Fazy rozwoju psychoseksualnego człowieka

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Fazy rozwoju psychoseksualnego człowieka"

Transkrypt

1 Fazy rozwoju psychoseksualnego człowieka

2 Spis treści Cel lekcji Jak przebiega rozwój człowieka Faza rozwoju płodowego Faza narodzin Faza niemowlęca Faza wczesnodziecięca Faza zabawy Wczesny okres szkolny Faza dojrzewania Faza wczesnej dojrzałości Faza wieku średniego Faza wieku przekwitania Faza jesieni życia Zadanie Bibliografia

3 Cele lekcji UCZEŃ: poznaje etapy rozwoju psychoseksualnego człowieka, potrafi wymienić charakterystyczne cechy poszczególnych etapów rozwojowych, potrafi scharakteryzować własny etap rozwoju, dostrzega różnice pomiędzy poszczególnymi okresami rozwojowymi, jest świadomy ciągłości rozwoju w sferze biologicznej, emocjonalnej, społecznej i seksualnej.

4 Jak przebiega rozwój człowieka?

5 I. FAZA ROZWOJU PŁODOWEGO

6 W jajnikach nowo narodzonej dziewczynki są 2-3 miliony pęcherzyków - potencjalnych producentów komórek jajowych. Pęcherzyki te stopniowo w trakcie jej życia obumierają. Gdy zaczyna ona okres dojrzewania, pozostaje ich tysięcy. Jajniki budzą się wtedy do działania - pojawia się pierwsza miesiączka i cykl menstruacyjny. W comiesięcznym cyklu pod wpływem zmian hormonalnych jeden wybrany pęcherzyk wzrasta, a w nim dojrzewa komórka jajowa. Uwalnia się ona podczas owulacji (jajeczkowania), a następnie jest przechwytywana przez jajowody. Z reguły dzieje się to na 14 dni przed kolejną miesiączką, czyli w połowie regularnego 28-dniowego cyklu. Po jajeczkowaniu pęcherzyk przekształca się w tzw. ciałko żółte, które produkuje progesteron, konieczny do zagnieżdżania się zarodka w macicy i utrzymania rozwijającej się ciąży. Komórka jajowa żyje około 24 godzin, lecz do zapłodnienia zdolna jest prawdopodobnie tylko 12 godzin. Jeśli na swej drodze poprzez jajowód napotka plemniki, może dojść do zapłodnienia - najsilniejszy plemnik wnika do komórki jajowej, a ich jądra komórkowe, zawierające materiał genetyczny, łączą się. Zapłodniona komórka jajowa nosi nazwę zygoty.

7

8

9 II. FAZA NARODZIN

10

11 II. FAZA NIEMOWLĘCA

12 Okres niemowlęcy (od urodzenia do końca pierwszego r. ż.) - wiążący się z relacją dziecko-matka jest szczególnie ważny dla harmonijnego rozwoju zdrowej osobowości. Jakkolwiek każda faza rozwojowa jest ważna, to jednak ta jest fundamentalna w formowaniu poczucia bezpieczeństwa, miłości i zdolności nawiązywania więzi uczuciowych w przyszłości. Matka przez bliski kontakt z dzieckiem zarówno fizyczny, jak i psychiczny, jest dla niego oparciem, źródłem pożywienia, swojskości, w nieznanym otoczeniu. Takie czynności, jak: karmienie, przewijanie, kołysanie są źródłem przyjemności o dość zróżnicowanym charakterze. Karmienie nie tylko dostarcza pożywienia, ale zbliża do ciała. Kołysanie jest źródłem uspokajającego rytmu, przypominającego rytm bicia serca w okresie płodowym

13 IV. FAZA WCZESNODZIECIĘCA (1-2 lata)

14 Faza wczesnodziecięca również upływa pod znakiem więzi z matką. Relacja diadyczna poszerza się o bogatszy zakres emocji dziecka, stopniowy rozwój świadomości własnego "JA" i płciowości. Płciowość ta jest wyróżniana przez rodziców i wiąże się z podkreślaniem jej ubiorem, doborem zabawek, sposobem traktowania. Dobra, pełna czułości, bliskości i miłości relacja między matką a dzieckiem stanowi "matrycę przyszłych kontaktów uczuciowych dziecka. W tym czasie do świata psychicznego dziecka wkracza postać ojca, dziecko doznaje pierwszych doświadczeń "JA - ONI", które mogą zmieniać postawy wobec rodziców. Psychoanaliza odkryła powstające w tym okresie życia Edypa i Elektry kompleksy, których podstawą jest zazdrość dziecka o drugiego rodzica. Faza ta ma wartość pozytywną, rozwija bowiem poczucia odrębności "JA" i inności płciowej, rodzi potrzebę starań o akceptację uczuciową.

15 V. FAZA ZABAWY (4-7 lat)

16

17 VI. WCZESNY OKRES SZKOLNY (7-11 lat)

18 Formowanie świadomości i przyszłych ról społecznych Duża rola grupy rówieśniczej (przyswajanie wzorców płciowych, zachowania, różnic i podobieństw), Znacząca rola osób dorosłych, nauczycieli, Kontakt z nauką, kulturą, opiniami rówieśników wpływa na kształtowanie się poczucia własnej wartości, powstawanie kompleksów, odczuwanie potrzeby izolowania się i poczucia osamotnienia.

19 VII. FAZA DOJRZEWANIA (11-19 lat)

20 OKRES DOJRZEWANIA DZIELIMY NA: Wczesne dojrzewanie (11-14 lat) Faza środkowa (15-18 lat) Późny okres dojrzewania (18-21 lat)

21 Różny czas osiągania dojrzałości biologicznej, uczuciowej, psychicznej, społecznej, Inicjacja seksualna, Kształtowanie światopoglądu, tworzenie planów na przyszłość, Znajomość swoich słabych i mocnych stron.

22 VIII. FAZA WCZESNEJ DOJRZAŁOŚCI (20-35 lat)

23 Cechy istotne: Role płciowe, związki partnerskie, rodzicielstwo Uwarunkowania: zawarcie małżeństwa, założenie rodziny, przystosowanie seksualne partnerów, satysfakcjonująca aktywność seksualna, nawyki i upodobania seksualne.

24 IX. FAZA WIEKU ŚREDNIEGO (35-50 lat)

25 Cechy istotne: Pełna realizacja roli partnerskiej i rodzicielskiej. Uwarunkowania: u kobiet rozwój seksualności, u mężczyzn stabilna lub zmniejszająca się aktywność.

