PROLEGOMENA DO STATYSTYCZNEJ ANALIZY KINETYKI SORPCJI CIECZY W WYROBACH WLÓKIENNICZYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PROLEGOMENA DO STATYSTYCZNEJ ANALIZY KINETYKI SORPCJI CIECZY W WYROBACH WLÓKIENNICZYCH"

Transkrypt

1 PROLEGOMENA DO STATYSTYCZNEJ ANALIZY KINETYKI SORPCJI CIECZY W WYROBACH WLÓKIENNICZYCH Maciej Szmit, Bogna Grabowska Instytut Wlókiennictwa STRESZCZENIE W referacie przedstawiono wyniki badania pilotazowego majacego na celu opracowanie metodologii wstepnej statystycznej analizy krzywych kinetyki sorpcji cieczy w wyrobach wlókienniczych przy wykorzystaniu sorpcjometru. 1. WPROWADZENIE Opracowany w Instytucie Wlókiennictwa sorpcjometr jest przyrzadem sluzacym do pomiaru ilosci cieczy zaabsorbowanej przez wyrób wlókienniczy w kolejnych jednostkach czasu. Sorpcja cieczy w przyrzadzie odbywa sie poprzez kontakt z wilgotna plytka porowata, na której umieszczona jest próbka. Poziom cieczy w plytce utrzymywany jest przy pomocy czujnika poziomu, który sygnalizuje ubytek cieczy spowodowany chlonnoscia próbki. Na sygnal czujnika ciecz jest uzupelniana impulsami z regulowana czestotliwoscia, rejestrowanymi przez sterownik. Dokladny opis przyrzadu mozna znalezc w pracy {1}. Taki sposób pomiaru, jakkolwiek przydatny z praktycznego punktu widzenia, implikuje mozliwosc powstania kilku trudnosci przy próbie zastosowania go do wyznaczania rzeczywistej charakterystyki procesu sorpcji. I. Przede wszystkim otrzymana w ten sposób charakterystyka ciaglego procesu, jakim jest sorpcja, ma charakter nieciagly, wymagajacy zalozenia a priori czestotliwosci pomiaru. II. Nieciagly jest równiez sposób monitorowania poziomu cieczy w plytce porowatej i podawania cieczy. Maksymalna czestotliwosc podawania cieczy jest ustalana a priori (Mozemy obawiac sie, ze w przypadku materialów szybkochlonnych mierzona szybkosc procesu bedzie limitowana szybkoscia podawania cieczy, a nie rzeczywista szybkoscia procesu sorpcji). III. Rozmiar porcji podawanej cieczy jest równiez ustalany a priori, co dodatkowo limituje zdolnosc rozdzielcza (rzeczywista czulosc) przyrzadu (Ilosc zaabsorbowanej cieczy bedzie zawsze wielokrotnoscia podanej porcji; przyrzad jest precyzyjny ale nie dokladny; porównaj na przyklad {2} s. 14 i nast.). IV. Z ostatnimi dwoma punktami zwiazany jest fakt, ze poziom cieczy w plytce ulega wahaniom, co moze powodowac zmiany chwilowej (rzeczywistej) predkosci procesu, która intuicyjnie wydaje sie byc od tego zalezna, co znajduje potwierdzenie w pracy {1}, w której uznano za istotny wplyw czestotliwosci podawania cieczy i rozmiaru porcji na zmierzona szybkosc procesu. Powyzsze zastrzezenia maja zastosowanie przede wszystkim przy badaniu prowadzonym do celów teoretycznych. W praktyce przemyslowej wieksze znacznie ma raczej pytanie, czy przy danej predkosci podawania cieczy wyrób nadaza z jej wchlanianiem, niz to, jaka jest rzeczywista maksymalna predkosc chloniecia cieczy przy zadanym (i odpowiednio wysokim) poziomie cieczy w plytce. 2. CEL BADANIA Niniejszy referat omawia wyniki badania pilotazowego, majacego trojakie cele: podstawowym celem teoretycznym bylo wstepne i wyrywkowe uporzadkowanie biblioteki pomiarów wykonanych za pomoca sorpcjmetru i wyodrebnienie tych sposród nich, które bez ryzyka moga byc uzyte dla wyznaczania rzeczywistej charakterystyki kinetyki procesu sorpcji,

2 celem empirycznym bylo znalezienie elementów limitujacych dokladnosc i czulosc przyrzadu i ewentualne wyprowadzenie wniosków co do kierunku jego dalszego rozwoju, Cel metodologiczny obejmowal stworzenie procedury filtracji surowych danych statystycznych i ich wstepnej obróbki prowadzacej do otrzymania informacji przydatnych w dalszych badaniach kinetyki procesu sorpcji. 3. METODY BADAWCZE Podstawowa metoda badawcza byla statystyczna analiza danych doswiadczalnych wykonywana przy wykorzystaniu metod analizy szeregów czasowych (ang. time series analysis), w szczególnosci przy zastosowaniu róznicowania I-go i II-go rzedu. Dane doswiadczalne obejmowaly dziesieciokrotny pomiar sorpcji dla kazdego z badanych wyrobów wlókienniczych (lacznie przeprowadzono badania dla kilkunastu wyrobów, z czego w niniejszym referacie zaprezentowano wyniki dla kilku). W dalszej czesci beda uzywane odpowiednio okreslenia, jak ponizej. Próbka (szereg elementarny) wyniki pojedynczego pomiaru, szereg czasowy zawierajacy informacje o wielkosci sorpcji w kolejnych momentach czasu dla pojedynczego doswiadczenia. Szereg róznicowy (I-go rzedu) szereg powstaly przez zróznicowanie szeregu podstawowego. Szereg róznicowy II-go rzedu szereg powstaly przez zróznicowanie szeregu róznicowego I-go rzedu. Dla odróznienia beda równiez uzywane wyrazenia: krzywa sorpcji (lub sorpcja) dla szeregów podstawowych oraz krzywa kinetyki sorpcji (lub kinetyka sorpcji) dla szeregów róznicowych I-go rzedu (dla zachowania zgodnosci wymiaru nalezaloby wartosci szeregu róznicowego podzielic dodatkowo przez interwal pomiaru, co tez jest wprowadzane wszedzie tam, gdzie konieczne jest operowanie liczbowa wielkoscia predkosci sorpcji; w przypadkach w których nie jest to konieczne takie dzielenie nie bylo wykonywane, co powinno ulatwic wizualne porównanie sorpcji oraz szybkosci sorpcji. Analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku szeregów róznicowych II rzedu (przyspieszenia). 4. WYNIKI Na rysunkach 1-3 przedstawiono typowe wykresy: sorpcji, kinetyki sorpcji oraz szeregu róznicowego II rzedu dla pewnego wyrobu wysokochlonnego oznaczonego symbolem U1S60S. Czestotliwosc pomiaru wynosila 100 Hz, na osi odcietych odlozono czas w sekundach, na osi rzednych odpowiednio: na rysunku 1 - sorpcje przypadajaca na jednostke powierzchni badanego wyrobu w, na rysunku 2 - predkosc sorpcji w oraz na rysunku 3 przyspieszenie w.

