Filozofia, Germanistyka, Wykład IX - Immanuel Kant

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Filozofia, Germanistyka, Wykład IX - Immanuel Kant"

Transkrypt

1 Filozofia, Germanistyka, Wykład IX - Immanuel Kant

2 Plan wykładu 1 Immanuel Kant - uwagi biograficzne

3 Immanuel Kant ( ) Rysunek: Immanuel Kant - niemiecki filozof, całe życie spędził w prowincjonalnym Koenigsbergu. Filozof znany przede wszystkim z trzech krytyk: Krytyki czystego rozumu, Krytyki praktycznego rozumu i Krytyki władzy sądzenia i bardzo zdyscyplinowanego, schematycznego, monotonnego trybu życia.

4 W dotychczas omawianych koncepcjach filozoficznych problem relacji między podmiotem poznającym i przedmiotem poznania ujmowany był w następujący sposób: Zadaniem podmiotu poznającego jest odkrycie prawdziwych własności przedmiotu poznania. Przedmiot poznania jest niezależny od podmiotu.

5 W dotychczas omawianych koncepcjach filozoficznych problem relacji między podmiotem poznającym i przedmiotem poznania ujmowany był w następujący sposób: Zadaniem podmiotu poznającego jest odkrycie prawdziwych własności przedmiotu poznania. Przedmiot poznania jest niezależny od podmiotu. Jeśli jakiegokolwiek rodzaju predyspozycje podmiotu poznającego mają wpływ na poznanie przedmiotu, to możemy wtedy mieć do czynienia wyłącznie z błędem poznawczym.

6 W dotychczas omawianych koncepcjach filozoficznych problem relacji między podmiotem poznającym i przedmiotem poznania ujmowany był w następujący sposób: Zadaniem podmiotu poznającego jest odkrycie prawdziwych własności przedmiotu poznania. Przedmiot poznania jest niezależny od podmiotu. Jeśli jakiegokolwiek rodzaju predyspozycje podmiotu poznającego mają wpływ na poznanie przedmiotu, to możemy wtedy mieć do czynienia wyłącznie z błędem poznawczym. W filozofii Kanta to ujęcie zostaje odrzucone. Kant uznaje, że nie możemy wyeliminować czynnika podmiotowego, ale jednocześnie nie staje na stanowisku sceptycyzmu.

7 Co oznacza transcendentalny? Filozofia Kanta to filozofia transcendentalna - jej zadaniem jest analiza warunków możliwości wszelkiego poznania (w szczególności jednak poznania naukowego): warunków poszerzania naszej wiedzy;

8 Co oznacza transcendentalny? Filozofia Kanta to filozofia transcendentalna - jej zadaniem jest analiza warunków możliwości wszelkiego poznania (w szczególności jednak poznania naukowego): warunków poszerzania naszej wiedzy; ale przede wszystkim poszerzania prowadzącego do wiedzy pewnej i niezmiennej;

9 Co oznacza transcendentalny? Filozofia Kanta to filozofia transcendentalna - jej zadaniem jest analiza warunków możliwości wszelkiego poznania (w szczególności jednak poznania naukowego): warunków poszerzania naszej wiedzy; ale przede wszystkim poszerzania prowadzącego do wiedzy pewnej i niezmiennej; a zatem tego rodzaju wiedzy, która nie będzie zależała od poznania empirycznego.

10 Co oznacza transcendentalny? Filozofia Kanta to filozofia transcendentalna - jej zadaniem jest analiza warunków możliwości wszelkiego poznania (w szczególności jednak poznania naukowego): warunków poszerzania naszej wiedzy; ale przede wszystkim poszerzania prowadzącego do wiedzy pewnej i niezmiennej; a zatem tego rodzaju wiedzy, która nie będzie zależała od poznania empirycznego. Warunków możliwości poznania Kant będzie szukał po stronie podmiotu, a nie tak jak np. Kartezjusz, po stronie przedmiotu poznania.

11 Kantowska klasyfikacja sądów Sąd - prawdziwa lub fałszywa wypowiedź o rzeczywistości. Zgodnie z tzw. klasyczną koncepcją sądu, wypowiedź ta składa się z podmiotu i orzecznika: podmiotowi przypisuje się jakąś własność. Na przykład: niebo jest błękitne. Cała wiedza naukowa formułowana jest w sądach.

12 Kantowska klasyfikacja sądów Sąd - prawdziwa lub fałszywa wypowiedź o rzeczywistości. Zgodnie z tzw. klasyczną koncepcją sądu, wypowiedź ta składa się z podmiotu i orzecznika: podmiotowi przypisuje się jakąś własność. Na przykład: niebo jest błękitne. Cała wiedza naukowa formułowana jest w sądach. Kant sądy dzieli na: analityczne i syntetyczne, aprioryczne i aposterioryczne.

13 Charakterystyka sądów analitycznych i syntetycznych Sąd analityczny - na przykład: x = x; człowiek jest rozumny; każde ciało jest rozciągłe. Orzecznik w tym przypadku znajduje się w treści pojęcia podmiotu. Sąd analityczny nie rozszerza naszej wiedzy - jest to tylko eksplikacja sensu pojęcia użytego w podmiocie. Sąd syntetyczny - na przykład: na skraju lasu stoi jeleń; = 5. Oczecznik w tym przypadku nie jest częścią definicji podmiotu. Sądy syntetyczny rozszerza naszą wiedzę o podmiocie.

14 Charakterystyka sądów a priori i a posteriori Sąd aprioryczny - sąd, którego warunki prawdziwości nie są zależne od doświadczenia. Charakteryzuje go najwyższy stopień pewności. Przykłady sądów apriorycznych: wszelkie sądy arytmetyki i geometrii, wszystkie sądy analityczne.

15 Charakterystyka sądów a priori i a posteriori Sąd aprioryczny - sąd, którego warunki prawdziwości nie są zależne od doświadczenia. Charakteryzuje go najwyższy stopień pewności. Przykłady sądów apriorycznych: wszelkie sądy arytmetyki i geometrii, wszystkie sądy analityczne. Sąd aposterioryczny - sąd, którego warunki prawdziwości są zależne od doświadczenia. Charakteryzuje go dużo niższy stopień pewności. Jeśli sąd a posteriori jest sądem ogólnym, jest oparty na indukcji, która nie jest zdaniem Kanta rozumowaniem prowadzącym do uzyskania odpowiedniego stopnia pewności.

16 Czym są sądy syntetyczne a priori? Sąd syntetyczny a priori to sąd, który rozszerza nasze poznanie, a którego warunki prawdziwości nie pochodzą z doświadczenia.

17 Czym są sądy syntetyczne a priori? Sąd syntetyczny a priori to sąd, który rozszerza nasze poznanie, a którego warunki prawdziwości nie pochodzą z doświadczenia. Przykłady sądów syntetycznych a priori: = 5, ciała są ciężkie.

