Filozofia, Socjologia, Wykład II - Podział filozofii. Filozofia archaiczna

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Filozofia, Socjologia, Wykład II - Podział filozofii. Filozofia archaiczna"

Transkrypt

1 Filozofia, Socjologia, Wykład II - Podział filozofii. Filozofia archaiczna

2 Plan wykładu 1 Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka Relacje między dyscyplinami filozoficznymi 2 3 Tales z Miletu Anaksymander, Anaksymenes Podstawowe idee filozofii jońskiej - podsumowanie 4 5

3 Podział dyscyplin filozoficznych Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka Relacje między dyscyplinami filozoficznymi Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych: Metafizyka Ontologia (teoria bytu) Epistemologia (teoria poznania) Logika Etyka Estetyka

4 Przedmiot metafizyki Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka Relacje między dyscyplinami filozoficznymi Zadanie metafizyki: zbadanie pierwszych i ostatnich przyczyn (sprawczych, formalnych, materialnych i celowych) całego świata (Arystoteles). Relacja między metafizyką i fizyką: fizyka bada przyczyny bliższe a metafizyka ostateczne. Kategorie opisu przyczyn są takie same.

5 Problemy metafizyczne Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka Relacje między dyscyplinami filozoficznymi Przykłady szczegółowych problemów wchodzących w zakres badań metafizyki (częściowo zbieżne z zakresem badań ontologii i filozofii przyrody, tzn. fizyki): Czy świat jest uporządkowany celowo? Jeśli tak, to co jest ostateczną przyczyną istnienia świata? Jaka jest pierwsza przyczyna sprawcza powstania świata? Czy pierwsza przyczyna istnienia świata ingeruje w porządek zjawisk? Jakie są ostateczne fundamenty wszystkich zjawisk - jakie substancje istnieją w świecie? Jaka jest relacja między duszą i ciałem? Czy można udowodnić istnienie Boga? (filozofia średniowieczna) Czy porządek zjawisk jest z góry określony? Czy działania ludzkie są wolne, czy z góry zdeterminowane? (metafizyka moralności)

6 Krytyka metafizyki Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka Relacje między dyscyplinami filozoficznymi Powód wyrzucenia problematyki metafizycznej z zakresu badań filozoficznych: Zagadnienia metafizyczne dotyczą rzeczy nadprzyrodzonych, z zasady niedostępnych poznaniu ludzkiemu. Tezy metafizyczne są nieweryfikowalne - metafizyka jest synonimem badań niby-naukowych. Problemy metafizyczne są wynikiem niewłaściwego sposobu formułowania pytań (Carnap).

7 Przedmiot ontologii Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka Relacje między dyscyplinami filozoficznymi Ontologia etymologicznie oznacza naukę o bycie. Ogólnie rzecz biorąc ontologia jest nauką o tym, co istnieje i jaka jest struktura rzeczywistości.

8 Problemy ontologiczne - przykłady Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka Relacje między dyscyplinami filozoficznymi Przykłady klasycznych zagadnień ontologicznych: Czy, a jeśli tak to w jaki sposób, istnieją przedmioty pojęć ogólnych? Czy istnieje świat materialny? Czym jest substancja (ostateczny fundament wszystkich zjawisk)? Jaki jest status ontyczny znaczeń, informacji, programów komputerowych itp.? Jaka jest struktura rzeczywistości? Czym jest przedmiot, cecha przedmiotu, stosunek między przedmiotami?

9 Ontologia - podstawowe pojęcia Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka Relacje między dyscyplinami filozoficznymi Podstawowe pojęcia ontologii: Byt. Substancja. Rzeczywistość materialna i idealna. Rzecz, przedmiot, cecha, kategoria. Istnienie realne, istnienie pozorne.

10 Przykłady sporów ontologicznych Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka Relacje między dyscyplinami filozoficznymi Idealizm a materializm: czy świat poznawany zmysłowo ma naturę materialną, czy idealną? Monizm i pluralizm: czy istnieje wiele czy tylko jedna substancja? Realizm i nominalizm: czy istnieją przedmioty pojęć ogólnych?

11 Przedmiot badań epistemologii Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka Relacje między dyscyplinami filozoficznymi Epistemologia = teoria poznania. Epistemologia bada ludzkie możliwości poznawcze: co możemy poznać, w jakim zakresie i w jakich warunkach.

12 Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka Relacje między dyscyplinami filozoficznymi Problemy epistemologiczne - przykłady Przykłady klasycznych zagadnień epistemologicznych: Jakie są źródła poznania pewnego? Czy człowiek może osiągnąć wiedzę pewną? Czym jest wiedza? Czym jest prawda? Jakie są granice ludzkich możliwości poznawczych? Co decyduje o ludzkich możliwościach poznawczych?

13 Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka Relacje między dyscyplinami filozoficznymi Przykłady klasycznych sporów epistemologicznych Aprioryzm i empiryzm: czy istnieje wiedza wrodzona? Sceptycyzm i dogmatyzm: czy możemy dotrzeć do wiedzy pewnej? Relatywizm i uniwersalizm: czy istnieją prawdy powszechnie ważne?

14 Logika Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka Relacje między dyscyplinami filozoficznymi Przedmiotem badań logiki jest ustalenie ogólnych prawideł poprawnego rozumowania podanie ogólnych kategorii logicznych

15 Etyka Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka Relacje między dyscyplinami filozoficznymi Dotyczy zagadnień związanych z życiem praktycznym: czym jest dobre działanie, sprawiedliwość itp. Jej zadaniem jest podanie prawideł działania etycznie poprawnego, o ile podanie takich prawideł uznaje za możliwe.

16 Etyka - podstawowe problemy Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka Relacje między dyscyplinami filozoficznymi Problemy etyki: Czym jest dobro, zło, sprawiedliwość itp.? Jakie są podstawy obowiązujących norm etycznych? Czy istnieją uniwersalne podstawy norm etycznych?

17 Estetyka Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka Relacje między dyscyplinami filozoficznymi Estetyka zajmuje się problemami związanymi z naturą piękna i sztuki. Klasyczne problemy estetyki: Czym jest dzieło sztuki? Czym jest piękno? Czy istnieją uniwersalne kryteria oceny estetycznej? Jaka jest relacja między autorem dzieła i jego dziełem?

18 Metafizyka Ontologia Epistemologia Logika Etyka Estetyka Relacje między dyscyplinami filozoficznymi Relacje między poszczególnymi dyscyplinami filozoficznymi Zależnie od tego, która z dyscyplin dominuje w danym okresie historycznym (lub w programie filozoficznym), rozstrzygnięcia tej dyscypliny mogą decydować o rozstrzygnięciach problemów z pozostałych dyscyplin filozoficznych. Na przykład konsekwencje przyjęcia określonego stanowiska w ontologii mogą decydować o przyjęciu określonych stanowisk w epistemologii, logice, etyce i estetyce. Stanowisko idealistyczne w ontologii raczej wyklucza przyjęcie empiryzmu w epistemologii.

19 Każda z dyscyplin filozoficznych może być skoncentrowana na badaniu określonego pola tematycznego: człowieka, nauki, języka, przyrody, matematyki itp. We współczesnej filozofii dominują badania: Filozofii języka Filozofii umysłu Filozofii nauki

20 Tales z Miletu Anaksymander, Anaksymenes Podstawowe idee filozofii jońskiej - podsumowanie Jońska filozofia przyrody - problematyka Centralna problematyka filozofii archaicznej: Z czego powstał świat? Jaka jest zasada zmian w świecie przyrody?