26 X. FAZA WIEKU PRZEKWITANIA (48-55 lat)

27 Cechy istotne: Menopauza, a także andropauza Uwarunkowania: ustanie miesiączkowania, objawy andropauzy, Zespół zmian biologicznych i psychicznych, tzw. druga młodość, zmniejszenie aktywności seksualnej.

28 XI. FAZA JESIENI ŻYCIA (powyżej 55 lat)

29 Cechy istotne: Mniejsza aktywność seksualna, dolegliwości, choroby. Uwarunkowania: osamotnienie.

30 Zadanie Na podstawie własnego doświadczenia, zdobytych informacji i lektury artykułów zapraszam do dyskusji na temat: Okres dojrzewania - zyski czy straty.

31 Bibliografia Praca zbiorowa pod redakcją T. Król, M. Ryś: Wędrując ku dorosłości. Wychowanie do życia w rodzinie dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Źródła grafik: Internet. Polecane artykuły: (kliknij, aby przejść do artykułu) Fazy rozwoju psychoseksualnego na Onet.pl Fazy rozwoju człowieka na Wykłady.org

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE IV ETAP EDUKACYJNY

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE IV ETAP EDUKACYJNY PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE IV ETAP EDUKACYJNY Cele ogólne programu: 1. Pogłębianie wiedzy związanej z funkcjonowaniem rodziny, miłością, przyjaźnią, pełnieniem ról małżeńskich

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE Program nauczania w gimnazjum

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE Program nauczania w gimnazjum Maria Urban WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE Program nauczania w gimnazjum Wydawnictwo Edukacyjne Zofii Dobkowskiej Warszawa 2009 SPIS TREŚCI Założenia programu...........................................

Bardziej szczegółowo

Wychowanie do życia w rodzinie - klasa 7 szkoły podstawowej

Wychowanie do życia w rodzinie - klasa 7 szkoły podstawowej Wychowanie do życia w rodzinie - klasa 7 szkoły podstawowej Rok szkolny 2017/2018 - nauczyciel mgr Joanna Brodowy Przygotowane na podstawie programu nauczania Wędrując ku dorosłości Teresy Król NR/ TEMAT

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. w Zespole Szkół Nr 1 im. C. K. Norwida w Świdniku

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. w Zespole Szkół Nr 1 im. C. K. Norwida w Świdniku WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE w Zespole Szkół Nr 1 im. C. K. Norwida w Świdniku 1 Wprowadzenie do nauczania w szkole zajęć Wychowanie do życia w rodzinie stawia przed nauczycielem ważne cele edukacyjne:

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu i plan pracy WDŻWR dla klas I-III

Opis przedmiotu i plan pracy WDŻWR dla klas I-III Opis przedmiotu i plan pracy WDŻWR dla klas I-III Program realizowany w Gimnazjum im. Polskich Olimpijczyków w Lewinie Brzeskim od roku szkolnego 2015/2016 Lekcje wychowania do życia w rodzinie będą realizowane

Bardziej szczegółowo

Wędrując ku dorosłości I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Wyspiańskiego w Szubinie

Wędrując ku dorosłości I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Wyspiańskiego w Szubinie Wędrując ku dorosłości I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Wyspiańskiego w Szubinie Program nauczania wg: Teresa Król Maria Ryś Wydawnictwo Rubikon 30-376 Kraków, ul. Zakrzowiecka 39 D tel./fax: 12

Bardziej szczegółowo

Jestem odpowiedzialny. Jestem zdrowy Program profilaktyczny wczesnej seksualizacji młodzieży.

Jestem odpowiedzialny. Jestem zdrowy Program profilaktyczny wczesnej seksualizacji młodzieży. ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 3 W PŁOŃSKU Jestem odpowiedzialny. Jestem zdrowy Program profilaktyczny wczesnej seksualizacji młodzieży. Opracowała: Renata Melzacka 2015-03-01 Cel główny: Kształtowanie zachowań i nawyków

Bardziej szczegółowo

I. Okazywanie szacunku innym ludziom, docenianie ich wysiłku i pracy, przyjęcie. postawy szacunku wobec siebie. Wnoszenie pozytywnego wkładu w Ŝycie

I. Okazywanie szacunku innym ludziom, docenianie ich wysiłku i pracy, przyjęcie. postawy szacunku wobec siebie. Wnoszenie pozytywnego wkładu w Ŝycie Podstawa programowa obowiązująca od roku szkolnego 2009/2010 III etap edukacyjny (klasy I III gimnazjum) Cele kształcenia wymagania ogólne I. Okazywanie szacunku innym ludziom, docenianie ich wysiłku i

Bardziej szczegółowo

Wychowanie do życia w rodzinie - klasa 4 szkoły podstawowej

Wychowanie do życia w rodzinie - klasa 4 szkoły podstawowej Wychowanie do życia w rodzinie - klasa 4 szkoły podstawowej Rok szkolny 2017/2018 - nauczyciel mgr Joanna Brodowy Przygotowane na podstawie programu nauczania Wędrując ku dorosłości Teresy Król NR / TEMAT

Bardziej szczegółowo

Spis treści. II Miłość i seksualność I c:~łc)1ftiie!it 11. Od Autorów 9

Spis treści. II Miłość i seksualność I c:~łc)1ftiie!it 11. Od Autorów 9 Spis treści Od Autorów 9 I c:~łc)1ftiie!it 11 1. Kim jestem? 12 1.1. Konieczność czy wolność? 13 1.2. Samotność czy wspólnota? 17 1.3. Sprawa płci 18 2. Rozwój człowieka 21 2.1. Na czym polega rozwój człowieka

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu i plan pracy WDŻWR dla klas I III. Program realizowany w Gimnazjum im. Polskich Olimpijczyków w Lewinie Brzeskim

Opis przedmiotu i plan pracy WDŻWR dla klas I III. Program realizowany w Gimnazjum im. Polskich Olimpijczyków w Lewinie Brzeskim Opis przedmiotu i plan pracy WDŻWR dla klas I III Program realizowany w Gimnazjum im. Polskich Olimpijczyków w Lewinie Brzeskim w roku szkolnym 2014/2015 Budowa programu a możliwości percepcyjne uczniów

Bardziej szczegółowo

Okres dojrzewania: O co w tym wszystkim chodzi?- cykl zajęć odpowiedzialne macierzyństwo.

