Globalizacja perspektywą rozwoju przedsiębiorstwa. Uwzględnienie uwarunkowań kulturowych w strategii marketingowej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Globalizacja perspektywą rozwoju przedsiębiorstwa. Uwzględnienie uwarunkowań kulturowych w strategii marketingowej"

Transkrypt

1 Piotr Suchodolski * Globalizacja perspektywą rozwoju przedsiębiorstwa. Uwzględnienie uwarunkowań kulturowych w strategii marketingowej Wstęp Niewykorzystywanie możliwości jakie daje obecnie globalizacja jest niewybaczalnych błędem przedsiębiorstw działających na rynku międzynarodowym. z kolei konkurowanie firm na nowych międzynarodowych rynkach, bez gruntownej analizy, będzie skazane na porażkę. Głównym celem tego artykułu jest ukazanie znaczenia uwarunkowań kulturowych w tworzeniu strategii marketingowej. w tym celu zostaną przytoczone przykłady firm działających na rynku międzynarodowym oraz analiza ich działań marketingowych. Ponadto istotnym elementem będzie ukazanie alternatywy zastosowania marketingu międzykulturowego, pozwalającego na poprawę efektywności działania przedsiębiorstwa. Zajmując się badaniem zjawiska globalizacji nie powinno się pomijać odmienności kultur. Ich różnorodność może być powodem modyfikacji w strategiach marketingowych przedsiębiorstw działających na rynkach międzynarodowych. 1. Wprowadzenie znaczenie globalizacji W literaturze można odnaleźć wiele definicji globalizacji. Podążając za jedną z nich, globalizację w szerokim kontekście można rozumieć jako przekraczanie, a nawet zanikanie granic, co wiąże się z przełamywaniem przestrzennych barier komunikacyjnych [Pietraś, 2002, s ]. Jej cechą jest kompresja czasoprzestrzeni. Charakteryzują ją: mechanizm odterytorialniania zjawisk i procesów społecznych, które zachodzą bez wyraźnie określonej lokalizacji terytorialnej. Skutkiem omawianego procesu jest zjawisko transnarodowej przestrzeni społecznej [Ziętek, 2010, s. 85]. Powstająca przestrzeń zaczyna przypominać jedną małą wioskę, lecz po bliższej analizie można dostrzec wiele różnic oraz działań obronnych poszczególnych społeczeństw przeciwko poddaniu się procesowi globalizacji. Najwyższym etapem jakie przedsiębiorstwo może osiągnąć w procesie jego internacjonalizacji to globalizacja przedsiębiorstwa. Internacjonalizacja rozumiana jest jako każdy rodzaj działalności gospodarczej podejmowanej przez przedsiębiorstwa za granicą [Rymarczyk, 2002, s. 19]. w większości przypadków można mówić, że firmy działające na rynkach zagranicznych osiągnęły pewien stopień internacjonalizacji, lecz tylko niektóre z nich mogą poszczycić się mianem przedsiębiorstwa globalnego. * Mgr, Instytut Spraw Publicznych, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej, Uniwersytet Jagielloński,

2 540 Piotr Suchodolski 2. Perspektywa rozwoju w wyniku globalizacji Wykorzystując podejście globalne wiele przedsiębiorstw próbuje osiągnąć w ten sposób przewagę konkurencyjną na rynku. Globalizacja przedsiębiorstwa nie powinna być utożsamiana z jednym produktem sprzedawanym na jednolitym rynku. Nieodpowiednie przygotowanie strategii może okazać się zgubne dla wdrożonej strategii międzynarodowej. Należy również podkreślić, że w kontekście stopnia internacjonalizacji rozmiar przedsiębiorstwa ma spore znaczenie. Zdecydowanie łatwiej jest działać na rynku globalnym przedsiębiorstwom sprzedającym dobra konsumpcyjne dla rynku masowego. Ich rozwój na rynku ponadnarodowym będzie wysoki, gdzie największą barierą będą jego ograniczenia inwestycyjne. Coraz częściej jednak zauważalna jest działalność globalna przedsiębiorstw zajmujących się dostarczaniem dóbr specjalistycznych do wybranych grup odbiorców. Selektywne podejście do klienta oraz jego zdefiniowanie pozwala na globalną działalność. Głównymi motywami jakimi kierują się przedsiębiorstwa decydujące się na internacjonalizację swojej działalności to m.in.: możliwość obniżenia kosztów operacyjnych w stosunku do lokalnych konkurentów, zwiększenie poziomu sprzedaży i zysków poprzez zaangażownie się w sytuacje rynkowe, gdzie konkurencja jest słabsza oraz zapewnienie ciągłego rozwoju dzięki wykorzystaniu szans pojawiających się na różnych rynkach. Działalność międzynarodowa zapewnia firmom wyższą rentowność, większą stopę zwrotu, tańszą siłę roboczą, szerszy rynek nabywców oferowanych produktów czy możliwość generowania oszczędności w kosztach ponoszonych w zakresie logistyki. Korzyści jakie ma przedsiębiorstwo międzynarodowe powstają dzięki możliwościom elastycznego przenoszenia produkcji do tańszych krajów, pokrywania strat w jednych krajach zyskami w innych, czy chociażby poszukiwania nabywców na niesprzedające się produkty na innych rynkach. Przedsiębiorstwo działające globalnie jest mniej wrażliwe na regionalne sytuacje gospodarcze, zmiany prawne, czy też polityczne. Największym zagrożeniem dla tego typu działalności są recesje noszące znamiona globalnych, gdyż wtedy kłopoty pojawiają się we wszystkich obszarach działalności. 3. Globalizacja kultury Kultura, to przytaczając definicję Hofstede, kolektywne zaprogramowanie umysłu, które wyróżnia jedną grupę społeczną od innych. Kultura jest składową pewnych systemów wartości, które budują jej całokształt [Hofstede, 1984, s. 21]. Inni znaczący badacze w tej dziedzinie uważali, że jest ona systemem wartości i idei, które jak twierdzą są wzorem do życia [Namenwirth, Weber, 1987, s. 8]. Kultura w odniesieniu do stosunków międzynarodowych bardzo długo wydawała się nieistotna, zbyt idealistyczna i nieprzystająca do rzeczywistości. Jej znaczenie przez wiele lat było bagatelizowane i niedocenione. Wartość kultury jest jednak nie do przecenienia. Jest ona podstawą bytu każdego państwa, pozwala przetrwać substancji narodowej, tworząc określone wzorce zachowań oraz systemy wartości [Ziętek, 2010, s. 8]. Zwrócenie uwagi na silne

3 Globalizacja perspektywą rozwoju przedsiębiorstwa 541 znaczenie istoty kultury w działalności międzynarodowej jest konieczne, gdyż zignorowanie tego faktu może doprowadzić do nieoczekiwanych skutków i zahamować oczekiwane efekty. Obecnie można mówić również o swoistej globalizacji kulturowej, która z jednej strony prowadzi do unifikacji, a z drugiej strony do procesu przeciwnego partykularyzmu, regionalizacji czy glokalizacji. Dodatkowo przyjmowanie tylko pewnych elementów pochodzących z masowego przekazu kulturowego prowadzi do fragmentaryzacji [Romaniszyn, 2010, s ]. Rozprzestrzeniająca się globalnie kultura masowa ma swoje odbicie w odradzaniu się pewnych naleciałości lokalnych, co w rezultacie w pewnych przypadkach może prowadzić do silnego wybicia się nowych tworów kulturowych nadających grupom społecznym suwerenność. Przykładem mogą być radykalne ruchy nacjonalistyczne głoszące zaprzeczenie wszystkiemu, co pochodzi ze Stanów Zjednoczonych, Zachodu, Chin czy z innych ekspansywnych społeczeństw. Nie poddając głębokiej analizie powyższych procesów można stwierdzić, że nie ma jednego określonego kierunku, w którym to umasowienie zmierza. Ponadto otoczenie kulturowe jest bardzo trudne do zbadania, ponieważ w przeciwieństwie do innych cech charakteryzujących dany region, jak chociażby otoczenie prawne, ekonomiczne, czy demograficzne, nie jest nigdzie opisane, ani nie posiada prostych i jednoznacznych mierników. Liberalizacja handlu międzynarodowego spowodowała wielki rozkwit wymiany produktów i usług między zdecydowaną większością państw świata. Obecnie ludzie na całym świecie mogą korzystać z dóbr produkowanych i projektowanych w zupełnie innych kręgach kulturowych [Żołądkiewicz, 2012, s ]. To samoistne przenikanie się wzorców i kultur nie tylko pozwala firmom działać z powodzeniem na innych rynkach, ale przede wszystkim tworzy nowe rynki dla oferowanych produktów czy usług. Globalizacja niesie za sobą wiele pozytywnych elementów, lecz aby z nich w pełni korzystać, należy zachować dbałość o względy kulturowe na danych obszarach. Już dawno zaznaczono, że proces przedstawiania roli i znaczenia marki oraz promowanie danego produktu powinno być zsynchronizowane z elementami kultury materialnej i duchowej mieszkańców danego obszaru [Kojło, Łowicz, s. 24]. 4. Strategia marketingowa uwzględniająca uwarunkowania kulturowe W literaturze można spotkać się z wieloma definicjami określającymi marketing przedsiębiorstw działających na rynkach wielu państw. Zdecydowanie najwięcej pisze się i mówi o marketingu międzynarodowym, który można określić jako skoordynowane działania podejmowane przez przedsiębiorstwo na wielu rynkach zagranicznych i w różnej formie, obejmujące poznanie potrzeb i oczekiwań nabywców na rynku międzynarodowym [Grzegorczyk, 2009, s. 18]. Pojęcie marketingu globalnego rodzi już więcej wątpliwości. Najbardziej zasadnym wydaje się być utrzymanie definicji wprowadzonej w 1986 przez Levitta określającej marketing globalny jako pakiet działań marketingowych

