Naukowiec przedsiębiorcą

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Naukowiec przedsiębiorcą"

Transkrypt

1 Naukowiec przedsiębiorcą Własność intelektualna Piotr Kubiński Leszek Kwieciński Lidia Żurawowicz Recenzent Krystyna Moszkowicz Wrocław 2010

2 Spis treści Wstęp Komercjalizacja wiedzy przez naukowców-przedsiębiorców Rola i zadania naukowca w Gospodarce Opartej na Wiedzy (GOW) Specyfika pracy naukowca a cechy przedsiębiorcy Współpraca uczelni z przemysłem Bariery i korzyści współdziałania uczelni z przemysłem Formy współpracy nauki i biznesu Sposoby i ścieżki komercjalizacji dorobku naukowo-badawczego przez naukowców Instytucje i instrumenty wsparcia procesu komercjalizacji wiedzy przez naukowców Rola i zadania instytucji otoczenia biznesu Organizacyjno-ustawowe instrumenty wsparcia procesu komercjalizacji wiedzy Kredyt technologiczny Uzyskanie statusu Centrum Badawczo-Rozwojowego Pozostałe instrumenty wsparcia innowacyjnej przedsiębiorczości akademickiej Możliwość wsparcia w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego (RPO) dla Województwa Dolnośląskiego na lata Wsparcie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (PO-IG) Programy badawcze UE Inicjatywa JEREMIE Finansowanie działalności innowacyjnej ze źródeł krajowych Komercjalizacja wiedzy w formie przedsiębiorstwa spin-off i spin-out Aspekty formalnoprawne związane z prowadzeniem przedsiębiorstw odpryskowych krajowe doświadczenia Zagadnienia związane z zarządzaniem spółką typu spin-off i spin-out koncepcja strategiczna, biznesplan, zarządzanie przedsiębiorstwem Ochrona własności intelektualnej i zarządzanie wiedzą chronioną w przedsiębiorstwie profesorskim Krajowe regulacje prawne w dziedzinie ochrony własności intelektualnej Rozwiązania podlegające ochronie Oznaczenia Utwory Prawne aspekty komercjalizacji wiedzy i zarządzanie wiedzą chronioną Procedury patentowe i rejestrowe Udzielanie ochrony patentowej w Polsce Udzielanie ochrony patentowej za granicą

3 Wstęp Piotr Kubiński We współczesnej gospodarce wiedza i umiejętność jej stosowania staje się podstawowym źródłem przewagi konkurencyjnej. Zmiany technologiczne, polityczne i ekonomiczne w ciągu ostatnich dziesięcioleci skierowały gospodarkę światową na nowy kierunek rozwoju, tzw. gospodarki opartej na wiedzy. W tak rozumianej gospodarce duże znaczenie odgrywają uniwersytety jako instytucje tworzące i komercjalizujące wiedzę. Ewoluują one w kierunku tzw. Uniwersytetów Trzeciej Generacji (3GU), które, obok badań podstawowych i kształcenia, jako główny obszar działania traktują współpracę z sektorem przedsiębiorstw. W tej sytuacji zmieniają się także rola i zadania naukowca. Bliżej mu będzie w niedalekiej przyszłości do energicznego i sprawnego przedsiębiorcy niż do pracownika naukowego typowego Uniwersytetu Humboltowskiego. Niniejsza publikacja podejmuje zagadnienie przed.-. siębiorczości intelektualnej naukowców. Przedstawiono w niej zagadnienia związane ze współpracą biznesu i nauki (bariery, korzyści i formy) oraz sposoby i ścieżki komercjalizacji wiedzy. Przybliżono również instytucjonalne i instrumentalne możliwo- ści wspierania procesu komercjalizacji wiedzy przez naukowców, w tym rolę i zadania poszczególnych instytucji wsparcia biznesu, takich jak parki technologiczne, centra transferu technologii, inkubatory technologiczne. Omówiono również takie instrumenty wspierania, jak kredyt technologiczny, uzyskanie statusu centrum badawczo-rozwojowego, możliwości wsparcia poprzez regionalne programy operacyjne (RPO), Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka i inne. W drugiej części opracowania przedstawiono najważniejsze zagadnienia związane z założeniem i zarządzaniem przedsiębiorstwami typu spin-off/spin-out. Zwieńczeniem pracy jest przegląd krajowych regulacji prawnych w dziedzinie ochrony własności intelektualnej oraz procedury patentowe i rejestrowe. Opracowanie adresowane jest do naukowców pragnących z komercjalizacji własnego dorobku naukowo-badawczego uczynić dodatkowy dochód. W syntetycznej postaci przybliżono podstawowe informacje oraz wskazówki dotyczące procedur uruchamiania i wsparcia przedsiębiorstw odpryskowych typu spin- -off i spin-out. 3

