CO WIEMY O INDEKSIE GLIKEMICZNYM?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CO WIEMY O INDEKSIE GLIKEMICZNYM?"

Transkrypt

1 CO WIEMY O INDEKSIE GLIKEMICZNYM? Najwi kszy wp yw na poziom glukozy w surowicy krwi majà w glowodany. Wprowadzono w zwiàzku z tym nowy system klasyfikacji w glowodanów, okreêlajàcy tempo ich wch aniania w organizmie, nazwany indeksem glikemicznym. Indeks glikemiczny sta si obecnie jednym z wa niejszych wskaêników w dietetyce, gdy jak wykaza y badania, dieta zawierajàca produkty o niskim indeksie glikemicznym ma istotny wp yw na redukcj masy cia a i zapobieganie oty oêci. Indeks glikemiczny produktów spo ywczych (IG) wyra ony jest w procentach i opisuje on tempo wzrostu poziomu glukozy w surowicy krwi w ciàgu 2 godzin po spo yciu porcji okreêlonego produktu dostarczajàcej 50 g przyswajalnych w glowodanów oraz spo yciu równowa nej iloêci glukozy lub porcji bia ego chleba. Dla glukozy przyj to wartoêç indeksu glikemicznego równà 100. Rodzaj w glowodanów i ich pochodzenie to dwa najwa niejsze czynniki wp ywajàce na szybkoêç wch aniania i odpowiedê glikemicznà organizmu. Indeks glikemiczny szereguje produkty spo ywcze wed ug czasu, jak szybko po ich spo yciu roênie st enie glukozy w surowicy krwi. Produkty o niskim indeksie glikemicznym powodujà powolny wzrost poziomu glukozy w surowicy krwi, powolne jej wch anianie w procesie trawienia, niewielki wyrzut insuliny i d u sze odczuwanie sytoêci. Uwa a si, e ma to wp yw na wielkoêç spo ywanych porcji przy nast pnym posi ku. Stàd spo ywanie ywnoêci o niskim IG zapobiega negatywnym procesom metabolicznym i sprzyja odchudzaniu. Wysoki indeks glikemiczny produktu wià e si ze spo yciem w glowodanów atwo przyswajalnych, które szybko podwy szajà poziom glukozy w surowicy krwi, powodujàc gwa towny wzrost st enia insuliny, która obni a st enie cukru w surowicy krwi, hamuje proces spalania t uszczu i sprzyja jego maga- 26

2 zynowaniu w komórkach cia a po posi ku. Taka poposi kowa hiperglikemia z towarzyszàcà jej hiperinsulinemià dzia a aterogennie, pobudzajàc m.in. syntez trójglicerydów. Powoduje jednoczeênie uczucie g odu, które zaspokajane jest kolejnymi produktami o wysokim IG, co prowadzi do nadmiernego dostarczania energii, a nast pnie jej magazynowania w organizmie. Produkty o wysokim indeksie glikemicznym, takie jak cukier, s odycze, wyroby cukiernicze, sprzyjajà nadwadze i oty oêci. Podzia produktów w zale noêci od tempa i stopnia wzrostu st enia glukozy we krwi po ich spo yciu: o niskim indeksie glikemicznym 55; o Êrednim indeksie glikemicznym 56 69; o wysokim indeksie glikemicznym 70. Na wartoêci indeksu glikemicznego produktów wp ywa wiele czynników: w aêciwoêci produktu spo ywczego oraz sk ad chemiczny w glowodanów zawartych w tym produkcie; stopieƒ rozdrobnienia produktu, tzn. forma produktu czy jest zmielony, czy w inny sposób przetworzony, czy wyst pujà w nim pe ne ziarna; forma ugotowania i przygotowania, gdy obróbka termiczna i mechaniczna u atwia trawienie i wch anianie w glowodanów im bardziej zatem przetworzone produkty, tym majà wy szy IG; warunki przechowywania produktów w niskich temperaturach spada indeks glikemiczny; rodzaj skrobi im wi cej skrobia zawiera amylozy, tym jest wolniej trawiona i daje ni szà poposi kowà odpowiedê glikemicznà; zawartoêç bia ka, stosunek w glowodanów do bia ka w produkcie oraz ich sk ad aminokwasowy; zawartoêç t uszczu w produkcie, który spowalnia szybkoêç trawienia w jelicie cienkim i dzi ki temu powoduje obni enie IG; obecnoêç b onnika pokarmowego, który opóênia przemiany w glowodanów przez cz Êciowe blokowanie dost pu glukozy do krwi; 27

3 rodzaj b onnika pokarmowego formy rozpuszczalne tego sk adnika obni ajà indeks glikemiczny; udzia kwasów organicznych w procesie produkcji ywnoêci, np. warzywa kiszone czy fermentowane napoje mleczne; obecnoêç substancji antyod ywczych, np. fitynianów, tanin i innych; czas spo ywania posi ku ma wp yw na tempo wydzielania glukozy do krwi im szybciej spo ywa si posi ek, tym szybsze jest wydzielanie glukozy do krwi; posi ki nale y zatem spo ywaç powoli. Indeks glikemiczny produktów spo ywanych w surowej postaci jest ni szy ni gotowanych i przetworzonych. I tak np. pe noziarniste p atki zbo owe, gruboziarniste kasze, pieczywo z pe nego przemia u, a wi c z màk razowych, zawierajà wi cej b onnika pokarmowego i innych sk adników od ywczych majàcych zdolnoêç obni ania zbyt wysokiego poziomu glukozy w surowicy krwi. Natomiast indeks glikemiczny ca ej spo ywanej potrawy jest uzale niony od procesów zastosowanych przy jej przygotowywaniu, rodzaju obróbki kulinarnej i sposobu àczenia ze sobà produktów. Nale y zwróciç uwag na procesy termiczne stosowane podczas przygotowywania posi ków i na czas ich trwania. Pod wp ywem gotowania b ony komórkowe produktów roêlinnych sà niszczone, sà szybciej trawione i wch aniane. Im d u ej gotujemy, tym bardziej sà rozk adane struktury komórkowe, a ugotowane produkty odznaczajà si wy szym indeksem glikemicznym. Przyk adem jest makaron czy ry oba produkty gotowane al dente majà ni szy indeks glikemiczny ni d ugo gotowane. Podobnie rozgotowane warzywa b dà mia y wy szy indeks glikemiczny ni gotowane na parze i krótko. W tabeli 1 przedstawiono klasyfikacje produktów spo ywczych wed ug wielkoêci indeksu glikemicznego. 28