4 542 Piotr Suchodolski odnoszący się do wielkich korporacji ponadnarodowych i obejmujący jednolite działania. Owa jednolitość działań pozostawia jednak w literaturze pewne wątpliwości, gdyż zdarza się, że miano globalnego marketingu nadawane jest działaniom marketingowym charakteryzującym się globalnym zasięgiem, a nie koniecznie jednolitej specyfice. Globalne podejście może okazać się ryzykowne i pozwolić na utratę niektórych rynków spowodowane brakiem dopasowania działań. Uprawianie marketingu międzynarodowego jest znów bardzo kosztowne, ponieważ koncentruje się na poszczególnych rynkach i każdorazowo adaptuje swój marketing mix do lokalnych uwarunkowań. Zastosowanie marketingu międzykulturowego pozwoli na zachowanie balansu pomiędzy podejściem globalnym, a międzynarodowym. Pozwala on na adaptowanie strategii marketingowej tam gdzie to konieczne i nie ma jednego rozwiązania, które mogłoby być zastosowane wszędzie. z drugiej strony wykorzystuje podobieństwa kulturowe w budowaniu strategii umożliwiającej wykorzystanie efektów skali i krzywej doświadczenia [Karcz, 2004, s ]. w przeciwieństwie do marketingu międzynarodowego, nie koncentruje się na podejściu narodowym, tylko definiuje pewne grupy podobieństw kulturowych, pozwalając na tej podstawie budować własną strategię i planować konkretne działania. Istota i komponenty kultury nakazują dostrzegać ją w charakterze istotnego, a nawet zasadniczego uwarunkowania komunikacji marketingowej w wymiarze międzynarodowym i globalnym. Nie ma wątpliwości w stwierdzeniu, że zróżnicowanie kultur poszczególnych narodów, a zarazem kulturowych charakterystyk poszczególnych rynków powinno każdorazowo podlegać analizie przedsiębiorstw decydujących się na aktywności marketingowe oraz ekspansję tych obszarów. To właśnie dywersyfikacja kultury, tak zwanego miękkiego elementu otoczenia niepoddającego się kwantyfikacji warunkuje skuteczność komunikacji marketingowej [Wiktor, 2008, s. 314]. Koncepcje strategii marketingowych opartych na czynnikach kulturowych spotykają się także w literaturze z krytyką. Jest poddawana pod wątpliwość ich efektywność i skuteczność ze względu na nie uwzględnianie czynników demograficznych, ekonomicznych czy prawnych [Grzegorczyk, 2009, s.19]. Taka ocena wygląda dość powierzchownie, gdyż z góry zakłada, że marketing międzykulturowy odrzuca inne czynniki poza kulturowymi. Marketing międzykulturowy daje jednak dalej idące skutki, chociażby wprowadzenie kilku strategii marketingowych w ramach jednego państwa, wykorzystując lokalne nośniki komunikacyjne Standaryzacja lub adaptacja produktu Zdarza się, że w warunkach globalizacji zachodzi proces kształtowania preferencji konsumentów. Produkty z krajów, którym towarzyszy pozytywne wyobrażenie o kraju ich pochodzenia, mogą pozostać bez różnicowania ich cech i właściwości. Nie zawsze jednak jest taka możliwość, aby wpływać na wzorce konsumpcji i wtedy należy podjąć działania adaptacyjne oferowanego produktu. w takiej sytuacji nie można oferować tego samego produktu we wszystkich krajach, w których działa przedsiębiorstwo. Należy gruntownie

5 Globalizacja perspektywą rozwoju przedsiębiorstwa 543 przebadać potrzeby konsumentów i specyfikę danego rynku, aby w odpowiedni sposób dopracować produkt i osiągnąć pozytywny wynik sprzedażowy Różnice kulturowe są bardzo częstym powodem adaptacji produktu na rynkach międzynarodowych. Wprowadzając produkt na dany rynek należy wziąć pod uwagę uwarunkowania religijne społeczeństwa. Religia może być przyczyną wykluczenia niektórych produktów z konsumpcji. Należy chociażby pamiętać, że w krajach muzułmańskich są zakazy spożywania wieprzowiny i picia napojów alkoholowych, a w hinduizmie święty wizerunek ma krowa i wyznawcy tej religii nie spożywają wołowiny. Przykład McDonalda, który postanowił podbić Indie pokazał jak wielka korporacja działająca na rynku globalnym potrafi dostosować swoje produkty do potrzeb lokalnej społeczności. Indie są przykładem kraju, który jest kulturowo i religijnie bardzo zróżnicowany - równocześnie zamieszkiwany w większości przez wyznawców hinduizmu oraz znaczącą grupę 140 milionów muzułmanów. Firma stanęła przed wyzwaniem jak przygotować sławnego Bic Maca bez wykorzystania wołowiny niespożywanej przez hindusów i wieprzowiny przez muzułmanów. Warto jeszcze zaznaczyć, że wegetarianizm w tym państwie jest bardzo popularny, więc również o tą grupę konsumentów należy zadbać. Bariery okazały się do przełamania i firma stworzyła produkty Maharja Mac z baraniny, McAloo Tikki Burger z kurczaka oraz rozbudowane wegetariańskie menu. [Hill, 2007, s. 106] Problem pojawił się kiedy trzech Hindusów mieszkających w Stanach Zjednoczonych pozwało na 10 milionów dolarów McDonalda za używanie dodatku tłuszczu wołowego do smażenia frytek, mimo zapewnień, że wykorzytuje tylko oleje roślinne. Informacja szybko dotarła do Indii, gdzie wywołała fale protestów i prawie doprowadziła do sytuacji, w której McDonald musiałby opuścić ten kraj. Mimo przeprosin przez przedstawicieli firmy, zły wizerunek pozostał i utrata klientów była ogromna. Finalnie McDonald pozostał w Indiach. Stosowanie kolorów to następny element, na który należy zwrócić uwagę. Te same kolory w poszczególnych krajach mogą oznaczać coś innego. Na przykładzie koloru białego można pokazać, że z jednej strony w krajach europejskich oznacza czystość, młodość, niewinność, a w krajach buddyjskich i hinduskich - żałobę. Pewne znaczenia kolorów nie mają swojego racjonalnego wytłumaczenia i wiązane z nimi emocje w różnych społeczeństwach są deklaratywne. Mogą natomiast również występować takie, które swoje znaczenie biorą z uwarunkowań geograficznych czy naturalnych [Limański, 2010, s.140]. Projektując pewne znaki czy logotypy w przedsiębiorstwie globalnym, należy wziąć pod uwagę różne znaczenia poszczególnych symboli i sylwetek zwierząt, które tak często są wykorzystywane w wizualizacji pewnych produktów. Globalna marka Orange od 2010 roku zaczęła wprowadzać sylwetki zwierząt, opisując w ten sposób swoje produkty dla klienta indywidualnego. Na uwagę zasługuje fakt, że nie wprowadziła takich samych zwierząt we wszystkich krajach. Na polskim rynku pojawiły się zwierzaki, z którymi może utożsamiać się klient Delfin, Pelikan, Pantera. Firma skomponowała Delfina dla