4 1. Komercjalizacja wiedzy przez naukowców-przedsiębiorców Piotr Kubiński 1.1. Rola i zadania naukowca w Gospodarce Opartej na Wiedzy (GOW) Rozwój naszej cywilizacji w ostatnich kilkudziesięciu latach wygenerował zupełnie nowe źródła konkurencyjności przedsiębiorstw, sektorów gospodarczych i całych społeczeństw. O ile w epoce industrialnej liczyły się: siła fizyczna, ziemia i kapitał, o tyle w społeczeństwie postindustrialnym podstawowe znaczenie zyskuje wiedza, informacja i kapitał intelektualny. Zrozumiały to wiodące, najbardziej rozwinięte kraje świata, konsekwentnie inwestując w sektor wiedzy, działalność B+R oraz wspieranie innowacyjności i przedsiębiorczości. P. Drucker twierdzi, że procesy te prowadzą do wykształcenia nowego typu społeczeństwa społeczeństwa opartego na wiedzy 1. Zmiany w strukturze i funkcjonowaniu gospodarek w tych krajach są tak duże, że mówi się obecnie o nowej ekonomii, gospodarce opartej na wiedzy (GOW), e-economy. Ten model gospodarki określa się również gospodarką napędzaną wiedzą (knowledge driver economy) 2. Według K. Porwita w»nowej«gospodarce (...) źródło sukcesu tkwi nie w alokacji rzadkich zasobów (by uzyskać z nich możliwie jak największe efekty), ale w tworzeniu nowej wiedzy dającej pomysły, których realizacja powiększa wartość efektów gospodarowania. (...) Użytkowanie istniejących (w danym czasie) zasobów wiedzy nie prowadzi do ich wyczerpania, a nawet sprzyja ich zwiększaniu i podnoszeniu ich jakości (bo w toku użytkowania wiedzy gromadzi się nowe doświadczenia i wzbogaca wiedzę) 3. Za cechę tejże nowej ekonomii uważa się zatem koncentrację na zasobach niematerialnych, a w szczególności na kapitale intelektualnym 4. W tak rozumianej gospodarce na nowo kształtuje się rola uczelni, a także zadania pracownika akade- 1 Zob. obszerniej P.F. Drucker, Społeczeństwo postkapitalistyczne, PWN, Warszawa R. Przybyszewski, Kapitał ludzki w procesie kształtowania gospodarki opartej na wiedzy, Warszawa 2007, s K. Porwit, Cechy gospodarki opartej na wiedzy, ich współ czesne znaczenie i warunki skuteczności, [w:] Gospodarka oparta na wiedzy. Wyzwanie dla Polski XXI wieku, pod red. A. Kuklińskiego, KBN, Warszawa R. Borowiecki, M. Romanowska, Wstęp, [w:] System informacji strategicznej. Wywiad gospodarczy a konkurencyjność przedsiębiorstwa, R. Borowiecki, M. Romanowska (red.), Difin, Warszawa mickiego naukowca. O ile dotychczas uniwersytety nakierowane były na kształcenie i badania, o tyle teraz uczelnie obok kształcenia i badań powinny zajmować się transferem technologii (wdrażaniem know-how do praktyki gospodarczej). Ten dotychczasowy oparty na idei humboltowskiej uniwersytet J.G. Wissema nazywa Uniwersytetem Drugiej Generacji (2GU), a ten obecnie się wykształcający Uniwersytetem Trzeciej Generacji (3GU) 5. Uniwersytet Drugiej Generacji działa samodzielnie na rynku raczej regionalnym i krajowym. Dlatego podstawowym językiem kształcenia jest język danego kraju. Badania w tych uniwersytetach mają charakter monodyscyplinarny, a ponadto są finansowane przez państwo. 