18 Na czym polega problem sądów syntetycznych a priori? Problem sądów syntetycznych a priori brzmi: skoro sądy syntetyczne a priori w ogóle istnieją, to musimy odpowiedzieć na pytanie, skąd czerpią swoją moc obowiązującą.

19 Pytania dotyczące sądów syntetycznych a priori Ogólne pytanie - jak są możliwe sądy syntetyczne a priori - Kant rozkłada na trzy szczegółowe kwestie: 1 Jak są możliwe sądy syntetyczne a priori w dziedzinie czystej matematyki? 2 Jak są możliwe sądy syntetyczne a priori w dziedzinie czystego przyrodoznawstwa? 3 Jak są możliwe sądy syntetyczne a priori w dziedzinie metafizyki?

20 Forma i treść poznania Treść poznania - dane przedstawień zmysłowych.

21 Forma i treść poznania Treść poznania - dane przedstawień zmysłowych. Forma poznania - forma przedstawień zmysłowych, sposób, w jaki postrzegane są przedmioty.

22 Czyste formy naoczności Czas i przestrzeń nie istnieją poza podmiotem poznającym, nie są przedmiotami fizycznymi. Są to formy poznania zmysłowego: Są obiektywne (bo uniwersalne, tzn. każdy człowiek poznaje wszystkie rzeczy w czasie i przestrzeni). Są realne (bo dotyczą realnych zjawisk). Wszystkie przedmioty doświadczenia zmysłowego ujmujemy w czasie i przestrzeni. Człowiek nie jest w stanie poznać rzeczy poza czasem i przestrzenią. Czas i przestrzeń są zatem warunkami możliwości poznania zmysłowego.

23 Rzeczy same w sobie Świat, z którym mamy do czynienia, to świat fenomenów. Poza nimi istnieją jednak także tzw. noumeny, tzn. rzeczy same w sobie, niezależne od naszego sposobu postrzegania. Kant uważa, że musimy przyjąć ich istnienie, mimo że nie możemy ich poznać, ponieważ musi istnieć coś, co wywołuje nasze wrażenia zmysłowe.

24 Jak jest możliwa czysta matematyka? Matematyka charakteryzuje się pewnością, jest niezależna od doświadczenia. Skąd płynie ta pewność? arytmetyka jest oparta na analizie czystej formy czasu; geometria jest oparta na analizie czystej formy przestrzeni; Stosunki czasowe i przestrzenne można analizować abstrahując od znajdujących się w nich przedmiotów (tzn. danych doświadczenia). Uniwersalność tych form naoczności nadaje walor pewności i obiektywności poznaniu matematycznemu.

25 Uniwersalne aprioryczne formy naoczności są warunkami możliwości poznania zmysłowego. Wszystkie przedmioty poznania zmysłowego poznajemy w czasie i w przestrzeni. Poznanie zmysłowe dostarcza nam jednak jedynie prostych przedstawień. Sądy zaś są połączeniem przedstawień a nie samymi przedstawieniami. Przedmiotem analityki transcendentalnej jest zbadanie koniecznych warunków takich połączeń.

26 Intelekt a naoczność Naoczność - jest biernym doświadczaniem przedmiotów, które są przedstawiane w czasie i przestrzeni.

27 Intelekt a naoczność Naoczność - jest biernym doświadczaniem przedmiotów, które są przedstawiane w czasie i przestrzeni. Intelekt - jest aktywnym działaniem podmiotu poznającego dokonującego syntezy przedstawień.

28 Intelekt a naoczność Naoczność - jest biernym doświadczaniem przedmiotów, które są przedstawiane w czasie i przestrzeni. Intelekt - jest aktywnym działaniem podmiotu poznającego dokonującego syntezy przedstawień. Myśli bez treści naocznej są puste, dane naoczne bez pojęć - ślepe (Krytyka czystego rozumu, t. I., s. 139).

29 Tablica kategorii - funkcji intelektu Kategorie podzielone są na cztery grupy: 1 Kategoria ilości 2 Kategoria jakości 3 Kategoria stosunku 4 Kategoria modalności

30 Tablica kategorii - funkcji intelektu Kategorie podzielone są na cztery grupy: 1 Kategoria ilości 2 Kategoria jakości 3 Kategoria stosunku 4 Kategoria modalności Kategorie to warunki możliwości syntezy przedstawienia w sądzie. Podobnie jak formy naoczności, kategorie intelektu są uniwersalne i stanowią warunek możliwości syntez pojęciowych i syntez pojęć w sądach.

31 Kantowski przewrót kopernikański Na czym polega rewolucyjność rozwiązań w epistemologii, które sam Kant porównuje do przewrotu Kopernikańskiego? Kant docenia przekonanie, że nie możemy abstrahować od czynników podmiotowych w poznaniu rzeczywistości; uważa, że przedmiot poznania jest w znacznej mierze konstruowany przez poznający podmiot; Kant jednocześnie odrzuca sceptycyzm pokazując, że istnieją wspólne wszystkim istotom rozumnym formy poznania.

32 Uniwersalność form poznania Wskazywane w starożytnym nurcie sceptycznym czynniki podmiotowe modyfikujące nasze postrzeganie rzeczywistości były zróżnicowane międzygatunkowo i wewnątrzgatunkowo. Kant szuka wyłącznie uniwersalnych czynników podmiotowych, ponieważ tylko one wyjaśniają możliwość obiektywnego poznania naukowego.

33 Dziękuję za uwagę i zapraszam do stawiania pytań! www: machlarz

Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych

Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych 2011-10-01 Plan wykładu 1 Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych 2 Podział dyscyplin filozoficznych Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych:

Bardziej szczegółowo

Filozofia przyrody, Wykład V - Filozofia Arystotelesa

Filozofia przyrody, Wykład V - Filozofia Arystotelesa Filozofia przyrody, Wykład V - Filozofia Arystotelesa 2011-10-01 Tematyka wykładu 1 Arystoteles - filozof systematyczny 2 3 4 Różnice w metodzie uprawiania nauki Krytyka platońskiej teorii idei Podział

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA KOLOKWIA

ZAGADNIENIA NA KOLOKWIA ZAGADNIENIA NA KOLOKWIA RACJONALIZM XVII WIEKU [COPLESTON] A. KARTEZJUSZ: 1. metoda matematyczna i) cel metody ii) 4 reguły iii) na czym polega matematyczność metody 2. wątpienie metodyczne i) cel wątpienia

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Historia, Wykład IX - Filozofia Kartezjusza

Filozofia, Historia, Wykład IX - Filozofia Kartezjusza Filozofia, Historia, Wykład IX - Filozofia Kartezjusza 2010-10-01 Plan wykładu 1 Krytyka nauk w Rozprawie o metodzie 2 Zasady metody Kryteria prawdziwości 3 Rola argumentów sceptycznych Argumenty sceptyczne

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Historia, Wykład V - Filozofia Arystotelesa

Filozofia, Historia, Wykład V - Filozofia Arystotelesa Filozofia, Historia, Wykład V - Filozofia Arystotelesa 2010-10-01 Tematyka wykładu 1 Arystoteles - filozof systematyczny 2 3 4 Podział nauk Arystoteles podzielił wszystkie dyscypliny wiedzy na trzy grupy:

Bardziej szczegółowo

Dlaczego matematyka jest wszędzie?

