Instrukcja Analiza jakościowa jonów biologicznie i ekologicznie ważnych

Save this PDF as:
Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Instrukcja Analiza jakościowa jonów biologicznie i ekologicznie ważnych"

Transkrypt

1 Instrukcja Analiza jakościowa jonów biologicznie i ekologicznie ważnych Analiza jakościowa ma na celu określenie składu chemicznego badanych substancji lub roztworów. Analiza wodnych roztworów związków chemicznych polega na oznaczeniu w nich kationów oraz anionów. 1. Analiza kationów wybranych metali Pierwszym etapem analizy jest przyporządkowanie kationów do określonej grupy, poprzez wykonanie reakcji z tzw. odczynnikiem grupowym. Odczynnik ten z kationami danej grupy wytrąca osad, a z kationami innych grup - nie. Oddzielenie kationów różnych grup polega więc obserwacji reakcji z odczynnikiem grupowym danej grupy. Dalszy rozdział kationów następuje już w ramach danej grupy, co ułatwia analizę. Biologicznie ważne jony należą do dwóch grup kationów: a) kationy Ca 2+, Sr 2+ i Ba 2+ zalicza się do grupy, która w reakcji z węglanem amonu (NH4)2CO3 wytrąca ; b) kationy Mg 2+, NH4 +, K +, Na + - należą do grupy, dla której brak odczynnika grupowego (nie strącają osadów z odczynnikami grupowymi innych grup). I. Reakcje kationów Ca 2+, Sr 2+, Ba 2+ Odczynnik grupowy: węglan amonu (NH4)2CO3. Kation wapniowy Ca 2+ W wodzie rozpuszczają się chlorek wapnia CaCl2 i azotan(v)wapnia Ca(NO3)2. Odczynnik grupowy (NH4)2CO3 wytrąca węglanu wapnia: CaCl2 + (NH4)2CO3 CaCO3 + 2NH4C1 A. Kwas siarkowy wytrąca tylko ze stężonych roztworów siarczanu wapnia: CaCl2 + H2SO4 CaSO4 + 2HC1 B. Szczawian amonu wytrąca szczawianu wapnia CaCl2 + (NH4)2C2O4 CaC2O4 + 2NH4Cl C. Lotne sole wapnia zabarwiają płomień palnika na kolor ceglastoczerwony. Kation strontowy Sr 2+ W wodzie rozpuszczają się chlorek strontu SrCl2 i azotan(v) strontu Sr(NO3)2. Odczynnik grupowy (NH4)2CO3 wytrąca węglanu strontu: SrCl2 + (NH4)2CO3 SrCO3 + 2NH4C1 A. Kwas siarkowy wytrąca, galaretowaty osad siarczanu strontu: SrCl2 + H2SO4 SrSO4 + 2HC1 B. Szczawian amonu wytrąca szczawianu strontu SrCl2 + (NH4)2C2O4 SrC2O4 + 2NH4Cl C. Sole strontu barwią płomień na kolor karminowy. Kation barowy Ba 2+ W wodzie rozpuszczają się chlorek baru BaCl2 i azotan(v) baru Ba(NO3)2. Odczynnik grupowy (NH4)2CO3 wytrąca węglanu baru: BaCl2 + (NH4)2CO3 BaCO3 + 2NH4C1

2 A. Kwas siarkowy wytrąca, drobnokrystaliczny osad siarczanu baru: BaCl2 + H2SO4 BaSO4 + 2HC1 B. Szczawian amonu wytrąca szczawianu baru: BaCl2 + (NH4)2C2O4 BaC2O4 + 2NH4Cl C. Dwuchromian(VI) potasu wytrąca żółty osad chromianu(vi) baru: 2BaCl2 + K2Cr2O7 + H2O 2BaCrO4 + 2KC1 + 2HC1 Uwaga: Chromian(VI) baru jest rozpuszczalny w mocnych kwasach, a ponieważ w czasie reakcji powstaje kwas solny, to w celu pełnego wytrącania osadu dodaje się roztworu octanu sodu wiążącego jony wodorowe: CH3COO - + H + CH3COOH D. Sole baru barwią płomień na kolor seledynowy. II. Reakcje kationów Mg 2+, NH4 +, K + Dla tych kationów nie ma odczynnika grupowego Kation magnezowy Mg 2+ W wodzie rozpuszczalne są następujące sole magnezu MgSO4, MgCl2, Mg(NO3)2. A. Węglan amonu wytrąca z roztworu kationów Mg 2+ węglanu dihydroksomagnezu Mg2(OH)2CO3, ale dopiero po podgrzaniu zawartości probówki! Osad ten nie powstaje na zimno, dlatego magnez nie jest zaliczany do tej grupy kationów, co Ba 2+,Sr 2+ i Ca 2+. 2MgSO4 + 2(NH4)2CO3 + H2O Mg2(OH)2CO3 + 2(NH4)2SO4 + CO2 B. Mocne zasady wytrącają galaretowaty, wodorotlenku magnezu Mg(OH)2: C. Sole magnezu barwią płomień na kolor ceglasty MgCl2 + 2NaOH Mg(OH)2 + 2NaCl Kation amonowy NH4 + Wszystkie sole amonowe są dobrze rozpuszczalne w wodzie. A. Przy ogrzewaniu roztworów soli amonowych z mocnymi zasadami wyczuwa się zapach amoniaku: NH4Cl + NaOH NH3aq + NaCl temp. NH3aq H2O + NH3 B. Wykrywanie NH4 + przy użyciu odczynnika Nesslera (alkaliczny roztwór jodortęcianu(ii) potasu). Sporządzanie odczynnika Nesslera Do probówki zawierającej około 2 cm 3 roztworu HgCl2 wlewać kroplami roztwór KI: HgCl2 + 2KI HgI2 + 2KCl różowy Po wytrąceniu się różowego osadu jodku rtęci(ii) i po dodaniu niewielkiego nadmiaru KI powstaje rozpuszczalny związek kompleksowy jodortęcian(ii) potasu: HgI2 + 2KI K2[HgI4] Następnie należy zalkalizować zawartość probówki dodając jednakową objętość stężonego roztworu NaOH.

3 Wykrywanie kationu NH4 + Do badanej próbki dodawać kroplami odczynnik Nesslera. Wytrącenie się żółtobrunatnego osadu jodku tlenoaminartęci(ii) świadczy o obecności jonu amonowego: NH4Cl + 2K2[HgI4] + 4NaOH OHg2NH2I + KCl + 7KJ + 3H2O C. Sole amonowe nie barwią płomienia palnika. żółtobrunatny Kation potasowy K + Niemal wszystkie sole potasowe są rozpuszczalne w wodzie. A. Kwas winowy wytrąca wodorowinianu potasu KCl + H2C4H4O6 KHC4H4O6 + HCl Uwaga: Wodorowinian potasu KHC4H4O6 jest rozpuszczalny w HCl, dlatego całkowite wytrącenie osadu jest możliwe dopiero po zobojętnieniu środowiska reakcji. W tym celu do probówki należy wprowadzić około 1cm 3 octanu sodu (sól, która hydrolizuje z odczynem zasadowym), a proces krystalizacji zapoczątkować poprzez potarcie bagietką ścianki probówki. B. Sole potasu barwią płomień palnika na różowo-fioletowo. Procedura analizy kationów w badanych próbkach Do czystej probówki przenieś ok. 0,5 cm 3 badanej próbki i dodaj ok. 0,5 cm 3 roztworu (NH4)2CO3. Zaobserwuj reakcję. Następnie postępuj zgodnie ze wskazówkami zawartymi w tabeli 1. Podsumowanie możliwych obserwacji znajdziesz w tabeli 2.