Okres dojrzewania: O co w tym wszystkim chodzi?- cykl zajęć odpowiedzialne macierzyństwo. KONSPEKT CYKLICZNYCH ZAJĘĆ OŚWIATOWYCH Temat: Okres dojrzewania: O co w tym wszystkim chodzi?- cykl zajęć odpowiedzialne macierzyństwo. Data zajęć: 10 lutego 2009 r. Czas trwania: 1 godzina zegarowa Cele:

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. Rok szkolny 2016/2017

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. Rok szkolny 2016/2017 WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE Rok szkolny 2016/2017 Rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE III etap edukacyjny: gimnazjum

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE III etap edukacyjny: gimnazjum WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE III etap edukacyjny: gimnazjum Cele kształcenia - wymagania ogólne 1. Okazywanie szacunku innym ludziom, docenianie ich wysiłku i pracy, przyjęcie postawy szacunku wobec

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia Wychowania do życia w rodzinie w szkole ponadgimnazjalnej

Zagadnienia Wychowania do życia w rodzinie w szkole ponadgimnazjalnej Zagadnienia Wychowania do życia w rodzinie w szkole ponadgimnazjalnej 1. U progu dorosłości. Co to znaczy być osobą dorosłą. Dorosłość a dojrzałość. Kryteria dojrzałości. Dojrzałość w aspekcie płciowym,

Bardziej szczegółowo

Moduł I. Podstawy wychowania do życia w rodzinie 24 godz. (24 wykłady) zakończony egzaminem

Moduł I. Podstawy wychowania do życia w rodzinie 24 godz. (24 wykłady) zakończony egzaminem OPZ załącznik nr 1 Przygotowanie i przeprowadzenie wykładów oraz ćwiczeń audytoryjnych w ramach Kursu kwalifikacyjnego z zakresu zajęć edukacyjnych Wychowanie do życia w rodzinie - 4 zadania. Tematyka

Bardziej szczegółowo

Przykład rodzicielstwa

Przykład rodzicielstwa Czy prawo może funkcjonować bez oznaczenia płci? Przykład rodzicielstwa dr Małgorzata Szeroczyńska Warszawa, 5 listopada 2013 r. Mężczyzna w ciąży Kazus Thomasa Beatie Jak zarejestrować dziecko, które

Bardziej szczegółowo

Jak ustalić datę poczęcia?

Jak ustalić datę poczęcia? Jak ustalić datę poczęcia? Ciąża rozpoczyna się w chwili zapłodnienia komórki jajowej. Czy jest możliwe dokładne wyznaczenie dnia w którym do tego doszło? Istnieją kalkulatory, które obliczają prawdopodobną

Bardziej szczegółowo

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych.

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jest interpersonalnym systemem stosunków wewnątrz grupowych lub systemem społecznym. Te stosunki tworzone są przez więzi społeczne i emocjonalne.

Bardziej szczegółowo

1 Proces zapłodnienia 15 Kobiecy cykl miesiączkowy 15 Spermatogeneza 20 Zapłodnienie 22. Kiedy należy zwrócić się o pomoc do lekarza?

1 Proces zapłodnienia 15 Kobiecy cykl miesiączkowy 15 Spermatogeneza 20 Zapłodnienie 22. Kiedy należy zwrócić się o pomoc do lekarza? SPIS TREŚCI Wstęp 10 1 Proces zapłodnienia 15 Kobiecy cykl miesiączkowy 15 Spermatogeneza 20 Zapłodnienie 22 Zagnieżdżenie 23 Prawdopodobieństwo zajścia w ciążę 23 Kiedy należy zwrócić się o pomoc do lekarza?

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI W KLASIE II BIOLOGIA. HASŁO PROGRAMOWE: Funkcjonowanie organizmu człowieka jako zintegrowanej całości

SCENARIUSZ LEKCJI W KLASIE II BIOLOGIA. HASŁO PROGRAMOWE: Funkcjonowanie organizmu człowieka jako zintegrowanej całości SCENARIUSZ LEKCJI W KLASIE II BIOLOGIA NAUCZYCIEL PROWADZĄCY... TEMAT LEKCJI: Rozwój płodowy człowieka KLASA... DATA:... GODZ... HASŁO PROGRAMOWE: Funkcjonowanie organizmu człowieka jako zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

9 lipca 2015 r. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

9 lipca 2015 r. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. OPINIE I OCZEKIWANIA MŁODYCH DOROSŁYCH (18-LATKÓW) ORAZ RODZICÓW DZIECI W WIEKU 6-17 LAT WOBEC EDUKACJI DOTYCZĄCEJ ROZWOJU PSYCHOSEKSUALNEGO I SEKSUALNOŚCI Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich

Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich. Wykaz obowiązków rodzicielskich Wypisz skojarzenia dotyczące macierzyństwa i ojcostwa. macierzyństwo Wykaz obowiązków rodzicielskich ojcostwo Wypisz skojarzenia dotyczące macierzyństwa i ojcostwa. macierzyństwo Wykaz obowiązków rodzicielskich

Bardziej szczegółowo

Wychowanie do życia w rodzinie 2014/2015. Liceum Ogólnokształcące im. B. Prusa w Skierniewicach

Wychowanie do życia w rodzinie 2014/2015. Liceum Ogólnokształcące im. B. Prusa w Skierniewicach Wychowanie do życia w rodzinie 2014/2015 Liceum Ogólnokształcące im. B. Prusa w Skierniewicach ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1) z dnia 12 sierpnia 1999 r. w sprawie sposobu nauczania

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIA I WYCHOWANIA

KSZTAŁCENIA I WYCHOWANIA Klasa V 1 Podstawa programowa p. 1 [PP-1] Temat: O rodzinie i nie tylko, czyli tematyka naszych spotkań cele zajęć wychowanie do życia w rodzinie (WdŻwR) w nauczaniu szkolnym, treści, które będą przedmiotem

Bardziej szczegółowo

Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK. w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności

Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK. w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności Wydawnictwo WAM Kraków 2009 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 5 ROZDZIAŁ I ROZWÓJ SEKSUALNY W OKRESIE DZIECIŃSTWA

Bardziej szczegółowo

O czasie nastolatki Marta Fox Kaśka Podrywaczka i Plotkarski SMS

O czasie nastolatki Marta Fox Kaśka Podrywaczka i Plotkarski SMS O czasie nastolatki Marta Fox Kaśka Podrywaczka i Plotkarski SMS Kielce, 23-24 października 2013 roku Międzynarodowa Konferencja Naukowa z cyklu Kategorie kultury I Czas jako paradygmat kultury i natury