6 544 Piotr Suchodolski tych, którzy lubią rozmawiać, Pantera dla osób korzystających z Internetu w telefonie oraz Pelikana dla lubiących wysyłać wiadomości tekstowe. Polski operator PTK Centertel wzorował się na zapoczątkowanej tendencji w Wielkiej Brytanii, gdzie operator sieci Orange wprowadził 5 typów zwierząt: Delfina dla lubiących korzystać z serwisów społecznościowych, Kanarka dla tych, którzy lubią rozmawiać, Szopa dla oszczędnych, Wielbłąda dla wykonujących zagraniczne rozmowy oraz Małpę dla lubiących muzykę. Rumunia tymczasem postanowiła wprowadzić jeszcze inną paletę zwierzaków : Delfina dla osób dużo rozmawiających i wysyłających wiadomości tekstowe, Motyla dla ceniących sobie prostotę oferty, Panterę dla używających Internetu w komórce oraz Flaminga dla ceniących sobie tanie połączenia międzynarodowe. Jest to przykład wykorzystania pewnych elementów marketingu międzykulturowego. Filozofia porównywania ludzi do zwierząt została zaimplikowana w większości krajów gdzie operatorzy działają pod marką Orange, lecz zostały one opracowane z uwzględnieniem upodobań i pewnych skojarzeń panujących w poszczególnych krajach. Symbol małpy w Polsce z pewnością nie przyjąłby się jako symbol powiązany z muzyką czy symbol motyla z prostotą. Jest to przykład globalnej filozofii zaadaptowanej na różnych rynkach. Równie ciekawego zabiegu podejmują się producenci lodówek. Firma Samsung na rynku amerykańskim oferuje swoim klientom dwudrzwiowe kombajny, na rynku polskim energooszczędne, w większości jednoskrzydłowe lodówki do zabudowy, a w Japonii małe i niskie. z pewnością nie wynika to z kondycji ekonomicznej czy różnic klimatycznych. Jest to efekt przyzwyczajeń żywieniowych i kultury zakupowej. Przeciętny Amerykanin kupuje dużo, w dużych opakowaniach i długo przetrzymuje żywność w lodówce, Polacy znajdują się w średniej półce kupując przeciętne ilości jedzenia, natomiast Japończycy uważają, że trzymanie jedzenia w lodówce powoduje utratę jego świeżości, walorów smakowych i witamin Strategie cenowe i dystrybucja Strategie cenowe i dystrybucja nie są w wysokim stopniu wrażliwe na otoczenie kulturowe. Zdecydowanie ważniejsze są uwarunkowania prawne, społeczne, ekonomiczne czy poziom rozbudowanej infrastruktury. Zamożność społeczeństwa i piramida demograficzna będą z pewnością warunkowały tutaj kierunek odpowiednich strategii cenowych, nie zaś uwarunkowania kulturowe. Niemniej jednak można zaznaczyć, że w pewnym zakresie tradycje, czy zwyczaje mogą wpływać w niewielkim stopniu na cenę czy budowę kanałów dystrybucji. Przykładem może być skłonność do preferowania kontaktów bezpośrednich z handlowcem, czy przekonanie, że pewne produkty są warte każdej ceny, jeśli jest zapewniona odpowiednia jakość Międzynarodowe strategie komunikacji marketingowej Budowanie komunikacji przez przedsiębiorstwo działające na rynkach w różnych krajach jest procesem trudnym i skomplikowanym. Przy przekazie zestandaryzowanym może dojść do wielu zakłóceń wywołanych niedostosowaniem się do specyfiki rynku. Do sytuacji niezrozumienia nadawcy może dość

7 Globalizacja perspektywą rozwoju przedsiębiorstwa 545 w sytuacji nieodpowiedniego kodowania nieodpowiedni dobór symboli i kolorów czy nietrafiony mix mediów, który nie dotrze do docelowych segmentów. Budowanie przekazu komunikacyjnego powinno przebiegać w trzech etapach. Zaczynając od postawienia celów, sposób komunikowania danych produktów powinien być spójny z celami strategicznymi całego przedsiębiorstwa. Faktem jest, że cele powinny być osiągnięte bez względu na specyfikę danych krajów. Sposób ich osiągania powinien być jednak dostosowany do wymagań różnych rynków. Firmy o orientacji etnocentrycznej powinny budować przekaz uwzględniający różnice poszczególnych rynków [Limański, 2010, s ]. w takiej sytuacji elastyczność w tworzeniu komunikacji i jej personalizacja, pozwoli z pewnością w perspektywie osiągnąć zyski. Firmy zaś posiadające orientację geocentryczną, oferujące produkty globalne, mogą sobie pozwolić na standaryzowanie komunikatu i wypracowanie komunikacji globalnej. Bardzo istotnym elementem jest budowanie odpowiedniego media mixu, który zapewni przedsiębiorstwu odpowiednie dotarcie do poszukiwanych grup docelowych. Należy zwrócić uwagę, że procent oglądających telewizję w USA czy Europie Zachodniej będzie zdecydowanie wyższy niż w Ameryce Południowej czy w krajach afrykańskich. Należy również pamiętać o wykorzystywaniu elementów komunikacji niestandardowej typu ambient w krajach rozwiniętych. Tam standardowe elementy komunikacji nie sprawdzają się tak samo jak kiedyś i dziś należy docierać do klienta nowymi kanałami komunikacji. Przedsiębiorstwo powinno skupić swoją uwagę na stworzeniu przekazu międzykulturowego. Przygotowanie reklamy konkretnego produktu zawsze będzie się równało z analizą przynależności potencjalnego konsumenta do określonej grupy kulturowej. Kultura wyznacza akceptowane przez konsumentów wartości i formy zachowań, wpływa więc na koncepcję reklamy i rolę różnych rodzajów mediów w jej realizacji. Wpływ na dopasowanie komunikatu na różnych rynkach mają przede wszystkim: przyjęty układ wartości, postaw i preferencji, hierarchia potrzeb jednostki, grupy społecznej, systemem instytucji społecznych, charakter zwyczajów, tradycji, obrzędów, rodzaje i cechy wzorców zachowań, znaczenie symboli i kolorów [Mazurek-Łopacińska, 2003, s. 134]. Opisane powyżej wpływy kolorów czy symboli na tworzenie i adaptację produktu mają swoje analogiczne znaczenie w budowaniu przekazu marketingowego. Chcąc dobrze zareklamować produkt należy poznać poszczególne uwarunkowania kulturowe, zbadać, które wartości są najważniejsze w danym społeczeństwie, a które nie są postrzegane dobrze. Kraje bardziej rozwinięte będą chciały zaspakajać potrzeby wyższego rzędu, a z kolei kraje rozwijające się lub nierozwinięte średniego i niższego rzędu. Tradycja i zwyczaje zakorzenione w historii krajów mogą okazać się kluczowe w pozytywnym odbiorze komunikatu. Zdarza się również, że komunikat niezgodny ze zwyczajami