21 Tales z Miletu Anaksymander, Anaksymenes Podstawowe idee filozofii jońskiej - podsumowanie Jońska filozofia przyrody - problematyka Centralna problematyka filozofii archaicznej: Z czego powstał świat? Jaka jest zasada zmian w świecie przyrody? Centralne pojęcie: zasada (arche)

22 Tales z Miletu Anaksymander, Anaksymenes Podstawowe idee filozofii jońskiej - podsumowanie Pojęcie arche Arche - zasada: w filozofii archaicznej pojęcie to oznacza fundament zjawisk przyrodniczych w dwojakim sensie: podstawowego składnika materialnego i pramaterii zjawisk reguły zmian zachodzących w świecie przyrody

23 Tales z Miletu Anaksymander, Anaksymenes Podstawowe idee filozofii jońskiej - podsumowanie Tales z Miletu Tales z Miletu: 1 Wg Herodota przewidział rok zaćmienia słońca. 2 Potrafił oszacować wysokość piramidy na podstawie długości jej cienia oraz odległości między okrętami na morzu. 3 Uważał, że istnieją materialne początki wszechrzeczy: wg Talesa naturą, z której powstają wszystkie inne rzeczy jest woda.

24 Tales z Miletu Anaksymander, Anaksymenes Podstawowe idee filozofii jońskiej - podsumowanie Tales z Miletu - co jest zasadą zjawisk? Wg Talesa zasadą zjawisk jest woda - woda jest pramaterią, ale jest też elementem aktualnie istniejącym w przedmiotach fizycznych. Zmiany stanu skupienia wody są zasadą zmian przedmiotów naturalnych. Dlaczego Tales uznał, że właśnie woda jest zasadą: widział, że wszelki pokarm jest wilgotny i że samo ciepło powstaje z wilgoci i nią żyje (Arystoteles) stąd, że zarodki wszystkiego mają wilgotną naturę, woda zaś jest początkiem natury rzeczy wilgotnych (Arystoteles) to - co umarłe - wysycha, a zarodki wszystkiego są wilgotne i wszelki pokarm jest soczysty. Z czego każda rzecz powstaje, tym się żywi (Symplicjusz)

25 Tales z Miletu Anaksymander, Anaksymenes Podstawowe idee filozofii jońskiej - podsumowanie Tales z Miletu - co jest zasadą zjawisk? Wg Talesa zasadą zjawisk jest woda - woda jest pramaterią, ale jest też elementem aktualnie istniejącym w przedmiotach fizycznych. Zmiany stanu skupienia wody są zasadą zmian przedmiotów naturalnych. Dlaczego Tales uznał, że właśnie woda jest zasadą: widział, że wszelki pokarm jest wilgotny i że samo ciepło powstaje z wilgoci i nią żyje (Arystoteles) stąd, że zarodki wszystkiego mają wilgotną naturę, woda zaś jest początkiem natury rzeczy wilgotnych (Arystoteles) to - co umarłe - wysycha, a zarodki wszystkiego są wilgotne i wszelki pokarm jest soczysty. Z czego każda rzecz powstaje, tym się żywi (Symplicjusz) Uzasadnieniem dla tezy Talesa była obserwacja zjawisk.

26 Tales z Miletu Anaksymander, Anaksymenes Podstawowe idee filozofii jońskiej - podsumowanie Arche według Anaksymandra Zasadą (arche) wg Anaksymandra jest natura nieokreślona (apejron). Z tej nieokreślonej natury wyłaniają się przeciwieństwa: zimne - gorące, suche - mokre itd. i w ten sposób powstają przedmioty naturalne. Apejron jest naturą materialną ale nieskończoną i nieokreśloną jakościowo: wg Anaksymandra nie możemy opisać materii, z której powstał świat.

27 Tales z Miletu Anaksymander, Anaksymenes Podstawowe idee filozofii jońskiej - podsumowanie Arche według Anaksymenesa Według Anaksymenesa zasadą świata jest powietrze. Powietrze jest bowiem: nieskończone ujawnia się we wszystkich stanach rzeczy: cieple i zimnie, wilgoci, ruchu dzięki zgęszczaniu i rozrzedzaniu staje się różnorodne

28 Tales z Miletu Anaksymander, Anaksymenes Podstawowe idee filozofii jońskiej - podsumowanie Podstawowe idee filozofii jońskiej Główne idee i założenia jońskiej filozofii przyrody: Istnieje ostateczny fundament zjawisk przyrodniczych.

29 Tales z Miletu Anaksymander, Anaksymenes Podstawowe idee filozofii jońskiej - podsumowanie Podstawowe idee filozofii jońskiej Główne idee i założenia jońskiej filozofii przyrody: Istnieje ostateczny fundament zjawisk przyrodniczych. Istnieje jedna ogólna zasada zmian w świecie przyrody.

30 Tales z Miletu Anaksymander, Anaksymenes Podstawowe idee filozofii jońskiej - podsumowanie Podstawowe idee filozofii jońskiej Główne idee i założenia jońskiej filozofii przyrody: Istnieje ostateczny fundament zjawisk przyrodniczych. Istnieje jedna ogólna zasada zmian w świecie przyrody. To, co widzimy, nie jest całą prawdą o rzeczywistości przyrodniczej

31 Tales z Miletu Anaksymander, Anaksymenes Podstawowe idee filozofii jońskiej - podsumowanie Podstawowe idee filozofii jońskiej Główne idee i założenia jońskiej filozofii przyrody: Istnieje ostateczny fundament zjawisk przyrodniczych. Istnieje jedna ogólna zasada zmian w świecie przyrody. To, co widzimy, nie jest całą prawdą o rzeczywistości przyrodniczej Możemy podać ostateczne wyjaśnienie zjawisk przyrodniczych bez odwoływania się do bytów nadprzyrodzonych.

32 Tales z Miletu Anaksymander, Anaksymenes Podstawowe idee filozofii jońskiej - podsumowanie Podstawowe idee filozofii jońskiej Główne idee i założenia jońskiej filozofii przyrody: Istnieje ostateczny fundament zjawisk przyrodniczych. Istnieje jedna ogólna zasada zmian w świecie przyrody. To, co widzimy, nie jest całą prawdą o rzeczywistości przyrodniczej Możemy podać ostateczne wyjaśnienie zjawisk przyrodniczych bez odwoływania się do bytów nadprzyrodzonych. Uzasadnienie tezy może opierać się na obserwacji (Tales).

33 Tales z Miletu Anaksymander, Anaksymenes Podstawowe idee filozofii jońskiej - podsumowanie Podstawowe idee filozofii jońskiej Główne idee i założenia jońskiej filozofii przyrody: Istnieje ostateczny fundament zjawisk przyrodniczych. Istnieje jedna ogólna zasada zmian w świecie przyrody. To, co widzimy, nie jest całą prawdą o rzeczywistości przyrodniczej Możemy podać ostateczne wyjaśnienie zjawisk przyrodniczych bez odwoływania się do bytów nadprzyrodzonych. Uzasadnienie tezy może opierać się na obserwacji (Tales). Poszukiwanie arche jest oparte na założeniu, że nic nie powstaje z niczego.

