POLSKI RYNEK FINANSOWY W OBLICZU KRYZYSU FINANSOWEGO W LATACH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POLSKI RYNEK FINANSOWY W OBLICZU KRYZYSU FINANSOWEGO W LATACH 2008-2009"

Transkrypt

1 POLSKI RYNEK FINANSOWY W OBLICZU KRYZYSU FINANSOWEGO W LATACH Warszawa, maj 2010 Urząd Komisji Nadzoru Finansowego

2

3 Następstwa upadku banku inwestycyjnego Lehman Brothers zgodnie określa się jako najpowaŝniejszy globalny kryzys finansowy po II wojnie światowej. Choć kryzys ten dotknął równieŝ rynek polski, nie doszło w naszym kraju do zdarzeń, które wymagałyby zaangaŝowania środków publicznych. Czy był to wyłącznie przypadek, odmienność polskiego rynku finansowego czy teŝ wynik szeregu działań podjętych przez instytucje państwowe w Polsce? Celem tego raportu jest próba odpowiedzi na to pytanie. Z tego powodu dokonana została diagnoza oraz ocena skuteczności podjętych środków przez najistotniejsze instytucje dla polskiego rynku finansowego Narodowy Bank Polski, Ministerstwo Finansów oraz Komisję Nadzoru Finansowego i jej Urząd. Działania tych instytucji ułoŝyły się w trzy linie inicjatyw, w ramach których opracowany został pakiet uzupełniających się środków przeciwdziałających kryzysowi. Choć nie wszystkie z nich wypełniły swoją pierwotną rolę, wpłynęły one pozytywnie na uspokojenie sytuacji na rynku. Podstawowe wnioski, jakie wynikają z tych działań: 1. Polski system finansowy cechuje autonomia, która przejawia się w ostroŝności w podejmowaniu ryzyka oraz odporności na zewnętrzne szoki. 2. Inicjatywy polskich instytucji państwowych przyczyniły się do utrzymania stabilności systemu finansowego. 3. Kluczowe było zabezpieczenie przez UKNF płynności dla sektora bankowego i ubezpieczeniowego oraz wzmocnienie ich pozycji kapitałowej. 4. Skuteczność powyŝszych działań przełoŝyła się na niŝszy, niŝ oczekiwany popyt na instrumenty oferowane przez NBP (np. operacje repo, swapy walutowe, kredyt lombardowy). W przypadku kilku instytucji finansowych dostęp do tych instrumentów był jednak istotny. 5. Przygotowany przez MF mechanizm wsparcia instytucji finansowych i ich rekapitalizacji stanowił zabezpieczenie się na wypadek sytuacji zagroŝenia dla polskiego rynku finansowego. Podobną, stabilizującą rolę odegrało zwiększenie wysokości gwarancji dla depozytów bankowych w Polsce. 6. Czynnikiem usprawniającym współpracę pomiędzy NBP, MF i KNF było powstanie Komitetu Stabilności Finansowej. Wcześniej przepływ informacji w trybie niejawnym pomiędzy tymi instytucjami był utrudniony. Brak teŝ było odpowiednich instytucjonalnych ram współpracy.

4 Departament Analiz Rynkowych 7. Ze względu na dostępne instrumenty nadzorcze forma prawna zaangaŝowania podmiotów zagranicznych w aktywa polskiego sektora bankowego miała istotne znaczenie. Niewielki udział oddziałów zagranicznych instytucji kredytowych w Polsce pozwolił bowiem na lepsze monitorowanie rynku i szybszą reakcję w razie dostrzeganych zagroŝeń. 8. W trakcie kryzysu pojawiły się teŝ kwestie, które były wyolbrzymiane przez uczestników rynku. W Polsce taką kwestią były opcje walutowe, choć rozmiar niezabezpieczonych pozycji o charakterze spekulacyjnym, lub zabezpieczonych tylko częściowo, był niewielki. KaŜdy kryzys przebiega nieco inaczej, ale niektóre kwestie pozostają niezmienne. Jedną z nich jest sposób komunikacji. Spójna polityka informacyjna jest jednym z filarów zarządzania i minimalizowania skutków kryzysowych. W przyszłości tę rolę moŝe w większym zakresie wypełniać Komitet Stabilności Finansowej. Ponadto kompetencje oraz instrumenty nadzorcze, które zostały juŝ wykorzystane w ramach działań interwencyjnych powinny pozostać w dyspozycji instytucji państwowych odpowiedzialnych za stabilność krajowego rynku finansowego. Kryzys pokazał jednak konieczność wprowadzania nowych instrumentów do sfery regulacyjnej. Jako przykład moŝna podać potrzebę rozwaŝenia nałoŝenia obowiązku dodatkowej składki na Bankowy Fundusz Gwarancyjny od depozytów gromadzonych w Polsce przez oddziały zagranicznych instytucji kredytowych na okoliczność niewypłacalności macierzystego gwaranta. W celu ograniczenia ryzyka wystąpienia kryzysu zaufania na krajowym rynku naleŝy równieŝ rozwaŝyć wprowadzenie zmian w jego funkcjonowaniu polegających na wykorzystaniu mechanizmu centralnej izby rozliczeniowej dla niektórych typów transakcji międzybankowych. Konieczne wydaje się teŝ wprowadzenie zachęt o charakterze fiskalnym, które ułatwią polskim bankom pozyskanie stabilnych źródeł finansowania w drodze emisji długoterminowych instrumentów dłuŝnych. W związku z trwającą reformą nadzoru finansowego w Unii Europejskiej niezwykle istotne jest w chwili obecnej współdziałanie instytucji państwowych w celu wypracowania takiego modelu, który nie będzie zagraŝał stabilności polskiego systemu finansowego w przyszłości. Chodzi tu przede wszystkim o moŝliwość zachowania uprawnienia do ostatecznego decydowania o wymaganym poziomie kapitałów w instytucjach nadzorowanych przez krajowego nadzorcę. Utrata tej kompetencji utrudni przeciwdziałanie podobnym kryzysom w przyszłości. Stabilność polskiego rynku finansowego, która została potwierdzona w trakcie kryzysu, jest bowiem efektem wieloletniej konserwatywnej polityki nadzorczej przejawiającej się egzekwowaniem odpowiedniej ilości i jakości kapitałów instytucji finansowych. Wartością, jaką udało się w Polsce zbudować jest nadzór prowadzący dialog z rynkiem, ale jednocześnie sprzeciwiający się postulatom poluzowania standardów działania i zwiększenia rentowności krajowych instytucji finansowych kosztem bezpieczeństwa. 4

5 Polski rynek finansowy w obliczu kryzysu w latach SPIS TREŚCI 1. POLSKA W OBLICZU KRYZYSU Kanały transmisji kryzysu Zadania instytucji państwowych oraz obszary działań interwencyjnych Inicjatywy instytucji państwowych PŁYNNOŚĆ Ograniczanie tempa przyrostu kredytów walutowych Uchwała płynnościowa Monitorowanie transakcji wewnątrzgrupowych Limity koncentracji dla banków Dywersyfikacja lokat zakładów ubezpieczeń Pakiet zaufania Konkluzje WZMOCNIENIE BAZY KAPITAŁOWEJ Zatrzymanie zysku za rok Struktura kapitałowa poŝyczki podporządkowane Struktura kapitałowa obligacje zamienne i długoterminowe Pakt na rzecz rozwoju akcji kredytowej PRZYWRACANIE KLIMATU ZAUFANIA Podniesienie poziomu gwarancji depozytów Komitet Stabilności Finansowej Plan stabilności i rozwoju Spotkania u Prezydenta RP Raporty NBP dotyczące stabilności systemu bankowego Opcje walutowe Konkluzje SYTUACJA KRAJOWYCH BANKÓW WCHODZĄCYCH W SKŁAD MIĘDZYNARODOWYCH GRUP FINANSOWYCH Ocena relacji w ramach grup finansowych w czasie kryzysu Oddziały instytucji kredytowych...50 ANEKS OBRAZ POLSKIEGO RYNKU FINANSOWEGO W CZASIE KRYZYSU Sektor bankowy...53 Sektor ubezpieczeń...69 Rynek kapitałowy...83 Rynek emerytalny

