant Pleural Mesothelioma) Renata Langfort 1. Rodzaj materiału chirurgicznego: opłucna inne brak moŝliwości określenia 2. Procedura chirurgiczna: dekortykacja opłucnej pleurektomia

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe jajnika

Nowotwory złośliwe jajnika Nowotwory złośliwe jajnika Raki Epidemiologia i etiologia W Polsce w 2006 roku zarejestrowano 3291 nowych zachorowań na nowotwory złośliwe jajnika (wskaźnik struktury 5,31%, standaryzowany współczynnik

Bardziej szczegółowo

Przykładowe badania PET/CT wykonane w ZMN SCO

Przykładowe badania PET/CT wykonane w ZMN SCO Przykładowe badania PET/CT wykonane w ZMN SCO Pacjentka lat 47 ocena zmian w płucach w poszukiwaniu ogniska pierwotnego liczne zmiany meta w obu płucach, w układzie kostnym, wątrobie i węzłach chłonnych

Bardziej szczegółowo

V KONFERENCJA NOWE TRENDY W GINEKOLOGII ONKOLOGICZNEJ. Gdańsk, 16-17.05.2014. Patronat naukowy: Polskie Towarzystwo Ginekologii Onkologicznej

V KONFERENCJA NOWE TRENDY W GINEKOLOGII ONKOLOGICZNEJ. Gdańsk, 16-17.05.2014. Patronat naukowy: Polskie Towarzystwo Ginekologii Onkologicznej V KONFERENCJA NOWE TRENDY W GINEKOLOGII ONKOLOGICZNEJ Gdańsk, 16-17.05.2014 Patronat naukowy: Polskie Towarzystwo Ginekologii Onkologicznej 16.05.2014 8:00-8:15 Otwarcie Konferencji Prof. J. Markowska,

Bardziej szczegółowo

RAK SROMU (Carcinoma of the Vulva) Katarzyna Bednarek-Rajewska, Konstanty Korski, Jan Bręborowicz

RAK SROMU (Carcinoma of the Vulva) Katarzyna Bednarek-Rajewska, Konstanty Korski, Jan Bręborowicz RAK SROMU (Carcinoma of the Vulva) Katarzyna Bednarek-Rajewska, Konstanty Korski, Jan Bręborowicz (nieobowiązkowe składniki oznaczono +) 1. Rodzaj materiału Srom, inne (określ): 2. Procedura chirurgiczna

Bardziej szczegółowo

Rak trzonu macicy. Małgorzata Gajewska

Rak trzonu macicy. Małgorzata Gajewska Rak trzonu macicy Małgorzata Gajewska Rozrosty endometrium Rozrost błony śluzowej trzonu macicy jest to zaburzenie stosunku tkanki gruczołowej do tkanki podścieliska endometrium. W wyniku niezrównoważonej

Bardziej szczegółowo

Pułapki (bardzo) wczesnej diagnostyki nowotworów układu rozrodczego

Pułapki (bardzo) wczesnej diagnostyki nowotworów układu rozrodczego Pułapki (bardzo) wczesnej diagnostyki nowotworów układu rozrodczego Radosław Mądry i Janina Markowska Katedra i Klinika Onkologii Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu Poznań 17-10-2014

Bardziej szczegółowo

Umowa dodatkowa na wypadek nowotworu ON NR OWU/ON12/1/2014

Umowa dodatkowa na wypadek nowotworu ON NR OWU/ON12/1/2014 Umowa dodatkowa na wypadek nowotworu ON Umowa dodatkowa ON jest zawierana na podstawie Warunków oraz Ogólnych warunków ubezpieczenia umowy dodatkowej na wypadek nowotworu ON. Przeczytaj uważnie poniższe

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa Barbara Czerska... 11 Autorzy... 17 Wykaz skrótów... 19

Spis treści. Przedmowa Barbara Czerska... 11 Autorzy... 17 Wykaz skrótów... 19 Przedmowa Barbara Czerska.................................. 11 Autorzy.................................................... 17 Wykaz skrótów.............................................. 19 Rozdział I.