2GU są zarządzane przez naukowców. Natomiast Uniwersytety Trzeciej Generacji to uniwersytety sieciowe współpracujące z przemysłem, prywatnymi jednostkami badawczymi, instytucjami finansowymi i innymi uniwersytetami. 3GU są kosmopolityczne, działają w otoczeniu międzynarodowym. Konkurują na rynkach globalnych o studentów, naukowców, badania zlecane przez przedsiębiorstwa. Dlatego też podstawowym językiem kształcenia i badań jest język angielski. Uniwersytety Trzeciej Generacji nie są zależne od państwa, ponieważ utrzymują się z wytworzonej wiedzy, którą umiejętnie komercjalizują. 3GU są zarządzane przez specjalistyczną kadrę. Zestawienie cech Uniwersytetu Drugiej Generacji i Uniwersytetu Trzeciej Generacji przedstawiono w tabeli 1. W tak rozumianym Uniwersytecie Trzeciej Generacji, typowym dla gospodarki opartej na wiedzy, zmieniają się rola i zadania naukowców tam pracujących. Naukowiec zatrudniony w 3GU musi:..znać język angielski,..mieć kontakty międzynarodowe, działać w sieci,..dobrze poruszać się w międzynarodowym środowisku naukowym,..umieć kształcić studentów opierając się na wiedzy nie tylko o teoretycznej, lecz także praktycznej...rozumieć potrzeby rynku i klientów, 5 J.G. Wissema, Uniwersytet Trzeciej Generacji. Uczelnia XXI wieku, ZANTE

5 Specyfika pracy naukowca a cechy przedsiębiorcy Tabela 1. Cechy Uniwersytetu Drugiej Generacji i Uniwersytetu Trzeciej Generacji Charakterystyczne cechy Uniwersytetu Drugiej Generacji..Kluczowe znaczenie badań podstawowych..badania monodyscyplinarne i dominacja wydziałów..samodzielne instytucje bez powiązań formalnych z innymi organizacyjnymi..działania na rynkach lokalnych. Inne uczelnie to koledzy..głównie elitarna edukacja dla zamożnych studentów. Standaryzacja edukacji..na uczelniach nie ma miejsca dla kreatywnych wydziałów..uniwersytet narodowy..dwa cele: badania i kształcenie. Brak zainteresowania wykorzystaniem wytworzonej wiedzy..duże znaczenie państwa jako źródła finansowania i ingerencja państwa Charakterystyczne cechy Uniwersytetu Trzeciej Generacji..Kluczowe znaczenie badań podstawowych..badania transdyscyplinarne i wzrost znaczenia sekcji akademickich..uniwersytety otwarte, współpraca z wieloma partnerami..działania na konkurencyjnym rynku międzynarodowym..organizacje wielokulturowe; edukacja masowa i elitarna..przywrócenie kreatywności. Główna rola wydziałów projektowych..uniwersytet kosmopolityczny..wykorzystanie wiedzy jest podstawą i staje się trzecim celem..brak bezpośredniego finansowania państwowego.. Brak ingerencji państwa Źródło: J.G. Wissema, Uniwersytet Trzeciej Generacji. Uczelnia XXI wieku, ZANTE 2009, s umieć komercjalizować wytworzoną wiedzę,..czuć praktykę gospodarczą i rozumieć przedsiębiorców,..być przedsiębiorczy, skłonny do ryzyka. Zatem współczesny naukowiec to z jednej strony kosmopolita, którego cechuje mentalność żeglarza, a z drugiej przedsiębiorca, którego celem jest komercjalizacja dorobku badawczo-naukowego. Można by powiedzieć, że rośnie jego ranga i znaczenie w gospodarce, gdyż jego know-how staje się motorem napędowym owej gospodarki. Zasadniczo trzeba stwierdzić, że zwiększa się rola nie tylko naukowca, ale wiedzy w ogóle. Wiedza pozwala na odpowiednie wykorzystanie potencjału w zasobach materialnych i niematerialnych. To dzięki wiedzy zmienia się podejście przedsiębiorców do otoczenia od postawy nastawionej na dopasowanie się do niego, aż do postawy zmierzającej do kreowania otoczenia (nowych potrzeb i zachowań ludzi), a nawet wyprzedzania zachodzących w otoczeniu zmian i tendencji. Znaczenie w działalności przedsiębiorczej wiedzy i posiadanych przez przedsiębiorcę umiejętności podkreśla koncepcja przedsiębiorczości intelektualnej. Koncepcja, która współgra ze zmianami