Polityka handlowa część 2

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Polityka handlowa część 2"

Transkrypt

1 Polityka handlowa część 2 Wykład 7 z Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych, CE UW Copyright 2006 Pearson Addison-Wesley & Gabriela Grotkowska

2 Wykład 7 Argumenty za i przeciw polityce wolnego handlu Tradycyjne argumenty Optymalna taryfa celna Ochrona przemysłu raczkującego Niedoskonałości rynku i efekty zewnętrzne technologia Strategiczna polityka handlowa GATT i Światowa Organizacja Handlu

3 Argumenty za wolnym handlem (1) W warunkach gospodarki otwartej zarówno producenci, jak i konsumenci dokonują efektywnych wyborów, kiedy rządy nie wpływają na ceny rynkowe poprzez politykę handlową Krajowy dobrobyt małego kraju jest największy w sytuacji wolnego handlu W warunkach ograniczenia swobody handlu, konsumenci płacą wyższe ceny W warunkach ograniczenia swobody handlu, zaburzenia cen powodują nadprodukcję realizowaną przez już istniejące przedsiębiorstwa lub przez firmy wchodzące na dany rynek prowadzi to do nieefektywnego wykorzystania zasobów w gospodarce

4 Argumenty za wolnym handlem (2)

5 Argumenty za wolnym handlem (3) Ponieważ jednak poziom ceł jest już niski w większości krajów, oczekiwane korzyści z przejścia do wolnego handlu stanowiłyby jedynie niewielki ułamek PKB większości krajów

6 Argumenty za wolnym handlem (4) W przypadku niektórych krajów, zwłaszcza rozwijających się, potencjalne korzyści z przejścia do wolnego handlu byłyby jednak większe

7 Argumenty za wolnym handlem (5) Drugi argument za wolnym handlem odwołuje się do obserwacji, iż handel pozwala firmom lub gałęziom wykorzystać korzyści skali produkcji Trzeci argument za wolnym handlem stwierdza, iż handel zwiększa konkurencje i motywuje do większej innowacyjności Korzyści dynamiczne nie znajdą odzwierciedlenia w statycznych szacunkach korzyści z tytułu usunięcia nieefektywności powodowanych przez aktywną politykę handlową (to po części wyjaśnia powyższe szacunki)

8 Argumenty za wolnym handlem (6) Czwarty argument, nazywany jest politycznym argumentem za wolnym handlem, stwierdza, że wolny handel jest najlepszą dostępną polityką, mimo, iż w zasadzie (w teorii) istnieją lepsze polityki Każda polityka, która odchodzi od zasady wolnego handlu, szybko zostanie zmanipulowana przez partykularne interesy, co doprowadzi do spadku dobrobytu krajowego

9 Argumenty przeciw wolnemu handlowi (1) W dużym kraju, cło lub kwota obniża cenę dobra importowanego na rynkach światowych i powoduje występowanie efektu poprawy terms of trade Korzyść ta może być większa niż straty związane z ujemnym efektem konsumpcyjnym i produkcyjnym wówczas wprowadzenie cła podnosi dobrobyt netto społeczeństwa W praktyce, najczęściej niskie cło prowadzi do wzrostu krajowego dobrobytu w przypadku kraju dużego. Przy pewnym poziomie cła, zmiana dobrobytu krajowego staje się ujemna (straty efektywnościowe przekraczają korzyści z poprawy terms of trade) Argument ten nie bierze pod uwagę ryzyka odwetu ze strony innych krajów

10 Argumenty przeciw wolnemu handlowi (2) Drugi argument wykorzystywany przede wszystkim w krajach rozwijających się dotyczy tzw. industrializacji zastępującej import towarzyszy jej zwykle wysoka protekcja celna Głównym uzasadnieniem dla polityki protekcjonistycznej w tym przypadku był tzw. argument ochrony przemysłu raczkującego Niektóre kraje mogą mieć potencjalnie przewagę komparatywną w produkcji jakiegoś dobra, z tym, że przemysły te o ile są nie istnieją lub są słabo rozwinięte nie mogą skutecznie konkurować z rozwiniętymi przemysłami w innych krajach Wprowadzenie protekcji danego sektora na jakiś czas daje tym przemysłom szanse na rozwinięcie się na tyle, aby móc skutecznie walczyć z konkurencją. Rząd wprowadza zatem CZASOWĄ ochronę danej gałęzi, chcąc dać jej czas na rozwój

11 Problemy z argumentem przemysłu raczkującego 1. Czy jest sens wspierać teraz przemysły, które będą miały przewagę komparatywną kiedyś w przyszłości? 2. Z parasolem ochronnym, przemysły raczkujące mogą nigdy nie rozwinąć się na tyle, aby stać się konkurencyjnymi. 3. Interwencja rządu nie ma żadnego usprawiedliwienia, chyba, że jakieś zawodowości rynkowe sprawiają, iż sektor prywatny nie inwestuje w daną dziedzinę.

12 Argumenty przeciw wolnemu handlowi (3) Trzeci argument przeciw wolnemu handlowi dotyczy faktu, iż w warunkach wolnego handlu mogą mieć miejsce tzw. zawodności rynku a zatem sytuacje, w których równowaga rynkowa nie jest efektywna (a zatem nie jest optymalna) Rachunki dotyczące strat dobrobytowych powstających w wyniku zastosowania cła, wykorzystujące koncepcję nadwyżki konsumenta i producenta, zakładają, że rynku działają efektywnie

13 Argumenty przeciw wolnemu handlowi (3) Rodzaje zawodności rynku Trwałe i wysokie bezrobocie (niewykorzystanie zasobów pracy) Trwałe i wysokie niewykorzystanie zasobów kapitału Korzyści technologiczne dla społeczeństwa wiążące się z dodatkową produkcją nie brane pod uwagę w rachunku firmy (co sprawia, że rynkowa wielkość produkcji jest zbyt mała w stosunku do optymalnej) Koszty zniszczeń środowiska naturalnego wiążące się z dodatkową produkcją nie brane pod uwagę w rachunku firmy (co sprawia, że rynkowa wielkość produkcji jest zbyt duża w stosunku do optymalnej)

14 Technologia i efekty zewnętrzne (1) Najczęściej firmy, które inwestują w nowe technologie tworzą wiedzę, którą (choć częściowo) mogą użyć inne firmy, nie płacąc za to. Jest to przykład efektu zewnętrznego: powstają korzyści dla innych podmiotów niż te, które e generują Efekt zewnętrzny oznacza, że krańcowa korzyść społeczna z inwestycji w nowe technologie nie będzie odzwierciedlono w nadwyżce producenta Stąd rządy mogą chcieć aktywnie stymulować inwestycje w technologie, wówczas gdy efekty zewnętrzne związane z powstawaniem nowych technologii są wysokie i przekładają się na duże korzyści społeczne Dlaczego rząd powinien subsydiować przemysły wysokich technologii?