6

7 1. POLSKA W OBLICZU KRYZYSU W drugiej połowie 2008 r. rynek finansowy na świecie został dotknięty głębokim kryzysem, odczuwalnym równieŝ w Polsce. W sytuacji szczególnego zagroŝenia znalazły się instytucje kredytowe. Dlatego w wielu krajach świata część z nich otrzymała wsparcie ze środków publicznych 1. W reakcji na pojawiające się na świecie zjawiska kryzysowe polskie instytucje państwowe (Komisja Nadzoru Finansowego oraz jej Urząd, Narodowy Bank Polski, Ministerstwo Finansów) podjęły szereg działań zmierzających do podtrzymania stabilności polskiego systemu finansowego. Inicjatywy te w pierwszej kolejności zabezpieczały płynność polskich banków. Miały one takŝe na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu bazy kapitałowej krajowych instytucji finansowych. W efekcie podjętych w czasie kryzysu inicjatyw stabilność krajowego systemu finansowego została zachowana. W Polsce nie zaszła konieczność podejmowania bezpośrednich operacji ratunkowych. W odpowiedzi na światowy kryzys KNF, NBP i MF podjęły działania interwencyjne. W ich rezultacie w Polsce nie zaszła konieczność podejmowania operacji ratunkowych wobec instytucji finansowych. 1.1 Kanały transmisji kryzysu Impuls kryzysowy dotarł do Polski z zewnątrz. W krajowym obrocie gospodarczym nie były obecne zjawiska identyfikowane jako bezpośrednie przyczyny załamywania się funkcjonowania światowego systemu finansowego od połowy 2007 r. 2 hossa na rynku kredytów hipotecznych o niskim standardzie w Stanach Zjednoczonych, powszechne wykorzystywanie sekurytyzacji i derywatów kredytowych do dystrybucji ryzyka 3 i znaczny udział w transakcjach rynkowych wyłączonego spod nadzoru, alternatywnego systemu bankowego (shadow banking system) 4. Od upadku banku inwestycyjnego Lehman Brothers Holdings Inc w dniu 15 września 2008 r. nastąpiło gwałtowne załamanie na rynku międzybankowym (interbank market seizure), które dotarło równieŝ do Polski. Spadek wzajemnego zaufania pomiędzy uczestnikami krajowego rynku został spowodowany m.in. pogłoskami o problemach finansowych inwestorów strategicznych polskich banków 5. Datę 15 września 2008 r. moŝna więc przyjąć jako początek okresu kryzysowego w Polsce. Działania instytucji państwowych z nim związane trwają do chwili W krajowym obrocie gospodarczym nie było zjawisk stanowiących bezpośrednie przyczyny kryzysu Zaufanie na światowym rynku finansowym zostało poderwane w następstwie upadku Lehman Brothers 1 Zgodnie z danymi Komisji Europejskiej łączna kwota pomocy publicznej faktycznie wypłaconej przez państwa członkowskie podmiotom bankowym wyniosła 4,5% unijnego PKB. Źródło: 2 Objawy kryzysu płynności zaznaczyły się jednak w niektórych segmentach globalnego rynku pienięŝnego juŝ w roku Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Global Financial Stability Report, październik T. Geithner, Reducing Systemic Risk in a Dynamic Financial System, wykład dla Economic Club of New York, 9 czerwca Źródło: 5 KNF, Raport o sytuacji banków w 2008 roku, Warszawa 2009.

8 Departament Analiz Rynkowych obecnej, choć z punktu widzenia stabilności krajowego rynku finansowego oznaki powrotu do normalnego funkcjonowania widać juŝ od roku Nie wszystkie zjawiska kryzysowe ustąpiły Główne kanały transmisji kryzysu do Polski to kryzys zaufania, zmiany cen na rynkach oraz efekty w sferze realnej NaleŜy przy tym zaznaczyć, Ŝe nie wszystkie elementy waŝne dla krajowych uczestników rynku, np. płynność na rynku międzybankowych depozytów o terminie zapadalności powyŝej 1 miesiąca powróciły do stanu sprzed kryzysu. Analiza kanałów transmisji kryzysu na rynek krajowy wskazuje, Ŝe moŝna je podzielić ze względu na charakter oraz szybkość działania na następujące trzy główne grupy efektów: kryzys zaufania i w konsekwencji zamroŝenie funkcjonowania rynków międzybankowych (market seizure), znaczące i gwałtowne zmiany cen na rynkach finansowych, w tym cen akcji, oraz znaczące osłabienie kursów walut krajów rozwijających się w relacji do walut krajów rozwiniętych (market dislocation), efekty w strefie realnej (spillover effects) Kryzys zaufania/zamroŝenie rynków Od upadku Lehman Brothers nastąpił spadek aktywności na rynku depozytów międzybankowych W następstwie bankructwa Lehman Brothers Holdings Inc. światowy rynek międzybankowy praktycznie zamarł. W obliczu załamania się wzajemnego zaufania banki wolały utrzymywać zwiększone stany rezerw gotówkowych niŝ udzielać poŝyczek innym uczestnikom rynku, nawet po stawkach o wiele wyŝszych niŝ poprzednio. Spadek aktywności rynku pienięŝnego najbardziej odczuły te banki, których struktura finansowania była w znacznym stopniu oparta na depozytach instytucji finansowych 6. Wykres 1. Przeciętna róŝnica pomiędzy rynkowymi ofertami przyjęcia i udzielenia trzymiesięcznych depozytów na krajowym rynku międzybankowym punkty bazowe (0.01%) wrz 07 gru 07 mar 08 cze 08 wrz 08 gru 08 mar 09 cze 09 wrz 09 gru 09 Wykres oparty na faktycznych ofertach ( kwotowaniach ) na rynkunku międzybankowym ogłaszanych przez przez jego uczestników. Nie jest to róŝnica tóp stóp referencyjnych WIBOR i WIBID. Źródło: Bloomber 6 Zob. przypadek Northern Rock plc. opisywany w sekcji 4.1. tego raportu. 8

9 Polski rynek finansowy w obliczu kryzysu w latach W okresach perturbacji mających miejsce wcześniej na światowym rynku pienięŝnym (np. w marcu 2008 r. 7 ) funkcjonowanie krajowego rynku międzybankowego nie ulegało znaczącym zakłóceniom i zachowywał on swoją autonomię. Jednak we wrześniu 2008 r. w Polsce, podobnie jak w innych krajach na świecie, odnotowano skokowy spadek aktywności rynkowej. W przypadku większości krajowych banków zdolność do pozyskania finansowania na rynku międzybankowym została w znacznym stopniu ograniczona, z wyjątkiem niewielkich kwot na krótkie okresy 8, pomimo strukturalnej nadpłynności krajowego rynku bankowego 9. ZamroŜenie rynku międzybankowego we wrześniu 2008 r. wystąpiło równieŝ w Polsce Wykres 2. RóŜnica pomiędzy średnim oprocentowaniem nowych lokat klientów w polskich bankach i stopą referencyjną NBP 2,5 2,0 1,5 1,0 punkty proc. 0,5 0,0-0,5-1,0-1,5-2,0 sty 05 wrz 05 kwi 06 lis 06 cze 07 lut 08 wrz 08 kwi 09 lis 09 lip 10 Do 2008 r. przeciętne oprocentowanie lokat podmiotów niefinansowych było niŝsze niŝ stopa referencyjna NBP obowiązująca w chwili zakładania lokaty. Od września 2008 r. oprocentowanie to skokowo wzrosło i stawki utrzymują się powyŝej stopy referencyjnej. Źródło: NBP W poszukiwaniu płynności banki oferowały posiadaczom środków, w tym takŝe deponentom detalicznym, coraz wyŝsze stawki za lokaty. Od września 2008 r. zaostrzyła się konkurencja pomiędzy krajowymi bankami, która przyczyniła się do istotnego zwiększenia kosztów pozyskiwania depozytów zjawisko to zostało zapamiętane jako wojna depozytowa. Konkurencja banków o depozyty detaliczne została zapamiętana jako wojna depozytowa 7 W reakcji na interwencyjne przejęcie banku inwestycyjnego Bear Stearns w Stanach Zjednoczonych na światowym rynku międzybankowym nastąpił skokowy wzrost krótkoterminowych stóp procentowych, w tym na rynku dolarowych poŝyczek jednodniowych o ponad 0,80 punktu procentowego. Źródło: Nie znalazło to jednak przełoŝenia na poziom rynkowych stóp procentowych w Polsce. 8 W czasie kryzysu nadal funkcjonował rynek depozytów jednodniowych. Jednak ze względu na zmniejszenie wzajemnych linii transakcyjnych instrument ten mógł pełnić jedynie ograniczoną rolę w zarządzaniu płynnością przez poszczególne banki. 9 Komunikat KNF z dnia 25 października 2008 r. w sprawie sytuacji na rynku bankowym; NBP, ZałoŜenia polityki pienięŝnej na rok 2010, Warszawa, wrzesień