zachodzącymi na uczelniach. Głównym nurtem tej koncepcji jest intelektualizacja przedsiębiorczości (dostrzeganie w działalności firm znaczenia wiedzy i innych zasobów niematerialnych) oraz podejmowanie działalności przedsiębiorczej przez intelektualistów. Zgodnie z tą koncepcją naukowcy-przedsiębiorcy mają przewagę konkurencyjną i potrafią wykorzystać wiedzę, ponieważ 6 : 6 S. Kwiatkowski, Przedsiębiorczość intelektualna, PWN, Warszawa 2000, s wiedzą, co można wprowadzić nowego na rynek know-what,..wiedzą, dlaczego należy coś zrobić know- -why,..wiedzą, kto potrafi to najlepiej zrobić, kto może im w tym pomóc know-who,..wiedzą, kiedy należy coś zrobić know-when,..wiedzą, gdzie należy to zrobić, gdzie poszukiwać nowych rynków zbytu, idei i innowacji knowwhere,..wiedzą, na które funkcje organizacji należy zwrócić uwagę know-which,..wiedzą, jakie są zależności między poszczególnymi funkcjami organizacji, czy też rynkami, na których działa przedsiębiorstwo knowbetween,..wiedzą, czy kontynuować daną działalność know-whether,..wiedzą, czy należy coś zrobić, a jeśli tak, to jak to zrobić know-if. Jak wynika z założeń koncepcji przedsiębiorczości intelektualnej naukowiec-przedsiębiorca ma przewagę, bo ma wiedzę. Przyjrzyjmy się w dalszej części opracowania, w jaki sposób powinien tę wiedzę wykorzystywać Specyfika pracy naukowca a cechy przedsiębiorcy Zgodnie ze zmianami w funkcjonowaniu współczesnych uniwersytetów oraz założeniami przedstawionej powyżej koncepcji przedsiębiorczości intelektualnej naukowiec powinien zmierzać w swoich działaniach i upodabniać się do przedsiębiorcy. Zestawmy zatem cechy naukowca i przedsiębiorcy (zob. tab. 2). 5

6 Komercjalizacja wiedzy przez naukowców-przedsiębiorców Tabela 2. Cechy naukowca a cechy przedsiębiorcy Cechy naukowca..tworzenie wartości intelektualnej..długi horyzont czasowy działania..wnikliwość i precyzja..zorientowanie na misję..dedukcyjny lub analityczny styl działania..dyscyplinarny..odkrywczość/ciekawość..brak ograniczeń czasowych..dobro publiczne..cel: pozycja naukowa Cechy przedsiębiorcy..sukces ekonomiczny..długi lub krótki horyzont działania (w zależności. od potrzeb)..skuteczność..zorientowanie na rynek..indukcyjny lub syntetyczny styl działania..zorientowanie na cel/problem..zobowiązanie wobec planów..dobro prywatne (firmowe)..cel: wzmocnienie pozycji firmy na rynku Źródło: opracowanie własne. Jak wynika z powyższego zestawienia specyfika pracy naukowca jest odmienna od działalności przedsiębiorcy. Naukowiec to osoba zainteresowana celami niematerialnymi. Interesuje go proces poznawczy, stworzenie nowej wartości intelektualnej, która wzmocni jego pozycję naukową na uczelni. Dlatego też naukowiec działa wnikliwie, cierpliwie i precyzyjnie. Działa tak, jakby nie miał ograniczeń czasowych. Stąd często zdarza się, że zmienia plany i harmonogramy. Inaczej funkcjonuje przedsiębiorca. Jego głównym celem jest sukces ekonomiczny i wzmocnienie pozycji jego firmy. Dla niego liczy się szybkość, skuteczność, pragmatyzm. Przedsiębiorca ma też inny styl działania indukcyjny i syntetyczny, a także sposób organizacji pracy. Wszystko u niego jest zaplanowane, wie jak ważny jest czas. Wszelkie jego aktywności są zdeterminowane celem rynkowym. W Polsce wyżej wymienione różnice w cechach osobowych naukowca i przedsiębiorcy są jeszcze bardziej pogłębione ze względu na niedokończoną jeszcze transformację sektora wiedzy. Nasz przedsiębiorca na własnej skórze przekonał się, jak funkcjonuje gospodarka rynkowa. Natomiast naukowiec nie czuje jeszcze, aby rynek weryfikował jego pozycję naukową i sukcesy. Wynikiem odmienności tych dwóch sfer są bariery, które blokują współpracę