3 Rysunek 1 sorpcja dla U1S60S Rysunek 2 kinetyka sorpcji dla U1S60S Rysunek 3 Szereg róznicowy II-go rzedu dla U1S60S Nawet pobiezna analiza samych wykresów pozwala na stwierdzenie kilku interesujacych wlasnosci: 1. Przede wszystkim predkosc sorpcji praktycznie w zadnym przedziale czasu nie jest stala. 2. Po wtóre krzywa predkosci charakteryzuje sie silna asymetria - okres indukcji jest o wiele krótszy niz okres nasycenia (Pojecia okresu indukcji i okresu nasycenia zostaly wprowadzone w pracy {1}). 3. Zmierzona krzywa kinetyki sorpcji nie jest krzywa gladka, co potwierdza analiza szeregu róznicowego II-go rzedu. Liczony dla przedzialu pomiedzy 40 a 80 sekunda wspólczynnik autokorelacji liniowej Pearsona (dokladniej: wspólczynnik autokorelacji liniowej Pearsona pierwszego rzedu dla opisanego fragmentu szeregu róznicowego II-rzedu; porównaj na przyklad {3} s. 107 i nast. ) wynosi R=-0,66, co odpowiada wyrazniej ujemnej autokorelacji. W przypadku innych wyrobów wlókienniczych opisane prawidlowosci uwidaczniaja sie w jeszcze wiekszym stopniu, co zostalo przedstawione na rysunkach 4-7.

4 Rysunek 4 kinetyka sorpcji dla wyrobu A2S60S Na rysunku 4 mamy do czynienia z sytuacja, w której okres indukcji byl na tyle krótki, ze przyrzad praktycznie nie zdazyl go zmierzyc. Mozna takze zauwazyc silne pofaldowanie wykresu predkosci. Rysunek 5 kinetyka sorpcji dla wyrobu B28 Z analogiczna sytuacja mamy do czynienia w przypadku kinetyki przedstawionej na rysunku 5. W tym przypadku chwilowe wahania predkosci sa na tyle duze, ze praktycznie trudno przedstawic jakiekolwiek wnioski co do rzeczywistej predkosci procesu. Rysunek 6 Szereg róznicowy II-go rzedu dla wyrobu 1S60S21 Obserwacje te potwierdza analiza rysunku 6 przedstawiajacego odpowiedni szereg II-go rzedu; w tym przypadku wspólczynnik autokorelacji Pearsona liczony dla calego szeregu wynosi az R= 0,58 (w niektórych przypadkach, gdy dlugosc pików jest wieksza niz jednostka pomiarowa, nalezaloby dodatkowo liczyc wspólczynniki autokorelacji wyzszych rzedów).

5 Rysunek 7 kinetyka sorpcji dla wyrobu 1S60S22 (wartosci usrednione) Przedstawiony na rysunku 7 przypadek odpowiada sytuacji, w której po pierwsze okres indukcji byl praktycznie niemierzalnie krótki, a po wtóre predkosc podawania cieczy (wynoszaca w tym przypadku ) byla mniejsza niz szybkosc samego procesu sorpcji, co zaowocowalo systematycznym bledem pomiaru widocznym na wykresie jako prostoliniowy odcinek na poczatku krzywej (analogiczna sytuacja zachodzi w przypadku próbki przedstawionej na rysunku 2). 5. WNIOSKI Podstawowym wnioskiem, który nasuwa sie po przeprowadzeniu badania pilotazowego jest koniecznosc prowadzenia analogicznej analizy dla wszystkich dotychczas otrzymanych wyników pomiarów i odrzucanie tych sposród nich, w których wplyw opisanych powyzej negatywnych czynników jest wyraznie widoczny. W szczególnosci nalezy odrzucic pomiary w których maksymalna zmierzona chwilowa predkosc sorpcji niebezpiecznie zbliza sie do predkosci podawania cieczy, pomiary nie zawierajace informacji o okresie indukcji oraz pomiary charakteryzujace sie duzymi, naprzemiennie wystepujacymi wahaniami w szeregu róznicowym II-rzedu, które prawdopodobnie sa spowodowane wzrostem predkosci chwilowej w momencie podawania kolejnych porcji cieczy. Wskazane takze wydaje sie rozwazenie takich modyfikacji w budowie przyrzadu, które zapewnily by stala ilosc cieczy w plytce porowatej, albo przynajmniej odpowiednio wysoka czestotliwosc podawania cieczy i czestotliwosc pomiaru (z uwagi na ograniczenie pamieci przyrzadu w obecnej wersji liczba punktów pomiarowych jest limitowana). Z tym ostatnim zwiazany jest postulat zwiekszenia zdolnosci rozdzielczej przyrzadu. Jak mozna przekonac sie z bardziej szczególowej analizy rysunków kinetyki sorpcji, zgodnie z przewidywaniami, wartosci szeregów róznicowych sa skwantowane (co, jak wspomniano we wprowadzeniu, wynika oczywiscie z ustalonego rozmiaru podawanej porcji cieczy), przy czym rozmiar kwantu moze byc w niektórych przypadkach stosunkowo duzy w porównaniu z mierzonymi wartosciami, co ma znaczacy negatywny wplyw na dokladnosc badan (porównaj rysunek 8). Rysunek 8 Fragment rysunku 5 w powiekszeniu. Zaznaczono punkty pomiarowe

6 Nalezy rozwazyc mozliwosc zmniejszenie wielkosci kwantu podawanej cieczy o przynajmniej rzad wielkosci. 6. PODSUMOWANIE. KIERUNKI DALSZYCH BADAN Opracowany w Instytucie Wlókiennictwa sorpcjometr jest przyrzadem prototypowym, podlegajacym ciaglemu rozwojowi. Otrzymane za jego pomoca wyniki, w porównaniu z wynikami otrzymanymi klasycznymi metodami charakteryzuja sie duza precyzja, a takze dostarczaja dodatkowej informacji na temat kinetyki procesu sorpcji. Opisane w referacie badanie pilotazowe mialo na celu wstepna ocene przydatnosci danych otrzymanych za pomoca przyrzadu do szczególowej analizy kinetyki procesu sorpcji, która w nastepnym etapie powinna obejmowac miedzy innymi estymacje wyników doswiadczalnych przewidywanymi krzywymi teoretycznymi. Na podstawie badania mozna stwierdzic, ze pewna czesc ze zgromadzonych do tej pory danych pomiarowych prawdopodobnie okaze sie dla tego celu przydatna, w przypadku jednak niektórych wyrobów wskazane bylyby bardziej szczególowe badania przy zalozeniu innych warunków pomiaru, a takze poprawienie mozliwosci samego przyrzadu. Te kierunki (analiza, rozszerzanie i uzupelnianie bazy danych oraz poprawa mozliwosci pomiarowych przyrzadu) sa obecnie przedmiotem prac w Instytucie. BIBLIOGRAFIA {1} Bogna Grabowska, Ocena chlonnosci wyrobów wlókienniczych metoda wyznaczania wskazników kinetyki sorpcji cieczy, Prace Instytutu Wlókiennictwa r. XLVI, Lódz {2} Andrzej Cyganski, Rajmund Soloniewicz, Laboratorium analizy ilosciowej wyd. 5, t.1. Analiza wagowa, Skrypt Politechniki Lódzkiej, Lódz {3} Dorota Witkowska (red.), Anna Górecka, Iwona Staniec Metody statystyczne w zarzadzaniu, Skrypt Politechniki Lódzkiej, Wydzial Organizacji i Zarzadzania Politechniki Lódzkiej, Lódz 1999

