Konstruowanie Indywidualnych Programów Edukacyjno-Terapeutycznych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Konstruowanie Indywidualnych Programów Edukacyjno-Terapeutycznych"

Transkrypt

1 Konstruowanie Indywidualnych Programów Edukacyjno-Terapeutycznych BE ATA DZIE WIĘC KA Głów nym za da niem wy cho waw czo dy - dak tycz nym re ali zo wa nym przez pla - ców ki przed szkol ne jest stwo rze nie dziec ku wa run ków do opty mal ne go roz wo ju. Jak wie - my, nie mal ka żdy kil ku la tek roz wi ja się ina - czej i w in nym tem pie; nie wszyst kie dzie ci roz wi ja ją się w spo sób rów no mier ny i har mo - nij ny. Wśród przed szko la ków uczęsz cza ją - cych do pla có wek ma so wych, in te gra cyj nych i spe cjal nych co raz czę ściej spo ty ka my dzie ci z ró żny mi za bu rze nia mi. Za da niem na uczy - cie li jest udzie le nie im po mo cy i stwo rze nie ta kich wa run ków, by roz wi ja ły się jak naj le - piej i osią ga ły suk ce sy. Obec ne zmia ny w prze pi sach pra wa oświa to we go na kła da ją na wszyst kie pla ców ki kształ cą ce dzie ci i uczniów ze spe cjal ny mi po - trze ba mi edu ka cyj ny mi (a więc rów nież ma - so we i in te gra cyj ne) ko niecz ność re ali za cji no - wych za dań. Owe za da nia za war te są wna stę pu ją cych ak tach praw nych: da 2010 roku w spra wie za sad udzie la nia i or ga ni za cji po mo cy psy cho lo gicz no-pe da - go gicz nej w pu blicz nych przed szko lach, szko łach i pla ców kach (Dz. U. Nr 228 z 2010 r., poz. 1487); da 2010 roku w spra wie wa run ków or ga ni - zo wa nia kształ ce nia, wy cho wa nia i opie ki dla dzie ci i mło dzie ży nie peł no spraw nych oraz nie do sto so wa nych spo łecz nie w spe cjal - nych przed szko lach, szko łach i od dzia łach oraz ośrod kach (Dz. U. Nr 228 z 2010 r., poz. 1489); da 2010 roku w spra wie wa run ków or ga ni - zo wa nia kształ ce nia, wy cho wa nia i opie ki dla dzie ci i mło dzie ży nie peł no spraw nych oraz nie do sto so wa nych spo łecz nie w spe cjal - nych przed szko lach, szko łach i od dzia łach oraz ośrod kach (Dz. U. Nr 228 z 2010 r., poz. 1490). Roz po rzą dze nia te zo bo wią zu ją na uczy cie li ispe cja li stów do or ga ni zo wa nia od 1 września 2011 roku po mo cy psy cho lo gicz no-pe da go gicz - nej mię dzy in ny mi w przed szko lach oraz od dzia - łach przed szkol nych dzia ła ją cych w szko łach pod sta wo wych. Jed nym z no wych za dań, przed ja ki mi sta nę ły pla ców ki kształ cą ce dzie ci z orze cze niem o po trze bie kształ ce nia spe cjal ne - go, jest po wo ły wa nie ze spo łu do spraw spe cjal - nych po trzeb edu ka cyj nych dzie ci/uczniów. Ze - spo ły ta kie na le ża ło utwo rzyć w przed szko lach oraz szko łach pod sta wo wych z od dzia ła mi przed szkol ny mi do 31 marca 2011 roku. W skład ze spo łu po wo ła ne go przez dy rek to ra po win ni wcho dzić: wszy scy na uczy cie le pra cu ją cy z dziec kiem, spe cja li ści za trud nie ni w pla ców ce oraz ro dzi ce. Na za pro sze nie dy rek to ra w pra - cach ze spo łu mo gą uczest ni czyć przed sta wi cie le po rad ni psy cho lo gicz no-pe da go gicz nych. 32

2 Zgod nie z roz po rzą dze niem w spra wie wa - run ków or ga ni zo wa nia kształ ce nia, wy cho wa - nia i opie ki dla dzie ci i mło dzie ży nie peł no - spraw nych oraz nie do sto so wa nych spo łecz nie w spe cjal nych przed szko lach, szko łach i od - dzia łach oraz ośrod kach (Dz. U. Nr 228 z 2010 r., poz. 1489), do za dań ze spo łu w sto sun ku do dziec ka/ucznia z orze cze niem opo trze bie kształ ce nia spe cjal ne go na le ży: wie lo spe cja li stycz na oce na po zio mu funk - cjo no wa nia ucznia (nie rza dziej niż je den raz w ro ku szkol nym); opra co wa nie In dy wi du al ne go Pro gra mu Edu ka cyj no-te ra peu tycz ne go (IPET) do - tych czas na zy wa ne go w pla ców kach kształ - ce nia spe cjal ne go In dy wi du al nym Pro gra - mem Edu ka cyj nym (IPE). Czym są In dy wi du al ne Pro gra my Edu ka cyj no-te ra peu tycz ne? Pra ca w pla ców kach kształ ce nia spe cjal ne go już od daw na pro wa dzo na jest nie tyl ko na pod sta wie przy ję tych do re ali za cji pro gra - mów edu ka cyj nych, ale rów nież dzię ki kon - stru owa nym dla ka żde go dziec ka wspo mnia - nym In dy wi du al nym Pro gra mom Edu ka cyjnym (IPE). Głów nym ce lem two rze nia tych ostat nich jest do sto so wa nie tre ści za war tych w pro gra mie na ucza nia do in dy wi du al nych po - trzeb roz wo jo wych i edu ka cyj nych ka żde go wy cho wan ka. Zgod nie z no wym roz po rzą dze niem, In dy - wi du al ny Pro gram Edu ka cyj no-te ra peu tycz ny (IPET) opra co wu je się na okres, na ja ki zo sta - ło wy da ne orze cze nie o po trze bie kształ ce nia spe cjal ne go, nie dłu ższy jed nak niż na je den etap edu ka cyj ny. Pro gram powinien: uwzględ niać za le ce nia za war te w orze cze - niu o po trze bie kształ ce nia spe cjal ne go; być do sto so wa ny do in dy wi du al nych po - trzeb roz wo jo wych i edu ka cyj nych oraz pre dys po zy cji dziecka/ucznia. Oprócz pod sta wo wych in for ma cji, jak: da - ne per so nal ne i wiek dziec ka, wska za nie je go obec ne go po zio mu funk cjo no wa nia, opi su gru py lub kla sy, do któ rej uczęsz cza i ter mi nu re ali za cji pro gra mu IPET mu si okre ślać: 1. Za kres do sto so wa nia wy ma gań edu ka cyj - nych, wy ni ka ją cych z pro gra mu na ucza nia, do in dy wi du al nych po trzeb roz wo jo wych i edu ka cyj nych oraz mo żli wo ści psy cho fi - zycz nych dziecka/ucznia. 2. Ro dzaj i za kres zin te gro wa nych dzia łań na uczy cie li i spe cja li stów, pro wa dzą cych za ję cia z dziec kiem/uczniem, w tym przy - pad ku: uczniem nie peł no spraw nym za kres działań o cha rak te rze re wa li da cyj nym, uczniem nie do sto so wa nym spo łecz nie za kres dzia łań o cha rak te rze re so cja li - za cyj nym, uczniem za gro żo nym nie do sto so wa - niem spo łecz nym za kres dzia łań o charak te rze so cjo te ra peu tycz nym. 3. For my i me to dy pra cy z uczniem. 4. For my, spo so by i okres udzie la nia ucznio wi po mo cy psy cho lo gicz no-pe da go gicz nej oraz wy miar go dzin, w któ rym po szcze gól - ne for my bę dą re ali zo wa ne, usta lo ne przez dy rek to ra przed szko la lub szko ły (za ję cia spe cja li stycz ne). 5. Dzia ła nia wspie ra ją ce ro dzi ców ucznia oraz za kres współ dzia ła nia z po rad nia mi psy cho lo gicz no -pe da go gicz ny mi, w tym po rad nia mi spe cja li stycz ny mi, pla ców ka mi do sko na le nia na uczy cie li, or ga ni za cja mi po za rzą do wy mi oraz in ny mi in sty tu cja mi dzia ła ją cy mi na rzecz ro dzi ny, dzie ci i mło - dzie ży. 6. Za ję cia re wa li da cyj ne i re so cja li za cyj ne oraz in ne za ję cia od po wied nie ze wzglę du na in dy wi du al ne po trze by roz wo jo we i edu ka cyj ne oraz mo żli wo ści psy cho fi zycz - ne ucznia. 7. Za kres współ pra cy na uczy cie li i spe cja li - stów z ro dzi ca mi ucznia w re ali za cji za dań okre ślo nych w 4 roz po rzą dze nia, tj. re ali - za cję za le ceń za war tych w orze cze niu opo trze bie kształ ce nia spe cjal ne go, in te - gra cję uczniów ze śro do wi skiem ró wie śni - czym, przy go to wa nie uczniów do sa mo - dziel no ści w ży ciu do ro słym. In dy wi du al ny Pro gram Edu ka cyj no-te ra - peu tycz ny, któ ry opra cu je my dla dziec ka uczęsz cza ją ce go do przed szko la, nie mu si październik