Bardziej szczegółowo

WARSZAWSCY LEKARZE ZASTOSOWALI NOWĄ METODĘ LECZENIA RAKA JAJNIKA

WARSZAWSCY LEKARZE ZASTOSOWALI NOWĄ METODĘ LECZENIA RAKA JAJNIKA WARSZAWSCY LEKARZE ZASTOSOWALI NOWĄ METODĘ LECZENIA RAKA JAJNIKA..,WWW.MONEY.PL ( 00:00:00) www.money.pl/archiwum/wiadomosci_agencyjne/pap/artykul/warszawscy;lekarze;zastosowali;nowa;metode;leczenia;raka;j

Bardziej szczegółowo

GRUCZOLAKOWŁÓKNIAK (fibroadenoma mammae) ZWYRODNIENIE WŁÓKNISTPTORBIELOWATE (mastopathia fibrocystica,morbus Kronig, morbus Reclus)

GRUCZOLAKOWŁÓKNIAK (fibroadenoma mammae) ZWYRODNIENIE WŁÓKNISTPTORBIELOWATE (mastopathia fibrocystica,morbus Kronig, morbus Reclus) NOWOTWORY PIERSI NOWOTWORY ŁAGODNE SUTKA: GRUCZOLAKOWŁÓKNIAK (fibroadenoma mammae) TORBIEL (cystis mammae) ZWYRODNIENIE WŁÓKNISTPTORBIELOWATE (mastopathia fibrocystica,morbus Kronig, morbus Reclus) BRODAWCZAK

Bardziej szczegółowo

Ocena zdarzeń molekularnych, zakres chirurgii i terapia w guzach o granicznej złośliwości. Prof. Mariusz Bidziński

Ocena zdarzeń molekularnych, zakres chirurgii i terapia w guzach o granicznej złośliwości. Prof. Mariusz Bidziński Ocena zdarzeń molekularnych, zakres chirurgii i terapia w guzach o granicznej złośliwości Prof. Mariusz Bidziński Definicja guzów granicznych jajnika Po raz pierwszy opisał Taylor w roku 1929 Obecnie wydzielone

Bardziej szczegółowo

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń 1. Scyntygrafia i radioizotopowe badanie czynnościowe tarczycy 1) gamma kamera planarna lub scyntygraf;

Bardziej szczegółowo

Nowotwory o nieznanym punkcie wyjścia

Nowotwory o nieznanym punkcie wyjścia Nowotwory o nieznanym punkcie wyjścia WYKONANO W RAMACH NARODOWEGO GRANTU: MODYFIKACJA I WDROŻENIE PROGRAMU NAUCZANIA ONKOLOGII W POLSKICH UCZELNIACH MEDYCZNYCH PRZYGOTOWANO W KATEDRZE ONKOLOGII AKADEMII

Bardziej szczegółowo

Ocena przydatności klinicznej operacji sprawdzającej. w wieloetapowym leczeniu chorych na raka jajnika. Promotor: prof. dr hab.

Ocena przydatności klinicznej operacji sprawdzającej. w wieloetapowym leczeniu chorych na raka jajnika. Promotor: prof. dr hab. Ocena przydatności klinicznej operacji sprawdzającej w wieloetapowym leczeniu chorych na raka jajnika. ROZPRAWA NA STOPIEŃ DOKTORA NAUK MEDYCZNYCH lek. Sambor Sawicki Promotor: prof. dr hab. Janusz Emerich

Bardziej szczegółowo

Rak jelita grubego. Ewelina Piasna 1

Rak jelita grubego. Ewelina Piasna 1 Rak jelita grubego Ewelina Piasna 1 Epidemiologia Rak jelita grubego jest trzecim co do częstości występowania nowotworem złośliwym u mężczyzn i drugim u kobiet 15 000 nowych zachorowań rocznie w Polsce

Bardziej szczegółowo

Rak Jajnika - rozmowa z prof. dr hab. med. Janem Zielińskim

Rak Jajnika - rozmowa z prof. dr hab. med. Janem Zielińskim Rak Jajnika - rozmowa z prof. dr hab. med. Janem Zielińskim Rozmowa z prof. dr hab. med. Janem Zielińskim, prezesem Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej. Prowadził Tomasz Jakub Abramski Rozmowa

