Rozwój rynku walutowego w Polsce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rozwój rynku walutowego w Polsce"

Transkrypt

1 Krystian Zawadzki Rozwój rynku walutowego w Polsce 1. WSTĘP Rynek walutowy będący jednym z segmentów rynku finansowego jest w wąskim znaczeniu pojmowany jako miejsce, na którym dokonuje się transakcji kupna i sprzedaży walut. 1 Jego rola we współczesnej gospodarce nie sprowadza się jednak tylko do ustalania poziomu kursu walutowego. Spełnia on szereg innych, istotnych funkcji, tak z punktu widzenia pojedynczego kraju, jak i gospodarki ogólnoświatowej. Przede wszystkim stanowi on mechanizm, bez którego niemożliwy byłby transfer kapitału w skali międzynarodowej. Umożliwia tworzenie i pogłębianie globalnego podziału pracy, stanowiąc najważniejszy mechanizm alokacji zasobów. Ułatwia zarządzanie ryzykiem kursu walutowego, dzięki oferowaniu coraz doskonalszych, dostosowanych do indywidualnych potrzeb klienta instrumentów finansowych. Jest wreszcie ważnym ogniwem wiążącym krajowe rynki towarowe oraz finansowe. Oznacza to, że rynek walutowy funkcjonuje nie tylko w powiązaniu z rynkami towarowymi, ale również w powiązaniu z rynkiem pieniężnym i kapitałowym. Przyczynia się dzięki temu do tworzenia międzynarodowego rynku finansowego. Niniejszy artykuł ma na celu zaprezentowanie kolejnych etapów budowy rynku walutowego w Polsce w okresie transformacji systemowej, ze szczególnym uwzględnieniem właściwości i wpływu każdej z tych faz na inne występujące zjawiska gospodarcze. Podjęto w nim również próbę scharakteryzowania uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych, które mogą wywrzeć istotny wpływ na dalszy jego rozwój. Umownie rozwój polskiego rynku walutowego podzielono na trzy etapy wyznaczone przez granice czasowe. Są to: - lata , - lata , - lata Zając J.: Polski rynek walutowy w praktyce, LIBER, Warszawa 1999, s.8,

2 2. LATA Przed rokiem 1989 możliwości obrotu walutami obcymi były istotnie ograniczone praktyką monopolu państwowego. Polegał on na gromadzeniu przez nie dewiz i posiadaniu wyłącznego prawa do dysponowania nimi przy udziale upoważnionych do tego instytucji finansowych. Krajowy pieniądz był niewymienialny. Eksporterzy byli zobowiązani do odsprzedaży uzyskanych środków, natomiast importerzy mieli dostęp do walut obcych jedynie wówczas, gdy wymagała tego realizacja centralnie przyjętego planu. 2 Prywatny obrót obcymi walutami był w tym okresie formalnie nielegalny. Czarny rynek walutowy, na którym ceny walut zagranicznych z reguły kilkakrotnie przewyższały ich oficjalne kursy do złotego polskiego 3 cieszył się jednak sporą tolerancją władz. Pozwalał on bowiem w znaczącym stopniu poprawiać bilans płatniczy państwa. Dopuszczalne było posiadanie walut obcych przez osoby fizyczne, dzięki czemu możliwe było dokonywanie zakupów w sklepach tzw. eksportu wewnętrznego. Waluty wymienialne, w tym przede wszystkim amerykański dolar stały się w obliczu wysokiej inflacji swoistym środkiem terauryzacyjnym. Reformy u progu transformacji zapoczątkowane były w okresie gospodarczego załamania kraju. Wyrażało się ono w wysokim deficycie budżetowym, silnej inflacji, spadku PKB, a także niskim poziomie rezerw walutowych, na co wpływ miało znaczne zadłużenie zagraniczne Polski. W tych warunkach, dzięki ustawie Prawo dewizowe 4 zalegalizowano transakcje walutami obcymi przez osoby fizyczne. Dało to początek funkcjonowania jednego z jego segmentów, a mianowicie rynku kantorowego. Chociaż rozmiary obrotów przez niego generowane z reguły nie przekraczają 1 % całości obrotów, 5 to jednak odegrał on kluczową rolę w początkowej fazie przejścia Polski z gospodarki centralnie planowanej do gospodarki rynkowej. Zainicjowanie warunków do rozwoju rynku kantorowego ograniczyło walutowy monopol państwa, poszerzając jednocześnie wewnętrzną wymienialność złotego, uruchomioną w Polsce 1 stycznia 1990 roku. Likwidacji uległ czarny rynek walutowy. Umożliwienie osobom fizycznym legalnego obrotu walutami obcymi rozbudowało wolności obywatelskie. Operacje kantorowe wraz z systemem rachunków walutowych A 6 uruchomiły sprawny system substytucji krajowych i zagranicznych instrumentów płatniczych, pomimo 2 Jasiński L.J.: Polska polityka kursowa w warunkach umacniania się systemu rynkowego , Warszawska Wyższa Szkoła Ekonomiczna, Warszawa 1999, s. 51, 3 Chrabonszczewska E.: Zmiany na europejskich rynkach finansowych implikacje dla Polski, konferencja naukowa System bankowy oraz polityka pieniężna wobec wyzwań rynkowych w Polsce, Stara Wieś, czerwiec 1996, s. 19, 4 Ustawa z dnia 15 lutego 1989 r. Prawo Dewizowe, Dz. U. nr 6, poz. 33 oraz nr 74, poz. 441, 5 Pietrzak E.: Międzynarodowe operacje walutowe, Biblioteka Menedżera i Bankowca, Warszawa 1992, s.36, 6 Mianem rachunków walutowych A określało się krajowe rachunki dewizowe osób fizycznych,