3 speł niać wszyst kich wa run ków, np. dzia łań o cha rak te rze re so cja li za cyj nym, pro wa dzo - nych wo bec ucznia nie do sto so wa ne go spo - łecz nie, po nie waż ta kie dzie ci nie uczęsz cza - ją do na szych przed szko li. Jak skon stru ować In dy wi du al ny Pro gram Edu ka cyj no-te ra peu tycz ny? Krok I Pod sta wą do brze skon stru owa ne go In dy wi - du al ne go Pro gra mu jest rze tel nie prze pro wa - dzo na dia gno za dziec ka. W na szej pla ców ce, dla dzie ci z upo śle dze niem intelektualnym w stop niu umiar ko wa nym i znacz nym, dia gno - za ta od kli ku lat jest prze pro wa dza na na pod - sta wie zmo dy fi ko wa nej wer sji na rzę dzia dia - gno stycz ne go Pro fil Osią gnięć Ucznia 1 (nazy wa nej przez nas Pro fi lem Osią gnięć Dziec - ka). Na rzę dzie opra co wał Ja cek Kie lin psy - cho log i dy rek tor Spo łecz ne go Przed szko la Spe cjal ne go Orze szek w Po zna niu. Na Pro fil Osią gnięć Dziec ka skła da się 11 skal ob ser wa cyj nych, obej mu ją cych wszyst kie sfe ry roz wo ju dziec ka. Per cep cja wzro ko wa. Ska la mie rzy roz wój i spraw ność apa ra tu wzro ko we go oraz ana li zę bodź ców wzro ko wych w cen tral nym ukła dzie ner wo wym. Per cep cja słu cho wa. Ska la mie rzy spraw - ność apa ra tu słu cho we go i zdol ność ana li zy prze ka zu słu cho we go. Mo to ry ka du ża. Ska la jest mia rą roz wo ju kon tro li dziec ka nad ru cha mi cia ła, przede wszyst kim kon tro li ru chów gło wy, umie jęt no - ści sia du, po ru sza nia się. Nie opi su je ru chów rę ki. Mo to ry ka ma ła. Ska la mie rzy roz wój umie jęt no ści po słu gi wa nia się rę ką, głów nie zdol no ści ma ni pu la cyj ne. Ko or dy na cja wzro ko wo ru cho wa. Ska la jest mia rą za cho wań dziec ka wy ma ga ją cych współ dzia ła nia per cep cji wzro ko wej i ru chów rę ki. Roz wój spo łecz ny. Ska la mie rzy zdol no ści dziec ka do kon tak tu emo cjo nal ne go z oto cze - niem oraz roz wój za baw o cha rak te rze spo - łecz nym. Mo wa bier na. Ska la oce nia zdol no ści ro zu - mie nia tre ści słów i ko mu ni ka tów wer bal nych. Mo wa czyn na. Ska la mie rzy mo żli wo ści wo ka li za cyj ne dziec ka i zdol no ści do ko mu ni - ka cji wer bal nej. Nie po ka zu je, czy dzie ci ma - ją pre dys po zy cje do po słu gi wa nia się al ter na - tyw ny mi me to da mi ko mu ni ka cji (np. pik to - gra ma mi). Na śla dow nic two. Ska la jest przede wszyst - kim mia rą zdol no ści do na śla do wa nia za cho - wań ru cho wych. Funk cje po znaw cze. Ska la mie rzy pro ce - sy spo strze ga nia, wy obra żeń, uwa gi, pa mię ci i myśle nia. Sa mo dziel ność. Ska la mie rzy umie jęt no ści dziec ka w za kre sie pod sta wo wych czyn no ści sa mo ob słu go wych, np. je dze nia, ubie ra nia, to a le ty. Ka żda ze skal opi su je umie jęt no ści osią ga - ne przez dziec ko w okre sie od pierw sze go do pią te go ro ku ży cia. Punk tem od nie sie nia przy oce nie są umie jęt no ści i spraw no ści, któ - re w tym prze dzia le wie kowym po win no zdo - być pra wi dło wo roz wi ja ją ce się dziec ko. Po mi mo te go, że do na sze go przed szko la uczęsz cza ją dzie ci z upo śle dze niem in te lek tu - al nym, w wie ku od trzech do dzie się ciu lat, wska za ne na rzę dzie bar dzo do brze spraw dza się w pro wa dze niu dia gno zy. Umiar ko wa na i znacz na nie peł no spraw ność in te lek tu al na oraz to wa rzy szą ce jej czę sto in ne za bu rze nia po wo du ją, że dzie ci na ogół nie osią ga ją po zio mu roz wo ju pię cio let nie go dziec ka zdro we go. To ogra ni cze nie wie ko we nie sta - no wi w mo jej oce nie prze szko dy w dia - gno zo wa niu dzie ci pra wi dło wo roz wi ja ją cych się lub z nieznacz ny mi dys funk cja mi, uczęsz - cza ją cych do pla có wek ma so wych i in te gra - cyj nych. W związ ku z re for mą oświa to wą, w przed szko lach prze by wa co raz mniej dzie ci sze ścio let nich, a więc kry te rium wie ko we na - 1 J. Kie lin, Pro fil osią gnięć ucznia. Prze wod nik dla na uczy cie li i te ra peu tów z pla có wek spe cjal nych, Gdań skie Wy daw nic two Psy cho - lo gicz ne,

4 rzę dzia jest zgod ne z wie kiem dzie ci uczęsz - cza ją cych do pla có wek ma so wych; po nad to brak stan da ry za cji na rzę dzia stwa rza mo żli - wo ści je go roz bu do wa nia o ko lej ne la ta ży cia. Naj wa żniej szą jed nak za le tą za sto so wa nia Pro fi lu jest do ko na nie szcze gó ło wej, po głę - bio nej ana li zy funk cjo no wa nia dziec ka we wska za nych 11 sfe rach. Do ko na na dzię ki nie mu oce na kil ku lat ka da je mo żli wość wska za nia je go moc nych i sła bych stron oraz usta le nia sfe ry naj bli ższe go roz wo ju. Dzię ki do kład nej dia gno zie zy sku je my ła twość w opra co wa niu istot ne go ele men tu IPET, ja - kim jest do sto so wa nie wy ma gań edu kacyj nych wy ni ka ją cych z pro gra mu wy cho - waw czo-dy dak tycz ne go do in dy wi du al - nych po trzeb roz wo jo wych i edu ka cyj nych dziec ka. Krok I Percepcja wzrokowa - pierwszy rok życia Lp Zadanie Wykonuje zadanie z pomocą nauczyciela lub podejmuje próby samodzielne Poprawnie wykonuje zadanie samodzielnie Uwagi 1. Reaguje na ostre światło cofnięciem głowy. 2. Na kilkanaście sekund zatrzymuje wzrok na bodźcach świetlnych lub błyszczących przedmiotach, jednocześnie wstrzymując inne ruchy ciała. 3. Podąża wzrokiem za bodźcem świetlnym w linii poziomej na niewielkiej przestrzeni. 4. Podąża wzrokiem za bodźcem świetlnym w linii pionowej na niewielkiej przestrzeni. (...) Data Data Krok II Jed nym z wa żniej szych eta pów kon stru - owa nia In dy wi du al ne go Pro gra mu Edu ka cyj no Te ra peu tycz ne go (IPET) po prze pro wa dzo - nej dia gno zie jest do sto so wa nie wy ma gań edu ka cyj nych wy ni ka ją cych z pro gra mu re ali - zo wa ne go w pla ców ce do in dy wi du al nych po - trzeb roz wo jo wych i edu ka cyj nych oraz mo żli - wo ści psy cho fi zycz nych dziec ka. Bu do wa te go ele men tu IPET -u na wią zu je do kon struk cji na rzę dzia dia gno stycz ne go i ma układ ta be la rycz ny. W pierw szej ko lum - nie (sfe ra funk cjo no wa nia) wska za no 11 sfer roz wo jo wym, w któ rych do ko na li śmy za po - śred nic twem Pro fi lu osią gnięć dziec ka oce ny jego roz wo ju. W dru giej ko lum nie okre ślo ne zo sta ły ce le ogól ne edu ka cji wy ni ka ją ce z dia gno zy umie jęt no ści funk cjo nal nych dziec ka. Przed ostat nia ko lum na za wie ra spo - so by osią ga nia ce lów. Są to kon kret ne za da - nia, któ re bę dzie my wy ko ny wać z dziec kiem. Ostat nia ko lum na, z miej scem na uwa gi, da je nam mo żli wość za pi su do dat ko wych in for - ma cji o dziec ku, je go ewen tu al nych suk ce - sów lub trud no ści po wsta łych w cza sie wy ko - ny wa nia dzia łań. Krok III Ostat nim eta pem zwią za nym z prze pro wa - dzo ną dia gno zą oraz zbu do wa niem In dy wi du - październik

5 Przy kład In dy wi du al ne go Pro gra mu Edu ka cyj no-te ra peu tycz ne go (IPET frag ment) Sfe ra funk cjo - no wa nia Per cep cja wzro ko wa Ce le ogól ne Spo so by re ali za cji U wa gi 1. Roz wi ja nie umie jęt no - ści ob ser wo wa nia ele - men tów ota cza ją cej rze - czy wi sto ści. 2. Roz wi ja nie i do sko na - le nie spo strze gaw czo - ści wzro ko wej. 1. Po rów ny wa nie ze so bą dwóch za ba wek (przed - mio tów) wy raź nie ró - żnią cych się jed ną ce - chą: bar wą, wiel ko ścią, kształ tem, np. sa mo - chód żół ty i nie bie ski, lal ka du ża i ma ła. 2. Do bie ra nie w pa ry ta - kich sa mych ob raz ków, przed sta wia ją cych zna - ne dziec ku za baw ki i przed mio ty. (...) Per cep cja słu cho wa 1. Ćwi cze nie słu chu fi - zycz ne go. 2. Roz wi ja nie wra żli wo ści słu cho wej. 1. Lo ka li zo wa nie źró dła dźwię ku, np. szu ka nie po zy tyw ki. 2. Roz po zna wa nie od gło - sów wy stę pu ją cych w naj bli ższym oto cze - niu: zwie rząt, pojaz - dów, zja wisk at mos fe - rycz nych. (...) al ne go Pro gra mu Edu ka cyj no -Te ra peu tycz ne go jest opra co wa nie Ar ku sza Oce ny Opi so wej Dziec ka. Wy mo gu je go pi sa nia nie na kła da ją na na uczy cie li przy wo ła ne w ar ty ku le roz po rzą - dze nia, jed na k w na szym przed szko lu od kil ku lat ar ku sze ta kie opra co wy wa ne są dla ka żde go dziec ka. Na uczy ciel ki two rzą z nich ro dzaj ra - por tu z re ali za cji pro gra mu i za mieszczają opis umie jęt no ści i spraw no ści osią gnię tych przez wychowanka w po szcze gól nych sfe rach roz wo - jo wych. Ar kusz ten jest prze ka zy wa ny ro dzi com przed za koń cze niem ro ku szkol ne go. Przed sta wio ne eta py i za sa dy dia gno zo wa - nia oraz kon stru owa nia In dy wi du al nych Pro - gra mów Edu ka cyj no-te ra peu tycz nych są je dynie przy kła dem i pro po zy cją, z któ rych mo gą sko rzy stać na uczy cie le pra cu ją cy z dzieć mi w wie ku przed szkol nym, za rów no z ty mi, któ - re po sia da ją orze cze nia o po trze bie kształ ce - nia spe cjal ne go, jak i z ty mi, któ re roz wi ja ją się pra wi dło wo. Mu si my pa mię tać, że wspo - ma ga nie dziec ka w roz wo ju po le ga na pla no - wa niu i or ga ni zo wa niu ta kich sy tu acji wy cho - waw czych i kształ cą cych, w któ rych bę dzie ono mo gło gro ma dzić war to ścio we dla sie bie do świad cze nia. Naj wa żniej sze w tych pro ce - sach jest to, by by ły one do sto so wa ne do dzie - cię cych mo żli wo ści i pre dys po zy cji. Wów czas przy nio są efek ty i da dzą dziec ku po czu cie osią gnię cia suk ce su. Be ata Dzie więc ka Przed szko le Spe cjal ne nr 249 w War sza wie Drodzy Czytelnicy! Omawiane w tekście przykłady dokumentów w pliku pdf (do pobrania) znajdują się na stronie internetowej czasopisma. Redakcja 36

Rozwiązywanie umów o pracę

Rozwiązywanie umów o pracę Ryszard Sadlik Rozwiązywanie umów o pracę instruktaż, wzory, przykłady Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o. Gdańsk 2012 Wstęp...7 Rozdział I Wy po wie dze nie umo wy o pra cę za war tej na

Bardziej szczegółowo

Kluczpunktowaniaarkusza Kibicujmy!

Kluczpunktowaniaarkusza Kibicujmy! Kluczpunktowaniaarkusza Kibicujmy! KLUCZODPOWIEDZIDOZADAŃZAMKNIĘTYCH zadania 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. Poprawna odpowiedź D B A D C D D C B C C B D B B C B

Bardziej szczegółowo

Kluczpunktowaniaarkusza Kibicujmy!

Kluczpunktowaniaarkusza Kibicujmy! Kluczpunktowaniaarkusza Kibicujmy! KLUCZODPOWIEDZIDOZADAŃZAMKNIĘTYCH zadania 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. Poprawna odpowiedź D B A D C D D C B C C B D B B C B

Bardziej szczegółowo

PRAWO ODRĘBNEJ WŁASNOŚCI LOKALU

PRAWO ODRĘBNEJ WŁASNOŚCI LOKALU PRAWO SPÓŁDZIELCZE I MIESZKANIOWE... Część 6, rozdział 1, punkt 4.1, str. 1 6.1.4. PRAWO ODRĘBNEJ WŁASNOŚCI LOKALU 6.1.4.1. Usta no wie nie od ręb nej wła sno ści Z człon kiem spół dziel ni ubie ga ją

Bardziej szczegółowo

POLA ELEKTROMAGNETYCZNE

POLA ELEKTROMAGNETYCZNE 5. Pro mie nio wa nie elek tro ma gne tycz ne (PEM) nie jo ni - zu ją ce wy stę pu je w po sta ci na tu ral nej (źró dła mi są Zie - mia, Słoń ce, zja wi ska at mos fe rycz ne) oraz sztucz nej (zwią za

Bardziej szczegółowo

I. TE MAT LEK CJI: W a dza usta wo daw cza, czy li kto two rzy pra wo II. ZA O E NIA ME TO DYCZ NE:

I. TE MAT LEK CJI: W a dza usta wo daw cza, czy li kto two rzy pra wo II. ZA O E NIA ME TO DYCZ NE: 44 Scenariusz 10 I. TE MAT LEK CJI: W a dza usta wo daw cza, czy li kto two rzy pra wo II. ZA O E NIA ME TO DYCZ NE: Te ma ty ka lek cji do ty czy pod r cz ni ka Wie dza o spo e czeƒ stwie, cz Êç I. Pod

Bardziej szczegółowo

W I L K A P R Z E W A G A P R Z E Z J A K O Ś Ć Master Key

W I L K A P R Z E W A G A P R Z E Z J A K O Ś Ć Master Key Master Key Zalety i korzyści Ochro na praw na klu cze sys te mo we pro du ko wa ne są wy łącz nie w fir mie WIL KA. Ponad to WIL KA chro ni je przed nie upraw nio ną pro duk cją, umiesz - cza jąc na nich

Bardziej szczegółowo

Rewolucja dziewczyn na informatyce

Rewolucja dziewczyn na informatyce Rewolucja dziewczyn na informatyce Wro ku aka de mic kim 2017/18 od no to wa no w Pol sce naj więk szy w hi sto rii przy rost licz by stu den tek kie run ków in for ma tycz nych o 1179 w ska li kra ju

Bardziej szczegółowo

Wpro wa dze nie dzie ci w tym wie ku

Wpro wa dze nie dzie ci w tym wie ku DZIELIMY SIĘ DOŚWIADCZENIAMI Europejski Dzień Wiosny Eu ro pej ski Dzień Wio sny w Szko le Pod sta wo wej nr 59 im. Ja na Ma tej ki w kla sach na ucza nia zin te gro wa ne go za ini cjo wa li na uczy cie

Bardziej szczegółowo

Na jaką pomoc mogą liczyć pracownicy Stoczni?

Na jaką pomoc mogą liczyć pracownicy Stoczni? 2 Na jaką pomoc mogą liczyć pracownicy Stoczni? biuletyn informacyjny dotyczący ochrony praw pracowników USTA WA z dnia 19 grud nia 2008 r. o po stę po wa niu kom pen sa cyj nym w pod mio tach o szcze

Bardziej szczegółowo

Nie pod le głość Li twy w 1990 r. sta ła się

Nie pod le głość Li twy w 1990 r. sta ła się ZE ŚWIATA Wspieranie rozwoju dziecka na Litwie Na świe cie za uwa ża się wy raź ną ten den cję do wspie ra nia roz wo ju dziec ka. Uza leż nio ne jest to jed nak od tra dy cji edu ka cyj nych, kul tu ro

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE WSTĘP...9 ISTO TA I PRZED MIOT NA UKI O OR GA NI ZA CJI...11

ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE WSTĘP...9 ISTO TA I PRZED MIOT NA UKI O OR GA NI ZA CJI...11 SPIS TRE ŚCI WSTĘP.....................................................9 ROZ DZIAŁ I ISTO TA I PRZED MIOT NA UKI O OR GA NI ZA CJI.......................11 1. TEO RIE OR GA NI ZA CJI A NA UKI O ZAR ZĄ

Bardziej szczegółowo

Opakowania na materiały niebezpieczne

Opakowania na materiały niebezpieczne Założyciel firmy Georg Utz 1916 1988 Opakowania na materiały 208 GGVS Opakowania na materiały 209 Opakowania na materiały Cer ty fi ko wa ne po jem ni ki Utz jest pro du cen tem sze ro kiej ga my opa ko

Bardziej szczegółowo

Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach

Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach BAR BA RA WOY NA ROW SKA, MA RIA SO KO OW SKA, MAG DA LE NA WOY NA ROW SKA -SO DAN Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach W nowej podstawie programowej kszta³cenia

Bardziej szczegółowo

Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji

Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji Zajęcia zgodne z niniejszym konspektem przeprowadzono z uczniami klasy I gimnazjum podczas Klubu Młodego Odkrywcy DawBas, działającego przy Zespole Szkół w Górsku.

Bardziej szczegółowo

w umowach dotyczących

w umowach dotyczących Niezbędne postanowienia w umowach dotyczących utworów audiowizualnych Produkcja utworu audiowizualnego wymaga nie tylko sporych nakładów finansowych i organizacyjnych, ale również współpracy wielu podmiotów

Bardziej szczegółowo

Montaż okna połaciowego

Montaż okna połaciowego Montaż okna połaciowego L Okna do pod da szy do star czają na pod da sze pra wie 40% świa tła wię cej niż okna o tej sa mej po wierzch ni za mon to wa ne pio no wo. Wy bór okna za le ży od: po wierzch

Bardziej szczegółowo

Jaki podatek. zapłaci twórca? podatki. prawo. Twór ca i ar ty sta wy ko naw ca w pra wie au tor skim

Jaki podatek. zapłaci twórca? podatki. prawo. Twór ca i ar ty sta wy ko naw ca w pra wie au tor skim Jaki podatek zapłaci twórca? Zbliża się czas rozliczenia z fiskusem. Wielu twórcom rozliczenia podatkowe mogą nastręczać trudności, zwłaszcza, gdy prowadzą kilka rodzajów działalności, albo osiągają przychody

Bardziej szczegółowo

przekrój prostokàtny

przekrój prostokàtny Szcze gól ne miej sce w wen ty la cji me cha nicz nej znaj du je wen ty - la cja o prze kro ju pro sto kąt nym. Co raz czę ściej sto so wa na i co raz czę ściej po szu ki wa na przez wy ko naw ców. Naj

Bardziej szczegółowo

Liturgia eucharystyczna. Modlitwa nad darami œ

Liturgia eucharystyczna. Modlitwa nad darami œ Msza święta Liturgia eucharystyczna # Modlitwa nad darami " # # K. Pa - nie, nasz Bo - że, niech ta O - fia - ra, któ - rą skła - da - my...... Przez Chry - stu - sa, Pa - na na - sze - go. lub... Któ

Bardziej szczegółowo

Liturgia eucharystyczna. Modlitwa nad darami œ

Liturgia eucharystyczna. Modlitwa nad darami œ Msza święta Liturgia eucharystyczna K. Pa - nie, nasz Bo - że, niech ta O - fia - ra, któ - rą skła - da - my...... Przez Chry - stu - sa, Pa - na na - sze - go. Modlitwa nad darami... Któ - ry ży - e

Bardziej szczegółowo

Obcinanie gałęzi i ścinanie drzewa

Obcinanie gałęzi i ścinanie drzewa Obcinanie gałęzi i ścinanie drzewa Zasady bezpieczeństwa WAŻNE Przed użyciem piły należy uważnie przeczytać instrukcję obsługi, dołączoną do urządzenia. 1. Pi łę na le ży moc no trzy mać obiema rę ka mi.

Bardziej szczegółowo

Fotografia kliniczna w kosmetologii i medycynie estetycznej

Fotografia kliniczna w kosmetologii i medycynie estetycznej aparatura i technika Dr n. farm. Sławomir Wilczyński Katedra i Zakład Biofizyki Wydziału Farmaceutycznego z OML w Sosnowcu, SUM w Katowicach Kierownik Katedry: prof. zw. dr hab. n. fiz. Barbara Pilawa

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony Listopad 2011 W ni niej szym sche ma cie oce nia nia za dań otwar tych są pre zen to wa ne przy kła do

Bardziej szczegółowo

250 pytań rekrutacyjnych

250 pytań rekrutacyjnych 250 pytań rekrutacyjnych które pomogą Ci zatrudnić właściwych ludzi 250 pytań rekrutacyjnych, które pomogą Ci zatrudnić właściwych ludzi Autorzy Katarzyna Chudzińska dyrektor zarządzający zasobami ludzkimi

Bardziej szczegółowo

Metoda projekt w. badawczych. Po szu ku j¹c no wych spo so b w za in te re so -

Metoda projekt w. badawczych. Po szu ku j¹c no wych spo so b w za in te re so - Metoda projekt w badawczych Me to da pro jek t w jest spo so bem wspie ra nia ak tyw ne go za an ga o wa nia i ce lo we go ucze nia siê oraz roz wo ju in te lek tu al ne go, a dla nie kt rych na uczy cie

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy Listopad 2011 W ni niej szym sche ma cie oce nia nia za dań otwar tych są pre zen to wa ne przy kła do we po praw ne od po wie dzi.

Bardziej szczegółowo

FASADY FOTOWOLTAICZNE

FASADY FOTOWOLTAICZNE JANUSZ MARCHWIŃSKI FASADY FOTOWOLTAICZNE TECHNOLOGIA PV W ARCHITEKTURZE WARSZAWA 2012 SPIS TREŚCI WSTĘP...........................................................7 1. Przedmiot, uzasadnienie i cel pracy....................................7

Bardziej szczegółowo

ul-czaspracy_kampoznaj-wzn-zus2011: :34 Strona 1

ul-czaspracy_kampoznaj-wzn-zus2011: :34 Strona 1 ul-czaspracy_kampoznaj-wzn-zus2011:02 2011-09-05 11:34 Strona 1 ul-czaspracy_kampoznaj-wzn-zus2011:02 2011-09-05 11:34 Strona 2 Przydatne pojęcia Czas pra cy to czas, w któ rym po zo sta jesz w dys - pozycji

Bardziej szczegółowo

Skąd się bie rze si ła drę czy cie li?

Skąd się bie rze si ła drę czy cie li? Skąd się bie rze si ła drę czy cie li? Drę czy ciel nie jest ani ta ki zły, ani ta ki sil ny, na ja kie go wy glą da. Sam, bez po mo cy dzie ci, drę czy ciel jest ni kim. q Si ła drę czy cie la bie rze

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA Miejsce na naklejk z kodem ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA Instrukcja dla zdajàcego POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut 1. Spraw dê, czy ar kusz eg za mi na cyj ny za wie ra 11 stron (zadania

Bardziej szczegółowo

STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE

STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE Statut Zwi zku Kynologicznego w Polsce 2/ 1 STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE Roz dzia³ I Po sta no wie nia og l ne 1 Sto wa rzy sze nie no si na zw Zwi zek Ky no lo gicz ny w Pol sceµ zwa ny

Bardziej szczegółowo

dr To masz To kar ski er go no mia pra cy z lap to pem

dr To masz To kar ski er go no mia pra cy z lap to pem dr To masz To kar ski er go no mia pra cy z lap to pem War sza wa 2010 Pro jekt okład ki Do ro ta Za jąc Zdję cie na okład ce Wojciech Sternak Opra co wa nie re dak cyj ne Iza bel la Skrzecz Re dak cja

Bardziej szczegółowo

JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe

JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach działania

Bardziej szczegółowo

Na uczy ciel jest oso bą wspo ma ga ją cą,

Na uczy ciel jest oso bą wspo ma ga ją cą, DZIELIMY SIĘ DOŚWIADCZENIAMI Ratujmy kasztanowce Metoda projektu Istota metody projektów polega na tym, że grupa osób uczących się samodzielnie inicjuje, planuje i wykonuje pewne przedsięwzięcia, a następnie

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie Ryzyka Śmierci lub Kalectwa wskutek Nieszczęśliwego Wypadku. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Umowy Dodatkowej do Ubezpieczeń Uniwersalnych

Ubezpieczenie Ryzyka Śmierci lub Kalectwa wskutek Nieszczęśliwego Wypadku. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Umowy Dodatkowej do Ubezpieczeń Uniwersalnych Ubezpieczenie Ryzyka Śmierci lub Kalectwa wskutek Nieszczęśliwego Wypadku Ogólne Warunki Ubezpieczenia Umowy Dodatkowej do Ubezpieczeń Uniwersalnych Ogólne Warunki Ubezpieczenia Ryzyka Śmierci lub Kalectwa

Bardziej szczegółowo

Izabela Mańkowska Małgorzata Rożyńska. Ortograffiti Z BRATKIEM PROGRAM. G d y n i a

Izabela Mańkowska Małgorzata Rożyńska. Ortograffiti Z BRATKIEM PROGRAM. G d y n i a Izabela Mańkowska Małgorzata Rożyńska Ortograffiti Z BRATKIEM PROGRAM G d y n i a 2 0 1 1 Spis tre ści Wstęp... 3 I. Za ło że nia i ce le pro gra mu ORTOGRAFFITI z Brat kiem kla sa dru ga... 4 II. Or ga

Bardziej szczegółowo

1. Zdecydowane masowanie wzdłuż ramienia: 2. Zdecydowane uciskanie całego ramienia: od nad garst ka w kie run ku ra mie nia

1. Zdecydowane masowanie wzdłuż ramienia: 2. Zdecydowane uciskanie całego ramienia: od nad garst ka w kie run ku ra mie nia masazyk_layout 1 10/9/13 2:29 PM Page 1 Ćwi cze nie Spo sób wy ko na nia Ma su je te ra peu ta lub sa mo dziec ko ko lej no każ dą rę kę od od ra mie nia w kie run ku dło ni po stro nie ze wnętrz nej ra

Bardziej szczegółowo

Gwarantowana Renta Kapitałowa. Ogólne warunki ubezpieczenia

Gwarantowana Renta Kapitałowa. Ogólne warunki ubezpieczenia Gwarantowana Renta Kapitałowa Ogólne warunki ubezpieczenia OGÓL NE WA RUN KI UBEZ PIE CZE NIA GWARANTOWANEJ RENTY KAPITAŁOWEJ GRK/R/4/2007 1. DE FI NI CJE Ile kroć w ni niej szych ogól nych wa run kach

Bardziej szczegółowo

Wy daw ca - GREMI MEDIA Sp. z o.o. z sie dzi bą w War sza wie przy ul. Pro sta 51, płat nik VAT za re je stro wa ny

Wy daw ca - GREMI MEDIA Sp. z o.o. z sie dzi bą w War sza wie przy ul. Pro sta 51, płat nik VAT za re je stro wa ny Ogól ne za sa dy za miesz cza nia ogło szeń wy mia ro wych i re klam w Par kie cie i je go do dat kach oraz wkład ko wa nia I. PO STA NO WIE NIA OGÓL NE 1 Ile kroć w ni niej szych za sa dach ogól nych

Bardziej szczegółowo

Konstrukcja szkieletowa

Konstrukcja szkieletowa Obudowa wanny Obudowę wanny mocuje się na konstrukcji szkieletowej zbudowanej z listewek o grubości 40 x 40 mm, rozstawionej wzdłuż boków wanny i przymocowanej do ściany. NARZĘDZIA poziomnica wyrzynarka

Bardziej szczegółowo

www.nie bo na zie mi.pl

www.nie bo na zie mi.pl Nie bo Na Zie mi www.nie bo na zie mi.pl Kon rad Mi lew ski Wszel kie pra wa za strze żo ne. Nie au to ry zo wa ne roz po wszech nia nie ca ło ści lub frag men tu ni niej szej pu bli ka cji w ja kiej kol

Bardziej szczegółowo

Re no wa cje bez wy ko po we prze wo dów in fra struk tu ry

Re no wa cje bez wy ko po we prze wo dów in fra struk tu ry Tomasz LATAWIEC członek SIDiR Re no wa cje bez wy ko po we prze wo dów in fra struk tu ry pod ziem nej miesz czą się w sze ro ko ro zu mia nej dzie - dzi nie in ży nie rii sa ni tar nej i ochro nie śro

Bardziej szczegółowo

Świat współczesny. 1 wy mie nia głów ne kie run ki pol skiej. z sąsia da mi i pań stwa mi Unii Eu ro - wymienia zadania am ba sa d i kon -

Świat współczesny. 1 wy mie nia głów ne kie run ki pol skiej. z sąsia da mi i pań stwa mi Unii Eu ro - wymienia zadania am ba sa d i kon - 1 Plan wy ni ko wy Pol ska we współ - cze snym świe cie NA TO od zim nej woj ny do współ - ist nie nia In te gra cja eu ro - pej ska Pol ska w sys te - mie po li tycz nym i go spo dar czym Świat współczesny

Bardziej szczegółowo

Nowe zasady prowadzenia ewidencji odpadów

Nowe zasady prowadzenia ewidencji odpadów Wojciech Świątek Nowe zasady prowadzenia ewidencji odpadów Praktyczne wskazówki dla specjalistów ds. ochrony środowiska Ochrona środowiska VERLAG DASHÖFER www.dashofer.pl Wydawnictwo VERLAG DASHOFER Sp.

Bardziej szczegółowo

Lublin moje miasto. (hi sto ria, kul tu ra, go spo dar ka i spo łe czeń stwo) Pro po zy cja pro jek tu in ter dy scy pli nar ne go

Lublin moje miasto. (hi sto ria, kul tu ra, go spo dar ka i spo łe czeń stwo) Pro po zy cja pro jek tu in ter dy scy pli nar ne go Lublin moje miasto Forum edukacyjne (hi sto ria, kul tu ra, go spo dar ka i spo łe czeń stwo) Pro po zy cja pro jek tu in ter dy scy pli nar ne go Ome to dzie pro jek tu sły szał chy ba każ dy z nas. Wie

Bardziej szczegółowo

Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM. G d y n i a 2 0 0 9

Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM. G d y n i a 2 0 0 9 Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM G d y n i a 2 0 0 9 Program nauczania do nowej podstawy programowej (Rozporzàdzenie Ministra Edukacji Narodowej z dn. 23.2.2008 r.) skonsultowany

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Judasz. Prawo pra cy. pierwsze kroki

Elżbieta Judasz. Prawo pra cy. pierwsze kroki Elżbieta Judasz Prawo pra cy pierwsze kroki War sza wa 2012 Aktualizacja Katarzyna Piecyk Pro jekt okład ki www.jsphoto.eu Opra co wa nie re dak cyj ne Izabella Skrzecz Opra co wa nie ty po gra ficz ne

Bardziej szczegółowo

Sze ścio la tek w szko le

Sze ścio la tek w szko le TEORETYCZNE PODSTAWY EDUKACJI Sze ścio la tek w szko le Kon cep cja wdra Ŝa nej re for my pro gra mo wej trak tu je kształ ce nie ogól ne ja ko fun da ment do dal sze go wszechstronnego roz wo ju dziec

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki umowy dodatkowej do ubezpieczeń uniwersalnych. Ubezpieczenie Składki

Ogólne warunki umowy dodatkowej do ubezpieczeń uniwersalnych. Ubezpieczenie Składki Ogólne warunki umowy dodatkowej do ubezpieczeń uniwersalnych Ubezpieczenie Składki OGÓL NE WA RUN KI UBEZ PIE CZE NIA SKŁAD KI US/J/3/2007 Ni niej sze ogól ne wa run ki ubez pie cze nia sto su je się wy

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Geografia Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Geografia Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Geografia Poziom podstawowy Listopad 2011 W ni niej szym sche ma cie oce nia nia za dań otwar tych są pre zen to wa ne przy kła do we po praw ne od.

Bardziej szczegółowo

Koncepcje i strategie logistyczne

Koncepcje i strategie logistyczne Ewa Ku liń ska 1 Agniesz ka Do rn fel d 2 Za rzą dza nie ry zy kiem pro ce sów lo gi stycz nych - studium przypadku 3 Przed mio tem pu bli ka cji jest oce na ry - zy ka to wa rzy szą ce go re ali za cji

Bardziej szczegółowo

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z PERNEM Chemia Poziom podstawowy Listopad 2010 W klu czu są pre zen to wa ne przy kła do we pra wi dło we od po wie dzi. Na le ży rów nież uznać od po wie dzi

Bardziej szczegółowo

Jak doskonalić percepcję wzrokową na starcie szkolnym?

Jak doskonalić percepcję wzrokową na starcie szkolnym? Jak doskonalić percepcję wzrokową na starcie szkolnym? Dziecko sześcioletnie rozpoczyna naukę czytania i pisania. W tym okresie po raz pierwszy podejmuje również wiele innych zadań, w wykonywaniu których

Bardziej szczegółowo

Uczeƒ z dysleksjà w domu

Uczeƒ z dysleksjà w domu Marta Bogdanowicz Anna Adryjanek Ma gorzata Ro yƒska Uczeƒ z dysleksjà w domu Poradnik nie tylko dla rodziców G d y n i a 2 0 1 0 Re cenzja merytoryczna: dr hab. Gra yna Krasowicz-Kupis, prof. UMCS Re

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI Miejsce na identyfikację szkoły ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I LISTOPAD 2010 Instrukcja dla zdającego Czas pracy 120 minut 1. Sprawdź, czy ar kusz eg za mi

Bardziej szczegółowo

za ba wy i gry te re no we w edu ka cji wcze snosz kol nej

za ba wy i gry te re no we w edu ka cji wcze snosz kol nej za ba wy i gry te re no we w edu ka cji wcze snosz kol nej Kształcenie na etapie edukacji wczesnoszkolnej ma charakter edukacji zintegrowanej. Jest łagodnym przejściem od wychowania przedszkolnego do edukacji

Bardziej szczegółowo

Opis tech nicz ny. Prze zna cze nie

Opis tech nicz ny. Prze zna cze nie Nie jed no krot nie chęć po sia da nia ko min ka w dom ku let ni sko wym wy mu sza zna le zie nie ta kie go roz wią za nia, aby by ło spraw ne i bez piecz - ne, a jak to uczy nić je śli w samym dom ku

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki grupowego pracowniczego ubezpieczenia na życie GRU/P. Ogólne warunki dodatkowych ubezpieczeń grupowych

Ogólne warunki grupowego pracowniczego ubezpieczenia na życie GRU/P. Ogólne warunki dodatkowych ubezpieczeń grupowych Ogólne warunki grupowego pracowniczego ubezpieczenia na życie GRU/P Ogólne warunki dodatkowych ubezpieczeń grupowych Szanowni Państwo, Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom naszych Klientów, zamieściliśmy

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej. Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2010

Rada Unii Europejskiej. Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2010 Rada Unii Europejskiej Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2010 1 Autorzy: Aleksander Parzych, Aureliusz Wlaź Projekt graficzny serii: Techna Studio www.techna.pl Zdjęcia na okładce i w tekście: The Audiovisual

Bardziej szczegółowo

Aspek ty or ga ni za cyj no -tech no lo gicz ne wy bra nych sys te mów kom ple ta cji

Aspek ty or ga ni za cyj no -tech no lo gicz ne wy bra nych sys te mów kom ple ta cji Mi ro sław No wak, Ja cek Za jąc In sty tut Lo gi sty ki i Ma ga zy no wa nia Aspek ty or ga ni za cyj no -tech no lo gicz ne wy bra nych sys te mów kom ple ta cji Wy daj ność sys te mów dys try bu cji

Bardziej szczegółowo

o przetargach nieograniczonych na sprzedaż zespołów składników majątku Stoczni Gdynia SA

o przetargach nieograniczonych na sprzedaż zespołów składników majątku Stoczni Gdynia SA w po stę po wa niu kom pen sa cyj nym w STOCZ NI GDYNIA S.A., pro wa dzo nym na pod sta wie prze pi sów usta wy z dnia 19 grud nia 2008 r. o po stę po wa niu kom pen sa cyj nym w pod mio tach o szcze gól

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z.

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z. Ubezpieczenia osobowe Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY Allianz ubezpieczenia od A do Z. Spis treœci.........................................................................................................

Bardziej szczegółowo

II. STATUT PZD. 1. Informacja

II. STATUT PZD. 1. Informacja II. STATUT PZD 1. Informacja Sta tut Pol skie go Związ ku Dział kow ców uchwa lo ny przez VII Kra jo wy Zjazd De le ga tów Pol skie go Związ ku Dział kow ców w dniu 6 kwiet nia 2006 ro ku ze zmia na mi

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Geografia Poziom rozszerzony

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Geografia Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Geografia Poziom rozszerzony Listopad 2011 W ni niej szym sche ma cie oce nia nia za dań otwar tych są pre zen to wa ne przy kła do we po praw ne

Bardziej szczegółowo

Jak wspomagać rozwój motoryczny dziecka sześcioletniego?

Jak wspomagać rozwój motoryczny dziecka sześcioletniego? Jak wspomagać rozwój motoryczny dziecka sześcioletniego? O rozwoju motorycznym decydują czynniki wrodzone i środowiskowe. Opóźnienia w rozwoju motorycznym bardzo często wskazują na opóźnienia rozwoju poznawczego,

Bardziej szczegółowo

Terminy określone w ogólnych warunkach umowy podstawowej stosuje się odpowiednio w niniejszych ogólnych warunkach ubezpieczenia.

Terminy określone w ogólnych warunkach umowy podstawowej stosuje się odpowiednio w niniejszych ogólnych warunkach ubezpieczenia. Ogólne warunki dodatkowego ubezpieczenia na wypadek śmierci lub trwałego i całkowitego inwalidztwa w wyniku nieszczęśliwego wypadku Niniejsze ogólne warunki ubezpieczenia na wypadek śmierci lub trwałego

Bardziej szczegółowo

u j e d n o l i co ny te kst u staw y

u j e d n o l i co ny te kst u staw y CIT NOWE PRAWO 2012 u j e d n o l i co ny te kst u staw y Czwartek nr 302 (9118) 29 grudnia 2011 TOMASZ WAWER Czwartek G 2 CIT 2012 29 grudnia 2011 rp.pl/prawo Ujednolicony tekst ustawy o podatku dochodowym

Bardziej szczegółowo

Jak wspierać sprawność manualną na starcie szkolnym?

Jak wspierać sprawność manualną na starcie szkolnym? Jak wspierać sprawność manualną na starcie szkolnym? Sprawność manualna sześciolatka to zagadnienie, któremu należy poświęcić wiele miejsca i uwagi, ponieważ odgrywa ogromną rolę w procesie nauki pisania.

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z.

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z. Ubezpieczenia osobowe Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY Allianz ubezpieczenia od A do Z. Spis treœci.........................................................................................................

Bardziej szczegółowo

Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy

Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy Stanisław Staszewski Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy Lista kontrolna z komentarzem, materiał pomocniczy dla pracodawców Warszawa 2015 Lista kontrolna z komentarzem Sta ni sław Sta szew

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Blokada nadgarstka PODSTAWY WSKAZANIA DO ZASTOSOWANIA ŚRODKI OSTROŻNOŚCI

Rozdział 4. Blokada nadgarstka PODSTAWY WSKAZANIA DO ZASTOSOWANIA ŚRODKI OSTROŻNOŚCI Rozdział Blokada nadgarstka PODSTAWY Blo ka da nad garst ka po le ga na znie czu le niu trzech ner wów: pro mie nio we go, po środ ko we go oraz łok cio we go. 1. Nerw łok cio wy ma ga łąz kę czu cio wą

Bardziej szczegółowo

OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w

OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w I. DEKLARACJA WYDAWCY II. OKREعLENIA Ago ra SA, wy daw ca Ga ze ty Wy bor czej wiad czy kom plek so wà usùu gو Ne kro lo gi, po le ga jà cà na za miesz cza niu ne

Bardziej szczegółowo

str. 28 DZIENNIK URZÊDOWY KG PSP 1 2 Zarz¹dzenie nr 3

str. 28 DZIENNIK URZÊDOWY KG PSP 1 2 Zarz¹dzenie nr 3 str. 28 DZIENNIK URZÊDOWY KG PSP 1 2 Zarz¹dzenie nr 3 Ko men dan ta G³ówne go Pa ñ stwo wej Stra y Po a r nej z dnia 24 lu te go 2006 r. w spra wie spo so bu pro wa dze nia przez prze³o o nych do ku men

Bardziej szczegółowo

Kontrola inbredu. hodowla NEGATYWNE SKUTKI INBREDU DEPRESJA INBREDOWA

Kontrola inbredu. hodowla NEGATYWNE SKUTKI INBREDU DEPRESJA INBREDOWA hodowla Ka mil Siat ka Ma zo wiec kie Cen trum Ho dow li i Roz ro du Zwie rząt Sp. z o.o. w Ło wi czu Kontrola inbredu Terminem inbred, chów wsobny albo kojarzenie krewniacze określa się kojarzenia spokrewnionych

Bardziej szczegółowo

Leszek Buliński. Po li tycz ne uwa run ko wa nia zmian w ochro nie zdro wia sek tor nie pu blicz ny. (na przy kła dzie pla có wek mia sta Gdań ska)

Leszek Buliński. Po li tycz ne uwa run ko wa nia zmian w ochro nie zdro wia sek tor nie pu blicz ny. (na przy kła dzie pla có wek mia sta Gdań ska) 2009 B roz 00 st:rozdz 00 Spis treści.qxd 2009-09-16 17:12 Strona 1 Strona tytułowa (do wyk przez graf.) Leszek Buliński Po li tycz ne uwa run ko wa nia zmian w ochro nie zdro wia sek tor nie pu blicz

Bardziej szczegółowo

Pierw sze in no wa cyj ne wdro że nie sys te mu EPC/RFID na pol skim ryn ku

Pierw sze in no wa cyj ne wdro że nie sys te mu EPC/RFID na pol skim ryn ku Mi chał Gra bia, Grze gorz So ko łow ski, Piotr Ho łu bo wicz In sty tut Lo gi sty ki i Ma ga zy no wa nia GS1 Polska Pierw sze in no wa cyj ne wdro że nie sys te mu EPC/RFID na pol skim ryn ku Śle dząc

Bardziej szczegółowo

Okre ślić cel ho dow la ny dla wła sne go sta da

Okre ślić cel ho dow la ny dla wła sne go sta da postęp hodowlany Ka mil Siat ka Ma zo wiec kie Cen trum Ho dow li i Roz ro du Zwie rząt Sp. z o.o. w Ło wi czu Okre ślić cel ho dow la ny dla wła sne go sta da Ho dow la to skom pli ko wa ny, dłu go trwa

Bardziej szczegółowo

Układanie wykładzin podłogowych

Układanie wykładzin podłogowych Układanie wykładzin podłogowych Sposoby układania Sposób układania Układanie swobodne Zastosowanie Zalety Wady W małych pomieszczeniach, tam gdzie wystarcza jeden arkusz lub rzadko odwiedzanych Szybkie

Bardziej szczegółowo

Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy

Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy Lista kontrolna z komentarzem Materiał pomocniczy dla pracodawców Stanisław Staszewski Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy Lista kontrolna

Bardziej szczegółowo

1 Teoretyczne podstawy edukacji wczesnoszkolnej

1 Teoretyczne podstawy edukacji wczesnoszkolnej 1 Teoretyczne podstawy edukacji wczesnoszkolnej MałgorzataChojak Lublin Współpraca rodziców i nauczycieli trud ne, waż ne i ko niecz ne za da nie N ie ule ga wąt pli wo ści pi sze M. Ło boc ki iż współ

Bardziej szczegółowo

Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy

Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy Stanisław Staszewski Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy Lista kontrolna z komentarzem, materiał pomocniczy dla pracodawców Warszawa 2010 Lista kontrolna z komentarzem Sta ni sław Sta szew

Bardziej szczegółowo

Ścianka z płyt gip so wo- -kar to no wych na rusz cie aluminiowym

Ścianka z płyt gip so wo- -kar to no wych na rusz cie aluminiowym Ścianka z płyt gip so wo- -kar to no wych na rusz cie aluminiowym szpachelka (15 cm) NARZĘDZIA piła długa linijka drobnoziarnisty papier ścierny nóż z wymiennym ostrzem kuweta na zaprawę kuweta na klej

Bardziej szczegółowo

Środ ka mi ochro ny indywidualnej wska za ny mi w oce nie ry zy ka za wo do we go przy ob słu dze LPG są także: oku

Środ ka mi ochro ny indywidualnej wska za ny mi w oce nie ry zy ka za wo do we go przy ob słu dze LPG są także: oku BHP NA STACJACH LPG Pra cow nik, przy stę pu jąc do pra cy na sta no wi sku ope ra to ra LPG po wi nien za po znać się z oce ną ry zy - ka za wo do we go dla je go sta no wi ska oraz sto so wać odzież

Bardziej szczegółowo

FIDIC a polskie regulacje prawne czy stosowanie warunków kontraktowych FIDIC przeszkadza w sprawnej realizacji kontraktów?

FIDIC a polskie regulacje prawne czy stosowanie warunków kontraktowych FIDIC przeszkadza w sprawnej realizacji kontraktów? Tomasz LATAWIEC Członek Zarządu SIDiR FI DIC a pol skie re gu la cje praw ne. Od dłu ższe go cza su w śro do wi sku in fra struk tu ral nym trwa dys ku sja na te mat te go, czy wa run ki kon trak to we

Bardziej szczegółowo

Za sto so wa nie ana li zy ABC/XYZ w przed się bior stwie prze twór stwa mle ka stu dium przy pad ku

Za sto so wa nie ana li zy ABC/XYZ w przed się bior stwie prze twór stwa mle ka stu dium przy pad ku Jo an na Ba ra n 1 Szko ła Głów na Go spo dar stwa Wiej skie go w War sza wie To masz Cho mic ki 2 Za sto so wa nie ana li zy ABC/XYZ w przed się bior stwie prze twór stwa mle ka stu dium przy pad ku Po

Bardziej szczegółowo

potrzebna jest wiedza o umyśle?

potrzebna jest wiedza o umyśle? Dlaczego przedszkolakom potrzebna jest wiedza o umyśle? MAR TA BIA ŁEC KA -PI KUL, AR KA DIUSZ BIA ŁEK Gdy na zy wa my dziec ko ma łym psy cho lo - giem i mó wi my, że ma na iw ną wie dzę o umy śle, czy

Bardziej szczegółowo

Sztuka i komputer. Fotografia opracowana w kom pu te ro wym pro gra mie gra ficz nym.

Sztuka i komputer. Fotografia opracowana w kom pu te ro wym pro gra mie gra ficz nym. Sztuka i komputer Jak już wie cie, za po mo cą kom pu te ro wych pro gra mów gra ficz nych moż na wy ko ny wać róż ne dzie ła pla stycz ne, czy li two rzyć gra fi kę kom pu te ro wą. Ta ki ob raz moż na

Bardziej szczegółowo

Mobbing. Poznaj swoje w.

Mobbing. Poznaj swoje w. Poznaj swoje prawa w pracy www.pip.gov.pl Czym jest mobbing? Po ję cie mob bin gu do ty czy dwóch aspek tów: psy - chologicznego oraz prawnego. Na psychologiczną defi ni cję mob bin gu skła da ją się wszyst

Bardziej szczegółowo

Wilno: magia historii

Wilno: magia historii Wilno: magia historii Są miejsca magiczne na ziemi, ale drugiego takiego jak Wilno nie ma JAROSŁAW DUMANOWSKI Wil no by ło i jest mia stem ma gicz - nym, nie zwy kle waż nym dla wszyst kich za miesz ku

Bardziej szczegółowo

SPIS TREЊCI ZIELONE ЊWIATЈO DLA SZEЊCIOLATKA. 35 Urszula Nadolna Ile nуg ma stonoga? 38 Anna Pawіowska-Niedbaіa. 44 Beata Szurowska Ptaszki na topoli

SPIS TREЊCI ZIELONE ЊWIATЈO DLA SZEЊCIOLATKA. 35 Urszula Nadolna Ile nуg ma stonoga? 38 Anna Pawіowska-Niedbaіa. 44 Beata Szurowska Ptaszki na topoli 82010300905005 SPIS TREЊCI PEDAGOGIKA l PSYCHOLOGIA l ORGANIZACJA 5 Iwona Samborska Komercjalizacja dzieciсstwa ZIELONE ЊWIATЈO DLA SZEЊCIOLATKA 35 Urszula Nadolna Ile nуg ma stonoga? KSZTAЈCENIE I DOSKONALENIE

Bardziej szczegółowo

3. Propozycje ćwiczeń z zakresu edukacji zdrowotno-ruchowej

3. Propozycje ćwiczeń z zakresu edukacji zdrowotno-ruchowej 3. Propozycje ćwiczeń z zakresu edukacji zdrowotno-ruchowej Te mat: Pod sta wo we ćwiczenia gimnastyczne Zbiór ka, przy wi ta nie, po da nie te ma tu i celów zajęć. Za po znanie dzieci z za sa da mi bez

Bardziej szczegółowo

Prze słan ki i za kres sto so wa nia lo gi sty ki w go spo da ro wa niu za so ba mi krwi

Prze słan ki i za kres sto so wa nia lo gi sty ki w go spo da ro wa niu za so ba mi krwi Ja cek Szoł ty sek, Se ba stian Twa róg Aka de mia Eko no micz na w Ka to wi ca ch 1 Prze słan ki i za kres sto so wa nia lo gi sty ki w go spo da ro wa niu za so ba mi krwi Zło żo ność pro ce sów za cho

Bardziej szczegółowo

Anna Kucharska. Mobbing. Informator dla pracodawcy

Anna Kucharska. Mobbing. Informator dla pracodawcy Anna Kucharska Mobbing Informator dla pracodawcy Warszawa 2012 Projekt okładki Dorota Zając Opracowanie redakcyjne Danuta Rutkowska Opracowanie typograficzne i łamanie Jan Klimczak Wydanie I (W1) 1268

Bardziej szczegółowo

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy Listopad 2010 W klu czu są pre zen to wa ne przy kła do we pra wi dło we od po wie dzi. Na le ży rów nież

Bardziej szczegółowo

Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY. Poradnik dla pracodawcy

Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY. Poradnik dla pracodawcy Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY Poradnik dla pracodawcy Projekt graficzny okładki Dorota Zając Opracowanie redakcyjne Izabella Skrzecz Opracowanie typograficzne i łamanie Barbara Charewicz Copyright Główny

Bardziej szczegółowo

Anna Kucharska. Mobbing. Informator dla pracodawcy

Anna Kucharska. Mobbing. Informator dla pracodawcy Anna Kucharska Mobbing Informator dla pracodawcy Warszawa 2012 Projekt okładki Dorota Zając Opracowanie redakcyjne Danuta Rutkowska Opracowanie typograficzne i łamanie Jan Klimczak Wydanie II W 2 ZUS (1280)

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 46 Wybrane problemy dojrzałości szkolnej. * Wojciech Brejnak. 52 Atmosfera w klasie czynnik ważny czy też nie * Ewa Zagórska

SPIS TREŚCI. 46 Wybrane problemy dojrzałości szkolnej. * Wojciech Brejnak. 52 Atmosfera w klasie czynnik ważny czy też nie * Ewa Zagórska 82020300905005 SPIS TREŚCI 4 Od Re dak cji TEORETYCZNE PODSTAWY EDUKACJI 5 Optymalizacja systemu edukacji wczesnoszkolnej (część II) * Gabriela Kapica 10 Szkoła wiejska w środowisku * Jolanta Junkiert

Bardziej szczegółowo

PROGRAM RODZINNY OLIMPIAD SPECJALNYCH POLSKA. Program Rodzinny

PROGRAM RODZINNY OLIMPIAD SPECJALNYCH POLSKA. Program Rodzinny PROGRAM RODZINNY OLIMPIAD SPECJALNYCH POLSKA Program Rodzinny PROGRAM RODZINNY Dla kogo jest Program Rodzinny? dla każ de go człon ka ro dzi ny oso by z nie peł no spraw no ścią in te lek tu al ną; Kto

Bardziej szczegółowo