34 Tales z Miletu Anaksymander, Anaksymenes Podstawowe idee filozofii jońskiej - podsumowanie Czy w filozofii jońskiej podejmowano problemy filozoficzne? Czy w filozofii jońskiej podejmowano problemy filozoficzne? 1 TAK Wszelkiego rodzaju wiedza - w szczególności wiedza teoretyczna - była w tamtych czasach określana mianem filozofii Problemy kosmologiczne stanowiące centrum zainteresowań filozofii jońskiej, mimo że nie stanowiły już centralnego tematu badań, pojawiały się także w późniejszej filozofii

35 Tales z Miletu Anaksymander, Anaksymenes Podstawowe idee filozofii jońskiej - podsumowanie Czy w filozofii jońskiej podejmowano problemy filozoficzne? Czy w filozofii jońskiej podejmowano problemy filozoficzne? 1 TAK Wszelkiego rodzaju wiedza - w szczególności wiedza teoretyczna - była w tamtych czasach określana mianem filozofii Problemy kosmologiczne stanowiące centrum zainteresowań filozofii jońskiej, mimo że nie stanowiły już centralnego tematu badań, pojawiały się także w późniejszej filozofii 2 NIE Problemy kosmologii oraz inne pola badań filozofów jońskich nie należą już do filozofii (w szczególności kwestia zaćmień słońca i ustalania wysokości piramid) Problemy kosmologiczne są dziś zadaniem fizyki lub teologii

36 - koncepcja arche Koncepcja arche Heraklita z Efezu: Zasadą materialną jest ogień. Zasadą zmian jest przemiana ognia, który gęstniejąc przekształca się w ziemię, rozrzedzając zaś staje się powietrzem. Pytanie o arche nie jest centralną problematyką filozofii Heraklita.

37 - zmienność zjawisk Zjawiska przyrodnicze są niepowtarzalne: identyczność dwóch zjawisk może być tylko pozorna, w gruncie rzeczy nigdy nie możemy wejść dwa razy do tej samej rzeki (inne popularne sformułowanie tej zasady - wszystko płynie (pantha rei)).

38 - zmienność zjawisk Zjawiska przyrodnicze są niepowtarzalne: identyczność dwóch zjawisk może być tylko pozorna, w gruncie rzeczy nigdy nie możemy wejść dwa razy do tej samej rzeki (inne popularne sformułowanie tej zasady - wszystko płynie (pantha rei)). Zmienność zjawisk nie oznacza jednak, że nie istnieje w przyrodzie nic stałego: stały jest porządek zmian i przeznaczenie rzeczy, nazywane przez Heraklita logosem: Heraklit twierdzi, że wszystko się dzieje według przeznaczenia, które jest identyczne z koniecznością. Utrzymywał, że istotą przeznaczenia jest rozum (logos) przenikający substancję świata.

39 - poznanie zmysłowe i rozumowe W filozofii Heraklita z Efezu zarysowany zostaje klasyczna dychotomia źródeł poznania: poznanie zmysłowe i rozumowe. Heraklit przypisuje większą wartość poznaniu rozumowemu, ponieważ: Poznanie zmysłowe dotyczy rzeczy nietrwałych

40 - poznanie zmysłowe i rozumowe W filozofii Heraklita z Efezu zarysowany zostaje klasyczna dychotomia źródeł poznania: poznanie zmysłowe i rozumowe. Heraklit przypisuje większą wartość poznaniu rozumowemu, ponieważ: Poznanie zmysłowe dotyczy rzeczy nietrwałych Naszym celem ma być poznanie logosu, które jest możliwe wyłącznie przez myśl.

41 - ogólne uwagi Przedmiot zainteresowań szkoły pitagorejskiej: kosmologia, ogólna natura zjawisk - arche badania matematyczne

42 - koncepcja arche Według Pitagorejczyków arche jest liczba - liczba jest fundamentem rzeczywistości: Oznacza to, że świat ma charakter ilościowy; jeśli będziemy patrzeć na świat niezależnie od jego liczbowego charakteru, nie uzyskamy wiedzy prawdziwej. Stosunki liczbowe są podstawą powstawania jakości. Liczba jest zasadą jako własność rzeczy ale także jako ich materia (liczby mają wielkości przestrzenne - gnomony). Liczbowe stosunki panują nie tyko w świecie przyrody ale dotyczą także innych dziedzin: życia społecznego, etyki, estetyki.

43 Dziękuję za uwagę i zapraszam do stawiania pytań! www: machlarz

Filozofia, Pedagogika, Wykład III - Filozofia archaiczna

Filozofia, Pedagogika, Wykład III - Filozofia archaiczna Filozofia, Pedagogika, Wykład III - Filozofia archaiczna 2009-09-04 Plan wykładu 1 Jońska filozofia przyrody - wprowadzenie 2 3 Jońska filozofia przyrody - problematyka Centralna problematyka filozofii

Bardziej szczegółowo

Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych

Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych 2011-10-01 Plan wykładu 1 Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych 2 Podział dyscyplin filozoficznych Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych:

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Germanistyka, Wykład I - Wprowadzenie.

Filozofia, Germanistyka, Wykład I - Wprowadzenie. 2010-10-01 Plan wykładu 1 Czym jest filozofia Klasyczna definicja filozofii Inne próby zdefiniowania filozofii 2 Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady 3 Metafizyka Ontologia Epistemologia

Bardziej szczegółowo

1. Dyscypliny filozoficzne. Andrzej Wiśniewski Wstęp do filozofii Materiały do wykładu 2015/2016

1. Dyscypliny filozoficzne. Andrzej Wiśniewski Wstęp do filozofii Materiały do wykładu 2015/2016 1. Dyscypliny filozoficzne Andrzej Wiśniewski Andrzej.Wisniewski@amu.edu.pl Wstęp do filozofii Materiały do wykładu 2015/2016 Pochodzenie nazwy filozofia Wyraz filozofia pochodzi od dwóch greckich słów:

Bardziej szczegółowo

Filozofia przyrody, Wykład V - Filozofia Arystotelesa

Filozofia przyrody, Wykład V - Filozofia Arystotelesa Filozofia przyrody, Wykład V - Filozofia Arystotelesa 2011-10-01 Tematyka wykładu 1 Arystoteles - filozof systematyczny 2 3 4 Różnice w metodzie uprawiania nauki Krytyka platońskiej teorii idei Podział

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI DO DZIAŁU:

SCENARIUSZ LEKCJI DO DZIAŁU: Autorka: Małgorzata Kacprzykowska SCENARIUSZ LEKCJI DO DZIAŁU: Wprowadzenie do filozofii Temat (4): Dlaczego zadajemy pytania? Cele lekcji: poznanie istoty pytań filozoficznych, stawianie pytań filozoficznych,

Bardziej szczegółowo

Filozofia przyrody - Filozofia Eleatów i Demokryta

Filozofia przyrody - Filozofia Eleatów i Demokryta 5 lutego 2012 Plan wykładu 1 Filozofia Parmenidesa z Elei Ontologia Parmenidesa Epistemologiczny aspekt Parmenidejskiej filozofii 2 3 4 Materializm Ontologia Parmenidesa Epistemologiczny aspekt Parmenidejskiej

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Historia, Wykład V - Filozofia Arystotelesa

Filozofia, Historia, Wykład V - Filozofia Arystotelesa Filozofia, Historia, Wykład V - Filozofia Arystotelesa 2010-10-01 Tematyka wykładu 1 Arystoteles - filozof systematyczny 2 3 4 Podział nauk Arystoteles podzielił wszystkie dyscypliny wiedzy na trzy grupy:

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI I. WPROWADZENIE - FILOZOFIA JAKO TYP POZNANIA. 1. Człowiek poznający Poznanie naukowe... 16

SPIS TREŚCI I. WPROWADZENIE - FILOZOFIA JAKO TYP POZNANIA. 1. Człowiek poznający Poznanie naukowe... 16 SPIS TREŚCI P r z e d m o w a... 5 P r z e d m o w a do d r u g i e g o w y d a n i a... 7 P r z e d m o w a do t r z e c i e g o w y d a n i a... 9 P r z e d m o w a do c z w a r t e g o w y d a n i a...