15 Technologia i efekty zewnętrzne (2) Ale podejmując decyzję o subwencjonowaniu inwestycji w nowe technologie należy wziąć pod uwagę pewne problemy związane z taką polityką: 1. Czy rząd wie, jaką działalność firm należy subwencjonować? Wiele działań firm przemysłów wysokich technologii nie ma nic wspólnego z generowaniem nowej wiedzy: subwencjonowani zakupu samochodów dla dyrektora czy zatrudnienia pracowników pomocniczych ni tworzy nowej wiedzy Z drugiej strona duża część wiedzy i innowacji powstaje w działach zwykle nie zaliczanych do przemysłów owoczesnych technologii Zamiast subsydiować całe przemysły, może dofinansowywać samą działalność naukowo-badawczą (prawo podatkowe

16 Technologia i efekty zewnętrzne (3) 2. Ekonomiczne znaczenie efektów zewnętrznych Trudno jest określić faktyczne (ilościowe) rozmiary efektów zewnętrznych Trudno zatem stwierdzić, jakiej wielkości powinny być subsydia, aby zrównoważyć negatywne efekty zewnętrzne 3. Efekty zewnętrzne mogą przekraczać granice krajów Żaden pojedynczy kraj nie będzie chciał subwencjonować działalności swojego przemysłu, jeśli z wiedzy wytwarzanej przez ten przemysł będą mogli korzystać wszyscy także za granicą

17 Niedoskonała konkurencja i strategiczna polityka handlowa (1) W warunkach niedoskonałej konkurencji, firmy generują tzw. zysk ekonomiczny W takiej sytuacji rząd może za pomocą subsydium spowodować, iż firma krajowa przechwyci (w części) zysk swojego zagranicznego konkurenta Zilustrujmy tę sytuację przykładem

18 Niedoskonała konkurencja i strategiczna polityka handlowa (2) Przykład: analiza Brandera-Spencer : Dwie firmy (Boeing and Airbus) konkurują na międzynarodowym rynku: każda z nich znajduje się w innym kraju (USA i Europa) Obie firmy wytwarzają samoloty, a zysk każdej z nich zależy od działał drugiej firmy Każda z firm podejmuje decyzję o rozpoczęciu (bądź nie) produkcji w zależności od zysku, jaki osiągnie w wyniku podjętej decyzji

19 Niedoskonała konkurencja i strategiczna polityka handlowa (3)

20 Niedoskonała konkurencja i strategiczna polityka handlowa (4) Wynik tej gry zależy od tego, która z firm pierwsza podejmie decyzję o inwestycji/produkcji: Jeśli Boeing rozpocznie produkcje pierwszy, wówczas Airbusowi nie będzie się opłacało produkować samolotu Jeśli Airbus rozpocznie produkcje pierwszy, wówczas A Boeingowi nie będzie się opłacało produkować samolotu Ale jeśli Komisja Europejska przyzna Airbusowi subsydium w wysokości 25, wynik gry się zmieni: Airbusowi będzie opłacało podjąć produkcję bez względu na to, jaka będzie decyzja firmy Boeing

21 Niedoskonała konkurencja i strategiczna polityka handlowa (5)

22 Niedoskonała konkurencja i strategiczna polityka handlowa (6) Jeśli Boeing spodziewa się, że UE da Airbusowi subsydium, powstrzyma się od rozpoczęcia produkcji Zauważ, iż w takiej sytuacji subsydium w wysokości 25 spowodowało, iż zysk firmy Airbus wyniósł 125 Subsydium podnosi zysk firmy krajowej o więcej niż wynosi jego wielkość dzieje się tak, gdyż subsydium odstrasza konkurencję zagraniczną Taka polityka rządu (polegająca na zapewnianiu firmie krajowej strategicznej przewagi nad firmą zagraniczną) nazywana jest strategiczną polityką handlową

23 Niedoskonała konkurencja i strategiczna polityka handlowa (7) Krytycy tego typu polityki argumentują, że: 1. W praktyce podejmowanie tego typu działań wymaga szczegółowych informacji o przedsiębiorstwach, których rząd zwykle nie ma Potrzebna jest wiedza m.in. o kosztach, technologii i typie konkurencji między firmami

24 Niedoskonała konkurencja i strategiczna polityka handlowa (8)

25 Niedoskonała konkurencja i strategiczna polityka handlowa (9) W tej sytuacji, w równowadze obie firmy będą produkować i obie osiągną zysk w wysokości 5 Subsydium ni prowadzi już do wzrostu zysku firmy krajowej ponad wielkość subsydium, ponieważ nie spowodowało odstraszenia konkurencji

26 Niedoskonała konkurencja i strategiczna polityka handlowa (10) 2. Może dojść do działań odwetowych ze strony drugiego rządu: W odpowiedzi na subwencjonowani Airbusa przez UE, rząd USA będzie wspomagał firmę Boeing, W takiej sytuacji, żadna z firm nie wycofa się z produkcji, dojdzie do wojny handlowej, która spowoduje jedynie straty dla podatników 3. Strategiczna polityka handlowa, podobnie jak każda inna polityka handlowa może być przedmiotem manipulacji grup aktywnych politycznie

27 Międzynarodowe regulacje dotyczące polityki handlowej

28 Międzynarodowe negocjacje w dziedzinie polityki handlowej Przeciętne cła importowe w ciągu ostatnich lat drastycznie spadły w większości krajów Od roku 1944 większość obniżek ceł i innych redukcji barier handlowych była wynikiem międzynarodowych negocjacji Ogólne Porozumienie w Sprawie Ceł i Handlu (The General Agreement of Tariffs and Trade GATT) podpisano w 1947 roku jako tymczasową regulację dotyczącą polityki handlowej krajów sygnatariuszy. Zastąpiono je w 1995 bardziej sformalizowaną instytucją: Światową Organizacją Handlu

