Teoretycznie sprawa jest DUKATOR EKONOMICZNY ADAM GRZESZAK

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Teoretycznie sprawa jest DUKATOR EKONOMICZNY ADAM GRZESZAK"

Transkrypt

1 DUKATOR EKONOMICZNY Gospodarka głupcze! ten slogan prezydenta Clintona zrobił zawrotną karierę. Kryzys gospodarczy ujawnił, że głupcami bywali nawet wybitni eksperci. Tym większe kłopoty możemy mieć my, zwykli obywatele, którzy gospodarki rynkowej uczyliśmy się nie w szkołach, ale w życiu. Dlatego POLITYKA postanowiła bardziej systematycznie pomagać czytelnikom w zrozumieniu zachodzących w świecie gospodarczych zmian i zjawisk. To się naprawdę może przydać. Oddajemy państwu do rąk kolejny numer cyklicznego Edukatora Ekonomicznego, powstałego przy współpracy z NBP. 42 Bank. Jak to działa? Kredyty, lokaty, konta osobiste, karty kredytowe, wpłaty, wypłaty, przelewy każdy jest w stanie długo wyliczać, czym zajmują się banki. Ale jak one to robią? ADAM GRZESZAK POLITYKA nr 51 (2838), Teoretycznie sprawa jest prosta. Bank pożycza pieniądze na określony procent i przyjmuje lokaty także na ustalony procent. Oprocentowanie kredytów jest wyższe niż lokat i dzięki tej różnicy bank zarabia. W praktyce sprawa mocno się komplikuje, bo każdego dnia tysiące osób i firm podejmuje finansowe decyzje. Jedni o zaciągnięciu kredytu albo ulokowaniu pieniędzy w banku. Inni o spłacie kredytu lub likwidacji lokaty i wypłaceniu pieniędzy z konta. Ktoś chce swoje oszczędności przenieść do innego banku i zleca przelew, drugi oczekuje wypłaty w gotówce. Nikt tego z bankiem nie konsultuje, jedynie firmy, które dokonują dużych operacji finansowych (każdy bank ustala tu własny limit) muszą uprzedzić bank, by się do tego przygotował. Bywają też duże operacje gotówkowe (złotowe lub walutowe), a to wymaga dodatkowo dostarczenia odpowiedniej ilości banknotów do oddziału. Tylko największe banki mają odpowiednie skarbce do przechowywania dużych zapasów gotówki i własne bankowozy z konwojentami. Mniejsze korzystają w tej dziedzinie usługowo z pomocy większych albo z firm zewnętrznych. W oddziałach są jedynie dyspensery, czyli bankomaty kasjerskie do bieżącej obsługi. Tradycyjne okienka z kasjerami znikają z bankowych placówek. Choć decyzje klientów są spontaniczne, istnieją reguły, które rządzą obiegiem pieniędzy. Banki znają swój portfel, wiedzą, kiedy przypadają terminy, na jakie ulokowano pieniądze (Polacy preferują lokaty krótkoterminowe, najwyżej roczne) i jaki jest rytm przypływów oraz odpływów większych sum. Na kontach indywidualnych pieniądze pojawiają się pod koniec miesiąca, gdy większość firm wypłaca wynagrodzenia, i w dniach kiedy ZUS wypłaca świadczenia. Z kont firmowych przy wypłatach pieniędzy ubywa, ważnym momentem jest też termin płacenia zaliczek VAT. Wiadomo również, że pieniądze wypływają z kont indywidualnych szerszym strumieniem w czasie wakacji, a wyjątkowo wartko przed świętami Bożego Narodzenia. MAREK SOBCZAK Serce banku Każdego dnia bank musi czuwać nad wpływającymi i wypływającymi strumieniami pieniędzy. Bankowcy nazywają to zarządzaniem płynnością. Chodzi o to, by w każdym momencie dysponować wystarczającą ilością pieniędzy, by zaspokoić wszystkich, którzy zechcą je wypłacić, bo inaczej może dojść do paniki i utraty wiarygodności. To dla banku najczarniejszy scenariusz. Jednocześnie nie powinien mieć ich za wiele, bo pieniądze, które nie pracują, to czysta strata. Dlatego sercem każdego banku komercyjnego jest departament skarbu, który nieustannie monitoruje stan aktywów i pasywów. Jeśli bank ma nadwyżki, dealerzy zagospodarowują je kupując bony skarbowe, papiery dłużne lub też pożyczając innym bankom. Jeśli bank doraźnie potrzebuje pieniędzy (złotych lub walut obcych), pożycza na rynku międzybankowym. Pożyczki są na bardzo krótki termin, zwykle na jeden dzień, w skrajnych przypadkach do roku. Bank może też skorzystać ze wsparcia Narodowego Banku Polskiego, który czuwa, by na rynku międzybankowym nie zabrakło płynności (był z tym problem na przełomie lat 2008/09, kiedy banki przestały sobie pożyczać). Jeśli problem banku jest poważniejszy, może sięgnąć do kapitałów własnych, wyemitować obligacje albo zwrócić się do akcjonariuszy o dokapitalizowanie. Departament skarbu jest więc czymś w rodzaju maszynowni na statku, zaś pieniądze paliwem. Kapitan, czyli prezes banku, dostaje codziennie na biurko szczegółowy raport o stanie paliwa: ile ubyło, ile przybyło, jak wyglądają aktywa i pasywa, jakie związane jest z nimi ryzyko. To jeden z najważniejszych dokumentów, z jakim szef banku musi się zapoznać. Jeśli okres jest niespokojny, takie raporty mogą być częstsze, w skrajnych przypadkach sytuacja obserwowana jest online na ekranach kom-

