Wykład 4. Dobór płciowy u człowieka

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wykład 4. Dobór płciowy u człowieka"

Transkrypt

1 1 Wykład 4 Dobór płciowy u człowieka

2 2 Dlaczego istnieje płeć? Rozmnażanie płciowe rekombinacja genów (potomek to mieszanka genotypu ojca i matki) różnorodność genetyczna w populacji możliwość szybszej ewolucji pasożytom trudniej się dostosować adaptacja do szybkozmiennych warunków pasożytów Dlatego też pasożytnictwo ważne jest w kontekście atrakcyjności fizycznej.

3 3 Dlaczego istnieje wybór partnera? Odpowiedni wybór partnera może się wiązać z różnymi korzyściami: bezpośrednimi = materialnymi (opieka, ochrona) pośrednimi = genetycznymi (dobre geny)

4 4 Dlaczego ma inne kryteria wyboru niż? Anizogamia: (1) duże, statyczne komórki jajowe, (2) małe, ruchliwe plemniki Ciąża u Laktacja i opieka nad potomstwem ma mniejsze możliwości reprodukcyjne niż idzie na jakość może iść na ilość szuka długotrwałych związków z opiekuńczymi szuka krótkotrwałych związków + ew. krótkotrwałych związków z o dobrych genach z płodną

5 5 Dobór dwustronny Gatunki bez inwestycji nie jest wybredny tylko wybiera = dobór jednostronny (np. tokowisko) Gatunki z inwestycją obie płcie są wybredne obie płcie wybierają = dobór dwustronny (np. człowiek)

6 6 Konsekwencje doboru dwustronnego 1. Konflikt płci: jedna płeć chce czegoś innego niż druga kompromis np. szybko chce seksu, a chce rozwoju uczuć 2. Dobór zgodny: o wysokiej wartości partnerskiej wiążą się z o wysokiej wartości partnerskiej np. ładna wiąże się z atrakcyjnym fizycznie

7 7 Dobór rodzicielski Apolostou (2007), 190 ludów: zazwyczaj rodzice wybierają partnerów dla swych dzieci nawet, gdy młodzi mogą wybierać partnerów, rodzice często też mają znaczący wpływ Czyli u naszych przodków dobór rodzicielski był ważny należy badać preferencje rodziców

8 8 Metody badania preferencji deklaracje badanych osób (ankiety itp.) ogłoszenia matrymonialne (w gazetach, internetowe) związek cech z popularnością u płci przeciwnej związek cech z oceną przez partnera z randki w ciemno eksperymentalne tworzenie postaci o danych cechach (opis + ew. zdjęcie)

9 9 Cechy ważniejsze u możliwości inwestowania Aktualne: zamożność, pozycja społeczna (+ siła i sprawność fizyczna) Spodziewane w przyszłości: inteligencja, wykształcenie, ambicja, pracowitość Możliwości inwestowania są tym ważniejsze im poważniejszy związek: małżeństwo > partnerstwo > romans > randka W każdym typie związku możliwości inwestowania są ważniejsze u niż u.

10 Minimalny poziom dochodów akceptowany w różnych typach związku 10

11 11 Cechy ważniejsze u chęci inwestowania uczuciowość, miłość, wierność psychiczna nie opuści lubienie dzieci poświęci dzieciom swój czas, energię i zasoby stabilność emocjonalna, odpowiedzialność uczucia i postawy nie zmienią się w przyszłości

12 lubiący dzieci jest atrakcyjny dla 12

13 13 Cechy ważniejsze u ochrona... przede wszystkim przed gwałtem. Przy użyciu przemocy swój sukces reprodukcyjny starają się zwiększyć ci, którzy nie są w stanie tego zrobić bez przemocy, czyli nieatrakcyjni. Siła fizyczna partnera odstrasza intruzów.

14 14 Cechy ważniejsze u płodność 1. Aktualna = zapładnialność: max w wieku lat, spada do zera w wieku 50 lat. Ważna przy związku krótkotrwałym 2. Potencjalna = potencjał reprodukcyjny: max w wieku uzyskania dojrzałości płciowej ( 14 lat). Ważna przy związku długotrwałym 3. Chwilowa zależna od fazy cyklu miesiączkowego. U człowieka owulacja jest ukryta, a popęd seksualny jest niezależny od fazy cyklu wykazuje stałe zainteresowanie. Płodność spada z wiekiem znacznie wolniej niż płodność nie zwracają takiej dużej uwagi na płodność (oznaki płodności).

15 15 Cechy ważniejsze u atrakcyjność fizyczna (odpowiedni wygląd) W porównaniu z innymi gatunkami, u człowieka atrakcyjność fizyczna (AtrFiz) jest: stosunkowo mało ważna u, bo: ważne są cechy osobowości, inteligencja, pozycja społeczna, zamożność trudno je rozpoznać po wyglądzie. stosunkowo ważna u, bo: ważna jest płodność można ją oszacować po wyglądzie (wiek, zdrowie).

16 16 Cechy ważniejsze u wierność fizyczna zdradzony fizycznie przez ryzyko inwestycji w nie swoje potomstwo. Dziewictwo jest prognostykiem późniejszej wierności. Współczesny rozwój antykoncepcji i emancypacja mniej dziewic.

17 17 Cechy równie ważne u i zdrowie 1. Niezdrowy : niezdolność inwestycji (fizyczna niemoc, śmierć) ryzyko zarażenia rodziny ryzyko przekazania złych genów 2. Niezdrowa (choroba, głód, stres psychiczny) niepłodność.

18 18 Cechy równie ważne u i wiek i mają podobny zakres tolerancji dla wieku partnera, ale inne wartości są preferowane.

19 19 Preferencje dla wieku preferuje w swoim wieku lub nieco starszego, bo: zbyt młody : niedojrzały psychicznie brak zasobów niska pozycja społeczna woli młodsze zbyt stary : niedołęstwo, schorowanie niewielka oczekiwaną długość dalszego życia

20 20 Preferencje nastolatków dla wieku partnera Nastoletni preferują starsze od siebie (o większej zapładnialności).

21 21 Cechy niezbędne i luksusowe Cecha niezbędna = cecha konieczna u partnera. Cecha luksusowa = cecha pożądana, pod warunkiem, że obecne są cechy niezbędne. Cechy niezbędne: dla : AtrFiz ( musi być płodna). dla : pozycja społeczna i zamożność (warunkują przeżycie dzieci). dla i : uprzejmość i inteligencja. Cechy luksusowe: np. zdolności rozrywkowe. Niezbędne są wartości przeciętne, a nie wysokie. Zatem: w miarę ładna powinna pracować nad innymi walorami niż AtrFiz (np. rozwój talentów). nieźle zarabiający, zamiast popadać w pracoholizm, powinien np. doskonalić osobowość.