Dlaczego matematyka jest wszędzie? Festiwal Nauki. Wydział MiNI PW. 27 września 2014 Dlaczego matematyka jest wszędzie? Dlaczego świat jest matematyczny? Autor: Paweł Stacewicz (PW) Czy matematyka jest WSZĘDZIE? w życiu praktycznym nie

Bardziej szczegółowo

Immanuel Kant ( )

Immanuel Kant ( ) Immanuel Kant (1724-1804) Studiował logikę, metafizykę i nauki przyrodnicze (fizykę) na uniwersytecie w Królewcu, stolicy Prus Zakonnych (lenna polskiego w latach 1466-1525), Prus Książęcych (lenna polskiego

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Germanistyka, Wykład VIII - Kartezjusz

Filozofia, Germanistyka, Wykład VIII - Kartezjusz 2013-10-01 Plan wykładu 1 Krytyka nauk w Rozprawie o metodzie 2 Idea uniwersalnej metody Prawidła metody 3 4 5 6 Krytyka Kartezjusza Podstawą wiedzy jest doświadczenie Krytyka nauk Kartezjusz - krytyka

Bardziej szczegółowo

GWSP GIGI. Filozofia z aksjologią. dr Mieczysław Juda

GWSP GIGI. Filozofia z aksjologią. dr Mieczysław Juda GWSP Filozofia z aksjologią dr Mieczysław Juda GIGI Filozofia z aksjologią [5] Systemy nowożytne: empiryzm Locke a i sceptycyzm Hume a Filozofia z aksjologią [5] Systemy nowożytne: empiryzm Locke a i sceptycyzm

Bardziej szczegółowo

PROJEKT NAUKOWEJ ETYKI ETYKA OSIEMNASTEGO WIEKU

PROJEKT NAUKOWEJ ETYKI ETYKA OSIEMNASTEGO WIEKU PROJEKT NAUKOWEJ ETYKI ETYKA OSIEMNASTEGO WIEKU ETYKA I METODA NAUKOWA Metoda naukowa uniwersalne narzędzie poznania prawdy. pozwala ustalić prawdę ponad wszelką wątpliwość powoduje bardzo dynamiczny rozwój

Bardziej szczegółowo

Filozofia, ISE, Wykład X - Filozofia średniowieczna.

Filozofia, ISE, Wykład X - Filozofia średniowieczna. Filozofia, ISE, Wykład X - Filozofia średniowieczna. 2011-10-01 Plan wykładu 1 Filozofia średniowieczna a starożytna 2 3 Ogólna charakterystyka filozofii średniowiecznej Ogólna charakterystyka filozofii

Bardziej szczegółowo

Dedukcja transcendentalna

Dedukcja transcendentalna Dedukcja transcendentalna Problem Hume a-kanta Immanuel Kant (1724-1804, Krytyka czystego rozumu 1781, Prolegomena 1783, fragmenty): Na podstawie (samego) doświadczenia poznanie naukowe nie jest możliwe,

Bardziej szczegółowo

Filozofia, ISE, Wykład V - Filozofia Eleatów.

Filozofia, ISE, Wykład V - Filozofia Eleatów. 2011-10-01 Plan wykładu 1 Filozofia Parmenidesa z Elei Ontologia Parmenidesa Epistemologiczny aspekt Parmenidejskiej filozofii 2 3 Ontologia Parmenidesa Epistemologiczny aspekt Parmenidejskiej filozofii

Bardziej szczegółowo

Przedmiot, źródła i drogi poznania

Przedmiot, źródła i drogi poznania Wieloznaczność pojęcia poznanie Czynność (uświadomiona) Rezultat czynności Pozostałe czynności, mające na celu uzyskanie informacji 1.Relacja poznawcza. Przedmiot Podmiot Akty poznawcze 1.1 Przedmiot poznania:

Bardziej szczegółowo

Filozofia przyrody - Filozofia Eleatów i Demokryta

Filozofia przyrody - Filozofia Eleatów i Demokryta 5 lutego 2012 Plan wykładu 1 Filozofia Parmenidesa z Elei Ontologia Parmenidesa Epistemologiczny aspekt Parmenidejskiej filozofii 2 3 4 Materializm Ontologia Parmenidesa Epistemologiczny aspekt Parmenidejskiej

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 FILOZOFIA

EGZAMIN MATURALNY 2012 FILOZOFIA Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2012 FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 2 Egzamin maturalny z filozofii Część I (20 punktów) Zadanie 1. (0 2) Obszar standardów

Bardziej szczegółowo

Spór o poznawalność świata

Spór o poznawalność świata ROMAN ROŻDŻEŃSKI FILOZOFIA A RZECZYWISTOŚĆ Spór o poznawalność świata Wydawnictwo WAM Kraków 2012 Spis treści Przedmowa 11 Rozdział I Myślenie filozoficzne w cieniu zwątpienia 15 1. Wprowadzenie 15 2.

Bardziej szczegółowo

Tomasz Dreinert Zagadnienie "rzeczy samej w sobie" w transcendentalizmie Immanuela Kanta. Pisma Humanistyczne 3,

Tomasz Dreinert Zagadnienie rzeczy samej w sobie w transcendentalizmie Immanuela Kanta. Pisma Humanistyczne 3, Tomasz Dreinert Zagadnienie "rzeczy samej w sobie" w transcendentalizmie Immanuela Kanta Pisma Humanistyczne 3, 137-143 2001 Tomasz D reinert ZAGADNIENIE RZECZY SAMEJ W SOBIE W TRANSCENDENTALIZMIE IMMANUELA

Bardziej szczegółowo

Elementy filozofii i metodologii INFORMATYKI

Elementy filozofii i metodologii INFORMATYKI Elementy filozofii i metodologii INFORMATYKI Filozofia INFORMATYKA Metodologia Wykład 1. Wprowadzenie. Filozofia, metodologia, informatyka Czym jest FILOZOFIA? (objaśnienie ogólne) Filozofią nazywa się

Bardziej szczegółowo

David Hume ( )

David Hume ( ) David Hume (1711-1776) Chciał być Newtonem nauk o człowieku. Uważał, że wszystkie nauki (oprócz matematyki i logiki), również filozofia, powinny kierować się metodą eksperymentalną, opartą na doświadczeniu.

Bardziej szczegółowo

Sylabus. Kod przedmiotu:

Sylabus. Kod przedmiotu: Sylabus Nazwa Przedmiotu: TEORIA POZNANIA Kod przedmiotu: Typ przedmiotu: obowiązkowy Poziom przedmiotu: zaawansowany rok studiów, semestr: rok I i II, semestr i (rok akad. 009/010, 010/011) Liczba punktów

Bardziej szczegółowo

Filozofia, ISE, Wykład VII - Platońska teoria idei cz. 2.