29 Międzynarodowe negocjacje w dziedzinie polityki handlowej Przeciętna amerykańska taryfa celna

30 Międzynarodowe negocjacje w dziedzinie polityki handlowej Negocjacje wielostronne sprawiają, iż eksporterzy mobilizują się do poparcia wolnego handlu (o ile wierzą, że liberalizacja rozszerzy ich rynki zbytu) Poparcie to nie pojawi się w przypadku jednostronnej presji na liberalizację Z drugiej strony pojawia się z kolei presja wspierająca protekcjonizm głównie ze strony grup podmiotów konkurujących z importem

31 Międzynarodowe negocjacje w dziedzinie polityki handlowej Negocjacje wielostronne umożliwiają także uniknięcie wojen handlowych między krajami, polegających na wprowadzeniu restrykcji handlowych przez wszystkie kraje Jeśli każdy kraj ma polityczny interes (na skutek presji politycznej) w ochronie krajowych producentów, to niezależnie od tego co zrobią inne kraje wszystkie kraje wprowadzą restrykcje handlowe nawet jeśli w interesie wszystkich krajów łącznie jest istnienie wolnego handlu

32 Międzynarodowe negocjacje w dziedzinie polityki handlowej Problem wojny handlowej Wolny handel Protekcja Wolny handel Protekcja

33 Międzynarodowe negocjacje w dziedzinie polityki handlowej W tym prostym przykładzie, każdy kraj działając indywidualnie skorzysta na zastosowaniu barier handlowych, ale oba były w lepszej sytuacji (ich łączny dobrobyt byłby wyższy) gdyby oba wybrały wolny handel Jeśli Japonia i USA zawrą wzajemnie wiążące porozumienia dotyczące ograniczania protekcjonizmu, unikną pokusy wprowadzania narzędzi protekcjonistach w celu poprawy swojej sytuacji na koszt partnera

34 Światowa Organizacja Handlu Negocjacje w ramach WTO podejmują problem restrykcji handlowych przynajmniej na 3 sposoby: 1. Redukcji stawek celnych poprzez negocjacje wielostronne 2. Wiązanie stawek celnych: mówimy, że cło jest związane, jeśli kraj zobowiązuje się do nie podnoszenia go w przyszłości

35 Światowa Organizacja Handlu 3. Zapobieganie powstawaniu barier pozacelnych: kwoty i subsydia eksportowe zamieniane są na ekwiwalentne cła, ponieważ koszty ochrony celnej są bardziej wyraźnie widoczne i łatwiej je obniżać Wyjątkiem są subsydia eksportowe do produktów rolnych Dopuszcza się także wyjątki związane z załamaniem rynku (nagłym wzrostem importu)

36 Światowa Organizacja Handlu Światowa Organizacja Handlu powstawła w 1995 roku i bazuje na kilku wielostronnych porozumieniach: Układ Ogólny w Sprawie Ceł i Handlu dotyczy handlu dobrami Układ Ogólny w Sprawie Ceł i Usług dotyczy handlu usługami (ubezpieczenia, konsulting, bankowość itp.) Porozumienie w Sprawie Związanych z Handlem Aspektów Własności Indywidualnej dotyczy międzynarodowej ochrony własności intelektualnej (np. prawa autorskie czy patenty)

37 Światowa Organizacja Handlu Istnieje także specjalna procedura rozstrzygania sporów: kraje członkowie WTO mogą wnieść problem na forum WTO i oddać decyzję w ręce ekspertów Sprawy załatwiane są względnie szybko razem z procedurą apelacyjną nie trwają dłużej niż 15 miesięcy Panel ekspertów korzysta ze regulacji zawartych w umowach między krajami członkowskimi, aby zdecydować, czy kraje łamią postanowienia tych porozumień Kraj, który odmawia podporządkowania się decyzji panelu może zostać ukarany zezwoleniem innym krajom na nałożenie restrykcji handlowych na import z tego kraju

38 Podstawowe zasady GATT/WTO Każdy kraj członkowski WTO zobowiązuje się do równego traktowania wszystkich innych krajów członkowskich WTO (Klauzula Najwyższego Uprzywilejowania żaden kraj nie zapłaci cła wyższego niż kraj płacący najniższe cło Klauzula Narodowa

39 Preferencyjne umowy handlowe Preferencyjna umowa handlowa to umowa handlowa między krajami, w której obniżają one bariery celne w wymianie między sobą, ale nie w stosunku do reszty świata Zgodnie z zasadami WTO taka dyskryminacyjna polityka jest w zasadzie zakazana: Klauzula Najwyższego Uprzywilejowania Wyjątek od tej zasady możliwy jest tylko, gdy najniższa taryfa wynosi zero

40 Podsumowanie 1. Argumenty za wolnym handlem Pozwala konsumentom i producentom dokonywać swobodnej i efektywnej alokacji swoich zasobów, bez zakłóceń mechanizmu cenowego Pozwala na wykorzystanie rosnących przychodów skali produkcji Zwiększa konkurencji i promuje innowacyjność 2. Argumenty przeciw wolnemu handlowi stwierdzają, że ograniczenia w swobodzie handlu mogą: Spowodować powstawanie korzyści z poprawy terms of trade Być sprawnym narzędziem przeciwdziałania przez rząd zawodnościom rynku wówczas, gdy inne polityki nie są możliwe do zastosowania

41 Podsumowanie 3. Negocjacje wielostronne prowadzące do wolnego handlu łatwiej mobilizują zwolenników swobodnej wymiany handlowej oraz zabezpieczają kraje przed zaangażowaniem się w wojnę handlową 4. Działalność WTO (a wcześniej istnienie tylko GATT) doprowadziło w ciągu ostatnich 50 lat do znacznej obniżki ceł. WTO zapewnia także sprawne forum rozstrzygania międzynarodowych sporów dotyczących polityki handlowej.