Bardziej szczegółowo

Nazwa. Wstęp do filozofii. Typ przedmiotu. Jednostka prowadząca Jednostka dla której przedmiot jest oferowany

Nazwa. Wstęp do filozofii. Typ przedmiotu. Jednostka prowadząca Jednostka dla której przedmiot jest oferowany Nazwa Kierunek Poz. kształcenia Jednostka prowadząca Jednostka dla której przedmiot jest oferowany Typ Opis Wstęp do filozofii kognitywistyka studia st. stacjonarne Wydział Filozofii i Socjologii, nstytut

Bardziej szczegółowo

Filozofia, ISE, Wykład V - Filozofia Eleatów.

Filozofia, ISE, Wykład V - Filozofia Eleatów. 2011-10-01 Plan wykładu 1 Filozofia Parmenidesa z Elei Ontologia Parmenidesa Epistemologiczny aspekt Parmenidejskiej filozofii 2 3 Ontologia Parmenidesa Epistemologiczny aspekt Parmenidejskiej filozofii

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2010 FILOZOFIA

EGZAMIN MATURALNY 2010 FILOZOFIA Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2010 FILOZOFIA POZIOM ROZSZERZONY Klucz punktowania odpowiedzi MAJ 2010 2 Zadanie 1. (0 2) problemów i tez z zakresu ontologii, epistemologii,

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA a FILOZOFIA

INFORMATYKA a FILOZOFIA INFORMATYKA a FILOZOFIA (Pytania i odpowiedzi) Pytanie 1: Czy potrafisz wymienić pięciu filozofów, którzy zajmowali się także matematyką, logiką lub informatyką? Ewentualnie na odwrót: Matematyków, logików

Bardziej szczegółowo

Filozofia, ISE, Wykład VII - Platońska teoria idei cz. 2.

Filozofia, ISE, Wykład VII - Platońska teoria idei cz. 2. Filozofia, ISE, Wykład VII - Platońska teoria idei cz. 2. Artur Machlarz 2011-10-01 Plan wykładu 1 Czym według Platona jest wiedza prawdziwa i jak ją osiągnąć? 2 3 Protagoras - człowiek jest miarą wszechrzeczy...

Bardziej szczegółowo

Filozofia, ISE, Wykład X - Filozofia średniowieczna.

Filozofia, ISE, Wykład X - Filozofia średniowieczna. Filozofia, ISE, Wykład X - Filozofia średniowieczna. 2011-10-01 Plan wykładu 1 Filozofia średniowieczna a starożytna 2 3 Ogólna charakterystyka filozofii średniowiecznej Ogólna charakterystyka filozofii

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Pedagogika, Wykład I - Miejsce filozofii wśród innych nauk

Filozofia, Pedagogika, Wykład I - Miejsce filozofii wśród innych nauk Filozofia, Pedagogika, Wykład I - Miejsce filozofii wśród innych nauk 10 października 2009 Plan wykładu Czym jest filozofia 1 Czym jest filozofia 2 Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady Znaczenie

Bardziej szczegółowo

Filozofia i etyka. Podyplomowe studia kwalifikacyjne na Wydziale Filozofii i Socjologii UMCS

Filozofia i etyka. Podyplomowe studia kwalifikacyjne na Wydziale Filozofii i Socjologii UMCS Filozofia i etyka. Podyplomowe studia kwalifikacyjne na Wydziale Filozofii i Socjologii UMCS 1 Nazwa Wprowadzenie do filozofii 2 Kod Erasmus --- 3 Język wykładowy Polski 4 Strona WWW 5 Godzinowe ekwiwalenty

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Germanistyka, Wykład IX - Immanuel Kant

Filozofia, Germanistyka, Wykład IX - Immanuel Kant Filozofia, Germanistyka, Wykład IX - Immanuel Kant 2011-10-01 Plan wykładu 1 Immanuel Kant - uwagi biograficzne 2 3 4 5 6 7 Immanuel Kant (1724-1804) Rysunek: Immanuel Kant - niemiecki filozof, całe życie

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Historia, Wykład IV - Platońska teoria idei

Filozofia, Historia, Wykład IV - Platońska teoria idei Filozofia, Historia, Wykład IV - Platońska teoria idei 2010-10-01 Tematyka wykładu 1 Metafora jaskini 2 Świat materialny - świat pozoru Świat idei - świat prawdziwy Relacja między światem idei i światem

Bardziej szczegółowo

Elementy filozofii i metodologii INFORMATYKI

Elementy filozofii i metodologii INFORMATYKI Elementy filozofii i metodologii INFORMATYKI Filozofia INFORMATYKA Metodologia Wykład 1. Wprowadzenie. Filozofia, metodologia, informatyka Czym jest FILOZOFIA? (objaśnienie ogólne) Filozofią nazywa się

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA KOLOKWIA

ZAGADNIENIA NA KOLOKWIA ZAGADNIENIA NA KOLOKWIA RACJONALIZM XVII WIEKU [COPLESTON] A. KARTEZJUSZ: 1. metoda matematyczna i) cel metody ii) 4 reguły iii) na czym polega matematyczność metody 2. wątpienie metodyczne i) cel wątpienia

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 FILOZOFIA

EGZAMIN MATURALNY 2011 FILOZOFIA Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 FILOZOFIA POZIOM ROZSZERZONY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z filozofii poziom rozszerzony Zadanie 1. (0 1) Obszar standardów B. Opis wymagań

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2013 FILOZOFIA

EGZAMIN MATURALNY 2013 FILOZOFIA Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2013 FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2013 2 Egzamin maturalny z filozofii Część I (20 punktów) Zadanie 1. (0

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Historia, Wykład VIII - Wprowadzenie do filozofii nowożytnej

Filozofia, Historia, Wykład VIII - Wprowadzenie do filozofii nowożytnej Filozofia, Historia, Wykład VIII - Wprowadzenie do filozofii nowożytnej 2010-10-01 Plan wykładu Epistemologia centralną dyscypliną filozoficzną W filozofii starożytnej i średniowiecznej dominującą rolę

Bardziej szczegółowo

ARGUMENTY KOSMOLOGICZNE. Sformułowane na gruncie nauk przyrodniczych

ARGUMENTY KOSMOLOGICZNE. Sformułowane na gruncie nauk przyrodniczych ARGUMENTY KOSMOLOGICZNE Sformułowane na gruncie nauk przyrodniczych O CO CHODZI W TYM ARGUMENCIE Argument ten ma pokazać, że istnieje zewnętrzna przyczyna wszechświata o naturze wyższej niż wszystko, co

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Germanistyka, Wykład I - Wprowadzenie.