10 Departament Analiz Rynkowych Spadki cen na rynku finansowym Na całym świecie obserwowano odpływ inwestorów do bezpiecznych aktywów Przecena na giełdzie w Warszawie była podobna do tych na innych rynkach akcji na świecie W czasie kryzysu ceny aktywów i walut postrzeganych jako ryzykowne spadły, zyskały natomiast aktywa tradycyjnie uznawane jako bezpieczne (frank szwajcarski, jen japoński, obligacje rządowe Stanów Zjednoczonych, metale szlachetne). Zmiany cen na rynkach były duŝo bardziej gwałtowne, miały równieŝ większą skalę, niŝ w poprzednich latach. Z punktu widzenia polskiego rynku finansowego najbardziej istotne były wydarzenia na rynku akcji i rynku walutowym. W okresie od czerwca 2008 r. do lutego 2009 r. indeks WIG giełdy w Warszawie obniŝył się o ponad połowę. Podobną w skali przecenę obserwowano równieŝ na innych rynkach akcji na świecie. Wykres 3. Warszawski Indeks Giełdowy WIG paź 06 lut 07 cze 07 paź 07 lut 08 cze 08 wrz 08 sty 09 maj 09 wrz 09 sty 10 maj 10 Źródło: GPW System OFE przyczynił się do zamortyzowania spadków cen akcji Czynnikiem, który wpłynął stabilizująco na warszawską giełdę i który odróŝnia polski rynek kapitałowy od innych krajów regionu Europy Środkowo-Wschodniej, jest znaczny udział w obrocie Otwartych Funduszy Emerytalnych (OFE). Popyt netto ze strony OFE przyczynił się do zamortyzowania spadków cen na warszawskiej giełdzie w okresie największej bessy na przełomie lat 2008 i 2009 (wykres 4). 10

11 Polski rynek finansowy w obliczu kryzysu w latach Wykres 4. Porównanie udziału OFE w obrocie giełdowym oraz przebiegu indeksu WIG20 +15% % udział w obrocie na GPW +5% +0% -5% punkty indeksu WIG20-10% % lut 05 lip 05 lis 05 kwi 06 sie 06 sty 07 cze 07 paź 07 mar 08 sie 08 gru 08 maj 09 wrz 09 lut 10 Udział netto systemu OFE w obrotach na GPW (lewa oś) Indeks WIG20 (prawa oś) System OFE jako całość był w czasie kryzysu nabywcą na Giełdzie Papierów Wartościowych. W czasie największej przeceny, na przełomie 2008 i 2009 r., popyt netto ze strony OFE (zrealizowane zlecenia zakupu minus zrealizowane zlecenia sprzedaŝy) stanowił ponad 10% obrotów na giełdzie w Warszawie. Źródło: UKNF Co prawda znaczna deprecjacja złotego od III kw r. złagodziła skutki kryzysu dla sfery realnej, stwarzała ona równocześnie zagroŝenie dla stabilności krajowego rynku finansowego. Efekt spadku wartości polskiej waluty był tym większy, Ŝe nadszedł po latach stopniowego umacniania się złotego i pośród rozpowszechnionego oczekiwania na dalszą aprecjację. Deprecjacja złotego stwarzała zagroŝenie dla stabilności systemu finansowego Wykres 5. Kurs złotego wobec euro (odwrócona skala) EUR/PLN 3,0 3,3 3,5 3,8 4,0 4,3 4,5 4,8 5,0 sty 08 kwi 08 lip 08 wrz 08 gru 08 lut 09 maj 09 sie 09 paź 09 sty 10 kwi 10 Źródło: fixing NBP 11

12 Departament Analiz Rynkowych Źródłem ryzyka było niedopasowanie struktury finansowania polskich banków ZagroŜenie dla krajowych instytucji kredytowych wynikające ze spadku wartości złotego było związane głównie z niedopasowaniem struktury walutowej bilansów niektórych banków zaangaŝowanych na rynku kredytów indeksowanych zmianami kursów walut obcych. Ubocznym efektem deprecjacji było teŝ automatyczne obniŝenie współczynnika wypłacalności tych instytucji w wyniku wzrostu wartości złotowej aktywów walutowych. NaleŜy jednak zaznaczyć, Ŝe bezpośrednia ekspozycja krajowych instytucji finansowych na ryzyko rynkowe (związane z rynkiem walutowym oraz kapitałowym, w tym zwłaszcza z rynkiem derywatów kredytowych) była bardzo ograniczona Efekty w sferze realnej ObniŜenie koniunktury gospodarczej wystąpiło z opóźnieniem wobec kryzysu na rynkach finansowych ZagroŜenie dla jakości aktywów sektora bankowego wynikało z procesów w sferze realnej wywołanych przez kryzys Skutki rozprzestrzenienia się kryzysu na sferę realną miały w przewaŝającej mierze charakter pośredni. Impulsem inicjującym mechanizmy dostosowawcze był spadek popytu zewnętrznego i pogorszenie dostępu do kredytu 11. Efekty te dały o sobie znać z pewnym opóźnieniem wobec wydarzeń na rynkach finansowych, przy czym wyraźne pogorszenie koniunktury gospodarczej odnotowano w pierwszych miesiącach 2009 r. 12 Niekorzystne skutki kryzysu łagodziły konsumpcja oraz dodatni wkład eksportu netto do dynamiki PKB. NaleŜy takŝe zaznaczyć, Ŝe deprecjacja złotego wywarła korzystny wpływ na konkurencyjność podmiotów eksportujących i w ten sposób złagodziła negatywne konsekwencje kryzysu w sferze realnej i wpłynęła stabilizująco na polską gospodarkę 13. W szczególności chodzi tu o wzrost przychodów eksporterów pomimo spadku wolumenu eksportu. Dla stabilności systemu finansowego waŝne były te zjawiska, które poprzez kanał kredytowy wywarły negatywny wpływ na stronę aktywną bilansów banków: Spowolnienie gospodarcze i wzrost bezrobocia groziły pogorszeniem jakości kredytów dla przedsiębiorstw i osób fizycznych. Wzrost w wyniku deprecjacji złotowej wartości kredytów indeksowanych zmianami walut obcych (zwłaszcza kredytów mieszkaniowych) powiększał ryzyko znacznego obniŝenia jakości tych kredytów 14. Problemy niektórych krajowych podmiotów niefinansowych nadmiernie eksponowanych na ryzyko rynkowe (np. wystawcy opcji walutowych sekcja 4.6). 10 KNF, Raport o sytuacji banków w 2008 roku, Warszawa Główne czynniki wpływające na trudniejszy dostęp to surowsza ocena zdolności kredytowej, wyŝsze marŝe i prowizje bankowe oraz wyŝszy poziom zabezpieczeń wymaganych przez banki. 12 NBP, Informacja o kondycji sektora przedsiębiorstw ze szczególnym uwzględnieniem stanu koniunktury w II kwartale 2009 r., Warszawa, lipiec GUS, Statystyczny obraz rynku finansowego podczas światowego kryzysu. Wybrane problemy, Warszawa, luty Efekt ten został jednak zrównowaŝony przez jednoczesną redukcję stóp procentowych na świecie w reakcji na globalne spowolnienie gospodarcze, co obniŝyło wyraŝone w złotych raty kapitałowo-odsetkowe kredytów indeksowanych zmianami kursów walut obcych. 12

13 Polski rynek finansowy w obliczu kryzysu w latach Utrudniony dostęp do kredytu bankowego dla przedsiębiorstw (mający typowy charakter procykliczny), powiązany równieŝ ze spadkiem popytu. Wykres 6. Dynamika kredytów dla przedsiębiorstw w porównaniu z dynamiką polskiego PKB 8% 30% 7% 6% 20% dynamika roczna 5% 4% 3% 10% dynamika roczna 2% 0% 1% 0% Dynamika PKB, lewa skala Dynamika kredytów dla przedsiębiorstw, prawa skala Wartość kredytów dla przedsiębiorstw jest wyraźnie skorelowana z ogólną koniunktura gospodarczą, przy czym zmiany PKB z opóźnieniem przekładają się na dynamikę kredytów. Znaczenie mają czynniki o charakterze zarówno popytowym (czyli leŝące po stronie przedsiębiorstw), jak i podaŝowym (czyli po stronie banków). Choć trudno jest jednoznacznie przypisać wagę obu rodzajom czynników, badania stanu koniunktury pokazują, Ŝe zmniejszenie dynamiki kredytu moŝe wynikać głównie z decyzji samych przedsiębiorstw. Źródło: NBP i GUS -10% NaleŜy przy tym wskazać, Ŝe o ile trudniejszy dostęp do kredytu dla przedsiębiorstw niewątpliwie wpłynął na spadek wartości udzielanych przez banki kredytów, to zapewne większy udział miały tu przyczyny leŝące po stronie przedsiębiorstw (patrz wykres 6). Dostępne dane dotyczące polityki finansowej krajowych przedsiębiorstw w czasie kryzysu 15 wskazują zarówno na zmniejszenie odsetka firm ubiegających się o kredyt (z ok. 38% ogółu badanych firm w II kw r. do ok. 19% w II kw r.) jak teŝ mniejszą liczbę podmiotów planujących wykorzystanie kredytu bankowego do finansowania działalności (spadek z ok. 36% do ok. 25%). Spadek dynamiki kredytu dla przedsiębiorstw w czasie kryzysu był odzwierciedleniem niŝszego popytu ze strony polskich firm 1.2 Zadania instytucji państwowych oraz obszary działań interwencyjnych Rozwój sytuacji kryzysowej na świecie i w Polsce wskazywał na obszary priorytetowe dla działań dla władz państwowych. Nadrzędnym celem było zachowanie stabilności systemu finansowego i minimalizacja kosztów kryzysu w sferze realnej. 15 NBP, Informacja o kondycji sektora przedsiębiorstw, Warszawa publikacja cykliczna. 13