4 Tabela 1. Klasyfikacja produktów spo ywczych a indeks glikemiczny Indeks glikemiczny (IG) Grupa produktów Niski Âredni Wysoki Mleko, przetwory Mleko t uste i chude, Mleko zag szczone, mleczne napoje mleczne, sery s odzone twarogowe, sery podpuszczkowe, desery mleczne Jaja Jaja Produkty zbo owe Otr by pszenne i owsia- Müsli i p atki owsiane, Inne produkty Êniadanione, kasza gryczana, kuskus, kasza j czmien- we (wszystkie), kasza jaziarna yta i pszenicy, na, ry gotowany al dente, glana, pieczywo pszenne makarony razowe makarony z màki pszen- i mieszane, ry d ugo nej gotowane al dente, gotowany, ry dmuchany, chleby pe noziarniste przegryzki s one Warzywa, przetwory Wszystkie sa aty, kapus- Ziemniaki gotowane, Ziemniaki sma one, warzywne ta, szpinak, ogórki, bro- buraki i marchew goto- frytki, chipsy ku y, kalafior, pomidory, wane, kukurydza, dynia rzodkiewka, marchew surowa, buraki surowe, ziemniaki surowe 29

5 cd. tabeli 1 Indeks glikemiczny (IG) Grupa produktów Niski Âredni Wysoki Owoce, przetwory Owoce Êwie e, w tym Winogrona, banany doj- Arbuz, banany suszone, owocowe ananas Êwie y, banany rza e, ananas w syropie, owoce sma one niedojrza e, brzoskwinie brzoskwinie w syropie, w cukrze Êwie e, owoce suszone daktyle suszone, d emy i marmolady, soki owocowe Orzechy, nasiona Migda y, orzechy lasko- Orzechy kokosowe, we, w oskie, arachidowe, ziarno sezamu nasiona s onecznika Cukier, wyroby Czekolada mleczna Cukier, miód, batony, Wafle w czekoladzie, cukiernicze i bia a, kakao w proszku herbatniki ciasta biszkoptowe, kruche, dro d owe, pàczki 30

6 Indeks glikemiczny wskazuje jedynie na to, jak szybko poszczególne w glowodany podnoszà poziom glukozy, a nie okreêla iloêci spo ytych w glowodanów. Jego istotnym uzupe nieniem w dietetyce jest adunek glikemiczny. adunek glikemiczny ( G) okreêla iloêciowo przewidywany wzrost poziomu glukozy w surowicy krwi, poniewa wartoêci dla adunku odnoszà si do spo ytej porcji produktu. Jest iloczynem indeksu glikemicznego (IG) i iloêci spo ytych w glowodanów przyswajalnych w porcji, co ilustruje poni szy wzór: G = IG zawartoêç w glowodanów przyswajalnych w porcji (g) gdzie: w glowodany przyswajalne = w glowodany ogó em b onnik pokarmowy. 100 Niski adunek glikemiczny majà te produkty, które dostarczajà standardowà (50 g) iloêç w glowodanów w du ej iloêci produktu. Przyjmuje si, e niski adunek glikemiczny ca odziennej diety wynosi poni- ej 10, a wysoki powy ej 20. Wskaênik ten okreêla zatem zarówno iloêç, jak i jakoêç spo ytych w diecie w glowodanów. W literaturze podane sà nast pujàce zakresy wartoêci dla adunku glikemicznego: niski adunek glikemiczny 10; Êredni adunek glikemiczny 11 19; wysoki adunek glikemiczny 20. adunek glikemiczny diety mo na obni aç w dwojaki sposób: albo wybierajàc w glowodany o ni szym indeksie glikemicznym, albo zmniejszajàc iloêç spo ywanych w glowodanów w diecie zgodnie z ogólnymi zasadami prawid owego ywienia. 31

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA - UROZMAICONA DIETA GWARANCJĄ NIEZBĘDNYCH SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH, MINERALNYCH ORAZ WITAMIN.

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA - UROZMAICONA DIETA GWARANCJĄ NIEZBĘDNYCH SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH, MINERALNYCH ORAZ WITAMIN. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA - UROZMAICONA DIETA GWARANCJĄ NIEZBĘDNYCH SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH, MINERALNYCH ORAZ WITAMIN. 1 Urozmaicenie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowej diety, która zapewnia

Bardziej szczegółowo

Tabela kalorii; Kalkulatory kalorii; Spalanie kalorii; Dodatki 'E' Indeks glikemiczny

Tabela kalorii; Kalkulatory kalorii; Spalanie kalorii; Dodatki 'E' Indeks glikemiczny to lista produkt uszeregowanych wed ug tego, jak szybko po ich spo yciu ro nie we krwi st nie cukru (glukozy). Indeks ten zwany jest r nie wska nikiem glikemicznym.

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE ŻYWIENIA W PREWENCJI CHORÓB CYWILIZACYJNYCH

ZNACZENIE ŻYWIENIA W PREWENCJI CHORÓB CYWILIZACYJNYCH ZNACZENIE ŻYWIENIA W PREWENCJI CHORÓB CYWILIZACYJNYCH Dr inż. Anna Tokarska Dział Żywienia Świętokrzyskie Centrum Onkologii Obserwowane trendy w żywieniu w ostatnim czasie wskazują, że na wskaźniki zachorowalności

Bardziej szczegółowo

Dofinansowane przez: Więcej na: www.zdrowawatroba.uml.lodz.pl

Dofinansowane przez: Więcej na: www.zdrowawatroba.uml.lodz.pl Więcej na: www.zdrowawatroba.uml.lodz.pl Dofinansowane przez: Węglowodany Spożycie węglowodanów w diecie osoby o prawidłowej masie ciała powinno wynosić 55 75% energii dziennej racji pokarmowej, przy

Bardziej szczegółowo

Indeks glikemiczny a produkty piekarskie. Dr inż. Małgorzata Wronkowska

Indeks glikemiczny a produkty piekarskie. Dr inż. Małgorzata Wronkowska Indeks glikemiczny a produkty piekarskie Dr inż. Małgorzata Wronkowska Według danych Urzędu Statystycznego za rok 2010 przeciętne miesięczne spożycie chleba na osobę w Polsce w ostatnich 10 latach spadło

Bardziej szczegółowo

Spis treści. www.wsip.com.pl 3

Spis treści. www.wsip.com.pl 3 Spis treści 1. Wprowadzenie................................................... 9 1.1. Żywność jako źródło składników pokarmowych...................... 9 1.1.1. Normy żywienia dla ludności................................