4 Tabela 1. Schemat analizy kationów Jeżeli powstanie CaCO3, BaCO3 lub SrCO3, próbka zawiera: Ca 2+, Ba 2+ lub Sr 2+ Celem ich rozróżnienia wykonaj reakcje charakterystyczne (z nowych porcji próbek): dla Ca 2+ a) z H 2SO 4 - nie wytrąci się osad CaSO 4, gdyż stężenie jonów Ca 2+ w roztworze badanym jest za niskie. b) z (NH 4) 2C 2O 4: CaCl 2 + (NH 4) 2C 2O 4 CaC 2O 4 + 2NH 4Cl c) z K 2Cr 2O 7 brak osadu d) zabarwienie płomienia palnika ceglastoczerwone dla Ba 2+ a) z H 2SO 4: b) z (NH 4) 2C 2O 4: BaCl 2 + H 2SO 4 BaSO 4 + 2HC1 drobnokrystaliczny BaCl 2 + (NH 4) 2C 2O 4 BaC 2O 4 + 2NH 4Cl c) z K 2Cr 2O 7: 2BaCl 2 + K 2Cr 2O 7 + H 2O 2BaCrO 4 +2KC1+ 2HCl żółty osad Uwaga: Chromian(VI) baru jest rozpuszczalny w HCl, zatem w celu pełnego wytrącania osadu dodaje się roztworu octanu sodu wiążącego jony wodorowe: CH3COO - + H + CH3COOH d) zabarwienie płomienia seledynowe Dla Sr 2+ a) z H 2SO 4: SrCl 2 + H 2SO 4 SrSO 4 + 2HC1 galaretowaty osad b) z (NH 4) 2C 2O 4: SrCl 2 + (NH 4) 2C 2O 4 SrC 2O 4 + 2NH 4Cl c) z K 2Cr 2O 7 brak osadu d) zabarwienie płomienia palnika karminowe Badana próbka + (NH4)2CO3 Jeżeli brak osadu: próbka zawiera kationy Mg 2+, K + lub NH4 + UWAGA! ogrzać probówkę w gorącej łaźni wodnej przez kilka minut Jeżeli po ogrzaniu wytrącił - próbka zawiera kationy Mg 2+ 2MgSO 4 + 2(NH 4) 2CO 3 + H 2O Mg 2(OH) 2CO 3 + 2(NH 4) 2SO 4 + CO 2 Celem potwierdzenia obecności Mg 2+ wykonaj (z nowej porcji próbki) reakcję charakterystyczną z NaOH: MgCl 2+2NaOH Mg(OH) 2 + 2NaCl galaretowaty, Jeżeli brak osadu próbka zawiera kationy K + lub NH4 + Celem ich rozróżnienia wykonaj reakcje charakterystyczne (z nowych porcji próbek): dla K + a) z NaOH, po podgrzaniu - brak zmian b) z kwasem winowym: KCl + H 2C 4H 4O 6 KHC 4H 4O 6 + HCl Uwaga: Wodorowinian potasu rozpuszcza się w HCl, dlatego należy zobojętnić środowisko reakcji dodając ok. 1cm 3 octanu sodu CH 3COONa, a proces krystalizacji zapoczątkować poprzez potarcie bagietką ścianki probówki. c) zabarwienie płomienia palnika różowo-fioletowe dla NH4 + a) z NaOH, po podgrzaniu: NH 4Cl + NaOH NaCl + NH 3 + H 2O zapach amoniaku b) z odczynnikiem Nesslera w środowisku zasadowym: NH 4+ + K 2[HgI 4] + NaOH OHg 2NH 2I żółtobrunatny osad odczynnik Nesslera

5 Tabela 2. Podsumowanie obserwacji podczas analizy kationów + (NH4)2CO3 + H2SO4 + (NH4)2C2O4 + K2Cr2O7 + NaOH + odczynnik Nesslera (+ NaOH) + kwas winowy płomień palnika Ca 2+ CaCO3, - CaC2O4 - ceglastoczerwony Sr 2+ SrCO3 galaretowaty osad SrSO4 SrC2O4 - karminowy Ba 2+ SrCO3 drobnokrystaliczny osad BaSO4 BaC2O4 żółty osad BaCrO4- seledynowy Mg 2+ brak osadu, ale po ogrzaniu Mg2(OH)2CO3 galaretowaty osad Mg(OH)2 ceglasty K KHC4H4O6 różowofioletowy NH4 + - po podgrzaniu zapach amoniaku żółto-brunatny osad OHg2NH2I

6 2. Analiza jakościowa wybranych anionów (SO4 2-, PO4 3-, Cl -, I -, CO3 2-, C2O4 2- ) Systematyczną analizę anionów przeprowadza się podobnie do analizy kationów. Wykonuje się reakcje, które pozwalają potwierdzić lub wykluczyć obecność danego anionu w próbce. Aniony przyporządkowuje się do danej grupy, obserwując ich zachowanie pod wpływem BaCl2 i AgNO3, które przez analogię do analizy kationów czasem nazywane są odczynnikami grupowymi. Jon siarczanowy SO4 2- A. Azotan srebra wytrąca tylko ze stężonych roztworów siarczanów siarczanu(vi) srebra: Na2SO4 + 2AgNO3 Ag2SO4 + 2NaNO3 B. Chlorek baru wytrąca siarczanu(vl) baru nierozpuszczalny w HNO3: Na2SO4 + BaCl2 BaSO4 + 2NaCl Biały Jon fosforanowy PO4 3- A. Azotan srebra strąca żółty osad ortofosforanu(v) srebra: Na2HPO4 + 3AgNO3 Ag3PO4 + 2NaNO3 + HNO3 żółty B. Chlorek baru wytrąca wodorofosforanu(v) baru: Na2HPO4 + BaCl2 BaHPO4 + 2NaCl C. Reakcja charakterystyczna Molibdenian amonu, zakwaszony HNO3 i użyty w nadmiarze, strąca z roztworów fosforanów na gorąco żółty krystaliczny osad fosforomolibdenianu amonu. Jon chlorkowy Cl - Na 2HPO (NH 4)2MoO HNO 3 21NH 4NO 3 + (NH 4) 3P(Mo 3O 10) 4 + 2NaNO H 2O żółty, krystaliczny A. Azotan srebra wytrąca, serowaty osad AgCl, ciemniejący pod wpływem światła. AgCl rozpuszcza się w amoniaku z utworzeniem związku kompleksowego - chlorku diaminasrebra(i)): Wykonanie NaCl + AgNO3 AgCl, + NaNO3 2AgCl 2Ag + Cl2 AgCl + 2NH3 aq [Ag(NH3)2]Cl + 2H2O Do probówki zawierającej 0,5 cm 3 badanego roztworu dodać kroplami azotan srebra. Zlać roztwór znad świeżo strąconego osadu, a następnie dodawać do niego kroplami 1-molowy roztwór amoniaku. Zaobserwować stopniowe rozpuszczenie się AgCl. B. Chlorek baru nie wytrąca osadu. Jon jodkowy I - A. Azotan srebra wytrąca jasnożółty osad jodku srebra z roztworów zawierających jodki. KI + AgNO3 AgI + KNO3 jasnożółty B. Chlorek baru nie wytrąca osadu C. Reakcja charakterystyczna: Octan ołowiu wytrąca żółty osad jodku ołowiu z roztworu jodków 2KI + (CH3COO)2Pb PbI2 + CH3COOK żółty hν, czarny