2 puterów. Raporty otrzymują też inni członkowie zarządu i dyrektorzy departamentów, dla których jest to istotne źródło informacji. O co walczy bank? Zwłaszcza działy sprzedażowe uważnie analizują sytuację i podejmują decyzje dotyczące strategii rynkowej: ściągamy pieniądze, czyli walczymy o lokaty, albo mamy nadpłynność, czyli nadmiar pieniędzy, więc musimy wyjść z nową ofertą kredytów. Większość polskich banków komercyjnych to banki uniwersalne, czyli takie, które nastawiają się na obsługę osób prywatnych oraz firm. Dlatego w ich strukturze są piony detaliczne i korporacyjne. W tych pierwszych jest sporo pracy trzeba tworzyć sieć placówek, obsługiwać tysiące kont, wymyślać nowe oferty, udzielać wielu drobnych kredytów, pilnować ich spłaty. Z firmami jest prościej, zwłaszcza tymi dużymi. Tu pojedyncza operacja może być liczona w milionach złotych. Mniej pracy, a zysk banku dużo większy. Jednak połączenie klientów indywidualnych z biznesowymi ma ogromny walor stabilizujący. Kiedy jednego dnia kilka dużych firm dokonuje sporych operacji i z banku wypływa nagle kilkadziesiąt, a czasem kilkaset milionów złotych, to dla bieżącej płynności może być już problem. Tymczasem klienci detaliczni dokonując tysięcy operacji, wpłacając i wypłacając pieniądze, tworzą finansowy bufor. Każdy bank nieustannie śledzi nie tylko własny bilans, ale także sytuację na rynku. Tę makroekonomiczną, bo od tego, jaka będzie koniunktura w gospodarce i poszczególnych jej sektorach, zależy kondycja branży finansowej. Ważne są też decyzje Rady Polityki Pieniężnej dotyczące stóp procentowych i polityka rezerw obowiązkowych. Na co dzień niezmiernie istotne jest również, co robi konkurencja. Polscy klienci chętnie korzystają z okazji i jeśli pojawia się na rynku oferta atrakcyjnie oprocentowanych lokat lub tanich kredytów, ciągną do instytucji, która im to proponuje. Dlatego w każdym banku trwa nieustanne kalkulowanie. Jeśli bank ma w portfelu dużo kredytów, musi powalczyć o lokaty oferując lepsze warunki, wyższy procent niż konkurencja, a także inwestując w kampanię reklamową. Jeśli sytuacja jest odwrotna, trzeba umiejętnie skonstruować ofertę kredytową. Cały czas trwa liczenie marż, bo bank to przedsiębiorstwo, które musi przynosić zysk. Tak jak w każdej firmie planuje się wynik finansowy, przydziela zadania i rozlicza wykonanie. Plan do wykonania Banki stosują zarządzanie poprzez cele. W większości obowiązują systemy motywacyjne oprócz stałego wybyła zbyt ekspansywna i liberalna polityka banków amerykańskich w dziedzinie kredytów hipotecznych. Apetyt na ryzyko W każdym banku jest więc specjalny pion zajmujący się analizą i oceną ryzyka. Nie polega ono tylko na tym, że klient, który wziął kredyt, nie spłaci go. Jest jeszcze wiele innych czynników związanych z płynnością banku, sytuacją rynkową, operacyjną (np. pracownik zdefrauduje dużą kwotę), prawną (zmienią się przepisy), regulacyjną (Komisja Nadzoru Finansowego narzuci jakieś obowiązki) itd. Pracownicy pionu analiz i oceny ryzyka mają więc co robić. Ich najpoważniejszy obowiązek dotyczy oceny wniosków kredytowych. KNF narzuciła bowiem zasadę, że w każdym banku muszą być chińskie mury między lityk z doświadczeniem, znający branżę, w której działa klient, potrafiący ocenić, jakie są szanse na powodzenie przedsięwzięcia i jakie ryzyko niepowodzenia. Ryzyko jest zawsze, trzeba jednak je znać i umieć nim zarządzać. Dlatego w bankach istnieje hierarchia uprawnień do przyznawania kredytów. W jednym z dużych polskich banków rozdział kompetencji wygląda tak: analityk może podjąć decyzję do 0,5 mln zł, szef komórki analiz do 1 mln zł, dyrektor biura analiz do 4 mln zł, a członek zarządu banku do 20 mln zł. W sprawie większych kredytów naradza się Komitet Kredytowy Banku, w skład którego wchodzą przedstawiciele działu sprzedaży i ryzyka (ci drudzy mają przewagę). Kompetencja KKB sięga 30 mln zł, powyżej tej kwoty decyduje Departament skarbu jest jak maszynownia na statku, zaś pieniądze jak paliwo. Kapitan, czyli prezes banku, dostaje codziennie raport o stanie paliwa: ile ubyło, ile przybyło. nagrodzenia pracownik dostaje też premię, która dzieli się na część indywidualną i tzw. solidarnościową. Wypłata pierwszej jest uzależniona od tego, czy pracownik zrealizuje przydzielone mu zdanie. W przypadku działów obsługujących klientów (tzw. front office) czy wykona plan sprzedaży. Doradcy klientów są dodatkowo motywowani prowizyjnym systemem wynagradzania mają udział w marży ze sprzedaży lokat i kredytów. Pracownicy zaplecza (tzw. back office) np. działu analiz i oceny ryzyka, informatycy, administracja mają do zrealizowania inne cele. Część solidarnościowa jest zależna od tego, czy bank osiągnie zakładany wynik finansowy. System motywacyjny ma swoje zalety, ale też i wady. Najgroźniejsza dla banku jest nadmierna skłonność do podejmowania ryzykownych decyzji, zwłaszcza w dziedzinie udzielanych kredytów. Do czego to może doprowadzić, świadczy obecny kryzys finansowy, którego źródłem działami obsługi klienta a oceny ryzyka. Innymi słowy doradca, który przyjmuje od klienta wniosek, nie może decydować o przyznaniu mu kredytu. Decyzję podejmują pracownicy pionu ryzyka, którzy nie mogą kontaktować się z wnioskodawcą. To rodzi napięcia, bo pracownicy sprzedaży chcą być frontem do klienta, od tego zależy ich plan i premia. A ci od ryzyka mnożą wątpliwości. Każdy bank szuka własnego złotego środka, jak daleko posunąć się w ostrożności. W przypadku wniosków kredytowych klientów indywidualnych ostateczną decyzję wydaje najczęściej komputer. Banki mają własne programy scoringowe, oceniające wiarygodność klienta zarówno na podstawie jego sytuacji osobistej, jak i prawideł statystycznych. Inaczej sprawa wygląda z klientami korporacyjnymi, którzy biorą duże kredyty na przedsięwzięcia inwestycyjne, np. budowę osiedla domów czy zakup linii produkcyjnej. Tu już komputer nie wystarczy, potrzebny jest anacały zarząd. W mniejszych bankach limity uprawnień do przyznawania kredytu na poszczególnych szczeblach są odpowiednio niższe. Ta ostrożność wynika z prostej przyczyny niektóre rodzaje ryzyka materializują się, narażając bank na straty. Wtedy zaczyna działać dział windykacji. Proces odzyskiwania pieniędzy przez bank jest równie długi jak przyznawania kredytu. Gdy klient spóźnia się ze spłatą, po kilku dniach dostaje telefony przypominające i esemesy, potem jest list i wizyta pracowników działu windykacji. O tym jednak bankowcy mówią niechętnie. Każda instytucja ma swoje sposoby, by nakłonić dłużników do uregulowania zobowiązań. UOKiK ukarał ostatnio jeden z banków za windykację, w trakcie której nie szanowano dobrych obyczajów, godności i prywatności klienta. Jeden z tekstów wygłaszanych przez pracowników banku kończył się zdaniem: w tej sytuacji będziemy zmuszeni oddać pana akta do windykacji ulicznej. n POLITYKA nr 51 (2838),