Bardziej szczegółowo

i ciemne mąki. Produkty zbożowe ze względu na wysoką zawartość węglowodanów są dobrym źródłem energii.

i ciemne mąki. Produkty zbożowe ze względu na wysoką zawartość węglowodanów są dobrym źródłem energii. Prawidłowe żywienie Prawidłowy sposób odżywiania jest bezpośrednim czynnikiem gwarantującym utrzymanie dobrego samopoczucia i zdrowia. Polega nie tylko na systematycznym dostarczaniu organizmowi potrzebnych

Bardziej szczegółowo

Składniki odżywcze podzielone zostały ze względu na funkcje:

Składniki odżywcze podzielone zostały ze względu na funkcje: SKŁADNIKI ODŻYWCZE JAK JE UGRYŹĆ? Składnikami odżywczymi nazywamy związki występujące w produktach spożywczych pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, które po spożyciu ulegają strawieniu i wchłonięciu ze

Bardziej szczegółowo

Choroby żywieniowo zależne

Choroby żywieniowo zależne Choroby żywieniowo zależne CUKRZYCA TYPU II- DIETA Z OGRANICZENIEM CUKRÓW PROSTYCH 1. Osoby z nadwagą muszą stosować diety redukujące o poziomie energetycznym od 1000 do 1500 kcal w zależności od stanu

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK. wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady. w sprawie obniżenia lub zniesienia ceł na towary pochodzące z Ukrainy

ZAŁĄCZNIK. wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady. w sprawie obniżenia lub zniesienia ceł na towary pochodzące z Ukrainy KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 11.3.2014 r. COM(2014) 166 final ANNEX 2 ZAŁĄCZNIK do wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie obniżenia lub zniesienia ceł na towary

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE CZŁOWIEKA

PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE CZŁOWIEKA OZ-05-33/08 Drezdenko, 25.09.2008r. PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE CZŁOWIEKA Prawidłowy sposób odżywiania jest bezpośrednim czynnikiem gwarantującym utrzymanie dobrego samopoczucia i zdrowia. Polega nie tylko na

Bardziej szczegółowo

NADWAGA, OTYŁOŚĆ i DIETA DZIECI

NADWAGA, OTYŁOŚĆ i DIETA DZIECI NADWAGA, OTYŁOŚĆ i DIETA DZIECI W WIEKU SZKOLNYM mgr. inż Izabela Piechowska NADWAGA I OTYŁOŚĆ U DZIECI I MŁODZIEŻY OTYŁOŚĆ wg WHO jest stanem chorobowym charakteryzującym się nadmiernym nagromadzeniem

Bardziej szczegółowo

Gasimy pragnienie - gospodarka wodna młodego sportowca.

Gasimy pragnienie - gospodarka wodna młodego sportowca. Gasimy pragnienie - gospodarka wodna młodego sportowca. Woda to najważniejszy, niezbędny do życia nieorganiczny składnik ciała człowieka. Jej ilość zależy od wieku, płci i zawartości tkanki tłuszczowej,

Bardziej szczegółowo

Temat: Żywieniowy trójkąt piramida zdrowego żywienia dla dzieci

Temat: Żywieniowy trójkąt piramida zdrowego żywienia dla dzieci 1. Scenariusz zajęć Temat: Żywieniowy trójkąt piramida zdrowego żywienia dla dzieci Cel: Zapoznanie uczniów z Piramidą Zdrowego Żywienia dla dzieci. Przedstawienie sposobu urozmaicania diety w oparciu

Bardziej szczegółowo

Białka, tłuszcze i węglowodany

Białka, tłuszcze i węglowodany Białka, tłuszcze i węglowodany Białka, tłuszcze i węglowodany Prawidłowe żywienie jest jednym z najważniejszych czynników środowiskowych, decydujących o harmonijnym rozwoju i funkcjonowaniu organizmu ludzkiego

Bardziej szczegółowo

Różne rodzaje diet- produkty zalecane

Różne rodzaje diet- produkty zalecane Zakład Higieny i Dietetyki Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum Kraków Różne rodzaje diet- produkty zalecane Prof. dr hab. Emilia Kolarzyk Mgr Teresa Krzeszowska-Rosiek DIETA CIELĘCINA WOŁOWINA

Bardziej szczegółowo

23PLN OD OSOBY PRZERWY KAWOWE@NOVOTEL KATOWICE CENTRUM. Czy wiesz, że...? PRZERWA OCZYSZCZAJĄCA

23PLN OD OSOBY PRZERWY KAWOWE@NOVOTEL KATOWICE CENTRUM. Czy wiesz, że...? PRZERWA OCZYSZCZAJĄCA Ludzki organizm w ok. 60% składa się z wody. Bardzo ważne jest wypijanie przynajmniej 1,5 l płynów dziennie - zapobiegasz w ten sposób odwodnieniu organizmu oraz wspomagasz pracę mózgu. PRZERWA OCZYSZCZAJĄCA

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych

Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 13.06.2016 Opracowanie sygnalne Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych Ceny towarów i usług konsumpcyjnych w maju 2016 r., w stosunku do poprzedniego miesiąca,

Bardziej szczegółowo

Dietetyka Odchudzanie Diety Zdrowa żywność Lecznie żywieniowe Otyłość Porady dietetyka Dieta Żywienie w nadciśnieniu tętniczym

Dietetyka Odchudzanie Diety Zdrowa żywność Lecznie żywieniowe Otyłość Porady dietetyka Dieta Żywienie w nadciśnieniu tętniczym Nadciśnienie tętnicze (HA, AH) (łac. hypertonia arterialis) to choroba układu krążenia, która charakteryzuje się stale lub okresowo podwyższonym ciśnieniem tętniczym krwi. Zdecydowana większość (ponad

Bardziej szczegółowo

Zdrowe ywienie najlepsze lekarstwo!

Zdrowe ywienie najlepsze lekarstwo! Zdrowe ywienie najlepsze lekarstwo! Sposób, w jaki si od ywiamy, ma bezpoêredni wp yw na poziom t uszczów we krwi. Dieta uboga w t uszcze i bogata w b onnik pomo e Ci uniknàç mia d ycy i jej groênych nast

Bardziej szczegółowo

Martyna Binkowska Celestyna Malinowska Magdalena Paluszyńska Cook Book

Martyna Binkowska Celestyna Malinowska Magdalena Paluszyńska Cook Book Martyna Binkowska Celestyna Malinowska Magdalena Paluszyńska Cook Book Śniadanie s. 3-4 Mówi się, że śniadanie to najważniejszy posiłek, bo dostarcza nam energii na cały dzień. Co zatem należy jeść na

Bardziej szczegółowo

LISTA DIET STOSOWANYCH U ZAMAWIAJĄCEGO:

LISTA DIET STOSOWANYCH U ZAMAWIAJĄCEGO: LISTA DIET STOSOWANYCH U ZAMAWIAJĄCEGO: I. Trzyposiłkowe całodzienne racje pokarmowe Załącznik Nr 6 do siwz 1. Dieta podstawowa Stosowana u pacjentów niewymagających żywienia dietetycznego o zdrowym przewodzie

Bardziej szczegółowo

Wszystko jest mo liwe.