7 Jon węglanowy CO3 2- A. Azotan srebra wytrąca węglanu srebra, ciemniejący przy ogrzewaniu na skutek hydrolizy i rozkładu na tlenek srebra i ditlenek węgla: Na2CO3 + 2AgNO3 Ag2CO3 + 2NaNO3 temp. Ag2CO3 B. Chlorek baru wytrąca węglanu baru: Ag2O + CO2 Na2CO3 + BaCl2 BaCO3 + 2NaCl C. Reakcja charakterystyczna: Kwas siarkowy już na zimno wypiera z węglanów kwas węglowy, a ten jako nietrwały rozkłada się na wodę i ditlenek węgla, wydzielający się z roztworu w postaci pęcherzyków: Na2CO3 + H2SO4 Na2SO4 + H2O + CO2 Jon szczawianowy C2O4 2- A. Azotan srebra wytrąca serowaty osad szczawianu srebra, rozpuszczalny w rozcieńczonym HNO3 Na2C2O4 + 2AgNO3 Ag2C2O4 + 2NaNO3, serowaty B. Chlorek baru wytrąca szczawianu baru, rozpuszczalny w rozcieńczonym HNO3 Na2C2O4 + BaCl2 BaC2O4 + 2NaCl C. Reakcja charakterystyczna: Jony Ca 2+ wytrącają z roztworów zawierających jony szczawianowe szczawianu wapniowego. Sól ta jest najtrudniej rozpuszczalna ze wszystkich szczawianów. CaCl2 + (NH4)2C2O4 CaC2O4 + 2NH4Cl Procedura analizy anionów w badanych próbkach Z każdej badanej próbki odlej do dwóch probówek niewielkie porcje roztworu do pierwszej dodaj BaCl2, do drugiej - AgNO3. Zaobserwuj, czy wytrącają się osady i jakiej są barwy. Porównaj wyniki z opisami w tabeli 3 i określ, jaki anion zawierała badana próbka. Następnie wykonaj (o ile taka istnieje) reakcję charakterystyczną dla tych jonów celem potwierdzenia ich obecności. brunatnoczarny

8 Tabela 3. Schemat analizy anionów Anion BaCl2 Odczynniki grupowe AgNO3 Reakcja charakterystyczna SO4 2- BaSO PO4 3- BaHPO4 - Ag3PO4 - żółty Cl - - AgCl - ciemniejący molibdenian amonu wytrąca osad (NH 4) 3P(Mo 3O 10) 4 - żółty osad AgCl rozpuszcza się w amoniaku - powstaje kompleks [Ag(NH 3) 2]Cl I - - AgI - jasnożółty octan ołowiu wytrąca żółty osad PbI 2 CO3 2- BaCO3 - Ag2CO3 - bladożółty C2O4 2- BaC2O4 - Ag2C2O4 -, serowaty kwas siarkowy H 2SO 4 wypiera z węglanów CO 2 jony Ca 2+ wytrącają bardzo trudno rozpuszczalny CaC 2O 4 3. Reakcje analityczne kationów Fe 2+ i Fe 3+ A. Z jonami żelaza(iii) (Fe 3+ ) - sześciocyjanożelazian(ii) potasu (żelazocyjanek potasu) tworzy osad sześciocyjanożelazianu(ii) żelaza(iii) żelazocyjanku żelaza(iii) o ciemnoniebieskiej barwie, której zawdzięcza swą historyczną nazwę zwyczajową używaną czasami do dziś błękit pruski: 4FeCl3 + 3 K4[Fe(CN)6] Fe4[Fe(CN)6]3 + 12KCl B. Z jonami żelaza(ii) (Fe 2+ ) - sześciocyjanożelazian(ii) potasu tworzy sześciocyjanożelazianu(ii) żelaza(ii), który bardzo szybko utlenia się tlenem powietrza do błękitu pruskiego i zabarwia się na kolor niebieski: 2FeCl2 + K4[Fe(CN)6] Fe2[Fe(CN)6]3 + 4KCl Do dwóch probówek nalej po ok. 1 cm 3 do jednej FeCl3, a do drugiej FeCl2. Do obu dodaj po ok. 1 cm 3 żelazocyjanku potasu K4[Fe(CN)6]. Zaobserwuj tworzące się osady. 4. Wykrywanie jonów rodankowych SCN - w ślinie Największe stężenie jonów rodankowych stwierdzono w ślinie osób palących papierosy.jony te w obecności jonów żelazowych Fe 3+ tworzą rozpuszczalny rodanek żelazowy o charakterystycznym krwistoczerwonym zabarwieniu 3 SCN - + Fe 3+ Fe(SCN)3 Do ok. 1 cm 3 śliny dodać kroplę 5% roztworu FeCl3. Zaobserwować zmianę zabarwienia.

9 2. Kompleksowanie jonów metali na przykładzie działania EDTA EDTA to skrót nazwy kwasu wersenowego (z ang. ethylenediaminetetraacetic acid). Jest to kwas polikarboksylowy, który z mocnymi wodorotlenkami tworzy sole - werseniany. Związek ten, zwykle w postaci soli disodowej, jest stosowany jako czynnik kompleksujący. Wiele kationów metali, m.in. Ca 2+, Mg 2+, Fe 3+ oraz metali ciężkich, łączy się z EDTA tworząc stosunkowo trwałe kompleksy chelatowe, zwane też kleszczowymi. Związek ten łączy się z jonami metalami zawsze w stosunku 1:1, niezależnie od ich wartościowości. Na poniższym rysunku przedstawiono budowę kompleks EDTA z jonem metalu M EDTA stosowany jest często podczas pobierania próbek krwi do analizy jako antykoagulant (zapobiega krzepnięciu krwi poprzez wiązanie jonów wapnia). Bywa też wykorzystywany jako odtrutka w zatruciach metalami ciężkimi. Chelatowanie kationów metali w związki kompleksowe, pozwala zmniejszyć ich toksyczność i ułatwia wydalenie z ustroju. Wersenian sodowo-wapniowy (EDTA, Chelaton) stosowany jest najczęściej w zatruciach jonami ołowiu, ale także miedzi, cynku, niklu, chromu i in. Do probówki wprowadzić 1 cm 3 soli niklu (np. chlorku) a następnie dodać szczyptę mureksydu i dokładnie wymieszać przez wstrząsanie (wskaźnik tworzący z niklem kompleksy o barwie żółto-zielonej). Następnie dodać 1 cm 3 0,1 molowego roztworu EDTA i dokładnie wymieszać. EDTA ma silniejsze własności kompleksujące niż mureksyd, tworzy więc kompleksy z jonami niklu wypierając z nich wskaźnik. Dodanie kilku kropel 2 molowej zasady sodowej zmieni barwę roztworu na różowo-fioletową (wolny mureksyd w środowisku zasadowym ma taką właśnie barwę). 3. Osmoza Cząstki osmotycznie czynne (nie przechodzące przez błonę półprzepuszczalną) powodują przechodzenie cząsteczek rozpuszczalnika (wody) z ośrodka o niższym do ośrodka o wyższym stężeniu cząstek osmotycznie czynnych. Zjawisko to nazywamy osmozą. Do jednego woreczka dializacyjnego wprowadź 30 cm 3 40% roztworu sacharozy, a do drugiego 30 cm 3 wody destylowanej. Woreczki, po założeniu zacisku, umieść w dwóch oddzielnych zlewkach pierwszy w zlewce z wodą destylowaną, a drugi w zlewce z 40% roztworem sacharozy. Po ok. 2 godzinach wyjmij oba woreczki, dokonaj obserwacji i wyciągnij wnioski.

Identyfikacja wybranych kationów i anionów

Identyfikacja wybranych kationów i anionów Identyfikacja wybranych kationów i anionów ZACHOWAĆ SZCZEGÓLNĄ OSTRORZNOŚĆ NIE ZATYKAĆ PROBÓWKI PALCEM Zadanie 1 Celem zadania jest wykrycie jonów Ca 2+ a. Próba z jonami C 2 O 4 ZACHOWAĆ SZCZEGÓLNĄ OSTRORZNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA LABORATORYJNE WYKRYWANIE WYBRANYCH ANIONÓW I KATIONÓW.

ĆWICZENIA LABORATORYJNE WYKRYWANIE WYBRANYCH ANIONÓW I KATIONÓW. ĆWICZENIA LABORATORYJNE WYKRYWANIE WYBRANYCH ANIONÓW I KATIONÓW. Chemia analityczna jest działem chemii zajmującym się ustalaniem składu jakościowego i ilościowego badanych substancji chemicznych. Analiza

Bardziej szczegółowo

Piotr Chojnacki 1. Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl -- za pomocą reakcji charakterystycznych.