Filozofia, ISE, Wykład VII - Platońska teoria idei cz. 2. Filozofia, ISE, Wykład VII - Platońska teoria idei cz. 2. Artur Machlarz 2011-10-01 Plan wykładu 1 Czym według Platona jest wiedza prawdziwa i jak ją osiągnąć? 2 3 Protagoras - człowiek jest miarą wszechrzeczy...

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Historia, Wykład VI - Sceptycyzm

Filozofia, Historia, Wykład VI - Sceptycyzm 2010-10-01 Plan wykładu 1 Klasyczna koncepcja prawdy 2 3 Klasyczna koncepcja prawdy Prawda = zgodność myśli z rzeczywistością. Klasyczna koncepcja prawdy Prawda = zgodność myśli z rzeczywistością. Sceptycy

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Historia, Wykład IV - Platońska teoria idei

Filozofia, Historia, Wykład IV - Platońska teoria idei Filozofia, Historia, Wykład IV - Platońska teoria idei 2010-10-01 Tematyka wykładu 1 Metafora jaskini 2 Świat materialny - świat pozoru Świat idei - świat prawdziwy Relacja między światem idei i światem

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Germanistyka, Wykład I - Wprowadzenie.

Filozofia, Germanistyka, Wykład I - Wprowadzenie. 2010-10-01 Plan wykładu 1 Czym jest filozofia Klasyczna definicja filozofii Inne próby zdefiniowania filozofii 2 Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady 3 Metafizyka Ontologia Epistemologia

Bardziej szczegółowo

Epistemologia Kanta jako rozwiązanie sporu empiryzmu z racjonalizmem

Epistemologia Kanta jako rozwiązanie sporu empiryzmu z racjonalizmem Filozofia Publiczna i Edukacja Demokratyczna Tom I 2012 Numer 2 s. 155-168 www.filozofiapubliczna.amu.edu.pl ISSN 2299-1875 by Filozofia Publiczna i Edukacja Demokratyczna & Author Epistemologia Kanta

Bardziej szczegółowo

Krytyka czystego rozumu obejmuje teorię poznania, druga etykę, trzecia estetykę oraz filozofię świata organicznego.

Krytyka czystego rozumu obejmuje teorię poznania, druga etykę, trzecia estetykę oraz filozofię świata organicznego. Immanuel Kant opracowanie na postawie W. Tatarkiewicza, Historia filozofii, t II. 1724-1804. Urodził się w Królewcu i w Królewcu przeżył i zakończył życie. W pracy konkursowej z 1764 roku przeprowadził

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Historia, Wykład VIII - Wprowadzenie do filozofii nowożytnej

Filozofia, Historia, Wykład VIII - Wprowadzenie do filozofii nowożytnej Filozofia, Historia, Wykład VIII - Wprowadzenie do filozofii nowożytnej 2010-10-01 Plan wykładu Epistemologia centralną dyscypliną filozoficzną W filozofii starożytnej i średniowiecznej dominującą rolę

Bardziej szczegółowo

P L SJ A I W WAM K 2014

P L SJ A I W WAM K 2014 P L SJ E W WAM A I K 2014 Spis treści 1. O filozofii w ogóle......................... 13 1.1. O filozofii najogólniej...................... 14 1.2. Filozofia czy historia poglądów................ 16 1.3.

Bardziej szczegółowo

IMMANUEL KANT DZIEŁA ZEBRANE. TOM II Krytyka czystego rozumu. Wydanie Translatorium Filozofii Niemieckiej Instytutu Filozofii UMK

IMMANUEL KANT DZIEŁA ZEBRANE. TOM II Krytyka czystego rozumu. Wydanie Translatorium Filozofii Niemieckiej Instytutu Filozofii UMK IMMANUEL KANT DZIEŁA ZEBRANE TOM II Krytyka czystego rozumu Wydanie Translatorium Filozofii Niemieckiej Instytutu Filozofii UMK Przekład Mirosław Żelazny Redakcja naukowa Marta Agata Chojnacka, Milena

Bardziej szczegółowo

Immanuel Kant ( )

Immanuel Kant ( ) Immanuel Kant (1724-1804) Filozof z Królewca, jeden z najwybitniejszych myślicieli wszechczasów Duchowy ojciec Unii Europejskiej (w traktacie O wiecznym pokoju wprowadza pojęcie pokój jako podstawowy termin

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI I. WPROWADZENIE - FILOZOFIA JAKO TYP POZNANIA. 1. Człowiek poznający Poznanie naukowe... 16

SPIS TREŚCI I. WPROWADZENIE - FILOZOFIA JAKO TYP POZNANIA. 1. Człowiek poznający Poznanie naukowe... 16 SPIS TREŚCI P r z e d m o w a... 5 P r z e d m o w a do d r u g i e g o w y d a n i a... 7 P r z e d m o w a do t r z e c i e g o w y d a n i a... 9 P r z e d m o w a do c z w a r t e g o w y d a n i a...

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Socjologia, Wykład VI - Sceptycyzm, Filozofia średniowieczna

Filozofia, Socjologia, Wykład VI - Sceptycyzm, Filozofia średniowieczna Filozofia, Socjologia, Wykład VI - Sceptycyzm, Filozofia średniowieczna 2011-10-01 Plan wykładu 1 Klasyczna koncepcja prawdy 2 3 4 5 6 Klasyczna koncepcja prawdy Prawda = zgodność myśli z rzeczywistością.

Bardziej szczegółowo

ANDRZEJ L. ZACHARIASZ TEORIA POZNANIA JAKO RELATYSTYCZNA KONCEPCJA PRAWDY TEORETYCZNEJ

ANDRZEJ L. ZACHARIASZ TEORIA POZNANIA JAKO RELATYSTYCZNA KONCEPCJA PRAWDY TEORETYCZNEJ ANDRZEJ L. ZACHARIASZ TEORIA POZNANIA JAKO RELATYSTYCZNA KONCEPCJA PRAWDY TEORETYCZNEJ WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU RZESZOWSKIEGO RZESZÓW 2011 Recenzował prof. dr hab. TADEUSZ BUKSIŃSKI Opracowanie redakcyjne

Bardziej szczegółowo

O argumentach sceptyckich w filozofii

O argumentach sceptyckich w filozofii O argumentach sceptyckich w filozofii - Czy cokolwiek można wiedzieć na pewno? - Czy cokolwiek można stwierdzić na pewno? Co myśli i czyni prawdziwy SCEPTYK? poddaje w wątpliwość wszelkie metody zdobywania

Bardziej szczegółowo

dr Mieczysław Juda Filozofia z estetyką

dr Mieczysław Juda Filozofia z estetyką dr Mieczysław Juda Filozofia z estetyką Zakład Teorii i Historii Sztuki ASP Katowice mjuda@asp.katowice.pl [5] Klasyczna filozofia niemiecka: Kant, Hegel; Marks i neomarksizm a. transcendentalizm Kanta

Bardziej szczegółowo

Immanuel Kant. Dzieła zebrane

Immanuel Kant. Dzieła zebrane Immanuel Kant Dzieła zebrane tom iii Prolegomena do wszelkiej przyszłej metafizyki, która ma wystąpić jako nauka Ugruntowanie metafizyki moralności Metafizyczne podstawy przyrodoznawstwa Krytyka praktycznego

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Germanistyka, Wykład I - Wprowadzenie.