Wszystko jest mo liwe. W aêciwa dieta Wszystko jest mo liwe. Jedzenie mo e byç radoêcià! Zrównowa ona i zdrowa dieta jest najwa niejszym czynnikiem w ka dej terapii cukrzycy. ywnoêç rekomendowana dla osób z cukrzycà nie jest

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA PACJENTÓW Z CHOROBĄ NOWOTWOROWĄ. Specjalistyczna Poradnia Dietetyczna Smaki Życia Urszula Grzywacz Aneta Goliszewska

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA PACJENTÓW Z CHOROBĄ NOWOTWOROWĄ. Specjalistyczna Poradnia Dietetyczna Smaki Życia Urszula Grzywacz Aneta Goliszewska ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA PACJENTÓW Z CHOROBĄ NOWOTWOROWĄ Specjalistyczna Poradnia Dietetyczna Smaki Życia Urszula Grzywacz Aneta Goliszewska 1 Spis treści 1 Najważniejsze ogólne zalecenia dietetyczne

Bardziej szczegółowo

Dziecko. dobrydietetyk.pl. z nadwagą

Dziecko. dobrydietetyk.pl. z nadwagą Dziecko dobrydietetyk.pl z nadwagą 1 na 10 dzieci w wieku szkolnym ma problem z nadwagą lub otyłością Około 80% dzieci z nadwagą będzie w przyszłości otyłe Nadwaga w okresie dzieciństwa zwiększa ryzyko

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy wiesz co jesz? czyli o zdrowej żywności i nie tylko

Temat: Czy wiesz co jesz? czyli o zdrowej żywności i nie tylko MODUŁ III LEKCJA 4 Temat: Czy wiesz co jesz? czyli o zdrowej żywności i nie tylko Stosowanie na co dzień zasad racjonalnego żywienia w znacznym stopniu wpływa na właściwy rozwój fizyczny i psychiczny oraz

Bardziej szczegółowo

Wyzwanie na Odchudzanie

Wyzwanie na Odchudzanie Wyzwanie na Odchudzanie Gratulacje! Dzisiejsze tematy: Węglowodany Cukier Indeks i Ładunek Glikemiczny Węglowodany są ważne! są źródłem szybko przyswajalnej energii, odżywiają bezpośrednio komórki mózgowe,

Bardziej szczegółowo

Oferta. dotycząca dostawy gotowych artykułów spożywczych do organizacji charytatywnych. My, niżej podpisani,... ... ... numer w CRP...

Oferta. dotycząca dostawy gotowych artykułów spożywczych do organizacji charytatywnych. My, niżej podpisani,... ... ... numer w CRP... Załącznik nr 8 Oferta dotycząca dostawy gotowych artykułów do organizacji charytatywnych My, niżej podpisani,..... działający w imieniu i na rzecz...... numer w CRP... w odpowiedzi na zaproszenie do składania

Bardziej szczegółowo

Czy warto jeść kasze i płatki? dr inż. Dorota Czerwińska Katedra Żywienia Człowieka, SGGW 17.02.2016

Czy warto jeść kasze i płatki? dr inż. Dorota Czerwińska Katedra Żywienia Człowieka, SGGW 17.02.2016 Czy warto jeść kasze i płatki? dr inż. Dorota Czerwińska Katedra Żywienia Człowieka, SGGW 17.02.2016 Rola produktów zbożowych w żywieniu człowieka Produkty zbożowe, czyli mąki, pieczywo, kasze, ryż, makarony

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r.

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r. BIURO ANALIZ I PROGRAMOWANIA Warszawa, 2014-09-26 Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r. Norwegia jest państwem zbliŝonym pod względem

Bardziej szczegółowo

skąd pochodzi Nasz Kurczak

skąd pochodzi Nasz Kurczak Nasz Kurczak to mięso pochodzące od sprawdzonych dostawców. W większości to odbiorcy pasz marki Wipasz - znamy ich hodowle, wspieramy wiedzą, szkolimy. 1 Wiemy skąd pochodzi Nasz Kurczak Kontrolujemy jakość

Bardziej szczegółowo

ZASADY ODŻYWIANIA SPORTOWCÓW PRZEPIS NA SUKCES

ZASADY ODŻYWIANIA SPORTOWCÓW PRZEPIS NA SUKCES ZASADY ODŻYWIANIA SPORTOWCÓW PRZEPIS NA SUKCES Do osiągnięcia sukcesu w sporcie pomocna jest dieta wysokowęglowodanowa. Spożywanie węglowodanów w czasie intensywnego wysiłku zwiększa wytrzymałość, czyli

Bardziej szczegółowo

Obiad Zupa krem z dyni Łosoś pieczony w folii bez tłuszczu z imbirem, kurkumą i sezamem Parowane brokuły i szparagi z oliwą z oliwek Kieliszek wina

Obiad Zupa krem z dyni Łosoś pieczony w folii bez tłuszczu z imbirem, kurkumą i sezamem Parowane brokuły i szparagi z oliwą z oliwek Kieliszek wina Poniedziałek 2-3 kromki pieczywa pełne ziarno na naturalnym zakwasie Oliwa z oliwek zamiast masła Biały chudy ser ze szczypiorkiem Gotowane brokuły Sałatka ze słodkich ziemniaków: bataty, por, czerwona

Bardziej szczegółowo

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum 8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum Temat: Wybory żywieniowe produkty zalecane i niezalecane w żywieniu. Cel: Kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych. Zdobyte

Bardziej szczegółowo

WEGETARIANIZM jako sposób ywienia

WEGETARIANIZM jako sposób ywienia WEGETARIANIZM jako sposób ywienia SPOSOBY YWIENIA: z wyra przewag produktów ro linnych mieszany z wykorzystaniem ró nych produktów ro linnych i zwierz cych z wyra przewag produktów zwierz cych (Eskimosi)

Bardziej szczegółowo

Dr hab. n. med. Katarzyna Muszyñska - Ros³an Klinika Onkologii i Hematologii Dzieciêcej Uniwersytet Medyczny w Bia³ymstoku

Dr hab. n. med. Katarzyna Muszyñska - Ros³an Klinika Onkologii i Hematologii Dzieciêcej Uniwersytet Medyczny w Bia³ymstoku Dr hab. n. med. Katarzyna Muszyñska - Ros³an Klinika Onkologii i Hematologii Dzieciêcej Uniwersytet Medyczny w Bia³ymstoku Szanowni Rodzice, Oddajemy w wasze rêce kolejn¹ informacjê, jak chroniæ Wasze

Bardziej szczegółowo

Przedstawiam ofertę Młyńskiego Dania, firmy cateringowej istniejącej na krakowskim rynku od 2004 roku.