LABORATORIUM FIZYKI OGÓLNEJ SPRAWOZDANIE Z CWICZENIA NR58

LABORATORIUM FIZYKI OGÓLNEJ SPRAWOZDANIE Z CWICZENIA NR58 1. OPIS TEORETYCZNY. LABORATORIUM FIZYKI OGÓLNEJ SPRAWOZDANIE Z CWICZENIA NR58 TEMAT : BADANIE FERROMAGNETYKÓW. Pole magnetyczne w osrodkach mozna scharakteryzowac za pomoca nastepujacych wielkosci wektorowych

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA CZESTOCHOWSKA

POLITECHNIKA CZESTOCHOWSKA POLITECHNIKA CZESTOCHOWSKA WYDZIAL INZYNIERII PROCESOWEJ, MATERIALOWEJ I FIZYKI STOSOWANEJ Katedra Pieców Przemyslowych i Ochrony Srodowiska Termodynamika i technika cieplna Cwiczenie nr Bezstykowy pomiar

Bardziej szczegółowo

Egzamin ze statystyki, SGH studia dzienne, II termin, luty TEMAT A.

Egzamin ze statystyki, SGH studia dzienne, II termin, luty TEMAT A. Egzamin ze statystyki, SGH studia dzienne, II termin, luty 2007. TEMAT A. Przy rozwiazywaniu zadan jesli to konieczne nalezy przyjac poziom istotnosci 0,05 i wspólczynnik ufnosci 0,95. Zadanie 1 Wartosci

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z FIZYKI

LABORATORIUM Z FIZYKI LABORATORIUM Z FIZYKI LABORATORIUM Z FIZYKI I PRACOWNIA FIZYCZNA C w Gliwicach Gliwice, ul. Konarskiego 22, pokoje 52-54 Regulamin pracowni i organizacja zajęć Sprawozdanie (strona tytułowa, karta pomiarowa)

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA CZESTOCHOWSKA

POLITECHNIKA CZESTOCHOWSKA POLITECHNIKA CZESTOCHOWSKA WYDZIAL INZYNIERII PROCESOWEJ, MATERIALOWEJ I FIZYKI STOSOWANEJ Katedra Pieców Przemyslowych i Ochrony Srodowiska Termodynamika i technika cieplna Cwiczenie nr 9 Wyznaczanie

Bardziej szczegółowo

TEMAT Analiza ruchów przedstawionych na zdjeciach stroboskopowych zastosowanie komputerowego programu RUCH2W

TEMAT Analiza ruchów przedstawionych na zdjeciach stroboskopowych zastosowanie komputerowego programu RUCH2W TEMAT Analiza ruchów przedstawionych na zdjeciach stroboskopowych zastosowanie komputerowego programu RUCH2W ZAKRES NAUCZANIA rozszerzony PROGRAM RUCH2W/Zdjecie stroboskopowe Program ten pozwala na otworzenie

Bardziej szczegółowo

Zadaniem kierownika komórki audytu wewnetrznego jest ustalenie podzialu zadan audytowych, który zapewni wykonanie tego planu.

Zadaniem kierownika komórki audytu wewnetrznego jest ustalenie podzialu zadan audytowych, który zapewni wykonanie tego planu. Pomimo, ze dzialalnosc audytu wewnetrznego powinna byc w pelni zgodna ze Standardami moga wystapic przypadki odstepstw Jesli maja one wplyw na prace audytora wewnetrznego, o kazdym takim odstepstwie powinien

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła prostego

Wyznaczanie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła prostego Ćwiczenie M6 Wyznaczanie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła prostego M6.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wyznaczenie przyspieszenia ziemskiego poprzez analizę ruchu wahadła prostego. M6..

Bardziej szczegółowo

LIV OLIMPIADA FIZYCZNA 2004/2005 Zawody II stopnia

LIV OLIMPIADA FIZYCZNA 2004/2005 Zawody II stopnia LIV OLIMPIADA FIZYCZNA 004/005 Zawody II stopnia Zadanie doświadczalne Masz do dyspozycji: cienki drut z niemagnetycznego metalu, silny magnes stały, ciężarek o masie m=(100,0±0,5) g, statyw, pręty stalowe,

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE. I. Opis proponowanych zmian

UZASADNIENIE. I. Opis proponowanych zmian UZASADNIENIE I. Opis proponowanych zmian Projekt ustawy nowelizuje przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o niektórych formach wspierania dzialalnosci innowacyjnej (Dz. U. Nr 179, poz. 1484 oraz z 2006

Bardziej szczegółowo

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem Ćwiczenie E7 Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem E7.1. Cel ćwiczenia Prąd elektryczny płynący przez przewodnik wytwarza wokół niego pole magnetyczne. Ćwiczenie polega na pomiarze

Bardziej szczegółowo

Wpływ zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego na rozkład temperatur wewnętrznych

Wpływ zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego na rozkład temperatur wewnętrznych Wpływ zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego na rozkład temperatur wewnętrznych W wyniku programu badań transportu wilgoci i soli rozpuszczalnych w ścianach obiektów historycznych, przeprowadzono

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA PRZEDMIOTU

KARTA INFORMACYJNA PRZEDMIOTU Uniwersytet Rzeszowski WYDZIAŁ KIERUNEK Matematyczno-Przyrodniczy Fizyka techniczna SPECJALNOŚĆ RODZAJ STUDIÓW stacjonarne, studia pierwszego stopnia KARTA INFORMACYJNA PRZEDMIOTU NAZWA PRZEDMIOTU WG PLANU

Bardziej szczegółowo

WIZYTA PAPIEZA W POLSCE - SPOLECZNE OCZEKIWANIA I OPINIE O JEJ WPLYWIE NA ZYCIE PUBLICZNE W POLSCE

WIZYTA PAPIEZA W POLSCE - SPOLECZNE OCZEKIWANIA I OPINIE O JEJ WPLYWIE NA ZYCIE PUBLICZNE W POLSCE WIZYTA PAPIEZA W POLSCE - SPOLECZNE OCZEKIWANIA I OPINIE O JEJ WPLYWIE NA ZYCIE PUBLICZNE W POLSCE Warszawa, czerwiec 1999 Pielgrzymka Jana Pawla II do Polski zdominowala wszystkie wydarzenia przedstawiane

Bardziej szczegółowo

TRANZYSTOR UNIPOLARNY MOS

TRANZYSTOR UNIPOLARNY MOS KTEDR ELEKTRONIKI GH L B O R T O R I U M ELEMENTY ELEKTRONICZNE TRNZYSTOR UNIPOLRNY MOS RE. 2.1 Laboratorium Elementów Elektronicznych: TRNZYSTOR UNIPOLRNY MOS 1. CEL ĆWICZENI - zapoznanie się z działaniem

Bardziej szczegółowo

Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6

Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6 Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6 Marcin Polkowski (251328) 10 maja 2007 r. Spis treści I Laboratorium 5 2 1 Wprowadzenie 2 2 Pomiary rodziny charakterystyk 3 II Laboratorium 6 7 3 Wprowadzenie 7

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 1: Wahadło fizyczne. opis ruchu drgającego a w szczególności drgań wahadła fizycznego

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 1: Wahadło fizyczne. opis ruchu drgającego a w szczególności drgań wahadła fizycznego Nazwisko i imię: Zespół: Data: Cel ćwiczenia: Ćwiczenie nr 1: Wahadło fizyczne opis ruchu drgającego a w szczególności drgań wahadła fizycznego wyznaczenie momentów bezwładności brył sztywnych Literatura

Bardziej szczegółowo

WSKAZÓWKI DLA PODMIOTÓW UBIEGAJACYCH SIE O PRZYZNANIE FUNDUSZU SPÓJNOSCI NA PROJEKTY W DZIEDZINIE OCHRONY SRODOWISKA. Zalacznik 4.