22 22 Ocena łączna Różny czas jest potrzebny na poznanie różnych cech u kandydata na partnera: AtrFiz < inteligencja < wierność 1. Gdy kogoś znamy długo (np. szkoła) znamy wiele jego cech jedna mocna cecha może kompensować inną słabą ocena łączna to suma ważona wszystkich cech. 2. Gdy kogoś dopiero poznaliśmy (np. przypadkowe spotkanie) kolejne etapy akceptacji: AtrFiz chęć na rozmowę i kolejne spotkanie inteligencja, zamożność wejście w związek osobowość długotrwały związek (potomstwo) Zamiast kompensacji cech jest tu zaliczanie (lub nie) kolejnych etapów. Na każdym etapie ocena łączna może okazać się negatywna zakończenie związku.

23 23 Konkurencja wewnątrzpłciowa 1. Między : demonstracja i użycie siły: fizycznej (walka, zastraszanie), psychicznej (dominacja), intelektualnej (inteligencja). 2. Między : agresja słowna (siła werbalna), deprecjonowanie (nieładna, dziwka).

24 24 Ogłoszenia matrymonialne Hitsch (2006): serwis www, 22tys. osób: częściej odpowiadają na list niż (70 vs 40%) są bardziej wybredne. osoby atrakcyjne (np. wysoki, zamożny lub szczupła blondynka) dostają więcej listów. nieatrakcyjne osoby częściej inicjują korespondencję i odpowiadają na listy. dobór zgodny według cech: wiek, AtrFiz, BMI, wysokość ciała, zarobki, wykształcenie.

25 25 Randki w ciemno Kurzban (2005), 3-minutowe kontakty w realu, 10,5tys. osób: silne preferencje dla łatwo obserwowalnych oznak wartości partnerskiej: AtrFiz, BMI, wysokość ciała i wiek. słabe preferencje dla osób podobnych do siebie: rasa, wysokość ciała. AtrFiz jest decydująca dla oceny towarzysza też przy dłuższych randkach w ciemno (kilka godzin).

26 26 Faktyczne związki partnerskie mężowie starsi o ok. 3 lata od żon. kolejne małżeństwa coraz większa różnica wieku. ładna żona zamożny, zaangażowany uczuciowo mąż. partnerzy są podobni pod względem wielu cech: np. AtrFiz, wiek, inteligencja, lubienie dzieci, system wartości, religijność, poglądy. związki niedopasowane (np. wiekiem) częstsze zdrady, mniejsza trwałość związku, mniej dzieci. zgodność indywidualnych preferencji z cechami partnera: np. szukanie osoby ekstrawertycznej / wyrozumiałej / o wysokim statusie ślub z taką osobą.

27 27 Homoseksualiści preferencje i związki 1. Preferencje homoseksualistów są zgodne z ich biologiczną płcią: np. geje (ale nie lesbijki) szukają młodych partnerów i AtrFiz jest dla nich ważna. Czyli preferencje te są uwarunkowane genetycznie. 2. Brak konfliktu płci lepiej widać różnice płciowe: geje miewają mnóstwo partnerów seksualnych, lesbijki tworzą długotrwałe związki.

28 28 Związki krótko- i długotrwałe (1) Mężczyzna Kobieta Związek Korzyści Koszty Korzyści Koszty długotrwały lepszy rozwój dzieci pewność ojcostwa lepsza partnerka krótkotrwały więcej dzieci zasoby mniej dzieci gorszy rozwój dzieci ryzyko choroby zemsta zdradzanych zła reputacja inwestycje partnera gorsze geny dobre geny ryzyko choroby zasoby zemsta zdradzanych zła reputacja niepożądana ciąża

29 29 Związki krótko- i długotrwałe (2) W kontekście związku krótkotrwałego jest znacznie bardziej wybredna niż. W kontekście związku długotrwałego wybredność obu płci jest podobna. Obie płcie są mniej wybredne w kontekście związku krótkotrwałego niż długotrwałego: akceptują rozwiązłą akceptują o nieprzyjemnym charakterze

30 30 Związki krótko- i długotrwałe (3) Związków krótkotrwałych częściej szuka, bo może w ten sposób znacznie zwiększyć liczbę dzieci Pożądana długość znajomości przed pierwszym stosunkiem: tydzień wg, 6 miesięcy wg. woli randkę z wolnym niż zajętym lub żonatym. Dla nie ma to znaczenia. Prostytucja: zwykle płaci za seks, a nie odwrotnie. Sny erotyczne: : dominuje seks, wiele pozycji, wiele, : dominuje uczucie, znani z rzeczywistości.

31 31 Zdrada zdradza, żeby zwiększyć sukces reprodukcyjny. zdradza, żeby zdobyć dobre geny (zostać zapłodnioną przez o dobrych genach): chęć na seks z partnerem jest stała w cyklu miesiączkowym, a na seks z kochankiem największa w czasie owulacji (szczególnie, gdy partner jest nieatrakcyjny). Chęć przekłada się na czyny. częściej ma orgazm z kochankiem niż stałym partnerem (orgazm zwiększa szansę zapłodnienia). antykoncepcja rzadziej jest stosowana podczas seksu z kochankiem. preferuje u kochanka oznaki dobrych genów (zmaskulinizowana twarz, symetryczne ciało, konkurencyjne zachowania) ale tylko w fazie płodnej cyklu miesiączkowego. gdy partnerzy są niedopasowani genetycznie (mają podobne geny MHC): słabiej pożąda swojego, a silniej obcego (gł. w fazie płodnej), częściej zdradza. powyższych efektów dla fazy cyklu nie ma u stosujących antykoncepcją hormonalną.

32 32 Modyfikatory preferencji Wysoka wartość własna większe wymagania: bogatszy silniejsza preferencja dla młodości i AtrFiz u. ładniejsza silniej preferuje seksowność, zarobki, lubienie dzieci, uczuciowość u. Czy bogate szukają bogatych? zamożna silna preferencja dla zamożności. kontrola nad zasobami słabsza preferencja dla zamożności. nie-zestresowany woli ładną niż miłą, a zestresowany woli miłą niż ładną. o niskiej ogólnej samoocenie częściej wchodzą związki przelotne. Do związku krótkotrwałego (i w fantazjach) preferuje młodsze niż do związku długotrwałego (presja społeczna?).

33 33 Uniwersalność preferencji Betzig (1986), 186 ludów (np. Pigmeje, Eskimosi): o wysokiej pozycji zamożność, więcej żon, dzieci mają lepszą opiekę. Buss (1989), 37 ludów: zamożność, ambicja ważniejsze u, AtrFiz i dziewictwo ważniejsze u, preferuje nieco starszych od siebie, preferuje wyraźnie młodsze od siebie. Jankowiak (1992, 1995), 168 ludów (np. Zulusi, Eskimosi): miłość istnieje niemal wszędzie (88,5% populacji): pieśni miłosne, ucieczki zakochanych, cierpienia z miłości, tęsknota za ukochanym.