3 spada, to nie w liczbach absolutnych, tylko w proporcji do PKB a i to jest rzadkością, bo większość państw żyje z deficytem budżetowym, który co roku powiększa dług publiczny. Inaczej mówiąc, wzrost gospodarczy jest niezbędny, jeśli rząd ma nie wpaść w spiralę długów. I tu tkwi problem niektórych państw strefy euro: masa długów jest ogromna, a szanse na wzrost znikome, bowiem Europie grozi recesja. Z obawy o wypłacalność inwestorzy wyprzedają obligacje, a rosnące koszty obsługi długu wpędzają te rządy w jeszcze większe tarapaty. Żywot każdej obligacji zaczyna się i kończy w resorcie finansów danego kraju. To on stale emituje nowe obligacje, a każda kolejna transza jest sprzedawana w drodze przetargu, do którego przystępują wybrane banki, tzw. dealerzy skarbowych papierów wartościowych. Rząd określa łączną wartość i termin wykupu obligacji, które chce sprzedać, a banki proponują procent, na jaki są gotowe pożyczyć. Państwo płaci ten procent za każdy rok istnienia obligacji, a gdy nadchodzi czas wykupu, zwraca właścicielowi jej nominalną wartość. Rządy pożyczają na różne okresy, ale najpopularniejsze są obligacje 10-letnie. Ich życie nie kończy się jednak na rynku pierwotnym. Większość kupionych obligacji banki sprzedają dalej. Tylko niewielka część trafia do oszczędnych obywateli, natomiast gros skupują wielkie instytucje finansowe. Fundusze emerytalne i firmy ubezpieczeniowe lokują w nich kapitał na przyszłe wypłaty, fundusze państwowe i banki centralne inwestują nadwyżki budżetowe albo rezerwy walutowe. Inwestorzy państwowi chcą przede wszystkim ocalić pieniądze przed inflacją, ci prywatni chcą także zarobić pierwsi trzymają zwykle obligacje aż do wykupu, drudzy obracają nimi na rynku wtórnym, szukając papierów z jak najwyższą stopą zwrotu. Tego oczekują w końcu przyszli emeryci i obecni akcjonariusze. Zapewniamy klientom wyższe zyski, niż gdyby inwestowali na własną rękę mówi Myles Bradshaw, jeden z wiceprezesów Pimco, firmy zarządzającej największym na świecie portfelem obligacji wartym 1,3 bln dol. Pimco ma biura w Kalifornii, Nowym Jorku, Londynie, Monachium, Sydney, Hongkongu, Singapurze i Tokio. Wszędzie siedzą traderzy, którzy na okrągło handlują obligacjami, i analitycy, którzy prognozują trendy gospodarcze i mówią, kiedy warto kupić, a kiedy trzeba sprzedać. Oprócz zarządców na rynku obligacji grają jeszcze same banki, ale one zarabiają przede wszystkim na różnicach cen między ofertami kupna i sprzedaży. Obligacjami nie handluje się na giełdach, gdzie każdy walor ma w danej chwili określoną cenę, po której jest sprzedawany lub kupowany. Większość transakcji odbywa się przez ladę (over the counter), czy- li bezpośrednio między stronami. Kupujący i sprzedający spotykają się na platformach elektronicznych, do których każdy wprowadza oczekiwaną cenę. Rozliczenie następuje poprzez domy rozrachunkowe, a każda ze stron informuje o transakcji swój bank-depozytariusza, który prowadzi rejestr stanu posiadania danego klienta. Podobnie jak przy akcjach większość obligacji ma postać wirtualną, czyli istnieje jedynie jako zapis w komputerze. Oprocentowanie obligacji jest stałe, ale ich rentowność zmienna. Załóżmy, że kupiliśmy włoską obligację o wartości 100 euro oprocentowaną na 4 proc. Po roku dochodzimy do wniosku, że to ryzykowna inwestycja i chcemy ją sprzedać. Inni inwestorzy myślą niestety tak samo i oferują nam dziś tylko 50 euro. Jeśli ktoś kupi naszą obligację po tej cenie, jej oprocentowanie będzie wciąż wynosiło 4 proc., ale rentowność dla nabywcy wzrośnie do 8 proc. Z kolei jeśli sprzedamy niemiecką obligację, która zyskała na atrakcyjności, możemy liczyć na wyższą cenę, ale jej rentowność dla nabywcy spadnie poniżej oprocentowania. Cena obligacji jest odwrotnie proporcjonalna do rentowno- ści mówi Bradshaw. Rentowność starych obligacji przekłada się na oprocentowanie, jakiego żądają nabywcy nowych. Hiszpania, która w połowie listopada sprzedawała transzę 10-letnich papierów za 3,6 mld euro, musiała zaoferować 6,97 proc., choć zaledwie miesiąc wcześniej wystarczało 5,4. Nie oznacza to, że cały jej dług stał się nagle droższy w obsłudze, ale jeśli tak wysoki procent utrzyma się na kolejnych przetargach, Hiszpanii nie będzie stać na refinansowanie długu na rynku. Wówczas będzie zmuszona pójść w ślady Portugalii i Irlandii, które zaniechały emisji nowych obligacji, a stare skupują za pieniądze pożyczone od UE i MFW. Oba kraje mają powrócić na rynek, gdy odzyskają jego zaufanie i uporządkują swoje finanse publiczne. Miarą tego zaufania jest tzw. spread, czyli różnica rentowności obligacji danego kraju względem papierów niemieckich. Jeszcze dwa lata temu nie przekraczał on 0,5 proc. inaczej mówiąc, pozostałe kraje strefy euro mogły pożyczać niewiele dro- Cena obligacji jest odwrotnie proporcjonalna do ich rentowności. żej niż Niemcy. Kryzys sprawił, że inwestorzy przestali patrzeć na strefę jak na jeden organizm i zaczęli bliżej przyglądać się finansom publicznym poszczególnych państw. Dziś Włosi i Hiszpanie muszą dopłacać 5 proc. ponad rentowność obligacji niemieckich, a spread Grecji na rynku wtórnym sięga 26 proc., co oznacza, że inwestorzy uważają ten kraj za niewypłacalny. Włochy i Hiszpania są jeszcze wypłacalne, ale grozi im utrata płynności. Rentowność włoskich obligacji jest wysoka, gdy zestawiamy je z niemieckimi mówi Bradshaw. Ale jeśli porównamy je z brazylijskimi, rentowność włoskich już wcale nie jest tak wysoka. Owszem, jest spora w kategorii aktywów bez ryzyka, ale one już do niej nie należą. Z kolei Hiszpania ma niższy dług i deficyt niż Wielka Brytania, ale wyższą rentowność obligacji. Dlaczego? Bo w Wielkiej Brytanii wiadomo, kto jest pożyczkodawcą ostatniej instancji. Bank Anglii skupuje obligacje, a zatem inwestor może być spokojny, że rządowi brytyjskiemu nie zabraknie pieniędzy na ob- sługę długów wyjaśnia Bradshaw. W przypadku Hiszpanii takiej pewności nie ma. Europejski Bank Centralny (EBC) co tydzień skupuje obligacje kolejnego kraju w tarapatach, ale wciąż zastrzega, że robi to tylko czasowo i w ograniczonym zakresie. Prezes Mario Draghi stanowczo odrzuca wezwania, by EBC rozpoczął nieograniczone zakupy długu państw strefy. Wymagałoby to druku pieniądzy na wielką skalę, a głównym zadaniem banku jest walka z inflacją. Ale Draghi może wkrótce skapitulować, bowiem kryzys zainfekował już zdrową część strefy euro. Spread obligacji francuskich sięgnął niedawno 2 proc., rośnie też rentowność papierów fińskich, austriackich i holenderskich, mimo że wszystkie te kraje cieszą się wciąż najwyższym ratingiem AAA. Inwestorzy handlują nie tylko samymi obligacjami, ale także ryzykiem bankructwa konkretnych państw. Kilka lat temu instytucje finansowe wprowadziły na rynek tzw. CDS-y, rodzaj ubezpieczenia na wypadek niewypłacalności dłużnika. Inwestorzy kupowali je, by obniżyć księgowe wskaźniki ryzyka z tytułu posiadanych obligacji druga strona zobowiązywała się do pokrycia strat, gdyby dane państwo wystawiło wierzycieli do wiatru. Przed kryzysem taki scenariusz nie był nawet brany pod uwagę, toteż nikt nie zastanawiał się nad konsekwencjami zawarcia tych kontraktów. Dziś, gdy taka ewentualność nie jest już wykluczona, stanowią one ryzyko systemowe. To właśnie obawa przed uruchomieniem CDS-ów spra- POLITYKA nr 51 (2838),