WSKAZÓWKI DLA PODMIOTÓW UBIEGAJACYCH SIE O PRZYZNANIE FUNDUSZU SPÓJNOSCI NA PROJEKTY W DZIEDZINIE OCHRONY SRODOWISKA. Zalacznik 4. Zalacznik 4 Analiza finansowa 2 Analiza finansowa Planowanie finansowe powinno zapewnic, ze w projekcie przewidziano wystarczajace fundusze, aby sfinansowac koszty powstajace podczas cyklu wdrozeniowego

Bardziej szczegółowo

Zalacznik 3: Analiza Ekonomiczna

Zalacznik 3: Analiza Ekonomiczna Zalacznik 3: Analiza Ekonomiczna Analiza ekonomiczna Celem analizy ekonomicznej jest oszacowanie korzysci netto projektu generujacego koszty i korzysci w pewnym przedziale czasu. Narzedziem analitycznym

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie krzywej ładowania kondensatora

Wyznaczanie krzywej ładowania kondensatora Ćwiczenie E10 Wyznaczanie krzywej ładowania kondensatora E10.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie przebiegu procesu ładowania kondensatora oraz wyznaczenie stałej czasowej szeregowego układu.

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE Zmiany techniczno -porzadkujace Zmiany w zakresie wspólpracy z gospodarka

UZASADNIENIE Zmiany techniczno -porzadkujace Zmiany w zakresie wspólpracy z gospodarka UZASADNIENIE Zasadniczym celem proponowanych zmian obowiazujacej ustawy z dnia 8 pazdziernika 2004 roku o zasadach finansowania nauki jest z jednej strony poprawa efektywnosci sytemu finansowania badan

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji Statystyka dla jakości produktów i usług Six sigma i inne strategie Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji StatSoft Polska Wybrane zagadnienia analizy korelacji Przy analizie zjawisk i procesów stanowiących

Bardziej szczegółowo

Jak poprawnie napisać sprawozdanie z ćwiczeń laboratoryjnych z fizyki?

Jak poprawnie napisać sprawozdanie z ćwiczeń laboratoryjnych z fizyki? 1 Jak poprawnie napisać sprawozdanie z ćwiczeń laboratoryjnych z fizyki? Sprawozdania należny oddać na kolejnych zajęciach laboratoryjnych. Każde opóźnienie powoduje obniżenie oceny za sprawozdanie o 0,

Bardziej szczegółowo

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA AMFETAMINY Waldemar S. Krawczyk Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Głównej Policji, Warszawa (praca obroniona na Wydziale Chemii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Dr Joanna Banaś Zakład Badań Systemowych Instytut Sztucznej Inteligencji i Metod Matematycznych Wydział Informatyki Politechniki

Bardziej szczegółowo

OCENA PARAMETRÓW JAKOŚCI ENERGII ELEKTRYCZNEJ DOSTARCZANEJ ODBIORCOM WIEJSKIM NA PODSTAWIE WYNIKÓW BADAŃ

OCENA PARAMETRÓW JAKOŚCI ENERGII ELEKTRYCZNEJ DOSTARCZANEJ ODBIORCOM WIEJSKIM NA PODSTAWIE WYNIKÓW BADAŃ OCENA PARAMETRÓW JAKOŚCI ENERGII ELEKTRYCZNEJ DOSTARCZANEJ ODBIORCOM WIEJSKIM NA PODSTAWIE WYNIKÓW BADAŃ Jerzy Niebrzydowski, Grzegorz Hołdyński Politechnika Białostocka Streszczenie W referacie przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 4. Wyznaczanie energii cząstek alfa metodą emulsji jądrowych.

Ćwiczenie nr 4. Wyznaczanie energii cząstek alfa metodą emulsji jądrowych. Ćwiczenie nr 4 Wyznaczanie energii cząstek alfa metodą emulsji jądrowych. Student winien wykazać się znajomością następujących zagadnień: 1. Promieniotwórczość α. 2. Energia prędkość i zasięg cząstek α.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej. LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.. Wprowadzenie Soczewką nazywamy ciało przezroczyste ograniczone

Bardziej szczegółowo

Wykład ze statystyki. Maciej Wolny

Wykład ze statystyki. Maciej Wolny Wykład ze statystyki Maciej Wolny T1: Zajęcia organizacyjne Agenda 1. Program wykładu 2. Cel zajęć 3. Nabyte umiejętności 4. Literatura 5. Warunki zaliczenia Program wykładu T1: Zajęcia organizacyjne T2:

Bardziej szczegółowo

CZUJNIKI POJEMNOŚCIOWE

CZUJNIKI POJEMNOŚCIOWE ĆWICZENIE NR CZUJNIKI POJEMNOŚCIOWE A POMIAR PRZEMIESZCZEŃ ODŁAMÓW KOSTNYCH METODĄ POJEMNOŚCIOWĄ I Zestaw przyrządów: Układ do pomiaru przemieszczeń kości zbudowany ze stabilizatora oraz czujnika pojemnościowego

Bardziej szczegółowo

Przetworniki analogowo-cyfrowe

Przetworniki analogowo-cyfrowe POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIUM ELEKTRYCZNE Przetworniki analogowo-cyfrowe (E-11) opracował: sprawdził: dr inż. Włodzimierz

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka ukladów napedowych

Diagnostyka ukladów napedowych Czeslaw T. Kowalski Diagnostyka ukladów napedowych z silnikiem indukcyjnym z zastosowaniem metod sztucznej inteligencji Oficyna Wydawnicza Politechniki Wroclawskiej Wroclaw 2013! Spis tresci Przedmowa

Bardziej szczegółowo

O 2 O 1. Temat: Wyznaczenie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego

O 2 O 1. Temat: Wyznaczenie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego msg M 7-1 - Temat: Wyznaczenie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego Zagadnienia: prawa dynamiki Newtona, moment sił, moment bezwładności, dynamiczne równania ruchu wahadła fizycznego,

Bardziej szczegółowo

Termodynamika. Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki I rok inż. Pomiary temperatury Instrukcja do ćwiczenia

Termodynamika. Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki I rok inż. Pomiary temperatury Instrukcja do ćwiczenia Termodynamika Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki I rok inż. Pomiary temperatury Instrukcja do ćwiczenia Katedra Systemów Energetycznych i Urządzeń Ochrony Środowiska AGH Kraków 2013 1. INSTRUKCJA

Bardziej szczegółowo

R L. Badanie układu RLC COACH 07. Program: Coach 6 Projekt: CMA Coach Projects\ PTSN Coach 6\ Elektronika\RLC.cma Przykłady: RLC.cmr, RLC1.

