REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE KATIONÓW I ANIONÓW

Save this PDF as:
Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE KATIONÓW I ANIONÓW"

Transkrypt

1 REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE KATIONÓW I ANIONÓW WSTĘP TEORETYCZNY Celem ćwiczeń jest zapoznanie się z wybranymi reakcjami charakterystycznymi kationów i anionów w roztworach wodnych. W analizie chemicznej znajomość reakcji charakterystycznych dla poszczególnych kationów i anionów pozwala na określenie składu jakościowego badanej substancji chemicznej, czyli stwierdzenie jakie kationy i aniony wchodzą w skład badanego związku chemicznego. Analiza jakościowa nieznanej substancji chemicznej oparta jest na szeregu reakcji charakterystycznych, w wyniku których pierwiastek chemiczny lub grupy pierwiastków, wchodzące w skład badanej substancji tworzą nowe związki chemiczne mające określone, charakterystyczne własności np. barwę, zapach, rozpuszczalność w kwasach lub zasadach etc. Na przykład, obecność kationów Cu 2+ w roztworze wodnym stwierdzamy na podstawie niebieskiego zabarwienia jonów Cu(NH 3 ) 4 2+ powstających w wyniku dodania amoniaku do roztworu wodnego jonów Cu 2+. O obecności anionów S 2- może świadczyć nieprzyjemny zapach siarkowodoru wydzielającego się pod wpływem działania mocniejszych kwasów. Reakcje chemiczne, za pomocą których wykrywamy składniki badanej substancji, a także reakcje służące do rozdzielania tych składników nazywamy reakcjami charakterystycznymi. Reakcje charakterystyczne dzielimy na: a) reakcje specyficzne, które są jednoznacznie charakterystyczne tylko dla jednego jonu, b) reakcje selektywne, dotyczące ograniczonej liczby jonów, c) reakcje grupowe, obejmujące pewną, niekiedy bardzo dużą, liczbę jonów. Reakcji specyficznych jest niewiele. Należy do nich np. reakcja jonów Mn 2+ z Pb 3 O 4 w środowisku kwaśnym. ANALIZA KATIONÓW Systematyczna analiza kationów opiera się na wytrącaniu osadów zawierających kationy zaliczane do jednej z grup analitycznych. Do wytrącania kationów w postaci trudno rozpuszczalnych soli służą tzw. odczynniki grupowe. W analizie jakościowej wykrywa się najczęściej 24 kationy, zaliczane do 5 grup analitycznych (tabela 1). Kationy, będące przedmiotem analizy na zajęciach zostały w tabeli 1 wyróżnione pogrubioną czcionką. Do I grupy kationów należą: Ag +, Pb 2+, Hg 2+ 2 tworzące z rozcieńczonym HCl, odczynnikiem grupowym I grupy kationów, trudno rozpuszczalne osady chlorków (Ir AgCl = 1, , Ir PbCl2 = ). Do II grupy kationów należą: Ca 2+, Sr 2+, Ba 2+ tworzące z rozcieńczonym H 2 SO 4, odczynnikiem grupowym kationów grupy II, trudno rozpuszczalne osady siarczanów. 1

2 Tabela 1. Podział kationów na grupy analityczne wg Freseniusa. Grupa Odczynnik grupowy Jony wykrywane Skład osadu I 3M HCl Ag +, Pb 2+ 2+, Hg 2 AgCl, PbCl 2, Hg 2 Cl 2 II H 2 SO 4 Ca 2+, Sr 2+, Ba 2+ CaSO 4, SrSO 4, BaSO 4 III H 2 S (AKT) Hg 2+, Bi 3+,Cu 2+, Cd 2+, Sn 2+ HgS, Bi 2 S 3, CuS, CdS, SnS,, środowisko Sn 4+, As 3+, As 5+, Sb 3+, Sb 5+ SnS 2, As 2 S 3, As 2 S 5, Sb 2 S 3, kwaśne (HCl) Sb 2 S 5 H 2 S (AKT) Al 3+, Cr 3+, Fe 2+, Fe 3+,Ni 2+,Co 2+, Mn 2+, IV NH 3 H 2 O i Zn 2+ NH 4 Cl V Brak Mg 2+, Na +, K + +, NH 4 Al(OH) 3, Cr(OH) 3, Fe 2 S 3, FeS, NiS, CoS, MnS, ZnS Brak Do III grupy kationów należą: Hg 2+, Bi 3+,Cu 2+, Cd 2+ (podgrupa IIIa), Sn 2+, Sn 4+, As 3+, As 5+, Sb 3+, Sb 5+ (podgrupa IIIb). Kationy te, z odczynnikiem grupowym AKT, tworzą w środowisku kwaśnym (przy ph = 0,5) trudno rozpuszczalne osady siarczków. Odczynniki grupowy AKT (amid kwasu tiooctowego) hydrolizując tworzy siarkowodór według reakcji: CH 3 CSNH 2 + 2H 2 O CH 3 COO - + H 2 S + NH 4 + Powstający H 2 S, w wyniku dysocjacji, jest źródłem jonów S 2- potrzebnych do wytrącenia siarczków metali: H 2 S + H 2 O H 3 O + + HS - HS - + H 2 O H 3 O + + S 2- Podział kationów grupy III na podgrupy jest oparty na różnicy rozpuszczalności siarczków metali w roztworze NaOH. Siarczki kationów podgrupy IIIa (HgS, Bi 2 S 3, CuS, CdS) nie roztwarzają się w roztworze NaOH w przeciwieństwie do siarczków podgrupy IIIb (SnS, SnS 2, As 2 S 3, As 2 S 5, Sb 2 S 3, Sb 2 S 5 ), które roztwarzają się w roztworze NaOH z utworzeniem tiosoli. Ponadto, siarczki metali kationów III grupy nie roztwarzają się w rozcieńczonym HCl. Z reakcji dysocjacji siarkowodoru wynika, że stężenie jonów siarczkowych S 2- jest kontrolowane przez stężenie jonów wodorowych H 3 O + i zmniejsza się ono wraz ze wzrostem kwasowości roztworu. Dlatego w zbyt kwaśnym roztworze nie wytrąci się CdS oraz SnS. Z kolei przy niedostatecznym stężeniu jonów H 3 O + czyli przy zbyt niskim stężeniu jonów S 2- mogą jednocześnie wytrącać się łatwo rozpuszczalne siarczki kationów IV grupy. W tabeli 2 przedstawiono wartości iloczynów rozpuszczalności wybranych kationów III grupy. Tabela 2. Wartości iloczynów rozpuszczalności kationów z grupy III Siarczek metalu Iloczyn rozpuszczalności (Ir) Bi 2 S 3 1, HgS CuS 8, Sb 2 S As 2 S CdS 3, SnS 1,

3 3

4 Do IV grupy kationów należą: Al 3+, Cr 3+, Fe 2+, Fe 3+,Ni 2+,Co 2+, Mn 2+, Zn 2+, które z odczynnikiem grupowym AKT, tworzą przy ph = 8 trudno rozpuszczalne osady siarczków. Wyjątkiem są jony Al 3+ i Cr 3+, które wytrącają się w formie wodorotlenków. W tabeli 3 przedstawiono wartości iloczynów rozpuszczalności wybranych kationów IV grupy. Tabela 3. Wartości iloczynów rozpuszczalności kationów z grupy IV. Siarczek metalu Iloczyn rozpuszczalności (Ir) CoS NiS ZnS 1, FeS 3, MnS 1, Z danych przedstawionych w tabelach 2 i 3 wynika, że iloczyny rozpuszczalności siarczków metali kationów IV grupy są wyraźnie wyższe niż iloczyny rozpuszczalności siarczków metali kationów III grupy. Oznacza to, że do wytrącenia siarczków IV grupy konieczne jest wyższe stężenie jonów S 2- a tym samym wyższa wartość ph roztworu niż do wytrącenia siarczków III grupy. Dlatego wytrącanie siarczków IV grupy wykonujemy przy ph = 8 osiągane przez dodanie do roztworu buforu amoniakalnego. Siarczki IV grupy roztwarzają się w rozcieńczonym HCl. Do V grupy kationów należą: Mg 2+, Na +, K +, NH 4 +, które nie posiadają odczynnika grupowego. W trakcie wykonywania jakościowej analizy kationów należy używać nie więcej niż pięć kropel poszczególnych roztworów. Uproszczony schemat systematycznej analizy pozwalający na identyfikację do której grupy należy analizowany kation przedstawia rycina 1. 4

5 Rycina 1. Schemat systematycznej analizy pozwalający na stwierdzenie, do której grupy analitycznej należy analizowany kation. 5

6 CZĘŚĆ DOŚWIADCZALNA Reakcje charakterystyczne poszczególnych kationów Kation Ag + 1. Reakcja kationu Ag + z rozcieńczonym HCl: Ag + + Cl - AgCl (osad biały, serowaty ciemniejący na świetle, rozpuszczalny w NH 3 H 2 O) 1.2. Roztwarzanie osadu AgCl w roztworze amoniaku: AgCl + 2NH 3 H 2 O [Ag(NH 3 ) 2 ]Cl + 2H 2 O (powstaje roztwór chlorek diaminasrebra(i) sól kompleksowa, z której pod wpływem rozcieńczonego HNO 3 wydziela się ponownie biały osad AgCl) 2. Reakcja kationu Ag + z KI Ag + + I - AgI (osad żółty, nierozpuszczalny w NH 3 H 2 O) 3. Reakcja kationu Ag + z AKT: 2Ag + + S 2- Ag 2 S (czarny osad) 3.1. Roztwarzanie osadu Ag 2 S w HNO 3 na gorąco: 3Ag 2 S + 8HNO 3 6AgNO 3 + 2NO + 3S + 4H 2 O 4. Reakcja kationu Ag + z Na 2 CrO 4 Kation Pb 2+ 2Ag + + CrO 4 - Ag 2 CrO 4 (ciemnobrunatny osad) 1. Reakcja kationu Pb 2+ z rozcieńczonym HCl: Pb Cl - PbCl 2 (osad biały, rozpuszczalny w gorącej wodzie) 2. Reakcja kationu Pb 2+ z AKT: Pb 2+ + S 2- PbS (czarny osad) 2.1. Roztwarzanie wytrąconego osadu PbS w HNO 3 na gorąco: PbS + 2NO H + 3Pb S + 2NO + 4H 2 O 3. Reakcja kationu Pb 2+ z rozcieńczonym H 2 SO 4 : Pb 2+ + SO 4 2- PbSO 4 (biały osad, rozpuszczalny w NaOH) 3.1 Roztwarzanie wytrąconego osadu PbSO 4 w roztworze NaOH: PbSO 4 + 4OH - Pb(OH) SO Reakcja kationu Pb 2+ z KI: Pb I - PbI 2 (osad żółty, rozpuszczalny w H 2 O) 5. Reakcja kationu Pb 2+ z K 2 Cr 2 O 7 6

7 2Pb Cr 2 O 7 rozpuszczalny w NaOH) Kation Ba 2+ + H 2 O 2PbCrO 4 + 2H + (osad żółtawy w obecności CH 3 COONa, 1. Reakcja kationu Ba 2+ z Na 2 CO 3 : Ba 2+ + CO 3 2- BaCO 3 (biały osad) 2. Reakcja kationu Ba 2+ z rozcieńczonym H 2 SO 4 : Ba 2+ + SO 4 2- BaSO 4 (biały osad nierozpuszczalny w rozcieńczonych kwasach) 3. Reakcja kationu Ba 2+ z K 2 CrO 4 Ba 2+ + CrO 4 2- BaCrO 4 (osad żółty) 4. Barwienie płomienia przez związki baru na kolor seledynowy: Wykonanie: Drucik platynowy należy zanurzyć w stężonym kwasie solnym a następnie wprowadzić do redukcyjnej części palnika gazowego (niebieski stożek). Czynność tę powtórzyć. Tak oczyszczony drucik platynowy należy zanurzyć w roztworze związku baru i wprowadzić do redukcyjnej części palnika gazowego. Kation Ca Reakcja kationu Ca 2+ z Na 2 CO 3 : Ca 2+ + CO 3 2- CaCO 3 (biały osad, węglan wapnia najtrudniej rozpuszczalny w wodzie ze wszystkich węglanów wapniowców) 2. Reakcja kationu Ca 2+ z (NH 4 ) 2 C 2 O 4 : Ca 2+ + C 2 O 4 2- CaC 2 O 4 (biały osad, szczawian wapnia - najtrudniej rozpuszczalny w wodzie ze wszystkich szczawianów, rozpuszczalny w kwasach mineralnych) 3. Reakcja kationu Ca 2+ z Na 2 SO 4 Ca 2+ + SO 4 2- CaSO 4 (osad biały, wytrąca się tylko ze stężonych roztworów) 4. Barwienie płomienia przez związki wapnia na kolor ceglasto czerwony: Wykonanie: Drucik platynowy należy zanurzyć w stężonym kwasie solnym a następnie wprowadzić do redukcyjnej części palnika gazowego (niebieski stożek). Czynność tę powtórzyć. Tak oczyszczony drucik platynowy należy zanurzyć w roztworze związku wapnia i wprowadzić do redukcyjnej części palnika gazowego. Kation Cu Reakcja kationu Cu 2+ z AKT: Cu 2+ + S 2- CuS (czarny osad, nie roztwarza się w HCl, roztwarza się w rozcieńczonym HNO 3 na gorąco: 3CuS + 2NO H + 3Cu + 3S + 2NO + 4H 2 O) 2. Reakcja Cu 2+ z nadmiarem amoniaku: 2Cu SO NH 3 H 2 O [Cu 2 (OH) 2 ]SO 4 + 2NH SO 4 [Cu 2 (OH) 2 ]SO 4 + 8NH 3 H 2 O 2[Cu(NH 3 ) 4 ] SO 4 + 2OH - + 8H 2 O (ciemnoniebieski roztwór). 7

8 3. Reakcja Cu 2+ z K 4 [Fe(CN) 6 ]: Cu 2+ + [Fe(CN) 6 ] 4- Cu 2 [Fe(CN) 6 ] (w roztworach rozcieńczonych miedzi, roztwór zabarwia się na czerwono, a przy większych stężeniach miedzi wytrąca się czerwono brunatny osad; reakcja ta jest bardziej czuła niż reakcja jonów Cu 2+ z amoniakiem) 4. Barwienie płomienia przez związki miedzi na kolor zielony: Wykonanie: Drucik platynowy należy zanurzyć w stężonym kwasie solnym a następnie wprowadzić do redukcyjnej części palnika gazowego (niebieski stożek). Czynność tę powtórzyć. Tak oczyszczony drucik platynowy należy zanurzyć w roztworze związku miedzi i wprowadzić do redukcyjnej części palnika gazowego. Kation Cd Reakcja kationu Cd 2+ z AKT: Cd 2+ + S 2- CdS (osad żółty, roztwarza się w stężonym HCl co najmniej 6M: CdS + 4Cl - [CdCl 4 ] 2- + S 2- ) 2. Reakcja Cd 2+ z K 4 [Fe(CN) 6 ]: Kation Co 2+ 2Cd 2+ + [Fe(CN) 6 ] 4- Cd 2 [Fe(CN) 6 ] (osad biały) 1. Reakcja kationu Co 2+ z AKT lub Na 2 S: Co 2+ + S 2- CoS (osad czarny, nierozpuszczalny w 1M HCl 2. Reakcja Co 2+ z nadmiarem amoniaku: Co NH 3 H 2 O [Co(NH 3 ) 6 ] H 2 O (osad początkowo niebieski Co(OH)Cl, przy rozpuszczaniu związki kompleksowe z amoniakiem zmieniają barwę poprzez różową do zielonobrunatnej) 3. Reakcja Co 2+ z NaOH lub KOH: Co OH - Co(OH) 2 (osad początkowo niebieski Co(OH)Cl, przechodzi w różowy a następnie brunatny Co 2 O 3 ) 4. Reakcja Co 2+ z KSCN Kation Ni 2+ Co SCN 4- [Co(SCN) 4 2- (niebiesko-szafirowy) 1. Reakcja kationu Ni 2+ z AKT lub Na 2 S: Ni 2+ + S 2- NiS (osad czarny, nierozpuszczalny w 1M HCl 2. Reakcja Ni 2+ z nadmiarem amoniaku: Ni NH 3 H 2 O [Ni(NH 3 ) 6 ] H 2 O (rozpuszczalny w wodzie, szafirowo-fioletowy związek kompleksowy z amoniakiem) 8

9 3. Reakcja Ni 2+ z NaOH lub KOH: Ni OH - Ni(OH) 2 (osad jasnozielony nierozpuszczalny w nadmiarze wodorotlenku) 4. Reakcja Ni 2+ z dimetyloglioksymem: Kation Fe 3+ Ni 2+ + dimetyloglioksym + NH 3 H 2 O = osad różowoczerwony 1. Reakcja kationu Fe 3+ z AKT lub Na 2 S: 2Fe S 2- Fe 2 S 3 (osad czarny, łatwo rozpuszczalny w kwasach mineralnych) 2. Reakcja Fe 3+ z nadmiarem amoniaku: Nie tworzy rozpuszczalnych w wodzie, związków kompleksowych z amoniakiem 3. Reakcja Fe 3+ z NaOH lub KOH: Fe OH - Fe(OH) 3 (osad czerwonobrunatny) 4. Reakcja Fe 3+ z KSCN Fe SCN - Fe(SCN) 3 (roztwór krwistoczerwony) 5. Reakcja Fe 3+ z K 4 [Fe(CN) 6 ]: Kation Fe 2+ Fe [Fe(CN) 6 ] 4- Fe 4 [Fe(CN) 6 ] (osad granatowo niebieski) 1. Reakcja kationu Fe 2+ z AKT lub Na 2 S: Fe 2+ + S 2- FeS (osad czarny) 2. Reakcja Fe 2+ z nadmiarem amoniaku lub NaOH: Fe OH - Fe(OH) 2 (roztwór zielonkawy, łatwo się utlenia dając osad czerwonobrunatny, nie tworzy rozpuszczalnych w wodzie aminokompleksów z amoniakiem) Kation Zn Reakcja kationu Zn 2+ z AKT lub Na 2 S: Zn 2+ + S 2- ZnS (osad biały) 2. Reakcja Zn 2+ z nadmiarem amoniaku: Zn NH 3 H 2 O [Zn(NH 3 ) 4 ] H 2 O (bezbarwny związek kompleksowy z amoniakiem, rozpuszczalny w wodzie) 3. Reakcja Zn 2+ z K 4 [Fe(CN) 6 ]: 2Zn 2+ + [Fe(CN) 6 ] 4- Zn 2 [Fe(CN) 6 ] (osad biały) 9

10 Kation Al Reakcja kationu Al 3+ z AKT lub Na 2 S: Al S H 2 O 2Al(OH) 3 + 3H 2 S (osad biały galaretowaty, rozpuszczalny w nadmiarze KOH lub NaOH, nie tworzy rozpuszczalnych aminokompleksów) 1.1. Rozpuszczanie Al(OH) 3 w reakcji z NaOH lub KOH: Al(OH) 3 + OH - [Al(OH) 4 ] - (nie tworzy rozpuszczalnych w wodzie aminokompleksów z amoniakiem) 2. Reakcja Al 3+ z alizaryną S: Kation NH 4 + Al 3+ + alizaryna S + CH 3 COOH (osad czerwony lub zabarwienie roztworu czerwone) 1. Reakcja NH 4 + z NaOH lub KOH: NH OH - NH 3 H 2 O NH 3 + H 2 O (próbkę ogrzewa się z 2M NaOH, obecność NH 3 stwierdza się wilgotnym papierkiem uniwersalnym oraz na podstawie charakterystycznego zapachu) 2. Reakcja NH 4 + z odczynnikiem Nesslera: NH 4 Cl + 2K 2 HgI4 + 4KOH [NH 2 Hg 2 O]I + KCl + 7KI + 3H 2 O (osad brunatno pomarańczowy) Kation Mg Reakcja Mg 2+ z jonami NH 4 + i PO 4 3- : Mg 2+ + NH PO 4 3- MgNH 4 PO 4 (osad biały, krystaliczny) 10

11 WSTĘP TEORETYCZNY ANALIZA ANIONÓW W chemii analitycznej anionów istnieje kilka podziałów, w których jako odczynniki grupowe stosuje się AgNO 3, BaNO 3, rozcieńczony HCl, rozcieńczony roztwór KMnO 4 etc. Odczynniki te pozwalają na stwierdzenie obecności w roztworze kilku anionów o podobnych właściwościach w stosunku do danego reagenta. Następnie identyfikację poszczególnych anionów wykonuje się z oddzielnej porcji mieszaniny (należy pamiętać, że do kolejnych analiz wystarcza pobranie do probówki kilku kropel roztworu), bez konieczności oddzielania, ponieważ w większości przypadków aniony wzajemnie nie przeszkadzają w reakcjach charakterystycznych w dalszej części analizy. Aniony, będące przedmiotem analizy na niniejszych zajęciach: Cl -, Br -, I -, S 2-, CH 3 COO -, NO 2 -, CO 3 2-, C 2 O 4 2-, PO 4 3-, SO 4 2- i NO 3 - dzielimy na grupy analityczne na podstawie ich reakcji z jonami Ag + i Ba 2+, z którymi tworzą sole o różnej rozpuszczalności (Tabela 4). Tabela 4. Podział anionów na grupy analityczne. Grupa Odczynnik grupowy Jony wykrywane I AgNO 3 - wytrąca osad nierozpuszczalny w 2M HNO 3 Cl, Br, I Ba(NO 3 ) 2 nie wytrącają osadu II AgNO 3 - wytrąca osad rozpuszczalny w 2M HNO 3 S 2, CH 3 COO, NO 2 Ba(NO 3 ) 2 - nie wytrąca osadu III AgNO 3 wytrąca biały lub barwny osad rozpuszczalny w HNO 3 CO 2 3, C 2 O 2 3 4, PO 4 Ba(NO 3 ) 2 - wytrąca biały osad rozpuszczalny w HNO 3 IV AgNO 3 nie wytrąca osadu 2 SO 4 Ba(NO 3 ) 2 - wytrąca osad nierozpuszczalny w rozcieńczonych kwasach nawet po podgrzaniu V AgNO 3 nie wytrąca osadu Ba(NO 3 ) 2 nie wytrąca osadu NO 3 Do I grupy anionów należą: Cl -, Br - i I -, które z jonami Ag + dają trudno rozpuszczalne osady, nie rozpuszczające się w 2M HNO 3, natomiast z jonami Ba 2+ osadu nie wytrącają. Grupa II składa się z anionów: S 2, CH 3 COO, NO 2, które z jonami Ag + dają osady rozpuszczalne w 2M HNO 3, natomiast z jonami Ba 2+ osadu nie wytrącają. Grupa III obejmuje aniony: CO 3 2, C 2 O 4 2, PO 4 3, które z jonami Ag + dają białe lub barwne osady rozpuszczalne w 2M HNO 3. Z jonami Ba 2+ aniony III grupy również wytrącają osady rozpuszczalne w rozcieńczonych kwasach. Do grupy IV należy anion SO 4 2, który nie wytrąca osadu z jonami Ag +, natomiast z jonami Ba 2+ wytrąca osad nierozpuszczalny w rozcieńczonych kwasach, nawet po ogrzaniu. Do grupy V należy anion NO 3 -, z którym zarówno jony Ag + jak i Ba 2+ nie wytrącają osadu. Należy mieć na uwadze, że prawie wszystkie azotany są dobrze lub bardzo dobrze rozpuszczalne w wodzie. Również większość chlorków jest dobrze rozpuszczalna, z wyjątkiem chlorków kationów I grupy analitycznej. W analizie anionów, oprócz reakcji z odczynnikami grupowymi, należy w pierwszej kolejności przeprowadzić reakcje pozwalające na uzyskanie dodatkowych informacji o jonach: Obecność anionów utleniających NO 2 - i NO 3 -, można stwierdzić za pomocą difenyloaminy w stężonym H 2 SO 4, 11

12 W celu stwierdzenia obecności anionów redukujących należy przeprowadzić reakcję z 0,1 M roztworem KMnO 4 odbarwienie roztworu mogą spowodować aniony: Cl, Br, I, S 2, NO 2, C 2 O 4 2, Obecność anionów: Cl, Br, I, S 2, CH 3 COO, NO 2, CO 3 2 można stwierdzić na podstawie wydzielania się gazów pod wpływem rozcieńczonego lub stężonego kwasu siarkowego. Reakcje charakterystyczne anionów przeprowadza się pobierając każdorazowo nową próbkę analizowanego roztworu w ilości kilku kropli. Analizę anionów przeprowadza się w roztworach nie zawierających jonów metali ciężkich. Z roztworu, w którym są takie jony należy je usunąć za pomocą węglanu sodu, który wytrąci je w postaci trudno rozpuszczalnych soli. CZĘŚĆ DOŚWIADCZALNA Reakcje anionów z odczynnikami grupowymi oraz reakcje charakterystyczne I GRUPA ANIONÓW Kilka kropel badanego roztworu zadaje się dwoma kroplami 0,1 M AgNO 3 i obserwuje barwę osadu. Osad nie rozpuszcza się w 2 M HNO 3. Z nowej porcji roztworu nie wytrąca się osad pod wpływem kilku kropli Ba(NO 3 ) 2. Anion Cl - 1. Ag + + Cl - AgCl (osad biały, serowaty ciemniejący na świetle, rozpuszczalny w NH 3 H 2 O) 1.2. Roztwarzanie osadu AgCl w roztworze amoniaku: AgCl + 2NH 3 H 2 O [Ag(NH 3 ) 2 ]Cl + 2H 2 O (powstaje roztwór chlorek diaminasrebra(i) sól kompleksowa, z której pod wpływem rozcieńczonego HNO 3 wydziela się ponownie biały osad AgCl). 2. Cl - + H 2 SO 4 (stęż.) HCl + HSO 4 - (po ogrzaniu wydziela się HCl, który z NH 3 H 2 O tworzy białe dymy) MnO 4 fioletowo) + 10Cl H + 2Mn Cl 2 + 8H 2 O (chlor zabarwia papierek jodoskrobiowy na Anion Br - 1. Ag + + Br - AgBr (osad żółtawy, serowaty, trudniej rozpuszcza się w NH 3 H 2 O niż AgCl, ciemnieje na świetle), 2. 2Br - + Cl 2 2Cl - + Br 2 (wykrywanie bromu: woda + próbka po reakcji + chloroform + 1M H 2 SO 4 warstwa chloroformu zabarwi się na brunatno czerwono) 3. Br - + H 2 SO 4 (stęż.) HBr HSO 4 - (po ogrzaniu wydziela się HBr, który z NH 3 H 2 O tworzy białe dymy). 4. 2MnO Br H + 2Mn Br 2 + 8H 2 O (odbarwienie roztworu KMnO 4 ) Anion I - 1. Ag + + I - Agl (osad żółty, nie rozpuszcza się w NH 3 H 2 O), 12

13 2. Hg I - Hgl 2 (osad ceglastoczerwony), 3. 2I - + H 2 SO 4 (stęż.) I 2 + SO 2 + 2H 2 (wykrywanie jodu: woda + próbka o reakcji + chloroform + 1M H 2 SO 4 warstwa chloroformu zabarwi się na fioletowo), 4. 2MnO I H + 2Mn I 2 + 8H 2 O (odbarwienie roztworu KMnO 4 ) 5. 2I - + Cl 2 I 2 + 2Cl (wymagane środowisko kwaśne, woda chlorowa w kwaśnym środowisku + chloroform warstwa chloroform zabarwi się na fioletowo). II GRUPA ANIONÓW Kilka kropel badanego roztworu zadaje się dwoma kroplami 0,1 M AgNO 3 i obserwuje się barwę osadu. Osad ten jest rozpuszczalny w 2M HNO 3. Kilka kropel nowej porcji roztworu zadaje się 0,1M Ba(NO 3 ) 2, osad nie powinien się wytrącić. (Gdyby w roztworze były aniony I grupy, to po zadaniu AgNO 3 wytrącony osad zadaje się 2M HNO 3, miesza przez kilka minut, następnie odwirowuje się osad soli Ag a roztwór analizuje na obecność anionów II grupy. Anion S Ag + + S 2- Ag 2 S (czarny osad, rozpuszczalny w 2M HNO 3 ) 2. Roztwarzanie osadu Ag 2 S w HNO 3 na gorąco: 3Ag 2 S + 8HNO 3 6AgNO 3 + 2NO + 3S + 4H 2 O (rozkład do siarki elementarnej) 3. S 2- + H + (kwas nieutleniający) H 2 S (rozkład do H 2 S, charakterystyczny zapach) 4. 2MnO S H + 2Mn S + 8H 2 O (odbarwienie roztworu KMnO 4 ) Anion CH 3 COO - 1. Ag + + CH 3 COO - CH 3 COOAg (osad biały powstający tylko ze stężonych roztworów, rozpuszczalny w gorącej wodzie), 2. CH 3 COO - + H 2 SO 4 2CH 3 COOH + SO 4 2- (po ogrzaniu zapach kwasu octowego) 3. Fe 2+ + NO H + Fe NO + H 2 O (kwas azotowy utlenia jony Fe 2+ do Fe 3+, a następnie nadmiar jonów Fe 2+ daje brunatne zabarwienie od Fe 2+ + NO = [Fe(NO)] 2+ III GRUPA ANIONÓW Jony Ag + wytrącają z roztworu białe lub żółte (w przypadku PO 4 3- ) osady rozpuszczalne w rozcieńczonym HNO 3 i NH 3 H 2 O. Jony Ba 2+ wytrącają białe osady, rozpuszczalne w rozcieńczonym HNO 3. Anion CO Ag + + CO 3 2- Ag 2 NO 3 (biały osad, rozkłada się po ogrzaniu) 2-2. CO 3 + 2H + CO 2 + H 2 O (kwasy mineralne powodują wydzielanie się pęcherzyków bezbarwnego gazu) 3. Ba 2+ + CO 3 2- BaCO 3 (osad biały, rozpuszczalny w rozcieńczonych kwasach) 13

14 Anion C 2 O Ag + + C 2 O 4 2- Ag 2 C 2 O 4 (biały, serowaty osad) 2. Ca C 2 O 4 CaC 2 O 4 + H 2 O (osad biały, rozpuszczalny w rozcieńczonych kwasach mineralnych, nierozpuszczalny w CH 3 COOH w przeciwieństwie do Ca 3 (PO 4 ) 3 ) MnO 4 + 5C 2 O H + 2Mn CO 2 + 8H 2 O (odbarwienie roztworu KMnO 4 oraz wydzielanie się pęcherzyków bezbarwnego gazu) Anion PO Ag + + PO 4 3- Ag 3 PO 4 (osad żółty, rozpuszczalny w kwasach) 2. 3Ba PO 4 3- Ba 3 (PO 4 ) 2 (osad biały, rozpuszczalny w CH 3 COOH) 3. Mg NH PO 4 3- MgNH 4 PO 4 (osad biały krystaliczny) IV i V GRUPA ANIONÓW Anion SO SO Ba 2+ BaSO 4 (osad biały, krystaliczny, nierozpuszczalny w rozcieńczonym HCl i H 2 SO 4 ) 2. SO Pb 2+ PbSO 4 (osad biały, nierozpuszczalny w rozcieńczonym H 2 SO 4 ) Anion NO 3 - Anion NO 3 - nie ma odczynnika grupowego, stężony H 2 SO 4 rozkłada azotany: 4NaNO 3 + 2H 2 SO 4 2Na 2 SO 4 + 4NO 2 + O 2 + 2H 2 O - Difenyloamina rozpuszczona w stężonym H 2 SO 4 daje z jonami NO 3 granatowo niebieskie zabarwienie. Jeżeli w roztworze SA inne aniony utleniające np. NO - 2, to redukuje się je Na 2 SO 3 w środowisku 3M H 2 SO 4. Azotany w tych warunkach nie redukują się 14

Ć W I C Z E N I E. Analiza jakościowa

Ć W I C Z E N I E. Analiza jakościowa Ć W I C Z E N I E 5a Analiza jakościowa Podział kationów na grupy analityczne Podstawą podziału kationów na grupy analityczne jest wielkość iloczynu rozpuszczalności poszczególnych soli metali. Jak wiadomo

Bardziej szczegółowo

Kationy grupa analityczna I

Kationy grupa analityczna I Kompendium - Grupy analityczne kationów Kationy grupa analityczna I Odczynnik Ag + Hg 2 2+ Pb 2+ roztwór bezbarwny roztwór bezbarwny roztwór bezbarwny HCl rozc. biały osad [1] biały osad [2] biały osad

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja jonów metali w roztworach wodnych

Identyfikacja jonów metali w roztworach wodnych Identyfikacja jonów metali w roztworach wodnych Podział kationów na grupy analityczne Podstawą podziału kationów na grupy analityczne jest wielkość iloczynu rozpuszczalności poszczególnych soli metali.

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja wybranych kationów i anionów

Identyfikacja wybranych kationów i anionów Identyfikacja wybranych kationów i anionów ZACHOWAĆ SZCZEGÓLNĄ OSTRORZNOŚĆ NIE ZATYKAĆ PROBÓWKI PALCEM Zadanie 1 Celem zadania jest wykrycie jonów Ca 2+ a. Próba z jonami C 2 O 4 ZACHOWAĆ SZCZEGÓLNĄ OSTRORZNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE WYBRANYCH KATIONÓW

REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE WYBRANYCH KATIONÓW REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE WYBRANYCH KATIONÓW Chemia analityczna jest działem chemii zajmującym się ustalaniem składu jakościowego i ilościowego badanych substancji chemicznych. Analiza jakościowa bada

Bardziej szczegółowo

Ćw. 8. PODSTAWY CHEMICZNEJ ANALIZY JAKOŚCIOWEJ

Ćw. 8. PODSTAWY CHEMICZNEJ ANALIZY JAKOŚCIOWEJ Młody Chemik Eksperymentuje na Politechnice Wrocławskiej. Innowacja pedagogiczna dla wyrównywania szans na sukces edukacyjny uczniów WNDPOWR.03.01.0000U008/1700 WPROWADZENIE INSTRUKCJA DO ZAJĘĆ LABORATORYJNYCH

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Analiza chemiczna stanowi zbiór metod stosowanych w celu ustalenia składu jakościowego i ilościowego substancji. Wśród metod analitycznych możemy wyróżnić: 1)

Bardziej szczegółowo

Lp. Odczynnik Równanie reakcji Efekt działania Rozpuszczalność osadu. osad,

Lp. Odczynnik Równanie reakcji Efekt działania Rozpuszczalność osadu. osad, Pierwsza grupa analityczna CHARAKTERYSTYKA GRUPY Kationy I grupy wytrącają chlorki trudno rozpuszczalne w wodzie i w rozcieńczonych kwasach. Rozpuszczalność chlorków jest różna. Maleje w szeregu: Pb 2,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA LABORATORYJNE WYKRYWANIE WYBRANYCH ANIONÓW I KATIONÓW.

ĆWICZENIA LABORATORYJNE WYKRYWANIE WYBRANYCH ANIONÓW I KATIONÓW. ĆWICZENIA LABORATORYJNE WYKRYWANIE WYBRANYCH ANIONÓW I KATIONÓW. Chemia analityczna jest działem chemii zajmującym się ustalaniem składu jakościowego i ilościowego badanych substancji chemicznych. Analiza

Bardziej szczegółowo

TEMAT II REAKCJE ROZPOZNAWALNE KATIONÓW I ANIONÓW. ANALIZA SOLI. ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE.

TEMAT II REAKCJE ROZPOZNAWALNE KATIONÓW I ANIONÓW. ANALIZA SOLI. ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE. TEMAT II REAKCJE ROZPOZNAWALNE KATIONÓW I ANIONÓW. ANALIZA SOLI. ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE. Projekt Era inżyniera pewna lokata na przyszłość jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski

Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski !"#$% &%'( )'%!"#$ ( *('+( ',"("%-%'(.& *('+( ',"("%-%'( /014516 7689:6;9:9?@;60 A4B11 1 65671< =6C9D1904= :4?E FE G414:H I

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska

Inżynieria Środowiska Analiza jakościowa W chemicznej analizie jakościowej do wykrywania (identyfikacji) poszczególnych jonów wykorzystuje się reakcje chemiczne, w których wydzielają się osady (białe lub barwne) trudno rozpuszczalnych

Bardziej szczegółowo

Literatura Analiza jakościowa nieorganiczna J. Minczewski Z. Marczenko Chemia analityczna. Analiza jakościowa ciowa t.1 PWN Warszawa Ćwic

Literatura Analiza jakościowa nieorganiczna J. Minczewski Z. Marczenko Chemia analityczna. Analiza jakościowa ciowa t.1 PWN Warszawa Ćwic Warsztaty olimpijskie część laboratoryjna Podział kationów w na grupy analityczne dczynniki grupowe Reakcje charakterystyczne kationów Analiza anionów Reakcje charakterystyczne anionów Analiza mieszanin

Bardziej szczegółowo

Analiza anionów nieorganicznych (Cl, Br, I, F, S 2 O 3, PO 4,CO 3

Analiza anionów nieorganicznych (Cl, Br, I, F, S 2 O 3, PO 4,CO 3 ĆWICZENIE 12 Analiza anionów nieorganicznych (Cl, Br, I, F, S 2 O 3, PO 4 3,CO 3, SCN, CH 3 COO, C 2 O 4 ) 1. Zakres materiału Pojęcia: Podział anionów na grupy analityczne, sposoby wykrywania anionów;

Bardziej szczegółowo

Analiza kationów nieorganicznych oraz wybranych anionów

Analiza kationów nieorganicznych oraz wybranych anionów ĆWICZENIA 9-11 ĆW. 9 KATIONY GRUP IV i V oraz ANIONY ĆW. 10 KATIONY GRUP IIIA i IIIB oraz ANIONY ĆW. 11 KATIONY GRUP I i II oraz ANIONY Analiza kationów nieorganicznych oraz wybranych anionów 1. Zakres

Bardziej szczegółowo

Piotr Chojnacki 1. Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl -- za pomocą reakcji charakterystycznych.

Piotr Chojnacki 1. Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl -- za pomocą reakcji charakterystycznych. SPRAWOZDANIE: REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE WYBRANYCH ANIONÓW. Imię Nazwisko Klasa Data Uwagi prowadzącego 1.Wykrywanie obecności jonu chlorkowego Cl - : Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl -- za pomocą

Bardziej szczegółowo

Chemia - laboratorium

Chemia - laboratorium Chemia - laboratorium Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Studia stacjonarne, Rok I, Semestr zimowy 2013/14 Dr hab. inż. Tomasz Brylewski e-mail: brylew@agh.edu.pl tel. 1617-5229 Katedra Fizykochemii

Bardziej szczegółowo

ANALIZA JAKOŚCIOWA KATIONÓW

ANALIZA JAKOŚCIOWA KATIONÓW ĆWICZENIE NR 11 ANALIZA JAKOŚCIOWA KATIONÓW Cel ćwiczenia Analiza pojedynczych ów przy pomocy odczynników ch i reakcji charakterystycznych. Zakres wymaganych wiadomości 1. Układ okresowy Mendelejewa. 2.

Bardziej szczegółowo

LITERATURA: ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCEGO NA ĆWICZENIE:

LITERATURA: ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCEGO NA ĆWICZENIE: ĆWICZENIE nr 8 Identyfikacja soli na podstawie właściwości fizykochemicznych. Analiza przeliczeń dotyczących stężeń roztworów, ph mocnych i słabych elektrolitów oraz roztworów buforowych LITERATURA: 1.

Bardziej szczegółowo

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1 CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1 PODSTAWY CHEMICZNEJ ANALIZY JAKOŚCIOWEJ ANALIZA IDENTYFIKACYJNA WYBRANYCH KATIONÓW WSTĘP TEORETYCZNY Znajomość składu chemicznego materiałów daje informacje o tym jaki to

Bardziej szczegółowo

substancje rozpuszczalne bądź nierozpuszczalne w wodzie. - Substancje ROZPUSZCZALNE W WODZIE mogą być solami sodowymi lub amonowymi

substancje rozpuszczalne bądź nierozpuszczalne w wodzie. - Substancje ROZPUSZCZALNE W WODZIE mogą być solami sodowymi lub amonowymi L OLIMPIADA CHEMICZNA KOMITET GŁÓWNY OLIMPIADY CHEMICZNEJ (Warszawa) ETAP II O L I M P I A D A 1954 50 2003 C H EM I C Z N A Zadanie laboratoryjne W probówkach oznaczonych nr 1-8 znajdują się w stanie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW.

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. CHEMIA ANIONÓW W ROZTWORACH WODNYCH Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami chemicznymi wybranych anionów pierwiastków I oraz II okresu

Bardziej szczegółowo

Zadanie laboratoryjne

Zadanie laboratoryjne Chemicznej O L I M P I A D A 1954 50 2003 C H EM I C Z N A Zadanie laboratoryjne Analiza ośmiu stałych substancji ZADANIE W probówkach oznaczonych nr 1-8 znajdują się w stanie stałym badane substancje

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE do dwiczenia nr 7 Analiza jakościowa anionów I-VI grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-VI grupy analitycznej.

SPRAWOZDANIE do dwiczenia nr 7 Analiza jakościowa anionów I-VI grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-VI grupy analitycznej. Obserwacje Imię i nazwisko:. Data:.. Kierunek studiów i nr grupy:.. próby:. Analiza systematyczna anionów* SPRAWOZDANIE 7 1. AgNO 3 Odczynnik/ środowisko Jony Cl Br I SCN [Fe(CN) 6 ] 4 [Fe(CN) 6 ] 3 2.

Bardziej szczegółowo

REAKCJE CHEMICZNE KATIONÓW I ANIONÓW (CZĘŚĆ I)

REAKCJE CHEMICZNE KATIONÓW I ANIONÓW (CZĘŚĆ I) Ćwiczenie 12 REAKCJE CHEMICZNE KATIONÓW I ANIONÓW (CZĘŚĆ I) Obowiązujące zagadnienia: Grupy analityczne kationów; i grupowe dla poszczególnych grup analitycznych kationów; Minimum wykrywalności; Rozcieńczenie

Bardziej szczegółowo

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ 5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ Proces rozpuszczania trudno rozpuszczalnych elektrolitów można przedstawić ogólnie w postaci równania A m B n (stały) m A n+ + n B m-

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW Wstęp W przypadku trudno rozpuszczalnej soli, mimo osiągnięcia stanu nasycenia, jej stężenie w roztworze jest bardzo małe i przyjmuje się, że ta

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY CHEMII ANALITYCZNEJ. Wykład 11 Wstęp do Analizy Jakościowej

PODSTAWY CHEMII ANALITYCZNEJ. Wykład 11 Wstęp do Analizy Jakościowej PODSTAWY CHEMII ANALITYCZNEJ Wykład 11 Wstęp do Analizy Jakościowej 1 PRÓBA i PRÓBKA PRÓBKA PRÓBA Obserwacja Co widzę? Przedmiot analizy ciało stałe, ciecz, gaz, roztwór, sól, minerał, nawóz Czynność:

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE nr 12 Identyfikacja soli na podstawie właściwości fizykochemicznych

ĆWICZENIE nr 12 Identyfikacja soli na podstawie właściwości fizykochemicznych ĆWICZENIE nr 12 Identyfikacja soli na podstawie właściwości fizykochemicznych LITERATURA: 1. Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa. Wyd. 10. PWN,

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW.

RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW. RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW. Zagadnienia: Zjawisko dysocjacji: stała i stopień dysocjacji Elektrolity słabe i mocne Efekt wspólnego jonu Reakcje strącania osadów Iloczyn rozpuszczalności Odczynnik

Bardziej szczegółowo

Związki nieorganiczne

Związki nieorganiczne strona 1/8 Związki nieorganiczne Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn Treść podstawy programowej: Typy związków nieorganicznych: kwasy, zasady, wodorotlenki, dysocjacja jonowa, odczyn roztworu,

Bardziej szczegółowo

Zachowaj bezpieczeństwo pracy o odczynnikami barwiącymi, żrącymi i trującymi Do każdego odczynnika przypisana jest jedna pipetka znajdująca się w

Zachowaj bezpieczeństwo pracy o odczynnikami barwiącymi, żrącymi i trującymi Do każdego odczynnika przypisana jest jedna pipetka znajdująca się w Zachowaj bezpieczeństwo pracy o odczynnikami barwiącymi, żrącymi i trującymi Do każdego odczynnika przypisana jest jedna pipetka znajdująca się w butelce z danym odczynnikiem Nie wolno umieścić jej w innym

Bardziej szczegółowo

Jako odczynniki stosuje się w 0,1 molowy azotan srebra(v) i 0,3 molowy chlorek baru. Podział anionów na grupy (wg. Bunsena)

Jako odczynniki stosuje się w 0,1 molowy azotan srebra(v) i 0,3 molowy chlorek baru. Podział anionów na grupy (wg. Bunsena) Analiza jakościowa anionów Podział anionów na grupy analityczne i ich ogólna charakterystyka. Podział anionów na grupy analityczne został opracowany przez chemika Bunsena. W celu ułatwienia analizy anionów

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Reakcje charakterystyczne miedzi(ii)

Ćwiczenie 1. Reakcje charakterystyczne miedzi(ii) IX. Analiza jakościowa biopierwiastków Zagadnienia Biopierwiastki: mikro i makroelementy Reakcje charakterystyczne biopierwiastków Ćwiczenie 1 Reakcje charakterystyczne miedzi(ii) 2 mol/dm 3 CuSO 4 0,5

Bardziej szczegółowo

Jakościowa analiza soli prostej pomiar ph

Jakościowa analiza soli prostej pomiar ph Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne wykorzystanie teoretycznej wiedzy studentów z zakresu analizy jakościowej anionów i kationów oraz zapoznanie się z techniką pomiaru ph roztworów. Studenci

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska. Metody analizy jakościowej

Inżynieria Środowiska. Metody analizy jakościowej Metody analizy jakościowej Metody analizy jakościowej oparte na reakcjach chemicznych badanych jonów czy cząsteczek nazywa się metodami chemicznymi. Oprócz metod chemicznych w analizie jakościowej wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ANALITYCZNA I - LABORATORIUM

CHEMIA ANALITYCZNA I - LABORATORIUM CHEMIA ANALITYCZNA I - LABORATORIUM (I ROK CHEMII) INSTRUKCJE ANALIZA JAKOŚCIOWA HARMONOGRAM ĆWICZEŃ Z CHEMII ANALITYCZNEJ I (I ROK CHEMII) 1 Zajęcia organizacyjne. Zasady BHP. 2 3 4 5 Podział kationów

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia laboratoryjne 2

Ćwiczenia laboratoryjne 2 Ćwiczenia laboratoryjne 2 Ćwiczenie 5: Wytrącanie siarczków grupy II Uwaga: Ćwiczenie wykonać w dwóch zespołach (grupach). A. Przygotuj w oddzielnych probówkach niewielką ilość roztworów zawierających

Bardziej szczegółowo

1. OBSERWACJE WSTĘPNE

1. OBSERWACJE WSTĘPNE SPRAWOZDANIE 8 Imię i nazwisko:.. Data:... Kierunek studiów i nr grupy: Nr próby...... PRÓBKA 1 1. OBSERWACJE WSTĘPNE Właściwość fizyczna substancji Barwa Rodzaj mieszaniny (jednorodna, niejednorodna)

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Ćw. 1 Podstawy chemicznej analizy jakościowej analiza identyfikacyjna wybranych kationów Zagadnienia do przygotowania: metody analizy

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z PRZEDMIOTU CHEMIA NIEORGANICZNA DLA KIERUNKU CHEMIA SEM. II

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z PRZEDMIOTU CHEMIA NIEORGANICZNA DLA KIERUNKU CHEMIA SEM. II Instrukcje do ćwiczeń on-line dla Studentów kierunku CHEMIA sem. II z przedmiotu CHEMIA NIEORGANICZNA współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program

Bardziej szczegółowo

Chemia ogólna. Analiza jakościowa anionów i kationów. Zakład Chemii Medycznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego

Chemia ogólna. Analiza jakościowa anionów i kationów. Zakład Chemii Medycznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego Chemia ogólna Analiza jakościowa anionów i kationów Zakład Chemii Medycznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego 1 Forma długa układu okresowego - pierwiastki zostały podzielone na grupy zgodnie z: budową

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW Wstęp Mianem rozpuszczalności określamy maksymalną ilość danej substancji (w gramach lub molach), jaką w danej temperaturze można rozpuścić w określonej

Bardziej szczegółowo

ETAP II heksacyjanożelazian(iii) potasu, siarczan(vi) glinu i amonu (tzw. ałun glinowo-amonowy).

ETAP II heksacyjanożelazian(iii) potasu, siarczan(vi) glinu i amonu (tzw. ałun glinowo-amonowy). ETAP II 04.0.006 Zadanie laboratoryjne W probówkach opisanych literami A i B masz roztwory popularnych odczynników stosowanych w analizie jakościowej, przy czym każda z tych probówek zawiera roztwór tylko

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH

WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH PODZIAŁ ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH Tlenki (kwasowe, zasadowe, amfoteryczne, obojętne) Związki niemetali Kwasy (tlenowe, beztlenowe) Wodorotlenki

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9

Spis treści. Wstęp... 9 Spis treści Wstęp... 9 1. Szkło i sprzęt laboratoryjny 1.1. Szkła laboratoryjne własności, skład chemiczny, podział, zastosowanie.. 11 1.2. Wybrane szkło laboratoryjne... 13 1.3. Szkło miarowe... 14 1.4.

Bardziej szczegółowo

Reakcje utleniania i redukcji Reakcje metali z wodorotlenkiem sodu (6 mol/dm 3 )

Reakcje utleniania i redukcji Reakcje metali z wodorotlenkiem sodu (6 mol/dm 3 ) Imię i nazwisko.. data.. Reakcje utleniania i redukcji 7.1 Reaktywność metali 7.1.1 Reakcje metali z wodą Lp Metal Warunki oczyszczania metalu Warunki reakcji Obserwacje 7.1.2 Reakcje metali z wodorotlenkiem

Bardziej szczegółowo

Problemy do samodzielnego rozwiązania

Problemy do samodzielnego rozwiązania Problemy do samodzielnego rozwiązania 1. Napisz równania reakcji dysocjacji elektrolitycznej, uwzględniając w zapisie czy jest to dysocjacja mocnego elektrolitu, słabego elektrolitu, czy też dysocjacja

Bardziej szczegółowo

Chemia analityczna. Analiza jakościowa anionów i kationów. Zakład Chemii Medycznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego

Chemia analityczna. Analiza jakościowa anionów i kationów. Zakład Chemii Medycznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego Chemia analityczna Analiza jakościowa anionów i kationów Zakład Chemii Medycznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego 1 Chemia analityczna Analiza klasyczna związków nieorganicznych analiza jakościowa analiza

Bardziej szczegółowo

LITERATURA: 1. Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa.

LITERATURA: 1. Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa. DWICZENIE nr 8 Identyfikacja soli na podstawie właściwości fizykochemicznych. Analiza przeliczeo dotyczących stężeo roztworów oraz ph mocnych elektrolitów LITERATURA: 1. Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia

Bardziej szczegółowo

1. OBSERWACJE WSTĘPNE

1. OBSERWACJE WSTĘPNE SPRAWOZDANIE 8 Imię i nazwisko:.. Data:... Kierunek studiów i nr grupy: Nr próby...... PRÓBKA 1 1. OBSERWACJE WSTĘPNE Właściwość fizyczna substancji Barwa Rodzaj mieszaniny (jednorodna, niejednorodna)

Bardziej szczegółowo

Wykonywanie analiz jakościowych 311[31].O1.02

Wykonywanie analiz jakościowych 311[31].O1.02 MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ Urszula Żłobińska Wykonywanie analiz jakościowych 3[3].O.02 Poradnik dla nauczyciela Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy Radom 2006 Recenzenci:

Bardziej szczegółowo

Instrukcje do laboratorium z przedmiotu Chemia Nieorganiczna dla studentów kierunku Biotechnologia

Instrukcje do laboratorium z przedmiotu Chemia Nieorganiczna dla studentów kierunku Biotechnologia Instrukcje do ćwiczeń on-line dla Studentów kierunku Biotechnologia z przedmiotu Chemia Nieorganiczna współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 14. Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych.

Ćwiczenie 14. Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych. Ćwiczenie 14 Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych. Literatura Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa.

Bardziej szczegółowo

W probówkach oznaczonych numerami 1-8 znajdują się wodne roztwory (o stężeniu 0,1

W probówkach oznaczonych numerami 1-8 znajdują się wodne roztwory (o stężeniu 0,1 XLVIII OLIMPIADA CHEMICZA Etap II KOMITET GŁÓWY OLIMPIADY CHEMICZEJ Zadanie laboratoryjne W probówkach oznaczonych numerami 1-8 znajdują się wodne roztwory (o stężeniu 0,1 mol/dm 3 ) pojedynczych substancji

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 1. Analiza jakościowa kationów i anionów

ĆWICZENIE 1. Analiza jakościowa kationów i anionów ĆWICZENIE 1 Analiza jakościowa kationów i anionów I. Kationy 1. Jon srebra (Ag ) Srebro w swoich związkach jest zasadniczo jednowartościowe. Większość soli srebra trudno rozpuszcza się w wodzie. Do związków

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY CHEMII ANALITYCZNEJ. Miareczkowanie strąceniowe

PODSTAWY CHEMII ANALITYCZNEJ. Miareczkowanie strąceniowe PODSTAWY CHEMII ANALITYCZNEJ Miareczkowanie strąceniowe ANALIZA MIARECZKOWA TITRANT roztwór mianowany substancja reagująca z analitem: - selektywnie - ilościowo (stechiometrycznie) - szybko - z P.K. bliskim

Bardziej szczegółowo

ISBN

ISBN REDAKCJA NAUKOWO-DYDAKTYCZNA FOLIA CHEMICA Henryk Piekarski, Małgorzata Jóźwiak RECENZENT Jan Kalembkiewicz PROJEKT OKŁADKI Katarzyna Turkowska Wydrukowano z gotowych materiałów dostarczonych do Wydawnictwa

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Analiza jakościowa związków organicznych zawierających azot, siarkę oraz fluorowcopochodne.

Ćwiczenie 2. Analiza jakościowa związków organicznych zawierających azot, siarkę oraz fluorowcopochodne. Ćwiczenie 2. Analiza jakościowa związków organicznych zawierających azot, siarkę oraz fluorowcopochodne. Wprowadzenie teoretyczne Cel ćwiczeń: Zapoznanie studentów z metodami identyfikacji pierwiastków

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów.

Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów. Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów. 1.Wykrywanie obecności jonu chlorkowego Cl: Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl za pomocą reakcji charakterystycznych. 1. Do probówki wlać ok.

Bardziej szczegółowo

Sole. 2. Zaznacz reszty kwasowe w poniższych solach oraz wartościowości reszt kwasowych: CaBr 2 Na 2 SO 4

Sole. 2. Zaznacz reszty kwasowe w poniższych solach oraz wartościowości reszt kwasowych: CaBr 2 Na 2 SO 4 Sole 1. Podkreśl poprawne uzupełnienia zdań: Sole to związki, które dysocjują w wodzie na kationy/aniony metali oraz kationy/ aniony reszt kwasowych. W temperaturze pokojowej mają stały/ ciekły stan skupienia

Bardziej szczegółowo

Dysocjacja elektrolityczna, przewodność elektryczna roztworów

Dysocjacja elektrolityczna, przewodność elektryczna roztworów tester woda destylowana tester Ćwiczenie 1a woda wodociągowa tester 5% roztwór cukru tester 0,1 M HCl tester 0,1 M CH 3 COOH tester 0,1 M tester 0,1 M NH 4 OH tester 0,1 M NaCl Dysocjacja elektrolityczna,

Bardziej szczegółowo

(Ćwiczenie nr 1) 1. Podstawy analizy jakościowej Podział kationów na grupy analityczne Warunki strącania osadów odczynnikami grupowymi

(Ćwiczenie nr 1) 1. Podstawy analizy jakościowej Podział kationów na grupy analityczne Warunki strącania osadów odczynnikami grupowymi (Ćwiczenie nr 1) 1. Podstawy analizy jakościowej 1.1. Podział kationów na grupy analityczne Podstawą podziału na grupy analityczne jest wielkość iloczynu rozpuszczalności poszczególnych soli metali. Jak

Bardziej szczegółowo

ETAP II Za dani e l ab or at or y j n e Razem czy osobno? Nazwa substancji, wzór Stężenie roztworu

ETAP II Za dani e l ab or at or y j n e Razem czy osobno? Nazwa substancji, wzór Stężenie roztworu ETAP II 0.0.0 Zadanie laboratoryjne Razem czy osobno? W dziesięciu probówkach opisanych liczbami 0 znajdują się wodne roztwory substancji wymienionych w pierwszej kolumnie tabeli. W kolumnie drugiej podano

Bardziej szczegółowo

LITERATURA ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCEGO NA ĆWICZENIE:

LITERATURA ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCEGO NA ĆWICZENIE: ĆWICZENIE nr 11 Analiza jakościowa anionów IV-VI grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów IV-VI grupy analitycznej. Rozdzielanie mieszaniny anionów I-VI grupy analitycznej LITERATURA 1. Minczewski J.,

Bardziej szczegółowo

Reakcje chemiczne. Typ reakcji Schemat Przykłady Reakcja syntezy

Reakcje chemiczne. Typ reakcji Schemat Przykłady Reakcja syntezy Reakcje chemiczne Literatura: L. Jones, P. Atkins Chemia ogólna. Cząsteczki, materia, reakcje. Lesław Huppenthal, Alicja Kościelecka, Zbigniew Wojtczak Chemia ogólna i analityczna dla studentów biologii.

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII WYDZIAŁ TECHNOLOGII I INŻYNIERII CHEMICZNEJ Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII Kierunek: Ochrona Środowiska, Wydział: Hodowli

Bardziej szczegółowo

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to...

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to... Karta pracy nr 73 Budowa i nazwy soli. 1. Porównaj wzory sumaryczne soli. FeCl 2 Al(NO 3 ) 3 K 2 CO 3 Cu 3 (PO 4 ) 2 K 2 SO 4 Ca(NO 3 ) 2 CaCO 3 KNO 3 PbSO 4 AlCl 3 Fe 2 (CO 3 ) 3 Fe 2 (SO 4 ) 3 AlPO 4

Bardziej szczegółowo

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi.

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. Wiadomości dotyczące reakcji i równań jonowych strona 1 z 6 Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. 1. Zjawisko dysocjacji jonowej co to jest dysocjacja i na czym polega rozpad substancji na

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA nr 3 ANALIZA JAKOŚCIOWA ANIONÓW

PRACOWNIA nr 3 ANALIZA JAKOŚCIOWA ANIONÓW PRACOWNIA nr 3 ANALIZA JAKOŚCIOWA ANIONÓW Zagadnienia do kartkówki: 1. Analiza chemiczna jakościowa definicja. 2. Czułość, specyficzność i selektywność reakcji jakościowych. 3. Granica wykrywalności, minimum

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 50: Określanie tożsamości jonów (Farmakopea VII-IX ( )).

Ćwiczenie 50: Określanie tożsamości jonów (Farmakopea VII-IX ( )). Ćwiczenie 50: Określanie tożsamości jonów (Farmakopea VII-IX (2008-2013)). Badanie tożsamości wg Farmakopei Polskiej należy wykonywać w probówkach. Odczynniki bezwzględnie należy dodawać w podawanej kolejności.

Bardziej szczegółowo

REAKCJE UTLENIAJĄCO-REDUKCYJNE

REAKCJE UTLENIAJĄCO-REDUKCYJNE 7 REAKCJE UTLENIAJĄCO-REDUKCYJNE CEL ĆWICZENIA Zapoznanie się z reakcjami redoks. Zakres obowiązującego materiału Chemia związków manganu. Ich właściwości red-ox. Pojęcie utleniania, redukcji oraz stopnia

Bardziej szczegółowo

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I...... Imię i nazwisko ucznia ilość pkt.... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły... maksymalna ilość punk. 33 Imię

Bardziej szczegółowo

Wodorotlenki. n to liczba grup wodorotlenowych w cząsteczce wodorotlenku (równa wartościowości M)

Wodorotlenki. n to liczba grup wodorotlenowych w cząsteczce wodorotlenku (równa wartościowości M) Wodorotlenki Definicja - Wodorotlenkami nazywamy związki chemiczne, zbudowane z kationu metalu (zazwyczaj) (M) i anionu wodorotlenowego (OH - ) Ogólny wzór wodorotlenków: M(OH) n M oznacza symbol metalu.

Bardziej szczegółowo

ETAP II Z a d a n i e l a b o r a t o r y j n e

ETAP II Z a d a n i e l a b o r a t o r y j n e Sponsorem II Etapu 55 Olimpiady Chemicznej jest Grupa Chemiczna Ciech SA ETAP II 31.01.2009 Z a d a n i e l a b o r a t o r y j n e W poniższej tabeli przedstawiona jest zawartość ampułek i probówek z

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest badanie właściwości soli trudno rozpuszczalnych oraz analiza systematyczna oraz rozdzielanie mieszaniny kationów I grupy

Celem ćwiczenia jest badanie właściwości soli trudno rozpuszczalnych oraz analiza systematyczna oraz rozdzielanie mieszaniny kationów I grupy ĆWICZENIE nr 3 A. Otrzymywanie oraz analiza soli trudno rozpuszczalnych. B. Analiza jakościowa kationów I grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów I grupy analitycznej. Celem ćwiczenia jest badanie

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ANALITYCZNA - część A -

CHEMIA ANALITYCZNA - część A - CHEMIA ANALITYCZNA - część A - Wersja 2.1, poprawiona i uzupełniona (luty 2017) Spis treści Spis treści Regulamin pracowni chemii analitycznej... 3 Tematyka ćwiczeń laboratoryjnych... 4 Zagadnienia do

Bardziej szczegółowo

Stechiometria w roztworach. Woda jako rozpuszczalnik

Stechiometria w roztworach. Woda jako rozpuszczalnik Stechiometria w roztworach Woda jako rozpuszczalnik Właściwości wody - budowa cząsteczki kątowa - wiązania O-H O H kowalencyjne - cząsteczka polarna δ + H 2δ O 105 H δ + Rozpuszczanie + oddziaływanie polarnych

Bardziej szczegółowo

Wykrywanie wybranych anionów. Podział anionów na grupy analityczne

Wykrywanie wybranych anionów. Podział anionów na grupy analityczne Wykrywanie wybranych anionów Podział anionów na grupy analityczne Aniony w chemii analitycznej dzieli się najczęściej, zgodnie z podziałem Bunsena, na siedem grap. Podział ten wynika z zachowania się anionów

Bardziej szczegółowo

Analiza jakościowa jonów

Analiza jakościowa jonów Analiza jakościowa jonów (opracowanie: Barbara Krajewska) 1. Wstęp Zadaniem chemicznej analizy jakościowej jest identyfikacja składników substancji złożonych, związków chemicznych lub ich mieszanin. Jeśli

Bardziej szczegółowo

Chemia nieorganiczna Semestr I (1 )

Chemia nieorganiczna Semestr I (1 ) 1/ 5 Chemia Budowlana Chemia nieorganiczna Semestr I (1 ) Osoba odpowiedzialna za przedmiot: dr hab. inż. Jarosław Chojnacki. 2/ 5 Wykład 1. Pochodzenie i rozpowszechnienie pierwiastków we wszechświecie

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest badanie właściwości soli trudno rozpuszczalnych oraz analiza systematyczna oraz rozdzielanie mieszaniny kationów I grupy

Celem ćwiczenia jest badanie właściwości soli trudno rozpuszczalnych oraz analiza systematyczna oraz rozdzielanie mieszaniny kationów I grupy ĆWICZENIE nr 3 A. Otrzymywanie oraz analiza soli trudno rozpuszczalnych. B. Analiza jakościowa kationów I grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów I grupy analitycznej. LITERATURA: 1. Bielański A. Podstawy

Bardziej szczegółowo

W probówkach oznaczonych nr 1 12 znajdują się, ułożone w przypadkowej kolejności, wodne

W probówkach oznaczonych nr 1 12 znajdują się, ułożone w przypadkowej kolejności, wodne LI OLIMPIADA CHEMICZNA KOMITET GŁÓWNY OLIMPIADY CHEMICZNEJ (Warszawa) ETAP II M P I LI A O 51 CH E M I C D A 1954 2004 A N Z ZADANIE LABORATORYJNE W probówkach oznaczonych nr 1 12 znajdują się, ułożone

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE WYNIKÓW ANALIZ I

OBLICZANIE WYNIKÓW ANALIZ I OBLICZANIE WYNIKÓW ANALIZ I 1. Ile gramów zasady sodowej zawiera próbka roztworu, jeżeli na jej zmiareczkowanie zużywa się średnio 53,24ml roztworu HCl o stężeniu 0,1015mol/l? M (NaOH) - 40,00 2. Ile gramów

Bardziej szczegółowo

Pierwiastki bloku d. Zadanie 1.

Pierwiastki bloku d. Zadanie 1. Zadanie 1. Zapisz równania reakcji tlenków chromu (II), (III), (VI) z kwasem solnym i zasadą sodową lub zaznacz, że reakcja nie zachodzi. Określ charakter chemiczny tlenków. Charakter chemiczny tlenków:

Bardziej szczegółowo

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Podstawy dysocjacji elektrolitycznej. Zadanie 485 (1 pkt.) V/2006/A2 Dysocjacja kwasu ortofosforowego(v) przebiega w roztworach wodnych trójstopniowo:

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia laboratoryjne semestr pierwszy 30 godzin. Kierunek: Genetyka i biologia eksperymentalna

Ćwiczenia laboratoryjne semestr pierwszy 30 godzin. Kierunek: Genetyka i biologia eksperymentalna PRZEDMIOT: Chemia ogólna Ćwiczenia laboratoryjne semestr pierwszy 30 godzin Kierunek: Genetyka i biologia eksperymentalna 3-letnie studia stacjonarne I-go stopnia Program ćwiczeń laboratoryjnych jest realizowany

Bardziej szczegółowo

I. CZĘŚĆ WPROWADZAJĄCA

I. CZĘŚĆ WPROWADZAJĄCA ĆWICZENIE nr 6 Analiza jakościowa kationów IV i V grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów IV i V grupy analitycznej LITERATURA: 1. Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne

Bardziej szczegółowo

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH Ćwiczenie 1. Reakcja rozkładu KMnO 4 - suche! probówki w statywie - palnik gazowy - łuczywo - uchwyt na probówkę - krystaliczny KMnO 4 (manganian(vii) potasu) Do suchej probówki

Bardziej szczegółowo

3p - za poprawne obliczenie stężenia procentowego i molowego; 2p - za poprawne obliczenie jednej wymaganej wartości;

3p - za poprawne obliczenie stężenia procentowego i molowego; 2p - za poprawne obliczenie jednej wymaganej wartości; Zadanie Kryteria oceniania i model odpowiedzi Punktacja 1. 2. 3. 4. 2p - za poprawne 5 połączeń w pary zdań z kolumny I i II 1p - za poprawne 4 lub 3 połączenia w pary zdań z kolumny I i II 0p - za 2 lub

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 10. Szereg napięciowy metali

ĆWICZENIE 10. Szereg napięciowy metali ĆWICZENIE 10 Szereg napięciowy metali Szereg napięciowy metali (szereg elektrochemiczny, szereg aktywności metali) obrazuje tendencję metali do oddawania elektronów (ich zdolności redukujących) i tworzenia

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 7 ANALIZA JAKOŚCIOWA JONÓW. autor: Zofia Bartynowska-Meus wersja poprawiona: Paweł Miśkowiec, Barbara Krajewska

ROZDZIAŁ 7 ANALIZA JAKOŚCIOWA JONÓW. autor: Zofia Bartynowska-Meus wersja poprawiona: Paweł Miśkowiec, Barbara Krajewska ROZDZIAŁ 7 ANALIZA JAKOŚCIOWA JONÓW autor: Zofia Bartynowska-Meus wersja poprawiona: Paweł Miśkowiec, Barbara Krajewska 7.1. WSTĘP Zadaniem chemicznej analizy jakościowej jest identyfikacja składników

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE I - BIAŁKA. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi.

ĆWICZENIE I - BIAŁKA. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi. ĆWICZENIE I - BIAŁKA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi. Odczynniki: - wodny 1% roztwór siarczanu(vi) miedzi(ii), - 10% wodny

Bardziej szczegółowo

Miareczkowanie wytrąceniowe

Miareczkowanie wytrąceniowe Miareczkowanie wytrąceniowe Analiza miareczkowa wytrąceniowa jest oparta na reakcjach tworzenia się trudno rozpuszczalnych związków o ściśle określonym składzie. Muszą one powstawać szybko i łatwo opadać

Bardziej szczegółowo

Nazwy pierwiastków: ...

Nazwy pierwiastków: ... Zadanie 1. [ 3 pkt.] Na podstawie podanych informacji ustal nazwy pierwiastków X, Y, Z i zapisz je we wskazanych miejscach. I. Atom pierwiastka X w reakcjach chemicznych może tworzyć jon zawierający 20

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Analiza jakościowa jonów biologicznie i ekologicznie ważnych

Instrukcja Analiza jakościowa jonów biologicznie i ekologicznie ważnych Instrukcja Analiza jakościowa jonów biologicznie i ekologicznie ważnych Analiza jakościowa ma na celu określenie składu chemicznego badanych substancji lub roztworów. Analiza wodnych roztworów związków

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest badanie właściwości soli trudno rozpuszczalnych oraz analiza systematyczna oraz rozdzielanie mieszaniny kationów I grupy

Celem ćwiczenia jest badanie właściwości soli trudno rozpuszczalnych oraz analiza systematyczna oraz rozdzielanie mieszaniny kationów I grupy ĆWICZENIE nr 3 A. Otrzymywanie oraz analiza soli trudno rozpuszczalnych. B. Analiza jakościowa kationów I grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów I grupy analitycznej. Celem ćwiczenia jest badanie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 4 Analiza kationów i anionów

Ćwiczenie nr 4 Analiza kationów i anionów Ćwiczenie nr 4 Analiza kationów i anionów Część teoretyczna Chemiczna analiza jakościowa zajmują badaniem składu związków chemicznych i ich mieszanin. Wykorzystuje w niej róŝna metody badań: chemiczne,

Bardziej szczegółowo

XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego. II Etap - 18 stycznia 2016

XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego. II Etap - 18 stycznia 2016 XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego II Etap - 18 stycznia 2016 Nazwisko i imię ucznia: Liczba uzyskanych punktów: Drogi Uczniu, przeczytaj uważnie instrukcję i postaraj

Bardziej szczegółowo