Filozofia, Germanistyka, Wykład I - Wprowadzenie. 2011-10-01 Plan wykładu Program zajęć 1 Program zajęć 2 3 4 5 Klasyczna definicja filozofii Inne próby zdefiniowania filozofii 6 Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady Plan wykładu - informacje

Bardziej szczegółowo

Andrzej L. Zachariasz. ISTNIENIE Jego momenty i absolut czyli w poszukiwaniu przedmiotu einanologii

Andrzej L. Zachariasz. ISTNIENIE Jego momenty i absolut czyli w poszukiwaniu przedmiotu einanologii Andrzej L. Zachariasz ISTNIENIE Jego momenty i absolut czyli w poszukiwaniu przedmiotu einanologii WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU RZESZOWSKIEGO RZESZÓW 2004 Opiniowali Prof. zw. dr hab. KAROL BAL Prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Dlaczego matematyka jest wszędzie?

Dlaczego matematyka jest wszędzie? Festiwal Nauki. Wydział MiNI PW. 27 września 2014 Dlaczego matematyka jest wszędzie? Dlaczego świat jest matematyczny? Autor: Paweł Stacewicz (PW) Czy matematyka jest WSZĘDZIE? w życiu praktycznym nie

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Historia, Wykład IX - Filozofia Kartezjusza

Filozofia, Historia, Wykład IX - Filozofia Kartezjusza Filozofia, Historia, Wykład IX - Filozofia Kartezjusza 2010-10-01 Plan wykładu 1 Krytyka nauk w Rozprawie o metodzie 2 Zasady metody Kryteria prawdziwości 3 Rola argumentów sceptycznych Argumenty sceptyczne

Bardziej szczegółowo

Spór o poznawalność świata

Spór o poznawalność świata ROMAN ROŻDŻEŃSKI FILOZOFIA A RZECZYWISTOŚĆ Spór o poznawalność świata Wydawnictwo WAM Kraków 2012 Spis treści Przedmowa 11 Rozdział I Myślenie filozoficzne w cieniu zwątpienia 15 1. Wprowadzenie 15 2.

Bardziej szczegółowo

GWSP GIGI. Filozofia z aksjologią. dr Mieczysław Juda

GWSP GIGI. Filozofia z aksjologią. dr Mieczysław Juda GWSP Filozofia z aksjologią dr Mieczysław Juda GIGI Filozofia z aksjologią [5] Systemy nowożytne: empiryzm Locke a i sceptycyzm Hume a Filozofia z aksjologią [5] Systemy nowożytne: empiryzm Locke a i sceptycyzm

Bardziej szczegółowo

Sylabus LICZBA GODZIN. Treści merytoryczne przedmiotu

Sylabus LICZBA GODZIN. Treści merytoryczne przedmiotu Sylabus Nazwa Przedmiotu: Teoria bytu (ontologia) Typ przedmiotu: obligatoryjny Poziom przedmiotu: zaawansowany rok studiów, semestr: I rok, semestr II; II rok, semestr I (studia filozoficzne I stopnia)

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Germanistyka, Wykład VIII - Kartezjusz

Filozofia, Germanistyka, Wykład VIII - Kartezjusz 2013-10-01 Plan wykładu 1 Krytyka nauk w Rozprawie o metodzie 2 Idea uniwersalnej metody Prawidła metody 3 4 5 6 Krytyka Kartezjusza Podstawą wiedzy jest doświadczenie Krytyka nauk Kartezjusz - krytyka

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 FILOZOFIA

EGZAMIN MATURALNY 2011 FILOZOFIA Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z filozofii poziom podstawowy Zadanie 1. (0 3) Obszar standardów A. Zenon z Kition

Bardziej szczegółowo

ANDRZEJ L. ZACHARIASZ TEORIA POZNANIA JAKO RELATYSTYCZNA KONCEPCJA PRAWDY TEORETYCZNEJ

ANDRZEJ L. ZACHARIASZ TEORIA POZNANIA JAKO RELATYSTYCZNA KONCEPCJA PRAWDY TEORETYCZNEJ ANDRZEJ L. ZACHARIASZ TEORIA POZNANIA JAKO RELATYSTYCZNA KONCEPCJA PRAWDY TEORETYCZNEJ WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU RZESZOWSKIEGO RZESZÓW 2011 Recenzował prof. dr hab. TADEUSZ BUKSIŃSKI Opracowanie redakcyjne

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2014/2015

EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 204/205 FORMUŁA DO 204 ( STARA MATURA ) FILOZOFIA POZIOM ROZSZERZONY ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ MFI-R MAJ 205 Uwaga: Akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie

Bardziej szczegółowo

Filozofia - opis przedmiotu

Filozofia - opis przedmiotu Filozofia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Filozofia Kod przedmiotu 08.1-WA-GrafP-FIL-W-S14_pNadGenVGNQV Wydział Kierunek Wydział Artystyczny Grafika Profil ogólnoakademicki Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu.

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2013 KOD UZUPEŁNIA ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY Z FILOZOFII POZIOM ROZSZERZONY

Bardziej szczegółowo

Ogólna orientacja w historii kultury europejskiej.

Ogólna orientacja w historii kultury europejskiej. AKADEMIA MUZYCZNA IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU WYDZIAŁ INSTRUMENTALNY Moduł/Przedmiot: Filozofia zagadnienia i kierunki Kod modułu: - Koordynator modułu: prof. Włodzimierz Kaczocha Punkty ECTS: 3

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOZOFIA. I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem:

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOZOFIA. I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem: Załącznik nr 1 do uchwały nr 445/06/2012 Senatu UR z dnia 21 czerwca 2012 roku EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOZOFIA poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta I stopień

Bardziej szczegółowo

FILOZOFOWIE UMYSŁU. Angielskie oświecenie

FILOZOFOWIE UMYSŁU. Angielskie oświecenie FILOZOFOWIE UMYSŁU Angielskie oświecenie JOHN LOCKE (1632-1704) NOWY ARYSTOTELES Locke w 1690 roku wydaje swoje podstawowe dzieło filozoficzne: En essay concerning the human understanding (Rozważania dotyczące

Bardziej szczegółowo

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu.