Piotr Chojnacki 1. Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl -- za pomocą reakcji charakterystycznych. SPRAWOZDANIE: REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE WYBRANYCH ANIONÓW. Imię Nazwisko Klasa Data Uwagi prowadzącego 1.Wykrywanie obecności jonu chlorkowego Cl - : Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl -- za pomocą

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 1. Analiza jakościowa kationów i anionów

ĆWICZENIE 1. Analiza jakościowa kationów i anionów ĆWICZENIE 1 Analiza jakościowa kationów i anionów I. Kationy 1. Jon srebra (Ag ) Srebro w swoich związkach jest zasadniczo jednowartościowe. Większość soli srebra trudno rozpuszcza się w wodzie. Do związków

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Analiza chemiczna stanowi zbiór metod stosowanych w celu ustalenia składu jakościowego i ilościowego substancji. Wśród metod analitycznych możemy wyróżnić: 1)

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E. Analiza jakościowa

Ć W I C Z E N I E. Analiza jakościowa Ć W I C Z E N I E 5a Analiza jakościowa Podział kationów na grupy analityczne Podstawą podziału kationów na grupy analityczne jest wielkość iloczynu rozpuszczalności poszczególnych soli metali. Jak wiadomo

Bardziej szczegółowo

Analiza anionów nieorganicznych (Cl, Br, I, F, S 2 O 3, PO 4,CO 3

Analiza anionów nieorganicznych (Cl, Br, I, F, S 2 O 3, PO 4,CO 3 ĆWICZENIE 12 Analiza anionów nieorganicznych (Cl, Br, I, F, S 2 O 3, PO 4 3,CO 3, SCN, CH 3 COO, C 2 O 4 ) 1. Zakres materiału Pojęcia: Podział anionów na grupy analityczne, sposoby wykrywania anionów;

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja jonów metali w roztworach wodnych

Identyfikacja jonów metali w roztworach wodnych Identyfikacja jonów metali w roztworach wodnych Podział kationów na grupy analityczne Podstawą podziału kationów na grupy analityczne jest wielkość iloczynu rozpuszczalności poszczególnych soli metali.

Bardziej szczegółowo

REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE WYBRANYCH KATIONÓW

REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE WYBRANYCH KATIONÓW REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE WYBRANYCH KATIONÓW Chemia analityczna jest działem chemii zajmującym się ustalaniem składu jakościowego i ilościowego badanych substancji chemicznych. Analiza jakościowa bada

Bardziej szczegółowo

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1 CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1 PODSTAWY CHEMICZNEJ ANALIZY JAKOŚCIOWEJ ANALIZA IDENTYFIKACYJNA WYBRANYCH KATIONÓW WSTĘP TEORETYCZNY Znajomość składu chemicznego materiałów daje informacje o tym jaki to

Bardziej szczegółowo

substancje rozpuszczalne bądź nierozpuszczalne w wodzie. - Substancje ROZPUSZCZALNE W WODZIE mogą być solami sodowymi lub amonowymi

substancje rozpuszczalne bądź nierozpuszczalne w wodzie. - Substancje ROZPUSZCZALNE W WODZIE mogą być solami sodowymi lub amonowymi L OLIMPIADA CHEMICZNA KOMITET GŁÓWNY OLIMPIADY CHEMICZNEJ (Warszawa) ETAP II O L I M P I A D A 1954 50 2003 C H EM I C Z N A Zadanie laboratoryjne W probówkach oznaczonych nr 1-8 znajdują się w stanie

Bardziej szczegółowo

Zadanie laboratoryjne

Zadanie laboratoryjne Chemicznej O L I M P I A D A 1954 50 2003 C H EM I C Z N A Zadanie laboratoryjne Analiza ośmiu stałych substancji ZADANIE W probówkach oznaczonych nr 1-8 znajdują się w stanie stałym badane substancje

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW Wstęp Mianem rozpuszczalności określamy maksymalną ilość danej substancji (w gramach lub molach), jaką w danej temperaturze można rozpuścić w określonej

Bardziej szczegółowo

REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE KATIONÓW I ANIONÓW

REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE KATIONÓW I ANIONÓW REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE KATIONÓW I ANIONÓW WSTĘP TEORETYCZNY Celem ćwiczeń jest zapoznanie się z wybranymi reakcjami charakterystycznymi kationów i anionów w roztworach wodnych. W analizie chemicznej

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW.

RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW. RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW. Zagadnienia: Zjawisko dysocjacji: stała i stopień dysocjacji Elektrolity słabe i mocne Efekt wspólnego jonu Reakcje strącania osadów Iloczyn rozpuszczalności Odczynnik

Bardziej szczegółowo

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ 5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ Proces rozpuszczania trudno rozpuszczalnych elektrolitów można przedstawić ogólnie w postaci równania A m B n (stały) m A n+ + n B m-

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW.

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. CHEMIA ANIONÓW W ROZTWORACH WODNYCH Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami chemicznymi wybranych anionów pierwiastków I oraz II okresu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 50: Określanie tożsamości jonów (Farmakopea VII-IX ( )).

Ćwiczenie 50: Określanie tożsamości jonów (Farmakopea VII-IX ( )). Ćwiczenie 50: Określanie tożsamości jonów (Farmakopea VII-IX (2008-2013)). Badanie tożsamości wg Farmakopei Polskiej należy wykonywać w probówkach. Odczynniki bezwzględnie należy dodawać w podawanej kolejności.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Reakcje charakterystyczne miedzi(ii)

Ćwiczenie 1. Reakcje charakterystyczne miedzi(ii) IX. Analiza jakościowa biopierwiastków Zagadnienia Biopierwiastki: mikro i makroelementy Reakcje charakterystyczne biopierwiastków Ćwiczenie 1 Reakcje charakterystyczne miedzi(ii) 2 mol/dm 3 CuSO 4 0,5

Bardziej szczegółowo

W probówkach oznaczonych numerami 1-8 znajdują się wodne roztwory (o stężeniu 0,1

W probówkach oznaczonych numerami 1-8 znajdują się wodne roztwory (o stężeniu 0,1 XLVIII OLIMPIADA CHEMICZA Etap II KOMITET GŁÓWY OLIMPIADY CHEMICZEJ Zadanie laboratoryjne W probówkach oznaczonych numerami 1-8 znajdują się wodne roztwory (o stężeniu 0,1 mol/dm 3 ) pojedynczych substancji

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW Wstęp W przypadku trudno rozpuszczalnej soli, mimo osiągnięcia stanu nasycenia, jej stężenie w roztworze jest bardzo małe i przyjmuje się, że ta

Bardziej szczegółowo

Związki nieorganiczne

Związki nieorganiczne strona 1/8 Związki nieorganiczne Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn Treść podstawy programowej: Typy związków nieorganicznych: kwasy, zasady, wodorotlenki, dysocjacja jonowa, odczyn roztworu,

Bardziej szczegółowo

Analiza kationów nieorganicznych oraz wybranych anionów

Analiza kationów nieorganicznych oraz wybranych anionów ĆWICZENIA 9-11 ĆW. 9 KATIONY GRUP IV i V oraz ANIONY ĆW. 10 KATIONY GRUP IIIA i IIIB oraz ANIONY ĆW. 11 KATIONY GRUP I i II oraz ANIONY Analiza kationów nieorganicznych oraz wybranych anionów 1. Zakres

Bardziej szczegółowo

Kationy grupa analityczna I

Kationy grupa analityczna I Kompendium - Grupy analityczne kationów Kationy grupa analityczna I Odczynnik Ag + Hg 2 2+ Pb 2+ roztwór bezbarwny roztwór bezbarwny roztwór bezbarwny HCl rozc. biały osad [1] biały osad [2] biały osad

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Reakcje charakterystyczne kadmu(ii)

Ćwiczenie 1. Reakcje charakterystyczne kadmu(ii) X. Analiza jakościowa jonów toksycznych Zagadnienia Jony toksyczne Podatność na biokumulację Uszkadzanie budowy łańcucha kwasów nukleinowych Ćwiczenie 1 Reakcje charakterystyczne kadmu(ii) 2 mol/dm 3 CdCl

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH

WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH PODZIAŁ ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH Tlenki (kwasowe, zasadowe, amfoteryczne, obojętne) Związki niemetali Kwasy (tlenowe, beztlenowe) Wodorotlenki

Bardziej szczegółowo

REAKCJE CHEMICZNE KATIONÓW I ANIONÓW (CZĘŚĆ I)

REAKCJE CHEMICZNE KATIONÓW I ANIONÓW (CZĘŚĆ I) Ćwiczenie 12 REAKCJE CHEMICZNE KATIONÓW I ANIONÓW (CZĘŚĆ I) Obowiązujące zagadnienia: Grupy analityczne kationów; i grupowe dla poszczególnych grup analitycznych kationów; Minimum wykrywalności; Rozcieńczenie

Bardziej szczegółowo

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to...