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje PTG dotyczące postępowania w guzach niezłośliwych i raku jajnika

Rekomendacje PTG dotyczące postępowania w guzach niezłośliwych i raku jajnika Rekomendacje PTG dotyczące postępowania w guzach niezłośliwych i raku jajnika Dnia 9 czerwca 2006 roku w Poznaniu odbyło się zebranie ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, dotyczące postępowania

Bardziej szczegółowo

FLUOROURACILUM. Załącznik C.26. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1039 Poz.

FLUOROURACILUM. Załącznik C.26. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1039 Poz. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1039 Poz. 42 Załącznik C.26. FLUOROURACILUM 1 FLUOROURACILUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2 FLUOROURACILUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3 FLUOROURACILUM

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY LUDZKIEGO GRUCZOŁ PIESIWOEGO. dr hab. inż. Beata Brożek-Płuska

NOWOTWORY LUDZKIEGO GRUCZOŁ PIESIWOEGO. dr hab. inż. Beata Brożek-Płuska NOWOTWORY LUDZKIEGO GRUCZOŁ PIESIWOEGO dr hab. inż. Beata Brożek-Płuska wprowadzenie Nowotwór jest chorobą o podłożu genetycznym, czyli procesem spowodowanym nakładającym się zaburzeniami struktury DNA.

Bardziej szczegółowo

Działania niepożądane radioterapii

Działania niepożądane radioterapii Działania niepożądane radioterapii Powikłania po radioterapii dzielimy na wczesne i późne. Powikłania wczesne ostre występują w trakcie leczenia i do 3 miesięcy po jego zakończeniu. Ostry odczyn popromienny

Bardziej szczegółowo

RAK WEWNĄTRZWĄTROBOWYCH DRÓG śółciowych (Carcinoma of the Intrahepatic Bile Ducts) Krzysztof. A. Bardadin

RAK WEWNĄTRZWĄTROBOWYCH DRÓG śółciowych (Carcinoma of the Intrahepatic Bile Ducts) Krzysztof. A. Bardadin RAK WEWNĄTRZWĄTROBOWYCH DRÓG śółciowych (Carcinoma of the Intrahepatic Bile Ducts) Krzysztof. A. Bardadin 1. Materiał chirurgiczny: wątroba, pęcherzyk Ŝółciowy, inne nie wyszczególnione (wymień) 2. Procedury

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie molekularne nowotworów w badaniu PET

Obrazowanie molekularne nowotworów w badaniu PET Obrazowanie molekularne nowotworów w badaniu PET Lek. Piotr Pawliszak WUM II Letnia Szkoła Energetyki i Chemii Jądrowej Obrazowanie molekularne nowotworów w badaniu PET część 2 Lek. Piotr Pawliszak Zakład

Bardziej szczegółowo

Propedeutyka diagnostyki klinicznej Konspekty wykładów i ćwiczeń (cz.5)

Propedeutyka diagnostyki klinicznej Konspekty wykładów i ćwiczeń (cz.5) Propedeutyka diagnostyki klinicznej Konspekty wykładów i ćwiczeń (cz.5) Paulina Dumnicka 6. MARKERY NOWOTWOROWE Nowotwory - złośliwe / niezłośliwe - nabłonkowe / nienabłonkowe (złośliwe nabłonkowe nazywamy

Bardziej szczegółowo

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Ciąża ektopowa I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Definicja: ciąża ektopowa - to ciąża rozwijająca się poza jamą macicy. W ostatnim okresie stwierdza się

Bardziej szczegółowo

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Ciąża ektopowa I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Definicja: ciąża ektopowa - to ciąża rozwijająca się poza jamą macicy. W ostatnim okresie stwierdza się

Bardziej szczegółowo

Nowe wytyczne ASCO dotyczące zastosowania osoczowych markerów nowotworowych u dorosłych mężczyzn z nowotworami z komórek germinalnych (GCTs).