34 34 Zmiany preferencji w czasie 1. USA, : ważniejsze stają się: AtrFiz, zamożność (gł. u ), miłość, wykształcenie, inteligencja; obniżenie ważności: u : dziewictwo, kompetencje domowe (np. gotowanie), u : ambicji, zaradności. Czyli upodabnianie preferencji i. Przyczyny: emancypacja, ogólny dobrobyt. 2. Po 2. wojnie światowej: wysoki wskaźnik urodzeń : na rynku partnerskim więcej niż (bo preferowane młode i starsi ) podnoszą swoje wymagania liberalizacja obyczajów (przelotne związki, ciąże pozamałżeńskie, rozwody).

Temat 6. Ekologia behawioralna

Temat 6. Ekologia behawioralna Temat 6 Ekologia behawioralna Ekologiczny wymiar zachowań Zachowanie: zauważalny na zewnątrz efekt procesów zachodzących w organizmie. W zasadzie, zachowania są świadome, zależne od woli i powodowane są

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia Wychowania do życia w rodzinie w szkole ponadgimnazjalnej

Zagadnienia Wychowania do życia w rodzinie w szkole ponadgimnazjalnej Zagadnienia Wychowania do życia w rodzinie w szkole ponadgimnazjalnej 1. U progu dorosłości. Co to znaczy być osobą dorosłą. Dorosłość a dojrzałość. Kryteria dojrzałości. Dojrzałość w aspekcie płciowym,

Bardziej szczegółowo

Znaczenie sygnałów biologicznych w doborze partnerskim u człowieka

Znaczenie sygnałów biologicznych w doborze partnerskim u człowieka Znaczenie sygnałów biologicznych w doborze partnerskim u człowieka Krzysztof Kościński Zakład Ekologii Populacyjnej Człowieka, Instytut Antropologii, UAM Wykład z cyklu: Nowe obszary badawcze w antropologii

Bardziej szczegółowo

Przedmiot demografii

Przedmiot demografii Temat 5 Demografia Przedmiot demografii Struktura osobnicza populacji: gdzie i ile jest osobników różnych kategorii (np. płci, wieku). Dynamika tej struktury: przybywanie i ubywanie osobników poszczególnych

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU Z WYCHOWA IA DO ŻYCIA W RODZI IE DLA KLAS PIERWSZYCH

ROZKŁAD MATERIAŁU Z WYCHOWA IA DO ŻYCIA W RODZI IE DLA KLAS PIERWSZYCH ROZKŁAD MATERIAŁU Z WYCHOWA IA DO ŻYCIA W RODZI IE DLA KLAS PIERWSZYCH NR LEKCJI 1. 2. 3. 4. TEMAT LEKCJI TREŚCI CELE:Po przeprowadzonej lekcji uczeń powinien O czym będziemy Zapoznanie uczniów z 1.Wiedzieć,

Bardziej szczegółowo

Przykład rodzicielstwa

Przykład rodzicielstwa Czy prawo może funkcjonować bez oznaczenia płci? Przykład rodzicielstwa dr Małgorzata Szeroczyńska Warszawa, 5 listopada 2013 r. Mężczyzna w ciąży Kazus Thomasa Beatie Jak zarejestrować dziecko, które

Bardziej szczegółowo

Fazy rozwoju psychoseksualnego człowieka

Fazy rozwoju psychoseksualnego człowieka Fazy rozwoju psychoseksualnego człowieka Spis treści Cel lekcji Jak przebiega rozwój człowieka Faza rozwoju płodowego Faza narodzin Faza niemowlęca Faza wczesnodziecięca Faza zabawy Wczesny okres szkolny

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. w Zespole Szkół Nr 1 im. C. K. Norwida w Świdniku

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. w Zespole Szkół Nr 1 im. C. K. Norwida w Świdniku WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE w Zespole Szkół Nr 1 im. C. K. Norwida w Świdniku 1 Wprowadzenie do nauczania w szkole zajęć Wychowanie do życia w rodzinie stawia przed nauczycielem ważne cele edukacyjne:

Bardziej szczegółowo

Wielodzietność we współczesnej Polsce

Wielodzietność we współczesnej Polsce Demografia i Gerontologia Społeczna Biuletyn Informacyjny 0, Nr Piotr Szukalski Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki pies@uni.lodz.pl Wielodzietność we współczesnej Polsce Prosta zastępowalność tj. sytuacja,

Bardziej szczegółowo

URODZENIA W KOHABITACJI: WYBÓR CZY KONIECZNOŚĆ?

URODZENIA W KOHABITACJI: WYBÓR CZY KONIECZNOŚĆ? Nowe wzorce formowania rodziny w Polsce Konferencja FAMWELL 18.06.2013 URODZENIA W KOHABITACJI: WYBÓR CZY KONIECZNOŚĆ? ANNA MATYSIAK Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa MONIKA MYNARSKA

Bardziej szczegółowo

Moduł I. Podstawy wychowania do życia w rodzinie 24 godz. (24 wykłady) zakończony egzaminem

Moduł I. Podstawy wychowania do życia w rodzinie 24 godz. (24 wykłady) zakończony egzaminem OPZ załącznik nr 1 Przygotowanie i przeprowadzenie wykładów oraz ćwiczeń audytoryjnych w ramach Kursu kwalifikacyjnego z zakresu zajęć edukacyjnych Wychowanie do życia w rodzinie - 4 zadania. Tematyka

Bardziej szczegółowo

niektóre pytania, na które Czytelnik będzie mógł znaleźć odpowiedź w trakcie lektury książki 7 Wstęp 9

niektóre pytania, na które Czytelnik będzie mógł znaleźć odpowiedź w trakcie lektury książki 7 Wstęp 9 Spis treści niektóre pytania, na które Czytelnik będzie mógł znaleźć odpowiedź w trakcie lektury książki 7 Wstęp 9 Rozdział 1 Na czym opiera się nauczanie Kościoła o seksualności? 13 Wyjaśniać prosto jak

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2012 BS/61/2012 POTRZEBY PROKREACYJNE ORAZ PREFEROWANY I REALIZOWANY MODEL RODZINY

Warszawa, maj 2012 BS/61/2012 POTRZEBY PROKREACYJNE ORAZ PREFEROWANY I REALIZOWANY MODEL RODZINY Warszawa, maj 2012 BS/61/2012 POTRZEBY PROKREACYJNE ORAZ PREFEROWANY I REALIZOWANY MODEL RODZINY Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja

Bardziej szczegółowo

KOMPETENCJE ABSOLWENTÓW UCZELNI WYŻSZYCH W ŚWIETLE OCZEKIWAŃ PRACODAWCY

KOMPETENCJE ABSOLWENTÓW UCZELNI WYŻSZYCH W ŚWIETLE OCZEKIWAŃ PRACODAWCY KOMPETENCJE ABSOLWENTÓW UCZELNI WYŻSZYCH W ŚWIETLE OCZEKIWAŃ PRACODAWCY MONIKA TURLEJ SPECJALISTA DS. REKRUTACJI; SAGE SP. ZO.O. Wizerunek dużej firmy czy małego punktu usługowego jest bezpośrednio budowany

Bardziej szczegółowo

Seks Polaków w Internecie. Raport Polpharmy 2010. Prof. dr hab. Zbigniew Izdebski

Seks Polaków w Internecie. Raport Polpharmy 2010. Prof. dr hab. Zbigniew Izdebski Seks Polaków w Internecie Raport Polpharmy 2010 Prof. dr hab. Zbigniew Izdebski Informacje o badaniu Termin realizacji badania Grudzień 2009 styczeń 2010 Cel badania Metoda badania Diagnoza aktywności

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE III etap edukacyjny: gimnazjum

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE III etap edukacyjny: gimnazjum WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE III etap edukacyjny: gimnazjum Cele kształcenia - wymagania ogólne 1. Okazywanie szacunku innym ludziom, docenianie ich wysiłku i pracy, przyjęcie postawy szacunku wobec

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu i plan pracy WDŻWR dla klas I-III

Opis przedmiotu i plan pracy WDŻWR dla klas I-III Opis przedmiotu i plan pracy WDŻWR dla klas I-III Program realizowany w Gimnazjum im. Polskich Olimpijczyków w Lewinie Brzeskim od roku szkolnego 2015/2016 Lekcje wychowania do życia w rodzinie będą realizowane

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 4.3. Badane zmienne i sposób ich pomiaru... 85 4.3.1. Badane zmienne... 85 4.3.2. Sposób pomiaru badanych zmiennych...

Spis treści. 4.3. Badane zmienne i sposób ich pomiaru... 85 4.3.1. Badane zmienne... 85 4.3.2. Sposób pomiaru badanych zmiennych... Spis treści Wstęp... 7 1. Atrakcyjność fizyczna jako cecha wyglądu zewnętrznego człowieka. 11 1.1. Definicje atrakcyjności fizycznej... 12 1.2. Korzyści płynące z atrakcyjności fizycznej... 14 1.3. Atrakcyjność

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu i plan pracy WDŻWR dla klas I III. Program realizowany w Gimnazjum im. Polskich Olimpijczyków w Lewinie Brzeskim

Opis przedmiotu i plan pracy WDŻWR dla klas I III. Program realizowany w Gimnazjum im. Polskich Olimpijczyków w Lewinie Brzeskim Opis przedmiotu i plan pracy WDŻWR dla klas I III Program realizowany w Gimnazjum im. Polskich Olimpijczyków w Lewinie Brzeskim w roku szkolnym 2014/2015 Budowa programu a możliwości percepcyjne uczniów

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE GIMNAZJUM III ETAP EDUKACYJNY

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE GIMNAZJUM III ETAP EDUKACYJNY Wychowanie do życia w rodzinie Program nauczania dla klas I-III gimnazjum PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE GIMNAZJUM III ETAP EDUKACYJNY Cele kształcenia wymagania ogólne I.

Bardziej szczegółowo

Raport z badań preferencji licealistów

Raport z badań preferencji licealistów Raport z badań preferencji licealistów Uniwersytet Jagielloński 2011 Raport 2011 1 Szanowni Państwo, definiując misję naszej uczelni napisaliśmy, że Zadaniem Uniwersytetu było i jest wytyczanie nowych

Bardziej szczegółowo

Ekologia wyk. 1. wiedza z zakresu zarówno matematyki, biologii, fizyki, chemii, rozumienia modeli matematycznych

Ekologia wyk. 1. wiedza z zakresu zarówno matematyki, biologii, fizyki, chemii, rozumienia modeli matematycznych Ekologia wyk. 1 wiedza z zakresu zarówno matematyki, biologii, fizyki, chemii, rozumienia modeli matematycznych Ochrona środowiska Ekologia jako dziedzina nauki jest nauką o zależnościach decydujących

Bardziej szczegółowo

Zależność cech (wersja 1.01)

Zależność cech (wersja 1.01) KRZYSZTOF SZYMANEK Zależność cech (wersja 1.01) 1. Wprowadzenie Często na podstawie wiedzy, że jakiś przedmiot posiada określoną cechę A możemy wnioskować, że z całą pewnością posiada on też pewną inną

Bardziej szczegółowo

Ryzykowne zachowania seksualne aspekt medyczny

Ryzykowne zachowania seksualne aspekt medyczny Konferencja naukowa Wychowanie seksualne w szkole cele, metody, problemy. Lublin, 10 marca 2014 r. Ryzykowne zachowania seksualne aspekt medyczny dr n.med Ewa Baszak-Radomańska Gabinety TERPA ryzykowne

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 2003-2009

Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 2003-2009 Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 3-9 1. Bezdomność w Województwie pomorskim to podobnie jak w całym województwie pomorskim problem typowo męski w roku 9

Bardziej szczegółowo

Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK. w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności

Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK. w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności Wydawnictwo WAM Kraków 2009 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 5 ROZDZIAŁ I ROZWÓJ SEKSUALNY W OKRESIE DZIECIŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Równouprawnienie i tolerancja płciowa. 31.03.2014r. Przedmiot: Reklama społeczna Autorzy: Elżbieta Jurczuk Klaudia Krawczyk

Równouprawnienie i tolerancja płciowa. 31.03.2014r. Przedmiot: Reklama społeczna Autorzy: Elżbieta Jurczuk Klaudia Krawczyk Równouprawnienie i tolerancja płciowa 31.03.2014r. Przedmiot: Reklama społeczna Autorzy: Elżbieta Jurczuk Klaudia Krawczyk Plan prezentacji: 1. Wyjaśnienie podstawowych pojęć: płeć, orientacja seksualna.