8 546 Piotr Suchodolski i łamiący pewne standardy może okazać się silniejszy. Nawet pejoratywne znaczenie pozwoli osiągnąć cel i dzięki swojej kontrowersyjnej formie dotrze skutecznie do dużej rzeszy odbiorców. Przykładem takiego działania może być międzynarodowy skandal, kiedy to jeden z klubów fitness o lokalnym zasięgu w Dubaju wykorzystał wizerunek bramy Auschwitz z hasłem: z nami zrzucisz zbędne kilogramy. w aferze zostało zaangażowane MSZ i polski ambasador w Dubaju. Bardzo szybko oburzająca reklama zniknęła ze stron fitness klubu. w jej miejsce pojawiły się przeprosiny. Jednak w wywiadach dla arabskich mediów reklamodawca nie ukrywa, że reklama odniosła piorunujący skutek. Przyglądając się Europie, czy nawet zawężając obszar obserwacji do obecnego kształtu 27 państw należących do Unii Europejskiej, dostrzega się kulturową heterogeniczność, stanowiącą najczęstszą barierę traktowania przez przedsiębiorstwo rynku unijnego w sposób jednolity. w tym kontekście mówi się o europejskiej wielokulturowości i silnie zakorzenionym etnocentryzmie konsumentów [Pietrasiński, 2005, s ]. To wyraziste i silne zróżnicowanie kulturowe nie zabrania poszukiwania uniwersalnych wartości kulturowych, czyli pewnych cech i wartości, które są ponad granicami kultur poszczególnych państw. Kiedy takowy zabieg zostanie poczyniony, a owe wartości odnalezione i zdefiniowane to można wtedy kierować do tej grupy społeczeństw produkt globalny. Planowanie przekazu komunikacyjnego nie powinno być również oderwane od ważnych wydarzeń w danych kręgach kulturowych. Rozpoznanie i wyszczególnienie tych wydarzeń może mieć duży wpływ na siłę komunikacji. Takim przykładem wydarzenia może być Euro 2012 Polska Ukraina, które ma ogromny wpływ na kształtowanie się przekazów marketingowych w Polsce. Wszyscy chcą nawiązywać w komunikacji do tego wydarzenia licząc na to, że przyniesie im to wymierne zyski. Reklamy McDonalda, Sharpa, Biedronki, Coca-Coli i Orange, im bliżej tego wielkiego wydarzenia, coraz bardziej przepełnione są piłką nożną oraz nawiązaniami do Euro. Mimo tego, że Polska nie posiada reprezentacji liczącej się w Europie, to wiele firm chce sponsorować drużynę narodową, gdyż ten sport jest w naszym kraju najbardziej popularny. Euro 2012 jest wydarzeniem jednorazowym, stąd też tak silne włączanie tego zdarzenia do strategii marketingowych firm jest zrozumiałe. Poza jednorazowymi przedsięwzięciami w wielu kręgach kulturowych występują rozmaite wydarzenia cykliczne, które nie pozostają bez znaczenia. w większości krajów europejskich są to święta Bożego Narodzenia czy Wielkanocy, w Stanach Zjednoczonych dochodzą jeszcze Święto Dziękczynienia i Dzień Niepodległości, w Japonii zaś do ważniejszych, ogólnokrajowych festiwali i świąt zaliczyć trzeba m.in.: Seijin-no Hi Dzień Pełnoletniości, będący jednocześnie narodowym świętem, Hina-Matsuri Święto Lalek, Hanami zwyczaj oglądania kwitnących wiśni, o charakterze pikniku oraz Hana-Matsuri rocznica narodzin Buddy czy Obon Święto Zmarłych. W sytuacjach kiedy firma charakteryzująca się produktem globalnym zamierza podbijać rynki zagraniczne i standaryzować komunikację powinna sku-

9 Globalizacja perspektywą rozwoju przedsiębiorstwa 547 pić się na odpowiednio zbudowanym przekazie. Kilkakrotnie w literaturze analizowano przypadki błędów językowych w tłumaczeniu komunikatów np.: PepsiCo Come alive with Pepsi - po chińsku w bezpośrednim tłumaczeniu znaczyło: Pepsi sprawia, że twoim przodkowie wstaną z grobu. Innym przypadkiem nieudolnego działania jest firma Procter & Gamble, która komunikowała na rynku niemieckim chusteczki higieniczne o nazwie Puff, co w wolnym tłumaczeniu oznacza dom publiczny [Limański, 2010, s. 389]. Innym trochę komicznym przykładem są żarówki firmy Osram, które mimo jednoznacznie kojarzącej się nazwy bez trudu na dobre zakorzeniły się na polskim rynku. Budowanie globalnej marki jest zadaniem trudnym i czasochłonnym. Temat marki zaczął przybierać na znaczeniu w latach 90. kiedy to osądzano wiele firm o spychanie kultur na drugi tor. z drugiej strony, skoro marki nie są produktami tylko wartościami, ideałami, doświadczeniami, emocjami to nikt im nie zabroni być również kulturą [Klein, 2004, s ]. Firmy takie ja Swatch, Nike, Gap, później Marlboro czy Apple same tworzyły kulturę siłą swoich marek, za którą podążali konsumenci. z kolei wykorzystując pewne uwarunkowania poszczególnych społeczeństw, można w nietradycyjny sposób dojść do globalnego postrzegania marki. Znaczenie tradycyjnej marki jest czasem przeceniane: istnieją przecież inne przykłady firm, które nie budują marki w zwyczajowy sposób. Sturbucks czy Zara zbudowały silne marki bez reklamy, stosując strategię lokalności, czyli dostosowania ogólnokrajowej marki do lokalnych warunków i miejscowych klientów [Jankowski, Warszawa, s. 92]. Wykorzystanie potrzeb konkretnych grup nabywców pozwoliło im zdominować rynek. O fenomenie Starbucksa można wiele pisać, ale na pewno nie można powiedzieć, że podają najlepszą kawę. Skoncentrowali się na dawaniu ludziom tego co potrzebują, tworząc trzeci dom po prawdziwym domu i pracy. w kawiarniach Starbucks panuje oryginalna atmosfera i spokój, które są tak silnie pożądane w dzisiejszych czasach. Powyższa prezentacja wskazuje, że jest wiele dróg, jakimi można podążać w budowaniu międzynarodowej przewagi rynkowej. Ważne aby zwrócić uwagę, że bez analizy warunków kulturowych będzie to niemożliwe i nieistotne czy chodzi o sprzedawanie produktów spożywczych czy produktów zaspokajających potrzeby wyższego rzędu. Generalizując można stwierdzić, że uwarunkowania kulturowe będą w przyszłości miały coraz większe znaczenie, wpływające na wyniki sprzedaży oferowanych produktów i usług. Opracowywanie strategii ekspansji rynków międzynarodowych powinno się odbywać w zgodzie z panującymi różnicami w kulturach zdobywanych społeczeństw. Pomijanie i ignorowanie ich obecności może przyczynić się do utraty przychodów, niepotrzebnych kosztów, a nawet konieczności wyjścia z danego rynku. Przedsiębiorcy powinni ostrożnie podchodzić do zagranicznych przykładów, które mogą się okazać zupełnie nieprzydatne w ich otoczeniu kulturowym. Należy wyjść od zwymiarowania kultury, upodobań, zwyczajów, czy historii danego obszaru, a następnie zaplanować odpowiednie działania.

10 548 Piotr Suchodolski Zakończenie Na obecną chwilę ciężko jest zdecydować czy marketing międzykulturowy będzie w stanie zastąpić marketing międzynarodowy czy globalny. Mniej wątpliwości budzi uwzględnianie uwarunkowań kulturowych w budowaniu strategii marketingowych, gdyż mimo silnej globalizacji we współczesnym świecie nadal będą istniały różnice kulturowe. Procesy integracyjne nie mają na celu ujednolicania zachowań konsumentów i wpływania na ich styl życia, tylko w zdecydowanej większości koncentrują się na elementach ekonomicznych, oświatowych, ekologicznych czy społecznych. Owe różnice będą elementem warunkującym pewne decyzje zakupowe konsumentów, które staną się przedmiotem rozważań i jednym z kryteriów budowania solidnej strategii marketingowej. Umiejętność ich definiowania i zarządzania tymi uwarunkowaniami w trakcie planowania aktywności podczas ekspansji w innych krajach, może okazać się kluczową umiejętnością przyczyniającą się do osiągania przewagi konkurencyjnej na rynku międzynarodowym. Literatura 1. Grzegorczyk W.(2009) Marketing na rynku międzynarodowym, Oficyna Walters Kluwer business, Kraków. 2. Hill Ch. (2007) International Business. Competing in the Global Marketplace, Nowy York. 3. Hofstede G. (1984) Culture s Consequences: International Differences in Work Related Values, Sage Publication, Beverly Hills. 4. Jankowski W.B. (2008) Bliżej klienta. Nowe trendy w marketingu bezpośrednim, Harvard Business Review, nr Karcz K.(2004) Międzynarodowe badania marketingowe. Uwarunkowania kulturowe., PWE, Warszawa. 6. Klein N. (2004), No Logo, Świat Literacki, Izabelin. 7. Kojło S.(2011) Zarządzanie Marketingiem w dobie Globalizacji, MWSHP, Łowicz. 8. Limański A. (2010) Marketing międzynarodowy, Dyfin, Warszawa. 9. Mazurek-Łopacińska K. (2003) Zachowania Nabywców i ich konsekwencje marketingowe, PWE, Warszawa. 10. Namenwirth J. Z., Weber R.B. (1987) Dynamics of Culture, Allen & Unwin, Boston. 11. Pietrasiński P.(2005) Międzynarodowe strategie marketingowe, PWE, Warszawa. 12. Pietraś M. (2002), Globalizacja jako proces zmiany społeczności międzynarodowej, w: Oblicza procesów globalizacji, M. Pietraś(red.), Wydawnictwo UMCS, Lublin. 13. Romaniszyn K.(2010) O ujednolicaniu i o swoistości kultur, w: Jedność i jednorodność kultura vs. Kultury, Rekłajtis E., Wiśniewski R. (red), Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa.