nauki i biznesu Współpraca uczelni z przemysłem Bariery i korzyści współdziałania uczelni z przemysłem W Polsce nauka i biznes to ciągle jeszcze dwie niezależnie, żeby nie powiedzieć osobno działające, sfery gospodarki. Jak pokazuje wiele badań współpraca między nimi nie wygląda najlepiej. Według badań Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego aż 1/5 polskich przedsiębiorców nie wie o możliwości współpracy ze środowiskiem naukowym. Na pytanie Czy Pani(a) firma kiedykolwiek próbowała nawiązać współpracę z naukowcami/ośrodkami naukowymi? Aż 40% firm odpowiedziało negatywnie. Jednocześnie wśród tych przedsiębiorstw, które przyznają się do prób nawiązywania współpracy z uczelniami 45% deklaruje, że inicjatywa współdziałania wyszła od uczelni 7. Wśród głównych barier utrudniających współpracę firm z ośrodkami naukowymi firmy zauważają brak dostatecznych zachęt (38%), zbyt wysoka cena współpracy (33%), brak ofert współpracy (28%), brak informacji nt. możliwości nawiązania współpracy (27%) zob. rys. 1. Podobne bariery wynikają z Raportu z badania podaży innowacji w Małopolsce (zob. tab. 3). Podkreślano tam zbyt wysokie koszty usług dla przedsiębiorców, problem realizacji zleceń na czas czy też kłopoty komunikacyjne. Z kolei według badań zespołu M. Pluty-Olearnik, w których wzięło udział 125 menedżerów, 1/3 menedżerów stwierdziła, że nie podejmowała dotychczas żadnej formy współpracy. Do głównych powodów tego stanu rzeczy zaliczyli: brak konieczności takich kontaktów (34%), brak oferty współpracy dostosowanej do danej branży (26%), brak znajomości możliwości współpracy (18%), współpraca realizowana jest z innymi podmiotami (instytuty, firmy doradcze 16%). Natomiast najważniejsze problemy we współpracy szkół wyższych z przedsiębiorstwami to 8 :..brak pełnej informacji o możliwych formach współpracy i jej korzyściach 18,4%,..zbyt teoretyczne podejście do zagadnień ze strony naukowców 18%,..brak znajomości realiów biznesowych 13,3%, 7 Bariery współpracy przedsiębiorców i ośrodków naukowych, Raport MNiSW, Warszawa Przedsiębiorcza uczelnia i jej relacje z otoczeniem, M. Pluta-Olearnik (red.), Difin, Warszawa 2009, s

7 Współpraca uczelni z przemysłem Rys. 1. Największe bariery utrudniające współpracę z ośrodkami naukowymi Źródło: Bariery współpracy przedsiębiorców i ośrodków naukowych, Raport MNiSW, Warszawa Tabela 3. Trudności pojawiające się we współpracy naukowców z przedsiębiorcami Trudności we współpracy Liczba % respondentów (N=55) zbyt wysokie koszty usług dla przedsiębiorców 29 52,7% trudności czasowe w realizacji zleceń 19 34,5% niejasno sformułowane zapotrzebowanie przez przedsiębiorców 18 32,7% ograniczenia przy publikacji wyników 17 30,9% słabość polskiego przemysłu 17 30,9% trudności techniczne w realizacji zleceń 11 20,0% biurokracja na uczelniach 10 18,2% doraźność zleceń 7 12,7% brak trudności 2 3,6% Źródło: Raport z badania podaży innowacji w Małopolsce, Kraków brak aktywności uczelni w przedkładaniu konkretnych ofert 12,2%,..zbyt wolne tempo współpracy z uczelnią (długie terminy) 10,8%,..biurokracja 10,4%,..zbyt wysoka cena usług oferowanych przez uczelnie, naukowców 7,2%,..mała przydatność praktyczna wyników 6,8%,..inna odpowiedź 2,9%. Trzeba jednak powiedzieć, że przedsiębiorcy widzą korzyści współpracy z naukowcami/ośrodkami naukowymi, w tym głównie możliwość wdrażania innowacyjnych rozwiązań (61%) oraz dostęp do najnowszej wiedzy (51%), co przedstawiono na rys. 2. 7