4 DUKATOR EKONOMICZNY 46 wiła, że strefa euro nie pozwoliła Grecji na ogłoszenie niewypłacalności. Ponieważ ubezpieczenia te zawierano nie tylko przez ladę, ale nawet bez pośrednictwa domów rozrachunkowych, nikt nie wie, kto i ile musiałby zapłacić w razie bankructwa dużego państwa. Wiadomo tylko, że dużo, bo łączne zobowiązania z tytułu państwowych CDS-ów sięgają 2,6 bln dol. Ostatnie porozumienie w sprawie redukcji długu Grecji nie uruchomiło tych kontraktów, bo banki dobrowolnie przystały na stratę połowy wartości posiadanych obligacji. Ale gdyby strefa euro nie dogadała się z wierzycielami, mogło dojść do kaskady strat w systemie finansowym. CDS-y państw obarczonych dużym ryzykiem są dziś tak kosztowne, że nikogo nie stać już na ich zakup np. za ubezpieczenie 10 mln dol. włoskiego długu na 5 lat trzeba dziś zapłacić 601 tys. dol. rocznie. Instrumenty te pozostają jednak narzędziem spekulacji na długu, bowiem kurs CDS-ów poszczególnych państw uchodzi za wskaźnik groźby ich bankructwa. Dlatego Europejski Nadzór Finansowy zakazał niedawno obrotu tzw. gołymi CDS-ami, czyli kupowania samych kontraktów, gdy inwestor nie ma obligacji, które miałyby stanowić przedmiot ubezpieczenia. Spekulanci mogli w ten sposób podgrzewać obawy o wypłacalność i napędzać panikę na rynku wtórnym. Kiedyś inwestycja dla ostrożnych, obligacje strefy euro stały się domeną ryzykantów. Przezorni inwestorzy lokują dziś kapitał w papierach amerykańskich lub brytyjskich, które cieszą się opinią bezpiecznych, mimo że oba państwa mają gorszą sytuację finansową niż niejeden kraj strefy euro. To pozorne bezpieczeństwo ma jednak swoją cenę: drukując pieniądz, banki centralne USA i Wlk. Brytanii hodują inflację, a gdy ta wybuchnie, obrabuje właścicieli obligacji z części kapitału. Do tego czasu strefa euro może wypuścić wspólne papiery dłużne, a jeśli w Europie nie będzie szaleć inflacja, euroobligacje mogą stać się nową bezpieczną przystanią. WAWRZYNIEC SMOCZYŃSKI Bank zazwyczaj dobrze eksponuje oprocentowanie kredytu zachwala je reklama, a doradca często podkreśla, jak bardzo zostało niedawno obniżone. Potem zaś mimochodem wspomina o prowizji, opłacie za rozpatrzenie wniosku czy ubezpieczeniu. Ile więc tak naprawdę kosztuje kredyt? Tego miał szansę dowiedzieć się tylko ten, kto z uporem dopytywał pracownika banku lub pośrednika o szczegóły. Teraz to się powinno zmienić. Pod warunkiem, że b r a n ż a fi - nansowa szybko wprowadzi nowe przepisy. Co bank powinien? Kredyt pod kontrolą Dobra wiadomość dla pożyczkobiorców: od 18 grudnia banki bardziej przejrzyście muszą informować, ile naprawdę zapłacimy za kredyt. To ułatwi klientom wybór najkorzystniejszych ofert. POLITYKA nr 51 (2838), CEZARY KOWANDA 18 grudnia wchodzi w życie nowa ustawa o kredycie konsumenckim. Uchwalono ją co prawda już pół roku temu, ale długi okres przejściowy miał pomóc instytucjom pożyczającym pieniądze dostosować się do nowego prawa. A zmienić trzeba wiele, poczynając od samych reklam. Banki miały co prawda obowiązek podawania tzw. rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, ale wielu klientów nie rozumiało tego pojęcia. Teraz, oprócz tej stopy pokazującej całkowite oprocentowanie kredytu (razem z wszelkimi prowizjami i obowiązkowymi ubezpieczeniami) w reklamie będą wyodrębnione konkretne opłaty naliczane przez bank. Zostaniemy zatem poinformowani, ile wynoszą nie tylko odsetki, ale też np. prowizja za udzielenie pożyczki czy rozpatrzenie wniosku. Przygotowujący nową ustawę nie pomyśleli o podstawowym problemie, jakim dotąd była próba ukrycia tych informacji przez stosowanie jak najmniejszego druku i umieszczanie danych na dole bądź z boku reklamy. Nadal będzie można tak robić. Okulary albo szkło powiększające muszą więc pozostać niezbędnymi akcesoriami dla szukających najlepszych kredytów konsumpcyjnych. Łatwiej będzie porównywać oferty dzięki innemu, nowemu rozwiązaniu. Jest nim specjalny formularz informacyjny, taki sam nie tylko w każdym banku w Polsce, ale w całej Unii Europejskiej. Doradca przygotuje go na prośbę zainteresowanego kredytem. Formularz składa się z wielu rubryk, zawierających dokładne wyszczególnienie kosztów proponowanego kredytu. Osobno zostanie podana nie tylko całkowita kwota pożyczki i rzeczywista roczna stopa oprocentowania, ale także dokładne warunki spłaty i koszty towarzyszące kredytowi, np. w przypadku konieczności otwarcia konta w banku. Generalnie nowa ustawa ma wzmocnić pozycję klienta w kontaktach z bankiem. Przykładem może być badanie naszej kondycji finansowej. Najłatwiej zrobić to zwracając się do Biura Informacji Kredytowej. Współpracuje ono z większością banków i ma dziś bazę