R L. Badanie układu RLC COACH 07. Program: Coach 6 Projekt: CMA Coach Projects\ PTSN Coach 6\ Elektronika\RLC.cma Przykłady: RLC.cmr, RLC1. OAH 07 Badanie układu L Program: oach 6 Projekt: MA oach Projects\ PTSN oach 6\ Elektronika\L.cma Przykłady: L.cmr, L1.cmr, V L Model L, Model L, Model L3 A el ćwiczenia: I. Obserwacja zmian napięcia na

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do rachunku niepewności pomiarowej. Jacek Pawlyta

Wprowadzenie do rachunku niepewności pomiarowej. Jacek Pawlyta Wprowadzenie do rachunku niepewności pomiarowej Jacek Pawlyta Fizyka Teorie Obserwacje Doświadczenia Fizyka Teorie Przykłady Obserwacje Przykłady Doświadczenia Przykłady Fizyka Potwierdzanie bądź obalanie

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR.6. Temat : Wyznaczanie drgań mechanicznych przekładni zębatych podczas badań odbiorczych

ĆWICZENIE NR.6. Temat : Wyznaczanie drgań mechanicznych przekładni zębatych podczas badań odbiorczych ĆWICZENIE NR.6 Temat : Wyznaczanie drgań mechanicznych przekładni zębatych podczas badań odbiorczych 1. Wstęp W nowoczesnych przekładniach zębatych dąży się do uzyskania małych gabarytów w stosunku do

Bardziej szczegółowo

Termodynamika. Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki II rok inż. Pomiar temperatury Instrukcja do ćwiczenia

Termodynamika. Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki II rok inż. Pomiar temperatury Instrukcja do ćwiczenia Termodynamika Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki II rok inż. Pomiar temperatury Instrukcja do ćwiczenia Katedra Systemów Energetycznych i Urządzeń Ochrony Środowiska AGH Kraków 2016 1. INSTRUKCJA

Bardziej szczegółowo

4. Schemat układu pomiarowego do badania przetwornika

4. Schemat układu pomiarowego do badania przetwornika 1 1. Projekt realizacji prac związanych z uruchomieniem i badaniem przetwornika napięcie/częstotliwość z układem AD654 2. Założenia do opracowania projektu a) Dane techniczne układu - Napięcie zasilające

Bardziej szczegółowo

BADANIA SKURCZU LINIOWEGO W OKRESIE KRZEPNIĘCIA I STYGNIĘCIA STOPU AlSi 6.9

BADANIA SKURCZU LINIOWEGO W OKRESIE KRZEPNIĘCIA I STYGNIĘCIA STOPU AlSi 6.9 25/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 2006, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 BADANIA SKURCZU LINIOWEGO W OKRESIE KRZEPNIĘCIA I STYGNIĘCIA STOPU

Bardziej szczegółowo

1 Badanie aplikacji timera 555

1 Badanie aplikacji timera 555 1 Badanie aplikacji timera 555 Celem ćwiczenia jest zapoznanie studenta z podstawowymi aplikacjami układu 555 oraz jego działaniem i właściwościami. Do badania wybrane zostały trzy podstawowe aplikacje

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów Ćwiczenie 63 Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów 63.1. Zasada ćwiczenia W ćwiczeniu określa się współczynnik sprężystości pojedynczych sprężyn i ich układów, mierząc wydłużenie

Bardziej szczegółowo

PRZEŁĄCZANIE DIOD I TRANZYSTORÓW

PRZEŁĄCZANIE DIOD I TRANZYSTORÓW L A B O R A T O R I U M ELEMENTY ELEKTRONICZNE PRZEŁĄCZANIE DIOD I TRANZYSTORÓW REV. 1.1 1. CEL ĆWICZENIA - obserwacja pracy diod i tranzystorów podczas przełączania, - pomiary charakterystycznych czasów

Bardziej szczegółowo

BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA

BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania suszarki konwekcyjnej z mikrofalowym wspomaganiem oraz wyznaczenie krzywej suszenia dla suszenia

Bardziej szczegółowo

BŁĘDY W POMIARACH BEZPOŚREDNICH

BŁĘDY W POMIARACH BEZPOŚREDNICH Podstawy Metrologii i Technik Eksperymentu Laboratorium BŁĘDY W POMIARACH BEZPOŚREDNICH Instrukcja do ćwiczenia nr 2 Zakład Miernictwa i Ochrony Atmosfery Wrocław, listopad 2010 r. Podstawy Metrologii

Bardziej szczegółowo

WAT WYDZIAŁ ELEKTRONIKI INSTYTUT SYSTEMÓW ELEKTRONICZNYCH

WAT WYDZIAŁ ELEKTRONIKI INSTYTUT SYSTEMÓW ELEKTRONICZNYCH WAT WYDZIAŁ ELEKTONIKI INSTYTT SYSTEMÓW ELEKTONICZNYCH Przedmiot: CZJNIKI I PZETWONIKI Ćwiczenie nr 3 POTOKÓŁ / SPAWOZDANIE Temat: Przetworniki pojemnościowe /POMIAY PZEMIESZCZEŃ KĄTOWYCH/ Grupa:... 1....

Bardziej szczegółowo

Cel i zakres ćwiczenia

Cel i zakres ćwiczenia MIKROMECHANIZMY I MIKRONAPĘDY 2 - laboratorium Ćwiczenie nr 5 Druk 3D oraz charakteryzacja mikrosystemu Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest charakteryzacja geometryczna wykonanego w ćwiczeniu 1

Bardziej szczegółowo

Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji STATYSTYCZNA KONTROLA PROCESU

Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji STATYSTYCZNA KONTROLA PROCESU Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji METROLOGIA I KONTKOLA JAKOŚCI - LABORATORIUM TEMAT: STATYSTYCZNA KONTROLA PROCESU 1. Cel ćwiczenia Zapoznanie studentów z podstawami wdrażania i stosowania metod

Bardziej szczegółowo

Flamco-Fill PE. Zalacznik. Instrukcja montazu i obslugi. Flamco. www.flamco.pl

Flamco-Fill PE. Zalacznik. Instrukcja montazu i obslugi. Flamco. www.flamco.pl Flamco-Fill PE Zalacznik Flamco www.flamco.pl Spis tresci Strona 1 Uruchomienie 3 1.1 Uruchomienie urzadzenia Fill-PE 3 1.2 y uruchomienia 3 2 Opcje w menu sprzetowym i parametrów 3 2.1 Tryby sterowania

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. Statystyka opisowa. Statystyka matematyczna. Dane statystyczne miary położenia miary rozproszenia miary asymetrii