14 Departament Analiz Rynkowych Spółki-matki pełnią waŝną rolę w zapewnieniu kapitału i dostępu do rynków dla krajowych spółek-córek W czasie kryzysu pojawiło się ryzyko utraty wsparcia dla spółek-córek w ramach grup kapitałowych Działania instytucji państwowych uformowały się w trzy linie obrony przed kryzysem: KNF, NBP, MF Znaczna część aktywności była związana z utrzymaniem zdolności do podaŝy kredytu Działania interwencyjne wobec oddziałów banków muszą mieć odmienny charakter W warunkach, jakie panowały na polskim rynku finansowym przed rozpoczęciem kryzysu, jak równieŝ po jego zakończeniu, zagraniczne podmioty dominujące zapewniają swoim krajowym spółkom-córkom dostęp do źródeł finansowania niezbędnego do rozwijania działalności, w szczególności udzielania kredytów bankowych. Z punktu widzenia krajowych podmiotów zaleŝnych relacje wewnątrzgrupowe mogą być więc istotne w zakresie pośrednictwa w dostępie do międzynarodowych rynków finansowych, w tym do instrumentów zarządzania składnikami walutowymi bilansu (patrz 2.6.2). ZamroŜenie krajowego rynku międzybankowego oznaczało konieczność działań interwencyjnych zabezpieczających płynność poszczególnych banków oraz systemu bankowego jako całości (rozdział 2). W przypadku niektórych bankowych spółek-córek pojawiło się równieŝ ryzyko utraty wsparcia ze strony akcjonariuszy zagranicznych, czego efektem mogła być trudność w uzyskaniu dostępu m.in. do transakcji zabezpieczających. W odpowiedzi na postępujący kryzys polskie instytucje państwowe realizowały zadania interwencyjne zgodnie z poniŝszym podziałem ról: UKNF prowadził działania zmierzające do zapewnienia płynności polskim bankom, a w szczególności do zapobieŝenia ewentualnemu odpływowi środków pienięŝnych od spółek-córek do spółek-matek w ramach międzynarodowych grup kapitałowych, a takŝe mające na celu wzmocnienia ich bazy kapitałowej, NBP, prócz standardowych instrumentów realizacji polityki pienięŝnej, wprowadził mechanizmy tymczasowej substytucji rynku, które mogły mieć kluczowe znaczenie gdyby działania wskazane w punkcie nie zapewniły płynności bankom, MF przygotowało instrumenty wsparcia zagroŝonych instytucji finansowych przy wykorzystaniu funduszy publicznych, które mogłyby zostać uŝyte, gdyby uprzednio zastosowane środki stabilizujące okazały się niewystarczające (4.3.2). Oprócz przeciwdziałania problemom o charakterze doraźnym, związanym z zapewnieniem płynności krajowych banków, znaczna część aktywności instytucji państwowych miała na celu utrzymanie dostępu podmiotów gospodarczych do kredytu. Chodzi tu głównie o przedsięwzięcia związane z podtrzymaniem zdolności krajowych banków do pełnienia swojej podstawowej funkcji w gospodarce pośrednictwa finansowego (rozdział 3). NaleŜy przy tym zwrócić uwagę, Ŝe działania interwencyjne wobec instytucji kredytowych działających na polskim rynku w formie oddziału, a nie spółki, muszą z natury rzeczy mieć odmienny charakter. Dotyczy to równieŝ skuteczności tych działań (5.2). Kluczowe dla stabilności systemu było jednocześnie utrzymanie społecznego zaufania do systemu finansowego i jego poszczególnych instytucji. Docierające bowiem za pośrednictwem mediów informacje o sytuacji na 14

15 Polski rynek finansowy w obliczu kryzysu w latach międzynarodowych rynkach finansowych rodziły ryzyko utraty zaufania społecznego do banków o dominującym akcjonariacie zagranicznym oraz do stabilności systemu jako całości. Odpowiedzią na to był szereg inicjatyw (komunikatów, raportów, zapowiedzi działań ustawodawczych itd.), których celem było utrzymanie społecznego zaufania i zapewnienie poczucia bezpieczeństwa deponentów (rozdział 4). Intencją inicjatyw na forum publicznym było utrzymanie społecznego zaufania do krajowego systemu finansowego 1.3 Inicjatywy instytucji państwowych PoniŜsza lista zawiera działania Komisji Nadzoru Finansowego i jej Urzędu, Narodowego Banku Polskiego oraz Ministerstwa Finansów, istotne ze względu na przebieg kryzysu finansowego na krajowym rynku, które omawiamy w tym raporcie: KNF i jej Urząd: ograniczenie dynamiki portfela kredytów indeksowanych w walutach obcych (2.1), przyjęcie uchwały płynnościowej (2.2), monitorowanie transakcji wewnątrzgrupowych (2.3), zaostrzenie limitów koncentracji dla banków (2.4), ograniczanie ryzyka koncentracji lokat zakładów ubezpieczeń (2.5), zatrzymanie zysku w bankach (i równieŝ selektywnie w zakładach ubezpieczeń 3.1), ograniczenie roli poŝyczek podporządkowanych w kapitałach banków (3.2), wprowadzenie mechanizmu zaliczania obligacji do kapitałów banków (3.3), oszacowanie łącznej pozycji i wyceny opcji (4.6.2), zaostrzenie rekomendacji dla banków wykorzystujących instrumenty pochodne (4.6.3) Narodowy Bank Polski: Wprowadzenie w Ŝycie Pakietu zaufania - operacje repo (2.6.1), - swapy walutowe (2.6.2), - ułatwienia w dostępie do kredytu lombardowego (2.6.3), - wcześniejszy wykup własnych obligacji (2.6.3), - zmniejszenie stopy rezerwy obowiązkowej (2.6.3), Wprowadzenie w Ŝycie Paktu na rzecz rozwoju akcji kredytowej - kredyt dyskontowy (3.4.1), Opracowanie raportów dotyczących stabilności systemu bankowego (4.5). Inicjatywy podjęte przez KNF i jej Urząd pierwsza linia działań Inicjatywy podjęte przez NBP druga linia działań 15

16 Departament Analiz Rynkowych Inicjatywy podjęte przez MF trzecia linia działań Ministerstwo Finansów: Ogłoszenie Planu stabilności i rozwoju - poniesienie poziomu gwarancji depozytów bankowych (4.1), - stworzenie mechanizmu wsparcia instytucji finansowych (4.3.1), - wprowadzenie mechanizmu rekapitalizacji zagroŝonych instytucji finansowych (4.3.2), - rozszerzenie systemu gwarancji rządowych (4.3.3). 16

17 Polski rynek finansowy w obliczu kryzysu w latach PŁYNNOŚĆ Ze względu na zasięg i głębokość spadku aktywności na międzybankowym rynku pienięŝnym najwaŝniejszym zadaniem instytucji państwowych było zapewnienie dostępu krajowych podmiotów do źródeł finansowania w złotym i w walutach obcych, a w związku z tym równieŝ przeciwdziałanie niekorzystnym tendencjom w kształtowaniu struktury walutowej bilansów krajowych banków. Działania interwencyjne dotyczyły zarówno strony pasywnej jak i aktywnej bilansów banków 2.1 Ograniczanie tempa przyrostu kredytów walutowych Znaczny udział aktywów walutowych 16 wymaga odpowiedniej struktury finansowania, która w przypadku polskich banków opiera się na walutowych pasywach pozyskiwanych od podmiotów dominujących oraz instrumentach rynku międzybankowego, w szczególności swapach walutowych. Efektywność obowiązujących od 2006 r. regulacji nadzorczych 17, będących odpowiedzią na rosnące niedopasowanie struktury walutowej finansowania krajowego systemu bankowego i zmierzających do ograniczenia podaŝy kredytów walutowych, okazała się ograniczona w ciągu dwóch lat od lipca 2006 r. saldo kredytów denominowanych w walutach obcych wzrosło o 83% 18. ZamroŜenie transakcji rynkowych we wrześniu 2008 r. znalazło bezpośrednie przełoŝenie na warunki funkcjonowania krajowych instytucji kredytowych i prowadzoną przez nie politykę kredytową. Po okresie wysokiego tempa przyrostu salda kredytów walutowych 19 od I kw r. zaznaczył się gwałtowny spadek dynamiki tych kredytów (patrz wykres 7). WiąŜe się to ze spadkiem zaufania i zmniejszeniem apetytu banków na ryzyko 20. W rezultacie polityka banków w tamtym okresie cechowała się wyraźnym ograniczaniem akcji kredytowej w walutach innych niŝ złoty. Sektor bankowy nadal dysponował wystarczającą płynnością w walucie krajowej do kontynuowania akcji kredytowej. Aktywa walutowe polskich banków wymagają właściwej struktury finansowania Spadek tempa przyrostu kredytów walutowych w I kw w wyniku utrudnionego dostępu do finansowania 16 Udział aktywów denominowanych lub indeksowanych kursami walut obcych w zagregowanym bilansie polskiego sektora bankowego wynosił 25,8% na koniec 2009 r. 17 Rekomendacja S dotycząca dobrych praktyk w zakresie ekspozycji kredytowych zabezpieczonych hipotecznie, 2006 r. Rekomendacja ta obowiązuje od lipca 2006 r. Rekomendacja S(II), która weszła w Ŝycie od lipca 2009 r., wprowadziła dodatkowe zalecenia zwiększające poziom ochrony klientów. 18 Po uwzględnieniu wpływu zmian kursowych (dane NBP). 19 Średnioroczna dynamika udzielania kredytów walutowych wyniosła 32,2% w latach (dane KNF). 20 Niektórzy eksperci wskazywali takŝe na centralizację decyzji kredytowych w ramach grup kapitałowych jako jeden z czynników wpływający na dynamikę kredytu w Polsce w czasie kryzysu (S. Kawalec, Gazeta Wyborcza, ). 17