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to... Karta pracy nr 73 Budowa i nazwy soli. 1. Porównaj wzory sumaryczne soli. FeCl 2 Al(NO 3 ) 3 K 2 CO 3 Cu 3 (PO 4 ) 2 K 2 SO 4 Ca(NO 3 ) 2 CaCO 3 KNO 3 PbSO 4 AlCl 3 Fe 2 (CO 3 ) 3 Fe 2 (SO 4 ) 3 AlPO 4

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Ćw. 1 Podstawy chemicznej analizy jakościowej analiza identyfikacyjna wybranych kationów Zagadnienia do przygotowania: metody analizy

Bardziej szczegółowo

I. CZĘŚĆ WPROWADZAJĄCA

I. CZĘŚĆ WPROWADZAJĄCA ĆWICZENIE nr 6 Analiza jakościowa kationów IV i V grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów IV i V grupy analitycznej LITERATURA: 1. Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska

Inżynieria Środowiska Analiza jakościowa W chemicznej analizie jakościowej do wykrywania (identyfikacji) poszczególnych jonów wykorzystuje się reakcje chemiczne, w których wydzielają się osady (białe lub barwne) trudno rozpuszczalnych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Analiza jakościowa związków organicznych zawierających azot, siarkę oraz fluorowcopochodne.

Ćwiczenie 2. Analiza jakościowa związków organicznych zawierających azot, siarkę oraz fluorowcopochodne. Ćwiczenie 2. Analiza jakościowa związków organicznych zawierających azot, siarkę oraz fluorowcopochodne. Wprowadzenie teoretyczne Cel ćwiczeń: Zapoznanie studentów z metodami identyfikacji pierwiastków

Bardziej szczegółowo

Chemia - laboratorium

Chemia - laboratorium Chemia - laboratorium Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Studia stacjonarne, Rok I, Semestr zimowy 2013/14 Dr hab. inż. Tomasz Brylewski e-mail: brylew@agh.edu.pl tel. 1617-5229 Katedra Fizykochemii

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia laboratoryjne semestr pierwszy 30 godzin. Kierunek: Genetyka i biologia eksperymentalna

Ćwiczenia laboratoryjne semestr pierwszy 30 godzin. Kierunek: Genetyka i biologia eksperymentalna PRZEDMIOT: Chemia ogólna Ćwiczenia laboratoryjne semestr pierwszy 30 godzin Kierunek: Genetyka i biologia eksperymentalna 3-letnie studia stacjonarne I-go stopnia Program ćwiczeń laboratoryjnych jest realizowany

Bardziej szczegółowo

Miareczkowanie wytrąceniowe

Miareczkowanie wytrąceniowe Miareczkowanie wytrąceniowe Analiza miareczkowa wytrąceniowa jest oparta na reakcjach tworzenia się trudno rozpuszczalnych związków o ściśle określonym składzie. Muszą one powstawać szybko i łatwo opadać

Bardziej szczegółowo

ETAP II heksacyjanożelazian(iii) potasu, siarczan(vi) glinu i amonu (tzw. ałun glinowo-amonowy).

ETAP II heksacyjanożelazian(iii) potasu, siarczan(vi) glinu i amonu (tzw. ałun glinowo-amonowy). ETAP II 04.0.006 Zadanie laboratoryjne W probówkach opisanych literami A i B masz roztwory popularnych odczynników stosowanych w analizie jakościowej, przy czym każda z tych probówek zawiera roztwór tylko

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE do dwiczenia nr 7 Analiza jakościowa anionów I-VI grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-VI grupy analitycznej.

SPRAWOZDANIE do dwiczenia nr 7 Analiza jakościowa anionów I-VI grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-VI grupy analitycznej. Obserwacje Imię i nazwisko:. Data:.. Kierunek studiów i nr grupy:.. próby:. Analiza systematyczna anionów* SPRAWOZDANIE 7 1. AgNO 3 Odczynnik/ środowisko Jony Cl Br I SCN [Fe(CN) 6 ] 4 [Fe(CN) 6 ] 3 2.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia laboratoryjne 2

Ćwiczenia laboratoryjne 2 Ćwiczenia laboratoryjne 2 Ćwiczenie 5: Wytrącanie siarczków grupy II Uwaga: Ćwiczenie wykonać w dwóch zespołach (grupach). A. Przygotuj w oddzielnych probówkach niewielką ilość roztworów zawierających

Bardziej szczegółowo

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks 1. Która z próbek o takich samych masach zawiera najwięcej

Bardziej szczegółowo

Lp. Odczynnik Równanie reakcji Efekt działania Rozpuszczalność osadu. osad,

Lp. Odczynnik Równanie reakcji Efekt działania Rozpuszczalność osadu. osad, Pierwsza grupa analityczna CHARAKTERYSTYKA GRUPY Kationy I grupy wytrącają chlorki trudno rozpuszczalne w wodzie i w rozcieńczonych kwasach. Rozpuszczalność chlorków jest różna. Maleje w szeregu: Pb 2,

Bardziej szczegółowo

Zachowaj bezpieczeństwo pracy o odczynnikami barwiącymi, żrącymi i trującymi Do każdego odczynnika przypisana jest jedna pipetka znajdująca się w

Zachowaj bezpieczeństwo pracy o odczynnikami barwiącymi, żrącymi i trującymi Do każdego odczynnika przypisana jest jedna pipetka znajdująca się w Zachowaj bezpieczeństwo pracy o odczynnikami barwiącymi, żrącymi i trującymi Do każdego odczynnika przypisana jest jedna pipetka znajdująca się w butelce z danym odczynnikiem Nie wolno umieścić jej w innym

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów.

Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów. Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów. 1.Wykrywanie obecności jonu chlorkowego Cl: Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl za pomocą reakcji charakterystycznych. 1. Do probówki wlać ok.

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII WYDZIAŁ TECHNOLOGII I INŻYNIERII CHEMICZNEJ Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII Kierunek: Ochrona Środowiska, Wydział: Hodowli

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Temat : Hydroliza soli. Cele dydaktyczno wychowawcze: Wyjaśnienie przyczyn różnych odczynów soli Uświadomienie różnej roli wody w procesach dysocjacji

Bardziej szczegółowo

Jakościowa analiza soli prostej pomiar ph

Jakościowa analiza soli prostej pomiar ph Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne wykorzystanie teoretycznej wiedzy studentów z zakresu analizy jakościowej anionów i kationów oraz zapoznanie się z techniką pomiaru ph roztworów. Studenci

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska. Metody analizy jakościowej

Inżynieria Środowiska. Metody analizy jakościowej Metody analizy jakościowej Metody analizy jakościowej oparte na reakcjach chemicznych badanych jonów czy cząsteczek nazywa się metodami chemicznymi. Oprócz metod chemicznych w analizie jakościowej wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Podstawy dysocjacji elektrolitycznej. Zadanie 485 (1 pkt.) V/2006/A2 Dysocjacja kwasu ortofosforowego(v) przebiega w roztworach wodnych trójstopniowo:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Właściwości fizyczne. Wodorki berylowców. Berylowce