Bardziej szczegółowo

nie bierze udziału w zajęciach, jeżeli jego rodzice zgłoszą dyrektorowi szkoły w formie pisemnej rezygnację z udziału ucznia w zajęciach

nie bierze udziału w zajęciach, jeżeli jego rodzice zgłoszą dyrektorowi szkoły w formie pisemnej rezygnację z udziału ucznia w zajęciach Program nauczania WDZ klasa IV Wędrując ku dorosłości Teresy Król Program realizuje treści zawarte w sześciu działach tematycznych: 1. Rodzina. 2. Dojrzewanie. 3. Seksualność człowieka. 4. Życie jako fundamentalna

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU Z WYCHOWA IA DO ŻYCIA W RODZI IE DLA KLAS PIERWSZYCH

ROZKŁAD MATERIAŁU Z WYCHOWA IA DO ŻYCIA W RODZI IE DLA KLAS PIERWSZYCH ROZKŁAD MATERIAŁU Z WYCHOWA IA DO ŻYCIA W RODZI IE DLA KLAS PIERWSZYCH NR LEKCJI 1. 2. 3. 4. TEMAT LEKCJI TREŚCI CELE:Po przeprowadzonej lekcji uczeń powinien O czym będziemy Zapoznanie uczniów z 1.Wiedzieć,

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI

FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI Dodatkowe informacje: FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI DANE OSOBOWE lek. med. Laura Grześkowiak Data wypełnienia: Imiona (męża i żony):.. Nazwisko(a):. Adres:... Tel. kontaktowy: PESEL: CZĘŚD

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla klasy 6 Wychowanie do życia w rodzinie

Scenariusz zajęć dla klasy 6 Wychowanie do życia w rodzinie mgr Jolanta Ignaczak nauczycielka przyrody S.P. nr 8 w Zgierzu Scenariusz zajęć dla klasy 6 Wychowanie do życia w rodzinie TEMAT : Dlaczego rodzi się dziewczynka albo chłopiec? CELE: UCZEŃ: - utrwala sobie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA Wychowanie do Życia w Rodzinie w kl II i III gimnazjum. zgodny z podstawą programową kształcenia ogólnego. nr dopuszczenia 205/2009

PROGRAM NAUCZANIA Wychowanie do Życia w Rodzinie w kl II i III gimnazjum. zgodny z podstawą programową kształcenia ogólnego. nr dopuszczenia 205/2009 PROGRAM NAUCZANIA Wychowanie do Życia w Rodzinie w kl II i III gimnazjum zgodny z podstawą programową kształcenia ogólnego nr dopuszczenia 205/2009 PODRĘCZNIK: Wędrując ku dorosłości, [w:] pod red. Teresy

Bardziej szczegółowo

Nowa podstawa programowa

Nowa podstawa programowa PLAN REALIZACJI PROGRAMU NAUCZANIA WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE KLASA IV SZKOŁA PODSTAWOWA Wychowanie do życia w rodzinie Nowa podstawa programowa Cele kształcenia wymagania ogólne I. Ukazywanie wartości

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć wychowania do życia w rodzinie dla klasy III gimnazjum:

Scenariusz zajęć wychowania do życia w rodzinie dla klasy III gimnazjum: Scenariusz zajęć wychowania do życia w rodzinie dla klasy III gimnazjum: Opracowała: mgr Anna Wojtkowiak Gimnazjum Gorzyce Wielkie. Temat : Odpowiedzialne rodzicielstwo. Rola matki i ojca w rodzinie. Treść

Bardziej szczegółowo

RozmnaŜanie się i rozwój człowieka

RozmnaŜanie się i rozwój człowieka RozmnaŜanie się i rozwój człowieka 1. Zaznacz definicję rozwoju osobniczego. A. Proces prowadzący do uzyskania przez organizm energii. B. Usuwanie z organizmu zbędnych produktów przemiany materii. C. Zmiany

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE rozkład materiału do zajęć w kl. III

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE rozkład materiału do zajęć w kl. III Justyna Rytwińska nauczyciel WDŻ Gimnazjum nr 27 im. Ossolineum we Wrocławiu WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE rozkład materiału do zajęć w kl. III na podstawie programu pod red. Teresy Król Wędrując ku dorosłości.

Bardziej szczegółowo

Treści nauczania WDŻ w szkole ponadgimnazjalnej

Treści nauczania WDŻ w szkole ponadgimnazjalnej Treści nauczania WDŻ w szkole ponadgimnazjalnej człowiek i jego funkcjonowanie w środowisku rodzinnym, rozwój psychoseksualny w kolejnych fazach życia, odpowiedzialność w przeżywaniu własnej płciowości

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. II etap edukacyjny: klasy IV-VIII

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. II etap edukacyjny: klasy IV-VIII PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE II etap edukacyjny: klasy IV-VIII Indywidualna i społeczna wartość rodziny, zarówno w swej strukturze, jak i podejmowanych funkcjach, czyni

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE II etap edukacyjny: klasy IV VI Cele kształcenia ogólne Ukazywanie wartości rodziny w życiu osobistym człowieka oraz pomoc w przygotowaniu

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału WDŻ - gimnazjum PLAN REALIZACJI PROGRAMU NAUCZANIA WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. Klasa III Gimnazjum

Rozkład materiału WDŻ - gimnazjum PLAN REALIZACJI PROGRAMU NAUCZANIA WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. Klasa III Gimnazjum Rozkład materiału WDŻ - gimnazjum PLAN REALIZACJI PROGRAMU NAUCZANIA WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE Klasa III Gimnazjum Lp Temat Cele i treści zajęć Uwagi 1 Lekcja organizacyjna. Poznajmy się. Czas adolescencji

Bardziej szczegółowo

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Wybór zawodu wyznacza kierunek kształcenia wyznacza kierunek i stopień rozwoju osobowości umożliwia przynależność

Bardziej szczegółowo

samopowielanie się, Czynność życiowa prowadząca do zwiększenia liczby osobników danego gatunku.

samopowielanie się, Czynność życiowa prowadząca do zwiększenia liczby osobników danego gatunku. samopowielanie się, Czynność życiowa prowadząca do zwiększenia liczby osobników danego gatunku. Rozmnażanie bezpłciowe Nowy organizm powstaje z części ciała organizmu rodzicielskiego Przykłady: pączkowanie

Bardziej szczegółowo

nie bierze udziału w zajęciach, jeżeli jego rodzice zgłoszą dyrektorowi szkoły w formie pisemnej rezygnację z udziału ucznia w zajęciach

nie bierze udziału w zajęciach, jeżeli jego rodzice zgłoszą dyrektorowi szkoły w formie pisemnej rezygnację z udziału ucznia w zajęciach Wychowanie do życia w rodzinie klasa VII Zgodnie z rozporządzeniem MEN część zajęć (po 5 godzin w każdej klasie) została zaplanowana z podziałem na grupy dziewcząt i chłopców. Podział na grupy jednopłciowe

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. I. Ukazywanie wartości rodziny w życiu osobistym człowieka. Wnoszenie pozytywnego wkładu w życie swojej rodziny.