3 znacznego stopnia reglamentacji obrotów kapitałowych między Polską i światem zewnętrznym. Kantorowy kurs złotego był wreszcie swoistym weryfikatorem oficjalnych kursów ustalanych przez NBP w odniesieniu do transakcji na rynku prywatnym i w szarej strefie gospodarki. Fakt nadania polskiej walucie statusu wewnętrznie wymienialnej od razu potraktowano jako niekwestionowane wielkie osiągnięcie reformy gospodarczej. 7 Polski złoty zaczął poprawnie wypełniać funkcje właściwe pieniądzu. 8 Stał się miernikiem wartości, pośrednikiem wymiany, a także środkiem tezauryzacji. Obok wymiernych korzyści nie można jednak nie wspomnieć o ułomnych stronach tak przyjętego standardu. W odniesieniu do rynku walutowego istotny był fakt, iż od 1 stycznia 1990 do 10 grudnia 1995 roku jego rozwój był hamowany przez istnienie dwóch systemowych barier wynikających z wewnętrznej wymienialności polskiego złotego. 9 Pierwszą z nich był zakaz jego używania w transakcjach handlu zagranicznego, co uniemożliwiało integrację rynku wewnętrznego z międzynarodowym rynkiem walutowym, a także przesądzało o izolacji polskiej waluty. Druga bariera polegała na obowiązku odsprzedaży walut obcych przez niefinansowe podmioty gospodarcze. Zawężało to zakres potencjalnego działania rynku walutowego do segmentu międzybankowego i kantorowego. Bardzo istotny zaś dla funkcjonowania całości segment klientowski pozostawał w tych warunkach bierny. Jego pasywność wynikała stąd, że niefinansowe podmioty gospodarcze pomimo, iż zawierały transakcje z bankami nie czyniły tego dobrowolnie, w sytuacji, gdy występowały w roli sprzedawców walut obcych. Z kolei pełniąc rolę kupujących, mogły je nabywać wyłącznie w celu dokonania płatności z tytułu transakcji bieżących. 10 Obok tych fundamentalnych przeszkód występował również szereg innych ograniczeń, z których najistotniejszymi wydają się być: - niska świadomość podmiotów gospodarczych dotycząca metod ograniczania ryzyka kursowego, - koncentracja rozliczeń handlu zagranicznego w Banku Handlowym S.A. w Warszawie 11, - słabo rozwinięta infrastruktura techniczna i telekomunikacyjna banków trudniących się obrotem walutowym. Można się zastanawiać, czy przyjęta przez Polskę wewnętrzna wymienialność była właściwym krokiem i czy nie powinna ona zostać wcześniej zastąpiona 7 Polaczek S.: Drogi do efektywnej wymienialności złotego, Bank i Kredyt nr 7/1993, s.13, 8 Barro R., Grilli V.: European Macroeconomics, MacMillan, London 1994, s.49, 9 Pietrzak E. (red.): Projekcja polityki kursowej, rynku walutowego oraz rynku pochodnych instrumentów finansowych do roku 2002, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, Gdańsk 1998, s. 19, 10 Pietrzak E.: Wymienialność złotego, Biblioteka Menedżera i Bankowca, Warszawa 1996, s. 65, 11 zob. Piołunowicz A.: Kilka uwag na marginesie zarządzenia o ryzyku walutowym, Handel Zagraniczny nr 8 9/1993, s.52,

4 szerszym jej zakresem. Praktyka udowodniła jednak, że liberalizacja przepływów kapitałowych powinna być zsynchronizowana ze zmianami i rozwojem odpowiednich narzędzi polityki monetarnej, oraz poprzedzona zreformowaniem i umocnieniem krajowego systemu finansowego. Tym samym nie wydaje się, aby była ona możliwa w początkowej fazie transformacji. 12 Jednym z elementów polityki monetarnej, które zostały zrewidowane w świetle uwolnienia przepływu kapitału była polityka kursu walutowego. 13 W roku 1990 zapoczątkowana została polityka stałego kursu walutowego. 14 Głównym jej celem było ograniczenie inflacji i stabilizacja gospodarcza. Po wprowadzeniu wewnętrznej wymienialności złotego, od 1 stycznia 1990 roku nastąpiło ujednolicenie kursu oficjalnego i rynkowego na poziomie 9500 PLN za 1 dolara. Pomimo, że stały kurs miał pełnić rolę kotwicy antyinflacyjnej, poziom inflacji był wyższy od zakładanego, co przyczyniło się do odpływu rezerw walutowych. Było to głównym powodem, dla którego zdecydowano się na dokonanie skokowej dewaluacji złotego o 16,8 % w maju 1991, po czym w październiku tego samego roku zmodyfikowano politykę kursową wprowadzając formułę pełzającego zaczepu. Polegała ona na wkomponowaniu w cenę polskiej waluty z góry założonej miesięcznej dewaluacji 15 ( tabela 1). Obok nich miały również miejsce dwie skokowe, urzędowe obniżki wartości złotego. Tabela 1. Zmiany miesięcznej stopy dewaluacji polskiego złotego w latach (w procentach) X 1991 VIII 1993 IX 1994 XI 1994 II 1995 I 1996 II 1998 IX 1998 III ,8 1,6 1,5 1,4 1,2 1,0 0,8 0,5 0,3 Źródło: Opracowanie własne Do końca 1991 roku ze względu na sporadyczny charakter transakcji zawieranych pomiędzy bankami, nie można było mówić o wykształceniu się międzybankowego rynku walutowego. Za główne przyczyny takiego stanu rzeczy należy uznać: 16 - ograniczoną liczbę potencjalnych uczestników takiego rynku, 12 Część specjalistów uważa, iż wprowadzenie w tym okresie wymienialności wewnętrznej należy ocenić jednoznacznie pozytywnie, zob. Koronowski A.: Kurs walutowy a stabilizacja cen, Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1997, s. 17; niektórzy eksperci twierdzą jednak, iż właściwszym posunięciem byłoby wprowadzenie u progu transformacji zewnętrznej wymienialności złotego, zob. Pietrzak E.: Wymienialność złotego, op.cit. s. 59, 13 Johnston B.R., Dabar S.M., Echeverria C.: Sequencing capital account liberalization: lessons from the experiences in Chile, Indonesia, Korea and Thailand, IMF Working Paper, New York 1997, s.6-8, 14 Chrabonszczewska E., Kalicki K.: Teoria i polityka kursu walutowego, Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 1996, s.150, 15 Kowalewski P., Gąsienica Szostak T., Tymuła P.: Polityka kursowa w krajach europy środkowej i wschodniej w latach , transformacja Gospodarki nr 78, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, Gdańsk 1996, s.10, 16 Małecki W.: Rynek walutowy w Polsce, Instytut Finansów, Warszawa 1996, s.38-39,

5 - odsprzedawaniem przez banki Narodowemu Bankowi Polskiemu wszystkich dewiz skupowanych od eksporterów, - obowiązek zawierania przez banki wszystkich transakcji po urzędowych kursach ustalanych przez Narodowy Bank Polski - wyłączność przeprowadzania transakcji dewizowych za pośrednictwem specjalnych rachunków walutowych posiadanych przez banki w NBP. Punktem zwrotnym okazało się zarządzenie Prezesa NBP 17 z 18 grudnia 1991 roku w sprawie stosowania kursów w złotych walut obcych, wartości dewizowych wyrażonych w walutach obcych oraz jednostek rozrachunkowych. Zezwalało ono na stosowanie przez banki dewizowe własnych, niezależnych od urzędowych kursów walutowych. 18 Ponadto usunięta została podstawowa przeszkoda zawierania transakcji terminowych. Eliminacja tej bariery polegała na ustaleniu, iż limit 2%, +2% w ich przypadku nie obowiązuje. Konsekwencją tego było uruchomienie na początku 1992 roku międzybankowego rynku walutowego. 19 W początkowej fazie był to jednak segment płytki i nader niestabilny pod względem wielkości obrotów. Struktura rodzaju przeprowadzanych transakcji była jednolita i obejmowała wyłącznie transakcje natychmiastowe. Pomimo tego można było zaobserwować znaczący wzrost uczestników tego rynku. Podczas gdy w roku 1990 uprawnienia do przeprowadzania operacji dewizowych miało 5 banków, w drugiej połowie 1993 ilość ich zwiększyła się do LATA Główny dylemat, przed którym stały władze monetarne w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych występował na linii konkurencyjność cenowa eksportu a zwalczanie inflacji. Wraz z zakończeniem się recesji transformacyjnej w połowie 1992 roku Polska stopniowo osiągała coraz szybszy wzrost gospodarczy. Dynamicznie podnosił się poziom wydajności pracy, co w połączeniu z obniżeniem poziomu płac realnych pociągało za sobą presję na aprecjację realnego kursu złotego Monitor Polski z 1991r. nr 46, poz. 328, 18 kursy te musiały mieścić się w przedziale 2%, +2% od kursu średniego ustalonego przez NBP, 19 Aktem prawnym, który wspomógł jego tworzenie było zarządzenie prezesa NBP z 19 marca 1993 r. w sprawie ustalenia norm dopuszczalnego ryzyka walutowego w działalności banków, Dz. Urz. NBP z 1993 nr 4, poz. 7, 20 Małecki W.: Międzybankowy rynek walutowy w Polsce, Związek Banków Polskich, Warszawa 1993, s.1, 21 Polański Z.: Polityka kursu walutowego w Polsce w latach 90. Stabilizacja, konkurencyjność i przepływy kapitałowe, EKONOMISTA nr 2/2000, s ,

6 Liczba uczestników polskiego rynku walutowego pozostawała na niskim poziomie. Segment klientowski, który powinien być silnym fundamentem umożliwiającym budowę rynku pozostawał nadal mało aktywny. O jego wielkości decydowały przede wszystkim obroty krajowych przedsiębiorstw z zagranicą, oraz aktywność polityki zabezpieczania się przed ryzykiem kursowym. Ocenia się, iż transakcja o wartości 1 miliona dolarów przeprowadzona na rynku klientowskim daje w efekcie 3 miliony dolarów na rynku wtórnym, co wynika z jednoczesnego wykorzystywania instrumentów finansowych o charakterze zabezpieczającym i spekulacyjnym. 22 W 1993 roku pojawiły się pierwsze instrumenty pochodne rynku walutowego, będące zarazem pierwszymi polskimi derywatami w ogóle. Były to zaoferowane przez Polski Bank Rozwoju opcje europejskie opiewające na wzajemne kursy walut wymienialnych. Z powodu występującej w ówczesnym okresie wysokiej różnicy oprocentowania pomiędzy depozytami złotowymi, a nominowanymi w innych walutach, bank ten nie oferował opcji na kurs złotego w stosunku do innych walut. Wykorzystanie instrumentów pochodnych rynku walutowego było w pierwszych latach ich funkcjonowania sporadyczne (wykres 1). Gwałtowny wzrost zainteresowania transakcjami terminowymi oraz swapami nastąpił w roku Za główną przyczynę ich popularności uznać należy dążenie nierezydentów do posiadania aktywów w złotych polskich w warunkach ich ograniczonej dostępności wynikającej z restrykcji zawartych w prawie dewizowym obowiązującym do 11 stycznia 1999 roku. Wykres 1. Struktura polskiego rynku dewizowego według rodzaju transakcji w latach (w mln dolarów) transakcje pochodne transakcje natychmiastowe Źródło: Trennial Central Bank Survey 2001, Bank for International Settlement, Basel 2002, s.52; Sytuacja finansowa banków w 2001 r. synteza, Narodowy Bank Polski, Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego, Warszawa maj 2002, s Bilski J.: Polski system walutowy. Ocena skuteczności działania, Bank i Kredyt nr 12/99, s ,

7 We wrześniu 1998 roku pojawiły się pierwsze walutowe kontrakty terminowe futures. Instrumentem bazowym był kurs dolara amerykańskiego, a miejscem obrotu Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie. Miesiąc później kontrakty futures oparte na aktywach rynku walutowego pojawiły się na Polskiej Giełdzie Finansowej. Wykorzystanie tych instrumentów miało coraz większe znaczenie w obliczu zwiększającego się ryzyka kursowego wynikającego ze stopniowego upłynniania kursu polskiego złotego (rysunek 1). Celem zwiększenia stopnia nieprzewidywalności zmian kursowych było przede wszystkim ograniczenie inwestycji portfelowych, zwłaszcza tych o charakterze spekulacyjnym, które nasiliły się w Polsce od 1995 roku. Rysunek 1. Przegląd systemów kursowych w Polsce w okresie transformacji systemowej Kurs stały Mechanizm dewaluacji kroczącej Formuła pełzającego pasma +/- 7% +/- 10 % +/- 12,5% +/- 15 % Kurs płynny luty 1998 luty 1998 październik 1998 Październik Źródło: Opracowanie własne. Wewnętrzna wymienialność złotego przestała formalnie istnieć wraz z wprowadzeniem 1 czerwca 1995 standardu Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Pomimo tego wyłączenie rodzimej waluty z fakturowania oraz rozliczania handlu zagranicznego występowało do 12 stycznia 1999 roku, czyli do dnia wejścia w życie regulującego to prawa

8 dewizowego 23. Uruchomione poprzednią ustawą 24 rachunki wolne dla nierezydentów nie wprowadziły istotnych zmian na polskim rynku walutowym. Pomimo postępu liberalizacyjnego polskie ustawodawstwo dewizowe pozostawało nadal zbyt restrykcyjne. Poziom i dynamika przyrostu rezerw walutowych sprawiły, że wręcz szkodliwe okazały się zarówno przepisy o obowiązkowej odsprzedaży walut obcych przez eksporterów jak i asymetryczna regulacja obrotów kapitałowych, stwarzająca dogodne warunki dla jego napływu do Polski, przy prawie całkowitej prohibicji jego wywozu z kraju. 25 Ważnym aspektem były także starania o uzyskanie pełnego członkostwa w Organizacji Rozwoju Gospodarczego i Współpracy (OECD), które wymagały od Polski dużo większej liberalizacji w tym zakresie. 4. LATA Ostatnie lata przyniosły istotne, oczekiwane zmiany na rynku walutowym, które dosadniej przesądzają o przybliżeniu się Polski do systemu gospodarki rynkowej. Jedną z nich było pełne upłynnienie polskiego złotego od 12 kwietnia 2000 roku. Posunięcie to zakończyło długą fazę polityki kursowej typu BBC 26 realizowaną przez Bank Centralny od 1991 roku. Decyzja ta wiązała się z likwidacją instytucji dewaluacji kroczącej, oraz zniesieniem tzw. kursu centralnego i związanych z nim marż dopuszczalnych odchyleń kursu rynkowego. Wartość zewnętrzna jednostki polskiej waluty ustalana jest odtąd jako wypadkowa sił rynkowych, aczkolwiek Narodowy Bank Polski zachował prawo do interwencji na rynku dewizowym, gdy uzna, że wymagają tego względy polityki pieniężnej. 27 Zgodnie z umową z lipca 1996 zawartą z OECD, oraz późniejszymi ustaleniami z państwami Unii Europejskiej, polski złoty miał stać się pieniądzem całkowicie wymienialnym w relacjach z krajami tych organizacji wraz z początkiem roku W ostateczności doszło do tego blisko trzy lata później, w październiku , po kilkukrotnych przesunięciach tego terminu przez rząd RP. Ustawa przewiduje jednak możliwość wprowadzenia przez Radę Ministrów RP szczególnych ograniczeń w zakresie obrotu dewizowego w celu zapewnienia równowagi bilansu płatniczego i stabilności polskiej waluty. 23 Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. Prawo dewizowe, Dz. U. Nr 160, poz. 1063, 24 Ustawa z dnia 2 grudnia 1994 r. Prawo dewizowe, Dz. U. Nr 136, poz. 703, 25 Małecki W.: Rynek walutowy w Polsce, op. cit., s.19, 26 ang.: Basket, Band, Crawl [tłum.: Koszyk, Pasmo, Pełzanie], zob.: Williamson J.: The Exchange rate regimes for emerging markets reviving the intermediate option, Institute for International Economics, Washington 2000, s.7, 27 Średniookresowa strategia polityki pieniężnej na lata , NBP, Warszawa 1998, s. 16, 28 Ustawa z dnia 27 lipca 2002 roku Prawo dewizowe, Dz. U. Nr 141, poz. 1178,

9 Przekształcenie polskiego złotego w walutę w pełni wymienialną wiązało się z liberalizacją transakcji kapitałowych o czasie trwania poniżej jednego roku, które stanowiły ostatni, podlegający restrykcjom dewizowym obszar operacji walutowych pomiędzy Polską i światem zewnętrznym. Konsekwencją zniesienia tych ograniczeń będzie dalszy ilościowy i jakościowy rozwój rynku walutowego. Wynika to z faktu, iż przeprowadzenie transakcji kapitałowej wymusza zwykle dokonanie odpowiedniej transakcji walutowej. Z kolei stymulujące oddziaływanie rosnących obrotów kapitałowych na jakościowy rozwój rynku będzie polegało przede wszystkim na wzrastającym zapotrzebowaniu uczestników transakcji kapitałowych na inne niż natychmiastowe instrumenty w towarzyszących operacjach walutowych. 29 Determinantą wpływającą w ostatnim okresie hamująco na rozwój rynku była uchwała Komisji Nadzoru Bankowego 30 w sprawie ustalenia normy dopuszczalnego ryzyka walutowego w działalności banków, która weszła w życie 31 marca 2001 roku. Zgodnie z nią bank może ponosić ryzyko wynikające ze zmian kursowych poprzez utrzymywanie otwartych pozycji walutowych pod warunkiem osiągnięcia normy dopuszczalnego ryzyka walutowego w postaci posiadania odpowiedniej nadwyżki funduszy własnych. Wynikiem tego są dwie możliwe alternatywy: podnoszenie kapitałów własnych przez te instytucje, albo ograniczenia w przeprowadzanych transakcjach dewizowych. Wprowadzenie od 1 stycznia 1999 roku do obiegu bezgotówkowego nowej waluty EURO, a także mające w tym czasie miejsce konsolidacje w systemie bankowym doprowadziły do spadku aktywności międzynarodowego rynku walutowego między rokiem 1998 a 2001 (tabela 2). Tabela 2. Przeciętne dzienne obroty na międzynarodowym rynku walutowym w latach (w miliardach dolarów amerykańskich) Rodzaj transakcji Natychmiastowe Terminowe Swap RAZEM Źródło: Bank for International Settlements: Central bank survey of foreign exchange and derivatives market activity in April 2001, Basel 2001, s Pietrzak E. (red): Projekcja rozwoju rynku kapitałowego, polityki kursowej i rynku walutowego oraz rynku pochodnych instrumentów finansowych do roku 2003, IBnGR, Gdańsk 1999, s.19, 30 Dziennik Urzędowy Narodowego Banku Polskiego nr 15 z 30 listopada 2000 r., poz.27,

10 W tym samym czasie zauważalny był jednak wzrost udziału polskiego złotego na światowym rynku walutowym.(tabela 3). Tabela 3. Procentowy udział wybranych walut w obrocie na międzynarodowym rynku walutowym w latach Waluta Dolar 90,0 82,0 83,3 87,3 90,4 amerykański EURO 31 4,0 11,8 15,7 17,3 37,6 Jen japoński 27 23,4 24,1 20,2 22,7 Funt szterling 15 13,6 9,4 11,0 13,2 Złoty polski ,1 0,5 Rubel rosyjski ,3 0,4 Korona ,3 0,2 czeska Pozostałe 64 69,2 67,5 63,5 35,0 Źródło: Bank for International Settlements: Central bank survey of foreign exchange and derivatives market activity in April 2001, Basel 2001, s.6. Duże znaczenie dla zwiększania się udziału rodzimej waluty na międzynarodowym rynku walutowym w opisywanym okresie odegrały dwa czynniki. Po pierwsze od 1999 roku umożliwiono w Polsce swobodne funkcjonowanie zagranicznych instytucji finansowych takich jak banki, czy towarzystwa ubezpieczeniowe. Po drugie utrzymujące się wysokie stopy procentowe na krajowym rynku zachęcały zagranicznych inwestorów do lokowania kapitału w bezpieczne, rządowe papiery skarbowe. Wykres 2 prezentuje wielkości obrotów na polskim rynku walutowym w latach W zasadniczej mierze są one generowane poza granicami kraju, przede wszystkim w Londynie oraz we Frankfurcie nad Menem. Szacuje się, że udział tych ośrodków w wartości obrotów wynosił w roku 2000 ponad 50 %, natomiast w 2005 roku wzrośnie do około 80 % Do 1998 roku ECU, 32 Pietrzak E., Sławiński A. (red.): Projekcja rozwoju rynków: Kapitałowego, walutowego, pochodnych instrumentów finansowych i pieniężnego do roku 2005, CeDeWu, Warszawa 2002, s.18,

11 Wykres 2. Średnie dzienne obroty rynku walutowego w Polsce w latach (w mln dolarów) Źródło: Małecki W.: Rynek walutowy w Polsce, Instytut Finansów, Warszawa 1996, s.40-46, Trennial Central Bank Survey 2001, Bank for International Settlement, Basel 2002, s. 52; Pietrzak E., Sławiński A. (red.): Projekcja rozwoju rynków: kapitałowego, walutowego, pochodnych instrumentów finansowych i pieniężnego do roku 2005, CeDeWu, Warszawa 2002, s. 14. Obok ilościowego, coraz bardziej uwidacznia się także jakościowy rozwój polskiego rynku walutowego. Szczególnym tego wyznacznikiem jest gwałtowny wzrost zainteresowania w roku 2001 innymi niż natychmiastowe transakcjami (wykres 1). Na szczególną uwagę zasługuje popularyzacja swapów walutowych, które według szacunków Bank for International Settlements w Bazylei osiągnęły w tym czasie dzienną wartość obrotów dochodzącą do 1,8 miliarda dolarów amerykańskich 33. Dla porównania wielkość ta dla segmentu natychmiastowego wyniosła niespełna 1,2 miliarda dolarów natomiast dla transakcji terminowych 220 milionów dolarów. Oprócz wzrostu zainteresowania walutowymi instrumentami pochodnymi dokonywane przekształcenia jakościowe polegają na: - stopniowym ograniczaniu pozycji banku centralnego na rynku walutowym, - zwiększającej się świadomości występującego ryzyka kursowego przez podmioty gospodarcze na nie narażone, - systematycznym wzroście znaczenia segmentu klientowskiego, którego przeciętne dzienne obroty w roku 2001 można oceniać na ponad 1 miliard dolarów amerykańskich ( wykres 3). 33 Bank for International Settlements, Trennial Central Bank Survey 2001, Basel 2002, s.52,

12 5. PERSPEKTYWY ROZWOJU RYNKU WALUTOWEGO W POLSCE Można spodziewać się, iż obroty rynku walutowego będą systematycznie wzrastać, polepszając tym samym jego głębokość i płynność. Do czynników, które działać będą stymulująco na jego rozwój należy zaliczyć: - całkowitą wymienialność polskiego złotego, - zmiany liberalizacyjne w polityce kursowej, - wejście Polski do strefy EURO, - starania o przyjęcie do struktur Unii Europejskiej, - większą zmienność kursu polskiego złotego. Najistotniejszym z nich wydaje się włączenie polskiej gospodarki do wspólnego europejskiego systemu gospodarczo walutowego, kiedy to staniemy się uczestnikiem swobodnego przepływu towarów, ludzi i kapitałów. Szczególnie istotny z punktu widzenia dalszego trwałego i zrównoważonego rozwoju jest napływ kapitału długoterminowego, który podniesie jakość i konkurencyjność krajowej produkcji. Skala inwestycji bezpośrednich związana jest z akcesją Polski w struktury unijne, a co za tym idzie zwiększeniem wiarygodności zarówno na płaszczyźnie gospodarczej jak i politycznej. Wejście do strefy EURO, będące zwieńczeniem procesu integracji umocni jeszcze tą wiarygodność i ugruntuje pozycję Polski na międzynarodowym rynku. Zasadniczo wymienia się trzy koncepcje wprowadzenia waluty EURO w Polsce: 34 - Europejski Mechanizm Kursowy (ERM 2), - Currency Board, - Euroizacja. Bez względu na to jaka droga do przyjęcia wspólnej waluty zostanie obrana, jej wprowadzenie będzie miało wiele implikacji zarówno dla dalszego rozwoju rynku walutowego, jak i gospodarki jako całości. Wśród wymienianych korzyści znajduje się: - wyeliminowanie ryzyka kursowego w obszarze strefy EURO, - większa przejrzystość rynku, - obniżanie cen będące wynikiem redukcji kosztów, 34 Szersze omówienie każdej z nich prezentuje m.in. Pietrzak E [w:] Kiedy EURO zastąpi złotego?, Konferencja Narodowego Banku Polskiego pt.: Polska droga do EURO, Falenty 2001, s.13 29,

13 - rozwój powiązań handlowych i kapitałowych między krajami Unii. Obok nich wymienia się również koszty tego przedsięwzięcia, które wynikają m.in. z: - niemożności reagowania na tzw. wstrząsy asymetryczne, - utraty narodowej suwerenności w zakresie polityki monetarnej, - rezygnacji z kursu walutowego, jako jednego z narzędzi polityki gospodarczej. Wejście do Unii Europejskiej, a w dalszej kolejności przyjęcie EURO stawia przed polską gospodarką nowe zadania. Nie ulega wątpliwości, że obok wymiernych korzyści będzie to także związane z ponoszeniem ofiar. Jednakże konsekwencje ewentualnej rezygnacji z przystąpienia do Unii Gospodarczo Walutowej wydają się być dużo bardziej szkodliwe, aniżeli koszty wynikające z przystąpieniem do niej. 5. PODSUMOWANIE Podsumowując należy uznać, iż rozwój polskiego rynku walutowego w zasadniczej mierze był i jest uzależniony od zakresu integracji polskiej gospodarki ze światem zewnętrznym. Niebagatelne znaczenie odgrywa również prowadzona w kraju polityka kursowa. Jak już wiadomo, prawdopodobna akcesja w struktury unijne będzie miała miejsce w roku Chociaż zostało niewiele czasu można spodziewać się w tym okresie na rynku walutowym dalszych intensywnych zmian, zarówno o charakterze jakościowym jak i ilościowym. Konsekwencją tego będzie zmniejszenie dystansu, jaki dzieli go do rynków rozwiniętych gospodarek dzięki efektywniejszemu wypełnianiu swoich makro- i mikroekonomicznych funkcji. BIBLIOGRAFIA 1. Bank for International Settlements: Central bank survey of foreign exchange and derivatives market activity in April 2001, Basel 2001, 2. Bank for International Settlements, Trennial Central Bank Survey 2001, Basel 2002, 3. Barro R., Grilli V.: European Macroeconomics, MacMillan, London 1994, 4. Bilski J.: Polski system walutowy. Ocena skuteczności działania, Bank i Kredyt nr 12/99, 5. Chrabonszczewska E.: Zmiany na europejskich rynkach finansowych implikacje dla Polski, konferencja naukowa System bankowy oraz polityka pieniężna wobec wyzwań rynkowych w Polsce, Stara Wieś, czerwiec 1996, 6. Chrabonszczewska E., Kalicki K.: Teoria i polityka kursu walutowego, Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 1996,

14 7. Jasiński L.J.: Polska polityka kursowa w warunkach umacniania się systemu rynkowego , Warszawska Wyższa Szkoła Ekonomiczna, Warszawa 1999, 8. Johnston B.R., Dabar S.M., Echeverria C.: Sequencing capital account liberalization: lessons from the experiences in Chile, Indonesia, Korea and Thailand, IMF Working Paper, New York 1997, 9. Kowalewski P., Gąsienica Szostak T., Tymuła P.: Polityka kursowa w krajach europy środkowej i wschodniej w latach , transformacja Gospodarki nr 78, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, Gdańsk 1996, 10. Małecki W.: Międzybankowy rynek walutowy w Polsce, Związek Banków Polskich, Warszawa 1993, 11. Małecki W.: Rynek walutowy w Polsce, Instytut Finansów, Warszawa 1996, 12. Pietrzak E.: Międzynarodowe operacje walutowe, Biblioteka Menedżera i Bankowca, Warszawa 1992, 13. Pietrzak E.: Wymienialność złotego, Biblioteka Menedżera i Bankowca, Warszawa 1996, 14. Pietrzak E. (red.): Projekcja polityki kursowej, rynku walutowego oraz rynku pochodnych instrumentów finansowych do roku 2002, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, Gdańsk 1998, 15. Pietrzak E. (red): Projekcja rozwoju rynku kapitałowego, polityki kursowej i rynku walutowego oraz rynku pochodnych instrumentów finansowych do roku 2003, IBnGR, Gdańsk 1999, 16. Pietrzak E.: Kiedy EURO zastąpi złotego?, Konferencja Narodowego Banku Polskiego pt.: Polska droga do EURO, Falenty 2001, 17. Pietrzak E., Sławiński A. (red.): Projekcja rozwoju rynków: Kapitałowego, walutowego, pochodnych instrumentów finansowych i pieniężnego do roku 2005, CeDeWu, Warszawa 2002, 18. Piołunowicz A.: Kilka uwag na marginesie zarządzenia o ryzyku walutowym, Handel Zagraniczny nr 8 9/1993, 19. Polaczek S.: Drogi do efektywnej wymienialności złotego, Bank i Kredyt nr 7/1993, 20. Polański Z.: Polityka kursu walutowego w Polsce w latach 90. Stabilizacja, konkurencyjność i przepływy kapitałowe, EKONOMISTA nr 2/2000, 21. Sytuacja finansowa banków w 2001 r. synteza, Narodowy Bank Polski, Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego, Warszawa maj 2002, 22. Średniookresowa strategia polityki pieniężnej na lata , NBP, Warszawa 1998, 23. Uchwała Komisji Nadzoru Bankowego w sprawie ustalania normy dopuszczalnego ryzyka w działalności banków, Dziennik Urzędowy Narodowego Banku Polskiego nr 15 z 30 listopada 2000 r., poz.27, 24. Ustawa z dnia 15 lutego 1989 r. Prawo Dewizowe, Dz. U. nr 6, poz. 33 oraz nr 74, poz. 441, 25. Ustawa z dnia 2 grudnia 1994 r. Prawo dewizowe, Dz. U. Nr 136, poz. 703, 26. Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. Prawo dewizowe, Dz. U. Nr 160, poz. 1063, 27. Ustawa z dnia 27 lipca 2002 roku Prawo dewizowe, Dz. U. Nr 141, poz. 1178, 28. Williamson J.: The Exchange rate regimes for emerging markets reviving the intermediate option, Institute for International Economics, Washington 2000, 29. Zając J.: Polski rynek walutowy w praktyce, LIBER, Warszawa 1999, 30. Zarządzenie prezesa NBP z 19 marca 1993 r. w sprawie ustalenia norm dopuszczalnego ryzyka walutowego w działalności banków, Dz. Urz. NBP z 1993 nr 4, poz. 7, Autor jest asystentem w Katedrze Finansów, Wydziału Zarządzania i Ekonomii Politechniki Gdańskiej.

15

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione SYSTEM FINANSOWY W POLSCE Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak Wydanie*drugie zmienione Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2008 Spis treści Przedmowa do drugiego wydania

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

Informacja. Nr 427. Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok

Informacja. Nr 427. Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok Grudzień 1996 Adam Koronowski Informacja

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy. prof. dr hab. Roman SkarŜyński

Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy. prof. dr hab. Roman SkarŜyński Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy prof. dr hab. Roman SkarŜyński Część I. Stan aktualny Niesprawność międzynarodowego systemu finansowego u źródeł kryzysu finansowego 2008-2010 Rosnąca świadomość,

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM

Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM Szczecin, 2010 Spis treści Wstęp... 11 CZĘŚĆ I OD WYMIANY MIĘDZYNARODOWEJ DO GOSPODARKI GLOBALNEJ Rozdział 1 HANDEL MIĘDZYNARODOWY....

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 2 SYSTEM FINANSOWY Co to jest system finansowy? System finansowy obejmuje rynki pośredników, firmy usługowe oraz inne instytucje wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego

dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego Pieniądz jako waluta Waluta to pieniądz w rozliczeniach międzynarodowych Platon Prawa : Prywatny człowiek,

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne BILANS PŁATNICZY Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne 2. Dary i przekazy jednostronne dla otrzymane z zagranicy. zagranicy.

Bardziej szczegółowo

Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej

Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej Jacek Kocerka / Departament Statystyki Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej Łódź / 18 października 2013 Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r.

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Warszawa, dnia 14 września 2015 r. Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z miesięcznych i kwartalnych sprawozdań polskich podmiotów

Bardziej szczegółowo

Międzybankowy rynek pieniężny. okresie kwiecień 09 styczeń 10

Międzybankowy rynek pieniężny. okresie kwiecień 09 styczeń 10 Julian Wasik Dealer Rynku Pieniężnego Międzybankowy rynek pieniężny PLN podsumowanie zmian w ACI Diploma, ACI Settlement, ACI Dealer PRMIA Professional Risk Manager AIMS Certified Islamic Banker julian.wasik@bph.pl

Bardziej szczegółowo

Kursy walutowe wprowadzenie

Kursy walutowe wprowadzenie Kursy walutowe wprowadzenie Krzysztof Radojewski Koło Naukowe Zarządzania Finansami http://knmanager.ae.wroc.pl e-mail: knmanager@ae.wroc.pl Spis treści podstawowe pojęcia, ewolucja międzynarodowego systemu

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat.

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat. Bilans płatniczy zestawienie (dochody wpływy kontra wydatki płatności) wszystkich transakcji dokonanych między rezydentami (gospodarką krajową) a nierezydentami (zagranicą) w danym okresie. Jest on sporządzany

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES

ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES Katedra Rynków Kapitałowych Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Jacek Tomaszewski ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES Rynek kapitałowy, a koniunktura gospodarcza Łódź, 3 4 grudnia

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Wstęp 9 Rozdział 1. Źródła informacji 11 Źródła informacji dla finansów 11 Rozdział 2. Amortyzacja 23 Amortyzacja 23 Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Finansowanie działalności 29 Jak optymalizować poziom

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zajęcia nr 1

Bankowość Zajęcia nr 1 Motto zajęć: "za złoty dukat co w słońcu błyszczy" Bankowość Zajęcia nr 1 Bankowość centralna, przemiany w pośrednictwie finansowym System bankowy Dwuszczeblowość: bank centralny + banki komercyjne (handlowe);

Bardziej szczegółowo

Część pierwsza. Rynkowy system finansowy

Część pierwsza. Rynkowy system finansowy Od autorów 13 1. Wprowadzenie. System finansowy we współczesnej gospodarce rynkowej (Zbigniew Polański) 17 1.1. System finansowy a system ekonomiczny i system społeczny 17 1.2. Funkcje systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Po co komu Unia Europejska i euro? Prof. dr hab. Elżbieta Kawecka-Wyrzykowska (Katedra Integracji Europejskiej im. Jeana Monneta; www.kawecka.eu) Poprzedniczka strefy euro Łacińska

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna i fiskalna

Polityka pieniężna i fiskalna Polityka pieniężna i fiskalna Spis treści: 1. Ekspansywna i restrykcyjna polityka gospodarcza...2 2. Bank centralny i jego polityka: operacje otwartego rynku, zmiany stopy dyskontowej, zmiany stopy rezerw

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej STABILIZACJA KURSU WALUTOWEGO PRZED PRZYSTĄPIENIEM DO STREFY EURO Joanna Stryjek, SGH Wejście

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami.

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Unia walutowa korzyści i koszty rzystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Korzyści: Eliminacja ryzyka kursowego i obniżenie ryzyka makroekonomicznego obniżenie stóp procentowych

Bardziej szczegółowo

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ Wstęp Część I. Ogólna charakterystyka rynków finansowych 1. Istota i funkcje rynków finansowych 1.1. Pojęcie oraz podstawowe rodzaje rynków 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

Rozwój systemu finansowego w Polsce

Rozwój systemu finansowego w Polsce Departament Systemu Finansowego Rozwój systemu finansowego w Polsce Warszawa 213 Struktura systemu finansowego (1) 2 Struktura aktywów systemu finansowego w Polsce w latach 25-VI 213 1 % 8 6 4 2 25 26

Bardziej szczegółowo

Jan Śliwa PODSTAWY FINANSÓW

Jan Śliwa PODSTAWY FINANSÓW Jan Śliwa PODSTAWY FINANSÓW Łódź Warszawa 2011 SPIS TREŚCI WSTĘP... 9 ROZDZIAŁ I. FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSE SFERY REALNEJ... 13 1. Istota finansów przedsiębiorstwa... 13 1.1. Podstawowe pojęcia...

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III

6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III 6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III Okres subskrypcji: 02.12.2011 07.12.2011 Okres trwania lokaty: 08.12.2011 08.06.2012 Aktywo bazowe: Kurs EUR/PLN ogłaszany na fixingu Narodowego Banku

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Polska gospodarka - trendy i prognozy-

Polska gospodarka - trendy i prognozy- Polska gospodarka - trendy i prognozy- Mirosław Gronicki Jerzy Hausner Gdynia, 9 października 2009 r. Plan wystąpienia 1. Otoczenie makroekonomiczne. 2. Wewnętrzne przyczyny spowolnienia gospodarczego.

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R.

BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R. N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Statystyki Warszawa, dnia 12 września 2011 r. BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z

Bardziej szczegółowo

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ 1 Wpływ polityki pieniężnej na obszar makro i wyceny funduszy obligacji Polityka pieniężna kluczowym narzędziem w walce z recesją Utrzymująca się duża podaż taniego

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH DZIENNIK URZĘDOWY NBP NR 2-83 - poz. 3 Załącznik nr 8 do uchwały nr 1/2007 Komisji Nadzoru Bankowego z dnia 13 marca 2007 r. (poz. 3) OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy w Polsce

Rynek finansowy w Polsce finansowy w Polsce finansowy jest miejscem, na którym są zawierane transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego, na różne terminy w oparciu o instrumenty finansowe. Uczestnikami rynku

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Polski

Sytuacja gospodarcza Polski Sytuacja gospodarcza Polski Bohdan Wyżnikiewicz Warszawa, 4 czerwca 2014 r. Plan prezentacji I. Bieżąca sytuacja polskiej gospodarki II. III. Średniookresowa perspektywa wzrostu gospodarczego polskiej

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Pieniądz. Polityka monetarna

Pieniądz. Polityka monetarna Pieniądz. Polityka monetarna Definicja Pieniądz można więc najogólniej zdefiniować jako powszechnie akceptowany w danym kraju środek płatniczy. Istota pieniądza przejawia się w jego funkcjach: środka wymiany

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 TREŚĆ: Poz.: KOMUNIKATY KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH: 27 Komunikat Nr 20 Komisji Egzaminacyjnej

Bardziej szczegółowo

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY UNIWERSYTET EKONOMICZNY w POZNANIU Paweł Śliwiński PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY w krajach Europy Srodkowo-Wschodniej w latach 1994-2008 B 380901 WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO

Bardziej szczegółowo

Euro wspólny pieniądz

Euro wspólny pieniądz Euro wspólny pieniądz dr Agnieszka Kłos Polskie Stowarzyszenie Badań Wspólnoty Europejskiej Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Forum Liderów Banków Spółdzielczych Model polskiej bankowości spółdzielczej w świetle zmian regulacji unijnych Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Jerzy Pruski Prezes Zarządu BFG Warszawa, 18 września

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAWA CAPIGA. m #

MIROSŁAWA CAPIGA. m # MIROSŁAWA CAPIGA m # Katowice 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r.

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Trendy i możliwości Perspektywa makroekonomiczna - wysoki potencjał wzrostu w Polsce Popyt na kapitał - Wzrost zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 40/2012 Zarządu RBS Bank (Polska) S.A. z dnia 1 sierpnia 2012 roku INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Dane według stanu na 31

Bardziej szczegółowo

pieniężnych (koszt FTT) poza rynek krajowy. Trudno jest zrozumieć ideę, aby FTT zostało nałożone na transakcje zawierane w celu zabezpieczenia się

pieniężnych (koszt FTT) poza rynek krajowy. Trudno jest zrozumieć ideę, aby FTT zostało nałożone na transakcje zawierane w celu zabezpieczenia się Stanowisko Zarządu Związku Banków Polskich w sprawie Wniosku DYREKTYWA RADY w sprawie wdrożenia wzmocnionej współpracy w dziedzinie podatku od transakcji finansowych W nawiązaniu do opublikowania projektu

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R. Niniejszym Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Informacja. Nr 597. Uwagi w sprawie liberalizacji transakcji kapitałowych bilansu płatniczego KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ

Informacja. Nr 597. Uwagi w sprawie liberalizacji transakcji kapitałowych bilansu płatniczego KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Uwagi w sprawie liberalizacji transakcji kapitałowych bilansu płatniczego Luty 1998 Adam Koronowski Informacja Nr 597

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO GOSPODARKI Warszawa, 16 lipca 2008 r. Departament Analiz i Prognoz DAP-II-079/RS/inf_NBP_05/2008

MINISTERSTWO GOSPODARKI Warszawa, 16 lipca 2008 r. Departament Analiz i Prognoz DAP-II-079/RS/inf_NBP_05/2008 MINISTERSTWO GOSPODARKI Warszawa, 16 lipca 2008 r. Departament Analiz i Prognoz DAP-II-079/RS/inf_NBP_05/2008 INFORMACJA o sytuacji w handlu zagranicznym w maju 2008 roku i po 5 miesiącach b.r. (na podstawie

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

NEGOCJOWANA TERMINOWA TRANSAKCJA WYMIANY WALUT WYMIENIALNYCH WYKORZYSTYWANA JAKO ZABEZPIECZENIE PRZED WZROSTEM KURSÓW WALUTOWYCH

NEGOCJOWANA TERMINOWA TRANSAKCJA WYMIANY WALUT WYMIENIALNYCH WYKORZYSTYWANA JAKO ZABEZPIECZENIE PRZED WZROSTEM KURSÓW WALUTOWYCH NEGOCJOWANA TERMINOWA TRANSAKCJA WYMIANY WALUT WYMIENIALNYCH WYKORZYSTYWANA JAKO ZABEZPIECZENIE PRZED WZROSTEM KURSÓW WALUTOWYCH Jeden z najbardziej popularnych instrumentów zabezpieczających Pełne zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów. Wykaz schematów. Wstęp. Rozdział I Wprowadzenie

Spis treści. Wykaz skrótów. Wykaz schematów. Wstęp. Rozdział I Wprowadzenie Spis treści Wykaz skrótów Wykaz schematów Wstęp Rozdział I Wprowadzenie Rozdział II Pochodny instrument finansowy jako przedmiot opodatkowania w podatku na tle różnych dziedzin prawa 1. Przedmiot i podstawa

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska Bank komercyjny w Polsce. Podręcznik akademicki., Ideą prezentowanej publikacji jest całościowa analiza działalności operacyjnej banków komercyjnych zarówno w aspekcie teoretycznym, jak i w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1. Wykład 3. Bilans płatniczy i kurs walutowy

Makroekonomia 1. Wykład 3. Bilans płatniczy i kurs walutowy Makroekonomia 1 Wykład 3. Bilans płatniczy i kurs walutowy Plan wykładu 3. Bilans płatniczy Definicja Zasady księgowania transakcji Struktura bilansu Polski bilans płatniczy Kurs walutowy Systemy kursowe

Bardziej szczegółowo

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Departament Długu Publicznego Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Listopad 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Miesięczny kalendarz emisji... 2 Komentarze MF... 8 ul.

Bardziej szczegółowo

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków Szoki makroekonomiczne. to nieoczekiwane zdarzenia zakłócające przewidywalny przebieg zmian produktu, bezrobocia i stopy procentowej Szoki popytowe (oddziałujące

Bardziej szczegółowo

Unia Gospodarcza i Pieniężna

Unia Gospodarcza i Pieniężna Unia Gospodarcza i Pieniężna Polityka gospodarcza i pieniężna (art. 119 TfUE) Dla osiągnięcia celów określonych w artykule 3 Traktatu o Unii Europejskiej, działania Państw Członkowskich i Unii obejmują,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW Spis treści Wstęp Rozdział 1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW 1.1. Etymologia terminu finanse i główne etapy rozwoju finansów 1.2. Współczesne rozumienie finansów 1.2.1. Ogólna charakterystyka finansów

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. art. 12 ust. 2 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Konwergencja nominalna a konwergencja realna kiedy będzie możliwe wprowadzenie euro? Joanna

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

Wymienialność złotego - perspektywy i warunki jej rozszerzenia

Wymienialność złotego - perspektywy i warunki jej rozszerzenia KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Wymienialność złotego - perspektywy i warunki jej rozszerzenia Czerwiec 1994 Adam Koronowski Informacja Nr 214 Informacja

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa pozycja inwestycyjna Polski w 2012 r.

Międzynarodowa pozycja inwestycyjna Polski w 2012 r. Międzynarodowa pozycja inwestycyjna Polski w 2012 r. Międzynarodowa pozycja inwestycyjna Polski w 2012 r. Warszawa, 2013 Skład i druk: Drukarnia NBP Wydał: Narodowy Bank Polski Departament Edukacji i Wydawnictw

Bardziej szczegółowo

RYZYKO KURSOWE W BANKU CENTRALNYM

RYZYKO KURSOWE W BANKU CENTRALNYM N a r o d o w y B a n k P o l s k i Warszawa, 31 stycznia 2007 r. RYZYKO KURSOWE W BANKU CENTRALNYM 1. W bilansach banków centralnych, z racji pełnionych przez nie funkcji, po stronie aktywów dominują

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

Raport. Nr 92. Wzrost rezerw walutowych w Polsce - źródła, sterylizacja, ograniczanie KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ

Raport. Nr 92. Wzrost rezerw walutowych w Polsce - źródła, sterylizacja, ograniczanie KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Wzrost rezerw walutowych w Polsce - źródła, sterylizacja, ograniczanie Czerwiec 1996 Adam Koronowski Raport Nr 92 Opracowanie

Bardziej szczegółowo

Konkurs wiedzy ekonomicznej

Konkurs wiedzy ekonomicznej POZIOMO: 1. zdolność pieniądza do przechowywania wartości 2. pośrednik giełdowy 3. stan rachunku lub konta 4. punkt wymiany walut 5. waluta zjednoczonej Europy 6. spadek cen kursu papierów wartościowych

Bardziej szczegółowo

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r.

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE i dla strefy euro Andrzej Raczko Narodowy Bank Polski Strefa euro Strefa euro doświadcza bardzo

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

Czy warto mieć polską walutę?

Czy warto mieć polską walutę? Czy warto mieć polską walutę? dr hab. Eryk Łon Katedra Finansów Publicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Ważne linki: Raport dla NBP: Dlaczego Polska nie powinna wchodzić do strefy euro, 2007: http://analizy-rynkowe.pl/raport/

Bardziej szczegółowo

Aleksandra Rabczyńska. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie

Aleksandra Rabczyńska. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie Aleksandra Rabczyńska Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży wydobywczej Working paper JEL Classification: A10 Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Chair of Macroeconomics and International Trade Theory Faculty of Economic Sciences, University of Warsaw

dr Bartłomiej Rokicki Chair of Macroeconomics and International Trade Theory Faculty of Economic Sciences, University of Warsaw Chair of Macroeconomics and International Trade Theory Faculty of Economic Sciences, University of Warsaw Model ISLM w gospodarce otwartej Fundamentalne równania modelu: IS: Y = C(Y d ) + I(r) + G + NX(Y,Y*,q)

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA [AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA :Y Podręcznik akademicki Spis treś«wprowadzenie 11 Rozdział 1 System bankowy w Polsce 13 1.1. Organizacja i funkcjonowanie systemu bankowego 13 1.2. Instytucje centralne

Bardziej szczegółowo

Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro. Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego

Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro. Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego 1 Cel badania Rozpoznanie kierunków i skali zmian w strukturze kosztów

Bardziej szczegółowo

Inwestycje Dwuwalutowe

Inwestycje Dwuwalutowe Inwestycje Dwuwalutowe Co to są Inwestycje Dwuwalutowe? Inwestycja Dwuwalutowa to krótkoterminowa inwestycja, w ramach której Klient może otrzymać wysokie oprocentowanie zainwestowanego kapitału w zamian

Bardziej szczegółowo

Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez

Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez Bank BPS S.A. Spis treści: Rozdział 1. Postanowienia

Bardziej szczegółowo