Plan wykładu. Statystyka opisowa. Statystyka matematyczna. Dane statystyczne miary położenia miary rozproszenia miary asymetrii Plan wykładu Statystyka opisowa Dane statystyczne miary położenia miary rozproszenia miary asymetrii Statystyka matematyczna Podstawy estymacji Testowanie hipotez statystycznych Żródła Korzystałam z ksiażek:

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚWIĘTOKRZYSKA w Kielcach WYDZIAŁ MECHATRONIKI I BUDOWY MASZYN KATEDRA URZĄDZEŃ MECHATRONICZNYCH LABORATORIUM FIZYKI INSTRUKCJA

POLITECHNIKA ŚWIĘTOKRZYSKA w Kielcach WYDZIAŁ MECHATRONIKI I BUDOWY MASZYN KATEDRA URZĄDZEŃ MECHATRONICZNYCH LABORATORIUM FIZYKI INSTRUKCJA POLITECHNIKA ŚWIĘTOKRZYSKA w Kielcach WYDZIAŁ MECHATRONIKI I BUDOWY MASZYN KATEDRA URZĄDZEŃ MECHATRONICZNYCH LABORATORIUM FIZYKI INSTRUKCJA ĆWICZENIE LABORATORYJNE NR 1 Temat: Wyznaczanie współczynnika

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie z fizyki Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki oraz współczynnika załamania światła

Ćwiczenie z fizyki Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki oraz współczynnika załamania światła Ćwiczenie z fizyki Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki oraz współczynnika załamania światła Michał Łasica klasa IIId nr 13 22 grudnia 2006 1 1 Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki 1.1

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM POMIARY W AKUSTYCE. ĆWICZENIE NR 4 Pomiar współczynników pochłaniania i odbicia dźwięku oraz impedancji akustycznej metodą fali stojącej

LABORATORIUM POMIARY W AKUSTYCE. ĆWICZENIE NR 4 Pomiar współczynników pochłaniania i odbicia dźwięku oraz impedancji akustycznej metodą fali stojącej LABORATORIUM POMIARY W AKUSTYCE ĆWICZENIE NR 4 Pomiar współczynników pochłaniania i odbicia dźwięku oraz impedancji akustycznej metodą fali stojącej 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie metody

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA PRZETWORNIK RÓŻNICY CIŚNIEŃ DPC250; DPC250-D; DPC4000; DPC4000-D

SPECYFIKACJA PRZETWORNIK RÓŻNICY CIŚNIEŃ DPC250; DPC250-D; DPC4000; DPC4000-D SPECYFIKACJA PRZETWORNIK RÓŻNICY CIŚNIEŃ DPC250; DPC250-D; DPC4000; DPC4000-D 1. Wprowadzenie...3 1.1. Funkcje urządzenia...3 1.2. Charakterystyka urządzenia...3 1.3. Warto wiedzieć...3 2. Dane techniczne...4

Bardziej szczegółowo

Numer ogloszenia: 391656-2010; data zamieszczenia: 01.12.2010 OGLOSZENIE O ZAMÓWIENIU - uslugi

Numer ogloszenia: 391656-2010; data zamieszczenia: 01.12.2010 OGLOSZENIE O ZAMÓWIENIU - uslugi lit. (\, Sieradz: Postepowanie prowadzone w trybie przetargu nieograniczonego o wartosci szacunkowej ponizej kwot okreslonych w przepisach wydanych na podstawie art.11 ust.8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r.

Bardziej szczegółowo

METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII

METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII 1. Wykład wstępny 2. Populacje i próby danych 3. Testowanie hipotez i estymacja parametrów 4. Planowanie eksperymentów biologicznych 5. Najczęściej wykorzystywane testy statystyczne

Bardziej szczegółowo

Temat: Zastosowanie multimetrów cyfrowych do pomiaru podstawowych wielkości elektrycznych

Temat: Zastosowanie multimetrów cyfrowych do pomiaru podstawowych wielkości elektrycznych INSTYTUT SYSTEMÓW INŻYNIERII ELEKTRYCZNEJ POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ WYDZIAŁ: KIERUNEK: ROK AKADEMICKI: SEMESTR: NR. GRUPY LAB: SPRAWOZDANIE Z ĆWICZEŃ W LABORATORIUM METROLOGII ELEKTRYCZNEJ I ELEKTRONICZNEJ

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko (e mail) Grupa:

Imię i nazwisko (e mail) Grupa: Wydział: EAIiE Kierunek: Imię i nazwisko (e mail) Rok: Grupa: Zespół: Data wykonania: LABORATORIUM METROLOGII Ćw. 12: Przetworniki analogowo cyfrowe i cyfrowo analogowe budowa i zastosowanie. Ocena: Podpis

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy I gimnazjum zgodny z nową podstawą programową.

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy I gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy I gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Klasa I Lekcja wstępna omówienie programu nauczania i Przedmiotowego Systemu Oceniania Tytuł rozdziału w

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

II PRACOWNIA FIZYCZNA część Pracownia Jądrowa. Ćwiczenie nr 6

II PRACOWNIA FIZYCZNA część Pracownia Jądrowa. Ćwiczenie nr 6 II PRACOWNIA FIZYCZNA część Pracownia Jądrowa Ćwiczenie nr 6 Aktywacja neutronowa. Wyznaczanie krzywej aktywacji i półokresu rozpadu izotopów promieniotwórczych srebra Ag W substancji umieszczonej w strumieniu

Bardziej szczegółowo

Laboratorium techniki światłowodowej. Ćwiczenie 3. Światłowodowy, odbiciowy sensor przesunięcia

Laboratorium techniki światłowodowej. Ćwiczenie 3. Światłowodowy, odbiciowy sensor przesunięcia Laboratorium techniki światłowodowej Ćwiczenie 3. Światłowodowy, odbiciowy sensor przesunięcia Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych, WETI, Politechnika Gdaoska Gdańsk 2006 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

C14. Badanie kinetyki suszenia materiałów porowatych

C14. Badanie kinetyki suszenia materiałów porowatych 1/5 C14. Badanie kinetyki suszenia materiałów porowatych Celem ćwiczenia jest poznanie zjawiska higroskopijności materiałów biopolimerowych, obserwacja zjawiska suszenia tych materiałów oraz doświadczalne

Bardziej szczegółowo

Komputerowa Analiza Danych Doświadczalnych

Komputerowa Analiza Danych Doświadczalnych Komputerowa Analiza Danych Doświadczalnych Prowadząca: dr inż. Hanna Zbroszczyk e-mail: gos@if.pw.edu.pl tel: +48 22 234 58 51 www: http://hirg.if.pw.edu.pl/~gos/students/kadd Politechnika Warszawska Wydział

Bardziej szczegółowo

Pracownia pomiarów i sterowania Ćwiczenie 4 Badanie ładowania i rozładowywania kondensatora

Pracownia pomiarów i sterowania Ćwiczenie 4 Badanie ładowania i rozładowywania kondensatora Małgorzata Marynowska Uniwersytet Wrocławski, I rok Fizyka doświadczalna II stopnia Prowadzący: dr M. Grodzicki Data wykonania ćwiczenia: 17.03.2015 Pracownia pomiarów i sterowania Ćwiczenie 4 Badanie