11 Globalizacja perspektywą rozwoju przedsiębiorstwa Rymarczyk J. (2002) Internacjonalizacja i globalizacja przedsiębiorstwa, PWE, Warszawa. 15. Wiktor J.W., Oczkowska r., Żbikowska A. (2008) Marketing międzynarodowy. Zarys problematyki., PWE, Warszawa. 16. Ziętek A.W. (2010) Międzynarodowe Stosunki Kulturalne, Wydawnictwo Poltext, Warszawa. 17. Żołądkiewicz K.(2012) Orławska R., Globalizacja i regionalizacja w gospodarce światowej, PWE, Warszawa. Streszczenie W artykule zostało przedstawione znaczenie globalizacji w prowadzeniu działalności międzynarodowej. Wykorzystując podejście globalne wiele przedsiębiorstw próbuje osiągnąć przewagę konkurencyjną. Podkreślono znaczenia uwarunkowań kulturowych w tworzeniu strategii marketingowej. Został opisany marketing międzykulturowy, którego zastosowanie daje możliwość na zachowanie balansu pomiędzy podejściem globalnym, a międzynarodowym. Pozwala on adaptować strategię marketingową tam gdzie to konieczne i nie ma jednego rozwiązania, które mogłoby być wdrożone wszędzie, a z drugiej strony wykorzystuje podobieństwa kulturowe w budowaniu strategii umożliwiającej wykorzystanie efektów skali i krzywej doświadczenia. W artykule zostały opisane przykłady strategii marketingowych uwzględniające uwarunkowania kulturowe takich firm jak Orange czy Samsung oraz problemy, z jakimi musiał zmierzyć się McDonald. Niewątpliwie umiejętność definiowania i zarządzania uwarunkowaniami kulturowymi w trakcie planowania aktywności podczas ekspansji w innych krajach, może okazać się kluczową umiejętnością przyczyniającą się do osiągania przewagi konkurencyjnej na rynku międzynarodowym. Słowa kluczowe marketing międzykulturowy, internacjonalizacja, strategia marketingowa The globalization of enterprise development perspective. Consideration of cultural conditions in marketing strategy (Summary) Using a global approach many enterprises trying to achieve a competitive advantage. It is not without significance the consideration of cultural conditions in creating a marketing strategy. Ability to define and manage these determinants in planning the expansion of activity in other countries might be an essential skill. Multicultural marketing gives the possibility to maintain balance between a global and international approach. Key words multicultural marketing, internationalization, marketing strategy

Konkurs dla studentów AME Kulinarne Mission Impossible Etap 2

Konkurs dla studentów AME Kulinarne Mission Impossible Etap 2 Konkurs dla studentów AME Kulinarne Mission Impossible Etap 2 Do niedawna uwaga przedsiębiorców (funkcjonujących na rynkach zagranicznych lub zamierzających na nie wejść) skupiała się głównie na czynnikach

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne Podstawy Marketingu Marketing zagadnienia wstępne Definicje marketingu: Marketing to zyskowne zaspokajanie potrzeb konsumentów /Kotler 1994/. Marketing to kombinacja czynników, które należy brać pod uwagę

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Ekspansja firm na rynki zagraniczne Strategie umiędzynarodowienia przedsiębiorstw Magdalena Grochal-Brejdak Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 22 października 2012 1 2 1 Czym

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Plan dydaktyczny EKONOMIKA. Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20. Rok szkolny... WYNIK FINANSOWY, SYSTEM FINANSOWY PODMIOTU GOSPODARCZEGO CD.

Plan dydaktyczny EKONOMIKA. Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20. Rok szkolny... WYNIK FINANSOWY, SYSTEM FINANSOWY PODMIOTU GOSPODARCZEGO CD. Plan dydaktyczny EKONOMIKA Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20 Rok szkolny... Lp. Temat zajęć Uczeń zna, wie, rozumie Przewidywane osiągnięcia ucznia Uczeń potrafi Uwagi 1 Zapoznanie z programem

Bardziej szczegółowo

Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne

Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne Psychologiczne podstawy marketingu.02.06.2014 Małgorzata Badowska Katarzyna Maleńczyk Aleksandra Tomala Spis treści 1. Definicje 2. Istota pozycjonowania

Bardziej szczegółowo

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena to pieniądze lub inne środki wymienialne na własność lub użytkowanie produktu lub usługi Dla konsumenta cena to wyznacznik wartości

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Zarządzanie pytania podstawowe 1. Funkcje zarządzania 2. Otoczenie organizacji

Bardziej szczegółowo

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Ze wstępu do książki Reklama to nieodłączny element naszego życia codziennego - jest obecna wszędzie (na ulicy, w pracy, w szkole, w

Bardziej szczegółowo

Marketing. Istota, segmentacja, rynek docelowy, pozycjonowanie, marketing-mix. mgr Adrianna Jednoralska Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego

Marketing. Istota, segmentacja, rynek docelowy, pozycjonowanie, marketing-mix. mgr Adrianna Jednoralska Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego Marketing Istota, segmentacja, rynek docelowy, pozycjonowanie, marketing-mix Marketing jako nieodłączny element sposobu funkcjonowania organizacji Współcześnie klient stawiany jest na pierwszym miejscu,

Bardziej szczegółowo

Otoczenie organizacji

Otoczenie organizacji Otoczenie organizacji Rodzaje otoczenia przedsiębiorstwa: makrootoczenie mezootoczenie otoczenie konkurencyjne Makrootoczenie jest to zespół warunków funkcjonowania przedsiębiorstwa wynikający z tego,

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek pok. 1018 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Proces budowania strategii. Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego

Proces budowania strategii. Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Proces budowania strategii Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Strategia nie jest badaniem obecnej sytuacji, ale ćwiczeniem polegającym na wyobrażaniu

Bardziej szczegółowo

PRODUKT W MARKETINGU MIX

PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT Towar, usługa lub pomysł zawierający określony zestaw materialnych i niematerialnych cech, które zaspakajają potrzeby klientów, otrzymywany w zamian za pieniądze lub inną

Bardziej szczegółowo

group Brief Marketingowy

group Brief Marketingowy 2 1. Sytuacja 1.1 Wyzwanie 1.1.1. Na czym polega wyzwanie dla marki/oferty Firmy w Polsce? 1.1.2. Z czego wynika? wg Firmy 1.1.3. Na jakiej podstawie zostało zdefiniowane? badania; doświadczenie; wyniki

Bardziej szczegółowo

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU SEGMENTACJA SEGMENTACJA...... to proces podziału rynku na podstawie określonych kryteriów na względnie homogeniczne rynki cząstkowe (względnie jednorodne grupy konsumentów) nazywane SEGMENTAMI, które wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia nr 11. mgr Jolanta Tkaczyk

Ćwiczenia nr 11. mgr Jolanta Tkaczyk Ćwiczenia nr 11 mgr Jolanta Tkaczyk Segmentacja Segmentacja to podział rynku na jednorodne grupy z punktu widzenia reakcji konsumentów na produkt marketingowy Segmentacja umożliwia dostosowanie oferty

Bardziej szczegółowo

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Paweł Zemła Członek Zarządu Equity Investments S.A. Wprowadzenie Strategie nastawione na

Bardziej szczegółowo

Spis treści WSTĘP... 11

Spis treści WSTĘP... 11 Spis treści WSTĘP... 11 Magdalena Mazurczak Korporacje transnarodowe w dobie procesów globalizacji...15 1.1. Współczesne procesy globalizacji gospodarki światowej...15 1.1.1. Pojęcie i definicje procesów

Bardziej szczegółowo

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17 Spis treści SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15 WPROWADZENIE str. 17 Na drodze do nauki marketingu str. 17 Podróż marketingowa: tworzenie wartości dla klienta i pozyskiwanie