5 MAREK SOBCZAK danych milionów osób, które zaciągnęły zobowiązania finansowe. Gdy w rejestrze znajdą się niekorzystne dla nas informacje, pożyczki najczęściej nie otrzymamy. Jeśli jednak z tego powodu bank odrzuci nasz wniosek, będzie teraz musiał przekazać nam negatywne dane, jakie otrzymał z BIK. Będziemy więc mogli sprawdzić, czy są zgodne ze stanem faktycznym, i ewentualnie interweniować w instytucji, od której BIK dostał nieprawdziwe bądź już nieaktualne dane. Co może klient? Gdy ocena naszej zdolności kredytowej przebiegnie pomyślnie i dostaniemy kredyt, mamy jeszcze chwilę do namysłu. Do tej pory z pożyczki można było zrezygnować przez 10 dni po jej otrzymaniu. Teraz termin zostaje wydłużony do dwóch tygodni. Jeśli klient zmieni decyzję, bank nie ma też prawa żądać od niego jakiejś prowizji czy naliczać kary. Ale kosztów całkiem nie unikniemy. Za każdy dzień między zaciągnięciem kredytu a rezygnacją z umowy zostaną naliczone odsetki, które musimy zapłacić. Dla kredytów o wartości kilku czy kilkunastu tysięcy złotych będzie to kilkanaście lub kilkadziesiąt złotych. Wiele kontrowersji wywoływał do tej pory także problem wcześniejszej spłaty pożyczki. Nowa ustawa rozwiewa wątpliwości bank zawsze musi zgodzić się na wcześniejszą spłatę. Ale równocześnie będzie mógł, inaczej niż do tej pory, zażądać w takiej sytuacji prowizji. Może zostać ona naliczona tylko w przypadku większych pożyczek, gdy roczna wartość rat przekracza trzykrotność przeciętnej pensji (w tej chwili wynosi ona ok. 3,6 tys. zł brutto). Jeśli do końca spłaty kredytu mamy więcej niż rok, bank może obciążyć nas prowizją w wysokości maksymalnie 1 proc. kwoty, która pozostała do spłaty. A gdy ten okres jest krótszy, dodatkowa opłata nie może przekroczyć 0,5 proc. Dziś wiele osób idzie po kredyt nie do banku, ale do któregoś z pośredników finansowych, tzw. doradców. Tam również obowiązują te same przepisy dotyczące ochrony klientów. Pośrednicy muszą w reklamach informować, z jakimi bankami współpracują. Chodzi o to, aby klient był świadomy, że pieniądze pożycza nie od doradcy, lecz od konkretnej instytucji finansowej. Pośrednicy mają też obowiązek ujawnić, jaka część kredytu to efekt opłat pobranych przez nich jako marża za doradzanie. A jeśli zarabiają na prowizji przekazywanej przez bank (tak jest w Polsce najczęściej), również o tym powinni informować. W reklamach będą wyszczególnione konkretne opłaty za pożyczkę naliczane przez bank. Dla kogo upadłość? Ustawa o kredycie konsumenckim pozostawia bankom decyzję, czy będą domagać się ubezpieczenia pożyczki. Niektóre instytucje udzielają tylko ubezpieczonego kredytu, większość pozostawia wybór klientom. Kupno takiej polisy najczęściej powiększa całkowite koszty kredytu o kilka procent, ale ma też zalety. W przypadku nagłej choroby, wypadku czy śmierci dłużnika kredyt zostanie spłacony przez ubezpieczyciela. Czasem taka ochrona obejmuje też utratę pracy czy niespodziewane wydatki w rodzinie. Pożyczając pieniądze, chcemy jednak zapłacić za to jak najmniej i często mamy pokusę, żeby z ubezpieczenia rezygnować. Banki wolą oczywiście kredyty z zabezpieczeniem. Nierzadko obniżają wtedy prowizję albo nawet nieznacznie redukują oprocentowanie. Niestety, żadne ubezpieczenie nie pomoże, gdy źle oszacowaliśmy własne możliwości finansowe i mamy kłopot ze spłatą pożyczki. Jeśli nie uda się wynegocjować z bankiem obniżenia czy chwilowego zawieszenia rat, czeka nas postępowanie windykacyjne, a na koniec egzekucja komornicza. Rozwiązaniem ostatecznym w przypadku wysokiego zadłużenia i braku jakichkolwiek szans na jego całkowitą spłatę jest istniejąca w polskim prawie od ponad dwóch lat instytucja upadłości konsumenckiej. Narosło wokół niej jednak sporo mitów, a początkowe oczekiwania wielu dłużników twardo zweryfi kowałarzeczywistość. Do tej pory upadłość taką sądy orzekły wobec zaledwie kilkudziesięciu osób. Bo też rozwiązanie to ma być dostępne tylko w wyjątkowych przypadkach. Z upadłości mogą skorzystać osoby, które wpadły w długi bez swojej winy, mają majątek, aby opłacić postępowanie sądowe, i mogą zaproponować wierzycielom przynajmniej częściową spłatę w przyszłości. Wbrew obiegowym opiniom upadłość to nie automatyczne darowanie wszystkich długów. Sąd ustala bowiem plan spłat i ocenia, ile przez najbliższych kilka lat dłużnik będzie mógł zdobyć pieniędzy na uregulowanie choćby części zobowiązań. Dopiero po realizacji tego planu reszta długów będzie mogła zostać umorzona, a osoba, wobec której ogłoszono upadłość, zacznie nowe życie. Trzeba pamiętać również, że w przypadku takiego postępowania osoby posiadające mieszkanie czy dom będą musiały je sprzedać. Kto wpadł w długi, powinien najpierw dokładnie zapoznać się z ustawą o upadłości konsumenckiej i stwierdzić, czy spełnia wszystkie warunki, aby w ogóle próbować skorzystać z tej możliwości. A może leasing? Najlepiej jednak zapobiegać, zamiast leczyć. Choć kredyt pozwala nam spełnić wiele marzeń, warto wiedzieć także o innym rozwiązaniu, dotąd w Polsce mało praktykowanym. W wielu krajach Europy Zachodniej i USA jest ono alternatywą dla pożyczek. To leasing konsumencki, który dzięki przepisom obowiązującym od połowy 2011 r. ma szanse na szersze stosowanie. Leasing kojarzy się zazwyczaj z ofertą dla firm, ale mogą z niego skorzystać także osoby fizyczne. W przeciwieństwie do kredytu nie kupujemy wówczas przedmiotu na własność, lecz możemy z niego korzystać przez pewien czas. Na razie leasing ograniczony jest w praktyce do samochodów. Aby go wypróbować, nie trzeba przechodzić przez tak rygorystyczną procedurę jak w przypadku kredytu. Informacje o tym, że skorzystaliśmy z tego rozwiązania, nie zostaną również przekazane do BIK. Co więcej, umowę leasingu można wypowiedzieć zdecydowanie łatwiej niż w przypadku pożyczki. Leasingowany sprzęt wraca wówczas do właściciela. Ten instrument ma jednak podstawową wadę w społeczeństwie takim jak polskie, hołubiącym własność przedmiot leasingu jest cudzy i mimo płacenia rat będzie nadal należał do kogoś innego. n Poprzednie Edukatory Ekonomiczne : POLITYKA 51/10, 4/11, 9/11, 30/11, 35/11, 39/11, 43/11, 47/11 oraz na Projekt dofinansowany ze środków Narodowego Banku Polskiego Więcej ekonomii na portalu edukacyjnym: POLITYKA nr 51 (2838),

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r.

Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r. Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r. Dane na ten temat pojawiają się w serwisach informacyjnych, np. w agencji Bloomberg, są także podawane przez specjalistyczne serwisy informacyjne

Bardziej szczegółowo

Nadmierne zadłużanie się

Nadmierne zadłużanie się Nadmierne zadłużanie się Kredyt jako kategoria ekonomiczna Kredyt bankowy to stosunek prawno - finansowy pomiędzy bankiem a kredytobiorcą. Stosunek ten wyraża się przekazaniem przez bank określonej kwoty

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Temat spotkania: Matematyka finansowa dla liderów Temat wykładu: Matematyka finansowa wokół nas Prowadzący: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 14 października 2014 r. Matematyka finansowa dla liderów Po

Bardziej szczegółowo

lokata ze strukturą Czarne Złoto

lokata ze strukturą Czarne Złoto lokata ze strukturą Czarne Złoto Lokata ze strukturą Czarne Złoto jest produktem łączonym. Składa się z lokaty promocyjnej i produktu strukturyzowanego Czarne Złoto inwestycji w formie ubezpieczenia na

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1.

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1. Grupy 1-2 Zadanie 1. Sprawdźcie ofertę dowolnych 5 banków i wybierzcie najlepszą ofertę oszczędnościową (lokatę lub konto oszczędnościowe). Obliczcie, jaki zwrot przyniesie założenie jednej takiej lokaty

Bardziej szczegółowo

Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe

Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe Warszawa, 06 maja 2010 r. Agenda Wyniki sprzedażowe Pioneer Pekao TFI Rynek obligacji nieskarbowych Odpowiedź Pioneer Pekao TFI nowe produkty Strona 2 Wyniki

Bardziej szczegółowo

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi Sukces Każdy z nas przychodzi na świat z sekretnym zadaniem. Jak myślisz, jakie jest Twoje? Czy jesteś gotowy wykorzystać w pełni swój potencjał? Do czego masz talent? Jakie zdolności, zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Taryfa Opłat i Prowizji Alior Banku S.A. dla Klientów Indywidualnych

Taryfa Opłat i Prowizji Alior Banku S.A. dla Klientów Indywidualnych Załącznik Nr 1 do Decyzji Wiceprezesa Zarządu Alior Bank S.A kierującego Pionem Rozwoju nr 90/2014 z dnia 17 lipca 2014r. Obowiązuje: W przypadku umów zawartych od 21lipca 2014 od dnia zawarcia umowy,

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo

Forma prawna Agent Ubezpieczyciel. Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności Wiek Zwrot kapitału. 18-77 lat (włącznie)

Forma prawna Agent Ubezpieczyciel. Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności Wiek Zwrot kapitału. 18-77 lat (włącznie) produkt strukturyzowany Kurs na Amerykę Forma prawna Agent Ubezpieczyciel indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Euro Bank S.A. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Europa S.A. Okres Odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie a inwestowanie..

Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie to zabezpieczenie nadmiaru środków finansowych niewykorzystanych na bieżącą konsumpcję oraz czerpanie z tego tytułu korzyści w postaci odsetek. Jest to czynność

Bardziej szczegółowo

18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami

18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami 18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami Okres subskrypcji: 09.09.2011 20.09.2011 Okres trwania lokaty: 21.09.2011-22.03.2013 Aktywo bazowe: koszyk akcji 5 banków

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w sierpniu 2014 r.

Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w sierpniu 2014 r. Informacja prasowa Warszawa, 15 września 2014 r. Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w sierpniu 2014 r. Sierpień był kolejnym miesiącem, w którym wartość sprzedaży obligacji Skarbu Państwa wzrosła. Wciąż

Bardziej szczegółowo

zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje w skarpecie.

zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje w skarpecie. Fundusze inwestycyjne to instytucje, które zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje oszczędności każdy, kto nie chce ich trzymać w skarpecie. Wynajęci

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r.

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r.

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE i dla strefy euro Andrzej Raczko Narodowy Bank Polski Strefa euro Strefa euro doświadcza bardzo

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

Mundialowa Inwestycja

Mundialowa Inwestycja inwestycje produkt strukturyzowany Mundialowa Inwestycja Forma prawna indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Okres Odpowiedzialności 0 miesięcy 3 od 25.06.2014 r. do 25.12.2016 r. Maksymalny zysk

Bardziej szczegółowo

Zajęcia 1. Pojęcia: - Kapitalizacja powiększenie kapitału o odsetki, które zostały przez ten kapitał wygenerowane

Zajęcia 1. Pojęcia: - Kapitalizacja powiększenie kapitału o odsetki, które zostały przez ten kapitał wygenerowane Zajęcia 1 Pojęcia: - Procent setna część całości; w matematyce finansowej korzyści płynące z użytkowania kapitału (pojęcie używane zamiennie z terminem: odsetki) - Kapitalizacja powiększenie kapitału o

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Warszawa, 7 maja 2010 r. Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Zakład Ubezpieczeń Społecznych w okresie od 19.05.1999 r. do 31.12.2009 r.

Bardziej szczegółowo

Polscy Giganci BIS. Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności: Wiek: Zwrot kapitału: 18-77 lat

Polscy Giganci BIS. Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności: Wiek: Zwrot kapitału: 18-77 lat produkt strukturyzowany Polscy Giganci BIS Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Euro Bank S.A. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Europa S.A. Okres Odpowiedzialności:

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5 Narodowy Bank Polski Wykład nr 5 NBP podstawy prawne NBP reguluje ustawa z dn.29.08.1997 roku o Narodowym Banku Polskim (Dz.U nr 140 z późn.zm). Cel działalności NBP Podstawowym celem działalności NBP

Bardziej szczegółowo

Ze względu na przedmiot inwestycji

Ze względu na przedmiot inwestycji INWESTYCJE Ze względu na przedmiot inwestycji Rzeczowe (nieruchomości, Ziemia, złoto) finansowe papiery wartościowe polisy, lokaty) INWESTYCJE Ze względu na podmiot inwestowania Prywatne Dokonywane przez

Bardziej szczegółowo

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom,

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, Obligacje Obligacje Teraz pora zająć się obligacjami.. Wbrew pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, jak i emitentom. Definicja

Bardziej szczegółowo

dr hab. Marcin Jędrzejczyk

dr hab. Marcin Jędrzejczyk dr hab. Marcin Jędrzejczyk Leasing operacyjny nie jest wliczany do wartości aktywów bilansowych, co wpływa na polepszenie wskaźnika ROA (return on assets - stosunek zysku do aktywów) - suma aktywów nie

Bardziej szczegółowo

Top 5 Polscy Giganci

Top 5 Polscy Giganci lokata ze strukturą Top 5 Polscy Giganci Pomnóż swoje oszczędności w bezpieczny sposób inwestując w lokatę ze strukturą Top 5 Polscy Giganci to możliwy zysk nawet do 45%. Lokata ze strukturą Top 5 Polscy

Bardziej szczegółowo

Sposoby inwestowania posiadanych zasobów finansowych przez gospodarstwa domowe i podmioty gospodarcze. Rzeszów, 2011-02-22

Sposoby inwestowania posiadanych zasobów finansowych przez gospodarstwa domowe i podmioty gospodarcze. Rzeszów, 2011-02-22 Sposoby inwestowania posiadanych zasobów finansowych przez gospodarstwa domowe i podmioty gospodarcze Rzeszów, 2011-02-22 O czym będziemy mówić? Kilka informacji dotyczących rynku pieniężnego. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

05-530 Góra Kalwaria, ul. Pijarska 21 tel.: [22] 717-82-65 fax: [22] 717-82-66 kom.: [0] 692-981-991, [0] 501-633-694 Info: 0 708 288 308

05-530 Góra Kalwaria, ul. Pijarska 21 tel.: [22] 717-82-65 fax: [22] 717-82-66 kom.: [0] 692-981-991, [0] 501-633-694 Info: 0 708 288 308 05-530 Góra Kalwaria, ul. Pijarska 21 tel.: [22] 717-82-65 fax: [22] 717-82-66 kom.: [0] 692-981-991, [0] 501-633-694 Info: 0 708 288 308 biuro@assman.com.pl http://www.assman.com.pl 21-11-2006 W części

Bardziej szczegółowo

Prawo bankowe. Kredyt konsumencki ochrona praw konsumenta USTAWA z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim; z. U. z 2011 r.

Prawo bankowe. Kredyt konsumencki ochrona praw konsumenta USTAWA z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim; z. U. z 2011 r. Prawo bankowe Kredyt konsumencki ochrona praw konsumenta USTAWA z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim; z. U. z 2011 r. Nr 126 Kredyt konsumencki kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł

Bardziej szczegółowo

Podstawy finansów i inwestowania w biznesie. Wykład 6

Podstawy finansów i inwestowania w biznesie. Wykład 6 Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 6 Plan wykładu Cechy inwestycji finansowych: dochód ryzyko płynność Depozyty bankowe Fundusze inwestycyjne 2015-11-05 2 Najważniejszymi cechami inwestycji

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAWA CAPIGA. m #

MIROSŁAWA CAPIGA. m # MIROSŁAWA CAPIGA m # Katowice 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A.

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A. OPISY PRODUKTÓW Rabobank Polska S.A. Warszawa, marzec 2010 Wymiana walut (Foreign Exchange) Wymiana walut jest umową pomiędzy bankiem a klientem, w której strony zobowiązują się wymienić w ustalonym dniu

Bardziej szczegółowo

Postanowienia ogólne. Taryfa Opłat i Prowizji Alior Banku S.A. dla Klientów Indywidualnych. Obowiązuje dla umów zawartych od 21 lipca 2014r.