42 Koniec wykładu 7

Polityka handlowa i protekcjonizm w handlu zagranicznym

Polityka handlowa i protekcjonizm w handlu zagranicznym 215-6-9 Tematyka wykładu Polityka handlowa i protekcjonizm w handlu zagranicznym Handel Zagraniczny Wykłady Narzędzia polityki handlowej taryfowe i pozataryfowe. Ekonomiczne skutki polityki handlowej.

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Handel i polityka handlowa. Wykład 9: Polityka handlowa część 1 (instrumenty taryfowe) Gabriela Grotkowska

Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Handel i polityka handlowa. Wykład 9: Polityka handlowa część 1 (instrumenty taryfowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Handel i polityka handlowa Wykład 9: Polityka handlowa część 1 (instrumenty taryfowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu 9 Polityka handlowa Motywy stosowania polityki

Bardziej szczegółowo

Handel międzynarodowy. Wykład 10: Polityka handlowa część 2 (instrumenty pozataryfowe) Gabriela Grotkowska

Handel międzynarodowy. Wykład 10: Polityka handlowa część 2 (instrumenty pozataryfowe) Gabriela Grotkowska Handel międzynarodowy Wykład 10: Polityka handlowa część 2 (instrumenty pozataryfowe) Gabriela Grotkowska Pral wykładu 10 Ograniczenia ilościowe Ekwiwalentność cła i ograniczenia ilościowego Cło i kwota

Bardziej szczegółowo

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Zagraniczna polityka handlowa Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Podstawowe definicje Zagraniczna polityka gospodarcza oddziaływanie państwa na stosunki wymiany

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa integracja MSG

Międzynarodowa integracja MSG Międzynarodowa integracja MSG Kryteria wyodrębniania ugrupowań integracyjnych kryteria polityczne kryteria ekonomiczne Prawidłowości rozwoju ugrupowań integracyjnych Zmniejszanie się różnic w poziomie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15

Spis treści. Wstęp... 15 Spis treści Wstęp............................................................. 15 Rozdział I. Światowa Organizacja Handlu i jej system prawny a transformacja. systemowa Federacji Rosyjskiej..............................

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade

J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade Jan J. Michałek (wersja uproszczona) J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade - jakie

Bardziej szczegółowo

Od 1970 r. jednolite zasady wspólnej polityki handlowej (Artykuł 207 Traktatu o funkcjonowaniu UE) Wspólna polityka handlowa

Od 1970 r. jednolite zasady wspólnej polityki handlowej (Artykuł 207 Traktatu o funkcjonowaniu UE) Wspólna polityka handlowa W pliku nie można odnaleźć części obrazu z identyfikatorem relacji rid4. http://www.adam.ambroziak.edu.pl Od 1970 r. jednolite zasady wspólnej polityki handlowej (Artykuł 207 Traktatu o funkcjonowaniu

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz 17.10.2009r. Mikroekonomia WNE UW 1 Co to jest monopol? Wybór monopolisty Dlaczego nie lubimy monopoli? Dlaczego

Bardziej szczegółowo

Nr 49. Ekspertyza. Postępowania ochronne w Unii Europejskiej. Czerwiec Ewa Kaliszuk Instytut Koniunktur i Cen Handlu Zagranicznego

Nr 49. Ekspertyza. Postępowania ochronne w Unii Europejskiej. Czerwiec Ewa Kaliszuk Instytut Koniunktur i Cen Handlu Zagranicznego KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ EKSPERTYZA WYKONANA NA ZLECENIE BIURA STUDIÓW I EKSPERTYZ Postępowania ochronne w Unii Europejskiej Czerwiec 1995 Ewa Kaliszuk Instytut Koniunktur i Cen Handlu

Bardziej szczegółowo

Elementy Modelowania Matematycznego

Elementy Modelowania Matematycznego Elementy Modelowania Matematycznego Wykład 12 Teoria gier II Spis treści Wstęp Oligopol, cła oraz zbrodnia i kara Strategie mieszane Analiza zachowań w warunkach dynamicznych Indukcja wsteczna Gry powtarzane

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Ekonomia rozwoju wykład 6 Teorie handlu międzynarodowego i polityka

Ekonomia rozwoju wykład 6 Teorie handlu międzynarodowego i polityka Ekonomia rozwoju wykład 6 Teorie handlu międzynarodowego i polityka handlowa. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I http://www.e-sgh.pl/piotr_bialowolski/er Krytyka tradycyjnej teorii handlu międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA Aktywność Polski na rynku międzynarodowym realizowana jest w trzech głównych obszarach: 1. Udziału w tworzeniu wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej uwzględniającej interesy

Bardziej szczegółowo

Branża cukrownicza w Polsce w obliczu zmian w 2017 r.

Branża cukrownicza w Polsce w obliczu zmian w 2017 r. Marcin Mucha Związek Producentów Cukru w Polsce Konferencja surowcowa "Postęp w uprawie buraków i gospodarce surowcowej", Toruń, 25 czerwca 2015 r. Plan prezentacji 1. Sytuacja w branży UE / świat 2. Branża

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 5

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 5 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 5 Struktury rynkowe powtórzenie Niedoskonałości rynku Tomasz Gajderowicz. Agenda Kartkówka Struktury rynkowe Eksperyment dobra publiczne Asymetria informacji Niedoskonałości

Bardziej szczegółowo

Handel międzynarodowy. Bilans płatniczy. Kurs walutowy

Handel międzynarodowy. Bilans płatniczy. Kurs walutowy Handel międzynarodowy. Bilans płatniczy. Kurs walutowy Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Przyczyny wymiany handlowej. Free trade is

Bardziej szczegółowo

Wspólne Polityki UE Wykład 3 Od Traktatu Rzymskiego do Jednolitego Rynku Europejskiego

Wspólne Polityki UE Wykład 3 Od Traktatu Rzymskiego do Jednolitego Rynku Europejskiego Wspólne Polityki UE Wykład 3 Od Traktatu Rzymskiego do Jednolitego Rynku Europejskiego Dr Katarzyna Śledziewska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Unia celna w ramach EWG

Bardziej szczegółowo

Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW

Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW Wprowadzenie Handel można wyjaśnić poprzez zróżnicowanie wydajności pracy, jak w modelu