Bardziej szczegółowo

Pozycjonowanie a strategiczne planowanie marketingowe

Pozycjonowanie a strategiczne planowanie marketingowe Pozycjonowanie a strategiczne planowanie marketingowe Strategiczne planowanie marketingowe jest częścią ogólnego strategicznego planowania w. Istnieje ścisły związek między procesem planowania strategicznego

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19 Spis treści Wstęp...13 CZĘŚĆ I. MODEL FUNKCJONOWANIA MARKETINGU Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie....19 1.1. Koncepcja modelu funkcjonowania marketingu........ 19 1.2.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy W jaki sposób firmy tworzą strategie? Prof. nadzw. dr hab. Justyna Światowiec-Szczepańska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 19 listopada 2015 r. Dr Tomaszie Projektami

Bardziej szczegółowo

Marcin Drela Krzysztof Frączek Dorota Frej Ewelina Godos

Marcin Drela Krzysztof Frączek Dorota Frej Ewelina Godos Marcin Drela Krzysztof Frączek Dorota Frej Ewelina Godos Spis Treści 1. Strategia marketingowa 2. Rodzaje strategii marketingowych 3. Uwarunkowania wewnętrzne zachowań konsumentów 4. Psychologiczne uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński 2012 Marketing produktu ekologicznego dr Marek Jabłoński Od kilku lat ekologia przestaje mieć znaczenie ideologiczne, w zamian za to nabiera wymiaru praktycznego i inżynierskiego. Większość firm na świecie,

Bardziej szczegółowo

POŚREDNICTWO W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM

POŚREDNICTWO W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM POŚREDNICTWO W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM SEKRETEM BIZNESU JEST WIEDZIEĆ TO, CZEGO NIE WIEDZĄ INNI Arystoteles Onassis SZANOWNI PAŃSTWO, Lubelskie Centrum Consultingu sp. z o. o. powstało w 2009 roku w Lublinie

Bardziej szczegółowo

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców Sprawy organizacyjne Literatura B. Żurawik, W. Żurawik: Marketing usług finansowych, PWN, Warszawa, 2001 M. Pluta-Olearnik: Marketing usług bankowych, PWE, Warszawa, 2001 Marketing na rynku usług finansowych

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, 24 i 24 listopada 2015 r. BADANIA WYDARZEŃ SPORTOWYCH

Gdańsk, 24 i 24 listopada 2015 r. BADANIA WYDARZEŃ SPORTOWYCH Gdańsk, 24 i 24 listopada 2015 r. BADANIA WYDARZEŃ SPORTOWYCH BADANIA WYDARZEŃ SPORTOWYCH SPORT zjawisko społeczne a pozytywne wartości i emocje kojarzone z rywalizacją i satysfakcją sportową są wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU PODSTAWOWE POJĘCIA (1) KLIENT osoba fizyczna lub instytucja występująca w charakterze partnera sprzedawcy w transakcjach kupna-sprzedaży; termin ten może być utożsamiany z

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKETINGOWE: MARKETING MIX

ZARZĄDZANIE MARKETINGOWE: MARKETING MIX Z przyjemnością odpowiemy na wszystkie pytania. Prosimy o kontakt: e-mail: kontakt@mr-db.pl tel. +48 606 356 999 www.mr-db.pl MRDB Szkolenie otwarte ZARZĄDZANIE MARKETINGOWE: MARKETING MIX planowanie i

Bardziej szczegółowo

Marketing-mix. Promocja. Co to promocja? Rola instrumentów promocji. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P

Marketing-mix. Promocja. Co to promocja? Rola instrumentów promocji. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P Marketing-mix Promocja Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P PRODUKT (product) CENA (price) dr Grzegorz Mazurek DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel, Physical

Bardziej szczegółowo

Marketing międzynarodowy. Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl

Marketing międzynarodowy. Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl Marketing międzynarodowy Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl Agenda Analiza szans na rynkach międzynarodowych 3 sposoby wchodzenia na rynek międzynarodowy Marketing mix standaryzacja czy adaptacja 3 sposoby

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ PREZENTACJI: Budowanie marki przedsiębiorstwa poprzez ekoinnowacje. PRELEGENT: Bogdan Kępka

TYTUŁ PREZENTACJI: Budowanie marki przedsiębiorstwa poprzez ekoinnowacje. PRELEGENT: Bogdan Kępka TYTUŁ PREZENTACJI: Budowanie marki przedsiębiorstwa poprzez ekoinnowacje PRELEGENT: Bogdan Kępka Definicja ekoinnowacji Według Ziółkowskiego - innowacje ekologiczne to innowacje złożone z nowych procesów,

Bardziej szczegółowo

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe Ekonomika Transportu każda zorganizowana postać podażowej strony rynku usług przemieszczania, mająca swoją nazwę i oferującą specyficzny produkt - usługę transportową Cechy: odrębność ekonomiczna odrębność

Bardziej szczegółowo

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Opracowanie: Aneta Stosik Nowoczesna organizacja Elastyczna (zdolna do przystosowania się do potrzeb) wg P. Druckera Dynamiczna (Mająca umiejętność

Bardziej szczegółowo

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk Badania Marketingowe Kalina Grzesiuk definicja Badania marketingowe systematyczny i obiektywny proces gromadzenia, przetwarzania oraz prezentacji informacji na potrzeby podejmowania decyzji marketingowych.

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO MARKETINGU W TURYSTYCE I REKREACJI

Spis treści CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO MARKETINGU W TURYSTYCE I REKREACJI WSTĘP Aleksander Panasiuk... 11 CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO MARKETINGU ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY MARKETINGU USŁUG Aleksander Panasiuk. 17 1.1. Istota, zasady i cele marketingu... 17 1.2. Obszary badawcze marketingu

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Marek Kruk, dr

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Marek Kruk, dr SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr / 3 Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

Czym jest. Inbound Marketing?

Czym jest. Inbound Marketing? Czym jest Inbound Marketing? Co to jest Inbound Marketing? Inbound Marketing to skuteczny marketing internetowy służący do promocji biznesu i marki za pośrednictwem Internetu. Jest to strategia marketingowa

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Zarządzanie marką Metkyzacja świata biznesu Marek Kruk Uniwersytet w Białymstoku 10 listopada 2011 r. Jakie to marki? 1 Istota marki Marka nazwa, pojęcie, znak, symbol, forma

Bardziej szczegółowo

FREE ARTICLE. www.research-pmr.com. Najważniejsze kryteria wyboru agencji badawczej w Europie Środkowo-Wschodniej

FREE ARTICLE. www.research-pmr.com. Najważniejsze kryteria wyboru agencji badawczej w Europie Środkowo-Wschodniej FREE ARTICLE Najważniejsze kryteria wyboru agencji badawczej w Europie Środkowo-Wschodniej Luty 2009 Podobnie jak kultury społeczne świata różnią się od siebie, tak też jest w przypadku kultury biznesowej

Bardziej szczegółowo

Marketing Internetowy (cz. 3) - Badania marketingowe - wzorce i procedury segmentacji rynku cz. I

Marketing Internetowy (cz. 3) - Badania marketingowe - wzorce i procedury segmentacji rynku cz. I Marketing Internetowy (cz. 3) - Badania marketingowe - wzorce i procedury segmentacji rynku cz. I Wzorce i procedury segmentacji rynku - wstęp Bez względu na posiadane towary czy usługi należy liczyć się

Bardziej szczegółowo

Kreatywne SOCIAL MEDIA Oferta promocyjna, miesiąc próbny w prezencie!

Kreatywne SOCIAL MEDIA Oferta promocyjna, miesiąc próbny w prezencie! Jedyna tak dopasowana usługa do potrzeb marketingowych w social media. Kreatywne SOCIAL MEDIA Oferta promocyjna, miesiąc próbny w prezencie! Nadanie marce osobowości społecznej w świecie social media Budowa

Bardziej szczegółowo

Etapy przygotowań do przeprowadzenia badań marketingowych. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Etapy przygotowań do przeprowadzenia badań marketingowych. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Etapy przygotowań do przeprowadzenia badań marketingowych 2 Badania marketingowe a funkcje marketingu Analiza otoczenia Analiza klientów Planowanie produktów i usług Planowanie dystrybucji Planowanie

Bardziej szczegółowo

Pomiar i doskonalenie jakości procesów usługowych, metody oceny procesu usługowego- SERIQUAL, CIT, CSI.