Spis treści. Właściwości fizyczne. Wodorki berylowców. Berylowce Berylowce Spis treści 1 Właściwości fizyczne 2 Wodorki berylowców 3 Tlenki berylowców 4 Nadtlenki 5 Wodorotlenki 6 Iloczyn rozpuszczalności 7 Chlorki, fluorki, węglany 8 Siarczany 9 Twardość wody 10 Analiza

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY STECHIOMETRII

PODSTAWY STECHIOMETRII PODSTAWY STECHIOMETRII 1. Obliczyć bezwzględne masy atomów, których względne masy atomowe wynoszą: a) 7, b) 35. 2. Obliczyć masę próbki wody zawierającej 3,01 10 24 cząsteczek. 3. Która z wymienionych

Bardziej szczegółowo

Sole. 2. Zaznacz reszty kwasowe w poniższych solach oraz wartościowości reszt kwasowych: CaBr 2 Na 2 SO 4

Sole. 2. Zaznacz reszty kwasowe w poniższych solach oraz wartościowości reszt kwasowych: CaBr 2 Na 2 SO 4 Sole 1. Podkreśl poprawne uzupełnienia zdań: Sole to związki, które dysocjują w wodzie na kationy/aniony metali oraz kationy/ aniony reszt kwasowych. W temperaturze pokojowej mają stały/ ciekły stan skupienia

Bardziej szczegółowo

Jako odczynniki stosuje się w 0,1 molowy azotan srebra(v) i 0,3 molowy chlorek baru. Podział anionów na grupy (wg. Bunsena)

Jako odczynniki stosuje się w 0,1 molowy azotan srebra(v) i 0,3 molowy chlorek baru. Podział anionów na grupy (wg. Bunsena) Analiza jakościowa anionów Podział anionów na grupy analityczne i ich ogólna charakterystyka. Podział anionów na grupy analityczne został opracowany przez chemika Bunsena. W celu ułatwienia analizy anionów

Bardziej szczegółowo

Ćw. 8. PODSTAWY CHEMICZNEJ ANALIZY JAKOŚCIOWEJ

Ćw. 8. PODSTAWY CHEMICZNEJ ANALIZY JAKOŚCIOWEJ Młody Chemik Eksperymentuje na Politechnice Wrocławskiej. Innowacja pedagogiczna dla wyrównywania szans na sukces edukacyjny uczniów WNDPOWR.03.01.0000U008/1700 WPROWADZENIE INSTRUKCJA DO ZAJĘĆ LABORATORYJNYCH

Bardziej szczegółowo

Dysocjacja elektrolityczna, przewodność elektryczna roztworów

Dysocjacja elektrolityczna, przewodność elektryczna roztworów tester woda destylowana tester Ćwiczenie 1a woda wodociągowa tester 5% roztwór cukru tester 0,1 M HCl tester 0,1 M CH 3 COOH tester 0,1 M tester 0,1 M NH 4 OH tester 0,1 M NaCl Dysocjacja elektrolityczna,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE I - BIAŁKA. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi.

ĆWICZENIE I - BIAŁKA. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi. ĆWICZENIE I - BIAŁKA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi. Odczynniki: - wodny 1% roztwór siarczanu(vi) miedzi(ii), - 10% wodny

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA PROCESÓW CHEMICZNYCH

INŻYNIERIA PROCESÓW CHEMICZNYCH INŻYNIERIA PROCESÓW CHEMICZNYCH PLAN ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH z CHEMII ANALITYCZNEJ 1. Alkacymetria Oznaczanie kwasowości ogólnej wody 2. Redoksymetria Redoksymetryczne oznaczania miedzi. 3. Kompleksometria

Bardziej szczegółowo

XLVII Olimpiada Chemiczna

XLVII Olimpiada Chemiczna M P IA O L I D A 47 1954 2000 CH N A E M Z I C XLVII Olimpiada Chemiczna Etap III KOMITET GŁÓWNY OLIMPIADY CHEMICZNEJ Zadania laboratoryjne Zadanie 1 Analiza miareczkowa jest użyteczną metodą ilościową,

Bardziej szczegółowo

CHEMIA - BADANIE WYNIKÓW KLASA II 2010/2011

CHEMIA - BADANIE WYNIKÓW KLASA II 2010/2011 CHEMIA - BADANIE WYNIKÓW KLASA II 2010/2011 1. Który zbiór wskazuje wyłącznie wzory wodorotlenków A. H2S, H2CO3, H2SO4 B. Ca(OH)2, KOH, Fe2O3 C. H2SO4, K2O, HCl D. Ca(OH)2, KOH, Fe(OH)3 2. Który zbiór

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 14. Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych.

Ćwiczenie 14. Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych. Ćwiczenie 14 Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych. Literatura Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa.

Bardziej szczegółowo

TEMAT II REAKCJE ROZPOZNAWALNE KATIONÓW I ANIONÓW. ANALIZA SOLI. ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE.

TEMAT II REAKCJE ROZPOZNAWALNE KATIONÓW I ANIONÓW. ANALIZA SOLI. ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE. TEMAT II REAKCJE ROZPOZNAWALNE KATIONÓW I ANIONÓW. ANALIZA SOLI. ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE. Projekt Era inżyniera pewna lokata na przyszłość jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

ZADANIA Z KONKURSU POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ (RÓWNOWAGI W ROZTWORZE) Opracował: Kuba Skrzeczkowski (Liceum Akademickie w ZS UMK w Toruniu)

ZADANIA Z KONKURSU POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ (RÓWNOWAGI W ROZTWORZE) Opracował: Kuba Skrzeczkowski (Liceum Akademickie w ZS UMK w Toruniu) ZADANIA Z KONKURSU POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ (RÓWNOWAGI W ROZTWORZE) Opracował: Kuba Skrzeczkowski (Liceum Akademickie w ZS UMK w Toruniu) Za poprawne rozwiązanie zestawu można uzyskać 528 punktów. Zadanie

Bardziej szczegółowo

KWASY I WODOROTLENKI. 1. Poprawne nazwy kwasów H 2 S, H 2 SO 4, HNO 3, to:

KWASY I WODOROTLENKI. 1. Poprawne nazwy kwasów H 2 S, H 2 SO 4, HNO 3, to: KWASY I WODOROTLENKI 1. Poprawne nazwy kwasów H 2 S, H 2 SO 4, HNO 3, to: 1. kwas siarkowy (IV), kwas siarkowy (VI), kwas azotowy, 2. kwas siarkowy (VI), kwas siarkowy (IV), kwas azotowy (V), 3. kwas siarkowodorowy,

Bardziej szczegółowo

Konkurs Chemiczny dla gimnazjalistów województwa zachodniopomorskiego w roku szkolnym 2018/2019. Etap wojewódzki

Konkurs Chemiczny dla gimnazjalistów województwa zachodniopomorskiego w roku szkolnym 2018/2019. Etap wojewódzki Konkurs Chemiczny dla gimnazjalistów województwa zachodniopomorskiego w roku szkolnym 08/09 Etap wojewódzki Klucz odpowiedzi i schemat punktowania Część I. Test jednokrotnego wyboru z jedną poprawną odpowiedzią

Bardziej szczegółowo

REAKCJE UTLENIAJĄCO-REDUKCYJNE

REAKCJE UTLENIAJĄCO-REDUKCYJNE 7 REAKCJE UTLENIAJĄCO-REDUKCYJNE CEL ĆWICZENIA Zapoznanie się z reakcjami redoks. Zakres obowiązującego materiału Chemia związków manganu. Ich właściwości red-ox. Pojęcie utleniania, redukcji oraz stopnia

Bardziej szczegółowo

Zadanie: 2 Zbadano odczyn wodnych roztworów następujących soli: I chlorku baru II octanu amonu III siarczku sodu

Zadanie: 2 Zbadano odczyn wodnych roztworów następujących soli: I chlorku baru II octanu amonu III siarczku sodu Zadanie: 1 Sporządzono dwa wodne roztwory soli: siarczanu (VI) sodu i azotanu (III) sodu Który z wyżej wymienionych roztworów soli nie będzie miał odczynu obojętnego? Uzasadnij odpowiedź i napisz równanie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Zależność szybkości reakcji chemicznych od stężenia reagujących substancji.