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. I. Ukazywanie wartości rodziny w życiu osobistym człowieka. Wnoszenie pozytywnego wkładu w życie swojej rodziny. 2) spotkania, prelekcje, wykłady z policjantami, strażnikami miejskimi, ratownikami medycznymi, kombatantami, ekologami, psychologami itp.; 3) udział w konkursach, których zakres jest zbieżny z problematyką

Bardziej szczegółowo

KONSEKWENCJE NIEOBECNOŚCI RODZICÓW DLA PSYCHOSPOŁECZNEGO ROZWOJU DZIECKA

KONSEKWENCJE NIEOBECNOŚCI RODZICÓW DLA PSYCHOSPOŁECZNEGO ROZWOJU DZIECKA KONSEKWENCJE NIEOBECNOŚCI RODZICÓW DLA PSYCHOSPOŁECZNEGO ROZWOJU DZIECKA Małgorzata Sitarczyk Zakład Psychologii Wychowawczej i Psychologii Rodziny Instytut Psychologii UMCS ZNACZENIE RELACJI RODZICE -

Bardziej szczegółowo

Porównanie poprzedniej i obecnej podstawy programowej

Porównanie poprzedniej i obecnej podstawy programowej Regionalny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli WOM w Katowicach Marianna Kłyk konsultant ds. wychowania Pracownia Rozwoju Zawodowego Nauczycieli Porównanie poprzedniej i obecnej podstawy programowej WYCHOWANIE

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ Z WYCHOWANIADO ŻYCIAW RODZINIE UCZNIÓW SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ. Temat: FIZJOLOGIA PŁODNOŚCI

SCENARIUSZ ZAJĘĆ Z WYCHOWANIADO ŻYCIAW RODZINIE UCZNIÓW SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ. Temat: FIZJOLOGIA PŁODNOŚCI SCENARIUSZ ZAJĘĆ Z WYCHOWANIADO ŻYCIAW RODZINIE DLA UCZNIÓW SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Treści: fizjologia układu płciowego człowieka, fazy cyklu miesiączkowego kobiety, owulacja, fazy płodności i niepłodności

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KATEDRA NAUK O RODZINIE

WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KATEDRA NAUK O RODZINIE WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KATEDRA NAUK O RODZINIE Rodzina najlepsza inwestycja wspierana z EFS Rola i znaczenie edukacji kadr wspomagających rodzinę Ks. dr Wiesław Matyskiewicz STUDENCI NAUK O RODZINIE ZDOBYWAJĄ

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE GIMNAZJUM III ETAP EDUKACYJNY

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE GIMNAZJUM III ETAP EDUKACYJNY Wychowanie do życia w rodzinie Program nauczania dla klas I-III gimnazjum PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE GIMNAZJUM III ETAP EDUKACYJNY Cele kształcenia wymagania ogólne I.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ W SZPROTAWIE ul. SOBIESKIEGO 58 PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY SZKOŁA PODSTAWOWA NR 2 SZPROTAWA Rok szkolny 2014/15 1. Podstawa prawna 1. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej art. 72 2. Konwencja

Bardziej szczegółowo

Prawa seksualne zawarte są w dokumencie...

Prawa seksualne zawarte są w dokumencie... Raport z analizy ankiet ewaluacyjnych przeprowadzonych wśród uczniów Gimnazjum nr 9 w Sosnowcu w ramach projektu Profilaktyka wczesnego rodzicielstwa, ryzykownych zachowań seksualnych i chorób nowotworowych

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia niepłodności

Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia niepłodności Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia niepłodności Polskie Towarzystwo Ginekologiczne Polskie Towarzystwo Medycyny Rozrodu 2012 Polskie Towarzystwo Ginekologiczne i Polskie Towarzystwo Medycyny

Bardziej szczegółowo

ANKIETA dla kobiet uczestniczących w zajęciach Szkoły Rodzenia

ANKIETA dla kobiet uczestniczących w zajęciach Szkoły Rodzenia ANKIETA dla kobiet uczestniczących w zajęciach Szkoły Rodzenia 1. Wiek: (podkreśl właściwą odpowiedź ) a) 16 19 lat b) 20 25 lat c) 26 30 lat d) 31 35 lat e) powyżej 35 lat 2. Miejsce zamieszkania: (proszę

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki Zdrowotnej dla Dziewcząt

Program Profilaktyki Zdrowotnej dla Dziewcząt ZAŁĄCZNIK 1 ZAŁĄCZNIK 1 ZAŁĄCZNIK 2 QUIZ Zaznacz odpowiedź, jako PRAWDA/FAŁSZ. 1. Zawsze wiem, kiedy będę miała miesiączkę. P F 2. Miesiączka jest chorobą. P F 3. Im grubsza podpaska, tym dłużej mogę ją

Bardziej szczegółowo

Leszek Pawelczyk Klinika Niepłodności i Endokrynologii Rozrodu Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Leszek Pawelczyk Klinika Niepłodności i Endokrynologii Rozrodu Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Leszek Pawelczyk Klinika Niepłodności i Endokrynologii Rozrodu Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Nagroda Nobla w dziedzinie Fizjologii i Medcyny 2010 Człowiek należy do gatunku

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WŁASNY WYCHOWANIA DO ŻYCIA W RODZINIE DLA KLAS I III GIMNAZJUM. Bliżej dorosłości

PROGRAM WŁASNY WYCHOWANIA DO ŻYCIA W RODZINIE DLA KLAS I III GIMNAZJUM. Bliżej dorosłości PROGRAM WŁASNY WYCHOWANIA DO ŻYCIA W RODZINIE DLA KLAS I III GIMNAZJUM Bliżej dorosłości Agata Kurowska-Kacprzak nauczyciel Gimnazjum nr 2 w Łukowie WSTĘP Zajęcia z wychowania do życia w rodzinie zostały

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA TEORETYCZNE Na skrzydłach przyjaźni czyli o relacjach.