Nowe wytyczne ASCO dotyczące zastosowania osoczowych markerów nowotworowych u dorosłych mężczyzn z nowotworami z komórek germinalnych (GCTs). Nowe wytyczne ASCO dotyczące zastosowania osoczowych markerów nowotworowych u dorosłych mężczyzn z nowotworami z komórek germinalnych (GCTs). W lipcu 2010 w specjalnym artykule, w Journal of Clinical Oncology

Bardziej szczegółowo

Ocena wybranych markerów nowotworowych u kobiet z rakiem jajnika i innymi chorobami narządu rodnego

Ocena wybranych markerów nowotworowych u kobiet z rakiem jajnika i innymi chorobami narządu rodnego UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. KAROLA MARCINKOWSKIEGO W POZNANIU Adam Malinger Ocena wybranych markerów nowotworowych u kobiet z rakiem jajnika i innymi chorobami narządu rodnego Rozprawa doktorska Promotor:

Bardziej szczegółowo

(Carcinoma of the Adrenal Gland)

(Carcinoma of the Adrenal Gland) RAK KORY NADNERCZA (dotyczy pacjentów>20 roku Ŝycia) (Carcinoma of the Adrenal Gland) Barbara Górnicka, Łukasz Koperski 1. Materiał chirurgiczny: nadnercze, nadnercze z tkankami otaczającymi (określ) Inne

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć

Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć Kilka ważnych porad dla kobiet chorych na raka piersi Konsultacja merytoryczna: dr hab. n. med. Lubomir Bodnar Warto wiedzieć więcej o swojej

Bardziej szczegółowo

Nowotwory kobiece narządu płciowego: diagnostyka i terapia

Nowotwory kobiece narządu płciowego: diagnostyka i terapia Nowotwory kobiece narządu płciowego: diagnostyka i terapia Zachorowania i zgony na nowotwory złośliwe narzadu płciowego u kobiet w Polsce w latach 1987, 1996, 3 i szacunkowe na 1 r. 1987 1996 3 1 Zachorowania

Bardziej szczegółowo

RAK PŁUCA (Lung cancer) Renata Langfort

RAK PŁUCA (Lung cancer) Renata Langfort RAK PŁUCA (Lung cancer) Renata Langfort (dotyczy materiału pooperacyjnego) 1. Materiał chirurgiczny: płuco (płat lub płaty (określ), segment), płuco z marginesem oskrzela (sleeve-pneumonektomia), płat

Bardziej szczegółowo

(Carcinoma of the Esophagus and Esophagogastric Junction) Justyna Szumiło

(Carcinoma of the Esophagus and Esophagogastric Junction) Justyna Szumiło RAK PRZEŁYKU I RAK POŁĄCZENIA PRZEŁYKOWOśOŁĄDKOWEGO (Carcinoma of the Esophagus and Esophagogastric Junction) Justyna Szumiło Wytyczne do raportu synoptycznego dotyczą raka przełyku i raka połączenia przełykowo-

Bardziej szczegółowo

Nowotwory tkanek miękkich

Nowotwory tkanek miękkich Nowotwory tkanek miękkich Tkanki miękkie - tkanki nienabłonkowe inne niż kośd, chrząstka, mózg i opony, układ krwiotwórczy i limfatyczny Nowotwory tkanek miękkich są klasyfikowane na podstawie tkanki,

Bardziej szczegółowo

Wstęp Jacek Gawrychowski... XVII

Wstęp Jacek Gawrychowski... XVII Wstęp Jacek Gawrychowski... XVII Część ogólna... 1 1. Historia chirurgii guzów śródpiersia Jacek Gawrychowski... 3 2. Anatomia śródpiersia i jego podział Konstanty Ślusarczyk, Maria Wiktoria Legierska,

Bardziej szczegółowo

Rak sromu. Małgorzata Gajewska

Rak sromu. Małgorzata Gajewska Rak sromu Małgorzata Gajewska Śródnabłonkowa neoplazja sromu Vulvar intraepithelial neoplasia - VIN Stan przedrakowy zaburzenie dojrzewania komórek + atypia jądra VIN I zmiany obejmują 1/3 dolną część

Bardziej szczegółowo

Materiał i metody. Wyniki

Materiał i metody. Wyniki Abstract in Polish Wprowadzenie Selen jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Selen jest wbudowywany do białek w postaci selenocysteiny tworząc selenobiałka (selenoproteiny).

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe stanowią w krajach rozwiniętych, również w Polsce drugą po chorobach układu krążenia przyczynę zgonów.

Nowotwory złośliwe stanowią w krajach rozwiniętych, również w Polsce drugą po chorobach układu krążenia przyczynę zgonów. Opracowanie: Dr n. med. Beata Samson mgr Mariola Krasucka ALAB laboratoria Sp. z o.o., Warszawa 2015 Nowotwory złośliwe stanowią w krajach rozwiniętych, również w Polsce drugą po chorobach układu krążenia

Bardziej szczegółowo

Rak piersi (carcinoma mammae, breast cancer)

Rak piersi (carcinoma mammae, breast cancer) Rak piersi 39 kach konieczna jest operacja (ewakuacja krwiaka, przywrócenie ciągłości osłonek). Piśmiennictwo Fibak J., Chirurgia. Podręcznik dla studentów, wyd. 3, PZWL, Warszawa 2002. Noszczyk W., Chirurgia,

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki ubezpieczenia. nr OWU/ON12/1/2015

Ogólne warunki ubezpieczenia. nr OWU/ON12/1/2015 Ogólne warunki ubezpieczenia Umowa dodatkowa na wypadek nowotworu On nr OWU/ON12/1/2015 Umowa dodatkowa On jest zawierana na podstawie Warunków oraz Ogólnych warunków ubezpieczenia Umowy dodatkowej na

Bardziej szczegółowo

Czyli czemu Marcin spóźnił się na ostatnie koło

Czyli czemu Marcin spóźnił się na ostatnie koło Czyli czemu Marcin spóźnił się na ostatnie koło Adam Ostrowski SKN przy Katedrze i Klinice Ginekologii, Ginekologii Onkologicznej i Endokrynologii Ginekologicznej Gabinet Pacjentka lat 46 zgłosiła się

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1097 Poz. 42 Załącznik C.35. IRINOTECANUM

Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1097 Poz. 42 Załącznik C.35. IRINOTECANUM Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1097 Poz. 42 Załącznik C.35. IRINOTECANUM 1. IRINOTECANUM C15 RAK PRZEŁYKU 2. IRINOTECANUM C15.0 SZYJNA CZĘŚĆ PRZEŁYKU 3. IRINOTECANUM C15.1 PIERSIOWA CZĘŚĆ PRZEŁYKU

Bardziej szczegółowo

Rak tarczycy. Jadwiga Szymczak. Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

Rak tarczycy. Jadwiga Szymczak. Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Rak tarczycy Jadwiga Szymczak Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Uproszczona klasyfikacja nowotworów złośliwych tarczycy wg ATA A. Rak

Bardziej szczegółowo

HOT TOPICS 2014. W GINEKOLOGII ONKOLOGICZNEJ WARSZAWA, 01 marzec 2014 r.

HOT TOPICS 2014. W GINEKOLOGII ONKOLOGICZNEJ WARSZAWA, 01 marzec 2014 r. HOT TOPICS 2014 W GINEKOLOGII ONKOLOGICZNEJ WARSZAWA, 01 marzec 2014 r. NOWOTWORY TRZONU MACICY Przegląd publikacji w International Journal of Gynecological Cancer w 2013 roku Paweł Knapp Klinika Ginekologii

Bardziej szczegółowo

Onkogeneza i zjawisko przejścia nabłonkowomezenchymalnego. Gabriel Wcisło Klinika Onkologii Wojskowego Instytutu Medycznego, CSK MON, Warszawa