Bardziej szczegółowo

I. Okazywanie szacunku innym ludziom, docenianie ich wysiłku i pracy, przyjęcie. postawy szacunku wobec siebie. Wnoszenie pozytywnego wkładu w Ŝycie

I. Okazywanie szacunku innym ludziom, docenianie ich wysiłku i pracy, przyjęcie. postawy szacunku wobec siebie. Wnoszenie pozytywnego wkładu w Ŝycie Podstawa programowa obowiązująca od roku szkolnego 2009/2010 III etap edukacyjny (klasy I III gimnazjum) Cele kształcenia wymagania ogólne I. Okazywanie szacunku innym ludziom, docenianie ich wysiłku i

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia niepłodności

Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia niepłodności Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia niepłodności Polskie Towarzystwo Ginekologiczne Polskie Towarzystwo Medycyny Rozrodu 2012 Polskie Towarzystwo Ginekologiczne i Polskie Towarzystwo Medycyny

Bardziej szczegółowo

Upodobania do masy i kształtu ciała kobiet u Polaków i Indian amazońskich

Upodobania do masy i kształtu ciała kobiet u Polaków i Indian amazońskich Upodobania do masy i kształtu ciała kobiet u Polaków i Indian amazońskich Krzysztof Kościński Zakład Ekologii Ewolucyjnej Człowieka Instytut Antropologii, UAM Wykład z cyklu ZEBinariów Organizator: Zakład

Bardziej szczegółowo

Ciąże nastolatek. Patron merytoryczny TEMAT:

Ciąże nastolatek. Patron merytoryczny TEMAT: TEMAT: Ciąże nastolatek CELE: Przekazanie wiedzy dotyczącej realności i powszechności zjawiska ciąż u nastolatek Omówienie typowych problemów, z jakimi borykają się nastolatki w ciąży Pokazanie znaczenia

Bardziej szczegółowo

ANKIETA dla kobiet uczestniczących w zajęciach Szkoły Rodzenia

ANKIETA dla kobiet uczestniczących w zajęciach Szkoły Rodzenia ANKIETA dla kobiet uczestniczących w zajęciach Szkoły Rodzenia 1. Wiek: (podkreśl właściwą odpowiedź ) a) 16 19 lat b) 20 25 lat c) 26 30 lat d) 31 35 lat e) powyżej 35 lat 2. Miejsce zamieszkania: (proszę

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie do usamodzielnienia ciężarnych wychowanek placówki resocjalizacyjno rewalidacyjnej na przykładzie Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w

Przygotowanie do usamodzielnienia ciężarnych wychowanek placówki resocjalizacyjno rewalidacyjnej na przykładzie Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Przygotowanie do usamodzielnienia ciężarnych wychowanek placówki resocjalizacyjno rewalidacyjnej na przykładzie Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Kwidzynie Analizą badawczą objęto 27 wychowanek ciężarnych

Bardziej szczegółowo

NIANIA/OPIEKUNKA DO DZIECI

NIANIA/OPIEKUNKA DO DZIECI Wypełnia agencja: WIEK KANDYDATA PRAWO JAZDY ROZPOCZĘCIE PRACY ILOŚĆ I WIEK DZIECI ZNAJOMOŚC JĘZYKÓW WYNAGRODZENIE LOKALIZACJA INNE INFORMACJE Nazwisko Imię NIANIA/OPIEKUNKA DO DZIECI DANE PERSONALNE Data

Bardziej szczegółowo

Wychowanie do życia w rodzinie

Wychowanie do życia w rodzinie Wychowanie do życia w rodzinie WYMAGANIA PROGRAMOWE - KLASA I, II, III GIMNAZJUM Ewa Baran Treści Specyfika przedmiotu. Podstawa programowa przedmiotu zakres treści. Sposób organizacji i tematyki zajęć.

Bardziej szczegółowo

Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce

Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce BADANIE NA REPREZENT ATYWNEJ GRUPIE POLEK/POLAKÓW Badanie realizowane w ramach projekru Społeczne Forum Polityki Mieszkaniowej współfinansowanego z Funduszy EOG

Bardziej szczegółowo

Łukasz Byra Demografia Warszawa, 24 kwietnia 2012

Łukasz Byra Demografia Warszawa, 24 kwietnia 2012 Ekonomiczne teorie małżeństwa Łukasz Byra Demografia Warszawa, 24 kwietnia 2012 Plan zajęć 1. Dlaczego możemy rozpatrywać dobór małżeński na gruncie ekonomii? 2. Ekonomiczne powody zawierania małżeństw

Bardziej szczegółowo

Leszek Pawelczyk Klinika Niepłodności i Endokrynologii Rozrodu Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Leszek Pawelczyk Klinika Niepłodności i Endokrynologii Rozrodu Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Leszek Pawelczyk Klinika Niepłodności i Endokrynologii Rozrodu Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Nagroda Nobla w dziedzinie Fizjologii i Medcyny 2010 Człowiek należy do gatunku

Bardziej szczegółowo

Naturalne metody planowania rodziny- błogosławieństwo dla naszego małżeństwa

Naturalne metody planowania rodziny- błogosławieństwo dla naszego małżeństwa Naturalne metody planowania rodziny- błogosławieństwo dla naszego małżeństwa autor: Amy i Pat Amy: Witam. Nazywam się Amy, a to jest mój mąż Patrick. Jesteśmy małżeństwem od 16 lat. Chcemy wam opowiedzieć

Bardziej szczegółowo

Realizacja zajęć edukacyjnych Wychowanie do życia w rodzinie w Gimnazjum nr 54 w Warszawie KLASA I

Realizacja zajęć edukacyjnych Wychowanie do życia w rodzinie w Gimnazjum nr 54 w Warszawie KLASA I Realizacja zajęć edukacyjnych Wychowanie do życia w rodzinie w Gimnazjum nr 54 w Warszawie na podstawie Rozporządzenia MENiS z dn 12 sierpnia 1999 r. w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu

Bardziej szczegółowo

Młodzi na rynku pracy 2012. Raport badawczy

Młodzi na rynku pracy 2012. Raport badawczy Młodzi na rynku pracy 2012 Raport badawczy Warszawa, 28 lutego 2012 Nota metodologiczna Badanie zostało zrealizowane w dniach 9-16 lutego 2012 przez portal badawczy StudentsWatch sp. z o.o. na losowej

Bardziej szczegółowo

Polacy o ślubach i weselach

Polacy o ślubach i weselach K.052/12 Polacy o ślubach i weselach Warszawa, sierpień 2012 roku Zwolenników poglądu, że pary po ślubie są szczęśliwsze od par, które żyją bez ślubu, jest znacznie mniej niż osób, które nie wierzą w ślub

Bardziej szczegółowo

Różnica wieku między nowożeńcami we współczesnej Polsce

Różnica wieku między nowożeńcami we współczesnej Polsce Demografia i Gerontologia Społeczna Biuletyn Informacyjny 2012, Nr 1 Piotr Szukalski Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki pies@uni.lodz.pl Różnica wieku między nowożeńcami we współczesnej Polsce Choć

Bardziej szczegółowo

Obraz statystycznej rodziny w II Liceum Ogólnokształcącym w Lesznie w pryzmacie statystycznej rodziny polskiej

Obraz statystycznej rodziny w II Liceum Ogólnokształcącym w Lesznie w pryzmacie statystycznej rodziny polskiej Obraz statystycznej rodziny w II Liceum Ogólnokształcącym w Lesznie w pryzmacie statystycznej rodziny polskiej Olga Wyrodek II Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika z Oddziałami Dwujęzycznymi

Bardziej szczegółowo

Wychowanie do życia w rodzinie 2014/2015. Liceum Ogólnokształcące im. B. Prusa w Skierniewicach

Wychowanie do życia w rodzinie 2014/2015. Liceum Ogólnokształcące im. B. Prusa w Skierniewicach Wychowanie do życia w rodzinie 2014/2015 Liceum Ogólnokształcące im. B. Prusa w Skierniewicach ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1) z dnia 12 sierpnia 1999 r. w sprawie sposobu nauczania

Bardziej szczegółowo

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników?