Bardziej szczegółowo

Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE

Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE Dr Bernadeta Baran Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Plan wystąpienia Podstawy prawne gospodarczej współpracy transatlantyckiej Skala

Bardziej szczegółowo

Na rynkach doskonale konkurencyjnych nabywcy i sprzedawcy są doskonale poinformowani o jakości dóbr sprzedawanych na rynku oraz innych aspektach

Na rynkach doskonale konkurencyjnych nabywcy i sprzedawcy są doskonale poinformowani o jakości dóbr sprzedawanych na rynku oraz innych aspektach Informacja na rynkach konkurencyjnych Na rynkach doskonale konkurencyjnych nabywcy i sprzedawcy są doskonale poinformowani o jakości dóbr sprzedawanych na rynku oraz innych aspektach związanych z przeprowadzeniem

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Michał Kłaczyński, LL.M. OCHRONA RYNKU UE PRZED IMPORTEM Z AZJI

Michał Kłaczyński, LL.M. OCHRONA RYNKU UE PRZED IMPORTEM Z AZJI Michał Kłaczyński, LL.M. OCHRONA RYNKU UE PRZED IMPORTEM Z AZJI Ochrona rynku UE Środki antydumpingowe najczęstsze (80%) Postępowanie przez Komisją -z urzędu lub na wniosek poszkodowanego przemysłu (25%)

Bardziej szczegółowo

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ.

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. Wykład 4 Konkurencja doskonała i monopol 1 MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. EFEKTYWNOŚĆ RYNKU. MONOPOL CZYSTY. KONKURENCJA MONOPOLISTYCZNA. 1. MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ W modelu konkurencji doskonałej

Bardziej szczegółowo

Model Davida Ricardo

Model Davida Ricardo Model Davida Ricardo mgr eszek incenciak 15 lutego 2005 r. 1 Założenia modelu Analiza w modelu Ricardo opiera się na następujących założeniach: istnieje doskonała konkurencja na rynku dóbr i rynku pracy;

Bardziej szczegółowo

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski Dr Łukasz Goczek Uniwersytet Warszawski Wpływ podatków na podaż i popyt Co decyduje, kto naprawdę ponosi ciężar podatku Koszty i korzyści wynikające z podatków i dlaczego podatki nakładają koszt, który

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Magdalena Knapińska, prof. nadzw. UEP Katedra Makroekonomii i Historii Myśli Ekonomicznej

Dr hab. Magdalena Knapińska, prof. nadzw. UEP Katedra Makroekonomii i Historii Myśli Ekonomicznej Dr hab. Magdalena Knapińska, prof. nadzw. UEP Katedra Makroekonomii i Historii Myśli Ekonomicznej Terminy konsultacji: E-mail: magdalena.knapinska@ue.poznan.pl Inne przedmioty: Makroekonomia (wykłady i

Bardziej szczegółowo

Regionalne ugrupowania integracyjne

Regionalne ugrupowania integracyjne Regionalne ugrupowania integracyjne Wprowadzenie Katarzyna Śledziewska k.sledziewska@uw.edu.pl www.wne.uw.edu.pl/~sledziewska Co to jest regionalizm? Co to jest integracja gospodarcza? Definicje i znaczenie

Bardziej szczegółowo

Wykład 8. Plan wykładu

Wykład 8. Plan wykładu Wykład 8 Skutki napływu BIZ Plan wykładu 1. Wpływ na dochód 2. Wpływ na pracowników 3. Wpływ na handel zagraniczny 4. Wpływ na firmy w kraju goszczącym 5. BIZ w sektorze finansowym 1 1. Wpływ na dochód

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 1 EIE - WSTĘP I UNIA CELNA

WYKŁAD 1 EIE - WSTĘP I UNIA CELNA WYKŁAD 1 EIE - WSTĘP I UNIA CELNA Integracja regionalna a globalizacja Liberalizacja wielostronna i regionalna Integracja handlowa, gospodarcza i polityczna Czym jest Unia Europejska? http://europa.eu

Bardziej szczegółowo

Podstawowa analiza rynku

Podstawowa analiza rynku Podstawowa analiza rynku Wykład 4 Jerzy Wilkin Co kryje się za pojęciem: rynek? Miejsce styku kupujących i sprzedających Miejsce przejawiania się popytu i podaży Złożony proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Ekonomia dobrobytu Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja oparta na materiałach z: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU 1. POPYT Popyt (zapotrzebowanie) - ilość towaru, jaką jest skłonny kupić nabywca po ustalonej cenie rynkowej, dysponując do tego celu odpowiednim dochodem

Bardziej szczegółowo

Wpływ prawa ochrony konkurencji na liberalizację polskiego rynku

Wpływ prawa ochrony konkurencji na liberalizację polskiego rynku Wpływ prawa ochrony konkurencji na liberalizację polskiego rynku Anna Fornalczyk Gdańsk 2010 Treść prezentacji System prawny ochrony konkurencji w Polsce Konkurencja i jej znaczenie w gospodarce Polityka

Bardziej szczegółowo

Zarys ekonomii międzynarodowej Janusz Świerkocki

Zarys ekonomii międzynarodowej Janusz Świerkocki Zarys ekonomii międzynarodowej Janusz Świerkocki Prof. Janusz Świerkocki w podręczniku zawarł podstawową wiedzę z ekonomii międzynarodowej. W części poświęconej teorii wymiany międzynarodowej przedstawił

Bardziej szczegółowo

Słabość teorii klasycznej:

Słabość teorii klasycznej: Słabość teorii klasycznej: nie tłumaczy, dlaczego w jednych krajach wydajności pracy są wyższe, a w innych niższe; nie tłumaczy, dlaczego kraje produkujące drożej nie zastosują bardziej wydajnych metod

Bardziej szczegółowo

Jak chronić patenty i znaki towarowe 2015-07-13 15:50:16

Jak chronić patenty i znaki towarowe 2015-07-13 15:50:16 Jak chronić patenty i znaki towarowe 2015-07-13 15:50:16 2 Ochrona własności intelektualnej i przemysłowej to poważny problem w Algierii. Straty ponoszone przez tutejszą gospodarkę w związku z wprowadzaniem