18 Departament Analiz Rynkowych Decyzją UKNF niektóre banki wstrzymały udzielanie kredytów walutowych W tym stanie rzeczy UKNF nakazał wstrzymanie udzielania nowych kredytów tego typu przez banki, których struktura finansowania w walutach obcych została uznana za obarczoną nadmiernym ryzykiem 21. Wykres 7. Kwartalne zmiany wartości udzielonych kredytów po wyeliminowaniu efektu zmian kursów walut mld PLN gru-06 m ar-07 cze-07 wrz-07 gru-07 m ar-08 cze-08 wrz-08 gru-08 m ar-09 cze-09 wrz-09 waluty obce złote Źródło: NBP Pomimo obowiązującej od lipca 2006 r. Rekomendacji S w kolejnych kwartałach notowano wzrost wartości udzielonych kredytów walutowych. RóŜnica w dynamice kredytów złotowych i walutowych na przełomie 2008 i 2009 r. wskazuje na wpływ innych czynników niŝ tylko ograniczenie ekspozycji kredytowej. 2.2 Uchwała płynnościowa 22 Uchwała KNB wprowadziła obowiązujące standardy zarządzania płynnością przez banki Niedługo przed wejściem w Ŝycie pełnej integracji nadzorczej KNB wprowadziła uchwałę szczegółowo normującą standardy zarządzania płynnością bieŝącą oraz krótko-, średnio- i długoterminową banków. Uchwała została podjęta w okresie przejściowym, kiedy Przewodniczący KNF był jednocześnie Przewodniczącym KNB. Przed wprowadzeniem wspomnianej regulacji banki były zobowiązane do pomiaru ryzyka w zakresie określonym Ustawą Prawo bankowe 23, natomiast 21 Jednocześnie Urząd KNF rozpoczął prace nad kolejną regulacją dotyczącą standardów udzielania przez banki kredytów. Rekomendacja T dotycząca dobrych praktyk w zakresie zarządzania ryzykiem detalicznych ekspozycji kredytowych z lutego 2010 r. precyzuje zasady analizy zdolności kredytowej, podnosi relacje zabezpieczeń do zadłuŝenia dla kredytów detalicznych, w tym kredytów indeksowanych zmianami kursów walut obcych oraz wprowadza ograniczenia poziomu ogólnego zadłuŝenia w odniesieniu do dochodów kredytobiorcy. 22 Uchwała 9/2007 Komisji Nadzoru Bankowego z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie ustalenia wiąŝących banki norm płynności. 23 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe z późn. zm. (Dz.U. z 2009 r., nr 201, poz. 1540). 18

19 Polski rynek finansowy w obliczu kryzysu w latach wprowadzona w 2002 roku Rekomendacja P 24 zawierała zalecenia jakościowe dotyczące polityki zarządzania płynnością przez banki. Uchwała 9/2007 miała charakter obligatoryjny i weszła w Ŝycie od połowy 2008 r. 25 Wprowadzone standardy zmierzały do zwiększenia odporności poszczególnych banków na ryzyko utraty źródeł finansowania. Trzonem tej regulacji jest koncepcja time-to-wall, oznaczająca, Ŝe kaŝdy bank musi być przygotowany do normalnego funkcjonowania przez 30 dni bez konieczności pozyskania wsparcia z zewnątrz. Banki zostały zobowiązane do dokonywania pomiaru wyspecyfikowanych miar płynności oraz ich raportowania. Trzonem regulacji jest zasada 30-dniowego funkcjonowania bez konieczności pozyskiwania wsparcia z zewnątrz Wykres 8. Współczynnik płynności krótkoterminowej krajowych banków 26 1,7 1,6 1,5 1,4 1,3 1,2 1,1 1 sty 08 mar 08 maj 08 lip 08 wrz 08 lis 08 sty 09 mar 09 maj 09 lip 09 wrz 09 lis 09 Miary płynności polskich banków, w tym współczynnik krótkoterminowy, systematycznie rosły w pierwszej połowie 2008 r. wraz z dostosowywaniem polityki zarządzania płynnością banków do nowych norm. Pełna implementacja uchwały płynnościowej miała miejsce w połowie 2008 r. Źródło: UKNF Z perspektywy kryzysu, który nastąpił później, przepisy weszły w Ŝycie we właściwym momencie. Od początku 2008 r., wraz z procesem dostosowania do nowych wymagań, poszczególne banki przykładały coraz większą wagę do polityki płynności bieŝącej. W skali całego sektora przejawiało się to m.in. rosnącym zagregowanym współczynnikiem płynności krótkoterminowej (wykres 8). Uchwała została wprowadzona we właściwym momencie 24 Rekomendacja P dotycząca systemu monitorowania płynności finansowej banków, Normy te pozostają jako obowiązujące pomimo kierowanych w stronę KNF sugestii ich rozluźnienia. 26 Współczynnik definiowany jest jako iloraz sumy wartości rezerw płynności (podstawowej i uzupełniającej) oraz wartości środków obcych niestabilnych. 19

20 Departament Analiz Rynkowych Proponowane obecnie przez Komitet Bazylejski rozwiązania są podobne do obowiązujących w Polsce O wadze wprowadzonych w Polsce rozwiązań świadczą trwające prace Bazylejskiego Komitetu Nadzoru Bankowego 27, który po doświadczeniach kryzysu rozpoczął proces nowelizacji międzynarodowych standardów nadzorczych dotyczących płynności. Podkreślona została konieczność wprowadzenia procedur prognozowania przepływów pienięŝnych, wyznaczenia limitów płynności oraz przeprowadzenia testów warunków skrajnych. Zapisy proponowane przez Komitet Bazylejski wprowadzają takŝe nakaz utrzymania przez banki bufora płynnych aktywów na wypadek nagłej utraty źródeł finansowania, w tym m.in. znaną z polskiego rynku zasadę 30- dniowego funkcjonowania bez konieczności pozyskania wsparcia z zewnątrz. Cele regulacji płynności są więc zbieŝne z zasadami wprowadzonymi dwa lata wcześniej w Polsce. Komitet Bazylejski nadal prowadzi konsultacje zmierzające do dalszego uszczegółowienia przedstawionych propozycji, które będą następnie przyjęte przez organy nadzoru w poszczególnych krajach. 2.3 Monitorowanie transakcji wewnątrzgrupowych UKNF nałoŝył na banki obowiązek raportowania wszystkich transakcji ze spółkamimatkami Od 13 października 2008 r. UKNF wprowadził obowiązek codziennego, formalnego raportowania transakcji w obrębie grup finansowych. W jego ramach sprawdzano zgodność formy zawieranych transakcji z ich treścią, a takŝe zasadami bezpiecznego prowadzenia działalności bankowej wedle obowiązujących przepisów prawa oraz norm nadzorczych. W przypadku niektórych transakcji nadzór zwracał się do zarządów banków o udzielenie dodatkowych wyjaśnień. 2.4 Limity koncentracji dla banków Uchwała KNF ograniczyła swobodę lokowania w ramach grup kapitałowych W rezultacie interwencji UKNF zwiększyła się dywersyfikacja lokat krajowych banków Zgodnie z Uchwałą KNF nr 382/2008 z dniem 1 stycznia 2009 r. 28 zmianie uległy limity koncentracji obowiązujące polskie banki. Zmiana dotyczyła zaangaŝowania w zagranicznych spółkach-matkach oraz zarejestrowanych w Polsce podmiotach powiązanych kapitałowo, i miała charakter uchylenia obowiązujących do tej pory wyjątków od ogólnych regulacji wprowadzonych przez europejską dyrektywę w sprawie wymogów kapitałowych (od ang. Capital Requirement Directive CRD) 29. W przypadku niektórych podmiotów interwencja UKNF miała formę nie tylko wymagania uzasadnienia polityki nadzorowanego podmiotu i ustalenia jej zgodności z obowiązującymi regulacjami, ale przybierała równieŝ formę 27 Basel Committee on Banking Supervision, Principles for Sound Liquidity Risk Management and Supervision, wrzesień Niektóre przepisy szczegółowe zaczęły obowiązywać od II kw r., a inne od III kw r.. 29 Dyrektywa 2006/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r., w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe oraz Dyrektywa 2006/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie adekwatności kapitałowej firm inwestycyjnych i kredytowych. 20

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

1. Polski system finansowy cechuje autonomia, która przejawia się w ostroŝności w podejmowaniu ryzyka oraz odporności na zewnętrzne szoki.