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2013 KOD UZUPEŁNIA ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY Z FILOZOFII POZIOM ROZSZERZONY

Bardziej szczegółowo

studiów PODSTAWY FILOZOFII TR/1/PP/FIL 8 2 Rok I, semestr II, studia stacjonarne

studiów PODSTAWY FILOZOFII TR/1/PP/FIL 8 2 Rok I, semestr II, studia stacjonarne kod nr w planie ECTS Przedmiot studiów PODSTAWY FILOZOFII TR/1/PP/FIL 8 Kierunek Poziom kształcenia Rok/Semestr Typ przedmiotu (obowiązkowy/fakultatywny) y/ ćwiczenia (liczba ) Turystyka i Rekreacja I

Bardziej szczegółowo

Elementy filozofii i metodologii INFORMATYKI

Elementy filozofii i metodologii INFORMATYKI Elementy filozofii i metodologii INFORMATYKI Filozofia INFORMATYKA Metodologia Czym jest FILOZOFIA? (objaśnienie ogólne) Filozofią nazywa się Ogół rozmyślań, nie zawsze naukowych, nad naturą człowieka,

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 FILOZOFIA

EGZAMIN MATURALNY 2012 FILOZOFIA Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2012 FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 2 Egzamin maturalny z filozofii Część I (20 punktów) Zadanie 1. (0 2) Obszar standardów

Bardziej szczegółowo

P L SJ A I W WAM K 2014

P L SJ A I W WAM K 2014 P L SJ E W WAM A I K 2014 Spis treści 1. O filozofii w ogóle......................... 13 1.1. O filozofii najogólniej...................... 14 1.2. Filozofia czy historia poglądów................ 16 1.3.

Bardziej szczegółowo

Sylabus. Kod przedmiotu:

Sylabus. Kod przedmiotu: Sylabus Nazwa Przedmiotu: TEORIA POZNANIA Kod przedmiotu: Typ przedmiotu: obowiązkowy Poziom przedmiotu: zaawansowany rok studiów, semestr: rok I i II, semestr i (rok akad. 009/010, 010/011) Liczba punktów

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2013 FILOZOFIA

EGZAMIN MATURALNY 2013 FILOZOFIA Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2013 FILOZOFIA POZIOM ROZSZERZONY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2013 2 Zadanie 1. (0 4) Obszar standardów Opis wymagań Znajomość i rozumienie

Bardziej szczegółowo

Rodzaje argumentów za istnieniem Boga

Rodzaje argumentów za istnieniem Boga Rodzaje argumentów za istnieniem Boga Podział argumentów argument ontologiczny - w tym argumencie twierdzi się, że z samego pojęcia bytu doskonałego możemy wywnioskować to, że Bóg musi istnieć. argumenty

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA FILOZOFICZNE

ZAŁOŻENIA FILOZOFICZNE ZAŁOŻENIA FILOZOFICZNE Koło Wiedeńskie Karl Popper Thomas Kuhn FILOZOFIA A NAUKA ZAŁOŻENIA W TEORIACH NAUKOWYCH ZAŁOŻENIA ONTOLOGICZNE Jaki jest charakter rzeczywistości językowej? ZAŁOŻENIA EPISTEMOLOGICZNE

Bardziej szczegółowo

FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY

FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 2 Egzamin maturalny z filozofii Część I (20 punktów) Zadanie 1. (0 3) Obszar standardów

Bardziej szczegółowo

FILOZOFIA POZIOM ROZSZERZONY

FILOZOFIA POZIOM ROZSZERZONY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 015/016 FORMUŁA OD 015 ( NOWA MATURA ) FILOZOFIA POZIOM ROZSZERZONY ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ MFI-R1 MAJ 016 Uwaga: akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie

Bardziej szczegółowo

Argument teleologiczny

Argument teleologiczny tekst Argument teleologiczny i piąta droga św. Tomasza z Akwinu Argument z celowości 1. W świecie obserwujemy celowe działanie rzeczy, które nie są obdarzone poznaniem (np. działanie zgodnie z prawami

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 01/013 Wydział Politologii i Komunikacji Społecznej Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Przewodnik. do egzaminów doktorskich z filozofii w Instytucie Chemii Fizycznej

Przewodnik. do egzaminów doktorskich z filozofii w Instytucie Chemii Fizycznej Przewodnik do egzaminów doktorskich z filozofii w Instytucie Chemii Fizycznej Instytut Filozofii Wydział Filozofii Chrześcijańskiej Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego WARSZAWA 2005 ZAKRES EGZAMINU

Bardziej szczegółowo

Czy i jak możliwe jest rozstrzygnięcie sporu etycznego o IVF? Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN

Czy i jak możliwe jest rozstrzygnięcie sporu etycznego o IVF? Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN Czy i jak możliwe jest rozstrzygnięcie sporu etycznego o IVF? Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN z.szawarski@uw.edu.pl 26.VI.2013 Dwa rodzaje sporów Spór teoretyczny Nauka Filozofia

Bardziej szczegółowo

ESTETYKA FILOZOFICZNA

ESTETYKA FILOZOFICZNA 3 GÜNTHER PÖLTNER ESTETYKA FILOZOFICZNA Tłumaczenie Juliusz Zychowicz Wydawnictwo WAM Kraków 2011 5 SPIS TREŚCI Przedmowa 9 1 Problem określenia przedmiotu estetyki filozoficznej 11 1.1 Potoczne określenie

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2010 FILOZOFIA

EGZAMIN MATURALNY 2010 FILOZOFIA Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2010 FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY Klucz punktowania odpowiedzi MAJ 2010 2 Egzamin maturalny z filozofii Zadanie 1. (0 1) problemów i tez z zakresu

Bardziej szczegółowo

Współczesne koncepcje filozofii i etyki wykład 4: Świat odczarowany. filozofia nowożytna: filozofia współczesna: f. spekulatywna f.

Współczesne koncepcje filozofii i etyki wykład 4: Świat odczarowany. filozofia nowożytna: filozofia współczesna: f. spekulatywna f. filozofia nowożytna: filozofia współczesna: racjonalizm woluntaryzm idealizm materializm uniwersalizm indywidualizm f. spekulatywna f. pozytywna filozofia nowożytna: filozofia współczesna: racjonalizm

Bardziej szczegółowo

Wstęp Komentarze jako metoda wyjaśniania oraz interpretacji w średniowieczu Komentarz Akwinaty do Etyki nikomachejskiej krótka prezentacja Próba

Wstęp Komentarze jako metoda wyjaśniania oraz interpretacji w średniowieczu Komentarz Akwinaty do Etyki nikomachejskiej krótka prezentacja Próba Izabella Andrzejuk Wstęp Komentarze jako metoda wyjaśniania oraz interpretacji w średniowieczu Komentarz Akwinaty do Etyki nikomachejskiej krótka prezentacja Próba analizy fragmentu Komentarza według reguł

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z FILOZOFII MAJ 2014 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 180 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z FILOZOFII MAJ 2014 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 180 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50 WPISUJE ZDAJĄCY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2013 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY Z FILOZOFII POZIOM ROZSZERZONY

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2a Uchwała UZdsZJKwUG nr 1/2012 (3)

Załącznik nr 2a Uchwała UZdsZJKwUG nr 1/2012 (3) Opis zakładanych efektów kształcenia dla kierunku filozofia, studia pierwszego stopnia, stacjonarne i niestacjonarne (macierz efektów obszarowych i kierunkowych wraz z przypisanymi im przedmiotami) Przedmioty

Bardziej szczegółowo

FILOZOFIA. Studia stacjonarne

FILOZOFIA. Studia stacjonarne FILOZOFIA Studia stacjonarne I stopnia Studia filozoficzne I stopnia na kierunku filozofia prowadzone są w ramach dwóch specjalności: Filozofia teoretyczna Kognitywistyka Studia na każdej specjalności

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Część pierwsza KRYTYKA ESTETYCZNEJ WŁADZY SĄDZENIA