Filozofia, Germanistyka, Wykład I - Wprowadzenie. 2011-10-01 Plan wykładu Program zajęć 1 Program zajęć 2 3 4 5 Klasyczna definicja filozofii Inne próby zdefiniowania filozofii 6 Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady Plan wykładu - informacje

Bardziej szczegółowo

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu.

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2013 KOD UZUPEŁNIA ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY Z FILOZOFII POZIOM ROZSZERZONY

Bardziej szczegółowo

Filozofia człowieka. Fakt ludzki i jego filozoficzne interpretacje

Filozofia człowieka. Fakt ludzki i jego filozoficzne interpretacje Filozofia człowieka Fakt ludzki i jego filozoficzne interpretacje Spotkanie źródłem poznania i nauk POZNAWANIE 2 Jedność doświadczenia filozoficznego Filozofia nauką o zasadach ( principia) Do wiedzy o

Bardziej szczegółowo

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu.

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2013 KOD UZUPEŁNIA ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY Z FILOZOFII POZIOM ROZSZERZONY

Bardziej szczegółowo

Etyka problem dobra i zła

Etyka problem dobra i zła Etyka problem dobra i zła Plan wykładu Definicje i podstawowe odróżnienia Problem dobrego życia w klasycznej etyce Arystotelesowskiej Chrześcijańska interpretacja etyki Arystotelesowskiej Etyka - problem

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Pedagogika, Wykład I - Miejsce filozofii wśród innych nauk

Filozofia, Pedagogika, Wykład I - Miejsce filozofii wśród innych nauk Filozofia, Pedagogika, Wykład I - Miejsce filozofii wśród innych nauk 10 października 2009 Plan wykładu Czym jest filozofia 1 Czym jest filozofia 2 Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady Znaczenie

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Socjologia, Wykład II - Podział filozofii. Filozofia archaiczna

Filozofia, Socjologia, Wykład II - Podział filozofii. Filozofia archaiczna Filozofia, Socjologia, Wykład II - Podział filozofii. Filozofia archaiczna 2011-10-01 Plan wykładu 1 Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wstęp 3.

SPIS TREŚCI. Wstęp 3. SPIS TREŚCI Wstęp 3 I. ROZWAŻANIA WSTĘPNE 23 1. Luteranizm i jego znaczenie dla filozofii 23 1.1. Główne założenia doktrynalne luteranizmu 24 1.2. Luter i filozofia 33 2. Reakcja na Reformację - racjonalizacje

Bardziej szczegółowo

AUTONOMIA JAKO ZASADA ETYCZNOŚCI

AUTONOMIA JAKO ZASADA ETYCZNOŚCI FUNDACJA NA RZECZ NAUKI POLSKIEJ EWA NOWAK-JUCHACZ AUTONOMIA JAKO ZASADA ETYCZNOŚCI KANT, FICHTE, HEGEL WROCŁAW 2002 SPIS TREŚCI Przedmowa. WOLNOŚĆ I FILOZOFIA 7 Część I. KANT 13 Rozdział I. WOLA I JEJ

Bardziej szczegółowo

dr Anna Mazur Wyższa Szkoła Promocji Intuicja a systemy przekonań

dr Anna Mazur Wyższa Szkoła Promocji Intuicja a systemy przekonań dr Anna Mazur Wyższa Szkoła Promocji Intuicja a systemy przekonań Systemy przekonań Dlaczego mądrzy ludzie podejmują głupie decyzje? Odpowiedzialne są nasze przekonania. Przekonania, które składają się

Bardziej szczegółowo

Immanuel Kant: Fragmenty dzieł Uzasadnienie metafizyki moralności

Immanuel Kant: Fragmenty dzieł Uzasadnienie metafizyki moralności Immanuel Kant: Fragmenty dzieł Uzasadnienie metafizyki moralności Rozdział II Pojęcie każdej istoty rozumnej, która dzięki wszystkim maksymom swej woli musi się uważać za powszechnie prawodawczą, by z

Bardziej szczegółowo

Uczucie moralne w filozofii transcendentalnej Immanuela Kanta

Uczucie moralne w filozofii transcendentalnej Immanuela Kanta Jakub Ruks Uczucie moralne w filozofii transcendentalnej Immanuela Kanta 1. Zakres tematyki W filozofii Immanuela Kanta można odnaleźć wiele fragmentów poświęconych zagadnieniu uczuć. Rozważania dotyczące

Bardziej szczegółowo

Wiesław M. Macek. Teologia nauki. według. księdza Michała Hellera. Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego

Wiesław M. Macek. Teologia nauki. według. księdza Michała Hellera. Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego Wiesław M. Macek Teologia nauki według księdza Michała Hellera Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego Warszawa 2010 Na początku było Słowo (J 1, 1). Książka ta przedstawia podstawy współczesnej

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide De Gasperi w Józefowie. Historia filozofii w zarysie

Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide De Gasperi w Józefowie. Historia filozofii w zarysie Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide De Gasperi w Józefowie Historia filozofii w zarysie (skrypt) Autor Dorota Łażewska Copyright by Wydawnictwo WSGE Józefów 2008 Wydawnictwo Wyższej Szkoły

Bardziej szczegółowo

POJĘCIE KATEGORII A PROBLEM GRANIC POZNANIA. NICOLAI HARTMANN A IMMANUEL KANT

POJĘCIE KATEGORII A PROBLEM GRANIC POZNANIA. NICOLAI HARTMANN A IMMANUEL KANT Alicja Pietras POJĘCIE KATEGORII A PROBLEM GRANIC POZNANIA. NICOLAI HARTMANN A IMMANUEL KANT Celem tego artykułu jest przedstawienie znaczenia pojęcia kategorii dla problemu granic poznania, a dokładniej

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI DO DZIAŁU:

SCENARIUSZ LEKCJI DO DZIAŁU: Autorka: Małgorzata Kacprzykowska SCENARIUSZ LEKCJI DO DZIAŁU: Wprowadzenie do filozofii Temat (4): Dlaczego zadajemy pytania? Cele lekcji: poznanie istoty pytań filozoficznych, stawianie pytań filozoficznych,

Bardziej szczegółowo

JAKIEGO RODZAJU NAUKĄ JEST

JAKIEGO RODZAJU NAUKĄ JEST JAKIEGO RODZAJU NAUKĄ JEST INFORMATYKA? Computer Science czy Informatyka? Computer Science czy Informatyka? RACZEJ COMPUTER SCIENCE bo: dziedzina ta zaistniała na dobre wraz z wynalezieniem komputerów