8 Komercjalizacja wiedzy przez naukowców-przedsiębiorców Rys. 2. Korzyści współpracy firm z ośrodkami naukowymi Źródło: Bariery współpracy przedsiębiorców i ośrodków naukowych, Raport MNiSW. Jak wynika z powyższych badań, słabo rozwinięta współpraca wynika przede wszystkim z braku zrozumienia wzajemnych potrzeb, wspomnianych już wcześniej różnic w stylu pracy, powodów biurokratyczno-. -formalnych, a w końcu ze zwykłego braku informacji i komunikacji między tymi dwiema sferami. Przyjrzyjmy się zatem, jakie są i jakie powinny być formy współpracy Formy współpracy nauki i biznesu Mówiąc o uniwersytetach drugiej i trzeciej generacji, nie można powiedzieć, że kontaktów między sferą nauki i biznesu wcześniej nie było. Współpraca uczelni z przedsiębiorstwami przemysłowymi, bliższa lub dalsza, była zawsze. Od wielu lat na uczelniach wykładają praktycy gospodarczy. Studenci i doktoranci odbywają praktyki i staże w przedsiębiorstwach. Obie strony wspólnie organizują seminaria, konferencje. Podpisywane są umowy o współpracy, prowadzone są wspólne badania naukowe, tworzone są zespoły naukowe. Problem w tym, że te ww. tradycyjne formy współpracy polegają raczej na wymianie i przepływie ludzi, a mniej wspólnie wykreowanej wiedzy. Tradycyjne formy współpracy sfery nauki i biznesu przedstawiono w tabeli 4. Tradycyjne modele współpracy były wystarczające przy modelu funkcjonowania Uniwersytetu Drugiej Generacji opartego na badaniach podstawowych i kształceniu. We współczesnym 3GU skoncentrowanym na tworzeniu i rozprzestrzenianiu know-how celem i przedmiotem współpracy powinien być raczej przepływ wiedzy niż osób. Stąd w nowym (współczesnym) modelu współpracy sieciowe relacje między partnerami, współdziałanie oparte na wspólnych projektach badawczych i przedsięwzięciach kapitałowych. Nowy model współpracy został przedstawiony na rys. 3. W nowym modelu współpracy efektem współdziałania są wdrożone do praktyki gospodarczej know-how. W tym celu uczelnie wchodzą z przedsiębiorstwami w wiele związków i interakcji: budowane są sieci współpracy nauki i biznesu, tworzone są platformy informatyczne służące wymianie informacji i nawiązywaniu kontaktów naukowców i przedsiębiorców, zakładane są przedsiębiorstwa typu spin-off i spinout 9, firmy i szkoły wyższe realizują projekty badawcze finansowane (ramowe, unijne i inne) itd. W tak zakrojonej współpracy niezbędna jest rola instytucji otoczenia biznesu, takich jak parki technologiczne i przemysłowe, centra transferu technologii, inkubatory, agencje rozwoju regionalnego i inne. Spełniają one funkcję katalizatora współpracy sfery nauki i biz- 9 Pojęcie przedsiębiorstw spin-off i spin-out przybliżono w następnym podrozdziale jako sposoby komercjalizacji wiedzy. 8

9 Współpraca uczelni z przemysłem Tabela 4. Tradycyjne formy współpracy uczelni i przedsiębiorstw Organizacje naukowo-. -badawcze instytucjonalne indywidualne..visiting professors..studia/staże naukowe..udział w radach naukowych..dodatkowe zatrudnienie..kontakty osobiste..udział w konferencjach..wykłady gościnne..udział w zespołach naukowych (projektowych)..umowa o współpracy..konsorcja badawcze..wspólne programy badawcze (finansowanie zewnętrzne)..zlecane projekty badawcze..praktyki i staże studenckie..praktyki/badania doktorskie..doradztwo..dodatkowe zatrudnienie indywidualne przedsiębiorstwa przemysłowe instytucjonalne Źródło: Transfer technologii z uczelni do biznesu. Tworzenie mechanizmów transferu technologii, K. Santarek (red.), PARP, Warszawa Spin-off Spin-out Rys. 3. Nowy model współpracy nauki i biznesu Źródło: opracowanie własne. nesu. Większy przegląd zadań poszczególnych instytucji otoczenia biznesu dokonano w drugim rozdziale niniejszej pracy. Naukowiec-przedsiębiorca funkcjonujący w wyżej zaprezentowanym modelu współpracy musi zniwelować różnicę między typowymi cechami przedsiębiorcy a naukowca. Musi wykształcić w sobie umiejętność rozumienia i diagnozowania potrzeb przedsiębiorców, organizacji procesu współdziałania z biznesem, poszukiwania niezbędnych informacji i wykorzystania instytucji otoczenia biznesu do rozwijania współpracy. Innymi słowy, musi wykształcić w sobie wiele cech, 9