Pomiar i doskonalenie jakości procesów usługowych, metody oceny procesu usługowego- SERIQUAL, CIT, CSI. Anna Jurek 133846 Izabela Sokołowska 133991 Gr. Pon. P godz. 15.15 Procesowe Zarządzanie Przedsiębiorstwem- seminarium. Pomiar i doskonalenie jakości procesów usługowych, metody oceny procesu usługowego-

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku Ekonomia II stopień PYTANIA NA OBRONĘ

Bardziej szczegółowo

Strategie wspó³zawodnictwa

Strategie wspó³zawodnictwa Strategie wspó³zawodnictwa W MESE można opracować trzy podstawowe strategie: 1) niskich cen (dużej ilości), 2) wysokich cen, 3) średnich cen. STRATEGIA NISKICH CEN (DUŻEJ ILOŚCI) Strategia ta wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

15 Października 2014. Onet Audience. Nowa jakość dotarcia do konsumenta!

15 Października 2014. Onet Audience. Nowa jakość dotarcia do konsumenta! 15 Października 2014 Onet Audience Nowa jakość dotarcia do konsumenta! Targetowanie źródłem przewagi W Polsce i na świecie marketerzy szukają tego samego Marketerzy i przedstawiciele domów mediowych uważają

Bardziej szczegółowo

Spotkanie B2B Polskie firmy w Unii Europejskiej Szanse, moŝliwości i wyzwania MenadŜer XXI wieku Inauguracja II tury projektu 07. 06.

Spotkanie B2B Polskie firmy w Unii Europejskiej Szanse, moŝliwości i wyzwania MenadŜer XXI wieku Inauguracja II tury projektu 07. 06. II TURA PROJEKTU Spotkanie B2B Polskie firmy w Unii Europejskiej Szanse, moŝliwości i wyzwania MenadŜer XXI wieku Inauguracja II tury projektu 07. 06. 2006 9.15 9.30 Rozpoczęcie Konferencji MenadŜerowie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS

EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS Na bazie symulacji EASY BUSINESS może być prowadzone szkolenie lub cykl szkoleń z tematyki

Bardziej szczegółowo

REKLAMA. Daria Sitek kl.ia

REKLAMA. Daria Sitek kl.ia REKLAMA Daria Sitek kl.ia Reklama informacja połączona z komunikatem perswazyjnym. Zazwyczaj ma na celu skłonienie do nabycia lub korzystania z określonych towarów czy usług, popierania określonych spraw

Bardziej szczegółowo

Definicja i podstawowe pojęcia marketingu. Podstwawy marketingu

Definicja i podstawowe pojęcia marketingu. Podstwawy marketingu Definicja i podstawowe pojęcia marketingu Podstwawy marketingu Założenie naczelne marketingu firma utrzymuje się z klienta Nieco historii Ujęcie klasyczne Ujęcie nowoczesne odpowiednie planowanie, koordynacja

Bardziej szczegółowo

Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams

Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams Grupa Selena Rok założenia: 1992 Siedziba: Polska, Europa Spółka giełdowa: notowana na Warszawskiej

Bardziej szczegółowo

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing http://www.varbak.com/fotografia/olbrzym-zdj%c4%99%c4%87-sie%c4%87-paj%c4%85ka; 15.10.2012 Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing dr Anna Jęczmyk Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

Krótki opis zakresu i wyników biznes planu. Informacja dla kogo i w jakim celu sporządzony został biznes plan 1 strona.

Krótki opis zakresu i wyników biznes planu. Informacja dla kogo i w jakim celu sporządzony został biznes plan 1 strona. BIZNES PLAN/ BIZNES CASE Czas wykonania: 2-4 tygodnie Koszt szacunkowy: w zależności od zakresu, skali projektu, informacji dostarczonych przez zamawiającego Zakres prac: 1. Streszczenie 2. Informacje

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie marką Metkyzacja świata biznesu dr Marek Kruk

Zarządzanie marką Metkyzacja świata biznesu dr Marek Kruk Akademia Młodego Ekonomisty Zarządzanie marką Metkyzacja świata biznesu dr Marek Kruk Uniwersytet w Białymstoku 24 października 2013 r. Jakie to marki? 1 Istota marki Marka nazwa, pojęcie, znak, symbol,

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Wszystkie Semestr: Forma studiów: I stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

zakres usług septemberevents

zakres usług septemberevents zakres usług septemberevents Kompleksowo organizujemy eventy, imprezy i wydarzenia kulturalne. Naszym atutem jest kreatywna praca i profesjonalizm. Nasz team zadba o to, aby Państwa impreza lub wydarzenie

Bardziej szczegółowo

Promocja w marketingu mix

Promocja w marketingu mix Promocja w marketingu mix Promocja Promocja- jest procesem komunikowania się przedsiębiorstwa z rynkiem i obejmuje zespół środków, za pomocą których przedsiębiorstwo przekazuje na rynek informacje charakteryzujące

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie

Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie Kiedy przeciętna firmazaczyna interesować się szczegółową rentownością swoich produktów Przychody Koszty Szukanie problemów w innych

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola marketingu we współczesnym świecie. Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola marketingu we współczesnym świecie. Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rola marketingu we współczesnym świecie Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 7. maja 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Podstawy decyzji marketingowych. Marketing - studia zaoczne

Podstawy decyzji marketingowych. Marketing - studia zaoczne Podstawy decyzji marketingowych Marketing - studia zaoczne 1 Określenie biznesu Revlon PKP Telewizja Polska SA PWN W kategoriach produktu produkujemy kosmetyki prowadzimy linie kolejowe produkujemy i emitujemy

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Marketing: relacje z klientami Istota dr hab. Justyna Światowiec Szczepańska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 21 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Relacje cen i dochodów

Relacje cen i dochodów Cena - określona wartość wyrażona w pieniądzu, przy której sprzedający i kupujący gotowi są do wymiany towaru, - jedyny instrument marketingu związany bezpośrednio z zyskiem przedsiębiorstwa, - ekwiwalent

Bardziej szczegółowo

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy ZAGADNIENIA Z PRZEDMIOTÓW KIERUNKOWYCH 1. Podstawowe typy i rodzaje przedsiębiorstw turystycznych w Polsce. Zakres ich funkcjonowania. Struktury organizacyjne

Bardziej szczegółowo

Piotr Kaczmarek-Kurczak

Piotr Kaczmarek-Kurczak Jak zdobyć poparcie dla działań innowacyjnych i programów społecznych (ze szczególnym uwzględnieniem obszaru ZDROWIA) poprzez nowoczesną komunikację z otoczeniem Piotr Kaczmarek-Kurczak AGENDA 09:00 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk Wprowadzenie do marketingu mgr Jolanta Tkaczyk Czym marketing nie jest...czyli dwa błędne spojrzenia na marketing marketing to sprzedaż marketing to dział firmy Czym jest rynek? Rynek (ang. market) - ogół

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego OŚ PRIORYTETOWA II RPO WO 2014-2020 KONKURENCYJNA

Bardziej szczegółowo

Audyt Marketingowy Młodej Firmy [RAPORT]

Audyt Marketingowy Młodej Firmy [RAPORT] Wytyczne dotyczące przygotowania raportu z Audytu Marketingowego Młodej Firmy zał. nr 3 do umowy Audyt Marketingowy Młodej Firmy [RAPORT] NAZWA AUDYTOWANEJ FIRMY:.. ADRES:. DATA PRZEKAZANIA PRZEPROWADZENIA

Bardziej szczegółowo

Interaktywne formy promocji & reklamy. Trzeba działać aby rzeczy się stawały, a nie czekać aż się staną

Interaktywne formy promocji & reklamy. Trzeba działać aby rzeczy się stawały, a nie czekać aż się staną Interaktywne formy promocji & reklamy Trzeba działać aby rzeczy się stawały, a nie czekać aż się staną 1 Agenda Kim jesteśmy O epromer Interaktywny epr Czym się zajmujemy Model współpracy Nasze doświadczenie

Bardziej szczegółowo

Działania marketingowe

Działania marketingowe Działania marketingowe Czyli jak sprzedać produkt Urszula Kazalska 1 Marketing Nazwa- od słowa market- rynek. Czyli marketing związany jest z wszelkiego rodzaju interakcjami jakie zachodzą pomiędzy kupującymi

Bardziej szczegółowo

MARKETING MIX. OPRACOWAŁA mgr Małgorzata Kapela. Biała Podlaska 2006-01-18

MARKETING MIX. OPRACOWAŁA mgr Małgorzata Kapela. Biała Podlaska 2006-01-18 MARKETING MIX OPRACOWAŁA mgr Małgorzata Kapela Biała Podlaska 2006-01-18 Marketing mix jest jednym z najważniejszych pojęć marketingu. Określa sposób rozplanowania budżetu, tworzy podstawy strategii planu

Bardziej szczegółowo

MARKETING BANKOWY NA SERWISACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH MEDIA DLA CZŁOWIEKA CZY CZŁOWIEK DLA MEDIÓW

MARKETING BANKOWY NA SERWISACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH MEDIA DLA CZŁOWIEKA CZY CZŁOWIEK DLA MEDIÓW MARKETING BANKOWY NA SERWISACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH MEDIA DLA CZŁOWIEKA CZY CZŁOWIEK DLA MEDIÓW Autorzy mgr Natalia Sławińska mgr inż. Jarosław Świdyński Doktoranci Uniwersytetu Warmińsko- Mazurskiego w Olsztynie.