Bardziej szczegółowo

Trochę historii filozofii

Trochę historii filozofii Natura, a jej rozumienie we współczesnej nauce Janusz Mączka Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych Wydział Filozoficzny Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie

Bardziej szczegółowo

Poznanie substancji oddzielonych. środa, 9 stycznia 13

Poznanie substancji oddzielonych. środa, 9 stycznia 13 Poznanie substancji oddzielonych Czym jest władza? władza - narzędzie duszy do wykonywania określonych aktów władza jako proprietas (własność, właściwość) - specjalny rodzaj przypadłości. władza jako możność

Bardziej szczegółowo

Argument teleologiczny

Argument teleologiczny tekst Argument teleologiczny i piąta droga św. Tomasza z Akwinu Argument z celowości 1. W świecie obserwujemy celowe działanie rzeczy, które nie są obdarzone poznaniem (np. działanie zgodnie z prawami

Bardziej szczegółowo

Platforma e-learnigowa Moodle Testy i oceny

Platforma e-learnigowa Moodle Testy i oceny Platforma e-learnigowa Moodle Testy i oceny 02.02.2011 Przygotowanie quizu - baza pytań Pytania Baza pytań niezależna od quizów Struktura bazy: kategorie obejmujące określoną część materiału, np. pytania

Bardziej szczegółowo

Problem prawdy w działalności informacyjnej. Zarys problematyki.

Problem prawdy w działalności informacyjnej. Zarys problematyki. Problem prawdy w działalności informacyjnej. Zarys problematyki. Sabina Cisek Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytet Jagielloński Konferencja Bibliotekarz w świecie wartości, Wrocław,

Bardziej szczegółowo

7. Zagadnienia źródła poznania II

7. Zagadnienia źródła poznania II 7. Zagadnienia źródła poznania II Metodologiczne zagadnienie źródła poznania: skrajny i umiarkowany aprioryzm oraz skrajny empiryzm metodologiczny Andrzej Wiśniewski Andrzej.Wisniewski@amu.edu.pl Wstęp

Bardziej szczegółowo

LOGIKA Wprowadzenie. Robert Trypuz. Katedra Logiki KUL GG października 2013

LOGIKA Wprowadzenie. Robert Trypuz. Katedra Logiki KUL GG października 2013 LOGIKA Wprowadzenie Robert Trypuz Katedra Logiki KUL GG 43 e-mail: trypuz@kul.pl 2 października 2013 Robert Trypuz (Katedra Logiki) Wprowadzenie 2 października 2013 1 / 14 Plan wykładu 1 Informacje ogólne

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników badania Kompetencji trzecioklasistów uczniów klasy 3a i 3b w roku szkolnym 2015/16. opracowała Joanna Chachulska

Analiza wyników badania Kompetencji trzecioklasistów uczniów klasy 3a i 3b w roku szkolnym 2015/16. opracowała Joanna Chachulska Analiza wyników badania Kompetencji trzecioklasistów uczniów klasy 3a i 3b w roku szkolnym 2015/16 opracowała Joanna Chachulska Test Kompetencji Trzecioklasistów z języka polskiego został przeprowadzony

Bardziej szczegółowo

6. Zagadnienia źródła poznania I Psychologiczne zagadnienie źródła poznania

6. Zagadnienia źródła poznania I Psychologiczne zagadnienie źródła poznania 6. Zagadnienia źródła poznania I Psychologiczne zagadnienie źródła poznania Andrzej Wiśniewski Andrzej.Wisniewski@amu.edu.pl Wstęp do filozofii Materiały do wykładu 2015/2016 Dwa zagadnienia źródła poznania

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Odnowa Biologiczna

KARTA KURSU. Odnowa Biologiczna KARTA KURSU Odnowa Biologiczna Nazwa Nazwa w j. ang. Metodologia nauk przyrodniczych Methodology of the natural science Kod Punktacja ECTS* 2.0 Koordynator Dr hab. Alicja Walosik Zespół dydaktyczny Dr

Bardziej szczegółowo

FILOZOFIA MATEMATYKI IMMANUELA KANTA I JEJ DZIEDZICTWO

FILOZOFIA MATEMATYKI IMMANUELA KANTA I JEJ DZIEDZICTWO ARTYKUŁY ZAGADNIENIA FILOZOFICZNE W NAUCE XXIV / 1999, s. 26 42 Jerzy DADACZYŃSKI FILOZOFIA MATEMATYKI IMMANUELA KANTA I JEJ DZIEDZICTWO Wśród głównych kierunków badań podstaw matematyki, które powstały

Bardziej szczegółowo

Kognitywistyka II r. Terminy wykładów. Literatura - psychometria. Teorie inteligencji i sposoby jej pomiaru (1)

Kognitywistyka II r. Terminy wykładów. Literatura - psychometria. Teorie inteligencji i sposoby jej pomiaru (1) Kognitywistyka II r Teorie inteligencji i sposoby jej pomiaru (1) Terminy wykładów 13. 03. 2008 27. 03. 2008 03. 04. 2008 17. 04. 2008 24. 04. 2008 08. 05. 2008 15. 05. 2008 29. 05. 2008 05. 06. 2008 12.

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Pedagogika, Wykład III - Filozofia archaiczna

Filozofia, Pedagogika, Wykład III - Filozofia archaiczna Filozofia, Pedagogika, Wykład III - Filozofia archaiczna 2009-09-04 Plan wykładu 1 Jońska filozofia przyrody - wprowadzenie 2 3 Jońska filozofia przyrody - problematyka Centralna problematyka filozofii

Bardziej szczegółowo

RACJONALIZM. w szerokim znaczeniu czyli

RACJONALIZM. w szerokim znaczeniu czyli RACJONALIZM w szerokim znaczeniu czyli ANTYIRRACJONALIZM Racjonalista potocznie uporządkowany logiczny ważący różne racje rozsądny krytyczny znający i wykorzystujący wyniki różnych nauk mało uczuciowy

Bardziej szczegółowo

J. Wehler, Zarys racjonalnego obrazu świata: s

J. Wehler, Zarys racjonalnego obrazu świata: s J. Wehler, Zarys racjonalnego obrazu świata: s. 50-59 Dedukcja - intuicja Czym jest wiedza? Pojęcie wiedzy ukształtowało się w filozofii greckiego oświecenia, przy czym stanowiło ono opozycję w stosunku

Bardziej szczegółowo

George Berkeley (1685-1753)

George Berkeley (1685-1753) George Berkeley (1685-1753) Biskup Dublina Bezkompromisowy naukowiec i eksperymentator Niekonwencjonalny teoretyk poznania Zwalczał ateizm Propagował idee wyższego szkolnictwa w Ameryce Podstawą badań

Bardziej szczegółowo

166 Wstęp do statystyki matematycznej

166 Wstęp do statystyki matematycznej 166 Wstęp do statystyki matematycznej Etap trzeci realizacji procesu analizy danych statystycznych w zasadzie powinien rozwiązać nasz zasadniczy problem związany z identyfikacją cechy populacji generalnej

Bardziej szczegółowo

Modele i teorie w kosmologii współczesnej przykładem efektywnego wyjaśniania w nauce

Modele i teorie w kosmologii współczesnej przykładem efektywnego wyjaśniania w nauce Modele i teorie w kosmologii współczesnej przykładem efektywnego wyjaśniania w nauce ks. Paweł Tambor Wydział Filozofii, Katedra Fizyki Teoretycznej Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Przyrodoznawstwo

Bardziej szczegółowo

Czy możemy coś powiedzieć o istocie Boga?