ZAŁOŻENIA TEORETYCZNE Na skrzydłach przyjaźni czyli o relacjach. ZAŁOŻENIA TEORETYCZNE Na skrzydłach przyjaźni czyli o relacjach. Powiedz mi, a zapomnę. Pokaż mi, a zapamiętam. Pozwól mi zrobić, a zrozumiem. Konfucjusz DIAGNOZA PROBLEMU Co powoduje, że grupa rówieśnicza

Bardziej szczegółowo

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Drodzy Rodzice, Szanowni Pedagodzy, Nauczyciele oraz Wychowawcy! Pozytywny rozwój jest elementem tzw. pozytywnej profilaktyki. Idea ta nie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ W SZPROTAWIE ul. SOBIESKIEGO 58 PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY GIMNAZJUM NR 2 SZPROTAWA Rok szkolny 2014/15 1. Podstawa prawna 1. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej art. 72 2. Konwencja o Prawach

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNEGO Nr 59 W WARSZAWIE

PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNEGO Nr 59 W WARSZAWIE PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNEGO Nr 59 W WARSZAWIE WSTĘP Profilaktyka w szerokim rozumieniu jest promocją zdrowego trybu życia oraz budowaniem i rozwijaniem różnorodnych umiejętności radzenia

Bardziej szczegółowo

Układ rozrodczy samicy

Układ rozrodczy samicy Układ rozrodczy samicy ESPZiWP układ rozrodczy samicy jajniki, jajowody, macica, pochwa, srom 1 Jajniki Jajniki pełnią funkcje wewnątrzwydzielniczą (hormonalną) i rozrodczą, które są ze sobą ściśle powiązane.

Bardziej szczegółowo

Konspekt zajęć z WDŻ - «Różnice w rozwoju psychoseksualnym kobiet i mężczyzn»

Konspekt zajęć z WDŻ - «Różnice w rozwoju psychoseksualnym kobiet i mężczyzn» Literka.pl Konspekt zajęć z WDŻ - «Różnice w rozwoju psychoseksualnym kobiet i mężczyzn» Data dodania: 2010-05-24 17:02:41 Autor: Beata Mateńka Konspekt przeznaczony jest dla uczniów III klasy gimnazjalnej

Bardziej szczegółowo

1. Zaznacz punkt, w którym prawidłowo opisano rozmnażanie. (0 1) A) Zmiany zachodzące w organizmie od momentu jego powstania aż do jego śmierci.

1. Zaznacz punkt, w którym prawidłowo opisano rozmnażanie. (0 1) A) Zmiany zachodzące w organizmie od momentu jego powstania aż do jego śmierci. Sprawdzian b Imię i nazwisko Klasa Liczba punktów Ocena Test podsumowujący dział XI Rozmnażanie Masz przed sobą test składający się z 15 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwych do

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI XXXVII L.O. im. J. Dąbrowskiego w Warszawie rok szkolny 2016/2017 Opracował Zespół RP: Bogdan Madej dyrektor Mariola Borzyńska - wicedyrektor Katarzyna Jaśkiewicz Sylwia Glura

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU Z WYCHOWANIA DO ŻYCIA W RODZINIE DLA KLASY I Oparty na programie Wędrując ku dorosłości ROK SZKOLNY 2015/ GODZIN ROCZNIE

ROZKŁAD MATERIAŁU Z WYCHOWANIA DO ŻYCIA W RODZINIE DLA KLASY I Oparty na programie Wędrując ku dorosłości ROK SZKOLNY 2015/ GODZIN ROCZNIE ROZKŁAD MATERIAŁU Z WYCHOWANIA DO ŻYCIA W RODZINIE DLA KLASY I Oparty na programie Wędrując ku dorosłości ROK SZKOLNY 01/016 1 GODZIN ROCZNIE Mirela Swoboda NR KOLEJNY LEKCJI TEMAT PODSTAWA PROGRAMOWA

Bardziej szczegółowo

Molekuły Miłości. Borys Palka Katarzyna Pyzik. www.agh.edu.pl

Molekuły Miłości. Borys Palka Katarzyna Pyzik. www.agh.edu.pl Molekuły Miłości Borys Palka Katarzyna Pyzik www.agh.edu.pl Zakochanie Przyczyną Hormonalnych Zmian Grupa zakochanych, 24 osoby (12 mężczyzn, 12 kobiet ) Grupa kontrolna, 24 osoby (12 mężczyzn, 12 kobiet)

Bardziej szczegółowo

Czynniki wpływające na rozwój psychoseksualny dziecka - uwarunkowania rodzinne i rówieśnicze

Czynniki wpływające na rozwój psychoseksualny dziecka - uwarunkowania rodzinne i rówieśnicze Czynniki wpływające na rozwój psychoseksualny dziecka - uwarunkowania rodzinne i rówieśnicze Podstawowe i naturalne środowisko wychowawcze każdego człowieka to rodzina. To ona powinna odgrywać zasadniczą

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY WYCHOWAWCZEJ W TECHNIKUM na godzinę do dyspozycji wychowawcy klasy w roku szkolnym 2016/2017 KLASA I. Cele dydaktyczne programowy

PLAN PRACY WYCHOWAWCZEJ W TECHNIKUM na godzinę do dyspozycji wychowawcy klasy w roku szkolnym 2016/2017 KLASA I. Cele dydaktyczne programowy I. Dział organizacyjny PLAN PRACY WYCHOWAWCZEJ W TECHNIKUM na godzinę do dyspozycji wychowawcy klasy w roku szkolnym 206/207 KLASA I Dział Jednostka tematyczna Ilość Cele dydaktyczne programowy godzin

Bardziej szczegółowo

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników?

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? 3 Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? Najważniejsze punkty zu kobiet występuje różne nasilenie objawów; u niektórych objawy mogą być ciężkie, u innych nieznaczne. zobjawami zespołu PCOS mogą

Bardziej szczegółowo

Prenatalny okres życia człowieka a identyfikacja płciowa. Emilia Lichtenberg-Kokoszka Uniwersytet Opolski Polska

Prenatalny okres życia człowieka a identyfikacja płciowa. Emilia Lichtenberg-Kokoszka Uniwersytet Opolski Polska Prenatalny okres życia człowieka a identyfikacja płciowa Emilia Lichtenberg-Kokoszka Uniwersytet Opolski Polska Seksualność jest zjawiskiem wieloaspektowym, wielowymiarowym, obejmującym szereg cech i czynności

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE CHARAKTERYSTYCZNE CECHY PROFESJOLOGII... 15

WPROWADZENIE CHARAKTERYSTYCZNE CECHY PROFESJOLOGII... 15 WPROWADZENIE... 11 1. CHARAKTERYSTYCZNE CECHY PROFESJOLOGII... 15 1.1. POJĘCIE PROFESJOLOGII... 15 1.2. CELE PROFESJOLOGII... 16 1.3. FUNKCJE PROFESJOLOGII... 17 1.4. ZADANIA PROFESJOLOGII... 17 1.5. PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