Przedstawiam ofertę Młyńskiego Dania, firmy cateringowej istniejącej na krakowskim rynku od 2004 roku. Szanowni Państwo, Przedstawiam ofertę Młyńskiego Dania, firmy cateringowej istniejącej na krakowskim rynku od 2004 roku. Od 12 lat zajmujemy się przygotowaniem oraz dostawą dań dla naszych klientów. Szczególną

Bardziej szczegółowo

SKLEPY I STOISKA Z CERTYFIKOWANĄ ŻYWNOŚCIĄ EKOLOGICZNĄ Kwiecień 2015

SKLEPY I STOISKA Z CERTYFIKOWANĄ ŻYWNOŚCIĄ EKOLOGICZNĄ Kwiecień 2015 SKLEPY I STOISKA Z CERTYFIKOWANĄ ŻYWNOŚCIĄ EKOLOGICZNĄ Kwiecień 2015 Nazwa sklepu, adres Kontakt Asortyment Ul. Stawowa 29 43-300 Bielsko Biała Społem PSS SUPERSAM, pl. Kruczkowskiego 1, 41-902 Bytom Społem

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia

Zasady zdrowego żywienia Zasady zdrowego żywienia Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Prawidłowe żywienie może w istotny sposób wpłynąć na wyniki leczenia cukrzycy. Odpowiedni wybór produktów żywieniowych zawsze, gdy tylko jest

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA. Opis. - praca z materiałami drukowanymi, - pogadanka, - dyskusja problemowa

PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA. Opis. - praca z materiałami drukowanymi, - pogadanka, - dyskusja problemowa PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA Uwaga: Dopuszcza się modyfikację kolejności zaplanowanych tematów. Kolejne zajęcia Temat główny - Liczba godzin Metody prowadzenia zajęć: Opis 1 PODSTAWOWE

Bardziej szczegółowo

Rozdzia 2. Sk adniki po ywienia W glowodany ile i jakie

Rozdzia 2. Sk adniki po ywienia W glowodany ile i jakie Rozdzia 2. Sk adniki po ywienia W glowodany ile i jakie W glowodany (cukrowce) sà to substancje szeroko rozpowszechnione w tkankach roêlinnych i zwierz cych. Sà jednym z podstawowych sk adników pokarmowych

Bardziej szczegółowo

Rola poszczególnych składników pokarmowych

Rola poszczególnych składników pokarmowych Zdrowy styl życia Rola poszczególnych składników pokarmowych 1. Białka Pełnią w organizmie funkcję budulcową. Są składnikiem wszystkich tkanek oraz kości. 2. Tłuszcze Pełnią w organizmie funkcję energetyczną.

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie indeksu glikemicznego żywności w dietoterapii cukrzycy i otyłości

Wykorzystanie indeksu glikemicznego żywności w dietoterapii cukrzycy i otyłości Wykorzystanie indeksu glikemicznego żywności w dietoterapii cukrzycy i otyłości EWA LANGE Katedra Dietetyki Wydział Nauk o Żywieniu Człowieku i Konsumpcji, SGGW W 1981 David Jenkins wraz z współpracownikami

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe. 1.Opis przedmiotu zamówienia:

Zapytanie ofertowe. 1.Opis przedmiotu zamówienia: Zapytanie ofertowe Do niniejszego postepowania nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo Zamówień Publicznych (tekst jednolity z 2013 roku Dz.U. z 2013 r. poz. 907, 984, 1047

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

Szybkoschładzarki SZYBKOSCHŁADZARKI. Szybkoschładzarki z funkcją 50 szybkozamrażania

Szybkoschładzarki SZYBKOSCHŁADZARKI. Szybkoschładzarki z funkcją 50 szybkozamrażania SZYBKOSCHŁADZARKI Szybkoschładzarki z funkcją 50 szybkozamrażania SZYBKOSCHŁADZARKI DLACZEGO WARTO ICH UŻYWAĆ? Wszystkie świeże produkty zawierają naturalną florę bakteryjną, która w sprzyjających warunkach

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 2 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 1

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 2 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 1 TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 2 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 1 Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Przetwórstwo zbożowe 1.1. Asortyment przetwórstwa zbożowego 1.2. Surowce

Bardziej szczegółowo

DZIENNICZEK BIEŻĄCEGO NOTOWANIA (24godzinny)

DZIENNICZEK BIEŻĄCEGO NOTOWANIA (24godzinny) DZIENNICZEK BIEŻĄCEGO NOTOWANIA (24godzinny) Moim celem jest zapoznanie się z Państwa zwyczajowym sposobem żywienia. Z uwagi na to, proszę Państwa o wypełnienie poniższego dzienniczka bieżącego notowania

Bardziej szczegółowo

Rolnictwo ekologiczne i rynek produktów bio we Francji 2016-04-15 09:58:11

Rolnictwo ekologiczne i rynek produktów bio we Francji 2016-04-15 09:58:11 Rolnictwo ekologiczne i rynek produktów bio we Francji 2016-04-15 09:58:11 2 Żywność ekologiczna zdobywa we Francji coraz większą popularność. Blisko 88% Francuzów deklaruje okazjonalne spożycie artykułów

Bardziej szczegółowo

Co zmienia się po przejściu z terapii insuliną ludzkà na analog insuliny?

Co zmienia się po przejściu z terapii insuliną ludzkà na analog insuliny? Zalecenia lekarza dla osób stosujàcych analogi insuliny (wype nia lekarz prowadzàcy) Co zmienia się po przejściu na analog insuliny? Mo esz spo yç dodatkowy posi ek 2 Zalecony preparat i dawka insuliny

Bardziej szczegółowo

Kobieta w ciąży bez specjalnych wymagań żywieniowych

Kobieta w ciąży bez specjalnych wymagań żywieniowych Kobieta w ciąży bez specjalnych wymagań żywieniowych Prawidłowe żywienie w ciąży powinno być zgodne z ogólnymi zasadami zdrowego żywienia. Pamiętaj jednak, że w ciąży wzrasta zapotrzebowanie na białko,

Bardziej szczegółowo

Zalecenia żywieniowe dla kobiet ciężarnych chorych na cukrzycę ciążową

Zalecenia żywieniowe dla kobiet ciężarnych chorych na cukrzycę ciążową Zalecenia żywieniowe dla kobiet ciężarnych chorych na cukrzycę ciążową Cukrzyca ciążowa to nietolerancja węglowodanów po raz pierwszy rozpoznana w okresie ciąży. Celem leczenia cukrzycy jest: zapewnienie