10 Komercjalizacja wiedzy przez naukowców-przedsiębiorców które są charakterystyczne dla przedsiębiorczego naukowca. Oto one 10 : 1. Naukowiec-przedsiębiorca porusza się jednocześnie w wielu sferach, środowiskach, światach. Tworzy i wykorzystuje różnorodne kontakty do rozwijania swojej wiedzy. 2. Przedsiębiorca intelektualny potrafi dzięki swojej wiedzy, wyobraźni i zdolności abstrakcyjnego myślenia integrować proces zbierania i przetwarzania informacji oraz ich selekcjonowania z procesem wyboru wariantów działania. Porusza się zatem jednocześnie w różnorodnych fazach procesu decyzyjnego. 3. Współczesny naukowiec działa w sposób glokalny. Szerokie horyzonty poznawcze wynikające ze swobody poruszania się w czasie i przestrzeni, a także w sferze refleksji i czynu pozwalają mu umiejętnie zidentyfikować, operacjonalizować i wykorzystywać szanse, które z natury rzeczy pojawiają się w kontekście lokalnym. 4. Naukowiec-przedsiębiorca posiada umiejętność tworzenia sytuacji, w których brak jest miejsca dla strategii niewygrywających. Potrafi tak zdefiniować sytuację, przekonstruować założenia i warunki gry, by każdy kierunek działania, który podejmie, dawał oczekiwane rezultaty. 5. Przedsiębiorca intelektualny postrzega rolę od grywają w przedsiębiorstwie lub przedsięwzięciu jako intelektualne wyzwanie oraz przygodę, dostarczającą intelektualnej satysfakcji. Pozwala mu to na zachowanie pewnego dystansu wobec tej roli, a zarazem może stanowić źródło inspiracji. 6. Współczesny naukowiec przywiązuje dużą wagę do kwestii etycznych i rozwoju intelektualnego swoich pracowników. Potrafi tworzyć duży i efektywny potencjał intelektualny. Jak wynika z powyższego zestawienia współczesnego naukowca powinna cechować przedsiębiorczość intelektualna, która prowadzi go jednocześnie do odkryć naukowych i sukcesu ekonomicznego. Taka osoba potrafi łączyć sferę naukową z biznesem i oczywiście umie współpracować z otoczeniem Sposoby i ścieżki komercjalizacji dorobku naukowo-badawczego przez naukowców Komercjalizacją wiedzy okre.śla się całokształt działań związanych z przenoszeniem danej wiedzy technicznej lub organizacyjnej i związanego z nią know-how do praktyki gospodarczej. Ko.mercjalizację technologii można określić jako proces zasilania rynku nowymi tech.nologiami. Obejmuje on wszelkiego ro.dzaju formy dyfuzji innowacji oraz edu.kacji technicznej. 10 S. Kwiatkowski, Przedsiębiorczość intelektualna, PWN, Warszawa 2000, s. 24. Proces komercjalizacji technologii stanowi swoisty przypadek procesu komuniko.wania się. Jest to często proces interakcyjny, w którym występują rozmaite pętle sprzężeń zwrotnych między nadawcami i odbiorcami. Obejmuje on kompleks działań mają.cych na celu ulokowanie na rynku produktu/ów (w szerokim rozumieniu) wykorzystują.cych daną technologię 11. Innymi słowy, komercjalizacja technologii to wszelkie czynności prawne, finansowe i organizacyjne związane z wdrożeniem nowych rozwiązań. W zakres tych działań wchodzi zwłaszcza definiowanie potrzeb rynku, określenie i zlecenie badań jakościowych (badania ekologiczne, analizy związane z dopuszczeniem wyrobu na rynek itp.) oraz ustalenie prawnych zasad przejmowania projektu przez producenta od uczelni (twórcy technologii). Można wyróżnić kilka głównych ścieżek komercjalizacji wiedzy. Przedstawiono je na rys. 4. Pierwszym sposobem komercjalizacji wiedzy