Czy możemy coś powiedzieć o istocie Boga? Przymioty Boga Czy możemy coś powiedzieć o istocie Boga? dowody na istnienie Boga ustaliły, że On jest, ale czy poza wiedzą o Jego istnieniu możemy coś wiedzieć o Jego istocie? Św. Tomasz twierdzi, że

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Św. Augustyn i państwo Boże

Rozdział 8. Św. Augustyn i państwo Boże Słowo wstępne Rozdział 1. Filozofia i jej podstawowe zagadnienia Wstępne pojęcie filozofii Działy filozofii Filozofia a inne formy ludzkiego poznania Praktyczny wymiar filozofii Rozdział 2. Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

CZY METAFIZYKA KANTA JEST DZIŚ POTRZEBNA FILOZOFII I KULTURZE?

CZY METAFIZYKA KANTA JEST DZIŚ POTRZEBNA FILOZOFII I KULTURZE? EDUKACJA FILOZOFICZNA Vol. 62 2016 RECENZJE I NOTY ks. RAFAŁ TETELA Akademia Ignatianum w Krakowie CZY METAFIZYKA KANTA JEST DZIŚ POTRZEBNA FILOZOFII I KULTURZE? Artur Banaszkiewicz: Między światem dostępnym

Bardziej szczegółowo

PÓŁFINAŁ VIII GIMNAZJALNEGO KONKURSU FILOZOFICZNEGO

PÓŁFINAŁ VIII GIMNAZJALNEGO KONKURSU FILOZOFICZNEGO PÓŁFINAŁ VIII GIMNAZJALNEGO KONKURSU FILOZOFICZNEGO Informacje do testu: - Test jest zapisany na 5 stronach - Za rozwiązanie wszystkich zadań można otrzymać łącznie 60 punktów. - Odpowiedzi należy zapisać

Bardziej szczegółowo

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 1

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 1 Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 1 Mariusz Urbański Instytut Psychologii UAM Mariusz.Urbanski@amu.edu.pl Plan: definicja pojęcia wnioskowania wypowiedzi inferencyjne i wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Andrzej L. Zachariasz. ISTNIENIE Jego momenty i absolut czyli w poszukiwaniu przedmiotu einanologii

Andrzej L. Zachariasz. ISTNIENIE Jego momenty i absolut czyli w poszukiwaniu przedmiotu einanologii Andrzej L. Zachariasz ISTNIENIE Jego momenty i absolut czyli w poszukiwaniu przedmiotu einanologii WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU RZESZOWSKIEGO RZESZÓW 2004 Opiniowali Prof. zw. dr hab. KAROL BAL Prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Epistemologia. Wiedza matematyczna jako wzorzec wiedzy (Notatki) Paweł Łupkowski. Instytut Psychologii UAM

Epistemologia. Wiedza matematyczna jako wzorzec wiedzy (Notatki) Paweł Łupkowski. Instytut Psychologii UAM Epistemologia Wiedza matematyczna jako wzorzec wiedzy (Notatki) Paweł Łupkowski Instytut Psychologii UAM 1 / 37 Wprowadzenie: nauki aprioryczne Nauki tradycyjnie dzieli się, ze względu na metodę, na dedukcyjne

Bardziej szczegółowo

IMMANUEL KANT DZIEŁA ZEBRANE. tom iv Krytyka władzy sądzenia. Wydanie Translatorium Filozofii Niemieckiej Instytutu Filozofii UMK

IMMANUEL KANT DZIEŁA ZEBRANE. tom iv Krytyka władzy sądzenia. Wydanie Translatorium Filozofii Niemieckiej Instytutu Filozofii UMK IMMANUEL KANT DZIEŁA ZEBRANE tom iv Krytyka władzy sądzenia Wydanie Translatorium Filozofii Niemieckiej Instytutu Filozofii UMK Przekład Mirosław Żelazny Redakcja naukowa Marta Agata Chojnacka, Kinga Kaśkiewicz,

Bardziej szczegółowo

KRZYSZTOF WÓJTOWICZ Instytut Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego

KRZYSZTOF WÓJTOWICZ Instytut Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego KRZYSZTOF WÓJTOWICZ Instytut Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego wojtow@uw.edu.pl 1 2 1. SFORMUŁOWANIE PROBLEMU Czy są empiryczne aspekty dowodów matematycznych? Jeśli tak to jakie stanowisko filozoficzne

Bardziej szczegółowo

Krzyżówka oraz hasła do krzyżówki. Kalina R., Przewodnik po matematyce dla klas VII-VIII, część IV, SENS, Poznań 1997, s.20-22.

Krzyżówka oraz hasła do krzyżówki. Kalina R., Przewodnik po matematyce dla klas VII-VIII, część IV, SENS, Poznań 1997, s.20-22. Omnibus matematyczny 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: zna pojęcia matematyczne z zakresu szkoły podstawowej i gimnazjum. b) Umiejętności Uczeń: potrafi podać odpowiednie pojęcie matematyczne na podstawie

Bardziej szczegółowo

Ogólna metodologia nauk

Ogólna metodologia nauk 1. Podział logiki: - semiotyka logiczna - logika formalna - ogólna metodologia nauk Ogólna metodologia nauk 2. Ogólna metodologia nauk zajmuje się metodami (sposobami postępowania) stosowanymi w poznawaniu

Bardziej szczegółowo

Nauczanie problemowe w toku zajęć praktycznych

Nauczanie problemowe w toku zajęć praktycznych Nauczanie problemowe w toku zajęć praktycznych Ewa Piotrowska Wykład oparty na podręczniku: Praktyczna nauka zawodu Ornatowski, J. Figurski Nauczanie problemowe znajduje zastosowanie: w nauczaniu teoretycznych

Bardziej szczegółowo

Krytyka czystego rozumu a problem możliwości metafizyki

Krytyka czystego rozumu a problem możliwości metafizyki 1 Paweł Sikora Krytyka czystego rozumu a problem możliwości metafizyki (...) krytyka jest niezbędnym przygotowaniem do krzewienia gruntownej metafizyki jako nauki, która winna być opracowywana dogmatycznie

Bardziej szczegółowo

Baruch Spinoza ( )

Baruch Spinoza ( ) Baruch Spinoza (1632-1677) Dla jednych: najszlachetniejszy i najbardziej godny miłości z wielkich filozofów (B. Russell). Dla innych: Największy heretyk XVII wieku. Obrońca diabła. Duchowy sabotaŝysta.