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? 3 Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? Najważniejsze punkty zu kobiet występuje różne nasilenie objawów; u niektórych objawy mogą być ciężkie, u innych nieznaczne. zobjawami zespołu PCOS mogą

Bardziej szczegółowo

Szybkie Porady Seksualne. Wprowadzenie

Szybkie Porady Seksualne. Wprowadzenie Szybkie Porady Seksualne Wprowadzenie ANKIETA Cześć, mów Alzadar mam dla Ciebie garść szybkich porad seksualnych do zastosowania praktycznie od zaraz. Te szybkie porady masz rozrzucone po 4 pierwszych

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE TEMATÓW LEKCJI WYCHOWAWCZYCH DLA KLAS CZWARTYCH

PROPOZYCJE TEMATÓW LEKCJI WYCHOWAWCZYCH DLA KLAS CZWARTYCH KLAS CZWARTYCH 1. Rozterki i niepokoje związane z przyszłą pracą: rola pracy w życiu człowieka, praca czy powołanie Stosunek do pracy w świetle zachodzących zmian społecznych i ekonomicznych Cechy dobrego

Bardziej szczegółowo

Wychowanie do życia w rodzinie

Wychowanie do życia w rodzinie Wychowanie do życia w rodzinie Program nauczania dla klas I-III gimnazjum Małgorzata Gąsiorowska-Pauch Pelplin, wrzesień 2015 PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE Cele kształcenia

Bardziej szczegółowo

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Drodzy Rodzice, Szanowni Pedagodzy, Nauczyciele oraz Wychowawcy! Pozytywny rozwój jest elementem tzw. pozytywnej profilaktyki. Idea ta nie

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko...kl...

Imię i nazwisko...kl... Gimnazjum nr 4 im. Ojca Świętego Jana Pawła II we Wrocławiu SPRAWDZIAN GENETYKA GR. A Imię i nazwisko...kl.... 1. Nauka o regułach i mechanizmach dziedziczenia to: (0-1pkt) a) cytologia b) biochemia c)

Bardziej szczegółowo

Seksualność w służbie miłości. Dr hab. Urszula Dudziak, prof. KUL

Seksualność w służbie miłości. Dr hab. Urszula Dudziak, prof. KUL Seksualność w służbie miłości Dr hab. Urszula Dudziak, prof. KUL Bibliografia: Spis treści Człowiek to ktoś, kto kocha (Biblia, teologia, filozofia personalizmu, etyka, psychologia, familiologia) Sposoby

Bardziej szczegółowo

FIAT i inne firmy zagraniczne w Polsce

FIAT i inne firmy zagraniczne w Polsce K.076/12 FIAT i inne firmy zagraniczne w Polsce Warszawa, grudzień 2012 r. Sondaż TNS Polska przeprowadzony w dniach 6-10.12.2012 r. pokazuje aktualny stan opinii publicznej w sprawie firm zagranicznych

Bardziej szczegółowo

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Wybór zawodu wyznacza kierunek kształcenia wyznacza kierunek i stopień rozwoju osobowości umożliwia przynależność

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. Osobowościowe predyktory skutecznej sprzedaży

Wykład 4. Osobowościowe predyktory skutecznej sprzedaży Metody sprzedaży Wykład 4 Osobowościowe predyktory skutecznej sprzedaży Uwarunkowania psychologiczne Postawy Osobowość i koncepcja JA Uczenie się KONSUMENT Potrzeby i motywacja Stosunek do ryzyka Spostrzeganie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ W SZPROTAWIE ul. SOBIESKIEGO 58 PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY SZKOŁA PODSTAWOWA NR 2 SZPROTAWA Rok szkolny 2014/15 1. Podstawa prawna 1. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej art. 72 2. Konwencja

Bardziej szczegółowo

Rodzic jako pierwszy doradca zawodowy swego dziecka

Rodzic jako pierwszy doradca zawodowy swego dziecka PZS Oborniki Śląskie 2014-2016 Rodzic jako pierwszy doradca zawodowy swego dziecka https://encryptedtbn1.gstatic.com/images?q=tbn:and9gcqgwwobexasyfhhs5hnb2biuzl3k_mpqxletqvzaayboi-nvct8rg DLACZEGO RODZIC?

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ W SZPROTAWIE ul. SOBIESKIEGO 58 PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY GIMNAZJUM NR 2 SZPROTAWA Rok szkolny 2014/15 1. Podstawa prawna 1. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej art. 72 2. Konwencja o Prawach

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia osobowości

Zaburzenia osobowości Zaburzenia osobowości U dzieci i młodzieży nie rozpoznajemy zaburzeń osobowości, a jedynie nieprawidłowy rozwój osobowości. Zaburzenia osobowości: Zaburzenia osobowości definiujemy jako głęboko utrwalone

Bardziej szczegółowo

Paweł Grygiel O pracach domowych czyli, czy więcej znaczy lepiej?

Paweł Grygiel O pracach domowych czyli, czy więcej znaczy lepiej? Paweł Grygiel O pracach domowych czyli, czy więcej znaczy lepiej? Dlaczego zadawać? 1. utrwalanie w pamięci nabytej wiedzy, 2. lepsze zrozumienia materiału 3. kształtują umiejętność krytycznego myślenia

Bardziej szczegółowo

PANORAMA DEMOGRAFICZNA WOJEWÓDZTWO LUBUSKIE ORAZ BERLIN I BRANDENBURGIA

PANORAMA DEMOGRAFICZNA WOJEWÓDZTWO LUBUSKIE ORAZ BERLIN I BRANDENBURGIA Urząd Statystyczny w Zielonej Górze 65-534 Zielona Góra, ul. Spokojna 1 www.stat.gov.pl/zg PANORAMA DEMOGRAFICZNA WOJEWÓDZTWO LUBUSKIE ORAZ BERLIN I BRANDENBURGIA Opracowała: Zuzanna Sikora Lubuski Ośrodek

Bardziej szczegółowo

Poznajmy Jane i jej historię

Poznajmy Jane i jej historię Poznajmy Jane i jej historię Mama: Krawcowa dorabia w domu Sympatyczna, spokojna osoba Udziela się w miejskiej społeczności Tata: Businessman na wysokim stanowisku Błyskotliwy Zapracowany Jane: Czternastolatka,

Bardziej szczegółowo

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Zebranie informacji na temat migrantów z danego obszaru stanowi poważny problem, gdyż ich nieobecność zazwyczaj wiąże się z niemożliwością przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI?

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? mgr Magdalena Jabłońska mgr Dorota Orłowska 1 DLACZEGO RODZICE NIE MAJĄ WIEDZY O ISTOTNYCH PROBLEMACH SWOICH DZIECI? brak czasu mało doświadczeń

Bardziej szczegółowo

Małżeństwa i rozwody. Materiały dydaktyczne Zakład Demografii i Gerontologii Społecznej UŁ

Małżeństwa i rozwody. Materiały dydaktyczne Zakład Demografii i Gerontologii Społecznej UŁ Małżeństwa i rozwody Materiały dydaktyczne Zakład Demografii i Gerontologii Społecznej UŁ Małżeństwa podstawowe pojęcia Zawarcie małżeństwa akt zawarcia związku między dwiema osobami płci odmiennej, pociągającego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zasobami ludzkimi szkolenie otwarte dla kierowników ośrodków pomocy społecznej oraz powiatowych centrów pomocy rodzinie

Zarządzanie zasobami ludzkimi szkolenie otwarte dla kierowników ośrodków pomocy społecznej oraz powiatowych centrów pomocy rodzinie Zarządzanie zasobami ludzkimi szkolenie otwarte dla kierowników ośrodków pomocy społecznej oraz powiatowych centrów pomocy rodzinie Centrum Konferencyjne Krzyżowa, dn. 28-30.09.2009 r. Projekt systemowy

Bardziej szczegółowo

Małopolskie Centrum Profilaktyki

Małopolskie Centrum Profilaktyki Dostęp do informacji, Rozrywka, Kontakty, Dostęp do świata dla chorych i niepełnosprawnych, Praca, nauka, Zakupy, rachunki. Uzależnienia, Cyberprzemoc, Kontakt z nieodpowiednimi treściami, Kontakt z nieodpowiednimi

Bardziej szczegółowo

PŁEĆ, SEKS, SEKSUALNOŚĆ, NORMY SEKSUALNE

PŁEĆ, SEKS, SEKSUALNOŚĆ, NORMY SEKSUALNE TEMAT: PŁEĆ, SEKS, SEKSUALNOŚĆ, NORMY SEKSUALNE CELE: Przekazanie wiedzy dotyczącej definicji płci, cech i ról płciowych, seksu i seksualności Omówienie kwestii norm stosowanych w seksuologii i ich znaczenia

Bardziej szczegółowo

Sprawdź jakie jest Twoje ryzyko zakażenia HIV. Zadanie to ułatwi Ci udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania. Wybierz odpowiedź TAK lub NIE.

Sprawdź jakie jest Twoje ryzyko zakażenia HIV. Zadanie to ułatwi Ci udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania. Wybierz odpowiedź TAK lub NIE. Sprawdź jakie jest Twoje ryzyko zakażenia HIV. Zadanie to ułatwi Ci udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania. Wybierz odpowiedź TAK lub NIE. 1. Czy chociaż raz w swoim życiu zmieniłeś/zmieniłaś partnera

Bardziej szczegółowo

Techniki Sprzedaży i Negocjacje Handlowe oraz obrona marży

Techniki Sprzedaży i Negocjacje Handlowe oraz obrona marży Techniki Sprzedaży i Negocjacje Handlowe oraz obrona marży 1 Adresaci szkolenia Szkolenie adresowane jest do przedstawicieli handlowych, sprzedawców, menedżerów sprzedaży, pracowników obsługi klienta przedsiębiorcy,

Bardziej szczegółowo

Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich

Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich Wypisz skojarzenia dotyczące macierzyństwa i ojcostwa. macierzyństwo Wykaz obowiązków rodzicielskich ojcostwo Wypisz skojarzenia dotyczące macierzyństwa i ojcostwa. macierzyństwo Wykaz obowiązków rodzicielskich

Bardziej szczegółowo

pujących w środowisku pracy na orzekanie o związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki

pujących w środowisku pracy na orzekanie o związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki Wpływ stresorów w występuj pujących w środowisku pracy na orzekanie o długotrwałej niezdolności do pracy związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki 1 Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu

Bardziej szczegółowo

Wyk. 2 Ekologia behawioralna

Wyk. 2 Ekologia behawioralna Wyk. 2 Ekologia behawioralna Be or not to be? How be to be? Pytania o zachowanie Dlaczego to zachowanie wyewoluowało? Gody przed kopulacją Życie samotnie lub w grupie Pieśni ptaków składają się z gwizdów

Bardziej szczegółowo

Biologia atrakcyjności fizycznej człowieka

Biologia atrakcyjności fizycznej człowieka 1 Wykład monograficzny pod tytułem: Biologia atrakcyjności fizycznej człowieka Liczba godzin: 15; czyli 7 spotkań po 2 godziny lekcyjne (1,5 h zegarowej) i 1 spotkanie na 1 godzinę (45 minut). Prowadzący:

Bardziej szczegółowo

Krajowy program hodowlany dla rasy polskiej czerwono-białej

Krajowy program hodowlany dla rasy polskiej czerwono-białej 1 Krajowy program hodowlany dla rasy polskiej czerwono-białej Cel hodowlany Celem realizacji programu jest odtworzenie i zachowanie bydła mlecznego rasy polskiej czerwono-białej w typie dwustronnie użytkowym

Bardziej szczegółowo

Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna

Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna Anna Skuzińska Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Elblągu Plan wystąpienia Charakterystyka psychologiczna sytuacji bez

Bardziej szczegółowo

SKANDYNAWSKI STYL ZARZĄDZANIA. (Kultura narodowa i organizacyjna- model Geert Hofstede)

SKANDYNAWSKI STYL ZARZĄDZANIA. (Kultura narodowa i organizacyjna- model Geert Hofstede) SKANDYNAWSKI STYL ZARZĄDZANIA (Kultura narodowa i organizacyjna- model Geert Hofstede) Porównanie różnić kulturowych pomiędzy krajami nordyckimi, USA,Polską i Włochami Dystans Władzy Indywidualizm Męskość

Bardziej szczegółowo

Jak Polacy postrzegają szkoły publiczne i niepubliczne: preferencje dotyczące szkolnictwa w Polsce. Marta Piekarczyk

Jak Polacy postrzegają szkoły publiczne i niepubliczne: preferencje dotyczące szkolnictwa w Polsce. Marta Piekarczyk Jak Polacy postrzegają szkoły publiczne i niepubliczne: preferencje dotyczące szkolnictwa w Polsce Marta Piekarczyk Warszawa, 2014 Obecny raport oparty jest na wynikach ogólnopolskiego sondażu uprzedzań

Bardziej szczegółowo

lek med. Grażyna Rybak, specjalista pediatrii ŚRODOWISKO MEDYCZNE ŚWIĘTEJ RODZINY

lek med. Grażyna Rybak, specjalista pediatrii ŚRODOWISKO MEDYCZNE ŚWIĘTEJ RODZINY lek med. Grażyna Rybak, specjalista pediatrii ŚRODOWISKO MEDYCZNE ŚWIĘTEJ RODZINY OKRES PŁODNOŚCI NAJLEPSZA CZĘŚĆ ŻYCIA WYDOBYWA Z NAS PIĘKNO EKSPONUJE SZCZYT PŁODNOŚCI UJAWNIA UROK KOBIECOŚCI I MĘSKOŚCI

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I. mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku

Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I. mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku Raport NIK Przeciwdziałanie zjawiskom patologii wśród dzieci i młodzieży szkolnej

Bardziej szczegółowo

Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku

Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku 1 Już przed narodzeniem dziecka rodzina zmienia się i przygotowuje

Bardziej szczegółowo

Nie pal, nie truj się...