Postanowienia ogólne. Taryfa Opłat i Prowizji Alior Banku S.A. dla Klientów Indywidualnych. Obowiązuje dla umów zawartych od 21 lipca 2014r. Taryfa Opłat i Prowizji Alior Banku S.A. dla Klientów Indywidualnych Obowiązuje dla umów zawartych od 21 lipca 2014r. Postanowienia ogólne Taryfa Opłat i Prowizji Alior Banku S.A. dla Klientów Indywidualnych,

Bardziej szczegółowo

Zbuduj swoją historię kredytową

Zbuduj swoją historię kredytową Krzysztof Nyrek Zbuduj swoją historię kredytową Niniejszy ebook jest wartością prywatną. Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie, w jakiej została

Bardziej szczegółowo

Certyfikaty Depozytowe. Alternatywa dla tradycyjnych sposobów inwestowania

Certyfikaty Depozytowe. Alternatywa dla tradycyjnych sposobów inwestowania Certyfikaty Depozytowe Alternatywa dla tradycyjnych sposobów inwestowania Spis treści Certyfikaty Depozytowe Cechy Certyfikatów Depozytowych Zalety Certyfikatów Depozytowych Budowa Certyfikatu Depozytowego

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 października 2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające Noty objaśniające Nota-1 Polityka Rachunkowości Subfunduszu Sprawozdanie finansowe Subfunduszu na dzień 13 lipca 2010 roku zostało sporządzone na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości z dnia 29 września

Bardziej szczegółowo

Finansowanie składek ubezpieczeniowych

Finansowanie składek ubezpieczeniowych Finansowanie składek ubezpieczeniowych Przewodnik dla Klientów Czym jest finansowanie składek Zakup ubezpieczenia zazwyczaj wiąże się z koniecznością jednorazowego opłacenia składki. Tego typu płatność

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA, TABELA OPŁAT I PROWIZJI DLA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH ZABEZPIECZONYCH DLA MAŁYCH PRZEDSIĘBIORSTW.

TABELA OPROCENTOWANIA, TABELA OPŁAT I PROWIZJI DLA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH ZABEZPIECZONYCH DLA MAŁYCH PRZEDSIĘBIORSTW. TABELA OPROCENTOWANIA, TABELA OPŁAT I PROWIZJI DLA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH ZABEZPIECZONYCH DLA MAŁYCH PRZEDSIĘBIORSTW. Ogólne zasady pobierania opłat i prowizji bankowych: 1. Tabela oprocentowania, Opłat

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest lokata? 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7.

1. Co to jest lokata? 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7. Lokaty 1. Co to jest lokata? Spis treści 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7. Lokata progresywna 8. Lokata rentierska

Bardziej szczegółowo

Inwestycje Dwuwalutowe

Inwestycje Dwuwalutowe Inwestycje Dwuwalutowe Co to są Inwestycje Dwuwalutowe? Inwestycja Dwuwalutowa to krótkoterminowa inwestycja, w ramach której Klient może otrzymać wysokie oprocentowanie zainwestowanego kapitału w zamian

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Bank zaufanie na całe życie Czy warto powierzać pieniądze bankom? nna Chmielewska Miasto Bełchatów 24 listopada 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Uniwersytet Dziecięcy,

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Informacja sygnalna Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w obligacje

Inwestowanie w obligacje Inwestowanie w obligacje Ile zapłacić za obligację aby uzyskać oczekiwaną stopę zwrotu? Jaką stopę zwrotu uzyskamy kupując obligację po danej cenie? Jak zmienią się ceny obligacji, kiedy Rada olityki ieniężnej

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego Kredytodawca: Adres: (siedziba) Numer telefonu: Dane identyfikacyjne:

Bardziej szczegółowo

ATRAKCYJNE OPROCENTOWANIE OBLIGACJI DZIESIĘCIOLETNICH

ATRAKCYJNE OPROCENTOWANIE OBLIGACJI DZIESIĘCIOLETNICH Informacja prasowa Warszawa, 30 czerwca 2009 r. ATRAKCYJNE OPROCENTOWANIE OBLIGACJI DZIESIĘCIOLETNICH Ministerstwo Finansów zaprezentowało ofertę obligacji detalicznych na lipiec. Odsetki od papierów dziesięcioletnich

Bardziej szczegółowo

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy?

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Łukasz Tarnawa Departament Strategii i Analiz Warszawa, 6 listopada 2008 1 Gospodarka globalna kryzys sektora finansowego w gospodarkach

Bardziej szczegółowo

VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku

VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku Grupa BRE Banku zakończyła rok 2012 zyskiem brutto w wysokości 1 472,1 mln zł, wobec 1 467,1 mln zł zysku wypracowanego w 2011 roku (+5,0 mln zł, tj. 0,3%).

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI Wskaźnik bieżącej płynności Informuje on, ile razy bieżące aktywa pokrywają bieżące zobowiązania firmy. Zmniejszenie wartości tak skonstruowanego wskaźnika poniżej

Bardziej szczegółowo

Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych.

Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych. Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych. Na wyrażoną w złotych wartość raty kredytu walutowego ogromny wpływ ma bardzo ważny parametr, jakim

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego Kredytodawca: Dane identyfikacyjne: (Adres, z którego ma korzystać

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a Warszawa, 09.05.2014 r. Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a W końcu grudnia 2013 r. w ewidencji Centralnego Rejestru Członków otwartych

Bardziej szczegółowo

Regulamin krótkiej sprzedaży papierów wartościowych DEGIRO

Regulamin krótkiej sprzedaży papierów wartościowych DEGIRO Regulamin krótkiej sprzedaży papierów wartościowych DEGIRO Zawartość Artykuł 1. Definicje... 3 Artykuł 2. Warunki i zasady kontraktowe... 3 Artykuł 3. Krótka sprzedaż papierów wartościowych... 4 Artykuł

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 2 SYSTEM FINANSOWY Co to jest system finansowy? System finansowy obejmuje rynki pośredników, firmy usługowe oraz inne instytucje wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

lokata ze strukturą Złoża Zysku

lokata ze strukturą Złoża Zysku lokata ze strukturą Złoża Zysku Lokata ze strukturą to wyjątkowa okazja, aby pomnożyć swoje oszczędności w bezpieczny sposób. Lokata ze strukturą Złoża Zysku to produkt łączony, składający się z promocyjnej

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zajęcia nr 1

Bankowość Zajęcia nr 1 Motto zajęć: "za złoty dukat co w słońcu błyszczy" Bankowość Zajęcia nr 1 Bankowość centralna, przemiany w pośrednictwie finansowym System bankowy Dwuszczeblowość: bank centralny + banki komercyjne (handlowe);

Bardziej szczegółowo

Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com

Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com OPROCENTOWANIE Wysokość oprocentowania lokat jest głównym wyznacznikiem zysku. To tym czynnikiem kieruje się większość ludzi zainteresowanych

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Bankiem

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 października 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis

Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis Obszary kształtowania i zapewniania bezpieczeństwa finansowego przedsiębiorstwa Sprzedaż

Bardziej szczegółowo

Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji.

Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji. Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji. Możesz być pewien, że będziemy się starać by Twoja inwestycja była zyskowna. Dlaczego? Bo zyskujemy tylko wtedy, kiedy Ty zyskujesz. Twój

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 1 Zadanie.2.1 - Sporządzanie Bilansu Przedsiębiorstwo X działające w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na koniec okresu sprawozdawczego (31.12.20A1) posiadało: środki pieniężne na rachunku

Bardziej szczegółowo

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań.