Ćwiczenie 1. Zależność szybkości reakcji chemicznych od stężenia reagujących substancji. VIII. Kinetyka i statyka reakcji chemicznych Zagadnienia Czynniki wpływające na szybkość reakcji Rzędowość i cząsteczkowość reakcji Stała szybkości reakcji Teoria zderzeń Teoria stanu przejściowego Reakcje

Bardziej szczegółowo

... A. kwas siarkowodorowy B. kwas siarkowy (IV) C. kwas siarkowy (VI)

... A. kwas siarkowodorowy B. kwas siarkowy (IV) C. kwas siarkowy (VI) 1. (2pkt) Uzupełnij zdania, zaznaczając odpowiedzi wybrane spośród A - H, tak aby zdania były prawdziwe. Po rozpuszczeniu w wodzie tlenku fosforu (V) powstanie A/B. Roztwór tej substancji zabarwi oranż

Bardziej szczegółowo

Litowce i berylowce- lekcja powtórzeniowa, doświadczalna.

Litowce i berylowce- lekcja powtórzeniowa, doświadczalna. Doświadczenie 1 Tytuł: Badanie właściwości sodu Odczynnik: Sód metaliczny Szkiełko zegarkowe Metal lekki o srebrzystej barwie Ma metaliczny połysk Jest bardzo miękki, można kroić go nożem Inne właściwości

Bardziej szczegółowo

STAłA I STOPIEŃ DYSOCJACJI; ph MIX ZADAŃ Czytaj uważnie polecenia. Powodzenia!

STAłA I STOPIEŃ DYSOCJACJI; ph MIX ZADAŃ Czytaj uważnie polecenia. Powodzenia! STAłA I STOPIEŃ DYSOCJACJI; ph MIX ZADAŃ Czytaj uważnie polecenia. Powodzenia! 001 Obliczyć stężenie molowe jonów Ca 2+ w roztworze zawierającym 2,22g CaCl2 w 100 ml roztworu, przyjmując a = 100%. 002

Bardziej szczegółowo

Chemiczne metody analizy ilościowej (laboratorium)

Chemiczne metody analizy ilościowej (laboratorium) Chemiczne metody analizy ilościowej (laboratorium) Analiza wagowa. znaczanie siarczanów w postaci siarczanu(vi) baru znaczenie polega na strącaniu jonów rozpuszczalnego osadu BaS ( Ir BaS = 11 10-10 ):

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Copyright by ZamKor P. Sagnowski i Wspólnicy spółka jawna, Kraków 0 MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Poziom rozszerzony Zadanie Odpowiedzi Uwagi. za poprawne uzupełnienie wiersza tabeli: Wartości

Bardziej szczegółowo

ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCEGO NA ĆWICZENIE:

ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCEGO NA ĆWICZENIE: ĆWICZENIE nr 6 Analiza jakościowa kationów IV i V grupy analitycznej, rozdzielanie mieszaniny kationów IV i V grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów grup analitycznych I-V. LITERATURA: 1. Minczewski

Bardziej szczegółowo

ALKACYMETRIA. Ilościowe oznaczanie HCl metodą miareczkowania alkalimetrycznego

ALKACYMETRIA. Ilościowe oznaczanie HCl metodą miareczkowania alkalimetrycznego Dwa pierwsze ćwiczenia, a mianowicie: Rozdział i identyfikacja mieszaniny wybranych kationów występujących w płynach ustrojowych oraz Rozdział i identyfikacja mieszaniny wybranych anionów ważnych w diagnostyce

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY SPOSOBEM WARTHA - PFEIFERA

OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY SPOSOBEM WARTHA - PFEIFERA OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY SPOSOBEM WARTHA - PFEIFERA WSTĘP RODZAJE TWARDOŚCI WODY Twardość wody jest jej właściwością wynikającą z obecności rozpuszczonych w niej związków, głównie wapnia i magnezu. Pierwotnie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Badanie wypierania wodoru z wody za pomocą metali

Ćwiczenie 1. Badanie wypierania wodoru z wody za pomocą metali VII. Reakcje utlenienia i redukcji Zagadnienia Szereg napięciowy metali Przewidywanie przebiegu reakcji w oparciu o szereg napięciowy Stopnie utlenienie Utleniacz, reduktor, utlenianie, redukcja Reakcje

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE WYNIKÓW ANALIZ I

OBLICZANIE WYNIKÓW ANALIZ I OBLICZANIE WYNIKÓW ANALIZ I 1. Ile gramów zasady sodowej zawiera próbka roztworu, jeżeli na jej zmiareczkowanie zużywa się średnio 53,24ml roztworu HCl o stężeniu 0,1015mol/l? M (NaOH) - 40,00 2. Ile gramów

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 )

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 ) PRZYKŁADOWE ZADANIA Z DZIAŁÓW 9 14 (stężenia molowe, procentowe, przeliczanie stężeń, rozcieńczanie i zatężanie roztworów, zastosowanie stężeń do obliczeń w oparciu o reakcje chemiczne, rozpuszczalność)

Bardziej szczegółowo

HYDROLIZA SOLI. Przykładem jest octan sodu, dla którego reakcja hydrolizy przebiega następująco:

HYDROLIZA SOLI. Przykładem jest octan sodu, dla którego reakcja hydrolizy przebiega następująco: HYDROLIZA SOLI Hydroliza to reakcja chemiczna zachodząca między jonami słabo zdysocjowanej wody i jonami dobrze zdysocjowanej soli słabego kwasu lub słabej zasady. Reakcji hydrolizy mogą ulegać następujące

Bardziej szczegółowo

Opisy ćwiczeń laboratoryjnych z chemii. Semestr I (zimowy) Rok akademicki 2012/13

Opisy ćwiczeń laboratoryjnych z chemii. Semestr I (zimowy) Rok akademicki 2012/13 WYDZIAŁ KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA I ROLNICTWA KIERUNEK: ROLNICTWO I ROK STUDIA NIESTACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA Opisy ćwiczeń laboratoryjnych z chemii Semestr I (zimowy) Rok akademicki 2012/13 Opracowała:

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGA I SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNEJ

RÓWNOWAGA I SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNEJ Ćwiczenie 7 semestr RÓWNOWAGA I SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNEJ Obowiązujące zagadnienia: Kinetyka (szybkość) reakcji, czynniki wpływające na szybkość reakcji chemicznych, reguła van t Hoffa, rzędowość reakcji,

Bardziej szczegółowo

Zadanie laboratoryjne

Zadanie laboratoryjne O L I M P I A D A 1954 49 2002 C H EM I C Z NA Zadanie laboratoryjne ZADANIE Analiza 6-ciu zielonych roztworów nieorganicznych i 5-ciu roztworów substancji organicznych W probówkach oznaczonych nr 1-6

Bardziej szczegółowo

ETAP II Za dani e l ab or at or y j n e Razem czy osobno? Nazwa substancji, wzór Stężenie roztworu

ETAP II Za dani e l ab or at or y j n e Razem czy osobno? Nazwa substancji, wzór Stężenie roztworu ETAP II 0.0.0 Zadanie laboratoryjne Razem czy osobno? W dziesięciu probówkach opisanych liczbami 0 znajdują się wodne roztwory substancji wymienionych w pierwszej kolumnie tabeli. W kolumnie drugiej podano

Bardziej szczegółowo

CHEMIA. karty pracy klasa 3 gimnazjum

CHEMIA. karty pracy klasa 3 gimnazjum CHEMIA karty pracy klasa 3 gimnazjum Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2012 Numer zadania Test Karty pracy Zadania wyrównujące Zadania utrwalające Zadania rozwijające