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia CEL/76/11/09. zdrowego żywienia. Schemat postępowania w cukrzycy

Zasady zdrowego żywienia CEL/76/11/09. zdrowego żywienia. Schemat postępowania w cukrzycy CEL/76/11/09 Zasady zdrowego żywienia Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Prawidłowe żywienie może w istotny sposób wpłynąć na wyniki leczenia cukrzycy. Odpowiedni wybór produktów żywieniowych zawsze,

Bardziej szczegółowo

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 1.Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2.Bądź codziennie aktywny fizycznie ruch korzystnie wpływa na sprawność

Bardziej szczegółowo

Lista zamienników. 140g cukinii. 80g dyni. 100g bakłażana. 70g kabaczka. 80g papryki czerwonej. 50g papryki czerwonej. 100g pomidora.

Lista zamienników. 140g cukinii. 80g dyni. 100g bakłażana. 70g kabaczka. 80g papryki czerwonej. 50g papryki czerwonej. 100g pomidora. Lista zamienników 140g cukinii 100g bakłażana 80g dyni 70g kabaczka 80g papryki czerwonej 100g ogórka 50g papryki czerwonej 100g pomidora 100g rzodkiewek 100g dyni 200g cukinii 130g kalafiora 100g brokuła

Bardziej szczegółowo

Udział białka, tłuszczów i węglowodanów w dobowym zapotrzebowaniu energetycznym oraz modyfikacja produktów zalecanych w zależności od rodzaju diety

Udział białka, tłuszczów i węglowodanów w dobowym zapotrzebowaniu energetycznym oraz modyfikacja produktów zalecanych w zależności od rodzaju diety Zakład Higieny i Dietetyki Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum Kraków Udział białka, tłuszczów i węglowodanów w dobowym zapotrzebowaniu energetycznym oraz modyfikacja produktów zalecanych w zależności

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ Z WYBORU NAJKORZYSTNIEJSZEJ OFERTY

PROTOKÓŁ Z WYBORU NAJKORZYSTNIEJSZEJ OFERTY Warszawa 06 luty 2014 r. PROTOKÓŁ Z WYBORU NAJKORZYSTNIEJSZEJ OFERTY Dotyczy wyboru najkorzystniejszej oferty zgodnie z zasadą konkurencyjności w zakresie wykonania usługi cateringowej (kody CPV: KOD CPV

Bardziej szczegółowo

Żywienie a nastrój. Składniki odżywcze wpływające na nastrój:

Żywienie a nastrój. Składniki odżywcze wpływające na nastrój: Żywienie a nastrój dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Katedra i Zakład Dietetyki SGGW w Warszawie Składniki odżywcze wpływające na nastrój: Kwas foliowy Witamina B 6 Witamina B 12 Witamina D Witamina C Kwasy

Bardziej szczegółowo

M E N U O B I A D O W E

M E N U O B I A D O W E M E N U O B I A D O W E OD 01.06 DO 01.07 ŚRODA 01.06. Zupa: Pomidorowa z ryżem parabolicznym Drugie danie: Hamburgery domowe zapiekane ziemniaczki surówka z kapusty marchewki i jabłka z koperkiem Napój:

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM (Instytutu Żywności i Żywienia 2009) 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie 13

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie 13 SPIS TREŚCI Wprowadzenie 13 I. Mąka, kasze, ryż, makarony 15 1. Wstęp 15 2. Mąka 16 2.1. Przemiał ziarna zbożowego 16 2.2. Mąki chlebowe i niechlebowe 17 2.2.1. Mąki chlebowe 17 2.2.2. Mąki niechlebowe

Bardziej szczegółowo

CO DZIECI JEŚĆ POWINNY ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM ŚNIADAŃ

CO DZIECI JEŚĆ POWINNY ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM ŚNIADAŃ CO DZIECI JEŚĆ POWINNY ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM ŚNIADAŃ Śniadanie zjedz jak król I śniadanie najważniejszy posiłek w ciągu dnia zjedzony przed wyjściem do szkoły na ciepło DLACZEGO WARTO JEŚĆ ŚNIADANIE?

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Dziecko z cukrzycą Co to jest cukrzyca? Cukrzyca to przewlekła choroba metaboliczna, charakteryzująca się wysoką hiperglikemią (wysoki poziom glukozy we krwi). Wynika ona z nieprawidłowego wydzielania

Bardziej szczegółowo

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI SKLAROWANEGO SOKU JABŁKOWEGO Skutecznym sposobem leczenia soku

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2012

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2012 Zawód: technik ywienia i gospodarstwa domowego Symbol cyfrowy zawodu: 321[10] Numer zadania: 1 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu 321[10]-01-122 Czas trwania egzaminu:

Bardziej szczegółowo

Poz. 728. z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych

Poz. 728. z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych Poz. 728 1) z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych 2) 3) 1) 2) z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 122, poz. 696 i Nr 171, poz. 1016. 3) - i Nr 230, poz. 1511 oraz z 2011 r.

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

Formularz cenowy dla części nr I

Formularz cenowy dla części nr I Załącznik nr 4 Formularz cenowy dla części nr I CZĘŚĆ I MIĘSO I PRZETWORY ( kod CPV 15100000-9 produkty zwierzęce, mięso i produkty mięsne) wa 1. Kości wieprzowe Kg 250 2. Korpus drobiowy Kg 200 3. 4.

Bardziej szczegółowo

NOWA PIRAMIDA ZDROWEGO ŻYWIENIA. (czyli podstawy zdrowego odżywiania postawione na głowie)

NOWA PIRAMIDA ZDROWEGO ŻYWIENIA. (czyli podstawy zdrowego odżywiania postawione na głowie) NOWA PIRAMIDA ZDROWEGO ŻYWIENIA (czyli podstawy zdrowego odżywiania postawione na głowie) Dlaczego stara piramida żywieniowa jest zła? Po pierwsze okazuje się, że węglowodany w ilości sugerowanej przez

Bardziej szczegółowo

Podstawy żywienia w sporcie. Aneta Sojak

Podstawy żywienia w sporcie. Aneta Sojak Podstawy żywienia w sporcie Aneta Sojak Właściwe żywienie i nawodnienie = Osiągnięcie sukcesu Energia do pracy mięśni Adaptacja do wysiłku Skuteczna regeneracja (zmniejszenie procesów katabolicznych) Zły

Bardziej szczegółowo

mgr Grzegorz Kępa Wykładowca AWF Warszawa Trener I klasy w kulturystyce i fitness Specjalista ds. żywienia i suplementacji w sporcie

mgr Grzegorz Kępa Wykładowca AWF Warszawa Trener I klasy w kulturystyce i fitness Specjalista ds. żywienia i suplementacji w sporcie mgr Grzegorz Kępa Wykładowca AWF Warszawa Trener I klasy w kulturystyce i fitness Specjalista ds. żywienia i suplementacji w sporcie Węglowodany są to związki organiczne składające się z węgla, wodoru

Bardziej szczegółowo

Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy

Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy Wysiłek fizyczny codziennie ok. 30-60 minut Codzienna aktywność fizyczna wpływa na dobre samopoczucie i lepsze funkcjonowanie organizmu. Każdy wysiłek fizyczny jest

Bardziej szczegółowo

Cena lodówki wraz z 7% podatkiem VAT wynosi 1337 zł 50 gr. Oblicz ile wynosi podatek VAT.