SPIS TREŚCI. Część pierwsza KRYTYKA ESTETYCZNEJ WŁADZY SĄDZENIA SPIS TREŚCI Przedmowa tłumacza................. XI KRYTYKA WŁADZY SĄDZENIA Przedmowa do pierwszego wydania............ 3 Wstęp...................... 11 I. O podziale filozofii............... 11 II. O suwerennej

Bardziej szczegółowo

Artur Andrzejuk ISTOTA EDUKACJI KATOLICKIEJ

Artur Andrzejuk ISTOTA EDUKACJI KATOLICKIEJ Artur Andrzejuk ISTOTA EDUKACJI KATOLICKIEJ Edukacja Kształcenie Wychowywanie SKUTEK SKUTEK Trafianie na prawdę i dobro Trwanie przy prawdzie i dobru Odnosi się do poznawania Odnosi się do postępowania

Bardziej szczegółowo

IMMANUEL KANT ETYKA DEONTOLOGICZNA

IMMANUEL KANT ETYKA DEONTOLOGICZNA IMMANUEL KANT ETYKA DEONTOLOGICZNA PROJEKT ETYKI KANTA W POSZUKIWANIU OBIEKTYWNYCH PODSTAW ETYKI Wobec krytyki Huma Immanuel Kant stara się znaleść jakąś obiektywną podstawę dla etyki, czyli wykazać, że

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia z filozofii i etyki (wybieralny) - opis przedmiotu

Wybrane zagadnienia z filozofii i etyki (wybieralny) - opis przedmiotu Wybrane zagadnienia z filozofii i etyki (wybieralny) - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Wybrane zagadnienia z filozofii i etyki (wybieralny) Kod przedmiotu 06.4-WI-ArchKP-wyb.zag.z filozofii-

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide De Gasperi w Józefowie. Historia filozofii w zarysie

Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide De Gasperi w Józefowie. Historia filozofii w zarysie Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide De Gasperi w Józefowie Historia filozofii w zarysie (skrypt) Autor Dorota Łażewska Copyright by Wydawnictwo WSGE Józefów 2008 Wydawnictwo Wyższej Szkoły

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Malarstwa. Malarstwo. Kierunek studiów Specjalność Forma studiów

SYLABUS. Malarstwa. Malarstwo. Kierunek studiów Specjalność Forma studiów SYLABUS Nazwa przedmiotu: Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot: Katedra: Kierunek: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Liczba punktów ETCS za zaliczenie przedmiotu: Podstawy filozofii Wyższa Szkoła

Bardziej szczegółowo

Filozofia I stopień. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia dla kierunku Filozofia dla I stopnia studiów

Filozofia I stopień. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia dla kierunku Filozofia dla I stopnia studiów Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 49/2015 Senatu UKSW z dnia 23 kwietnia 2015 r. Filozofia I stopień Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia dla kierunku Filozofia dla I stopnia

Bardziej szczegółowo

Wartość jest przedmiotem złożonym z materii i formy. Jej formą jest wartościowość, materią jest konkretna treść danej wartości.

Wartość jest przedmiotem złożonym z materii i formy. Jej formą jest wartościowość, materią jest konkretna treść danej wartości. Wartość jest przedmiotem złożonym z materii i formy. Jej formą jest wartościowość, materią jest konkretna treść danej wartości. N. Hartmann: Materia jest tylko tworem treściowym, który posiada wartościowość.

Bardziej szczegółowo

Problemy filozofii - opis przedmiotu

Problemy filozofii - opis przedmiotu Problemy filozofii - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Problemy filozofii Kod przedmiotu 08.1-WH-FP-PF-S16 Wydział Kierunek Wydział Humanistyczny Filozofia Profil ogólnoakademicki Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wartości w wychowaniu

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wartości w wychowaniu Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wartości w wychowaniu prof. Ewa Chmielecka Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 20 października 2009 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTETDZIECIECY.PL O czym

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia historiozoficzne we współczesnej filozofii.

Zagadnienia historiozoficzne we współczesnej filozofii. Zagadnienia historiozoficzne we współczesnej filozofii. historiozofia DZIEJÓW FILOZOFIA nauka filozoficzna o ostatecznych czynnikach sprawczych, istocie i sensie ludzkich dziejów jako całości, zw. także

Bardziej szczegółowo

FILOZOFIA MUZYKI WEDŁUG PLATONA I BOECJUSZA

FILOZOFIA MUZYKI WEDŁUG PLATONA I BOECJUSZA dr Gabriela Kurylewicz Pracownia Filozofii Muzyki Fundacja Forma Piwnica Artystyczna Kurylewiczów FILOZOFIA MUZYKI WEDŁUG PLATONA I BOECJUSZA 1 Filozofię metafizyczną i muzykę łączy zastanawiająca zależność

Bardziej szczegółowo

Św. Augustyn, Wyznania, przekład Z. Kubiak, Znak, Kraków 1997

Św. Augustyn, Wyznania, przekład Z. Kubiak, Znak, Kraków 1997 Św. Augustyn, Wyznania, przekład Z. Kubiak, Znak, Kraków 1997 ks. XI 1. Wyznania nie informują Boga, o czym i tak wie, lecz są wyrazem miłości Augustyna do Boga jako Ojca. 2. Augustyn pragnie poznać Prawo

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Wyższa Szkoła Artystyczna w Warszawie

SYLABUS. Wyższa Szkoła Artystyczna w Warszawie SYLABUS Nazwa przedmiotu: Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot: Katedra: Kierunek: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Liczba punktów ECTS za zaliczenie przedmiotu: Podstawy filozofii Wyższa Szkoła

Bardziej szczegółowo

Anna Głąb HISTORIA FILOZOFII DZIEJE FILOZOFICZNEGO ZDZIWIENIA

Anna Głąb HISTORIA FILOZOFII DZIEJE FILOZOFICZNEGO ZDZIWIENIA Anna Głąb HISTORIA FILOZOFII DZIEJE FILOZOFICZNEGO ZDZIWIENIA Filozofia? Co to takiego? I potknąłeś się o samego siebie? Kim jestem? Dlaczego istnieję? Co to jest dusza? Czy to możliwe, że moje życie

Bardziej szczegółowo

Karta Opisu Przedmiotu

Karta Opisu Przedmiotu Politechnika Opolska Wydział Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Kierunek studiów Profil kształcenia Poziom studiów Specjalność Forma studiów Semestr studiów Karta Opisu Przedmiotu ELEKTRONIKA I

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Historia, Wykład VI - Sceptycyzm

Filozofia, Historia, Wykład VI - Sceptycyzm 2010-10-01 Plan wykładu 1 Klasyczna koncepcja prawdy 2 3 Klasyczna koncepcja prawdy Prawda = zgodność myśli z rzeczywistością. Klasyczna koncepcja prawdy Prawda = zgodność myśli z rzeczywistością. Sceptycy

Bardziej szczegółowo

O argumentach sceptyckich w filozofii

O argumentach sceptyckich w filozofii O argumentach sceptyckich w filozofii - Czy cokolwiek można wiedzieć na pewno? - Czy cokolwiek można stwierdzić na pewno? Co myśli i czyni prawdziwy SCEPTYK? poddaje w wątpliwość wszelkie metody zdobywania

Bardziej szczegółowo

David Hume ( )

David Hume ( ) David Hume (1711-1776) Chciał być Newtonem nauk o człowieku. Uważał, że wszystkie nauki (oprócz matematyki i logiki), również filozofia, powinny kierować się metodą eksperymentalną, opartą na doświadczeniu.