Bardziej szczegółowo

Przemysłowe laboratorium technologii. ropy naftowej i węgla II. TCCO17004l

Przemysłowe laboratorium technologii. ropy naftowej i węgla II. TCCO17004l Technologia chemiczna Przemysłowe laboratorium technologii ropy naftowej i węgla II TCCO17004l Ćwiczenie nr IV Opracowane: dr inż. Ewa Lorenc-Grabowska Wrocław 2012 1 Spis treści I. Wstęp 3 1.1. Metoda

Bardziej szczegółowo

Kinetyka suszenia. Cel ćwiczenia C D C D. Xkr

Kinetyka suszenia. Cel ćwiczenia C D C D. Xkr Kinetyka suszenia Cel ćwiczenia 1. Wyznaczenie przebiegu krzywej suszenia i krzywej szybkości suszenia badanego materiału 2. Określenie wartości szybkości suszenia w I okresie i charakteru zmian szybkości

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska

Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.02. Woltomierz RMS oraz Analizator Widma 1. Woltomierz RMS oraz Analizator Widma Ćwiczenie to ma na celu poznanie

Bardziej szczegółowo

WARUNKI KORZYSTANIA NAGRODY GWARANTOWANE

WARUNKI KORZYSTANIA NAGRODY GWARANTOWANE WARUNKI KORZYSTANIA NAGRODY GWARANTOWANE OGÓLNE WARUNKI RED BULL MOBILE COLLECT W ZAKRESIE ZMIAN POZIOMÓW ENERGII Niniejsze Ogólne Warunki maja zastosowanie, jesli zdecydujesz sie przejsc na wyzszy Poziom

Bardziej szczegółowo

Laboratorum 2 Badanie filtru dolnoprzepustowego P O P R A W A

Laboratorum 2 Badanie filtru dolnoprzepustowego P O P R A W A Laboratorum 2 Badanie filtru dolnoprzepustowego P O P R A W A Marcin Polkowski (251328) 15 marca 2007 r. Spis treści 1 Cel ćwiczenia 2 2 Techniczny i matematyczny aspekt ćwiczenia 2 3 Pomiary - układ RC

Bardziej szczegółowo

02. UWARUNKOWANIA TERENOWE DLA ROZWOJU WOJEWÓDZTWA

02. UWARUNKOWANIA TERENOWE DLA ROZWOJU WOJEWÓDZTWA W-416.III.02 1/9 02. UWARUNKOWANIA TERENOWE DLA ROZWOJU WOJEWÓDZTWA Spis tresci: 4.1 Tereny rozwojowe...2 4.2 Tereny rozwojowe o znaczeniu ponad lokalnych oraz glówne tereny rozwojowe gmin...4 4.3 Obszary

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiewziec w zakresie dostosowywania przedsiebiorstw do wymogów ochrony srodowiska dzialanie 2.4

Wsparcie dla przedsiewziec w zakresie dostosowywania przedsiebiorstw do wymogów ochrony srodowiska dzialanie 2.4 Opracowanie Ministerstwo Srodowiska Departament Integracji Europejskiej Konsultacja Narodowy Fundusz Ochrony Srodowiska I Gospodarki Wodnej Wsparcie przedsiebiorstw w dostosowaniu sie do wymogów ochrony

Bardziej szczegółowo

Analiza niestabilności powstających w trakcie procesu wytłaczania

Analiza niestabilności powstających w trakcie procesu wytłaczania Analiza niestabilności powstających w trakcie procesu wytłaczania Mateusz Barczewski Stypendysta projektu pt. Wsparcie stypendialne dla doktorantów na kierunkach uznanych za strategiczne z punktu widzenia

Bardziej szczegółowo

Uchwala Nr $. Zarzadu Powiatu Nowodworskiego z dnia...j.5 J..j..~~~a..2P08r.

Uchwala Nr $. Zarzadu Powiatu Nowodworskiego z dnia...j.5 J..j..~~~a..2P08r. ZARZAD POWiATU w Nowym Dworze Mazowieckirr ul. Mazowiecka 10 65-100 Nowy DwÓr Mnzowi"c1" Uchwala Nr.159.1.2.0.0.$. Zarzadu Powiatu Nowodworskiego z dnia...j.5 J..j..~~~a..2P08r. w sprawie wyrazenia zgody

Bardziej szczegółowo

B3.5 Koncentracja. Raport pochodzi z portalu

B3.5 Koncentracja. Raport pochodzi z portalu B3.5 Koncentracja System PIK umożliwia wyznaczanie potencjału gospodarczego regionu z wykorzystaniem wskaźników lokacji i wskaźników przesunięć. Jest to dalszy logiczny krok analizy zaraz po modułach B3.1

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA ELEKTRONIKI

PRACOWNIA ELEKTRONIKI PRACOWNIA ELEKTRONIKI UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO W BYDGOSZCZY INSTYTUT TECHNIKI Ćwiczenie nr Temat ćwiczenia:. 2. 3. Imię i Nazwisko Badanie filtrów RC 4. Data wykonania Data oddania Ocena Kierunek

Bardziej szczegółowo

L ABORATORIUM UKŁADÓW ANALOGOWYCH

L ABORATORIUM UKŁADÓW ANALOGOWYCH WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA W YDZIAŁ ELEKTRONIKI zima L ABORATORIUM UKŁADÓW ANALOGOWYCH Grupa:... Data wykonania ćwiczenia: Ćwiczenie prowadził: Imię:......... Data oddania sprawozdania: Podpis: Nazwisko:......

Bardziej szczegółowo

ZJAWISKO PIEZOELEKTRYCZNE.

ZJAWISKO PIEZOELEKTRYCZNE. ZJAWISKO PIEZOELEKTRYCZNE. A. BADANIE PROSTEGO ZJAWISKA PIEZOELEKTRYCZNEGO I. Zestaw przyrządów: 1. Układ do badania prostego zjawiska piezoelektrycznego metodą statyczną. 2. Odważnik. 3. Miernik uniwersalny

Bardziej szczegółowo

SPEC STOLECZNE PRZEDSIEBIORSTWO ENERGETYKI CIEPLNEJ S.A.

SPEC STOLECZNE PRZEDSIEBIORSTWO ENERGETYKI CIEPLNEJ S.A. 9 SPEC STOLECZNE PRZEDSIEBIORSTWO ENERGETYKI CIEPLNEJ S.A. OSRODEK BADAWCZO - ROZWOJOWY CIEPLOWNICTWA 02-104 Warszawa, ul. Walentego Skorochód Majewskiego 3 WYMAGANIA TECHNICZNE DLA CIEPLOMIERZY ULTRADZWIEKOWYCH

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie AC i CA

Przetwarzanie AC i CA 1 Elektroniki Elektroniki Elektroniki Elektroniki Elektroniki Katedr Przetwarzanie AC i CA Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego opracował: Łukasz Buczek 05.2015 1. Cel ćwiczenia 2 Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

m 0 + m Temat: Badanie ruchu jednostajnie zmiennego przy pomocy maszyny Atwooda.

m 0 + m Temat: Badanie ruchu jednostajnie zmiennego przy pomocy maszyny Atwooda. msg M 1-1 - Temat: Badanie ruchu jednostajnie zmiennego przy pomocy maszyny Atwooda. Zagadnienia: prawa dynamiki Newtona, równania dynamiczne ruchu, siły tarcia, moment sił, moment bezwładności, opis kinematyczny

Bardziej szczegółowo

Precyzja a dokładność

Precyzja a dokładność Precyzja a dokładność Precyzja pomiaru jest miarą rzetelności przeprowadzenia doświadczenia, lub mówi nam jak powtarzalny jest ten eksperyment. Dokładność pomiaru jest miarą tego jak wyniki doświadczalne

Bardziej szczegółowo

Sposoby opisu i modelowania zakłóceń kanałowych

Sposoby opisu i modelowania zakłóceń kanałowych INSTYTUT TELEKOMUNIKACJI ZAKŁAD RADIOKOMUNIKACJI Instrukcja laboratoryjna z przedmiotu Podstawy Telekomunikacji Sposoby opisu i modelowania zakłóceń kanałowych Warszawa 2010r. 1. Cel ćwiczeń: Celem ćwiczeń

Bardziej szczegółowo

POMIAR CZĘSTOTLIWOŚCI I INTERWAŁU CZASU

POMIAR CZĘSTOTLIWOŚCI I INTERWAŁU CZASU Nr. Ćwicz. 7 Politechnika Rzeszowska Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I POMIAR CZĘSOLIWOŚCI I INERWAŁU CZASU Grupa:... kierownik 2... 3... 4... Ocena I. CEL ĆWICZENIA Celem

Bardziej szczegółowo

Rozdzial 6 - Problemy

Rozdzial 6 - Problemy Rozdzial 6 - Problemy Problem #1? Mój komputer nie moze odnalezc w mojej sieci IAS, RAS, a tym samym nie moge go skonfigurowac. - Spróbuj nacisnac przycisk Odswiez liste urzadzen (Refresh Device List).

Bardziej szczegółowo

ZAUFANIE DO POLSKICH NEGOCJATORÓW I OPINIE O SKUTKACH PRZYSTAPIENIA POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ

ZAUFANIE DO POLSKICH NEGOCJATORÓW I OPINIE O SKUTKACH PRZYSTAPIENIA POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ ZAUFANIE DO POLSKICH NEGOCJATORÓW I OPINIE O SKUTKACH PRZYSTAPIENIA POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ Warszawa, czerwiec 1999 Prawie polowa Polaków (48%) ma zaufanie do polskich przedstawicieli prowadzacych

Bardziej szczegółowo

Statystyczne sterowanie procesem

Statystyczne sterowanie procesem Statystyczne sterowanie procesem SPC (ang. Statistical Process Control) Trzy filary SPC: 1. sporządzenie dokładnego diagramu procesu produkcji; 2. pobieranie losowych próbek (w regularnych odstępach czasu

Bardziej szczegółowo

POMIAR NAPIĘCIA STAŁEGO PRZYRZĄDAMI ANALOGOWYMI I CYFROWYMI. Cel ćwiczenia. Program ćwiczenia

POMIAR NAPIĘCIA STAŁEGO PRZYRZĄDAMI ANALOGOWYMI I CYFROWYMI. Cel ćwiczenia. Program ćwiczenia Pomiar napięć stałych 1 POMIA NAPIĘCIA STAŁEGO PZYZĄDAMI ANALOGOWYMI I CYFOWYMI Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie: - parametrów typowych woltomierzy prądu stałego oraz z warunków poprawnej ich

Bardziej szczegółowo

Wektory, układ współrzędnych

Wektory, układ współrzędnych Wektory, układ współrzędnych Wielkości występujące w przyrodzie możemy podzielić na: Skalarne, to jest takie wielkości, które potrafimy opisać przy pomocy jednej liczby (skalara), np. masa, czy temperatura.

Bardziej szczegółowo

PL B BUP 26/ WUP 04/07 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11) (13) B1

PL B BUP 26/ WUP 04/07 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11) (13) B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)194002 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 340855 (22) Data zgłoszenia: 16.06.2000 (51) Int.Cl. G01B 7/14 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2014 roku

Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2014 roku Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2014 roku Wydawca: Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Sekretariat Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ul. Chałubińskiego

Bardziej szczegółowo

-> Średnia arytmetyczna (5) (4) ->Kwartyl dolny, mediana, kwartyl górny, moda - analogicznie jak

-> Średnia arytmetyczna (5) (4) ->Kwartyl dolny, mediana, kwartyl górny, moda - analogicznie jak Wzory dla szeregu szczegółowego: Wzory dla szeregu rozdzielczego punktowego: ->Średnia arytmetyczna ważona -> Średnia arytmetyczna (5) ->Średnia harmoniczna (1) ->Średnia harmoniczna (6) (2) ->Średnia

Bardziej szczegółowo

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA Mechanika i wytrzymałość materiałów - instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego: STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA oprac. dr inż. Jarosław Filipiak Cel ćwiczenia 1. Zapoznanie się ze sposobem przeprowadzania statycznej

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE PRZYCHODÓW ZE SPRZEDAŻY

PROGNOZOWANIE PRZYCHODÓW ZE SPRZEDAŻY Joanna Chrabołowska Joanicjusz Nazarko PROGNOZOWANIE PRZYCHODÓW ZE SPRZEDAŻY NA PRZYKŁADZIE PRZEDSIĘBIORSTWA HANDLOWEGO TYPU CASH & CARRY Wprowadzenie Wśród wielu prognoz szczególną rolę w zarządzaniu

Bardziej szczegółowo

3. WYNIKI POMIARÓW Z WYKORZYSTANIEM ULTRADŹWIĘKÓW.

3. WYNIKI POMIARÓW Z WYKORZYSTANIEM ULTRADŹWIĘKÓW. 3. WYNIKI POMIARÓW Z WYKORZYSTANIEM ULTRADŹWIĘKÓW. Przy rozchodzeniu się fal dźwiękowych może dochodzić do częściowego lub całkowitego odbicia oraz przenikania fali przez granice ośrodków. Przeszkody napotykane

Bardziej szczegółowo

Układ aktywnej redukcji hałasu przenikającego przez przegrodę w postaci płyty mosiężnej

Układ aktywnej redukcji hałasu przenikającego przez przegrodę w postaci płyty mosiężnej Układ aktywnej redukcji hałasu przenikającego przez przegrodę w postaci płyty mosiężnej Paweł GÓRSKI 1), Emil KOZŁOWSKI 1), Gracjan SZCZĘCH 2) 1) Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2015 roku

Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2015 roku Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2015 roku I Sesja pomiarowa Wydawca: Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Sekretariat Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego

Bardziej szczegółowo

Publiczna Szkoła Podstawowa nr 14 w Opolu. Edukacyjna Wartość Dodana

Publiczna Szkoła Podstawowa nr 14 w Opolu. Edukacyjna Wartość Dodana Publiczna Szkoła Podstawowa nr 14 w Opolu Edukacyjna Wartość Dodana rok szkolny 2014/2015 Edukacyjna Wartość Dodana (EWD) jest miarą efektywności nauczania dla szkoły i uczniów, którzy do danej placówki

Bardziej szczegółowo