Onkogeneza i zjawisko przejścia nabłonkowomezenchymalnego. Gabriel Wcisło Klinika Onkologii Wojskowego Instytutu Medycznego, CSK MON, Warszawa Onkogeneza i zjawisko przejścia nabłonkowomezenchymalnego raka jajnika Gabriel Wcisło Klinika Onkologii Wojskowego Instytutu Medycznego, CSK MON, Warszawa Sześć diabelskich mocy a komórka rakowa (Gibbs

Bardziej szczegółowo

Agata Abramowicz Centrum Badań Translacyjnych i Biologii Molekularnej Nowotworów Seminarium magisterskie 2013

Agata Abramowicz Centrum Badań Translacyjnych i Biologii Molekularnej Nowotworów Seminarium magisterskie 2013 Agata Abramowicz Centrum Badań Translacyjnych i Biologii Molekularnej Nowotworów Seminarium magisterskie 2013 Standaryzowane według wieku współczynniki zachorowalności na nowotwory złośliwe piersi w skali

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2006 roku

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2006 roku Nowotwory złośliwe u dzieci w 2006 roku Joanna Didkowska, Urszula Wojciechowska, Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów, Centrum Onkologii Instytut, Warszawa Krajowy Rejestr Nowotworów Niniejsze opracowanie

Bardziej szczegółowo

Aktualna klasyfikacja i obrazy mikroskopowe raka płuca. Renata Langfort Zakład Patomorfologii IGiChP, Warszawa

Aktualna klasyfikacja i obrazy mikroskopowe raka płuca. Renata Langfort Zakład Patomorfologii IGiChP, Warszawa Aktualna klasyfikacja i obrazy mikroskopowe raka płuca Renata Langfort Zakład Patomorfologii IGiChP, Warszawa 2004 WHO histological classification of tumours of the lung 2004 MALIGNANT EPITHELIAL TUMORS

Bardziej szczegółowo

Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie. Nowotwory. trzonu macicy. Redaktor naukowy prof. dr hab. n. med.

Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie. Nowotwory. trzonu macicy. Redaktor naukowy prof. dr hab. n. med. Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie Nowotwory trzonu macicy Redaktor naukowy prof. dr hab. n. med. mariusz Bidziński Nowotwory trzonu macicy Redakcja naukowa prof. dr hab. n. med. Mariusz

Bardziej szczegółowo

BIOPSJA NERKI czy Rubikon został przekroczony?

BIOPSJA NERKI czy Rubikon został przekroczony? BIOPSJA NERKI czy Rubikon został przekroczony? Bartosz Misterek, Jerzy Siekiera Oddział Kliniczny Urologii Onkologicznej Centrum Onkologii w Bydgoszczy Jastrzębia Góra 11.05.2012 DEFINICJA Biopsja nerki

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie badań PET/CT w onkologii

Zastosowanie badań PET/CT w onkologii Zastosowanie badań PET/CT w onkologii NOWOTWORY PŁUC W Polsce nowotwory płuca i klatki piersiowej są najczęstszą przyczyną zgonu wśród zgonów na nowotwory. Ich liczba przekracza łączną liczbę zgonów z

Bardziej szczegółowo

CHIRURGICZNE LECZENIE GUZÓW NEUROENDOKRYNNYCH (NET) UKŁADU POKARMOWEGO:

CHIRURGICZNE LECZENIE GUZÓW NEUROENDOKRYNNYCH (NET) UKŁADU POKARMOWEGO: Andrzej W. SZAWŁOWSKI CHIRURGICZNE LECZENIE GUZÓW NEUROENDOKRYNNYCH (NET) UKŁADU POKARMOWEGO: Żołądka Jelit Trzustki GEP z Kliniki Nowotworów Górnego Odcinka Układu Pokarmowego -Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie

Bardziej szczegółowo

Rak jajnika a częstość występowania nowotworu u kobiet w ciąży

Rak jajnika a częstość występowania nowotworu u kobiet w ciąży Rak jajnika a częstość występowania nowotworu u kobiet w ciąży Rak jajnika jest drugim co do częstości występowania nowotworem u kobiet w ciąży - 1/1000 porodów(1-3). Zwiększająca się wykrywalność guzów

Bardziej szczegółowo