1. Polski system finansowy cechuje autonomia, która przejawia się w ostroŝności w podejmowaniu ryzyka oraz odporności na zewnętrzne szoki. POLSKI RYNEK FINANSOWY W OBLICZU KRYZYSU FINANSOWEGO W LATACH 2008-2009 Warszawa,, 2010 Urząd Komiisjii Nadzoru Fiinansowego Polski rynek finansowy w obliczu kryzysu w latach 2008-2009 Następstwa upadku

Bardziej szczegółowo

Finansowanie budownictwa mieszkaniowego w Polsce. Warszawa, lipiec 2013 Departament

Finansowanie budownictwa mieszkaniowego w Polsce. Warszawa, lipiec 2013 Departament Finansowanie budownictwa mieszkaniowego w Polsce Warszawa, lipiec 2013 Departament Slajd 2 mieszkaniowych w Polsce charakterystyka portfela mieszkaniowych Ryzyko z portfelem Finansowanie akcji kredytowej

Bardziej szczegółowo

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności finansowej Raport jest elementem polityki informacyjnej NBP przyczyniającym się do realizacji

Bardziej szczegółowo

Rozwój systemu finansowego w Polsce

Rozwój systemu finansowego w Polsce Departament Systemu Finansowego Rozwój systemu finansowego w Polsce Warszawa 213 Struktura systemu finansowego (1) 2 Struktura aktywów systemu finansowego w Polsce w latach 25-VI 213 1 % 8 6 4 2 25 26

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Synteza* Na koniec III kw. 2010 r. PKO Bank Polski na tle wyników konkurencji**

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 września 2013 r. Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 W końcu czerwca 2013 r. działalność operacyjną prowadziły

Bardziej szczegółowo

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy?

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Łukasz Tarnawa Departament Strategii i Analiz Warszawa, 6 listopada 2008 1 Gospodarka globalna kryzys sektora finansowego w gospodarkach

Bardziej szczegółowo

Informacja o działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w I kwartale 2013 r.

Informacja o działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w I kwartale 2013 r. INFORMACJA PRASOWA strona: 1 Warszawa, 25 kwietnia 2013 r. Informacja o działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w I kwartale 2013 r. (Warszawa, 25 kwietnia 2013 r.) Zysk skonsolidowany Grupy Banku

Bardziej szczegółowo

VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku

VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku Grupa BRE Banku zakończyła rok 2012 zyskiem brutto w wysokości 1 472,1 mln zł, wobec 1 467,1 mln zł zysku wypracowanego w 2011 roku (+5,0 mln zł, tj. 0,3%).

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 grudnia 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r W końcu września 2014

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A.

Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A. Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A. 21.08.2014 1. KDPW_CCP zgodnie ze swoją Polityką inwestycyjną przyjętą w drodze uchwały Zarządu KDPW_CCP S.A. inwestuje następujące rodzaje aktywów:

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20 grudnia 2013 r. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 W końcu września 2013 r. działalność operacyjną

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Forum Liderów Banków Spółdzielczych Model polskiej bankowości spółdzielczej w świetle zmian regulacji unijnych Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Jerzy Pruski Prezes Zarządu BFG Warszawa, 18 września

Bardziej szczegółowo

Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Analiza wraŝliwości Banków Spółdzielczych na dokapitalizowanie w kontekście wzrostu akcji

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe Banku w 1 kw. 2015 r.

Wyniki finansowe Banku w 1 kw. 2015 r. Wyniki finansowe Banku w 1 kw. 2015 r. Webcast r. 1 1 kw. 2015 r. najważniejsze informacje Zyskowność Zysk netto na poziomie 12 mln zł, a zysk brutto 22 mln zł Wyniki Wartość udzielonych kredytów detalicznych

Bardziej szczegółowo

Sytuacja polskiego sektora bankowego. Warszawa, 22 listopada 2012

Sytuacja polskiego sektora bankowego. Warszawa, 22 listopada 2012 Sytuacja polskiego sektora bankowego Warszawa, 22 listopada 2012 Plan prezentacji Struktura rynku finansowego Uwarunkowania makroekonomiczne Struktura sektora bankowego w Polsce Bilans Należności brutto

Bardziej szczegółowo

Polityka zarządzania ryzykiem płynności w Banku Spółdzielczym w Wąsewie na 2015 rok

Polityka zarządzania ryzykiem płynności w Banku Spółdzielczym w Wąsewie na 2015 rok Załącznik Nr 2 do Uchwały Zarządu Nr 105/2014 z dnia 11.12.2014r. Załącznik do Uchwały Rady Nadzorczej Nr 45/2014 z dnia 22.12.2014 r. Polityka zarządzania ryzykiem płynności w Banku Spółdzielczym w Wąsewie

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wstępne wyniki skonsolidowane za II kwartał 2009 roku -1-

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wstępne wyniki skonsolidowane za II kwartał 2009 roku -1- BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wstępne wyniki skonsolidowane za II kwartał 29 roku -1- Sytuacja gospodarcza w II kwartale 29 r. Stopniowa poprawa produkcji przemysłowej dzięki słabszemu PLN Szybszy spadek

Bardziej szczegółowo

Międzybankowy rynek pieniężny. okresie kwiecień 09 styczeń 10

Międzybankowy rynek pieniężny. okresie kwiecień 09 styczeń 10 Julian Wasik Dealer Rynku Pieniężnego Międzybankowy rynek pieniężny PLN podsumowanie zmian w ACI Diploma, ACI Settlement, ACI Dealer PRMIA Professional Risk Manager AIMS Certified Islamic Banker julian.wasik@bph.pl

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat profilu ryzyka oraz zestaw wskaźników i danych liczbowych dotyczących ryzyka

Informacja na temat profilu ryzyka oraz zestaw wskaźników i danych liczbowych dotyczących ryzyka Załącznik nr 2 Informacja na temat profilu ryzyka oraz zestaw wskaźników i danych liczbowych dotyczących ryzyka 1. Profil ryzyka Banku Profil ryzyka Banku determinowany jest przez wskaźniki określające

Bardziej szczegółowo

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r.

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 201 r. W dniu 22 marca

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a Warszawa, 09.05.2014 r. Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a W końcu grudnia 2013 r. w ewidencji Centralnego Rejestru Członków otwartych

Bardziej szczegółowo

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Warszawa, 27 lipca 2005 r. Informacja prasowa BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Skonsolidowane wyniki finansowe Banku BPH po II kwartałach 2005 roku według MSSF osiągnięcie w I półroczu 578 mln zł

Bardziej szczegółowo

Rozwój systemu finansowego w Polsce

Rozwój systemu finansowego w Polsce Rozwój systemu finansowego w Polsce Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Warszawa, styczeń 29 r. 1 Ewolucja systemu finansowego (1) Aktywa światowego systemu finansowego bln USD 22 2 18

Bardziej szczegółowo

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA [AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA :Y Podręcznik akademicki Spis treś«wprowadzenie 11 Rozdział 1 System bankowy w Polsce 13 1.1. Organizacja i funkcjonowanie systemu bankowego 13 1.2. Instytucje centralne

Bardziej szczegółowo

PLANY FINANSOWE KRAJOWYCH BANKO W KOMERCYJNYCH NA 2015 R.

PLANY FINANSOWE KRAJOWYCH BANKO W KOMERCYJNYCH NA 2015 R. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego (DBK 1) Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, W dniu 9 kwietnia r.

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska Bank komercyjny w Polsce. Podręcznik akademicki., Ideą prezentowanej publikacji jest całościowa analiza działalności operacyjnej banków komercyjnych zarówno w aspekcie teoretycznym, jak i w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Warszawa, 7 maja 2010 r. Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Zakład Ubezpieczeń Społecznych w okresie od 19.05.1999 r. do 31.12.2009 r.

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I kwartale 2015 r.

Wyniki finansowe banków w I kwartale 2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 19.6.215 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe banków w I kwartale 215 r. W I kwartale 215 r. wynik 1 finansowy netto sektora bankowego wyniósł 4,, o 1,6% więcej niż

Bardziej szczegółowo

Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową Dom Maklerskiego Banku Ochrony Środowiska S.A. według stanu na 31.12.2010 r.

Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową Dom Maklerskiego Banku Ochrony Środowiska S.A. według stanu na 31.12.2010 r. Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową Dom Maklerskiego Banku Ochrony Środowiska S.A. według stanu na 31.12.2010 r. Warszawa, marzec 2011 r. Słownik Rozporządzenie DM BOŚ rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej

Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej Warszawa, dnia 21 grudnia 2011 roku 1 Data powstania: Data zatwierdzenia: Data wejścia w życie: Właściciel:

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku. Warszawa, 24 czerwca 2014

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku. Warszawa, 24 czerwca 2014 BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku Warszawa, 24 czerwca 2014 Otoczenie makroekonomiczne Gospodarka stopniowo przyspiesza Dalsza poprawa sytuacji na rynku pracy 7.0 5.0 3.0

Bardziej szczegółowo

Temat: Informacja o wstępnych skonsolidowanych wynikach finansowych za I półrocze 2015 roku Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A.

Temat: Informacja o wstępnych skonsolidowanych wynikach finansowych za I półrocze 2015 roku Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. Warszawa, dnia 13 sierpnia 2015 r. Temat: Informacja o wstępnych skonsolidowanych wynikach finansowych za I półrocze 2015 roku Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. Podstawa prawna: Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2014 roku

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2014 roku GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 24 kwietnia 2015 r. Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2014 roku Wynik finansowy otwartych

Bardziej szczegółowo

Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową ERSTE Securities Polska S.A. według stanu na dzień 31.12.2010 r.

Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową ERSTE Securities Polska S.A. według stanu na dzień 31.12.2010 r. Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową ERSTE Securities Polska S.A. według stanu na dzień 31.12.2010 r. Niniejsze Sprawozdanie stanowi wykonanie Polityki Informacyjnej Domu Maklerskiego

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 2013

Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 2013 Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 2013 Raport został opracowany w oparciu o dane finansowe kas przekazane do UKNF na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 stycznia 2013 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

Wyniki Grupy Banku Pocztowego za 2012 rok. Warszawa, 28 lutego 2013 r.

Wyniki Grupy Banku Pocztowego za 2012 rok. Warszawa, 28 lutego 2013 r. Najwyższy zysk w historii Wyniki Grupy Banku Pocztowego za 2012 rok Warszawa, 28 lutego 2013 r. Najważniejsze osiągnięcia 2012 roku Rekordowe dochody i zysk netto: odpowiednio 298,3 mln zł (+ 15% r/r),

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 Warszawa 18.05.2012 Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 W końcu grudnia 2011 r. w ewidencji Centralnego Rejestru Członków prowadzonego

Bardziej szczegółowo

Informacja w zakresie adekwatności kapitałowej Domu Maklerskiego Banku BPS S.A.

Informacja w zakresie adekwatności kapitałowej Domu Maklerskiego Banku BPS S.A. Załącznik do Uchwały Nr 40/2012 Zarządu Domu Maklerskiego Banku BPS S.A. z dnia 17.07.2012 r. Informacja w zakresie adekwatności kapitałowej Domu Maklerskiego Banku BPS S.A. według stanu na dzień 31 grudnia

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w 2008 roku 1

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w 2008 roku 1 Warszawa, 2009.06.19 Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w 2008 roku 1 W 2008 r. na wartość majątku i wyniki finansowe przedsiębiorstw maklerskich niekorzystny wpływ wywarły psychologiczne następstwa

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. art. 12 ust. 2 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WSTĘP

INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WSTĘP INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WEDŁUG STANU NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2011 ROKU I. WSTĘP 1. EFIX DOM MAKLERSKI S.A., z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Raport o stabilności systemu finansowego Styczeń 2015

Raport o stabilności systemu finansowego Styczeń 2015 Departament Stabilności Finansowej Raport o stabilności systemu finansowego Styczeń 2015 3 lutego 2015 r. Raport o stabilności systemu finansowego. Styczeń 2015 2 Raport o stabilności systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 40/2012 Zarządu RBS Bank (Polska) S.A. z dnia 1 sierpnia 2012 roku INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Dane według stanu na 31

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa do raportu kwartalnego

Informacja dodatkowa do raportu kwartalnego Informacja dodatkowa do raportu kwartalnego 1. Podstawy prawne. Skrócony raport kwartalny dla Arka BZ WBK Fundusz Rynku Nieruchomości Fundusz Inwestycyjny Zamknięty obejmuje: informację o Funduszu, bilans,

Bardziej szczegółowo

POLITYKA MONETARNA BANKU CENTRALNEGO

POLITYKA MONETARNA BANKU CENTRALNEGO POLITYKA MONETARNA BANKU CENTRALNEGO PRZEWODNIK METODYCZNY OPRACOWAŁA dr hab. Mirosława CAPIGA 1 Ogólne informacje o przedmiocie: Cel przedmiotu: 1. Zapoznanie studenta z podstawowymi pojęciami z zakresu

Bardziej szczegółowo

Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR

Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR Gdańsk, marzec 2013 Scenariusz rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12.

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12. Załącznik do Uchwały Nr 49/2014 Zarządu Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie z dnia 10.07.2014r. Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia... 2008 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia... 2008 r. Projekt z dnia 26 sierpnia 2008 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia... 2008 r. w sprawie cech transakcji długoterminowych instrumentami finansowymi nabywanymi lub zbywanymi na własny rachunek

Bardziej szczegółowo

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE Zasady Działania Funduszy i Planów Inwestycyjnych Załącznik do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Indywidualne Ubezpieczenie na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże? Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże?

Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże? Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże? Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże? Bankowość Rynki finansowe Pulpit Analizy Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże? Ustanowienie przez Narodowy Bank Szwajcarii (SNB) maksymalnego pułapu

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5 Narodowy Bank Polski Wykład nr 5 NBP podstawy prawne NBP reguluje ustawa z dn.29.08.1997 roku o Narodowym Banku Polskim (Dz.U nr 140 z późn.zm). Cel działalności NBP Podstawowym celem działalności NBP

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie 2011 roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015. 19 marca 2012 roku

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie 2011 roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015. 19 marca 2012 roku BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015 19 marca 2012 roku / mln zł / / mln zł / wyniki podsumowanie Rozwój biznesu SEGMENT KORPORACYJNY Transakcje walutowe

Bardziej szczegółowo

w całości (97,1%) podmiotom sektora niefinansowego, nieznacznie powiększając w analizowanym okresie swój udział w tym segmencie rynku (o 1,1 pkt

w całości (97,1%) podmiotom sektora niefinansowego, nieznacznie powiększając w analizowanym okresie swój udział w tym segmencie rynku (o 1,1 pkt Wyniki finansowe banków w 2008 r. [1] Warszawa, 2009.05.08 W końcu 2008 r. działalność prowadziło 70 banków komercyjnych (o 6 więcej niż rok wcześniej), w tym 60 z przewagą kapitału zagranicznego lub całkowicie

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) nr.../...

ZAŁĄCZNIK ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) nr.../... KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 8.10.2014 r. C(2014) 7117 final ANNEX 1 ZAŁĄCZNIK ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) nr.../... uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE w

Bardziej szczegółowo

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r.

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Trendy i możliwości Perspektywa makroekonomiczna - wysoki potencjał wzrostu w Polsce Popyt na kapitał - Wzrost zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: AXA Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Globalnych Obligacji

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: AXA Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Globalnych Obligacji UFK SELEKTYWNY UFK Selektywny to aktywnie zarządzany poprzez Trigon Dom Maklerski S.A. Ubezpieczeniowy Fundusz Kapitałowy, którego aktywa mogą stanowić Certyfikaty Inwestycyjne ośmiu Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r.

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE i dla strefy euro Andrzej Raczko Narodowy Bank Polski Strefa euro Strefa euro doświadcza bardzo

Bardziej szczegółowo

Polityka zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Banku Spółdzielczym w Końskich

Polityka zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Banku Spółdzielczym w Końskich Załącznik do Uchwały Zarządu Nr 11/IV/14 z dnia 20 lutego 2014r. Załącznik do Uchwały Rady Nadzorczej Nr 9/I/14 z dnia 21 lutego 2014r. Polityka zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Banku Spółdzielczym

Bardziej szczegółowo

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r.

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. w sprawie ustalenia zakresu tematycznego egzaminu na agenta firmy inwestycyjnej Na podstawie art. 128 ust.

Bardziej szczegółowo

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Departament Długu Publicznego Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Listopad 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Miesięczny kalendarz emisji... 2 Komentarze MF... 8 ul.

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe Banku BPH w III kw. 2015 r.

Wyniki finansowe Banku BPH w III kw. 2015 r. Wyniki finansowe Banku BPH w III kw. 2015 r. wideokonferencja 1 3 kw. 2015 r. najważniejsze informacje Zyskowność Zysk netto 5 mln zł, zysk brutto 11 mln zł Wyniki Wartość udzielonych kredytów detalicznych

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

SYNTETYCZNA INFORMACJA O KIERUNKACH PODZIAŁU ZYSKU ZA 2014 R. KRAJOWYCH BANKÓW KOMERCYJNYCH

SYNTETYCZNA INFORMACJA O KIERUNKACH PODZIAŁU ZYSKU ZA 2014 R. KRAJOWYCH BANKÓW KOMERCYJNYCH SYNTETYCZNA INFORMACJA O KIERUNKACH PODZIAŁU ZYSKU ZA 214 R. KRAJOWYCH BANKÓW KOMERCYJNYCH Polityka dywidendowa banków W wyniku konsekwentnie realizowanej przez KNF polityki dywidendowej baza kapitałowa

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAWA CAPIGA. m #

MIROSŁAWA CAPIGA. m # MIROSŁAWA CAPIGA m # Katowice 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników ekonomiczno-finansowych oraz wykonania planu finansowego Banku Spółdzielczego w Niedrzwicy Dużej na dzień 31.12.