Bardziej szczegółowo

Zeszyt do ćwiczeń laboratoryjnych z. chemii ogólnej i nieorganicznej

Zeszyt do ćwiczeń laboratoryjnych z. chemii ogólnej i nieorganicznej WYDZIAŁ BIOLOGII I BIOTECHNOLOGII KIERUNEK: MIKROBIOLOGIA STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK I Zeszyt do ćwiczeń laboratoryjnych z chemii ogólnej i nieorganicznej Semestr I (zimowy) Rok akademicki

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ANALITYCZNA. 1 mol Na 2 CO mole HCl 0, mola x moli HCl x = 0,00287 mola HCl

CHEMIA ANALITYCZNA. 1 mol Na 2 CO mole HCl 0, mola x moli HCl x = 0,00287 mola HCl CHEMIA ANALITYCZNA I. Reakcje kwas-zasada - Alkacymetria II. Reakcje utleniania-redukcji - Redoksymetria III. Reakcje kompleksowania - Kompleksometria IV. Reakcje strącania osadów - Argentometria - Analiza

Bardziej szczegółowo

Zadania laboratoryjne

Zadania laboratoryjne M P I O L I D 47 1954 2000 Zadania laboratoryjne CH N E M Z I C ZDNIE 1 Ustalenie nudowy kompleksu szczawianowego naliza miareczkowa jest użyteczną metodę ilościową, którą wykorzystasz do ustalenia budowy

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 1. Aminokwasy

ĆWICZENIE 1. Aminokwasy ĆWICZENIE 1 Aminokwasy Przygotować 5 (lub więcej) 1% roztworów poszczególnych aminokwasów i białka jaja kurzego i dla każdego z nich wykonać wszystkie reakcje charakterystyczne. Reakcja ksantoproteinowa

Bardziej szczegółowo

ANALIZA JAKOŚCIOWA KATIONÓW

ANALIZA JAKOŚCIOWA KATIONÓW ĆWICZENIE NR 11 ANALIZA JAKOŚCIOWA KATIONÓW Cel ćwiczenia Analiza pojedynczych ów przy pomocy odczynników ch i reakcji charakterystycznych. Zakres wymaganych wiadomości 1. Układ okresowy Mendelejewa. 2.

Bardziej szczegółowo

2.4. ZADANIA STECHIOMETRIA. 1. Ile moli stanowi:

2.4. ZADANIA STECHIOMETRIA. 1. Ile moli stanowi: 2.4. ZADANIA 1. Ile moli stanowi: STECHIOMETRIA a/ 52 g CaCO 3 b/ 2,5 tony Fe(OH) 3 2. Ile g stanowi: a/ 4,5 mmol ZnSO 4 b/ 10 kmol wody 3. Obl. % skład Fe 2 (SO 4 ) 3 6H 2 O 4. Obl. % zawartość tlenu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9

Spis treści. Wstęp... 9 Spis treści Wstęp... 9 1. Szkło i sprzęt laboratoryjny 1.1. Szkła laboratoryjne własności, skład chemiczny, podział, zastosowanie.. 11 1.2. Wybrane szkło laboratoryjne... 13 1.3. Szkło miarowe... 14 1.4.

Bardziej szczegółowo

Przewodnik do ćwiczeń laboratoryjnych z. chemii ogólnej i nieorganicznej

Przewodnik do ćwiczeń laboratoryjnych z. chemii ogólnej i nieorganicznej WYDZIAŁ BIOLOGII I BIOTECHNOLOGII KIERUNEK: MIKROBIOLOGIA STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK I Przewodnik do ćwiczeń laboratoryjnych z chemii ogólnej i nieorganicznej Semestr I (zimowy) Rok akademicki

Bardziej szczegółowo

Precypitometria przykłady zadań

Precypitometria przykłady zadań Precypitometria przykłady zadań 1. Moneta srebrna o masie 05000 g i zawartości 9000% srebra jest analizowana metodą Volharda. Jakie powinno być graniczne stężenie molowe roztworu KSCN aby w miareczkowaniu

Bardziej szczegółowo

XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego. I Etap szkolny - 23 listopada 2016

XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego. I Etap szkolny - 23 listopada 2016 XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego I Etap szkolny - 23 listopada 2016 Kod ucznia: Liczba uzyskanych punktów: Drogi Uczniu, przeczytaj uważnie instrukcję i postaraj

Bardziej szczegółowo

Obliczanie stężeń roztworów

Obliczanie stężeń roztworów Obliczanie stężeń roztworów 1. Ile mililitrów stężonego, ok. 2,2mol/l (M) roztworu NaOH należy pobrać, aby przygotować 800ml roztworu o stężeniu ok. 0,2 mol/l [ M ]? {ok. 72,7ml 73ml } 2. Oblicz, jaką

Bardziej szczegółowo

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: podstawowy

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: podstawowy Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 (Nazwisko i imię) Punkty Razem pkt % Chemia nieorganiczna Zadanie 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 Poziom: podstawowy Punkty Zadanie 1. (1 pkt.) W podanym

Bardziej szczegółowo

wodny roztwór chlorku cyny (SnCl 2 ) stężony kwas solny (HCl), dwie elektrody: pręcik cynowy i gwóźdź stalowy, źródło prądu stałego (zasilacz).

wodny roztwór chlorku cyny (SnCl 2 ) stężony kwas solny (HCl), dwie elektrody: pręcik cynowy i gwóźdź stalowy, źródło prądu stałego (zasilacz). 21.03.2018 Do doświadczenia użyto: wodny roztwór chlorku cyny (SnCl 2 ) stężony kwas solny (HCl), dwie elektrody: pręcik cynowy i gwóźdź stalowy, źródło prądu stałego (zasilacz). Do naczynia wlano roztwór

Bardziej szczegółowo

Cr 2 O 3 + N H 2 O III -III

Cr 2 O 3 + N H 2 O III -III Załącznik 1 Przykładowe sprawozdanie z ćwiczeń z rozdziałów 4.1. 4.11. Temat: Termiczny rozkład soli Cel ćwiczenia: Obserwacja reakcji analizy na przykładzie termicznego rozkładu soli. Wykonanie ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2016/2017 eliminacje rejonowe

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2016/2017 eliminacje rejonowe kod ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO Uzyskane punkty.. WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2016/2017 eliminacje rejonowe Zadanie

Bardziej szczegółowo

6. ph i ELEKTROLITY. 6. ph i elektrolity

6. ph i ELEKTROLITY. 6. ph i elektrolity 6. ph i ELEKTROLITY 31 6. ph i elektrolity 6.1. Oblicz ph roztworu zawierającego 0,365 g HCl w 1,0 dm 3 roztworu. Odp 2,00 6.2. Oblicz ph 0,0050 molowego roztworu wodorotlenku baru (α = 1,00). Odp. 12,00

Bardziej szczegółowo

Metody otrzymywania kwasów, zasad i soli. Reakcje chemiczne wybranych kwasów, zasad i soli. Ćwiczenie 1. Reakcja otrzymywania wodorotlenku sodu

Metody otrzymywania kwasów, zasad i soli. Reakcje chemiczne wybranych kwasów, zasad i soli. Ćwiczenie 1. Reakcja otrzymywania wodorotlenku sodu V. Metody otrzymywania kwasów, zasad i soli. Reakcje chemiczne wybranych kwasów, zasad i soli Zagadnienia Kwasy i metody ich otrzymywania Wodorotlenki i metody ich otrzymywania Sole i metody ich otrzymywania

Bardziej szczegółowo

Reakcje utleniania i redukcji Reakcje metali z wodorotlenkiem sodu (6 mol/dm 3 )

Reakcje utleniania i redukcji Reakcje metali z wodorotlenkiem sodu (6 mol/dm 3 ) Imię i nazwisko.. data.. Reakcje utleniania i redukcji 7.1 Reaktywność metali 7.1.1 Reakcje metali z wodą Lp Metal Warunki oczyszczania metalu Warunki reakcji Obserwacje 7.1.2 Reakcje metali z wodorotlenkiem

Bardziej szczegółowo