Bardziej szczegółowo

INDEKS RZECZOWY. analogia, 209, 242, 247, 250, 251, 262 argument a contrario, 224, 225 argument a fortiori, 241 argument a pari, 224, 225

INDEKS RZECZOWY. analogia, 209, 242, 247, 250, 251, 262 argument a contrario, 224, 225 argument a fortiori, 241 argument a pari, 224, 225 INDEKS RZECZOWY A Absolutyzm, 9,11, 34, 43, 80, 83, 84, 105, 106, 107, 113, 120, 159, 165, 167, 169, 171, 177, 178, 189, 194, 195, 259, 260, 261, 264, 271 274, 277 absolutyzm aksjologiczny, 83, 84, 106,

Bardziej szczegółowo

Baruch Spinoza ( )

Baruch Spinoza ( ) Baruch Spinoza (1632-1677) Dla jednych: najszlachetniejszy i najbardziej godny miłości z wielkich filozofów (B. Russell). Dla innych: Największy heretyk XVII wieku. Obrońca diabła. Duchowy sabotaŝysta.

Bardziej szczegółowo

Chcę poznać Boga i duszę. Filozofowie o Absolucie

Chcę poznać Boga i duszę. Filozofowie o Absolucie Chcę poznać Boga i duszę Filozofowie o Absolucie W jaki sposób można poznać Boga? Jak poznać Kogoś, Kto pozostaje niewidzialny i niepoznawalny? Szukając argumentów na istnienie Boga Świat (np. Teoria Wielkiego

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu ELEMENTY FILOZOFII

Wymagania edukacyjne z przedmiotu ELEMENTY FILOZOFII Wymagania edukacyjne z przedmiotu ELEMENTY FILOZOFII na poziomie podstawowym dla klasy III B - z planem wynikowym Liceum Ogólnokształcącego im. Władysława Jagiełły w Ząbkowicach Śląskich Nr Temat OCENA

Bardziej szczegółowo

FILOZOFIA BOGA W XX WIEKU

FILOZOFIA BOGA W XX WIEKU TADEUSZ GADACZ FILOZOFIA BOGA W XX WIEKU OD LAVELLE A DO TISCHNERA Wydawnictwo WAM Kraków 2007 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 9 2. MIĘDZY METAFIZYCZNĄ OBECNOŚCIĄ A NIEOBECNOŚCIĄ. LOUIS LAVELLE, RENÉ LE SENNE,

Bardziej szczegółowo

Przedmiot, źródła i drogi poznania

Przedmiot, źródła i drogi poznania Wieloznaczność pojęcia poznanie Czynność (uświadomiona) Rezultat czynności Pozostałe czynności, mające na celu uzyskanie informacji 1.Relacja poznawcza. Przedmiot Podmiot Akty poznawcze 1.1 Przedmiot poznania:

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia antropologii filozoficznej

Zagadnienia antropologii filozoficznej Zagadnienia antropologii filozoficznej 1. Człowiek najciekawszym przedmiotem poznania. 2. Człowiek najbardziej zainteresowanym podmiotem poznania. 3. Refleksja nad człowiekiem refleksja nad sobą. 4. Pierwotne

Bardziej szczegółowo

PLAN STUDIÓW FILOZOFIA, STUDIA I STOPNIA STACJONARNE

PLAN STUDIÓW FILOZOFIA, STUDIA I STOPNIA STACJONARNE Załącznik nr a PLAN STUDIÓW FILOZOFIA, STUDIA I STOPNIA STACJONARNE M1: Wprowadzenie do filozofii (w), M: Moduł głównych subdyscyplin filozoficznych: Etyka ogólna (w, ć), Ontologia (w, ć), Antropologia

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z FILOZOFII POZIOM ROZSZERZONY

EGZAMIN MATURALNY Z FILOZOFII POZIOM ROZSZERZONY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. MFI 2016 KOD UZUPEŁNIA ZDAJĄCY PESEL miejsce na naklejkę EGZAMIN MATURALNY Z FILOZOFII POZIOM ROZSZERZONY DATA: 11 maja 2016

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK: FILOZOFIA. Plan studiów drugiego stopnia Rok akademicki 2017/2018. Zbo zaliczenie bez oceny Z zaliczenie z oceną E egzamin

KIERUNEK: FILOZOFIA. Plan studiów drugiego stopnia Rok akademicki 2017/2018. Zbo zaliczenie bez oceny Z zaliczenie z oceną E egzamin KIERUNEK: FILOZOFIA Plan studiów drugiego stopnia Rok akademicki Zbo zaliczenie bez oceny Z zaliczenie z oceną E egzamin ROK I (cykl kształcenia 2017-2019) Semestr zimowy letni Wykłady ogólnouniwersyteckie

Bardziej szczegółowo

6. Zagadnienia źródła poznania I Psychologiczne zagadnienie źródła poznania

6. Zagadnienia źródła poznania I Psychologiczne zagadnienie źródła poznania 6. Zagadnienia źródła poznania I Psychologiczne zagadnienie źródła poznania Andrzej Wiśniewski Andrzej.Wisniewski@amu.edu.pl Wstęp do filozofii Materiały do wykładu 2015/2016 Dwa zagadnienia źródła poznania

Bardziej szczegółowo

Trochę historii filozofii

Trochę historii filozofii Natura, a jej rozumienie we współczesnej nauce Janusz Mączka Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych Wydział Filozoficzny Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Pedagogika... (Nazwa kierunku studiów)

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Pedagogika... (Nazwa kierunku studiów) Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Pedagogika... (Nazwa kierunku studiów) studia pierwszego stopnia Rok: I Przedmiot: Filozofia Philosophy Semestr: I Rodzaje zajęć i liczba godzin: Studia stacjonarne Studia

Bardziej szczegółowo

UJĘCIE SYSTEMATYCZNE ARGUMENTY PRZECIWKO ISTNIENIU BOGA

UJĘCIE SYSTEMATYCZNE ARGUMENTY PRZECIWKO ISTNIENIU BOGA UJĘCIE SYSTEMATYCZNE ARGUMENTY PRZECIWKO ISTNIENIU BOGA ARGUMENTY PRZECIW ISTNIENIU BOGA ARGUMENTY ATEISTYCZNE 1 1. Argument z istnienia zła. (Argument ten jest jedynym, który ateiści przedstawiają jako

Bardziej szczegółowo

Ontologie, czyli o inteligentnych danych

Ontologie, czyli o inteligentnych danych 1 Ontologie, czyli o inteligentnych danych Bożena Deka Andrzej Tolarczyk PLAN 2 1. Korzenie filozoficzne 2. Ontologia w informatyce Ontologie a bazy danych Sieć Semantyczna Inteligentne dane 3. Zastosowania

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE FILOZOFII I ETYKI

STUDIA PODYPLOMOWE FILOZOFII I ETYKI Załącznik nr 1 do Uchwały nr /2012 Senatu UKSW z dnia 25 września 2012 r. STUDIA PODYPLOMOWE FILOZOFII I ETYKI Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia Nazwa kierunku studiów

Bardziej szczegółowo