Soczewki wewntrzgałkowe przegld parametrów fizycznych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Soczewki wewntrzgałkowe przegld parametrów fizycznych"

Transkrypt

1 Soczewki wewntrzgałkowe przegld parametrów fizycznych Kordian Chamerski Instytut Fizyki, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy, Akademia im. Jana Długosza, Al. Armii Krajowej 13/15, Czstochowa Streszczenie W pracy przyblione zostało zagadnienie soczewek wewntrzgałkowych oraz ich zastosowanie, jako implanty przy zabiegach usunicia za my. Wskazano na promieniowanie UV, jako czynnik wywołujcy za m oraz dokonano charakterystyki tego czynnika. W dalszej czci porównane zostało kilka modeli soczewek wewntrzgałkowych rónych producentów. Porównania dokonano pod wzgldem podstawowych własnoci geometrycznych zastosowanych układów optycznych oraz pod wzgldem wykorzystanych materiałów. W podsumowaniu wskazano na zasadno rozpoczcia bada materiałowych, majcych na celu wykazanie rónic w budowie powierzchni materiałów hydrofobowych oraz hydrofilnych, a take wykazanie zmian strukturalnych materiału ze wzgldu na działanie czynników zewntrznych i wpływ tych zmian na własnoci optyczne materiału. Wprowadzenie Oko, bdce jednym z elementów narzdu wzroku, jest bardzo złoonym organem, umoliwiajcym odbieranie bodców zewntrznych w postaci fal elektromagnetycznych. Gałka oczna wraz z nerwem wzrokowym, stanowi cz narzdu wzroku odpowiedzialn za skupianie wiatła i przetwarzanie go na sygnał moliwy do odbioru przez orodkowy układ nerwowy [1, 2]. Sama gałka stanowi take pewn ochron przed szkodliwymi czynnikami zewntrznymi, takimi jak promieniowanie ultrafioletowe [3]. Czynnik ten moe powodowa uszkodzenia narzdu wzroku, a zwłaszcza soczewki, która skupia wiatło na receptorach znajdujcych si na siatkówce w tylnej czci oka. Zmtnienie soczewki w wyniku przemian wywołanych ultrafioletem skutkuje brakiem przezroczystoci soczewki, przez co promienie nie mog zosta skupione na siatkówce, a w efekcie nie moe powsta obraz. W celu wyeliminowania takiej przypadłoci stosuje si zabieg usunicia zmtniałej soczewki. Brak naturalnej soczewki, oprócz niezdolnoci oka do skupiania wiatła na siatkówce, skutkuje rów- 27

2 Kordian Chamerski nie zbyt du transmisj wiatła niebieskiego i UV w kierunku plamki ółtej, co moe powodowa powstanie w jej obrbie patologicznych zmian w budowie tkanek [4]. Aby moliwe było przywrócenie wzroku dla oka bez naturalnej soczewki, stosuje si zabieg wszczepienia sztucznego implantu przypominajcego usunit struktur. Naprzeciw zapotrzebowaniom w tym zakresie chirurgii okulistycznej wychodzi dział inynierii materiałowej zajmujcy si biomateriałami. Materiały takie musz wykazywa biokompatybilno ze strukturami tkanek otaczajcymi implant. W literaturze mona spotka podział biokompatybilnoci na biokompatybilno naczyniówkow (tczówkow) oraz torebkow [5, 6]. W pierwszym przypadku ocenia si stopie reakcji tkanek na wprowadzenie ciała obcego, jakim jest implant. Do powstania stanu zapalnego dochodzi w przednich strukturach oka, gdzie podczas zabiegu wszczepienia sztucznej soczewki ma miejsce załamanie bariery krew-płyn komory soczewki, co powoduje wniknicie do torebki soczewki przeciwciał inicjujcych reakcj zapaln. Drugi rodzaj biokompatybilnoci wie si z moliwoci namnaania si na powierzchni implantu komórek torebki soczewkowej, co prowadzi do zmtnienia tylnej powierzchni implantu oraz obkurczenia si torebki w jej przedniej czci. Wyej wymienione procesy skutkuj pojawieniem si wtórnej za my i pogorszeniem widzenia. Aby uzyska jak najmniejszy stopie wystpowania reakcji zapalnych i wtórnej za my najwikszy nacisk kładzie si na produkcj materiałów wysoce biokompatybilnych. Pocztki zastosowania soczewek wewntrzgałkowych sigaj koca lat 40-tych XX wieku, kiedy to w Wielkiej Brytanii sir Harold Ridley wszczepił pierwsz soczewk z materiału na bazie polimetakrylanu metylu. Ridley wybrał PMMA dziki zaobserwowaniu braku reakcji zapalnych w oku na ten materiał [6-8], który przez długi okres potem był jedynym materiałem stosowanym do produkcji soczewek wewntrzgałkowych. Rozwój nauki o biomateriałach dostarczył w kocu nowych rozwiza, w wikszym stopniu spełniajcych wymagania kliniczne co do materiału, z jakiego zbudowana jest soczewka. Wprowadzenie mikkich, elastycznych materiałów pozwoliło zmniejszy ingerencj skalpela chirurgicznego w struktury zewntrzne oka, a zastosowanie materiałów majcych wiksze powinowactwo do tkanek torebki soczewki spowodowało wzrost biokompatybilnoci implantów [5, 6]. W chwili obecnej wpływ rodzaju materiału na reakcj tkanek wewntrznych oka wydaje si by ju poznany i trwaj badania nad udoskonaleniem parametrów optycznych uzyskiwanych implantów. Wpływ promieniowania ultrafioletowego na narzd wzroku Promieniowanie ultrafioletowe (ang. UltraViolet Radiation UVR), bdce składnikiem widma promieniowania słonecznego, jest niewtpliwie jednym z czynników wpływajcych na zdrowie człowieka. Wród skutków nadmiernej ekspozycji na promienie UV mona rozróni midzy innymi oparzenia słoneczne, nowotwory skóry czy immunosupresj [9, 10]. Szkodliwo promieniowania nadfio- 28

3 Soczewki wewntrzgałkowe - przegld parametrów fizycznych letowego została take wykazana przy tworzeniu si uszkodze narzdu wzroku, takich jak za ma czy lepota niena (keratitis), w badaniach przeprowadzonych na zwierztach [11, 12]. W całkowitym spektrum fal elektromagnetycznych, UV zawiera si pomidzy promieniowaniem widzialnym a promieniowaniem X w zakresie nm. W tak szerokim zakresie mona wyróni kilka podzakresów UV: skrajny UV ( nm), daleki UV ( ), poredni UV ( nm) i bliski UV ( nm). Powyszy podział odnosi si do zastosowa spektroskopowych. Podział ze wzgldu na skutki biologiczne, jakie wywołuje ultrafiolet zawiera zakresy: UV-C ( nm), UV-B ( nm), UV-A ( nm) [13-15]. Naley doda, e im krótsza długo fali promieniowania ultrafioletowego tym bardziej szkodliwe staje si ono dla organizmów ywych. W całkowitym widmie promieniowania słonecznego, jakie dociera do atmosfery ziemskiej, UV stanowi jedynie 9% całkowitego promieniowania [16]. Ze wzgldu na absorpcj wysokoenergetycznego UV przez tlen oraz ozon zawarte w atmosferze [10], do powierzchni ziemi dociera jedynie 5% pierwotnego promieniowania ultrafioletowego [15]. W promieniowaniu nadfioletowym docierajcym do powierzchni ziemi mona wyróni jedynie UV-A oraz UV-B, charakteryzujce si długociami fal z zakresu nm [10]. Z tego wynika, e tylko cz UV-B oraz całe promieniowanie UV-A przechodzi przez atmosfer. Faktyczna ilo promieniowania nadfioletowego docierajca do powierzchni ziemi zaley od szeregu innych czynników, wród których mona wyróni wysoko nad poziomem morza, szeroko geograficzn, por dnia, por roku, które maj zwizek z intensywnoci promieniowania, a take zachmurzenie oraz zanieczyszczenia powietrza, które maj zdolno pochłaniania ultrafioletu [9, 15]. Powysze czynniki maj równie wpływ na procentow zawarto poszczególnych rodzajów promieniowania UV docierajcego do ziemi. Dla przykładu mona poda, e dla letniego, słonecznego dnia na szerokoci geograficznej 40 N zawarto ta wynosi 97% UV-A i 3% UV-B [11], z kolei na szerokoci 52 N dla tych samych warunków odpowiednio 96.5% oraz 3.5% [3]. Zaleno iloci promieniowania ultrafioletowego sigajcego powierzchni ziemi od szerokoci geograficznej oraz wysokoci nad poziomem morza znajduje take odzwierciedlenie w dawkach absorbowanych przez skór człowieka. W tabeli 1 przedstawione zostały dawki roczne otrzymane na skór przez osoby przebywajce wikszo dnia na zewntrz budynków, zamieszkujce róne obszary kuli ziemskiej. To włanie promieniowania UV-A oraz UV-B maj wpływ na wystpowanie skutków biologicznych w organizamch ywych, jednak sposób w jaki oba rodzaje promieniowania oddziałuj z materi organiczn jest odmienny, poniewa UV-A oddziałuje porednio na nici DNA, przez produkcj wolnych rodników i form reaktywnych, natomiast UV-B moe bezporednio prowadzi do zniszczenia nici w zakresie długoci fal nm [16]. Równie oddziaływanie na poziomie komórkowym prowadzi do powstania odmiennych mechanizmów naprawczych w komórkach [15]. 29