1. Budowanie właściwych relacji z innymi ludźmi:

1. Budowanie właściwych relacji z innymi ludźmi: DZIAŁANIA PROFILAKTYCZNE: 1. Budowanie właściwych relacji z innymi ludźmi: 1. Integracja zespołu klasowego 2. Poznawanie prawidłowych zasad współżycia społecznego -uświadomienie uczniom, co to znaczy być

Bardziej szczegółowo

Wychowanie do życia w rodzinie Szkoła podstawowa

Wychowanie do życia w rodzinie Szkoła podstawowa Wychowanie do życia w rodzinie Szkoła podstawowa Podstawowe założenia, filozofia zmiany i kierunki działania Autor: Rafał Lew-Starowicz, Tomasz Kulasa Zawarta w podstawie programowej wiedza natury biologicznej

Bardziej szczegółowo

Seksualność w służbie miłości. Dr hab. Urszula Dudziak, prof. KUL

Seksualność w służbie miłości. Dr hab. Urszula Dudziak, prof. KUL Seksualność w służbie miłości Dr hab. Urszula Dudziak, prof. KUL Bibliografia: Spis treści Człowiek to ktoś, kto kocha (Biblia, teologia, filozofia personalizmu, etyka, psychologia, familiologia) Sposoby

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PRAWNA : Działalność wychowawcza, edukacyjna, informacyjna i profilaktyczna szkoły w celu przeciwdziałania narkomanii.

PODSTAWA PRAWNA : Działalność wychowawcza, edukacyjna, informacyjna i profilaktyczna szkoły w celu przeciwdziałania narkomanii. Strategia działań wychowawczych, zapobiegawczych i interwencyjnych w Katolickim Zespole Edukacyjnym - Publicznej Katolickiej Szkole Podstawowej im. św. Zygmunta Szczęsnego Felińskiego w Ostrowcu Świętokrzyskim

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 W KARCZEWIE NA ROK SZKOLNY 2016/2017

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 W KARCZEWIE NA ROK SZKOLNY 2016/2017 Załącznik nr 2 do Statutu Szkoły Podstawowej nr 2 w Karczewie PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 W KARCZEWIE NA ROK SZKOLNY 2016/2017 SZKOŁA: Kreatywna, bezpieczna i przyjazna dla ucznia, nauczyciela,

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Etapy rozwoju człowieka

Wykład 2. Etapy rozwoju człowieka Wykład 2. Etapy rozwoju człowieka Ewolucyjne uwarunkowania rozwoju człowieka - dążenie do homeostazy jako własność organizmów żywych - konsekwencje rozwoju ewolucyjnego Rozwój osobniczy a rozwój gatunkowy

Bardziej szczegółowo

Wczesne wspomaganie rozwoju jako podstawa sukcesu szkolnego dziecka z ograniczeniem sprawności

Wczesne wspomaganie rozwoju jako podstawa sukcesu szkolnego dziecka z ograniczeniem sprawności Od roku 1919 psychologia na UAM Wczesne wspomaganie rozwoju jako podstawa sukcesu szkolnego dziecka z ograniczeniem sprawności prof. dr hab. Anna I. Brzezińska aibrzez@amu.edu.pl Instytut Psychologii Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Ma miejsce około 12.-14. dnia cyklu, a dokładniej 12-14 dni przed spodziewaną miesiączką.

Ma miejsce około 12.-14. dnia cyklu, a dokładniej 12-14 dni przed spodziewaną miesiączką. Faza 3. okołoowulacyjna (płodności) Jajeczko zostaje uwolnione. Miękka śluzówka macicy zaczyna grubieć. Ma miejsce około 12.-14. dnia cyklu, a dokładniej 12-14 dni przed spodziewaną miesiączką. Całkowicie

Bardziej szczegółowo

Płodność jako element zdrowia. Problemy z płodnością- przyczyny, diagnostyka, terapia.

Płodność jako element zdrowia. Problemy z płodnością- przyczyny, diagnostyka, terapia. Zadanie finansowane ze środków Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020 Płodność jako element zdrowia. Problemy z płodnością- przyczyny, diagnostyka, terapia. Ewa Ślizień Kuczapska Lekarz położnik

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

Alkohol w rodzinie zaburzone więzi

Alkohol w rodzinie zaburzone więzi Konferencja szkoleniowa dla nauczycieli i pedagogów Życie z FAS Alkohol w rodzinie zaburzone więzi Beata Stebnicka Fundacja FASTRYGA Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Zabrzu Zaburzenia więzi Nie ma takiego

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ - EDUKACJA ZDROWOTNA

SCENARIUSZ ZAJĘĆ - EDUKACJA ZDROWOTNA 1 SCENARIUSZ ZAJĘĆ - EDUKACJA ZDROWOTNA DATA: 22. 05. 2004r. PROWADZĄCY: Justyna Elias Sojka Małgorzata Hluzow WIEK ODBIORCÓW: III klasa gimnazjum BLOK TEMATYCZNY: Życie w rodzinie TEMAT: Rozmowy o zakochanych.

Bardziej szczegółowo

Okres adolescencji- wiek dorastania część I. Anna Kartunowicz

Okres adolescencji- wiek dorastania część I. Anna Kartunowicz Okres adolescencji wiek dorastania część I Anna Kartunowicz Dorastanie podział dwu fazowy: Wczesna faza dorastania (12 14 lat) jest etapem wyrastania z dzieciństwa, w którym przygotowują się istotne

Bardziej szczegółowo

Psychologia rozwojowa wieku dojrzałego. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ

Psychologia rozwojowa wieku dojrzałego. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Psychologia rozwojowa wieku dojrzałego Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Tematyka kursu Wprowadzenie do psychologii rozwojowej wieku dojrzałego. Omówienie tematyki kursu. Podstawowe pojęcia z zakresu

Bardziej szczegółowo

Wychowanie do życia w rodzinie

Wychowanie do życia w rodzinie Wychowanie do życia w rodzinie WYMAGANIA PROGRAMOWE - KLASA I, II, III GIMNAZJUM Ewa Baran Treści Specyfika przedmiotu. Podstawa programowa przedmiotu zakres treści. Sposób organizacji i tematyki zajęć.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp (Anna I. Brzezińska, Joanna Matejczuk, Paweł Jankowski, Małgorzata Rękosiewicz)... 11