Bardziej szczegółowo

FILOZOFIA POZIOM ROZSZERZONY

FILOZOFIA POZIOM ROZSZERZONY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 016/017 FORMUŁA OD 015 ( NOWA MATURA ) FILOZOFIA POZIOM ROZSZERZONY ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ MFI-R1 MAJ 017 Uwaga: akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie

Bardziej szczegółowo

Włodzimierz Lorenc Genealogia problemu sztuki w klasycznej filozofii niemieckiej: Immanuel Kant. Sztuka i Filozofia 1,

Włodzimierz Lorenc Genealogia problemu sztuki w klasycznej filozofii niemieckiej: Immanuel Kant. Sztuka i Filozofia 1, Włodzimierz Lorenc Genealogia problemu sztuki w klasycznej filozofii niemieckiej: Immanuel Kant Sztuka i Filozofia 1, 119-141 1989 Włodzimierz Lorenc GENEALOGU- PROBLEMU SZTUKI W KLASYCZNEJ FILOZOFII NIEMIECKIEJ:

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia historiozoficzne we współczesnej filozofii.

Zagadnienia historiozoficzne we współczesnej filozofii. Zagadnienia historiozoficzne we współczesnej filozofii. historiozofia DZIEJÓW FILOZOFIA nauka filozoficzna o ostatecznych czynnikach sprawczych, istocie i sensie ludzkich dziejów jako całości, zw. także

Bardziej szczegółowo

Anna Głąb HISTORIA FILOZOFII DZIEJE FILOZOFICZNEGO ZDZIWIENIA

Anna Głąb HISTORIA FILOZOFII DZIEJE FILOZOFICZNEGO ZDZIWIENIA Anna Głąb HISTORIA FILOZOFII DZIEJE FILOZOFICZNEGO ZDZIWIENIA Filozofia? Co to takiego? I potknąłeś się o samego siebie? Kim jestem? Dlaczego istnieję? Co to jest dusza? Czy to możliwe, że moje życie

Bardziej szczegółowo

LEKCJA Wprowadzenie do Klasyfikacji umysłu

LEKCJA Wprowadzenie do Klasyfikacji umysłu SPIS TREŚCI TEKSTY PRZYGOTOWUJĄCE...... 1 Wprowadzenie do Umysł i jego świat I SŁUCHANIE, KONTEMPLACJA I MEDYTACJA...... 2 Części dotyczące wyjaśnień i praktyki.......... 2 Sekwencja słuchania, kontemplowania

Bardziej szczegółowo

Czy istnienie jest predykatem? 1

Czy istnienie jest predykatem? 1 Adam Nowaczyk Czy istnienie jest predykatem? 1 Kwartalnik FilozoficznyXXXII, 1, 2004, s. 37 51. Teza, że istnienie nie jest predykatem, wsparta słynnym przykładem stu talarów rzeczywistych, które nie zawierają

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu ELEMENTY FILOZOFII

Wymagania edukacyjne z przedmiotu ELEMENTY FILOZOFII Wymagania edukacyjne z przedmiotu ELEMENTY FILOZOFII na poziomie podstawowym dla klasy III B - z planem wynikowym Liceum Ogólnokształcącego im. Władysława Jagiełły w Ząbkowicach Śląskich Nr Temat OCENA

Bardziej szczegółowo

Proporcjonalność prosta i odwrotna

Proporcjonalność prosta i odwrotna Literka.pl Proporcjonalność prosta i odwrotna Data dodania: 2010-02-14 14:32:10 Autor: Anna Jurgas Temat lekcji dotyczy szczególnego przypadku funkcji liniowej y=ax. Jednak można sie dopatrzeć pewnej różnicy

Bardziej szczegółowo

Definicja testu psychologicznego

Definicja testu psychologicznego Definicja testu psychologicznego Badanie testowe to taka sytuacja, w której osoba badana uczestniczy dobrowolnie, świadoma celu jakim jest jej ocena. Jest to sytuacja tworzona specjalnie dla celów diagnostycznych,

Bardziej szczegółowo

Przewodnik. Do egzaminu z Filozofii Człowieka. Kierunek Filozofia semestr III. opracował Artur Andrzejuk (na prawach maszynopisu)

Przewodnik. Do egzaminu z Filozofii Człowieka. Kierunek Filozofia semestr III. opracował Artur Andrzejuk (na prawach maszynopisu) Przewodnik Do egzaminu z Filozofii Człowieka Kierunek Filozofia semestr III opracował Artur Andrzejuk (na prawach maszynopisu) Katedra Historii Filozofii Starożytnej i Średniowiecznej Warszawa 2004 Treści

Bardziej szczegółowo

TEMAT PRACY SOKRATEJSKA IDEA NIEWIEDZY JAKO ŹRÓDŁA ZŁA MORALNEGO A ETYKA ŚW. TOMASZA Z AKWINU ANALIZA PORÓWNAWCZA ETYKA SOKRATESA ETYKA ŚW.

TEMAT PRACY SOKRATEJSKA IDEA NIEWIEDZY JAKO ŹRÓDŁA ZŁA MORALNEGO A ETYKA ŚW. TOMASZA Z AKWINU ANALIZA PORÓWNAWCZA ETYKA SOKRATESA ETYKA ŚW. TEMAT PRACY SOKRATEJSKA IDEA NIEWIEDZY JAKO ŹRÓDŁA ZŁA MORALNEGO A ETYKA ŚW. TOMASZA Z AKWINU ANALIZA PORÓWNAWCZA ETYKA SOKRATESA ETYKA ŚW. TOMASZA 399 0 1274 2012 PLAN PRACY I. Etyka Sokratesa II. System

Bardziej szczegółowo

Logika i semiotyka. Znak jest Triadą... Wykład III: (Charles Sanders Peirce)

Logika i semiotyka. Znak jest Triadą... Wykład III: (Charles Sanders Peirce) Logika i semiotyka Wykład III: Znak jest Triadą... (Charles Sanders Peirce) Charles Sanders Peirce *1839, 1914 twórca pragmaty(cy)zmu i semiotyki inspiracje: Kant, Th. Reid krytyczna filozofia zdrowego

Bardziej szczegółowo

Wyniki procentowe poszczególnych uczniów

Wyniki procentowe poszczególnych uczniów K la s a 6 c Próbny sprawdzian w szóstej klasie Klasa 6c Wyniki procentowe poszczególnych uczniów 70% 60% 50% Polska (52%) 40% 30% 20% 10% 0% nr ucznia 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 16 18 wynik w % 51

Bardziej szczegółowo

Metodologia badań psychologicznych

Metodologia badań psychologicznych Metodologia badań psychologicznych Lucyna Golińska SPOŁECZNA AKADEMIA NAUK Psychologia jako nauka empiryczna Wprowadzenie pojęć Wykład 5 Cele badań naukowych 1. Opis- (funkcja deskryptywna) procedura definiowania

Bardziej szczegółowo