Cena lodówki wraz z 7% podatkiem VAT wynosi 1337 zł 50 gr. Oblicz ile wynosi podatek VAT. www.zadania.info NAJWIEKSZY INTERNETOWY ZBIÓR ZADAŃ Z MATEMATYKI ZADANIE 1 Cenę płaszcza zimowego obniżono wiosna o 15% i wówczas cena wynosiła 510 zł. Oblicz cenę płaszcza przed obniżka. ZADANIE 2 Ksiażka

Bardziej szczegółowo

1. Jaja średnie (rozmiar L) szt. 9000. 2. Jogurt 150 g szt. 600. 5. Masło śmietankowe 200 g szt. 100

1. Jaja średnie (rozmiar L) szt. 9000. 2. Jogurt 150 g szt. 600. 5. Masło śmietankowe 200 g szt. 100 Załącznik Nr 1 do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia CZĘŚĆ I MLEKO I PRODUKTY MLECZNE FORMULARZ CENOWY Lp. Artykuł Jedn. miary 1 Ilość 1. Jaja średnie (rozmiar L) szt. 9000 2 Cena Wartość brutto

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych w sierpniu 2014 r.

Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych w sierpniu 2014 r. Warszawa, 2014.09.15 Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych w sierpniu 2014 r. Ceny towarów i usług konsumpcyjnych w sierpniu 2014 r. w stosunku do poprzedniego miesiąca obniżyły się o 0,4%. W poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego. 5. i 6. miesiąc życia

Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego. 5. i 6. miesiąc życia Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego 5. i 6. miesiąc życia 1 5 miesiąc 6 miesiąc KROK 4 KROK 3 KROK 2 KROK 1 Celem do którego należy dążyć jest wyłączne karmienie piersią

Bardziej szczegółowo

Żywienie zbiorowe typu zamkniętego na przykładzie Przedszkola Miejskiego nr 7 w Ostrołęce Tęczowa Kraina.

Żywienie zbiorowe typu zamkniętego na przykładzie Przedszkola Miejskiego nr 7 w Ostrołęce Tęczowa Kraina. Żywienie zbiorowe typu zamkniętego na przykładzie Przedszkola Miejskiego nr 7 w Ostrołęce Tęczowa Kraina. Źródło: www.pmnr7.pl Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Katedra Żywienia Człowieka Studia Podyplomowe,

Bardziej szczegółowo

Zalecenia dietetyczne dla osób z cukrzycą typu 2

Zalecenia dietetyczne dla osób z cukrzycą typu 2 Zalecenia dietetyczne dla osób z cukrzycą typu 2 Zalecenia dietetyczne dla osób z cukrzycą typu 2 Odżywiaj się zdrowo Podstawowym zaleceniem zdrowotnym dla osób chorych na cukrzycę jest jedz zdrowo. Osoba

Bardziej szczegółowo

Smacznie i zdrowo DLA DIABETYKÓW

Smacznie i zdrowo DLA DIABETYKÓW Smacznie i zdrowo DLA DIABETYKÓW 2 3 Wprowadzenie Drogi Pacjencie! W latach powojennych na całym Êwiecie znacznie wzros a zachorowalnoêç na cukrzyc. Ma to Êcis y zwiàzek ze zmianà warunków Êrodowiskowych,

Bardziej szczegółowo

Lp. Tematyka Liczba godzin I. Wymagania edukacyjne

Lp. Tematyka Liczba godzin I. Wymagania edukacyjne Anna Ulrych Plan wynikowy Przedmiot: Materiały fryzjerskie Kierunek : Technikum Usług Fryzjerskich- rok szkolny 05/ 06 Liczba godzin: 76 Liczba godzin w roku szkolnym: KL.II Lp. Tematyka Liczba godzin

Bardziej szczegółowo

Przykłady dobrych praktyk przy produkcji żywności.

Przykłady dobrych praktyk przy produkcji żywności. Wymogi i warunki higieniczno sanitarne oraz podatkowe przy wytwarzaniu i dystrybucji żywności tradycyjnej, regionalnej i lokalnej. Przykłady dobrych praktyk przy produkcji żywności. Jerzy Wójcik Polska

Bardziej szczegółowo

Informacje dla Pacjenta i Rodziców

Informacje dla Pacjenta i Rodziców Warszawa, dnia. KONSULTACJA DIETETYCZNA 1. Imię i nazwisko dziecka:... 2. Data urodzenia.. Telefon kontaktowy:... 3. Masa ciała (kg) ; Centyl:. 4. Wzrost (cm) ; Centyl:. 5. BMI.Centyl:.. 6. Rozpoznanie:

Bardziej szczegółowo

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach NORMY ŻYWIENIA DLA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM I SZKOLNYM W POLSCE OPRACOWANO W INSTYTUCIE ŻYWNOŚCI I ŻYWIENIA I ZATWIERDZONE ZOSTAŁY PRZEZ INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny fizycznie - ruch korzystnie wpływa na sprawność i prawidłową sylwetkę.

Bardziej szczegółowo

DIETA 2000 kcal DZIEŃ 1 lista składników na 4 porcje:

DIETA 2000 kcal DZIEŃ 1 lista składników na 4 porcje: DZIEŃ 1 filet z kurczaka 0,5 kg łosoś dzwonko 0,3 kg jogurt naturalny 400 ml mleko ser mozzarella light 80 g ser twarogowy 0,35 kg jajka 10 szt. kasza gryczana - 0,15 kg mąka pszenna 0,3 kg mąka żytnia

Bardziej szczegółowo

PRZEZ ŻOŁĄDEK DO MÓZGU. odżywianie a sprawność umysłowa dziecka

PRZEZ ŻOŁĄDEK DO MÓZGU. odżywianie a sprawność umysłowa dziecka Obecny styl życia i towarzyszące mu zmiany, także w naszym sposobie odżywiania się, zmniejszają zdolność uczenia się, sprzyjają przemęczeniu psychicznemu i fizycznemu, powodują drażliwość a nawet agresję.