Spis treści. Wstęp (Anna I. Brzezińska, Joanna Matejczuk, Paweł Jankowski, Małgorzata Rękosiewicz)... 11 Spis treści Wstęp (Anna I. Brzezińska, Joanna Matejczuk, Paweł Jankowski, Małgorzata Rękosiewicz)... 11 Część pierwsza Rozwój w okresie dzieciństwa i rola środowiska społecznego Rozdział I. Środowisko

Bardziej szczegółowo

Klasa V szkoła Podstawowa

Klasa V szkoła Podstawowa PLAN REALIZACJI PROGRAMU NAUCZANIA WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE Klasa V szkoła Podstawowa Lp Temat Cele i treści zajęć Uwagi 1 O rodzinie i nie tylko, czyli tematyka naszych spotkań 2 Tworzymy wspólnotę,

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny. Bądź sobą

Program profilaktyczny. Bądź sobą Program profilaktyczny Bądź sobą przeznaczony dla klas IV VI Program opracowała: Monika Wandas-Wasieńko Cele programu: 1.Wzmocnienie więzi koleżeńskiej i grupowej. 2.Nawiązywanie nieagresywnych kontaktów.

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Warszawa, 9 lipca 2015 r. Rozmowy o dorastaniu

Informacja prasowa. Warszawa, 9 lipca 2015 r. Rozmowy o dorastaniu Warszawa, 9 lipca 2015 r. Informacja prasowa Rozmowy o dorastaniu Nie o czym mówić, ale KIEDY to główny dylemat rodziców w sprawie edukacji psychoseksualnej dzieci. Rodzice i młodzi dorośli są zgodni:

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin dyplomowy obowiązujące studentów kończących studia w roku akad. 2016/2017 Kierunek psychologia studia jednolite magisterskie

Zagadnienia na egzamin dyplomowy obowiązujące studentów kończących studia w roku akad. 2016/2017 Kierunek psychologia studia jednolite magisterskie 1 Rozwód jako przeżycie 01 Potrafi opisać psychologiczne konsekwencje Psychologiczne problemy rodzin traumatyczne rozwodu dla małżonków oraz osób z ich rozwodzących się najbliższego otoczenia społecznego.

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia w funkcjonowaniu rodzin dzieci niepełnosprawnych dr Maria Ożóg-Radew Instytut Pedagogiki 1. w stanie emocjonalnym rodziców - 4 fazy zmian w stanie emocjonalnym rodziców: 1. faza wstrząsu; 2.

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Oddziaływań Profilaktycznych Gimnazjum Nr5 w Lubinie

Szkolny Program Oddziaływań Profilaktycznych Gimnazjum Nr5 w Lubinie Kto zna cel, może podjąć decyzję. Kto podejmie decyzję, odnajdzie spokój. Kto odnajdzie spokój, poczuje się bezpiecznie. Kto czuje się bezpiecznie, może pomyśleć. Kto myśli, może ulepszać Konfucjusz Szkolny

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka Raka Piersi i Raka Szyjki Macicy prezentacja dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych

Profilaktyka Raka Piersi i Raka Szyjki Macicy prezentacja dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Profilaktyka Raka Piersi i Raka Szyjki Macicy prezentacja dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych 2015-02-03 1 opracowała: Agnieszka Podlaszczak Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna

Bardziej szczegółowo

Psychologia kształtowania i modyfikacji zachowania Program studiów jednolitych dla licencjatów i magistrów tryb niestacjonarny

Psychologia kształtowania i modyfikacji zachowania Program studiów jednolitych dla licencjatów i magistrów tryb niestacjonarny Psychologia kształtowania i modyfikacji zachowania Program studiów jednolitych dla licencjatów i magistrów tryb niestacjonarny Program ogólny Rodzaj zajęć Liczba modułów Liczba godzin Rok Moduł wspólny

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY KATOLICKIEGO PRZEDSZKOLA IM. DZIECIĄTKA JEZUS W CIESZYNIE 2015/ /2017

PROGRAM WYCHOWAWCZY KATOLICKIEGO PRZEDSZKOLA IM. DZIECIĄTKA JEZUS W CIESZYNIE 2015/ /2017 PROGRAM WYCHOWAWCZY KATOLICKIEGO PRZEDSZKOLA IM. DZIECIĄTKA JEZUS W CIESZYNIE NA LATA: 2015/2016 2016/2017 2017/2018 Program opracowano w oparciu o: 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej 2. Konwencja

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego Publicznego Gimnazjum im. Marii Konopnickiej w Strykowicach Górnych rok szkolny 2015/2016

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego Publicznego Gimnazjum im. Marii Konopnickiej w Strykowicach Górnych rok szkolny 2015/2016 Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego Publicznego Gimnazjum im. Marii Konopnickiej w Strykowicach Górnych rok szkolny 2015/2016 Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

ZABURZENIA WIĘZI, DEPRESJA, - PSYCHOLOGICZNE SKUTKI KRZYWDZENIA DZIECKA

ZABURZENIA WIĘZI, DEPRESJA, - PSYCHOLOGICZNE SKUTKI KRZYWDZENIA DZIECKA ZABURZENIA WIĘZI, DEPRESJA, - PSYCHOLOGICZNE SKUTKI KRZYWDZENIA DZIECKA KARINA OWSIANKO PSYCHOLOG, PEDAGOG RESOCJALIZACYJNY DZIECKO KRZYWDZONE. Zamknij się! Uspokój się albo pożałujesz, że się urodziłeś

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ADAPTACYJNY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 80 W KATOWICACH

PROGRAM ADAPTACYJNY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 80 W KATOWICACH PROGRAM ADAPTACYJNY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 80 W KATOWICACH Spis treści: 1. Wstęp 3 2. Założenia programu adaptacyjnego 4 3. Cele programu 4 4. Harmonogram działań 5 5. Ewaluacja spodziewane efekty wdrażania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Epidemiologia niepłodności 11 Jerzy Radwan. Psychologiczny aspekt niepłodności 15 Jerzy Radwan

Spis treści. Epidemiologia niepłodności 11 Jerzy Radwan. Psychologiczny aspekt niepłodności 15 Jerzy Radwan Epidemiologia niepłodności 11 Psychologiczny aspekt niepłodności 15 Czynniki zawodowe i styl życia a płodność 19 Wojciech Hanke Czynniki chemiczne 19 Czynniki fizyczne 21 Czynniki psychologiczne 21 Nikotynizm

Bardziej szczegółowo