4 Kordian Chamerski Tabela 1. Dawka roczna promieniowania UV przypadajca na skór, dla osób przebywajcych wikszo dnia na zewntrz budynków. Wartoci przyblione [9]. Pastwo Miasto Szeroko geogr. Wysoko n.p.m. [km] Dawka roczna [J/m 2 ] USA Tallahassee 30.4 N < El Paso 31.8 N Mauna Loa 19.5 N Polska Belsk Duy 51.8 N < Szwajcaria Davos 46.8 N Australia Melbourne 37.8 S Darwin 12.4 S Przy ustalaniu dawki pochłonitej przez skór naley wzi pod uwag fakt, e dawki te bd si róniły dla osób przebywajcych wikszo dnia na zewntrz budynku oraz dla osób przebywajcych wikszo dnia wewntrz budynków. Szacuje si, e dla pierwszej grupy osób dawka skórna wynosi 10% całkowitej dawki absorbowanej na powierzchni ziemi, natomiast dla drugiej grupy jedynie 3% [9]. Jeeli chodzi o dawk absorbowan przez oko, to sprawa dodatkowo si komplikuje. Oko ze wzgldu na swoje anatomiczne predyspozycje oraz umiejscowienie absorbuje mniej promieniowania ultrafioletowego ni skóra. Ze wzgldu na moliwo zmniejszenia powierzchni ekspozycji przez mruenie oka, całkowita dawka padajca na rogówk moe zosta zredukowana nawet do 5%. Ze wzgldu na złoono budowy gałki ocznej pasmo absorpcji UV przez soczewk przypada na zakres nm [3], co zostało przedstawione na rys. 1. Jak dowodz tego badania, tworzenie si zamy jest moliwe dla długoci fali powyej 310 nm [12]. Z powyszego opisu wida jak bardzo istotnym czynnikiem szkodliwym wobec soczewki gałkowej moe by promieniowania ultrafioletowe. Wana z tego powodu staje si ochrona przed nadmiern ekspozycj narzdu wzroku przed tym czynnikiem, który moe prowadzi do zaburzenia poprawnego widzenia. Warto take zauway, e UV moe mie niekorzystny wpływ na struktur sztucznych soczewek wewntrzgałkowych i naley zwróci uwag na moliwo wystpowania zjawiska fotodegradacji materiału, z którego wykonane s implanty. 30

5 Soczewki wewntrzgałkowe - przegld parametrów fizycznych Rys. 1. Schemat przedstawiajcy absorpcj promieniowania UV przez poszczególne struktury oka [3]. Geometria soczewek wewntrzgałkowych Soczewki wewntrzgałkowe to implanty, przed którymi stawiane s bardzo wysokie wymagania pod wzgldem biokompatybilnoci, łatwoci w implantacji oraz, co najwaniejsze, zapewnienia odpowiednich własnoci optycznych. Biokompatybilno ma zwizek z czasem eksploatacji soczewki, łatwo implantacji jest zalena od własnoci mechanicznych materiału, natomiast jego własnoci optyczne, które maj za zadanie przywróci proces dobrego widzenia, s połczone zarówno z geometri układu optycznego jak i rodzajem materiału. Obecnie w sprzeday mona znale wiele rodzajów soczewek wewntrzgałkowych, charakteryzujcych si rónymi wła- ciwociami fizycznymi i materiałowymi, które w praktyce maj podwyszy zarówno biokompatybilno implantów jak i komfort pacjenta przez skorygowanie aberracji układu optycznego oka. W tabeli 2 zestawiono kilka modeli soczewek dostarczanych przez trzech rónych producentów wraz z ich podstawowymi własnociami fizycznymi podanymi przez producentów. W zestawieniu porównano soczewki wewntrzgałkowe firm Oculentis, Alcon oraz Human Optics. Wymiary soczewek s zblione do siebie i zawieraj si w zakresach 6-7 mm rednicy czci optycznej i mm całkowitej rednicy wraz z haptykami. Wymiary czci optycznej s wic podobne do wymiarów soczewki naturalnej, która wynosi w przyblieniu 5 mm [17]. Soczewka ludzka posiada kształt dwuwypukłego krka i takie te w wikszoci s soczewki sztuczne. Dodatkowo 31

6 Kordian Chamerski w ofertach pojawiaj si take modele o kształcie płasko-wklsłym i wypukłowklsłym. Najwaniejszym parametrem soczewek wewntrzgałkowych jest ich zdolno skupiajca, która charakteryzuje powierzchni załamujc promienie na t powierzchni padajce. Parametr ten jest odwrotnie proporcjonalny do promienia krzywizny powierzchni optycznej oraz zaley od współczynników załamania dwóch ssiadujcych orodków. Przyjmujc soczewk wewntrzgałkow za soczewk grub, zaleno opisujc zdolno łamic mona wyliczy w sposób przedstawiony w poniszym wzorze: (1) gdzie d oznacza grubo soczewki, n współczynnik załamania materiału soczewki, natomiast i oznaczaj zdolnoci skupiajce obydwu powierzchni soczewki. Powysza formuła jest tzw. zdolnoci właciw układu optycznego. Do obliczania mocy soczewki wewntrzgałkowej stosuje si w praktyce formuł SRK (formuła Sandersa, Retzlaffa, Krafta), bdc metod regresji. Formuł tego typu mona zapisa nastpujco [7]: 32 Ž G [{ y (2) gdzie stała jest współczynnikiem zalenym od ułoenia soczewki w oku i jej konstrukcji (podawana jest przez producenta), [ oznacza moc optyczn rogówki pochodzc z badania keratometrii, a jest długoci osiow gałki ocznej w mm. Wyej wymieniona formuła jest stosowana dla normalnych wymiarów oka. Dla bardziej odbiegajcych od normy rozmiarów gałki ocznej stosuje si formuł SRKII, która uwzgldnia zmian w zdefiniowaniu współczynnika. Formuła SRKII jest dana wzorem [7]: gdzie: q*******,m *** w{g G* {*******,M ***{G G**T w{c G* C*******,M ***{C G*T w{{ G* ***************,M ***{{ G*T w{p y* G y****,m *** {p y** Ž G [{ y (3) Z zestawionych soczewek wewntrzgałkowych wida, e produkowane s zarówno soczewki skupiajce o dodatniej mocy optycznej, jak i rozpraszajce o mocy ujemnej. Zdolno skupiajca soczewek wewntrzgałkowych zawiera si w przedziale od D do 36.0 D. Wyjtek stanowi tutaj soczewki produkowane przez

7 Soczewki wewntrzgałkowe - przegld parametrów fizycznych Human Optics, model Aspira aa, które s wytwarzane ze zdolnoci skupiajc sigajc nawet 50.0 D. Kady układ optyczny moe posiada wady polegajce na deformowaniu obrazu zwane aberracjami. Równie w ludzkim oku dochodzi do tego typu niekorzytnych efektów, wród których szczególne znaczenie maj aberracja sferyczna i astygmatyzm. Aberracje sferyczne polegaj na wikszym załamaniu przez układ optyczny promieni bardziej oddalonych od osi optycznej układu. Skutkiem tej aberracji jest spadek ostroci widzenia. Korekta tej wady za pomoc soczewek sferycznych jest moliwa i uzyskuje si lepsze efekty przy zastosowaniu soczewki o dobrze dopasowanym współczynniku kształtu, który mona otrzyma z nastpujcej zalenoci: 8! (4) gdzie s jest promieniem krzywizny przedniej powierzchni soczewki, z kolei s jest promieniem krzywizny tylnej powierzchni soczewki. Okazuje si, e parametr G y dla dwuwypukłych soczewek sferycznych z mniejszym promieniem krzywizny tylnej powierzchni daje najmniejsze aberracje sferyczne [7]. Poniewa aberracje sferyczne oka dotycz głównie rogówki, zatem minimalizowanie ich przez soczewki sferyczne nie jest moliwe. Soczewki sferyczne mona jedynie skonstruowa w taki sposób by same nie dawały za duego wkładu do aberracji całkowitej. Innym rozwizaniem, stosowanym w celu wyeliminowania aberracji sferycznej rogówki, s soczewki asferyczne. Przez odpowiedni modyfikacj powierzchni załamujcej, otrzymuje si soczewki, które mog zredukowa w znacznym stopniu aberracje sferyczne tego typu [7]. Astygmatyzm oka jest z kolei eliminowany przez zastosowanie soczewek torycznych. Aberracja tego typu polega na rónym ogniskowaniu promieni przechodzcych w dwóch prostopadłych do siebie płaszczyznach, co w efekcie daje brak ostroci obrazu w niektórych obszarach pola widzenia. Przyczyn tej wady jest niesymetryczna budowa rogówki. Jak si okazuje, kady z zestawionych producentów posiada w swojej ofercie soczewki zarówno asferyczne jak i toryczne. Jeszcze jedn własnoci soczewek wewntrzgałkowych jest zdolno ogniskowania wiatła w kilku punktach. Soczewki takie odznaczaj si posiadaniem kilku mocy skupiajcych naraz co umoliwia ostre widzenie przedmiotów bliszych jak i oddalonych. Jest to due udogodnienie dla pacjentów, poniewa nie musz oni korygowa dalszych wad bliskiego widzenia z zastosowaniem soczewek jednoogniskowych przy pomocy okularów. Soczewki wieloogniskowe obecnie s wytwarzane ze struktur dyfrakcyjn, która wykorzystuje nie geometryczne własnoci powierzchni w celu uzyskania kilku ognisk lecz falow natur wiatła [7]. Kady z wymienionych wczeniej producentów oferuje soczewki wieloogniskowe z czego Alcon oraz Human Optics wytwarzaj soczewki dyfrakcyjne. 33