Analiza wyników ekonomiczno-finansowych oraz wykonania planu finansowego Banku Spółdzielczego w Niedrzwicy Dużej na dzień 31.12. Analiza wyników ekonomiczno-finansowych oraz wykonania planu finansowego Banku Spółdzielczego w Niedrzwicy Dużej na dzień 31.12.2015 roku Niedrzwica Duża, 2016 ` 1. Rozmiar działalności Banku Spółdzielczego

Bardziej szczegółowo

Polityka upowszechniania informacji związanych z adekwatnością kapitałową w ING Investment Management (Polska) S.A.

Polityka upowszechniania informacji związanych z adekwatnością kapitałową w ING Investment Management (Polska) S.A. Polityka upowszechniania informacji związanych z adekwatnością kapitałową w ING Investment Management (Polska) S.A. Postanowienia ogólne 1. Zgodnie z wymogami Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26

Bardziej szczegółowo

Informacja o działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w I kwartale 2015 roku

Informacja o działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w I kwartale 2015 roku INFORMACJA PRASOWA strona: 1 Warszawa, 27 kwietnia 2015 r. Informacja o działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w I kwartale 2015 roku (Warszawa, 27.04.2015 r.) Skonsolidowany zysk netto Grupy

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w 2014 r.

Wyniki finansowe banków w 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 2.4.215 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe banków w 214 r. W 214 r. wynik 1 finansowy netto sektora bankowego wyniósł 16,2, o 7,1% więcej niż w poprzednim roku. Suma

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2012 r. DO 31 GRUDNIA 2012 r. PricewaterhouseCoopers Securities S.A., Al.

Bardziej szczegółowo

Ryzyko kredytowe banku Istota ryzyka kredytowego

Ryzyko kredytowe banku Istota ryzyka kredytowego Eugeniusz Gostomski Ryzyko kredytowe banku Istota ryzyka kredytowego 1 Ryzyko kredytowe to niebezpieczeństwo, iŝ kredytobiorca nie zwróci w ustalonym terminie kredytu wraz z odsetkami i bank poniesie stratę.

Bardziej szczegółowo

Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową ERSTE Securities Polska S.A. według stanu na dzień 31.12.2011 r.

Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową ERSTE Securities Polska S.A. według stanu na dzień 31.12.2011 r. Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową ERSTE Securities Polska S.A. według stanu na dzień 31.12.2011 r. Niniejsze Sprawozdanie stanowi wykonanie Polityki Informacyjnej Domu Maklerskiego

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia. 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia. 2011 r. Projekt z dnia 1 czerwca 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia. 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia szczegółowych warunków technicznych i organizacyjnych dla firm inwestycyjnych,

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 2 SYSTEM FINANSOWY Co to jest system finansowy? System finansowy obejmuje rynki pośredników, firmy usługowe oraz inne instytucje wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU. 8 Marca 2010 r.

GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU. 8 Marca 2010 r. GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU 8 Marca 2010 r. ZASTRZEŻENIE Niniejsza prezentacja została opracowana wyłącznie w celu informacyjnym na potrzeby klientów

Bardziej szczegółowo

Raport o stabilności systemu finansowego luty 2016 r.

Raport o stabilności systemu finansowego luty 2016 r. Warszawa, 10 lutego 2016 r. Raport o stabilności systemu finansowego luty 2016 r. Polski system finansowy w ostatnim półroczu funkcjonował stabilnie. Otoczenie międzynarodowe gospodarki polskiej nadal

Bardziej szczegółowo

III. DZIAŁALNOŚĆ FINANSOWA FUNDUSZU

III. DZIAŁALNOŚĆ FINANSOWA FUNDUSZU III. DZIAŁALNOŚĆ FINANSOWA FUNDUSZU 1. Obsługa finansowa Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu kontynuował współpracę z bankiem BPH S.A., który w 2007 roku był głównym

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ WEDŁUG STANU NA 31 GRUDNIA 2012 ROKU

INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ WEDŁUG STANU NA 31 GRUDNIA 2012 ROKU INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ WEDŁUG STANU NA 31 GRUDNIA 2012 ROKU Warszawa, maj 2013 Spis treści 1 WPROWADZENIE... 2 2 INFORMACJE OGÓLNE... 3 3 CELE I ZASADY POLITYKI ZARZĄDZANIA RYZYKIEM...

Bardziej szczegółowo

BANK SPÓŁDZIELCZY w Łosicach

BANK SPÓŁDZIELCZY w Łosicach Załącznik Nr 1 do Uchwały Zarządu nr 1/V/2013 z dnia 10.05.2013 r. BANK SPÓŁDZIELCZY w Łosicach I N F O R M A C J A w zakresie adekwatności kapitałowej na dzień 31.12.2012 (Filar III) Łosice, maj 2013

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianach

Bardziej szczegółowo

Portfele Comperii - wrzesień 2011

Portfele Comperii - wrzesień 2011 1 S t r o n a Portfele Comperii - wrzesień 2011 Czym są Portfele Comperii? Portfele Comperii (dawniej zwane Wskaźnikami Comperii ) to analiza ukazująca, jak w ostatnich kilku tygodniach (a także miesiąc

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Raport bieżący nr 6/2015. TEMAT: Informacja na temat działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w 2014 r.

Raport bieżący nr 6/2015. TEMAT: Informacja na temat działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w 2014 r. Dnia: 2 lutego 2015 r. Raport bieżący nr 6/2015 TEMAT: Informacja na temat działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w r. Skonsolidowany zysk netto Grupy Banku Millennium ( Grupa ) w roku wyniósł

Bardziej szczegółowo

PLANY FINANSOWE KRAJOWYCH BANKO W KOMERCYJNYCH NA 2014 R.

PLANY FINANSOWE KRAJOWYCH BANKO W KOMERCYJNYCH NA 2014 R. PLANY FINANSOWE KRAJOWYCH BANKO W KOMERCYJNYCH NA 2014 R. W dniu 8 kwietnia 2014 r. Komisja Nadzoru Finansowego przyjęła informację na temat planów finansowych banków w 2014 r. Informacja ta została przygotowana

Bardziej szczegółowo

Podział rynku finansowego. Podział rynku finansowego. Rynek pienięŝny. Rynek lokat międzybankowych

Podział rynku finansowego. Podział rynku finansowego. Rynek pienięŝny. Rynek lokat międzybankowych Podział rynku finansowego Podział rynku finansowego 1. Ze względu na rodzaj instrumentów będących przedmiotem obrotu: rynek pienięŝny rynek kapitałowy rynek walutowy rynek instrumentów pochodnych 2. Ze

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R.

BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R. N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Statystyki Warszawa, dnia 12 września 2011 r. BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z

Bardziej szczegółowo

Grupa Kredyt Banku S.A.

Grupa Kredyt Banku S.A. Grupa Kredyt Banku S.A. Wyniki finansowe po 2 kwartale 2008 Warszawa, 7 Sierpnia 2008 1 Najważniejsze wydarzenia Wyniki finansowe, Grupa Segmenty działalności, Bank Aneks 2 Czynniki kluczowe dla 2 kwartału

Bardziej szczegółowo

Fundusz Akcji Rynków Wschodzących sprawozdanie okresowe sporządzone na dzień 31-12-2010. - 1 043,80 1. Lokaty 1 043,80 2.

Fundusz Akcji Rynków Wschodzących sprawozdanie okresowe sporządzone na dzień 31-12-2010. - 1 043,80 1. Lokaty 1 043,80 2. I. AKTYWA NETTO FUNDUSZU (w zł.) Okres poprzedni Okres bieŝący I. Aktywa - 1 043,80 1. Lokaty 1 043,80 2. Środki pienięŝne - 3. NaleŜności, w tym 3.1 Z tytułu zbycia składników portfela inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO RYNKU PIENIĘŻNEGO

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO RYNKU PIENIĘŻNEGO SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO RYNKU PIENIĘŻNEGO za okres sprawozdawczy od 1 stycznia do 31 grudnia 2004 roku. 1. Zdarzenia istotnie wpływające na działalność

Bardziej szczegółowo

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Rzecznik Prasowy Prezesa GUS seminarium naukowe pod patronatem naukowym prof. dr hab. Józefa Oleńskiego Prezesa GUS RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY prof. nadzw. dr

Bardziej szczegółowo