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Analiza struktury budżetów jednostek samorządu terytorialnego pozwala na stwierdzenie, iż sfinansowanie

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

Publiczna subskrypcja i przydział akcji drobnym inwestorom

Publiczna subskrypcja i przydział akcji drobnym inwestorom W praktyce spółki wykorzystują jeden z trzech sposobów przeprowadzenia subskrypcji, a następnie przydziału akcji: subskrypcja z ceną sztywną, sprzedaż z ceną minimalną, sprzedaż akcji po cenie sztywnej

Bardziej szczegółowo

Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny

Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny Autor: Mateusz Machaj #bank centralny #inflacja #polityka pieniężna #stopy procentowe W tym rozdziale dowiesz się: Czym są banki centralne

Bardziej szczegółowo

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ 1 Wpływ polityki pieniężnej na obszar makro i wyceny funduszy obligacji Polityka pieniężna kluczowym narzędziem w walce z recesją Utrzymująca się duża podaż taniego

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 Warszawa 18.05.2012 Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 W końcu grudnia 2011 r. w ewidencji Centralnego Rejestru Członków prowadzonego

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Wstęp 9 Rozdział 1. Źródła informacji 11 Źródła informacji dla finansów 11 Rozdział 2. Amortyzacja 23 Amortyzacja 23 Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Finansowanie działalności 29 Jak optymalizować poziom

Bardziej szczegółowo

2. Fundusz jest przeznaczony dla osób oczekujących długoterminowego wzrostu wartości oszczędności, które decyzję co do struktury aktywów Funduszu

2. Fundusz jest przeznaczony dla osób oczekujących długoterminowego wzrostu wartości oszczędności, które decyzję co do struktury aktywów Funduszu OGŁOSZENIE Zarząd ING Powszechne Towarzystwo Emerytalne Spółka Akcyjna informuje, że Komisja Nadzoru Finansowego decyzją nr DLU/WFE/612/22/5/14/KM z dnia 8 września 2014 roku wyraziła zgodę na zmianę Statutu

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Państwem

Bardziej szczegółowo

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Piotr Banaszyk Katedra Logistyki Międzynarodowej Globalny kryzys ekonomiczny opinie Banku Światowego W 2013 r. gospodarka eurolandu pozostanie w recesji, kurcząc się o 0,1

Bardziej szczegółowo

Taryfa Opłat i Prowizji Alior Banku S.A. dla Klientów Indywidualnych

Taryfa Opłat i Prowizji Alior Banku S.A. dla Klientów Indywidualnych Załącznik Nr 1 do Decyzji Wiceprezesa Zarządu Alior Bank S.A kierującego Pionem Rozwoju nr 54/2015 Obowiązuje od: w przypadku umów zawartych od 11 września 2015 - od dnia zawarcia umowy, w przypadku umów

Bardziej szczegółowo

Konta oszczędnościowe. Autor: Maciej Miskiewicz, Money.pl

Konta oszczędnościowe. Autor: Maciej Miskiewicz, Money.pl Konta oszczędnościowe Ranking Money.pl Autor: Maciej Miskiewicz, Money.pl Wrocław, październik 2008 Banki ostro walczą o pieniądze klientów. Kuszą już nie tylko wyższym oprocentowaniem lokat. Na coraz

Bardziej szczegółowo

Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w styczniu 2014 r.

Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w styczniu 2014 r. Informacja prasowa Warszawa, 13 lutego 2014 r. Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w styczniu 2014 r. W styczniu 2014 roku inwestorzy kupili obligacje skarbowe o łącznej wartości 256,2 mln zł to trzeci

Bardziej szczegółowo

18. Zasady działania banków zapewniające bezpieczeństwo wkładów określa:

18. Zasady działania banków zapewniające bezpieczeństwo wkładów określa: 1. Bank może przyjmować wpłaty zamknięte od klientów, którzy: a) są bankowi dobrze znani b) wpłacają systematycznie duże kwoty c) mają podpisaną specjalną umowę d) mają rachunek w innym banku 3. Kredyt

Bardziej szczegółowo

Kredyty w euro rata o 20 proc. niższa

Kredyty w euro rata o 20 proc. niższa KOMENTARZ Open Finance, 14.12.2009 r. Kredyty w euro rata o 20 proc. niższa Średnia marża kredytu w euro to w tej chwili 3,75, o 1,15 pkt proc. więcej niż średnia dla złotego. Nawet przy uwzględnieniu

Bardziej szczegółowo

Obligacje. Nieograniczone możliwości inwestowania

Obligacje. Nieograniczone możliwości inwestowania Obligacje Nieograniczone możliwości inwestowania Spis treści Obligacje... Kryteria podziału Obligacji... Rentowność a cena... Obligacje z Dyskontem i Premią... Przykład Obligacji... Jak inwestować w Obligacje?...

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe towarzystw i funduszy emerytalnych 1 w 2007 roku

Wyniki finansowe towarzystw i funduszy emerytalnych 1 w 2007 roku Warszawa, 2008.04.21 Wyniki finansowe towarzystw i funduszy emerytalnych 1 w 2007 roku W prowadzonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centralnym Rejestrze Członków według stanu na koniec grudnia 2007

Bardziej szczegółowo

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Przedstawiony zestaw zadań jest przeznaczony dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych i ma na celu ukazanie praktycznej strony matematyki, jej zastosowania

Bardziej szczegółowo

Statut Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego

Statut Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego Statut Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Niniejszy Statut określa cele i zasady funkcjonowania Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego, zwanego dalej Funduszem.

Bardziej szczegółowo

Maksymalny okres spłaty 2% min. 200 zł

Maksymalny okres spłaty 2% min. 200 zł Pożyczka hipoteczna zastępuje inne typy kredytów Tania gotówka na wyciągnięcie ręki Planujesz zakup samochodu lub inny duży wydatek? Zamiast innego typu kredytu wybierz pożyczkę hipoteczną. To obecnie

Bardziej szczegółowo

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition Opis produktu Ubezpieczenie na życie i dożycie NORD GOLDEN edition to grupowe ubezpieczenie ze składką w PLN, płatną jednorazowo, w którym ochrony ubezpieczeniowej udziela MetLife Towarzystwo Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Grupa Kredyt Banku S.A.

Grupa Kredyt Banku S.A. Grupa Kredyt Banku S.A. Wyniki finansowe po 2 kwartale 2008 Warszawa, 7 Sierpnia 2008 1 Najważniejsze wydarzenia Wyniki finansowe, Grupa Segmenty działalności, Bank Aneks 2 Czynniki kluczowe dla 2 kwartału

Bardziej szczegółowo

URZÑD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW. Przed zawarciem umowy z bankiem. Publikacja przygotowana dzi ki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej

URZÑD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW. Przed zawarciem umowy z bankiem. Publikacja przygotowana dzi ki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej URZÑD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Przed zawarciem umowy z bankiem Publikacja przygotowana dzi ki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej Przed zawarciem umowy z bankiem RACHUNEK OSZCZ DNOÂCIOWY Wybierając

Bardziej szczegółowo

Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat)

Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat) Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat) "Kredyt nie droższy niż to nowa usługa Banku, wprowadzająca wartość maksymalną stawki referencyjnej WIBOR 3M służącej do ustalania wysokości zmiennej stopy

Bardziej szczegółowo