Nie pal, nie truj się... Nie pal, nie truj się... Palenie papierosów Tytoń to produkt z liści rośliny tej samej nazwy. Zawiera dużo niebezpiecznych związków, takich jak nikotyna oraz substancje smoliste, które zakłócają prawidłowe

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE POSTĘPOWAŃ DLA RODZINY

SCENARIUSZE POSTĘPOWAŃ DLA RODZINY SCENARIUSZE POSTĘPOWAŃ DLA RODZINY 1. Informacje podstawowe o osobie chorującej /wypełnia lekarz prowadzący leczenie/. Imię i nazwisko Nazwa choroby Charakterystyka choroby w fazie aktywnej. Zalecone leczenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU

PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU UZASADNIENIE Ważnym zadaniem przedszkola jest kształtowanie cech i postaw dzieci, pozwalających im w przyszłości

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 167/2014 CO STANOWI O UDANYM ŻYCIU?

Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 167/2014 CO STANOWI O UDANYM ŻYCIU? Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 167/2014 CO STANOWI O UDANYM ŻYCIU? Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum Badania Opinii

Bardziej szczegółowo

Polacy o wierze i Kościele

Polacy o wierze i Kościele IMAS International Polacy o wierze i Kościele Wrocław, luty/marzec 2009 Doceniamy ważność Kościoła katolickiego i darzymy go zaufaniem. Widzimy działania charytatywne Kościoła a niemalże połowa z nas chce

Bardziej szczegółowo

Co różnorodność daje firmie? - czyli o równości szans. Filip Pietkiewicz-Bednarek Warsztaty CSR, Wrocław, 16 kwietnia 2013 r.

Co różnorodność daje firmie? - czyli o równości szans. Filip Pietkiewicz-Bednarek Warsztaty CSR, Wrocław, 16 kwietnia 2013 r. Co różnorodność daje firmie? - czyli o równości szans Filip Pietkiewicz-Bednarek Warsztaty CSR, Wrocław, 16 kwietnia 2013 r. Agenda Różnorodność założenia i idea Różnorodność bariery Różnorodność korzyści

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ NADZIEJE I OBAWY ZWIĄZANE Z INTEGRACJĄ BS/110/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, CZERWIEC 2003

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ NADZIEJE I OBAWY ZWIĄZANE Z INTEGRACJĄ BS/110/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, CZERWIEC 2003 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Niebylec

Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Niebylec Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Niebylec Prosimy o wypełnienie poniższej ankiety. Jest ona skierowana do mieszkańców Gminy Niebylec i ma na celu zdiagnozowanie głównych

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia psychospołeczne

Zagrożenia psychospołeczne Zagrożenia psychospołeczne 1. Wstęp Zarządzanie stresem nie jest dla pracodawców jedynie obowiązkiem moralnym i dobrą inwestycją, jest to wymóg prawny określony w dyrektywie ramowej 89 /391/EWG 3 2. Przeciwdziałanie

Bardziej szczegółowo

Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia

Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia Raport z badania ilościowego realizowanego wśród lekarzy i lekarzy

Bardziej szczegółowo

Dr Marta Kochan - Wójcik Psychologia

Dr Marta Kochan - Wójcik Psychologia Dr Marta Kochan - Wójcik Psychologia "Nauczyciel przedmiotów zawodowych w zakresie organizacji usług gastronomicznych i hotelarstwa oraz architektury krajobrazu - studia podyplomowe" projekt realizowany

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WŁASNY WYCHOWANIA DO ŻYCIA W RODZINIE DLA KLAS I III GIMNAZJUM. Bliżej dorosłości

PROGRAM WŁASNY WYCHOWANIA DO ŻYCIA W RODZINIE DLA KLAS I III GIMNAZJUM. Bliżej dorosłości PROGRAM WŁASNY WYCHOWANIA DO ŻYCIA W RODZINIE DLA KLAS I III GIMNAZJUM Bliżej dorosłości Agata Kurowska-Kacprzak nauczyciel Gimnazjum nr 2 w Łukowie WSTĘP Zajęcia z wychowania do życia w rodzinie zostały

Bardziej szczegółowo

Analiza ankiety Pierwsza Wizyta u Ginekologa przeprowadzonej w LO V

Analiza ankiety Pierwsza Wizyta u Ginekologa przeprowadzonej w LO V Program Stały ds. Zdrowia Reprodukcyjnego i AIDS działający przy IFMSA SCORA Standing Committee on Reproductive Health including AIDS Analiza ankiety Pierwsza Wizyta u Ginekologa przeprowadzonej w LO V

Bardziej szczegółowo

OSOBY W WIEKU 18 30 LAT

OSOBY W WIEKU 18 30 LAT Powiatowy Urząd Pracy w Zakopanem - www.pupzakopane.pl 1 Osoby w wieku 18-30 lat. 2 Osoby długotrwale bezrobotne... 3 Osoby powyżej 50. roku życia. 4 Osoby niepełnosprawne... 5 Osoby korzystające ze świadczeń

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski

Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski 17% kobiet w UE znajduje się na granicy ubóstwa. Wyniki badania Eurobarometru przeprowadzonego we wrześniu 2009 roku, wskazują, że w każdej grupie

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE II etap edukacyjny: klasy IV VI Cele kształcenia ogólne Ukazywanie wartości rodziny w życiu osobistym człowieka oraz pomoc w przygotowaniu

Bardziej szczegółowo

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych.

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jest interpersonalnym systemem stosunków wewnątrz grupowych lub systemem społecznym. Te stosunki tworzone są przez więzi społeczne i emocjonalne.

Bardziej szczegółowo

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Rodzeństwo dzieci niepełnosprawnych Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Tłumaczenie: Psycholog - Dorota Fedorowska (Fundacja EDUCO) Czynniki obciążające rodziny posiadające niepełnosprawne dziecko Obciążenie

Bardziej szczegółowo