Bardziej szczegółowo

Ekonomia rozwoju wykład 5 Teorie rozwoju dokończenie. Teorie handlu

Ekonomia rozwoju wykład 5 Teorie rozwoju dokończenie. Teorie handlu Ekonomia rozwoju wykład 5 Teorie rozwoju dokończenie. Teorie handlu międzynarodowego. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I http://www.e-sgh.pl/piotr_bialowolski/er Uwaga!!! Dla osób, które przesłały

Bardziej szczegółowo

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw prof. dr hab. Krystyna Poznańska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Katedra Zarządzania Innowacjami Poziom innowacyjności Polski na tle UE W raporcie

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 1 CO TO SĄ FINANSE? Definicja Finanse 1. Dziedzina nauki zajmująca się analizą, jak ludzie lokują dostępne zasoby w danym okresie. 2. Ogół

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne:

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne: DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO

FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO F7/8.2.1/8.5.10806 1/5 Załącznik nr 19b do SIWZ FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO Auditorzy: Data auditu: Osoby zaangażowane w audit ze strony firmy: F7/8.2.1/8.5.10806 2/5 A. INFORMACJE OGÓLNE Firma:

Bardziej szczegółowo

Stanowisko w sprawie propozycji Komisji Europejskiej proponującej wygaszenie kwot produkcyjnych w sektorze produkcji cukru

Stanowisko w sprawie propozycji Komisji Europejskiej proponującej wygaszenie kwot produkcyjnych w sektorze produkcji cukru CENTRUM im. ADAMA SMITHA 1989 Stanowisko w sprawie propozycji Komisji Europejskiej proponującej wygaszenie kwot produkcyjnych w sektorze produkcji cukru Komisja Europejska ogłosiła 2, w propozycji reform

Bardziej szczegółowo

1. Które z następujących funkcji produkcji cechują się stałymi korzyściami ze skali? (1) y = 3x 1 + 7x 2 (2) y = x 1 1/4 + x 2

1. Które z następujących funkcji produkcji cechują się stałymi korzyściami ze skali? (1) y = 3x 1 + 7x 2 (2) y = x 1 1/4 + x 2 1. Które z następujących funkcji produkcji cechują się stałymi korzyściami ze skali? (1) y = 3x 1 + 7x 2 (2) y = x 1 1/4 + x 2 1/3 (3) y = min{x 1,x 2 } + min{x 3,x 4 } (4) y = x 1 1/5 x 2 4/5 a) 1 i 2

Bardziej szczegółowo

Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa

Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa W modelu tym rozważamy optymalny wybór konsumenta dotyczący konsumpcji w okresie obecnym i w przyszłości. Zakładając, że nasz dochód w okresie bieżącym i przyszłym

Bardziej szczegółowo

Surowce energetyczne a energia odnawialna

Surowce energetyczne a energia odnawialna Surowce energetyczne a energia odnawialna Poznań 6 czerwca 2012 1 Energia = cywilizacja, dobrobyt Warszawa 11 maja 2012 Andrzej Szczęśniak Bezpieczeństwo energetyczne - wykład dla PISM 2 Surowce jako twarda

Bardziej szczegółowo

Plus500CY Ltd. Polityka przeciwdziałania konfliktom interesów

Plus500CY Ltd. Polityka przeciwdziałania konfliktom interesów Plus500CY Ltd. Polityka przeciwdziałania konfliktom interesów Polityka przeciwdziałania konfliktom interesów 1. Wstęp 1.1. Niniejsza polityka w zakresie zapobiegania konfliktom interesów przedstawia w

Bardziej szczegółowo

LEKCJA 8. Miara wielkości barier wejścia na rynek = różnica między ceną dla której wejście na rynek nie następuje a min AC.

LEKCJA 8. Miara wielkości barier wejścia na rynek = różnica między ceną dla której wejście na rynek nie następuje a min AC. LEKCJA 8 KOSZTY WEJŚCIA NA RYNEK Miara wielkości barier wejścia na rynek = różnica między ceną dla której wejście na rynek nie następuje a min AC. Na wysokość barier wpływ mają: - korzyści skali produkcji,

Bardziej szczegółowo

Regulacja sektora ciepłowniczego. Bogusław Regulski

Regulacja sektora ciepłowniczego. Bogusław Regulski Regulacja sektora ciepłowniczego Bogusław Regulski Rynek ciepła w liczbach Zapotrzebowanie na ciepło w Polsce : ~900 PJ* Około 30% (280 PJ) stanowi zużycie ciepła w przemyśle. Pozostałe 70% (620 PJ) konsumuje

Bardziej szczegółowo

Temat: Korzyści handlowania

Temat: Korzyści handlowania Temat: Korzyści handlowania Skrócony opis zajęć: W trakcie zajęć uczniowie omawiają motywy prowadzenia wymiany międzynarodowej, korzyści płynące z wolnego handlu oraz uświadamiają sobie skutki zerwania

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania zmian Wspólnej Polityki Rolnej po roku 2013 SEKCJA ANALIZ EKONOMICZNYCH POLITYKI ROLNEJ

Uwarunkowania zmian Wspólnej Polityki Rolnej po roku 2013 SEKCJA ANALIZ EKONOMICZNYCH POLITYKI ROLNEJ Uwarunkowania zmian Wspólnej Polityki Rolnej po roku 2013 SEKCJA ANALIZ EKONOMICZNYCH POLITYKI ROLNEJ Co decydowało o dotychczasowych zmianach WPR? Co może decydowad o kształcie WPR po 2013 r.? wzrost

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Ekspansja firm na rynki zagraniczne Strategie umiędzynarodowienia przedsiębiorstw Magdalena Grochal-Brejdak Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 22 października 2012 1 2 1 Czym

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku cukru w obliczu przeobrażeń do i po 2017

Sytuacja na rynku cukru w obliczu przeobrażeń do i po 2017 Sytuacja na rynku cukru w obliczu przeobrażeń do i po 2017 Marcin Mucha Związek Producentów Cukru w Polsce Przyczyny zmian w regulacjach dotyczących rynku cukru: - Liberalizacja handlu spowodowana światowymi

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. w sprawie obniżenia lub zniesienia ceł na towary pochodzące z Ukrainy

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. w sprawie obniżenia lub zniesienia ceł na towary pochodzące z Ukrainy KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 11.3.2014 r. COM(2014) 166 final 2014/0090 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie obniżenia lub zniesienia ceł na towary pochodzące z

Bardziej szczegółowo

Ekonomia 1 sem. TM ns oraz 2 sem. TiL ns wykład 06. dr Adam Salomon

Ekonomia 1 sem. TM ns oraz 2 sem. TiL ns wykład 06. dr Adam Salomon 1 sem. TM ns oraz 2 sem. TiL ns wykład 06 dr Adam Salomon : ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE 2 Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników, dotyczące ilości czasu, który chcą

Bardziej szczegółowo

Bariery innowacyjności polskich firm

Bariery innowacyjności polskich firm Bariery innowacyjności polskich firm Anna Wziątek-Kubiak Seminarium PARP W kierunku innowacyjnych przedsiębiorstw i innowacyjnej gospodarki 1 luty, 2011 Na tle UE niski jest udział firm innowacyjnych w

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31 2 Stany Zjednoczone są największą i najbardziej zaawansowaną technologicznie gospodarką świata. Jej mocną stroną jest właśnie innowacyjność, a siłą napędową

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład I Podstawowe pojęcia i formy integracji Integracja ekonomiczna Stopniowe i dobrowolne eliminowanie granic ekonomicznych między niepodległymi państwami,

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Mikroekonomia - Lista 11 Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Konkurencja doskonała 1. Model konkurencji doskonałej opiera się na następujących

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 2. Rachunek dochodu narodowego i pomiar sytuacji na rynku pracy

Makroekonomia 1 Wykład 2. Rachunek dochodu narodowego i pomiar sytuacji na rynku pracy Makroekonomia 1 Wykład 2. Rachunek dochodu narodowego i pomiar sytuacji na rynku pracy Dr Gabriela Grotkowska Plan wykładu 2. Rachunek dochodu narodowego w gospodarce zamkniętej i otwartej (SNA) Tożsamość

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 2015/2016

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 2015/2016 Tryb studiów Stacjonarne Nazwa kierunku studiów EKONOMIA Poziom studiów Stopień drugi Rok studiów/ semestr Rok II / sem. III Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 05/06

Bardziej szczegółowo

Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity

Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity Inwestycje w technologie IT 1 muszą podlegać takim samym regułom oceny, jak wszystkie inne: muszą mieć ekonomiczne uzasadnienie. Stanowią one koszty i jako takie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce

Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce Dr Andrzej Cylwik Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce 1. Perspektywa do roku 2020 W chwili obecnej dysponujemy mała liczbą sprawdzonych informacji, które dotyczą ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

Przepływy kapitału krótkoterminowego

Przepływy kapitału krótkoterminowego Wykład 6 Przepływy kapitału krótkoterminowego Plan wykładu 1. Fakty 2. Determinanty przepływów 3. Reakcja na duży napływ kapitału 1 1. Fakty 1/5 Napływ kapitału do gospodarek wschodzących (mld USD) 1.

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2015

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2015 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2015 Panel, piątek, 1 października 2015, 17:30 19:00 Partner: MEDEF/BDI/LEWIATAN Szanse i wyzwania transatlantyckiego partnerstwa Negocjowanie TTIP: na jakim jesteśmy etapie?

Bardziej szczegółowo

E-commerce w exporcie

E-commerce w exporcie E-commerce w exporcie Radosław BARTOCHOWSKI International Trade Technologies Sp. z o.o. Jasionka 954, 36-002 Jasionka Podkarpacki Park Naukowo-Technologiczny www.itt-poland.com 1. Możliwości automatyzacji

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Handel międzynarodowy korzyści dla przedsiębiorstw i gospodarki

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Handel międzynarodowy korzyści dla przedsiębiorstw i gospodarki Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Handel międzynarodowy korzyści dla przedsiębiorstw i gospodarki dr Iwona Pawlas Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 23 maja 2011 r. 1 Handel międzynarodowy/ handel zagraniczny

Bardziej szczegółowo

Program Mieszkanie dla młodych

Program Mieszkanie dla młodych Program Mieszkanie dla młodych CO TO JEST? Program Mieszkanie dla młodych to nowy program polegający na dopłatach do kredytów udzielonych na zakup pierwszego mieszkania z rynku pierwotnego. Ma on w pewnym

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie

Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie Kiedy przeciętna firmazaczyna interesować się szczegółową rentownością swoich produktów Przychody Koszty Szukanie problemów w innych

Bardziej szczegółowo

Wykład 11. Alianse i relacje

Wykład 11. Alianse i relacje Dr inż. Aleksander Gwiazda Zarządzanie strategiczne Wykład 11 Alianse i relacje strategiczne Plan wykładu Idea aliansu strategicznego Formy aliansu strategicznego Idea taktyk relacyjnych Formy taktyk relacyjnych

Bardziej szczegółowo

Seminarium informacyjno naukowe

Seminarium informacyjno naukowe Seminarium informacyjno naukowe Budownictwo na Lubelszczyźnie w statystyce perspektywy dla nauki Przemiany budownictwa ostatniej dekady w woj. lubelskim na tle kraju w świetle badań statystycznych Zofia

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

MSG ĆWICZENIA 3. Międzynarodowe przepływy kapitału

MSG ĆWICZENIA 3. Międzynarodowe przepływy kapitału MSG ĆWICZENIA 3 Międzynarodowe przepływy kapitału przemieszczanie za granicę wartości w formie środków finansowych lub dóbr materialnych, gdy kraj przyjmujący kapitał jest obciążony na rzecz kraju-eksportera

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Nieco historii Instalacje naftowe w Polsce, początek XX w. Nieco historii

Bardziej szczegółowo

Rola państwa w gospodarce

Rola państwa w gospodarce Rola państwa w gospodarce Wykład 7 WNE UW Jerzy Wilkin Pojęcie państwa w ekonomii Państwo jako podmiot gospodarczy; Państwo i rynek jako komplementarne i substytucyjne regulatory gospodarki; Państwo minimalne,

Bardziej szczegółowo

Nazwa metody pochodzi od nazwy firmy, w której została opracowana Boston Consulting Group. Koncepcja opiera się na dwóch założeniach:

Nazwa metody pochodzi od nazwy firmy, w której została opracowana Boston Consulting Group. Koncepcja opiera się na dwóch założeniach: Macierz BCG BCG Nazwa metody pochodzi od nazwy firmy, w której została opracowana Boston Consulting Group. Koncepcja opiera się na dwóch założeniach: Konkurowanie w branżach o szybkim tempie wzrostu wymaga

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52

Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52 Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52 2 Zamieszczamy podsumowanie analizy rynkowej wraz z aneksem statystycznym, przygotowanej dla Centrów Obsługi Eksportera i Inwestora (COIE),

Bardziej szczegółowo

KONSUMENCI NA RYNKU ENERGII

KONSUMENCI NA RYNKU ENERGII KONSUMENCI NA RYNKU ENERGII Paweł Rokicki Warszawa, 17.11.2011 r. Plan prezentacji 1. Brak formalnej edukacji konsumentów 2. Rynek konkurencyjny (?) 3. Co jest ważne dla konsumentów? 4. Czytelność faktur

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

POLSKI RUCH CZYSTSZEJ PRODUKCJI NOT

POLSKI RUCH CZYSTSZEJ PRODUKCJI NOT Seminarium Informacyjno-promocyjne projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. Zmiany wzorców produkcji i konsumpcji w świetle

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji AID Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji Pod redakcją Elizy Frejtag-Mika SPIS TREŚCI Wstęp 7 l t Przyczyny rozwoju bezpośrednich inwestycji zagranicznych w świetle teorii... 9 1.1. Wstęp.\

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA MENEDŻERSKA. Wykład 5 Oligopol. Strategie konkurencji a teoria gier. 1 OLIGOPOL. STRATEGIE KONKURENCJI A TEORIA GIER.

EKONOMIA MENEDŻERSKA. Wykład 5 Oligopol. Strategie konkurencji a teoria gier. 1 OLIGOPOL. STRATEGIE KONKURENCJI A TEORIA GIER. Wykład 5 Oligopol. Strategie konkurencji a teoria gier. 1 OLIGOPOL. STRATEGIE KONKURENCJI A TEORIA GIER. 1. OLIGOPOL Oligopol - rynek, na którym działa niewiele przedsiębiorstw (od do 10) Cecha charakterystyczna

Bardziej szczegółowo

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA PODSTAWOWE POJĘCIA KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA Przedsiębiorstwo - wyodrębniona jednostka gospodarcza wytwarzająca dobra lub świadcząca usługi. Cel przedsiębiorstwa - maksymalizacja zysku Nakład czynniki

Bardziej szczegółowo

Unia Celna i Wspólna Przestrzeo Gospodarcza (WPG) Rosja-Białoruś-Kazachstan. Andrzej Maciejewski Instytut Sobieskiego, www.sobieski.org.

Unia Celna i Wspólna Przestrzeo Gospodarcza (WPG) Rosja-Białoruś-Kazachstan. Andrzej Maciejewski Instytut Sobieskiego, www.sobieski.org. Unia Celna i Wspólna Przestrzeo Gospodarcza (WPG) Rosja-Białoruś-Kazachstan Od lata obroty Polski z Rosją są z ujemnym saldem dla Polski. Obrót za 2010r. wyniósł 20 785 mln USD (wzrost do 2009 o 24%).

Bardziej szczegółowo

REGIONALNE UGRUPOWANIA INTEGRACYJNE

REGIONALNE UGRUPOWANIA INTEGRACYJNE REGIONALNE UGRUPOWANIA INTEGRACYJNE RTAs i system multilateralny Katarzyna Śledziewska Plan Definicje Etapy integracji gospodarczej Reguły WTO Definicje Multilateralizm: Działania wiele krajów w porozumieniu

Bardziej szczegółowo

Strefa wolnego handlu UE USA potencjalny wpływ na polski handel produktami rolno-spożywczymi

Strefa wolnego handlu UE USA potencjalny wpływ na polski handel produktami rolno-spożywczymi Strefa wolnego handlu UE USA potencjalny wpływ na polski handel produktami rolno-spożywczymi dr Janusz Rowiński Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja zagraniczna IERiGŻ-PIB,

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego

PLAN DZIAŁANIA KT 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego STRESZCZENIE Komitet Techniczny nr 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego powołany został w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

DYLEMATY WOKÓŁ ZAPEWNIANIA ŚRODKÓW NA FINANSOWANIE INFRASTRUKTURY TRANSPORTOWEJ

DYLEMATY WOKÓŁ ZAPEWNIANIA ŚRODKÓW NA FINANSOWANIE INFRASTRUKTURY TRANSPORTOWEJ DYLEMATY WOKÓŁ ZAPEWNIANIA ŚRODKÓW NA FINANSOWANIE INFRASTRUKTURY TRANSPORTOWEJ Monika Bak, Uniwersytet Gdański II Europejski Kongres Finansowy Sopot, 23-25 maja 2012 r. Struktura prezentacji: Czy państwo

Bardziej szczegółowo

MALI I ŚREDNI PRZEDSIĘBIORCY - PERSPEKTYWY ZMIANY SPRZEDAWCY ENERGII ELEKTRYCZNEJ. /Wyniki badań empirycznych/

MALI I ŚREDNI PRZEDSIĘBIORCY - PERSPEKTYWY ZMIANY SPRZEDAWCY ENERGII ELEKTRYCZNEJ. /Wyniki badań empirycznych/ MALI I ŚREDNI PRZEDSIĘBIORCY - PERSPEKTYWY ZMIANY SPRZEDAWCY ENERGII ELEKTRYCZNEJ /Wyniki badań empirycznych/ 1. Charakterystyka badanych przedsiębiorstw. 2. Dostępność i źródła informacji o rynku energii

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Andrzej Czyżewski, UEP Dr Sebastian Stępień, UEP. Wspólna Polityka Rolna racją stanu Polski

Prof. dr hab. Andrzej Czyżewski, UEP Dr Sebastian Stępień, UEP. Wspólna Polityka Rolna racją stanu Polski Prof. dr hab. Andrzej Czyżewski, UEP Dr Sebastian Stępień, UEP Wspólna Polityka Rolna racją stanu Polski 1 Celem opracowania jest wskazanie znaczenia Wspólnej Polityki Rolnej dla rozwoju polskiego sektora

Bardziej szczegółowo