Bardziej szczegółowo

PYTA IA Z ZAKRESU PRZEDMIOTÓW OGÓL YCH I PODSTAWOWYCH

PYTA IA Z ZAKRESU PRZEDMIOTÓW OGÓL YCH I PODSTAWOWYCH PYTA IA Z ZAKRESU PRZEDMIOTÓW OGÓL YCH I PODSTAWOWYCH 1. Zdefiniuj popyt i podaż. Zinterpretuj funkcję popytu i podaży. 2. Zdefiniuj elastyczność cenową i dochodową popytu. Omów ich wskaźniki. 3. Zinterpretuj

Bardziej szczegółowo

OBSŁUGA EKSPORTU POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

OBSŁUGA EKSPORTU POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW OBSŁUGA EKSPORTU POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SEKRETEM BIZNESU JEST WIEDZIEĆ TO, CZEGO NIE WIEDZĄ INNI Arystoteles Onassis SZANOWNI PAŃSTWO, Lubelskie Centrum Consultingu sp. z o. o. powstało w 2009 roku w

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52

Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52 Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52 2 Zamieszczamy podsumowanie analizy rynkowej wraz z aneksem statystycznym, przygotowanej dla Centrów Obsługi Eksportera i Inwestora (COIE),

Bardziej szczegółowo

Ekonomia II stopień ogólnoakademicki stacjonarne Ekonomia menedżerska Katedra Ekonomii i Zarządzania Prof. dr hab. Oleksandr Oksanych.

Ekonomia II stopień ogólnoakademicki stacjonarne Ekonomia menedżerska Katedra Ekonomii i Zarządzania Prof. dr hab. Oleksandr Oksanych. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Z-EKO2-690 Nazwa modułu Marketing Międzynarodowy Nazwa modułu w języku angielskim International Marketing Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 A. USYTUOWANIE

Bardziej szczegółowo

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek Z przyjemnością odpowiemy na wszystkie pytania. Prosimy o kontakt: e-mail: kontakt@mr-db.pl tel. +48 606 356 999 www.mr-db.pl MRDB Szkolenie otwarte: Launch przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17. Iwona Kłóska... 27

Spis treści. Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17. Iwona Kłóska... 27 CZĘŚĆ I Spis treści Zarządzanie zasobami ludzkimi w dobie kryzysu Rozdział 1 STYMULOWANIE I ZARZĄDZANIE WITALNYM POTENCJAŁEM ZASOBÓW LUDZKICH W ORGANIZACJI Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17 1. Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Marketing. Marketing-mix. Cena w marketingu. Wykład V. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P. dr Grzegorz Mazurek.

Marketing. Marketing-mix. Cena w marketingu. Wykład V. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P. dr Grzegorz Mazurek. Marketing Wykład V dr Grzegorz Mazurek Marketing-mix Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P PRODUKT (product) CENA (price) DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II TEMATYKI SEMINARIÓW Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II Zapisy na seminarium: 18 lutego w godz. 13:15 Proponowane tematy (obszary) prac licencjackich: Prof. nadzw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE MARKI W PROMOCJI TURYSTYCZNEJ POLSKI. Jawor, 17 września 2011

ZNACZENIE MARKI W PROMOCJI TURYSTYCZNEJ POLSKI. Jawor, 17 września 2011 ZNACZENIE MARKI W PROMOCJI TURYSTYCZNEJ POLSKI Jawor, 17 września 2011 Marka jako pojęcie nazwa pojęcie znak symbol rysunek Kombinacja cech materialnych (funkcjonalnych) i niematerialnych, generowanych

Bardziej szczegółowo

Specyfika i zasady przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych fakultatywnych

Specyfika i zasady przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych fakultatywnych Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Działanie 8.1 Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej Specyfika i zasady przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych

Bardziej szczegółowo

Pojęcie i istota marki

Pojęcie i istota marki Pojęcie i istota marki Marka to nazwa, symbol (znak graficzny) lub ich kombinacja stworzona w celu identyfikacji dóbr i usług sprzedawcy i wyróżnienia ich spośród produktów konkurencyjnych Znaczenie marki

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności Zarządzanie łańcuchami dostaw żywności w Polsce. Kierunki zmian. Wacław Szymanowski Książka jest pierwszą na naszym rynku monografią poświęconą funkcjonowaniu łańcuchów dostaw na rynku żywności w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko www.zysko.pl

Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko www.zysko.pl Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko www.zysko.pl Pojęcie i cechy kultury masowej Wzory socjokulturowe cielesności i sprawności fizycznej Wzory lansowane przez mass media a wzory realizowane Kultura masowa

Bardziej szczegółowo

Konsument. na rynku usług. Grażyna Rosa. Redakcja naukowa. Wydawnictwo C.H.Beck

Konsument. na rynku usług. Grażyna Rosa. Redakcja naukowa. Wydawnictwo C.H.Beck Konsument na rynku usług Redakcja naukowa Grażyna Rosa Wydawnictwo C.H.Beck KONSUMENT NA RYNKU USŁUG Autorzy Anna Bera Urszula Chrąchol-Barczyk Magdalena Małachowska Łukasz Marzantowicz Beata Meyer Izabela

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

Jak żyć wartościami w rozwijającej się organizacjiwdrożenie. Grupa Raben

Jak żyć wartościami w rozwijającej się organizacjiwdrożenie. Grupa Raben Jak żyć wartościami w rozwijającej się organizacjiwdrożenie wartości w Grupie Raben Alina Dembińska Grupa Raben Krzysztof Pimpicki 4 Results Czym zajmuje się Grupa Raben? Grupa Raben Doświadczenie - 75

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Wprowadzenie istota zarządzania wiedzą Wiedza i informacja, ich jakość i aktualność stają się

Bardziej szczegółowo

Elementy budujące zaufanie pomiędzy Sprzedawcą a Klientem

Elementy budujące zaufanie pomiędzy Sprzedawcą a Klientem Elementy budujące zaufanie pomiędzy Sprzedawcą a Klientem Wszystkie prawa zastrzeżone Na celowniku sprzedawcy muszą znaleźć się cele biznesowe klienta, a jego działania muszą koncentrować się wokół tego,

Bardziej szczegółowo

Metody sprzedaży. dr Beata Bajcar

Metody sprzedaży. dr Beata Bajcar Metody sprzedaży dr Beata Bajcar Metody sprzedaży Wykład 1 Literatura Solomon, M.R. (2006) Zachowania i zwyczaje konsumentów, Gliwice: Wydawnictwo Helion. Antonides, G., Van Raaij, W.F. (2003). Zachowanie

Bardziej szczegółowo

BRAND TRACKER. Przykładowe wyniki badania wizerunku marki sieci sklepów obuwniczych. Inquiry sp. z o.o.

BRAND TRACKER. Przykładowe wyniki badania wizerunku marki sieci sklepów obuwniczych. Inquiry sp. z o.o. BRAND TRACKER Przykładowe wyniki badania wizerunku marki sieci sklepów obuwniczych Inquiry sp. z o.o. O INQUIRY Od ponad 10 lat prowadzimy badania konsumenckie dla sieci detalicznych i centrów handlowych.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czym jest marketing? Marka. Podstawowe narzędzia marketingowe. Marketing-Mix dr Mirosława Malinowska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 27 kwietnia 2015 r. Pytania na

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo