Teoria zachowania konsumenta. dr Sylwia Machowska

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Teoria zachowania konsumenta. dr Sylwia Machowska"

Transkrypt

1 Teoria zachowania konsumenta dr Sylwia Machowska

2

3 Plan wykładu Podstawy teorii zachowania konsumenta Teoria malejącej użyteczności krańcowej Teoria krzywych obojętności Krzywa dochodowo-konsumpcyjna Krzywa cenowo konsumpcyjna Nietypowe zachowania konsumentów

4 Podstawy teorii zachowania konsumenta W gospodarce rynkowej zachowaniami producentów i konsumentów rządzi ten sam motyw: dążenie do maksymalizacji korzyści materialnych: w przypadku producentów jest to zysk; - konsumentów użyteczność.

5 Teoria zachowania konsumenta: analizuje zachowanie się konsumenta dążącego do osiągania maksimum korzyści z nabywanych dóbr;

6 Teoria zachowania konsumentów stara się udzielać odpowiedzi na pytania: - W jaki sposób konsumenci wybierają określone produkty i jaką ich ilość są skłonni kupić? - Jaki jest wpływ zmian cen lub innych warunków na zakupy konsumentów?

7 W celu określenia prawidłowości kierujących zachowaniem się konsumentów i czynników wpływających na te zachowania buduje się model zachowań konsumenta.

8 Model zachowań konsumenta obejmuje 4 główne elementy charakteryzujące konsumenta i jego otoczenie rynkowe: 1. Dochód, który może wydać konsument. 2. Ceny poszczególnych dóbr.

9 3. Gusty i preferencje pozwalające uszeregować różne kombinacje dóbr wg stopnia satysfakcji dostarczanej konsumentowi. 4. Założenie, że konsument posiadając pełną i prawdziwą informację, zachowuje się racjonalnie, dążąc do maksymalizacji użyteczności w ramach własnego budżetu. Model ten, wykorzystując preferencje opisuje i objaśnia zachowania nabywców w określonych warunkach rynkowych (dane dochody i ceny)

10 Teoria zachowania konsumenta zakłada racjonalne działanie konsumenta. Zachowanie racjonalne to wewnętrznie spójne, logiczne postępowanie zmierzające do maksymalizacji satysfakcji jednostki.

11 Teza o racjonalnym zachowaniu sprowadza się do trzech założeń: Konsument przejawia potrzeby i potrafi je określić; Konsument jest w stanie dokonać wartościowania swoich potrzeb od najbardziej do najmniej intensywnie odczuwanych; Jednostka dokonuje wyboru w celu maksymalizacji własnej satysfakcji (zadowolenia, użyteczności).

12 Podstawowe kategorie teorii zachowania konsumentów: potrzeby, użyteczność, preferencje, obojętność konsumenta, wybór.

13 Jak rozumieć użyteczność w teorii wyboru konsumenta?: - określenie subiektywnej przyjemności, pożytku lub zadowolenia płynącego z posiadania (konsumpcji) dóbr i usług. - suma zadowolenia jaką osiąga indywidualny konsument z konsumowania lub posiadania danego dobra.

14 ISTOTA UŻYTECZNOŚCI

15 J. Benthama definicja użyteczności Przez użyteczność rozumie się tę właściwość jakiegoś przedmiotu, dzięki której sprzyja on wytwarzaniu korzyści, zysku, przyjemności, dobra lub szczęścia ( ) lub zapobiega powstawaniu szkody, przykrości, zła lub nieszczęścia zainteresowanej strony. [J. Bentham, (1789) Wprowadzenie do zasad moralności i prawodawstwa, PWN, Warszawa 1958,s.19]

16 Teoria użyteczności krańcowej (kardynalnej)- teoria liczbowego pomiaru użyteczności

17 Użyteczność całkowita (TU): suma użyteczności konsumowanej ilości produktu lub usługi, suma zadowolenia (satysfakcji) jaką daje konsumentowi posiadanie (konsumowanie) danego dobra lub dóbr.

18 Użyteczność całkowita TU: rośnie ona wraz ze wzrostem konsumpcji aż do pełnego zaspokojenia potrzeby ( im więcej konsument nabywa dóbr, tym więcej potrzeb zaspokaja za ich pomocą).

19 Użyteczność krańcowa (MU): wyraża zadowolenie konsumenta ze zwiększenia konsumpcji danego dobra o kolejną dodatkową jednostkę. jest stosunkiem przyrostu użyteczności całkowitej do przyrostu dobra o jednostkę,

20 Miarą MU: jest przyrost zadowolenia (użyteczności całkowitej), jaka powstaje w wyniku zwiększania spożycia dobra o jednostkę. Wyraża ją formuła: MU = ΔTU/ΔX

21 Pierwsze prawo Gossena zwane prawem malejącej użyteczności krańcowej: Mówi, że w miarę konsumpcji danego dobra jego użyteczność krańcowa spada.

22

23 Przebieg krzywych TU i MU najedzony głodny głodny X MU TU najedzony 0 X Wraz ze wzrostem konsumpcji danego dobra do pewnej jej wielkości TU rośnie, ale coraz wolniej. Po przekroczeniu granicy TU=max, użyteczność całkowita może zacząć się obniżać. Takiemu przebiegowi krzywej TU odpowiada spadek krzywej MU.

24 Drugie prawo Gossena (prawo ekwimarginalizmu): W punkcie równowagi (wyznaczonym maksymalnym poziomem użyteczności) konsument doprowadza do zrównania względnych użyteczności krańcowych konsumowanych dóbr. MUx/Px = MUY/PY warunek równowagi MUX/MUY = PX/PY = - ΔY/ΔX

25 Krzywe użyteczności krańcowych jako narzędzie badania równowagi MUX/PX MUY/PY 0 X Y 0

26 Przykład MUX/PX MUY/PY E 0 X Y 0 MU P X X MU P Y Chcąc osiągnąć punkt równowagi należy: Y X i Y

27 Badanie równowagi bez osi współrzędnych I prawo Gossena: w miarę konsumpcji danego dobra jego użyteczność krańcowa maleje. Chcąc osiągnąć punkt równowagi należy: MU P X MU X P MU P Y X Y X MU P Y ? 4 2 X i Y 0,5 Y

28 Zadanie Modelowy konsument dysponuje dochodem wynoszącym 15j.p., który przeznacza na zakup dóbr X i Y. Ceny dóbr X i Y wynoszą odpowiednio: 1 j.p. i 2 j.p. Dla każdej z podanych niżej sytuacji ustal, czy konsument osiąga równowagę. Jeśli uznasz, że nie- określ kierunek zmian w strukturze konsumpcji.

29 a) Konsument kupuje 3 X oraz 6 Y; użyteczność krańcowa konsumpcji ostatniej jednostki dobra X równa jest 8, a dobra Y 10. MUx = 8 MUy = 10 Py = 2 Px = 1 MUx Px = MUy Py 8 1 X < 10 2 Y

30 b) Konsument kupuje 7 X i 4 Y; użyteczności krańcowe nabywanych dóbr równają się odpowiednio: 4 i 14. MUx = 4 MUy = 14 Py = 2 Px = 1 MUx Px = MUy Py 4 1 X < 14 2 Y

31 CZY PAŃSTWO ROZUMIEJĄ BADANIE RÓWNOWAGI KONSUMENTA??? BO TERAZ BĘDZIE JUŻ TYLKO GORZEJ

32 Teoria krzywych obojętności (teoria ordynalna)

33 Jaka jest podstawowa różnica między założeniami kardynalnej i ordynalnej teorii użyteczności?

34 Podstawowa różnica dotyczy tego, że w kardynalnej teorii użyteczności próbuje się mierzyć użyteczność w sposób dość obiektywny, a w ordynalnej teorii użyteczności rezygnuje się z tego zabiegu opierając się na porządkowaniu subiektywnych preferencji konsumenta.

35 W teorii ordynalnej konsument stoi przed koniecznością wyboru pewnej kombinacji rodzaju i ilości dóbr, jakie pragnie posiąść, aby przy danych środkach zapewnić sobie maksimum użyteczności z posiadania tych dóbr.

36 Preferencje konsumenta odzwierciedlają jego subiektywne pragnienia i oceny ważności oraz przydatności poszczególnych dóbr.

37 System preferencji konsumenta opiera się na założeniach o: Kompletności preferencji tzn. konsument jest zdolny do określenia wszystkich kombinacji dóbr, które preferuje, a które dają mu to samo zadowolenie są mu obojętne. B Konsumentowi jest obojętne A

38 System preferencji konsumenta opiera się na założeniach c.d.: Przechodniości preferencji tzn. jeśli woli dobro A od B i B od C to woli również A od C. Nienasycalności zadowolenia konsumenta tzn. woli zawsze więcej niż mniej.

39 Krzywa obojętności (krzywa jednakowej użyteczności całkowitej) - wykres wariantów wyboru a zarazem proporcji różnych dóbr, które jednakowo będą zaspokajały potrzeby, a więc będą obojętne dla konsumenta.

40 - przedstawia wszystkie kombinacje konsumpcji dwóch dóbr, które są dla konsumenta obojętne. Każda z tych kombinacji daje konsumentowi takie samo zadowolenie. Dana krzywa obojętności charakteryzuje się stałym poziomem zadowolenia (TU).

41 Przykład krzywych obojętności A B C D Szereg obojętności konsumenta pokazuje warianty rezygnacji z posiadania jednego dobra po to, aby wejść w posiadanie dobra innego, zaspokajającego inne potrzeby. W tym wypadku ubytek dodatkowej ilości jednego dobra jest kompensowany pozyskaniem innego dobra.

42 Właściwości krzywej obojętności Krzywa obojętności łączy takie kombinacje dwóch dóbr, które są tak samo preferowane przez konsumenta. Jeśli krzywa jest nachylona ujemnie, oznacza to, że jeśli wzrasta w koszyku ilość dobra X, to musi maleć ilość dobra Y (warunek jednakowej preferencji koszyków).

43 Właściwości krzywej obojętności c.d Krzywe obojętności oddalające się w prawo od układu współrzędnych wyznaczają koszyki dóbr bardziej preferowane przez konsumenta. Krzywe obojętności nie mogą się przecinać. Jest ich nieskończenie wiele.

44 Marginalna stopa substytucji (MRS) (MRS - Marginal Rate of Substitution) Malejąca marginalna stopa substytucji mówi o tym, że w miarę zwiększania konsumpcji dobra X konsument jest skłonny rezygnować z coraz mniejszej ilości dobra Y, aby utrzymać ten sam poziom użyteczności.

45 Marginalna stopa substytucji: Jest to miernik substytucji jednego dobra przez drugie dobro.

46 Y Wyznaczanie krańcowej stopy substytucji ΔY ΔX X MRS Y X P P X Y MU MU X Y Miara nachylenia krzywej obojętności

47 MRS określa.. Określa ona jaką ilość dobra Y należy poświęcić w celu zwiększenia konsumpcji dobra X o jednostkę (w sytuacji kiedy konsument pozostaje na tej samej krzywej obojętności, czyli nie zmienia poziomu zadowolenia z konsumpcji).

48 Nachylenie krzywej a MRS Im większe (bardziej strome) jest nachylenie krzywej obojętności, tym wyższą wartość przyjmuje MRS. Nachylenie krzywych obojętności zmniejsza się w miarę przesuwania się po nich w dół, a rośnie w miarę przesuwania po nich w górę.

49 Prawo malejącej marginalnej stopy substytucji Problem substytucyjności konsumpcji w oparciu o istotę marginalnej stopy substytucji wyjaśnia także prawo malejącej marginalnej stopy substytucji.

50 Prawo malejącej marginalnej stopy substytucji - konsument zwiększając konsumpcję X jest skłonny rezygnować z coraz mniejszych ilości dobra Y w zamian za powiększenie konsumpcji dobra X o dodatkową jednostkę. Wielkość konsumpcji dobra Y Y X Y X Y X Wielkość konsumpcji dobra X 0

51

52 Mapa krzywych obojętności odzież żywność

53 Kształt krzywej obojętności Krzywa obojętności dla dóbr substytucyjnych (rozłącznych) jest wypukła względem początku układu współrzędnych (malejąca marginalna stopa substytucji),

54 Kształt krzywej obojętności dla dóbr doskonale substytucyjnych krzywa obojętności przyjmuje kształt linii o stałym nachyleniu (marginalna stopa substytucji jest stała), a dla dóbr komplementarnych krzywa obojętności ma kształt litery L (marginalna stopa substytucji wynosi zero).

55 Kształt krzywej obojętności Y Y Y Dla dóbr substytucyjnych (rozłącznych) MRS X X Dla dóbr doskonale substytucyjnych MRS constans Dla dóbr komplementarnych MRS=0 X Racjonalny jest tylko wierzchołek krzywych, ponieważ zwiększony stan posiadania jednego z dóbr nie oznacza zwiększenia TU

56 O substytucyjności i komplementarności w teorii konsumenta Substytucyjność w teorii użyteczności oznacza, że dwa dobra zapewniają niezależnie od siebie tę samą użyteczność, więc dla konsumenta będzie obojętne, które konsumuje.

57 Komplementarność oznacza, że dwa dobra są użyteczne dla konsumenta jedynie razem i to w stałej proporcji, tzn. zwiększanie ilości tylko jednego z nich nie zwiększa użyteczności całkowitej.

58 Inny przebieg krzywych obojętności Krzywe obojętności dla pary dóbr z których jedno jest bez znaczenia dla satysfakcji konsumenta Y dobro cenione Y dobro obojętne X dobro obojętne X dobro cenione

59 Inny przebieg krzywych obojętności Krzywe obojętności dla pary dóbr z których jedno jest dobre (smaczne) a drugie niedobre (przykre, złe) Y dobro smaczne Satysfakcja konsumenta rośnie w lewo. Przykład: Y2 Jak wypijesz tran to dostaniesz czekoladę. Y1 X2 X1 X dobro przykre

60 Wnioski dla oceny preferencji konsumenta: Układy krzywych obojętności konsumenta pozwalają na ocenę znaczenia dóbr zawartych w koszyku. Wskazują one, że:

61 wszystkie dobra i usługi będące przedmiotem zachowań nabywczych konsumentów tworzą swego rodzaju koszyki konsumpcji i jako takie podlegają z ich strony ocenie,

62 koszyki konsumpcji umiejscowione na krzywych obojętności bardziej oddalonych od początku układu współrzędnych są bardziej zasobnymi, jest w nich: - więcej przynajmniej jednego dobra, - nie mniej niż poprzednio dobra drugiego,

63 Czynnik ograniczający decyzje konsumenta Głównym czynnikiem ograniczającym decyzje konsumenta jest jego dochód pozostający w ścisłym związku z cenami dóbr. I = PX X + PY Y Wówczas maksymalna ilość zakupionego dobra wynosi X= I / P

64 Zmiana ceny dobra x a położenie Zmiana ceny dobra x a położenie linii ograniczenia budżetowego linii ograniczenia budżetowego y y y spada cena dobra x (I 1 I 2 ) rośnie cena dobra x (I 1 I 3 ) I 1 I I 1 2 I I x 0 x 0 x I 3

65 dochód konsumenta rośnie (I 1 I 2 ) y y y dochód konsumenta spada (I 1 I 3 ) I 1 I 1 I 2 I 3 I I x 0 x 0 x

66 W praktyce konsument musi w ramach określonego dochodu dokonać wyboru pomiędzy różnymi dobrami o zróżnicowanych cenach.

67 Będzie się on kierował: uzyskaniem najwyższej użyteczności z zestawu (kombinacji) dóbr; wyrównaniem użyteczności krańcowych wszystkich nabywanych dóbr, tzn. rozdzieli dochód w taki sposób by z jego punktu widzenia uzyskać stan najkorzystniejszy (maksymalizować użyteczność całkowitą).

68

69 Równowaga konsumenta, czyli optimum Ilość dobra Y Linia budżetowa PUNKT OPTIMUM I 3 I 1 I 2 0 Ilość dobra X

70 Równowaga konsumenta, czyli optimum Optimum konsumenta - wyznacza punkt styczności linii budżetowej z krzywą obojętności znajdującą się najdalej od początku układu współrzędnych.

71 Jest to stan - nazywany równowagą konsumenta - przy którym konsument nie jest zainteresowany zamianą osiągniętej kombinacji konsumowanych dóbr. Jest to najlepsze z możliwych połączenie pragnień i możliwości konsumenta

72 Równowaga konsumenta a zmiana dochodu Zmiana dochodów przesunie linię budżetu konsumenta oraz przesunie optymalny punkt konsumpcji. y Y E E' X Wzrost dochodu u u X

73 Równowaga konsumenta a zmiana ceny Zmiany cen wywołują dwa efekty: 1. substytucyjny - zastępowanie dobra droższego tańszym, 2. dochodowy - wzrost cen powoduje zmniejszenie się dochodu realnego - można mniej kupić (przy nie zmienionym poziomie dochodów).

74 Efekt substytucyjny Efekt substytucyjny pokazuje w jakim stopniu konsument zastąpiłby dobro relatywnie droższe dobrem relatywnie tańszym, gdyby nie uwzględnił zmiany dochodu.

75 Zmianę popytu konsumenta zachodzącą wyłącznie pod wpływem zmiany cen nabywanych dóbr nazywamy efektem substytucyjnym zmiany ceny.

76 Zmianę popytu konsumenta spowodowaną wyłącznie przez wywołaną ruchem ceny zmianę jego dochodu nazywamy efektem dochodowym zmiany ceny.

77 Przykład efektu dochodowego z przymrużeniem oka Studenci dowiadują się, że cena piwa będzie wyższa. Czy oznacza to, że będą mniej pili? Nie, oznacza to, że będą mniej jedli.

78 Y PX Dobro normalne I => D Ef. Sub. Px => D (-) A Ef. Doch. I => D (+) C B Żeby wyłonić efekt substytucyjny musimy wiedzieć jaka część ze wzrostu popytu ogółem przypada na substytucje jednego dobra drugim dobrem gdyby konsument nie uwzględnił zmiany dochodu, dlatego cofamy linie dochodu. E.S. E.D. I 1 I 2 X

79 Y PX Dobro normalne I => D Ef. Sub. Px => D (-) Ef. Doch. I => D (+) Zmiany w popycie wywołane obniżeniem ceny dobra X. A C B Zmiany w popycie wywołane wzrostem dochodu (z powodu zmiany ceny). E.S. E.D. I 1 I 2 X

80 Moi drodzy, efekt substytucyjny i dochodowy wyznacza się dla każdego rodzaju dobra

81 Reakcja konsumenta na zmianę dochodu Y linia dochód-konsumpcja ICC (ścieżka wzrostu dochodu, dochodowa krzywa konsumpcji) I1 I2 I3 X Linia dochódkonsumpcja ICC pokazuje jak zakupy konsumenta reagują na zmianę dochodu. Linia ta może być wykorzystywana do wyprowadzenia krzywych Engla

82 Wyznaczenie krzywej Engla dla dobra luksusowego (x) Wraz ze wzrostem dochodu konsumenta spożycie dobra luksusowego x rośnie coraz szybciej. I 3 I 2 I 1 I y 0 x E x E x E x 0 E 1 E 2 E u3 2 u 1 I x E 1 x E 2 x E 3 I 2 u 3 I 3 krzywa Engla Wraz ze wzrostem dochodu konsumenta spożycie dobra luksusowego x rośnie coraz szybciej. x

83 Wyznaczenie krzywej Engla dla dobra podstawowego (x) Wraz ze wzrostem dochodu konsumenta, spożycie dobra podstawowego x rośnie coraz wolniej. I 3 I 2 I 1 y 0 I 0 x E 1 1 x E E 1 x 2 E E E 3 2 I 1 x E 2 x 3 E x u 3 u 2 u 1 I 3 E 3 I 2 krzywa Engla x Wraz ze wzrostem dochodu konsumenta, spożycie dobra podstawowego x rośnie coraz wolniej. x

84 Wyznaczenie krzywej Engla dla dobra niższego rzędu (x) Wraz ze wzrostem dochodu konsumenta, spożycie dobra niższego rzędu x maleje coraz szybciej. y y E 3 y E 2 E 3 u 3 y E 1 E 1 I E 2 u 2 I 3 u 1 I I 2 1 x E x E 2 1 E 3 0 x x I 3 I 2 I 1 krzywa Engla 0 x E 3 x E 2 x E 1 x

85 Krzywe Engla I I I Dobra normalne luksusowe X Dobra normalne podstawowe X Dobra niższego rzędu X

86 Y Reakcja konsumenta na zmianę ceny I1 linia cena - konsumpcja PCC (ścieżka zmiany ceny, cenowa krzywa konsumpcji) I2 I3 X Linia cenakonsumpcja pokazuje jak zakupy konsumenta reagują na zmianę jednej ceny przy utrzymaniu stałego dochodu i pozostałych cen. Linia ta może być wykorzystywana do wyprowadzenia indywidualnych krzywych popytu.

87 y Wyznaczenie krzywej indywidualnego popytu konsumenta na dobro x y y E 2 E 3 E 1 u 1 u 2 PCC ścieżka E 1 E wzrostu ceny E 1 2 E 2 E 3 u 1 E 3 u 1 u 2 u 2 u 3 u 3 u 3 Px I 3 I 2 I 1 0 x E x E x E x Px I 3 I 2 I 1 I 3 I 2 I 1 0 x E x E x E x 0 x E x E x E x Px Px E 3 Px E 2 Px E 1 Px E 3 Px E 2 Px E 1 d - krzywa popytu x E x E x E x x E x E x E x x E x E x E x

88 Należy zwrócić uwagę, że wzrost wielkości popytu oznacza osiąganie przez konsumenta coraz wyższej użyteczności całkowitej (PCC łączy punkty równowagi konsumenta na coraz wyższych krzywych obojętności).

89 Towarzyszy temu jednak spadek użyteczności krańcowej. Dlatego też nabywcy skłonni są kupować więcej danego dobra tylko przy spadku jego ceny, ( TU) czego dowodzi ujemne nachylenie krzywej popytu.

90 Dobra Giffena popyt indywidualny Dobra Giffena zauważalne są jedynie w strukturze konsumpcji najuboższych warstw ludności. Z konsumpcji tych dóbr nie mogą oni już zrezygnować nawet w obliczu wzrostu cen, jako że są to podstawowe produkty chroniące przed głodem (pieczywo, ziemniaki, kasze).

91 Wyznaczenie krzywej indywidualnego popytu konsumenta na dobro Giffena Krzywa popytu na dobra Giffena ( P to X) ma nachylenie dodatnie, czyli dodatnią elastyczność cenową popytu. y Px Px E 1 Px E 2 PCC ścieżka spadku ceny E 2 x E 2 x E 2 E 1 x E 1 x E 1 u 2 u 1 P d - krzywa popytu I 1 I 2 X X X Wraz ze wzrostem ceny konsumpcja dobra rośnie, spadek ceny powoduje spadek konsumpcji. Krzywa PCC łącząca punkty styczności oznacza zmniejszenie konsumpcji dobra X spowodowane obniżką ceny tego dobra.

92 Dobra Giffena Produkty te stanowią znaczącą pozycję w koszyku dóbr a także wydatków, a zatem wzrost cen tych dóbr powoduje znaczne obniżenie dochodu realnego tej grupy nabywców.

93 Dobra Giffena Z kolei, spadek cen dóbr Giffena, powoduje odczuwalny wzrost dochodu realnego, daje to szansę odejścia od jednorodnej konsumpcji. Obniżka cen powoduje zatem zmniejszenie ich konsumpcji na rzecz innych produktów.

94 DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI

Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI 1. Dobrami podrzędnymi nazywamy te dobra: a. które nie mają bliskich substytutów b. na które popyt maleje w miarę wzrostu dochodów konsumenta, przy pozostałych

Bardziej szczegółowo

Teoria wyboru konsumenta (model zachowań konsumenta) Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki

Teoria wyboru konsumenta (model zachowań konsumenta) Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Teoria wyboru konsumenta (model zachowań konsumenta) Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Analiza postępowania konsumenta może być prowadzona

Bardziej szczegółowo

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta 1) Przedmiot wyboru konsumenta na rynku towarów. 2) Zmienne decyzyjne, parametry rynkowe i preferencje jako warunki wyboru.

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGA KONSUMENTA PODSTAWOWE ZAŁOŻENIA DECYZJE KONSUMENTA TEORIA UŻYTECZNOŚCI KRAŃCOWEJ TEORIE OPTIMUM KONSUMENTA

RÓWNOWAGA KONSUMENTA PODSTAWOWE ZAŁOŻENIA DECYZJE KONSUMENTA TEORIA UŻYTECZNOŚCI KRAŃCOWEJ TEORIE OPTIMUM KONSUMENTA RÓWNOWAGA KONSMENTA PODSTAWOWE ZAŁOŻENA Celem działalności konsumenta jest maksymalizacja użyteczności (satysfakcji) czerpanej ze spożycia koszyka dóbr oraz z czasu wolnego. DECZJE KONSMENTA Wybór struktury

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA wykład 3 TEORIA WYBORU KONSUMENTA. Prowadzący zajęcia: dr inż. Magdalena Węglarz Politechnika Wrocławska Wydział Informatyki i Zarządzania

EKONOMIA wykład 3 TEORIA WYBORU KONSUMENTA. Prowadzący zajęcia: dr inż. Magdalena Węglarz Politechnika Wrocławska Wydział Informatyki i Zarządzania EKONOMIA wykład 3 TEORIA WYBORU KONSUMENTA Prowadzący zajęcia: dr inż. Magdalena Węglarz Politechnika Wrocławska Wydział Informatyki i Zarządzania PLAN WYKŁADU 1. Model wyboru konsumenta 1. Dochód konsumenta

Bardziej szczegółowo

Użyteczność całkowita

Użyteczność całkowita Teoria konsumenta 1.Użyteczność całkowita i krańcowa 2.Preferencje konsumenta, krzywa obojętności i mapa obojętności 3.Równowaga konsumenta, nadwyżka konsumenta 4.Zmiany dochodów i zmiany cen dóbr oraz

Bardziej szczegółowo

Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny?

Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny? Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny? Oczywistym miernikiem jest nachylenie krzywych popytu i podaży Np. obniżka ceny o 1 zł każdorazowo powoduje zwiększenie popytu na kajzerki o 20 sztuk

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU 1. POPYT Popyt (zapotrzebowanie) - ilość towaru, jaką jest skłonny kupić nabywca po ustalonej cenie rynkowej, dysponując do tego celu odpowiednim dochodem

Bardziej szczegółowo

Teoria wyboru konsumenta

Teoria wyboru konsumenta Teoria wyboru konsumenta Bibliografia M. Nasiłowski System Rynkowy D. Begg Ekonomia tom 1 E. Czarny E. Nojszewska mikroekonomia Ograniczenie budżetowe Założenia: Konsument wybiera spośród dwóch dóbr xi

Bardziej szczegółowo

1) Granica możliwości produkcyjnych Krzywa transformacji jest to zbiór punktów reprezentujących różne kombinacje ilościowe dwóch produktów, które gospodarka narodowa może wytworzyć w danym okresie przy

Bardziej szczegółowo

Co się dzieje kiedy dobro zmienia cenę?

Co się dzieje kiedy dobro zmienia cenę? Równanie Słuckiego Co się dzieje kiedy dobro zmienia cenę? Efekt substytucyjny w wyniku zmiany ceny jednego z dóbr zmienia się relacja cen pomiędzy dobrami, np. dobro, którego cena spada staje się relatywnie

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i Imię zł 100 zł 129 zł 260 zł 929 zł 3. Jeżeli wraz ze wzrostem dochodu, maleje popyt na dane dobro to jest to: (2 pkt)

Nazwisko i Imię zł 100 zł 129 zł 260 zł 929 zł 3. Jeżeli wraz ze wzrostem dochodu, maleje popyt na dane dobro to jest to: (2 pkt) Nazwisko i Imię... Numer albumu... A 1. Utrata wartości dobra kapitałowego w ciągu roku będąca rezultatem wykorzystania tego dobra w procesie produkcji nazywana jest: (2 pkt) ujemnym przepływem pieniężnym

Bardziej szczegółowo

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ POPYT to zależność pomiędzy ilością dobra, którą chcą i mogą kupić konsumenci, a ceną tego dobra. Popyt jest przedstawiany za pomocą

Bardziej szczegółowo

2010 W. W. Norton & Company, Inc. Popyt

2010 W. W. Norton & Company, Inc. Popyt 2010 W. W. Norton & Company, Inc. Popyt Własności Funkcji Popytu Statyka porównawcza funkcji popytu pokazuje jak zmienia się funkcja popytu x 1 *(p 1,p 2,y) i x 2 *(p 1,p 2,y) gdy zmianie ulegają ceny

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia A.3. Mikołaj Czajkowski

Mikroekonomia A.3. Mikołaj Czajkowski Mikroekonomia A.3 Mikołaj Czajkowski Preferencje Konsumenci mają preferencje wybierają te koszyki, które dają im najwyższe zadowolenie Relacja preferencji umożliwia porównywanie 2 koszyków xy, X x ściśle

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska MECHANIZM RYNKOWY dr Sylwia Machowska 1 Plan wykładu Rynek Popyt, wielkość popytu, prawo popytu Podaż, wielkość podaży, prawo podaży Równowaga rynkowa 2 Rynek 3 Rynek Rynek to proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Temat Rynek i funkcje rynku

Temat Rynek i funkcje rynku Temat Rynek i funkcje rynku 1. Rynkowa a administracyjna koordynacja działań gospodarczych 2. Popyt, podaż, cena równowagi 3. Czynniki wpływające na rozmiary popytu 4. Czynniki wpływające na rozmiary podaży

Bardziej szczegółowo

Determinanty dochodu narodowego. Analiza krótkookresowa

Determinanty dochodu narodowego. Analiza krótkookresowa Determinanty dochodu narodowego Analiza krótkookresowa Produkcja potencjalna i faktyczna Produkcja potencjalna to produkcja, która może być wytworzona w gospodarce przy racjonalnym wykorzystaniu wszystkich

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Podstawowe pojęcia: rynek, popyt, krzywa popytu, prawo popytu, efekt snobizmu, efekt Veblena, cena maksymalna i minimalna, zmiana popytu, dobro Griffena, dobra

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Podstawowe pojęcia: rynek, podaż, krzywa podaż, prawo podaż, cena równowagi, cena maksymalna i minimalna, zmiana podaż dr inż. Anna Kiełbus

Bardziej szczegółowo

Rynek W. W. Norton & Company, Inc.

Rynek W. W. Norton & Company, Inc. 1 Rynek 2010 W. W. Norton & Company, Inc. Modelowanie Ekonomiczne uco wpływa na co w systemie ekonomicznym? una jakim poziomie uogólnienia możemy modelować zjawisko ekonomiczne? uktóre zmienne są egzogeniczne,

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Wykład 4

Mikroekonomia. Wykład 4 Mikroekonomia Wykład 4 Ekonomia dobrobytu Na rynku doskonale konkurencyjnym, na którym występuje dwóch konsumentów scharakteryzowanych wypukłymi krzywymi obojętności, równowaga ustali się w prostokącie

Bardziej szczegółowo

3. O czym mówi nam marginalna (krańcowa) produktywność:

3. O czym mówi nam marginalna (krańcowa) produktywność: Ʊ1. 诲眤诲眤眪 眪 Zbiór produkcyjny: a) to zbiór wszystkich nakładów czynników produkcji, b) wykazuje możliwe techniki wytwarzania, c) pokazuje techniczne możliwości, d) poprawne są odpowiedzi a, c, e) poprawne

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 07.03.2008r

Makroekonomia 07.03.2008r Makroekonomia 07.03.2008r CREATED BY HooB Czynniki określające poziom konsumpcji i oszczędności Dochody dyspozycyjne gospodarstw domowych dzielą się na konsumpcję oraz oszczędności. Konsumpcja synonim

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Mikroekonomia - Lista 11 Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Konkurencja doskonała 1. Model konkurencji doskonałej opiera się na następujących

Bardziej szczegółowo

Zadania z ekonomii matematycznej Teoria konsumenta

Zadania z ekonomii matematycznej Teoria konsumenta Paweł Kliber Zadania z ekonomii matematycznej Teoria konsumenta Zad Dla podanych niżej funcji użyteczności: (a u (x x = x + x (b u (x x = x x (c u (x x = x x (d u (x x = x x 4 (e u (x x = x + x = x + x

Bardziej szczegółowo

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO KRZYWA MOŻLIWOŚCI PRODUKCYJNYCH (zwiększanie produkcji jednego dobra nie jest możliwe bez zmiany produkcji drugiego dobra) krzywa możliwości produkcyjnych pokazuje możliwości

Bardziej szczegółowo

MODEL IS LM POPYT GLOBALNY A STOPA PROCENTOWA. Wzrost stopy procentowej zmniejsza popyt globalny. Spadek stopy procentowej zwiększa popyt globalny.

MODEL IS LM POPYT GLOBALNY A STOPA PROCENTOWA. Wzrost stopy procentowej zmniejsza popyt globalny. Spadek stopy procentowej zwiększa popyt globalny. MODEL IS LM POPYT GLOBALNY A STOPA PROCENTOWA Wzrost stopy procentowej zmniejsza popyt globalny. Spadek stopy procentowej zwiększa popyt globalny. Uzasadnienie: wysoka stopa procentowa zmniejsza popyt

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii wykład 02. dr Adam Salomon

Podstawy ekonomii wykład 02. dr Adam Salomon Podstawy ekonomii wykład 02 dr Adam Salomon Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Podstawy ekonomii dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN UM w Gdyni 2 Rynek

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 3

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 3 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 3 Elastyczność popytu i podaży, Wybór konsumenta efekt substytucyjny i dochodowy Tomasz Gajderowicz. Agenda Kartkówka Elastyczność popytu i podaży Wybór konsumenta

Bardziej szczegółowo

KONSUMPCJA (2) C + = Y +

KONSUMPCJA (2) C + = Y + opr. na podst. N. G. Mankiw Macroekonomics, wyd. 3, hapter 5 KONSUMPJA Wprowadzenie Wydatki konsumpcyjne stanowią największą część całkowitych wydatków, aby zatem zrozumieć przyczyny wahań zagregowanego

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii wykład 02. dr Adam Salomon KTiL

Podstawy ekonomii wykład 02. dr Adam Salomon KTiL Podstawy ekonomii wykład 02 dr Adam Salomon KTiL Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Podstawy ekonomii dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN UM w Gdyni

Bardziej szczegółowo

5. Teoria Popytu. 5.1 Różne Rodzaje Konkurencji

5. Teoria Popytu. 5.1 Różne Rodzaje Konkurencji 5. Teoria Popytu. 5.1 Różne Rodzaje Konkurencji a. Konkurencja doskonała Producenci sprzedają nierozróżnialne towary, e.g. zboże pierwszej klasy. Zakładamy że jest dużo producentów, a żaden nie ma wpływu

Bardziej szczegółowo

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena Temat i funkcje rynku 1. Rynkowa a administracyjna koordynacja działań gospodarczych 2. opyt, podaż, cena równowagi 3. Czynniki wpływające na rozmiary popytu 4. Czynniki wpływające na rozmiary podaży 5.

Bardziej szczegółowo

Użyteczność W. W. Norton & Company, Inc.

Użyteczność W. W. Norton & Company, Inc. 4 Użyteczność 2010 W. W. Norton & Company, Inc. Funkcja Użyteczności ufunkcja użyteczności jest sposobem przypisania liczb każdemu koszykowi, bardziej preferowane koszyki otrzymują wyższe liczby. 2010

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1 Kosztem alternatywnym zbudowania geotermicznej elektrociepłowni jest:

Zadanie 1 Kosztem alternatywnym zbudowania geotermicznej elektrociepłowni jest: Zadanie 1 Kosztem alternatywnym zbudowania geotermicznej elektrociepłowni jest: a. suma wydatków, jakie należałoby ponieść za korzystanie z innych źródeł energii, b. koszt budowy elektrociepłowni pomniejszony

Bardziej szczegółowo

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Krzysztof Makarski 6 Popyt Wstep Przypomnijmy: Podstawy teoria konsumenta. Zastosowanie wszedzie. W szczególności poszukiwanie informacji zawartych

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS

Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego NATURALNA STOPA BEZROBOCIA Naturalna stopa bezrobocia Ponieważ

Bardziej szczegółowo

5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt

5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt 5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt Popyt na dobro maleje względem ceny (o ile dobro jest tak zwane normalne, a nie luksusowe). Zakładamy że firma ustala cenę danego dobra p, która obowiązuje wszędzie. Niech

Bardziej szczegółowo

Moduł II. Zagadnienia z teorii wyboru konsumenta

Moduł II. Zagadnienia z teorii wyboru konsumenta Moduł II. Zagadnienia z teorii wyboru konsumenta Spis treści: Wstęp... 2 1. Konsument w roli podmiotu gospodarczego... 2 2. Dochód konsumenta a struktura i poziom wydatków... 3 3. Teoria użyteczności krańcowej.

Bardziej szczegółowo

C~A C > B C~C Podaj relacje indyferencji, silnej i słabej preferencji. Zapisz zbiór koszyków indyferentnych

C~A C > B C~C Podaj relacje indyferencji, silnej i słabej preferencji. Zapisz zbiór koszyków indyferentnych ZADANIA EGZAMIN EKONOMIA MATEMATYCZNA TEORIA POPYTU a. Podaj iloczyn kartezjański zbiorów X={,3,4}, Y={,} b. Narysuj iloczyn kartezjański zbiorów X=[,], Y=[,3]. Dane są punkty A(3,4) i B(,). Oblicz odległość

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. Dr hab. Prof. UW Marek Bednarski

MIKROEKONOMIA. Dr hab. Prof. UW Marek Bednarski MIKROEKONOMIA Dr hab. Prof. UW Marek Bednarski EKONOMIA to nauka zajmująca się badanie zachowań podmiotów gospodarczych w dziedzinie wykorzystywania ograniczonych zasobów, które mogą być w rozmaity sposób

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD. Makroekonomiczna równowaga na rynku

WYKŁAD. Makroekonomiczna równowaga na rynku WYKŁAD Makroekonomiczna równowaga na rynku POPYT JAKO AGREGAT EKONOMICZNY (AD) Zagregowany popyt zależność między całkowitą ilością dóbr i usług (realny PKB) jaką podmioty gospodarcze (przedsiębiorstwa,

Bardziej szczegółowo

Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa

Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa W modelu tym rozważamy optymalny wybór konsumenta dotyczący konsumpcji w okresie obecnym i w przyszłości. Zakładając, że nasz dochód w okresie bieżącym i przyszłym

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Krańcowa stopa substytucji. Linia ograniczenia budżetowego konsumenta. Zmiana położenia linii ograniczenia budżetowego

Krańcowa stopa substytucji. Linia ograniczenia budżetowego konsumenta. Zmiana położenia linii ograniczenia budżetowego 211-2-21 UŻTCZNOŚĆ CŁKOWIT I MRGINLN Krzywa obojętności konsumenta Mapa krzywych obojętności konsumenta UC UM Krzywa użyteczności całkowitej Krzywa użyteczności marginalnej C I 1 I 2 I 3 obro X obro X

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii TEORIA PRODUKCJI

Podstawy ekonomii TEORIA PRODUKCJI Podstawy ekonomii TEORIA PRODUKCJI Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz Proces i funkcja produkcji Proces produkcji proces transformacji czynników wytwórczych na produkty gotowe, przy czym uzyskane efekty

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 12: Zagregowany popyt i zagregowana podaż

Makroekonomia 1 Wykład 12: Zagregowany popyt i zagregowana podaż Makroekonomia 1 Wykład 12: Zagregowany popyt i zagregowana podaż Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Horyzont czasu w makroekonomii Długi okres Ceny są elastyczne i

Bardziej szczegółowo

Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 2 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW

Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 2 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 2 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW Wprowadzenie Gdyby praca była jedynym czynnikiem produkcji, przewaga komparatywna mogłaby

Bardziej szczegółowo

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania:

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Wykład 5

Mikroekonomia. Wykład 5 Mikroekonomia Wykład 5 Model czystej wymiany Brak produkcji, tylko zasoby początkowe, czyli nie wiadomo jak czynniki produkcji zostały przekształcone w produkt końcowy. Równowaga ogólna: wszystkie rynki

Bardziej szczegółowo

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Konsumpcja, inwestycje Utrzymujemy założenie o stałości cen w gospodarce. Stopa procentowa wiąże ze

Bardziej szczegółowo

Maksymalizacja zysku

Maksymalizacja zysku Maksymalizacja zysku Na razie zakładamy, że rynki są doskonale konkurencyjne Firma konkurencyjna traktuje ceny (czynników produkcji oraz produktów jako stałe, czyli wszystkie ceny są ustalane przez rynek

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia 3, Makroekonomia II, Listopad 2017, Odpowiedzi

Ćwiczenia 3, Makroekonomia II, Listopad 2017, Odpowiedzi Ćwiczenia 3, Makroekonomia II, Listopad 2017, Odpowiedzi Pytanie 1. a) Jeśli gospodarstwo domowe otrzyma spadek, będzie miało dodatkowe możliwości konsumpcji bez konieczności dalszej pracy. Jego linia

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon Ekonomia wykład 02 dr Adam Salomon Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2 Rynek Rynek jest to proces,

Bardziej szczegółowo

88. Czysta stopa procentowa. 89. Rynkowa (nominalna) stopa procentowa. 90. Efektywna stopa procentowa. 91. Oprocentowanie składane. 92.

88. Czysta stopa procentowa. 89. Rynkowa (nominalna) stopa procentowa. 90. Efektywna stopa procentowa. 91. Oprocentowanie składane. 92. 34 Podstawowe pojęcia i zagadnienia mikroekonomii 88. zysta stopa procentowa zysta stopa procentowa jest teoretyczną ceną pieniądza, która ukształtowałaby się na rynku pod wpływem oddziaływania popytu

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia A.4. Mikołaj Czajkowski

Mikroekonomia A.4. Mikołaj Czajkowski Mikroekonomia A.4 Mikołaj Czajkowski Funkcja użyteczności Jeśli preferencje są racjonalne i ciągłe mogą zostać opisane za pomocą funkcji użyteczności Funkcja użyteczności to funkcja, która spełnia warunki:

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Międzyokresowy handel i konsumpcja Międzyokresowy handel występuje gdy zasoby mogą być transferowane w czasie, czyli gdy

Bardziej szczegółowo

P R I N C I P L E S O F

P R I N C I P L E S O F 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż P R I N C I P L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W PowerPoint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Możliwości finansowe konsumenta opisuje równanie: 2x + 4y = 1. Jeżeli dochód konsumenta

Bardziej szczegółowo

Wykład V. Równowaga ogólna

Wykład V. Równowaga ogólna Wykład V Równowaga ogólna Równowaga cząstkowa Równośd popytu i podaży na pojedynczym rynku (założenie: działania na jednym rynku nie mają wpływu, bądź mają bardzo mały wpływ na inne rynki) Równowaga ogólna

Bardziej szczegółowo

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Popyt elastyczny Prawo popytu mówi, ze zmiany ceny wywołują

Bardziej szczegółowo

Mgr El"bieta Babula TEORIA KONSUMETA

Mgr Elbieta Babula TEORIA KONSUMETA TEORIA KONSUMETA Krzywa popytu jest rezultatem decyzji podejmowanych przez wszystkich ch!tnych i gotowych do nabycia danego dobra. Nale"y zatem wyja#ni$, w jaki sposób suma decyzji nabywców uk%ada si!

Bardziej szczegółowo

Ekonomia matematyczna - 1.2

Ekonomia matematyczna - 1.2 Ekonomia matematyczna - 1.2 6. Popyt Marshalla, a popyt Hicksa. Poruszać się będziemy w tzw. standardowym polu preferencji X,, gdzie X R n i jest relacją preferencji, która jest: a) rosnąca (tzn. x y x

Bardziej szczegółowo

wielkosci czynnika popytu dobra wielkosci ceny popytu na dobrox popytu ceny

wielkosci czynnika popytu dobra wielkosci ceny popytu na dobrox popytu ceny ELASTYCZNOŚCI POPYTU: Elastyczności i podaży 1. cenowa elastyczność mierzy, o ile procent zmieni się wielkość pod wpływem jednoprocentowej zmiany dobra lub usługi 2. dochodowa elastyczność mierzy, o ile

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 12. Oczekiwania w makroekonomii. Konsumpcja. dr Dagmara Mycielska dr hab. Joanna Siwińska - Gorzelak

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 12. Oczekiwania w makroekonomii. Konsumpcja. dr Dagmara Mycielska dr hab. Joanna Siwińska - Gorzelak MAKROEKONOMIA 2 Wykład 12. Oczekiwania w makroekonomii. Konsumpcja dr Dagmara Mycielska dr hab. Joanna Siwińska - Gorzelak 2 Plan wykładu Cel: rola oczekiwań w decyzjach dotyczących konsumpcji oraz inwestycji.

Bardziej szczegółowo

Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW

Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW Wprowadzenie Handel można wyjaśnić poprzez zróżnicowanie wydajności pracy, jak w modelu

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE RODZAJ ZAJĘĆ LICZBA GODZIN W SEMESTRZE WYKŁAD ĆWICZENIA LABORATORIUM PROJEKT SEMINARIUM

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE RODZAJ ZAJĘĆ LICZBA GODZIN W SEMESTRZE WYKŁAD ĆWICZENIA LABORATORIUM PROJEKT SEMINARIUM Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Mikroekonomia Kierunek angielski język biznesu Forma studiów stacjonarne Poziom kwalifikacji I stopnia Rok I Semestr

Bardziej szczegółowo

Teoria popytu. Popyt indywidualny konsumenta

Teoria popytu. Popyt indywidualny konsumenta Teoria popytu Popyt indywidualny konsumenta Koszyk towarów Definicja 1 Wektor x=(x 1,x 2,x 3,...,x n ) taki, że x i 0 dla każdego i,w którym i-ta współrzędna oznacza ilość towaru nr i, którą konsument

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Mikroekonomia Rok akademicki: 2013/2014 Kod: GIP-1-103-s Punkty ECTS: 4 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Specjalność: - Poziom studiów: Studia

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. Opracowano na podstawie: B. Klimczak "Mikroekonomia

MIKROEKONOMIA. Opracowano na podstawie: B. Klimczak Mikroekonomia MIKROEKONOMIA I. Uwagi wstępne II. Proces gospodarowania III. Gospodarowanie jako proces dokonywania wyborów IV. Metody dokonywania wyborów ekonomicznych V. Rynek i gospodarka rynkowa VI. Prawo popytu

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

2010 W. W. Norton & Company, Inc. Wybór Międzyokresowy

2010 W. W. Norton & Company, Inc. Wybór Międzyokresowy 2010 W. W. Norton & Company, Inc. Wybór Międzyokresowy Wybór Międzyokresowy Dochód często jest otrzymywany w stałych kwotach, np. miesięczna pensja. Jaki jest podział dochodu na kolejne miesiące? (oszczędności

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Mikroekonomia. niestacjonarne. I stopnia. dr Olga Ławińska. ogólnoakademicki. podstawowy

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Mikroekonomia. niestacjonarne. I stopnia. dr Olga Ławińska. ogólnoakademicki. podstawowy Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Kierunek Forma studiów Poziom kwalifikacji Rok Semestr Jednostka prowadząca Osoba sporządzająca Profil Rodzaj

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 4. Konsument

ROZDZIAŁ 4. Konsument ROZDZIAŁ 4 Konsument Kupując kwiaty, tran czy książki Lema, nie mamy pojęcia, że ekonomiści usiłują przewidzieć nasze działania z dokładnością do trzeciego miejsca po przecinku. W tym rozdziale zapoznamy

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII

Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII Elastyczność krzyŝowa popytu Elastyczność dochodowa popytu Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz Elastyczność krzyŝowa popytu Elastyczność krzyŝowa popytu Elastyczność

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia A.2. Mikołaj Czajkowski

Mikroekonomia A.2. Mikołaj Czajkowski Mikroekonomia A.2 Mikołaj Czajkowski Zbiór konsumpcyjny Konsumenci mają do wyboru różne poziomy konsumpcji różnych dóbr Zwykle zakładamy skończoną liczbę dóbr (np. L) Konsumowany koszyk x1 x x L Najczęściej

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 14. Inwestycje. dr Dagmara Mycielska dr hab. Joanna Siwińska - Gorzelak

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 14. Inwestycje. dr Dagmara Mycielska dr hab. Joanna Siwińska - Gorzelak MAKROEKONOMIA 2 Wykład 14. Inwestycje dr Dagmara Mycielska dr hab. Joanna Siwińska - Gorzelak 2 Plan wykładu Inwestycje a oczekiwania. Neoklasyczna teoria inwestycji i co z niej wynika Teoria q Tobina

Bardziej szczegółowo

MONOPOL. dr Krzysztof Kołodziejczyk

MONOPOL. dr Krzysztof Kołodziejczyk MONOPOL dr Krzysztof Kołodziejczyk https://flic.kr/p/fd2sei Agenda 1. Popyt 2. Równowaga monopolu 3. Cena monopolowa 4. Opłacalność produkcji 5. Podaż 6. Dyskryminacja cenowa Monopol słowa kluczowe cenodawca

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Katedra Ekonomii, Inwestycji i Nieruchomości Osoba sporządzająca

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Katedra Ekonomii, Inwestycji i Nieruchomości Osoba sporządzająca Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Mikroekonomia E Kierunek Logistyka studia inżynierskie Forma studiów niestacjonarne Poziom kwalifikacji I stopnia

Bardziej szczegółowo

dany produkt Rynek, rynek konkurencyjny Dobra: substytucyjne i komplementarne Prawo popytu Plan i krzywa popytu rynek pracy, aukcja internetowa,

dany produkt Rynek, rynek konkurencyjny Dobra: substytucyjne i komplementarne Prawo popytu Plan i krzywa popytu rynek pracy, aukcja internetowa, Rynek, rynek konkurencyjny Dobra: substytucyjne i komplementarne Prawo popytu Plan i krzywa popytu -Pyzalska ttp://wwwswlearningcom/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_microhtml dany produkt na wyspecjalizowanym

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 7

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 7 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 7 Keynesian cross Tomasz Gajderowicz. Rozkład jazdy: Kartkówka Omówienie kartkówki Model Keynesowski Zadania Model Keynesa Produkcja długookresowa a krótkookresowa.

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 3: (Nie)racjonalność wyborów

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 3: (Nie)racjonalność wyborów Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 3: (Nie)racjonalność wyborów Gospodarka z lotu ptaka. Dobra i usługi finalne Wydatki na dobra i usługi (konsumpcja, C) Gospodarstwa domowe: dysponują czynnikami

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 12: Zagregowany popyt i zagregowana podaż

Makroekonomia 1 Wykład 12: Zagregowany popyt i zagregowana podaż Makroekonomia 1 Wykład 12: Zagregowany popyt i zagregowana podaż Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Nasz mapa drogowa Krzyż keynesowski Teoria preferencji płynności

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA wykład 4 TEORIA POSTĘPOWANIA PRODUCENTA

EKONOMIA wykład 4 TEORIA POSTĘPOWANIA PRODUCENTA EKONOMIA wykład 4 TEORIA POSTĘPOWANIA PRODUCENTA Prowadzący zajęcia: dr inż. Magdalena Węglarz Politechnika Wrocławska Wydział Informatyki i Zarządzania PLAN WYKŁADU 1. Krótkookresowa teoria produkcji

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania Nazwa przedmiotu: Ekonomia Ekonomy Kierunek: Rodzaj przedmiotu: obieralny Rodzaj zajęć: wykład, ćwiczenia Matematyka Poziom kwalifikacji: I stopnia Liczba

Bardziej szczegółowo

Wielkości liczbowe mogą się zmienić MIKROEKONOMIA 1) Związek monopolistyczny zawierający porozumienie co do wartości sprzedaży to: a) koncern b)

Wielkości liczbowe mogą się zmienić MIKROEKONOMIA 1) Związek monopolistyczny zawierający porozumienie co do wartości sprzedaży to: a) koncern b) Wielkości liczbowe mogą się zmienić MIKROEKONOMIA 1) Związek monopolistyczny zawierający porozumienie co do wartości sprzedaży to: a) koncern b) kartel c) syndykat d) trust 2) Termin ekonomiczny "rzadkość":

Bardziej szczegółowo

Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie

Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Presentation is based on: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Krzysztof Makarski 6 Popyt Wstep Przypomnijmy: Podstawy teoria konsumenta. Zastosowanie wszedzie. W szczególności poszukiwanie informacji zawartych

Bardziej szczegółowo

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Jacek Suda (slajdy: Krzysztof Makarski) 1 / 47 Popyt Wst ep Przypomnijmy: Podstawy teoria konsumenta. Zastosowanie wsz edzie. W szczególności

Bardziej szczegółowo

Krzywa IS Popyt inwestycyjny zależy ujemnie od wysokości stóp procentowych.

Krzywa IS Popyt inwestycyjny zależy ujemnie od wysokości stóp procentowych. Notatka model ISLM Model IS-LM ilustruje równowagę w gospodarce będącą efektem jednoczesnej równowagi na rynku dóbr i usług, a także rynku pieniądza. Jest to matematyczna interpretacja teorii Keynesa.

Bardziej szczegółowo

Analiza popytu i podaży

Analiza popytu i podaży Analiza popytu i podaży Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja oparta na materiałach z: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia I ćwiczenia 8

Makroekonomia I ćwiczenia 8 Makroekonomia I ćwiczenia 8 The Keynesian cross Tomasz Gajderowicz Rozkład jazdy: Kartkówka Model Keynesowski Zadania Założenia płace i ceny są stałe przy tym poziomie płac i cen gospodarka operuje poniżej

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD VI: MODEL IS-LM/AS-AD OGÓLNE RAMY DLA ANALIZY MAKROEKONOMICZNEJ Linia FE: Równowaga na rynku pracy Krzywa IS: Równowaga na rynku dóbr Krzywa LM: Równowaga

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGA RYNKOWA PROCES GOSPODAROWANIA WYMIANA WŁASNOŚĆ WARTOŚĆ WARTOŚĆ WYMIENNA

RÓWNOWAGA RYNKOWA PROCES GOSPODAROWANIA WYMIANA WŁASNOŚĆ WARTOŚĆ WARTOŚĆ WYMIENNA RÓWNOWAGA RYNKOWA PROCS GOSPODAROWANIA PRODUKCJA PODZIAŁ KONSUMPCJA WYMIANA WYMIANA dobrowolne przekazywanie przez właściciela dobra lub usługi, w zamian za inne dobra lub usługi. Forma: towar za towar

Bardziej szczegółowo

Teoria produkcji i wyboru producenta Lista 8

Teoria produkcji i wyboru producenta Lista 8 Definicje Teoria produkcji i wyboru producenta Lista 8 krótki i długi okres stałe i zmienne czynniki produkcyjne produkt krzywa produktu całkowitego produkt krańcowy prawo malejącego produktu krańcowego

Bardziej szczegółowo

ELASTYCZNOŚĆ POPYT SZTYWNY DOCHODOWA ELASTYCZNOŚC POPYTU POPYT DOSKONALE ELASTYCZNY. e p P

ELASTYCZNOŚĆ POPYT SZTYWNY DOCHODOWA ELASTYCZNOŚC POPYTU POPYT DOSKONALE ELASTYCZNY. e p P Cena LASTYCZNOŚĆ Informuje o wielkości zmiany jednej wielkości w reakcji na zmianę innej wielkości Współczynnik elastyczności cenowej popytu informuje o sile reakcji konsumenta na zmieniającą się cenę

Bardziej szczegółowo

ZRÓB TO SAM! Czy te opinie są prawdziwe, czy fałszywe? Odpowiedzi uzasadnij.

ZRÓB TO SAM! Czy te opinie są prawdziwe, czy fałszywe? Odpowiedzi uzasadnij. Tak czy nie? ZRÓB TO SAM! Czy te opinie są prawdziwe, czy fałszywe? Odpowiedzi uzasadnij. 1. Punkty na linii ograniczenia budżetowego odpowiadają minimalnej możliwej do nabycia przez konsumenta ilości

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty ABC eknomii Prof. Agnieszka Poczta-Wajda Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 18 kwietnia 2019 r. Czym zajmuje się ekonomia? zasoby potrzeby ludzkie problem rzadkości naturalne

Bardziej szczegółowo