8 Kordian Chamerski Tabela 2. Zestawienie podstawowych własnoci fizycznych soczewek wewntrzgałkowych rónych producentów. * zakres mocy optycznej z krokiem 1.0 D ** zakres mocy optycznej z krokiem 0.5 D *** zakres mocy optycznej z krokiem 0.01 D Producent Model Moc optyczna Oculentis Alcon L-402 LS-313 MF 30 LU-313 MF30T LU-313 MF30TY r. optyki [mm] r. całkow. [mm] stała A rodzaj układu optycznego D * D ** dwuwypukła D * D ** sferyczna: D *** cylindryczna: D *** sferyczna: D *** cylindryczna: D *** MZ60BD D b.d. SA60AT D 6 13 b.d. ujemne soczewki: płasko-wklsłe; dodatnie: dwuwypukłe; asferyczna pow. tylna wieloogniskowa dwuwypukła, asferyczna i toryczna pow. tylna, wieloogniskowa dwuwypukła, asferyczna i toryczna pow. tylna, wieloogniskowa dwuwypukła, wypukło-płaska, płasko-wklsła dwuwypukła, asymetryczna SN60AT D 6 13 b.d. j.w. MN6AD1 b.d b.d SN6AT3 sferyczna: b.d. cylindryczna: 1.50; 2.25; 3.0 D 6 13 b.d. dyfrakcyjna, asferyczna, wieloogniskowa dwuwypukła, asferyczna, toryczna 34

9 Soczewki wewntrzgałkowe - przegld parametrów fizycznych Human Optics Aspira - aa Aspira - aay wklsłowypukła D * dwuwypukła: D ** D * dwuwypukła, wklsłowypukła, asferyczna j.w j.w. Diffractiva - aay D** Secura - spby Torica - sy D ** 7 14 b.d. sferyczna: D ** D * D * cylindryczna: D ** D * dwuwypukła, asferyczna tylna powierzchnia, wieloogniskowa wypukłowklsła sferycznotoryczna Struktura wewntrzna soczewek wewntrzgałkowych Struktura wewntrzna materiału, z którego zbudowana jest soczewka odgrywa wan rol w chirurgii okulistycznej. Pierwszymi historycznie materiałami, z jakich korzystano, były materiały na bazie polimetakrylanu metylu (PMMA). Materiał ten odznacza si du biozgodnoci z tkankami wewntrznymi oka, dziki czemu nie daje zbyt duych reakcji zapalnych. Charakteryzuje si te du sztywnoci, co nie jest w pełni korzystne z punktu widzenia wszczepiania soczewki wykonanej z PMMA do oka. Soczewki takiej nie da si zwin, co wymusza wiksz ingerencj skalpela w tkanki zewntrzne narzdu wzroku. Obecnie stosowanymi w produkcji soczewek wewntrzgałkowych s materiały mikkie, które mona zwin na czas implantacji, przy czym nie trac one swoich walorów optycznych i ulegaj powrotowi do swoich roboczych rozmiarów wewntrz oka. Materiały te s zarówno hydrofilne jak i hydrofobowe i bazuj na akrylanach, hydroelach oraz elastomerach silikonowych. W tabeli 3 zebrane zostały własnoci materiałowe porównanych wczeniej soczewek firm Oculentis, Alcon oraz Human Optics. W pierwszej kolejnoci mona zauway, e produkowane s soczewki w formie jednoczciowej oraz trzyczciowej. Jako pierwsze wytwarzano soczewki trzycz- ciowe, jednak w celu ułatwienia zabiegu implantacji i zmniejszenia ran powstałych w trakcie zabiegu postanowiono wprowadzi na rynek soczewki jednoczciowe [18]. Okazało si równie, e rozwizanie jednoczciowe zapobiega skrceniom 35

10 Kordian Chamerski układu optycznego [19]. Soczewki jednoczciowe maj jednak jedn wad w przeciwiestwie do soczewek trzyczciowych, mianowicie w układach tych wystpuje wiksze zmtnienie tylnej powierzchni soczewki, co jest istotnym parametrem oceny biokompatybilnoci implantu [18]. Na rys. 2 przedstawiono fotografie kilku soczewek, produkowanych przez Alcon oraz Oculentis, na których wida róne rodzaje haptyk. Z zaprezentowanych na zdjciach soczewek jedynie Alcon MN6AD1 jest soczewk trzyczciow. Rys. 2. Fotografie przedstawiajce soczewki wewntrzgałkowe. 1 Alcon MZ60BD, 2 Oculentis LS-313 MF30, 3 Alcon AcrySof SA60AT, 4 Alcon AcrySof SN60AT, 5 Alcon AcrySof MN6AD1. Tabela 3. Zestawienie własnoci materiału soczewek wewntrzgałkowych rónych producentów. 36 Producent Model Materiał Oculentis L-402 LS-313 MF 30 LU-313 MF30T LU-313 MF30TY cz optyczna: hydrofilny kopolimer akrylowy z powierzchni hydrofobow haptyki: Polieterosulfon (PES) soczewka jednoczciowa: hydrofilny kopolimer akrylowy z powierzchni hydrofobow soczewka jednoczciowa: hydrofilny kopolimer akrylowy z powierzchni hydrofobow soczewka jednoczciowa: hydrofilny kopolimer akrylowy z powierzchni hydrofobow Wsp. załamania wiatła Filtr UV Filtr wiatła niebieskiego 1.46 jest brak 1.46 jest brak 1.46 jest brak 1.46 jest jest

11 Soczewki wewntrzgałkowe - przegld parametrów fizycznych Alcon Human Optics MZ60BD soczewka jednoczciowa: Polimetakrylan metylu 1.49 jest brak (PMMA) SA60AT soczewka jednoczciowa: akrylan fenyloetylowy metakrylan fenyloetylowy 1.55 jest brak usieciowany diakrylanem butanodiolu SN60AT j.w jest jest MN6AD1 cz optyczna: j.w. cz haptyczna: PMMA 1.55 jest jest SN6AT3 soczewka jednoczciowa: akrylan fenyloetylowy metakrylan fenyloetylowy usieciowany diakrylanem butanodiolu 1.55 jest jest Aspira - soczewka jednoczciowa: aa akryl hydrofilny b.d. jest brak Aspira - j.w. b.d. jest jest aay Diffractiva - aay Secura - spby Torica - sy j.w. b.d. jest jest cz optyczna: elastomer sylikonowy cz haptyczna: PMMA b.d. jest jest j.w. b.d. jest jest Z przedstawionych w tabeli 3 soczewek wida, e kady z producentów stosuje róne rozwizania materiałowe. Alcon wprowadził na rynek hydrofobowy materiał AcySof, na bazie mikkiego akrylu, który umoliwia bardzo dobre przyleganie do torebki soczewki, co prowadzi do zmniejszenia proliferacji komórek na tylnej powierzchni soczewki. Fakt wyboru materiału mikkiego ułatwia zabieg implantacji, dziki zwijalnoci materiału i powolnemu powrotowi do pierwotnego kształtu, co umoliwia dłusze korygowanie błdów w ułoeniu soczewki w oku. Oculentis stosuje z kolei materiał hydrofilny z powierzchni modyfikowan materiałem hydrofobowym, co ma równie za zadanie podwyszy biokompatybilno torebkow. Nale- y doda, e materiały hydrofilne zwikszaj biokompatybilno naczyniówkow, poniewa s lepiej tolerowane przez organizm, jako materiały biozgnodne, nie wywołujce stanów zapalnych [20]. Właciwoci hydrofilne s nadane tym materiałom przez wystpowanie w ich strukturze grup hydroksylowych, które zastpuj grupy metylowe, co zostało przedstawione na rys

12 Kordian Chamerski Z kolei Human Optics dostarcza soczewek hydrofilnych na bazie akrylanów oraz soczewek hydrofobowych na bazie elastomerów sylikonowych. Mona wic wywnioskowa z tego, e producent realizuje wymóg biokompatybilnoci niejako w dwóch rónych podejciach. Naley nadmieni, e wad stosowania materiałów silikonowych jest zbyt szybkie powracanie zwinitej soczewki do pierwotnego kształtu, co moe spowodowa uszkodzenie haptyk oraz skraca czas manipulacji soczewki w oku [6]. 38 Rys. 3. Porównanie materiału hydrofilnego z materiałem hydrofobowym [20]. Kady z zestawionych producentów stosuje w swoich soczewkach chromofory wiatła UV, które odcinaj długoci fali dochodzce do około 400 nm. Ze wzgldu na szkodliwo tego czynnika na siatkówk, naley poddawa materiał soczewki badaniom w kierunku fotostabilnoci. Wytyczne dotyczce takich bada s opisane w standardzie ISO W niektórych modelach soczewek zastosowane s dodatkowo chromofory wiatła niebieskiego, co sprawia, e soczewka przybiera barw ółt. Absorbenty takie pochłaniaj cz promieniowania do około 475 nm. Zasadno stosowania chromoforów wiatła niebieskiego jest podyktowana przypuszczeniem negatywnego wpływu wiatła niebieskiego na plamk ółt. Jest to jednak sporny problem, poniewa absorbenty tego typu mog pogarsza widzenie barw, a take widzenie w nocy. Podsumowanie Soczewki wewntrzgałkowe s implantami umoliwiajcymi przywrócenie wzroku przy braku soczewki naturalnej. Rónorodno rozwiza zastosowanych w tego typu biomateriałach umoliwia zwikszenie komfortu widzenia przy rónych naturalnych predyspozycjach pacjenta. Dziki szerokiemu wyborowi mocy optycznej

13 Soczewki wewntrzgałkowe - przegld parametrów fizycznych oraz zastosowaniu materiałów korygujcych aberracje optyczne, nie jest potrzebne dalsze minimalizowanie wad widzenia przez okulary. Zastosowane materiały równie staj si bardziej uyteczne i wygodne z punktu widzenia chirurgicznego. Przez zastosowanie materiałów hydrofobowych połczonych z ostr krawdzi soczewki zwikszona zostaje biokompatybilno torebkowa. Równie biokompatybilno naczyniówkowa moe ulega poprawie dziki wytwarzaniu materiałów łczcych w sobie cechy hydrofilne z hydrofobowymi. Dobre przyleganie materiałów hydrofobowych do torebki oraz przepuszczalno metabolitów organizmu ywego przez materiały hydrofilne implikuje moliwo przebadania powierzchni tych materiałów w celu wykrycia rónic w ich budowie. Ochrona siatkówki przed działaniem szkodliwego promieniowania UV i wiatła niebieskiego równie jest realizowana przez zastosowanie chromoforów pochłaniajcych wiatło a do długoci fali 475 nm. W tym przypadku istotne staj si badania fotostabilnoci materiału poddanego działaniu tych czynników. Dalsze badania w tym zakresie mogłyby umoliwi znalezienie zalenoci pomidzy zmianami struktury oraz własnociami optycznymi materiału poddanego działaniu czynników zewntrznych. Literatura [1] B. Kdzia, Biofizyka zmysłu wzroku, Biofizyka, red. F. Jaroszyk, PZWL, Warszawa [2] L. Dzwonkowski, A. Michajlik, W. Ramotowski, W. Sylwanowicz, Anatomia i Fizjologia Człowieka, PZWL, Warszawa [3] P. Vecchia, M. Hietanen, B.E. Stuck, E. van Deventer, S. Niu, Protecting Workers From Ultraviolet Radiation, International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection, Meckenheim [4] Contamac's Yellow Hydrophilic Acrylic IOL Material [on-line], Dostpny w internecie: [5] S. McIntyre, L. Werner, N. Mamalis, Hydrophobic Acrylic IOLs: a Primer, Cataract and Refractive Surgery Today Europe, march 2011, [6] K. Słotwiski, M. Misiuk-Hojło, M. Szaliski, Wpływ Materiału na Biokompatybilno Soczewek Wewntrzgałkowych, Pol. Med. 1 (2007). [7] J. Schwiegerling, Intraocular Lenses, Handbook of Optics, red. M. Bass, The McGraw-Hill [8] J. Sabirin, B.J. Sin, Intraocular Lens Implantation (IOL) Hydrophilic Acrylic versus Hydrophobic Acrylic, Health Technology Assessment Report, Ministry of Health Malaysia [9] D.E. Godar, UV Doses Worldwide, Photochem Photobiol 81 (2005) [10] F.R. de Gruijl, J.C. van der Leun, Environment and Health: 3. Ozone depletion and ultraviolet radiation, CMAJ 163 (2000) [11] S. Zigman, Environmental Near-UV Radiation and Cataracts, Optometry and Vision Science 72 (12), (1995) [12] D.G. Pitts, A.P. Cullen, P.D. Hacker, Ocular effects of ultraviolet radiation from 295 to 365 nm, Invest Ophtalmol Vis Sci 16 (10), (1977) [13] International standard ISO 21348: Space environment (natural and artificial) Process for determining solar irradiances (2007) [dostp ], s 5-6. [14] R. Lucas, T Mc Michael, W. Smith, B. Armstrong, Solar Ultraviolet Radiation. Global burden of disease from solar ultraviolet radiation, Environmental Burden of Disease Series 13, WHO, Geneva

14 Kordian Chamerski [15] International Agency for Research on Cancer Working Group, Exposure to Artificial UV Radiation and Skin Cancer, WHO, Lyon [16] J.C. Merriam, The Concentration of Light in the Human Lens, Tr. Am. Ophth. Soc. 94 (1996) [17] W. Sawicki, Histologia, PZWL, Warszawa 2009, s [18] D.F. Chang, Single versus three piece acrylic IOLs, Br J Ophthalmol. 88(6), (2004) [19] L.G. Vargas, Q. Peng, D.J. Apple, M. Escobar-Gomez, S.K. Pandey, S.N. Arthur, D.S. Hoddinott, J.M. Schmidbauer, J Cataract Refract Surg. 28(7), (2002) [20] W.J. O'Brien, J. Hermann, T.H. Shepherd, Mechanical Properties of Hydrophilic Acrylic Polymer, J. Biomed. Mater. Res. 6 (1972)

Opis przedmiotu zamówienia. Cena jedn. brutto w PLN

Opis przedmiotu zamówienia. Cena jedn. brutto w PLN Nr sprawy 33/IJ/2014 Załącznik Nr 2 do SIWZ Opis przedmiotu zamówienia Pakiet Nr 1 poz. 1 Lp. Opis przedmiotu Ilość Soczewki zwijalne 1 Soczewka jednoczęściowa, 200 szt. zwijalna, akryl hydrofobowy, z

Bardziej szczegółowo

BUDOWA LUNETY CELOWNICZEJ

BUDOWA LUNETY CELOWNICZEJ BUDOWA LUNETY CELOWNICZEJ Luneta celownicza składa si z nastpujcych sekcji (liczc od obiektywu): - soczewek obiektywu - układu regulacji paralaxy (dotyczy lunet sportowych) - mechanizmu regulacji krzya

Bardziej szczegółowo

Dostępnośd nowych technologii w chirurgii zadmy

Dostępnośd nowych technologii w chirurgii zadmy Dostępnośd nowych technologii w chirurgii zadmy Problemy wyceny i współpłacenia przez pacjenta dr n. med. Wojciech Kołodziejczyk Problem Zdrowotny: Zadma Definicja Korekcja wzroku po usunięciu zmętniałej

Bardziej szczegółowo

ZMIANY TRANSMISJI PROMIENIOWANIA OPTYCZNEGO PRZEZ SOCZEWKI WEWNĄTRZGAŁKOWE EKSPLANTOWANE Z POWODU ZJAWISKA GLISTENINGU

ZMIANY TRANSMISJI PROMIENIOWANIA OPTYCZNEGO PRZEZ SOCZEWKI WEWNĄTRZGAŁKOWE EKSPLANTOWANE Z POWODU ZJAWISKA GLISTENINGU Grzegorz OWCZAREK Piotr JUROWSKI ZMIANY TRANSMISJI PROMIENIOWANIA OPTYCZNEGO PRZEZ SOCZEWKI WEWNĄTRZGAŁKOWE EKSPLANTOWANE Z POWODU ZJAWISKA GLISTENINGU STRESZCZENIE Celem badań była analiza zmian transmisji

Bardziej szczegółowo

KATALOG PRODUKTÓW 2012. Dystrybutor

KATALOG PRODUKTÓW 2012. Dystrybutor KATALOG PRODUKTÓW 2012 Dystrybutor WŁAŚCIWOŚCI: Wysoka przepuszczalność tlenu Bez technologii ulepszającej powierzchnię Niski moduł sprężystości Wysoka zawartość wody Asferyczna optyka Asferyczna powierzchnia

Bardziej szczegółowo

Tajemnice świata zmysłów oko.

Tajemnice świata zmysłów oko. Tajemnice świata zmysłów oko. Spis treści Narządy zmysłów Zmysły u człowieka Oko Budowa oka Model budowy siatkówki Działanie oka Kolory oczu Choroby oczu Krótkowzroczność Dalekowzroczność Astygmatyzm Akomodacja

Bardziej szczegółowo

Soczewka wewnątrzgałkowa, hydrofobowa, jednoczęściowa z filtrem UV wraz z jednorazowym. optycznej 0 stopni, - średnica optyczna - długość całkowita

Soczewka wewnątrzgałkowa, hydrofobowa, jednoczęściowa z filtrem UV wraz z jednorazowym. optycznej 0 stopni, - średnica optyczna - długość całkowita Pak 1 ok Pakiet 1 SOCZEWKI 1 L.p. ASORTYMENT Zamaw. Ilość (szt.) jedn.netto jedn.brutto Soczewka wewnątrzgałkowa, hydrofobowa, jednoczęściowa z filtrem UV wraz z jednorazowym kartridżem, - angulacja części

Bardziej szczegółowo

Korekcja wad wzroku. zmiana położenia ogniska. Aleksandra Pomagier Zespół Szkół nr1 im KEN w Szczecinku, klasa 1BLO

Korekcja wad wzroku. zmiana położenia ogniska. Aleksandra Pomagier Zespół Szkół nr1 im KEN w Szczecinku, klasa 1BLO Korekcja wad wzroku zmiana położenia ogniska Aleksandra Pomagier Zespół Szkół nr im KEN w Szczecinku, klasa BLO OKULISTYKA Dział medycyny zajmujący się budową oka, rozpoznawaniem i leczeniem schorzeń oczu.

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZE STWO PRACY Z LASERAMI

BEZPIECZE STWO PRACY Z LASERAMI BEZPIECZE STWO PRACY Z LASERAMI Szkodliwe dzia anie promieniowania laserowego dotyczy oczu oraz skóry cz owieka, przy czym najbardziej zagro one s oczy. Ze wzgl du na kierunkowo wi zki zagro enie promieniowaniem

Bardziej szczegółowo

Optyka geometryczna. Soczewki. Marcin S. Ma kowicz. rok szk. 2009/2010. Zespóª Szkóª Ponadgimnazjalnych Nr 2 w Brzesku

Optyka geometryczna. Soczewki. Marcin S. Ma kowicz. rok szk. 2009/2010. Zespóª Szkóª Ponadgimnazjalnych Nr 2 w Brzesku skupiaj ce rozpraszaj ce Optyka geometryczna Zespóª Szkóª Ponadgimnazjalnych Nr 2 w Brzesku rok szk. 2009/2010 skupiaj ce rozpraszaj ce Spis tre±ci 1 Wprowadzenie 2 Ciekawostki 3 skupiaj ce Konstrukcja

Bardziej szczegółowo

f = -50 cm ma zdolność skupiającą

f = -50 cm ma zdolność skupiającą 19. KIAKOPIA 1. Wstęp W oku miarowym wymiary struktur oka, ich wzajemne odległości, promienie krzywizn powierzchni załamujących światło oraz wartości współczynników załamania ośrodków, przez które światło

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ POMIAR OGNISKOWYCH SOCZEWEK CIENKICH 1. Cel dwiczenia Zapoznanie z niektórymi metodami badania ogniskowych soczewek cienkich. 2. Zakres wymaganych zagadnieo: Prawa odbicia

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 7 Temat: Pomiar kąta załamania i kąta odbicia światła. Sposoby korekcji wad wzroku. 1. Wprowadzenie Zestaw ćwiczeniowy został

Bardziej szczegółowo

Dodatek 1. Czopy kocowe walcowe wałów wg PN-M-85000:1998. D1.1. Wzory obliczeniowe dopuszczalnych momentów obrotowych

Dodatek 1. Czopy kocowe walcowe wałów wg PN-M-85000:1998. D1.1. Wzory obliczeniowe dopuszczalnych momentów obrotowych Praca domowa nr 3. Dodatek Strona 1 z 23 Dodatek 1. Czopy kocowe walcowe wałów wg PN-M-85000:1998 Norm PN-M-85000 objto wymiary czopów kocowych walcowych wałów (długich i krótkich) oraz czopów stokowych

Bardziej szczegółowo

4. Soczewki wewnątrzgałkowe 50 szt.

4. Soczewki wewnątrzgałkowe 50 szt. PAKIET I Soczewki wewnątrzgałkowe L.p. Asortyment Ilość j.m. VAT % Proponowana nazwa własna Nr katalogowy Producent - kraj 1. Soczewki wewnątrzgałkowe tylnokomorowe z PMMA 120 szt. (sterylne) 2. Soczewki

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3. Zadanie nr 1 Parametry wymagalne i ocenialne dla zadania nr 1 część 1-400 sztuk soczewek. Producent:... Typ soczewki...

Załącznik nr 3. Zadanie nr 1 Parametry wymagalne i ocenialne dla zadania nr 1 część 1-400 sztuk soczewek. Producent:... Typ soczewki... Załącznik nr 3 Zadanie nr 1 i ocenialne dla zadania nr 1 część 1-400 sztuk soczewek. L.p Parametr wymagalny Kryterium: Wpisać lub nie 1 Soczewki wewnątrzgałkowe zwijalne akrylowe, 2 Soczewka jednoczęściowa

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 Parametry wymagalne i ocenialne soczewek dla zadania nr 1 część 1-400 sztuk soczewek. Producent:... Typ soczewki...

Załącznik nr 3 Parametry wymagalne i ocenialne soczewek dla zadania nr 1 część 1-400 sztuk soczewek. Producent:... Typ soczewki... Załącznik nr 3 i ocenialne soczewek dla zadania nr 1 część 1-400 sztuk soczewek. L.p Parametr wymagalny Kryterium: Wpisać lub nie 1 Soczewki wewnątrzgałkowe zwijalne akrylowe, 2 Soczewka jednoczęściowa

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W KRZYWIZNACH KRGOSŁUPA MCZYZN I KOBIET W POZYCJI SIEDZCEJ W ZALENOCI OD TYPU POSTAWY CIAŁA WSTP

ZMIANY W KRZYWIZNACH KRGOSŁUPA MCZYZN I KOBIET W POZYCJI SIEDZCEJ W ZALENOCI OD TYPU POSTAWY CIAŁA WSTP Elbieta CHLEBICKA Agnieszka GUZIK Wincenty LIWA Politechnika Wrocławska ZMIANY W KRZYWIZNACH KRGOSŁUPA MCZYZN I KOBIET W POZYCJI SIEDZCEJ W ZALENOCI OD TYPU POSTAWY CIAŁA WSTP siedzca, która jest przyjmowana

Bardziej szczegółowo

Kordian Chamerski. Technical Issues 3/2015 pp. 3-10 ISSN 2392-3954

Kordian Chamerski. Technical Issues 3/2015 pp. 3-10 ISSN 2392-3954 Kordian Chamerski Technical Issues 3/2015 pp. 3-10 ISSN 2392-3954 ANALIZA PORÓWNAWCZA STRUKTURY WEWNĘTRZNEJ IMPLANTÓW HYDROFILOWYCH ORAZ HYDROFOBOWYCH STOSOWANYCH W CHIRURGII OKULISTYCZNEJ METODĄ SPEKTROSKOPII

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ CENOWY OFERTY - Szczegółowa specyfikacja asortymentowo-cenowa

FORMULARZ CENOWY OFERTY - Szczegółowa specyfikacja asortymentowo-cenowa UWAGA! FORMULARZ CENOWY OFERTY - Szczegółowa specyfikacja asortymentowo-cenowa Załącznik nr 2 1.Niniejszy formularz wypełnia Wykonawca we wszystkich rubrykach danej pozycji i podpisane przez osoby upoważnione

Bardziej szczegółowo

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D.

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D. OPTYKA - ĆWICZENIA 1. Promień światła padł na zwierciadło tak, że odbił się od niego tworząc z powierzchnią zwierciadła kąt 30 o. Jaki był kąt padania promienia na zwierciadło? A. 15 o B. 30 o C. 60 o

Bardziej szczegółowo

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory www.pdffactory.pl/ Agata Miłaszewska 3gB

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory www.pdffactory.pl/ Agata Miłaszewska 3gB Agata Miłaszewska 3gB rogówka- w części centralnej ma grubość około 0,5 mm, na obwodzie do 1 mm, zbudowana jest z pięciu warstw, brak naczyń krwionośnych i limfatycznych, obfite unerwienie, bezwzględny

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje.

Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Ćwiczenie 2 Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne Działanie obrazujące soczewek lub układu soczewek wygodnie

Bardziej szczegółowo

Dzienne soczewki kontaktowe iloox CONTACT Daily

Dzienne soczewki kontaktowe iloox CONTACT Daily Dzienne soczewki kontaktowe iloox CONTACT Daily 5 sztuk soczewek gratis dokonując zakupu w salonie LOOX Galeria Optyki w Twoim mieście! Darmowa dostawa do domu, zamawiając soczewki w naszym internetowym

Bardziej szczegółowo

Katedra Fizyki i Biofizyki UWM, Instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych z biofizyki. Maciej Pyrka wrzesień 2013

Katedra Fizyki i Biofizyki UWM, Instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych z biofizyki. Maciej Pyrka wrzesień 2013 M Wyznaczanie zdolności skupiającej soczewek za pomocą ławy optycznej. Model oka. Zagadnienia. Podstawy optyki geometrycznej: Falowa teoria światła. Zjawisko załamania i odbicia światła. Prawa rządzące

Bardziej szczegółowo

Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe

Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe W literaturze technicznej mona znale róne opinie, na temat okrelenia, kiedy antena moe zosta nazwana szerokopasmow. Niektórzy producenci nazywaj anten szerokopasmow

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. med. Jerzy Szaflik. II Wydziału Lekarskiego AM w Warszawie. Dr n. med. Piotr Tesla I. SOCZEWKI WEWNĄTRZGAŁKOWE

Prof. dr hab. med. Jerzy Szaflik. II Wydziału Lekarskiego AM w Warszawie. Dr n. med. Piotr Tesla I. SOCZEWKI WEWNĄTRZGAŁKOWE Chirurgia oka przegląd stosowanych wyrobów medycznych 1 Chirurgia oka przegląd stosowanych wyrobów medycznych Prof. dr hab. med. Jerzy Szaflik Kierownik Katedry i Kliniki Okulistyki II Wydziału Lekarskiego

Bardziej szczegółowo

W ramach projektu Archimedes 2011/2012. przedstawia

W ramach projektu Archimedes 2011/2012. przedstawia W ramach projektu Archimedes 2011/2012 przedstawia Optyka Materiał filmowy, który mamy zaszczyt Państwu przedstawić ma zamiar pokazać problem z życia codziennego. Nasz kolega, Łukasz, wracając z nami ze

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ CENOWY OFERTY - Szczegółowa specyfikacja asortymentowo-cenowa

FORMULARZ CENOWY OFERTY - Szczegółowa specyfikacja asortymentowo-cenowa UWAGA! FORMULARZ CENOWY OFERTY - Szczegółowa specyfikacja asortymentowo-cenowa Załącznik nr 2 1.Niniejszy formularz wypełnia Wykonawca we wszystkich rubrykach danej pozycji i podpisane przez osoby upoważnione

Bardziej szczegółowo

Część 1. Podstawowe zagadnienia 1. Informacje ogólne 1

Część 1. Podstawowe zagadnienia 1. Informacje ogólne 1 Spis treści Wstęp do wydania czwartego Wstęp do wydania pierwszego Skróty xiii xiv xv Część 1. Podstawowe zagadnienia 1. Informacje ogólne 1 1.1 Anatomia stosowana 1 1.2 Fizjologia stosowana 4 1.3 Fizyczne

Bardziej szczegółowo

Narażenie zawodowe na naturalne promieniowanie nadfioletowe

Narażenie zawodowe na naturalne promieniowanie nadfioletowe Narażenie zawodowe na naturalne promieniowanie nadfioletowe Naturalne promieniowanie UV stanowi zagrożenie dla dużej grupy pracowników wykonujących prace na wolnym powietrzu. Jest ono przyczyną występowania

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ CENOWY OFERTY - Szczegółowa specyfikacja asortymentowo-cenowa

FORMULARZ CENOWY OFERTY - Szczegółowa specyfikacja asortymentowo-cenowa UWAGA! FORMULARZ CENOWY OFERTY - Szczegółowa specyfikacja asortymentowo-cenowa Załącznik nr 2 1.Niniejszy formularz wypełnia Wykonawca we wszystkich rubrykach danej pozycji i podpisane przez osoby upoważnione

Bardziej szczegółowo

Miesięczne soczewki kontaktowe iloox CONTACT

Miesięczne soczewki kontaktowe iloox CONTACT Miesięczne soczewki kontaktowe iloox CONTACT 1 soczewka gratis dokonując zakupu w salonach LOOX i sunloox w Twoim mieście! Darmowa dostawa do domu, zamawiając soczewki w naszym internetowym salonie optycznym

Bardziej szczegółowo

7. Wyznaczanie poziomu ekspozycji

7. Wyznaczanie poziomu ekspozycji 7. Wyznaczanie poziomu ekspozycji Wyznaczanie poziomu ekspozycji w przypadku promieniowania nielaserowego jest bardziej złożone niż w przypadku promieniowania laserowego. Wynika to z faktu, że pracownik

Bardziej szczegółowo

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA 1 WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA WYDZIAŁ NOWYCH TECHNOLOGII I CHEMII FIZYKA Ćwiczenie laboratoryjne nr 43 WYZNACZANIE ABERRACJI SFERYCZNEJ SOCZEWEK I ICH UKŁADÓW Autorzy: doc. dr inż. Wiesław Borys dr inż.

Bardziej szczegółowo

Soczewki jednodniowe Wygoda odpowiadająca wyzwaniom nowoczesnego stylu życia

Soczewki jednodniowe Wygoda odpowiadająca wyzwaniom nowoczesnego stylu życia Soczewki jednodniowe Wygoda odpowiadająca wyzwaniom nowoczesnego stylu życia Soczewki jednodniowe Soczewki jednodniowe Dk/t (przy -3,00 DS) Dk (ISO 9913-1998) ZAKRES MOCY ŚREDNICA (mm) PROMIEŃ KRZYWIZNY

Bardziej szczegółowo

PROWIZJE Menad er Schematy rozliczeniowe

PROWIZJE Menad er Schematy rozliczeniowe W nowej wersji systemu pojawił si specjalny moduł dla menaderów przychodni. Na razie jest to rozwizanie pilotaowe i udostpniono w nim jedn funkcj, która zostanie przybliona w niniejszym biuletynie. Docelowo

Bardziej szczegółowo

Zapisów 17 ust. 4-6 nie stosuje si do przesuni midzy kategoriami wydatków, które s wynikiem przeprowadzenia procedury zamówie publicznych.

Zapisów 17 ust. 4-6 nie stosuje si do przesuni midzy kategoriami wydatków, które s wynikiem przeprowadzenia procedury zamówie publicznych. UMOWY O DOFINANSOWANIE PROJEKTÓW Zapisów 17 ust. 4-6 nie stosuje si do przesuni midzy kategoriami wydatków, które s wynikiem przeprowadzenia procedury zamówie publicznych. Przyjmuje si nastpujc interpretacj:

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 Parametry wymagalne i ocenialne soczewek dla zadania nr 1 część 1-400 sztuk soczewek. Producent:... Typ soczewki...

Załącznik nr 3 Parametry wymagalne i ocenialne soczewek dla zadania nr 1 część 1-400 sztuk soczewek. Producent:... Typ soczewki... Załącznik nr 3 i ocenialne soczewek dla zadania nr 1 część 1-400 sztuk soczewek. L.p Parametr wymagalny Kryterium: Wpisać lub nie 1 Soczewki wewnątrzgałkowe zwijalne akrylowe, 2 Soczewka jednoczęściowa

Bardziej szczegółowo

Poniszy rysunek przedstawia obraz ukoczonej powierzchni wykorzystywanej w wiczeniu.

Poniszy rysunek przedstawia obraz ukoczonej powierzchni wykorzystywanej w wiczeniu. Ten rozdział pokae jak tworzy powierzchnie prostoliniowe i trasowane oraz dostarczy niezbdnych informacji o rónych typach powierzchni, które moemy stosowa przy tworzeniu geometrii. Rozdział pokazuje równie

Bardziej szczegółowo

Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych

Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych Pracownia Molekularne Ciało Stałe Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych Brygida Mielewska, Tomasz Neumann Zagadnienia do przygotowania: 1. Budowa mikroskopu elektronowego 2. Wytwarzanie wiązki

Bardziej szczegółowo

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Warszawa, maj 2006 Spis treci Wprowadzenie...3 Cz I Zbiorcze wykonanie budetów jednostek samorzdu terytorialnego...7 1. Cz operacyjna...7

Bardziej szczegółowo

URZĄDZENIA UV DO DEZYNFEKCJI WODY BASENOWEJ

URZĄDZENIA UV DO DEZYNFEKCJI WODY BASENOWEJ STERYLIZATORY UV DO WODY str. 1 URZĄDZENIA UV DO DEZYNFEKCJI WODY BASENOWEJ Porównanie urządzeń niskociśnieniowych i średniociśnieniowych Spis treści: ZASTOSOWANIE PROMIENI UV DO DEZYNFEKCJI WODY BASENOWEJ...

Bardziej szczegółowo

Laserowa korekcja wzroku

Laserowa korekcja wzroku Laserowa korekcja wzroku Zmień swoje życie już dziś! P R Y W A T N Y S Z P I T A L W E I S S K L I N I K w w w. w e i s s k l i n i k. p l 1 Zabieg w Weiss Klinik Czy kiedykolwiek zastanawialiście się

Bardziej szczegółowo

Optyka w fotografii Ciemnia optyczna camera obscura wykorzystuje zjawisko prostoliniowego rozchodzenia się światła skrzynka (pudełko) z małym okrągłym otworkiem na jednej ściance i przeciwległą ścianką

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 42 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ. Wprowadzenie teoretyczne.

Ćwiczenie 42 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ. Wprowadzenie teoretyczne. Ćwiczenie 4 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ Wprowadzenie teoretyczne. Soczewka jest obiektem izycznym wykonanym z materiału przezroczystego o zadanym kształcie i symetrii obrotowej. Interesować

Bardziej szczegółowo

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa.

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Wstp Przy podejciu do planowania adresacji IP moemy spotka si z 2 głównymi przypadkami: planowanie za pomoc adresów sieci prywatnej przypadek, w którym jeeli

Bardziej szczegółowo

Mikroskopia fluorescencyjna

Mikroskopia fluorescencyjna Mikroskopia fluorescencyjna Mikroskop fluorescencyjny to mikroskop świetlny, wykorzystujący zjawisko fluorescencji większość z nich to mikroskopy tzw. epi-fluorescencyjne zjawisko fotoluminescencji: fluorescencja

Bardziej szczegółowo

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku.

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku. Warszawa, dnia 22 03 2007 Zrzeszenie Zwizków Zawodowych Energetyków Dotyczy: Informacja prawna dotyczca kwestii wydzielenia Operatora Systemu Dystrybucyjnego w energetyce Argumenty na poparcie idei wydzielenia

Bardziej szczegółowo

Metody numeryczne w zagadnieniach optycznych. Soczewki kontaktowe

Metody numeryczne w zagadnieniach optycznych. Soczewki kontaktowe Metody numeryczne w zagadnieniach optycznych Politechnika Wrocławska Inżynieria biomedyczna II st. Wydział Mechaniczny 2014/2015r. Skipirzepa Dagmara Wróbel Eliza Soczewki kontaktowe Soczewki kontaktowe

Bardziej szczegółowo

ZMIANA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

ZMIANA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA Wojewódzki Szpital Specjalistyczny ul. Żołnierska 18 10 561 Olsztyn Do wiadomości uczestników postępowania Dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ASORTYMENTOWO-CENOWY załącznik nr 1. szt. 15

FORMULARZ ASORTYMENTOWO-CENOWY załącznik nr 1. szt. 15 FORMULARZ ASORTYMENTOWO-CENOWY załącznik nr 1 PAKIET/POZ YCJA OPIS PREPARATU NR KATALOGOWY* / PRODUCENT JEDNOSTKA MIARY ILOŚĆ JEDNOSTEK CENA NETTO ZA JEDNOSTKĘ (0,00) WARTOŚĆ NETTO (0,00) VAT WARTOŚĆ BRUTTO

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 53: Soczewki

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 53: Soczewki Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr : Soczewki Cel ćwiczenia: Wyznaczenie ogniskowych soczewki skupiającej i układu soczewek (skupiającej i rozpraszającej) oraz ogniskowej soczewki rozpraszającej

Bardziej szczegółowo

Dotyczy: przetargu nieograniczonego na zakup i dostawę sprzętu okulistycznego oraz materiałów zużywalnych do fakoemulsyfikatora.

Dotyczy: przetargu nieograniczonego na zakup i dostawę sprzętu okulistycznego oraz materiałów zużywalnych do fakoemulsyfikatora. WSZ. DAT.2511/ 161 / 5 /2015 Data: 16.07.2015r. Dotyczy: przetargu nieograniczonego na zakup i dostawę sprzętu okulistycznego oraz materiałów zużywalnych do fakoemulsyfikatora. Odpowiedzi na pytania 1.

Bardziej szczegółowo

MODELE ODPOWIEDZI DO PRZYKŁADOWEGO ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO Z FIZYKI I ASTRONOMII

MODELE ODPOWIEDZI DO PRZYKŁADOWEGO ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO Z FIZYKI I ASTRONOMII TEST PRZED MATUR 007 MODELE ODPOWIEDZI DO PRZYKŁADOWEGO ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO Z FIZYKI I ASTRONOMII ZAKRES ROZSZERZONY Numer zadania......3. Punktowane elementy rozwizania (odpowiedzi) za podanie odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

Sprzęt do obserwacji astronomicznych

Sprzęt do obserwacji astronomicznych Sprzęt do obserwacji astronomicznych Spis treści: 1. Teleskopy 2. Montaże 3. Inne przyrządy 1. Teleskop - jest to przyrząd optyczny zbudowany z obiektywu i okularu bądź też ze zwierciadła i okularu. W

Bardziej szczegółowo

Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki.

Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki. Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki. 1. Równanie soczewki i zwierciadła kulistego. Z podobieństwa trójkątów ABF i LFD (patrz rysunek powyżej) wynika,

Bardziej szczegółowo

+OPTYKA 3.stacjapogody.waw.pl K.M.

+OPTYKA 3.stacjapogody.waw.pl K.M. Zwierciadło płaskie, prawo odbicia. +OPTYKA.stacjapogody.waw.pl K.M. Promień padający, odbity i normalna leżą w jednej płaszczyźnie, prostopadłej do płaszczyzny zwierciadła Obszar widzialności punktu w

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD)

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Plan wykładu Bazy danych Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Diagramy zwizków encji elementy ERD licznoci zwizków podklasy klucze zbiory słabych encji Małgorzata Krtowska Katedra Oprogramowania e-mail:

Bardziej szczegółowo

Rozwój konstrukcji soczewek sztywnych

Rozwój konstrukcji soczewek sztywnych Conflex air (Wohlk, 18) W pełni asferyczna konstrukcja z polimeru fluorowego, dopasowywana równolegle w części centralnej. TD =,30 mm,,80 mm, 10,30 mm BOZR = 7,20 8,0 mm Asferyczne peryferia e = 0,4.2

Bardziej szczegółowo

Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska

Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska Rynek cz!"ci motoryzacyjnych nierozerwalnie #$czy si! z parkiem samochodowym, dlatego te% podczas oceny wyników sprzeda%y samochodowych cz!"ci zamiennych nie mo%na

Bardziej szczegółowo

Niezwykłe światło. ultrakrótkie impulsy laserowe. Piotr Fita

Niezwykłe światło. ultrakrótkie impulsy laserowe. Piotr Fita Niezwykłe światło ultrakrótkie impulsy laserowe Laboratorium Procesów Ultraszybkich Zakład Optyki Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego Światło Fala elektromagnetyczna Dla światła widzialnego długość

Bardziej szczegółowo

Zmysł wzroku Narząd wzroku Zdolność układu nerwowego do odbierania bodźców świetlnych i przetwarzania ich w mózgu na wrażenia wzrokowe jest określana jako zmysł wzroku. Anatomiczną postacią tego zmysłu

Bardziej szczegółowo

Interferometr Michelsona zasada i zastosowanie

Interferometr Michelsona zasada i zastosowanie Interferometr Michelsona zasada i zastosowanie Opracował: mgr Przemysław Miszta, Zakład Dydaktyki Instytut Fizyki UMK, przy wydatnej pomocy ze strony Zakładu Biofizyki i Fizyki Medycznej IF UMK Interferencja

Bardziej szczegółowo

Najprostszą soczewkę stanowi powierzchnia sferyczna stanowiąca granicę dwóch ośr.: powietrza, o wsp. załamania n 1. sin θ 1. sin θ 2.

Najprostszą soczewkę stanowi powierzchnia sferyczna stanowiąca granicę dwóch ośr.: powietrza, o wsp. załamania n 1. sin θ 1. sin θ 2. Ia. OPTYKA GEOMETRYCZNA wprowadzenie Niemal każdy system optoelektroniczny zawiera oprócz źródła światła i detektora - co najmniej jeden element optyczny, najczęściej soczewkę gdy system służy do analizy

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. Wytyczne do konstrukcji fotochromowych dozymetrów promieniowania nadfioletowego

Załącznik nr 1. Wytyczne do konstrukcji fotochromowych dozymetrów promieniowania nadfioletowego Załącznik nr 1 Wytyczne do konstrukcji fotochromowych dozymetrów promieniowania nadfioletowego 1. Zasada działania dozymetrów fotochromowych Opracowana koncepcja wytwarzania dozymetrów promieniowania UV,

Bardziej szczegółowo

Multipro GbE. Testy RFC2544. Wszystko na jednej platformie

Multipro GbE. Testy RFC2544. Wszystko na jednej platformie Multipro GbE Testy RFC2544 Wszystko na jednej platformie Interlab Sp z o.o, ul.kosiarzy 37 paw.20, 02-953 Warszawa tel: (022) 840-81-70; fax: 022 651 83 71; mail: interlab@interlab.pl www.interlab.pl Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Klonowanie MAC adresu oraz TTL

Klonowanie MAC adresu oraz TTL 1. Co to jest MAC adres? Klonowanie MAC adresu oraz TTL Adres MAC (Media Access Control) to unikalny adres (numer seryjny) kadego urzdzenia sieciowego (jak np. karta sieciowa). Kady MAC adres ma długo

Bardziej szczegółowo

Projekt okablowania strukturalnego dla I semestru Akademii CISCO we WSIZ Copernicus we Wrocławiu

Projekt okablowania strukturalnego dla I semestru Akademii CISCO we WSIZ Copernicus we Wrocławiu Przygotował: mgr in. Jarosław Szybiski Projekt okablowania strukturalnego dla I semestru Akademii CISCO we WSIZ Copernicus we Wrocławiu 1. Wstp Okablowanie strukturalne to pojcie, którym okrela si specyficzne

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu DIALux 2.6

Instrukcja obsługi programu DIALux 2.6 Instrukcja obsługi programu DIALux 2.6 Marcin Kuliski Politechnika Wrocławska Program DIALux słuy do projektowania sztucznego owietlenia pomieszcze zamknitych, terenów otwartych oraz dróg. Jego najnowsze,

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2042124. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 07.03.2008 08102414.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2042124. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 07.03.2008 08102414. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2042124 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 07.03.2008 082414.3 (13) (1) T3 Int.Cl. A61F 2/16 (2006.01) Urząd

Bardziej szczegółowo

BEVELMASTERTM TM 203C - PRZENONA OBRABIARKA DO RUR W EKRANACH BEVELMASTER TM 204B - PRZENONA OBRABIARKA DO RUR I KOŁNIERZY

BEVELMASTERTM TM 203C - PRZENONA OBRABIARKA DO RUR W EKRANACH BEVELMASTER TM 204B - PRZENONA OBRABIARKA DO RUR I KOŁNIERZY BEVELMASTERTM TM 203C - PRZENONA OBRABIARKA DO RUR W EKRANACH Obrabiarka typu Bevelmaster TM 203C słuy do obróbki czoła rur w zakresie rednic zewntrznych Ø19,10-76,20mm. Maszyna posiada zewntrzny system

Bardziej szczegółowo

Projekt Czy te oczy mogą kłamac

Projekt Czy te oczy mogą kłamac Projekt Czy te oczy mogą kłamac Zajęcia realizowane metodą przewodniego tekstu Cel główny: Rozszerzenie wiedzy na temat mechanizmu widzenia. Treści kształcenia zajęć interdyscyplinarnych: Fizyka: Rozchodzenie

Bardziej szczegółowo

Okulistyka. Klasyfikuj prace: Pielęgniarstwo okulistyczne w WY 158.

Okulistyka. Klasyfikuj prace: Pielęgniarstwo okulistyczne w WY 158. WW Okulistyka Klasyfikuj prace: Pielęgniarstwo okulistyczne w WY 158. WW 1-100 Wydawnictwa informacyjne i ogólne WW 101-290 Oko WW 101-113 Anatomia. Fizjologia. Higiena WW 140-160 Choroby. Postrzeganie

Bardziej szczegółowo

OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH

OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH Prawa Euklidesa: 1. Promień padający i odbity znajdują się w jednej płaszczyźnie przechodzącej przez prostopadłą wystawioną do powierzchni zwierciadła w punkcie odbicia.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne

Ćwiczenie 2. Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne Ćwiczenie 2 Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne Podstawy Działanie obrazujące soczewek lub układu soczewek

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD)

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Plan wykładu Bazy danych Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Diagramy zwizków encji elementy ERD licznoci zwizków podklasy klucze zbiory słabych encji Małgorzata Krtowska Katedra Oprogramowania e-mail:

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum

Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum Szczegółowe wymagania na poszczególne stopnie (oceny) 1. Drgania i fale R treści nadprogramowe Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień

Bardziej szczegółowo

Wstęp do astrofizyki I

Wstęp do astrofizyki I Wstęp do astrofizyki I Wykład 5 Tomasz Kwiatkowski Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Wydział Fizyki Instytut Obserwatorium Astronomiczne Tomasz Kwiatkowski, shortinst Wstęp do astrofizyki I,

Bardziej szczegółowo

Zaćma. Sandra Zuziak 2013-07-29

Zaćma. Sandra Zuziak 2013-07-29 Zaćma Sandra Zuziak 1 Zaćma zajmuje pierwsze miejsce w rankingu przyczyn ślepoty we współczesnym świecie wg statystyk Światowej Organizacji Zdrowia www.korektorzdrowia.pl 2 Definicja Zaćma (łac. cataracta)

Bardziej szczegółowo

Jeden z narządów zmysłów. Umożliwia rozpoznawanie kształtów, barw i ruchów. Odczytuje moc i kąt padania światła. Bardziej wyspecjalizowanie oczy

Jeden z narządów zmysłów. Umożliwia rozpoznawanie kształtów, barw i ruchów. Odczytuje moc i kąt padania światła. Bardziej wyspecjalizowanie oczy I CO MU ZAGRAŻA Jeden z narządów zmysłów. Umożliwia rozpoznawanie kształtów, barw i ruchów. Odczytuje moc i kąt padania światła. Bardziej wyspecjalizowanie oczy pozwalają np. widzieć w ciemności. Zewnętrzne

Bardziej szczegółowo

Q.Light - profesjonalna fototerapia

Q.Light - profesjonalna fototerapia Q.Light - profesjonalna fototerapia Urządzenie Q.Light 70 NT IR pozwala na prowadzenie skutecznej terapii w szerokim zakresie stosowania właściwemu dla światła spolaryzowanego. Q.Light 70 NT IR jest bardzo

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 53. Soczewki

Ćwiczenie 53. Soczewki Ćwiczenie 53. Soczewki Małgorzata Nowina-Konopka, Andrzej Zięba Cel ćwiczenia Pomiar ogniskowych soczewki skupiającej i układu soczewek (skupiająca i rozpraszająca), obliczenie ogniskowej soczewki rozpraszającej.

Bardziej szczegółowo

Soczewki konstrukcja obrazu. Krótkowzroczność i dalekowzroczność.

Soczewki konstrukcja obrazu. Krótkowzroczność i dalekowzroczność. Soczewki konstrukcja obrazu Krótkowzroczność i dalekowzroczność. SOCZEWKA jest to przezroczyste ciało ograniczone powierzchniami kulistymi Soczewki mogą być Wypukłe Wklęsłe i są najczęściej skupiające

Bardziej szczegółowo

DOSTAWA SOCZEWEK, PREPARATU WISKOELASTYCZNEGO ORAZ INNEGO ASORTYMENTU DO WYKONYWANIA ZABIEGÓW OKULISTYCZNYCH

DOSTAWA SOCZEWEK, PREPARATU WISKOELASTYCZNEGO ORAZ INNEGO ASORTYMENTU DO WYKONYWANIA ZABIEGÓW OKULISTYCZNYCH 1 z 8 2014-04-14 12:07 Tarnowskie Góry: DOSTAWA SOCZEWEK, PREPARATU WISKOELASTYCZNEGO ORAZ INNEGO ASORTYMENTU DO WYKONYWANIA ZABIEGÓW OKULISTYCZNYCH Numer ogłoszenia: 126622-2014; data zamieszczenia: 14.04.2014

Bardziej szczegółowo

OKO BUDOWA I INFORMACJE. Olimpia Halasz xd Bartosz Kulus ; x

OKO BUDOWA I INFORMACJE. Olimpia Halasz xd Bartosz Kulus ; x OKO BUDOWA I INFORMACJE Olimpia Halasz xd Bartosz Kulus ; x OCZY - narządy receptorowe umożliwiające wykrywanie kierunku padania światła i jego intensywności oraz, wraz ze wzrostem złożoności konstrukcji,

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKA KOMISJA KONKURSU PRZYRODNICZEGO

WOJEWÓDZKA KOMISJA KONKURSU PRZYRODNICZEGO WOJEWÓDZKA KOMISJA KONKURSU PRZYRODNICZEGO ZADANIA NA ETAP SZKOLNY KONKURSU PRZYRODNICZEGO W ROKU SZKOLNYM 2009/2010 Instrukcja dla uczestników Konkursu 1. Test musi być rozwiązywany samodzielnie. 2. Test

Bardziej szczegółowo

dot.: przetargu nieograniczonego na dostawy soczewek wewnątrzgałkowych

dot.: przetargu nieograniczonego na dostawy soczewek wewnątrzgałkowych Rzeszów, dnia 31.03.2015 r AD.ZP.3810-4/2015/KZ PYTANIA I ODPOWIEDZI dot.: przetargu nieograniczonego na dostawy soczewek wewnątrzgałkowych Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej Nr 1 w Rzeszowie,

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 01.12.2005 05852541.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 01.12.2005 05852541. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 1838246 (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 01.12.0 08241.1 (1) Int. Cl. A61F2/16 (06.01) (97) O

Bardziej szczegółowo

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Analiza procesu jest narzdziem do osignicia wyszej efektywnoci organizacji (midzy innymi). Wymaga ona zbudowania modelu procesu biznesowego bdcego opisem funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Znaki Zakazu. Zakaz wjazdu motocykli Oznacza zakaz wjazdu na drog wszelkich motocykli (nawet tych z bocznym wózkiem).

Znaki Zakazu. Zakaz wjazdu motocykli Oznacza zakaz wjazdu na drog wszelkich motocykli (nawet tych z bocznym wózkiem). Znaki Zakazu Zakaz ruchu w obu kierunkach Znak ten oznacza, e droga, na której jest on ustawiony jest zamknita dla ruchu drogowego w obu kierunkach. W przypadku, gdy znak ten obowizuje tylko w okrelonych

Bardziej szczegółowo

ŚRODKI OCHRONY INDYWIDUALNEJ DO OCHRONY PRACOWNIKÓW PRZED ZAGROŻENIAMI WYWOŁANYMI NATURALNYM UV

ŚRODKI OCHRONY INDYWIDUALNEJ DO OCHRONY PRACOWNIKÓW PRZED ZAGROŻENIAMI WYWOŁANYMI NATURALNYM UV Grażyna BARTKOWIAK Agnieszka WOLSKA Grzegorz OWCZAREK ŚRODKI OCHRONY INDYWIDUALNEJ DO OCHRONY PRACOWNIKÓW PRZED ZAGROŻENIAMI WYWOŁANYMI NATURALNYM UV STRESZCZENIE W niniejszym artykule przedstawiono zagadnienia

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej. LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.. Wprowadzenie Soczewką nazywamy ciało przezroczyste ograniczone

Bardziej szczegółowo

Wpływ obróbki cieplnej na morfologi ledeburytu przenienionego w stopach podeutektycznych

Wpływ obróbki cieplnej na morfologi ledeburytu przenienionego w stopach podeutektycznych AMME 2001 10th JUBILEE INTERNATIONAL SC IENTIFIC CONFERENCE Wpływ obróbki cieplnej na morfologi ledeburytu przenienionego w stopach podeutektycznych J. Pacyna, J. Krawczyk Wydział Metalurgii i Inynierii

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II

ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II Piotr Ludwikowski XI. POLE MAGNETYCZNE Lp. Temat lekcji Wymagania konieczne i podstawowe. Uczeń: 43 Oddziaływanie

Bardziej szczegółowo

NOWE METODY OCENY BARIEROWOŚCI MATERIAŁÓW PRZEZNACZONYCH NA ODZIEŻ CHRONIĄCĄ PRZED SZKODLIWYM SZTUCZNYM PROMIENIOWANIEM NADFIOLETOWYM

NOWE METODY OCENY BARIEROWOŚCI MATERIAŁÓW PRZEZNACZONYCH NA ODZIEŻ CHRONIĄCĄ PRZED SZKODLIWYM SZTUCZNYM PROMIENIOWANIEM NADFIOLETOWYM Grzegorz OWCZAREK Grażyna BARTKOWIAK Agnieszka WOLSKA Grzegorz GRALEWICZ NOWE METODY OCENY BARIEROWOŚCI MATERIAŁÓW PRZEZNACZONYCH NA ODZIEŻ CHRONIĄCĄ PRZED SZKODLIWYM SZTUCZNYM PROMIENIOWANIEM NADFIOLETOWYM

Bardziej szczegółowo

Komputerowa Ksiga Podatkowa Wersja 11.4 ZAKOCZENIE ROKU

Komputerowa Ksiga Podatkowa Wersja 11.4 ZAKOCZENIE ROKU Komputerowa Ksiga Podatkowa Wersja 11.4 ZAKOCZENIE ROKU Przed przystpieniem do liczenia deklaracji PIT-36, PIT-37, PIT-O i zestawienia PIT-D naley zapozna si z objanieniami do powyszych deklaracji. Uwaga:

Bardziej szczegółowo

36/PNE/GZ/2014 Załącznik nr 1 do SIWZ Formularz asortymentowo-cenowy

36/PNE/GZ/2014 Załącznik nr 1 do SIWZ Formularz asortymentowo-cenowy 36/PNE/GZ/204 Załącznik nr do SIWZ Część soczewka wewnatrzgałkowa, zwijalna, akrylowa, hydrofilna, asferyczna, bezaberracyjna, z filtrem UV, jednoczęściowa, dwuwypukła, 4 hapteny z angulacją 0 st., zaopatrzona

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWY ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z FIZYKI I ASTRONOMII

PRZYKŁADOWY ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z FIZYKI I ASTRONOMII Autor: Jerzy Sarbiewski TEST PRZED MATUR 2007 PRZYKŁADOWY ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z FIZYKI I ASTRONOMII Instrukcja dla zdajcego POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 150 minut 1. Sprawd, czy arkusz egzaminacyjny

Bardziej szczegółowo