Bardziej szczegółowo

probiotyk o unikalnym składzie

probiotyk o unikalnym składzie ~s~qoy[jg probiotyk o unikalnym składzie ecovag, kapsułki dopochwowe, twarde. Skład jednej kapsułki Lactobacillus gasseri DSM 14869 nie mniej niż 10 8 CFU Lactobacillus rhamnosus DSM 14870 nie mniej niż

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1256 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do

Bardziej szczegółowo

DIETA W CUKRZYCY TYPU 1

DIETA W CUKRZYCY TYPU 1 Prawidłowe odżywianie jest jednym z elementów koniecznych do utrzymania dobrego stanu zdrowia pacjentów chorujących na cukrzycę. Terapię żywieniową należy stosować zarówno u pacjentów z zaburzoną gospodarką

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe informacje na temat gumy, rodzajów gumy oraz jej produkcji można znaleźć w Wikipedii pod adresem:

Szczegółowe informacje na temat gumy, rodzajów gumy oraz jej produkcji można znaleźć w Wikipedii pod adresem: GUMA. To rozciągliwy materiał, elastomer chemicznie zbudowany z alifatycznych łańcuchów polimerowych (np. poliolefin), które są w stosunkowo niewielkim stopniu usieciowane w procesie wulkanizacji kauczuku

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OFERTY. Wartość brutto:...zł, (słownie złotych brutto:. ).

FORMULARZ OFERTY. Wartość brutto:...zł, (słownie złotych brutto:. ). /Pieczęć adresowa / Załącznik nr 1 do SIWZ FORMULARZ OFERTY Ja/my*, niżej podpisany/ni,...... działając w imieniu i na rzecz : NIP...REGON... Nr telefonu.../faksu... Adres e-mail do korespondencji:...

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 Spis treści WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 1.1. Podstawowe pojęcia towaroznawstwa 12 1.2. Towar 14 1.2.1. Podział towaroznawstwa 14 1.2.2. Przydatność wiedzy o towarach w pracy w handlu 15

Bardziej szczegółowo

Wybrane zachowania żywieniowe i sposób żywienia gimnazjalistów warszawskiego Ursynowa

Wybrane zachowania żywieniowe i sposób żywienia gimnazjalistów warszawskiego Ursynowa Wybrane zachowania żywieniowe i sposób żywienia gimnazjalistów warszawskiego Ursynowa dr inż. Katarzyna Kowalcze Instytut Nauk o Zdrowiu, Katedra Dietetyki i Oceny Żywności, Uniwersytet Przyrodniczo- Humanistyczny

Bardziej szczegółowo

Egzamin gimnazjalny. Biologia. Także w wersji online TRENING PRZED EGZAMINEM. Sprawdź, czy zdasz!

Egzamin gimnazjalny. Biologia. Także w wersji online TRENING PRZED EGZAMINEM. Sprawdź, czy zdasz! Egzamin gimnazjalny 3 Biologia TRENING PRZED EGZAMINEM Także w wersji online Sprawdź, czy zdasz! Spis treści Zestaw 1: Związki chemiczne budujące organizmy oraz pozyskiwanie i wykorzystywanie energii 5

Bardziej szczegółowo

Wiesz co jesz? Zalecenia dietetyczne w praktyce

Wiesz co jesz? Zalecenia dietetyczne w praktyce Źródło: http://zdrowie.kikik.co/ Wiesz co jesz? Zalecenia dietetyczne w praktyce Dr Agnieszka Kozioł-Kozakowska Pracownia Dietetyki Pediatrycznej, Klinika Pediatrii, Gastroenterologii i Żywienie, UJ CM

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 6244/2014 PREZYDENTA MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY z dnia 27 czerwca 2014 r.

ZARZĄDZENIE NR 6244/2014 PREZYDENTA MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY z dnia 27 czerwca 2014 r. Tekst ujednolicony zarządzenia nr 6244/2014 Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 27 czerwca 2014 r. w sprawie określenia zaleceń w zakresie organizacji żywienia w przedszkolach i szkołach dla

Bardziej szczegółowo

Jedz owoce i warzywa

Jedz owoce i warzywa Jedz owoce i warzywa scenariusz zajęć opracowany przez mgr Małgorzatę Nowakowską, nauczyciela przyrody Odbiorcy: Uczniowie klas IV-VI szkoły podstawowej. Cel główny: Zapoznanie uczniów z zasadami prawidłowego

Bardziej szczegółowo

W glowodany. Celuloza. Fruktooligosacharydy. Cukry. W glowodany. Mannooligosacharydy. Dro d e CHO CHO2OH CHOH CH2OH O CHOH CHOH CH 2 OH

W glowodany. Celuloza. Fruktooligosacharydy. Cukry. W glowodany. Mannooligosacharydy. Dro d e CHO CHO2OH CHOH CH2OH O CHOH CHOH CH 2 OH W glowodany CH 2 H H H H CH 2H H H CH 2 CH 2 H Celuloza H CH 2 H H Fruktooligosacharydy Cukry CH2H Mannooligosacharydy W glowodany CH CHH Glucose Mannose CHH CH2H CHH CHH CH2H CH2H 15 W G L W D A N Y ZDRWIE

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Szkoła Podstawowa nr 30 w Warszawie ul. Kawęczyńska 2, woj. mazowieckie

I. 1) NAZWA I ADRES: Szkoła Podstawowa nr 30 w Warszawie ul. Kawęczyńska 2, woj. mazowieckie Warszawa: Sukcesywna dostawa artykułów żywnościowych dla Szkoły Podstawowej nr 30 w Warszawie ul. Kawęczyńska 2 Numer ogłoszenia: 247095-2014 data zamieszczenia: 28-11-2014 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy

Bardziej szczegółowo

1 KOALICJA NA RZECZ WALKI Z CUKRZYCĄ REKOMENDACJE. Mini kompendium wiedzy

1 KOALICJA NA RZECZ WALKI Z CUKRZYCĄ REKOMENDACJE. Mini kompendium wiedzy 1 KOALICJA NA RZECZ WALKI Z CUKRZYCĄ REKOMENDACJE Mini kompendium wiedzy 2 KOALICJA NA RZECZ WALKI Z CUKRZYCĄ powinny -50% dziennego zapotrzebowania energetycznego, a o niskim IG 1, które należy ograniczyć

Bardziej szczegółowo