jest sprzedaż lub licencjonowanie patentów. Sytuacja ta dotyczy badań, które zostały zrealizowane na uniwersytecie, a uczelnia bądź naukowiec złożyli lub nawet otrzymali patent. W większości przypadków zalecane jest licencjonowanie, ponieważ strona naukowa jest właścicielem know-how i może licencjonować swój patent następnej instytucji. W ramach licencji uczelnia bądź naukowiec może dostawać wynagrodzenie z praw autorskich lub zryczałtowaną opłatę jednorazową lub roczną. W wypadku badania na zamówienie klient płaci za część bądź całość badań w konsekwencji zawarcia umowy cywilnoprawnej. Umowa reguluje przyszłe prawa własności do stworzonego know-how. Najczęściej badania na zamówienie dotyczą rozwijania produktów, usług, procesów lub nauk stosowanych. Uniwersytety przyjmują zwykle tylko takie projekty, które są ciekawe pod względem naukowym. Wspólnie realizowane badania prowadzone są na uniwersytetach przy współpracy przedsiębiorstw i innych uczelni. Polegają one na tym, że naukowcy z uczelni i przedsiębiorstwa pracują wspólnie w jednym miejscu nad konkretnym projektem badawczym. W tej formie współpracy uczestniczy zwykle jeden sponsor i jeden uniwersytet. Przedsiębiorstwa angażują się w takie prace, ponieważ dzięki nim są w stanie pozyskać know-how, a później je kontrolować. Badania przedkonkurencyjne służą tworzeniu podstawowych technologii, których zastosowanie będzie opracowane przez samych sponsorów ze strony biznesu. Klientem uczelni bądź naukowców może być firma lub grupa przedsiębiorstw zorganizowanych w formie konsorcjum, fundacji. W przypadku, gdy od- 11 K. Matusiak (red.), Innowacje i transfer technologii. Słownik pojęć, PARP, Warszawa 2005, s

11 .. Sposoby i ścieżki komercjalizacji dorobku naukowo-badawczego przez naukowców Spin-off, spin-out Rys. 4. Sposoby i ścieżki komercjalizacji wiedzy przez naukowców Źródło: opracowanie własne. biorcą badań jest kilka firm, mogą one konkurować na etapie wprowadzania praktycznych rozwiązań wynikających z badań na rynek. Założeniem badań przedkonkurencyjnych jest oszczędność czasu i kosztów dzięki wspólnym badaniom podstawowym 12. Dorobek naukowo-badawczy można również komercjalizować przez świadczenie usług konsultacyjnych, ekspertyz, analiz. Ten sposób komercjalizacji wiedzy był i jest obecnie najczęstszym przypadkiem. Naukowiec oferuje swoją wiedzę podczas realizacji umowy o świadczeniu usług. Odbiorcami usług są przedsiębiorstwa, instytucje publiczne, jednostki samorządu terytorialnego, a nawet także uczelnie. W pewnym stopniu sposobem komercjalizacji wiedzy jest udostępnianie przez uczelnie specjalistycznych laboratoriów i aparatury naukowej. Często są one bowiem unikatowym na skalę regionu czy kraju dorobkiem naukowo-badawczym uniwersytetu bądź grupy naukowców. Jednym z aktywnych mechanizmów komercjalizacji jest samodzielne wdrożenie technologii przez jej twórców, którzy decydują się na utworzenie spółki spin-off lub spin-out. Spin-off (firma odpryskowa) jest nowym przedsiębiorstwem, które powstało w drodze usamodzielnienia się pracownika/ów przedsiębiorstwa macierzystego lub innej organizacji (np. laboratorium badawczego, szkoły wyższej), wykorzystującego/ych w tym celu intelektualne zasoby organizacji macierzystej. Z kolei spin-out (internal start-up) to 12 J.G. Wissema, Uniwersytet Trzeciej Generacji. Uczelnia XXI wieku, ZANTE 2009, s nowe przedsiębiorstwo, które zostało założone przez pracownika/ów przedsiębiorstwa macierzystego lub innej organizacji (np. laboratorium badawczego, szkoły wyższej), wykorzystując w tym celu intelektualne oraz materialne zasoby organizacji macierzystej 13. Wybór sposobu komercjalizacji wiedzy zależy od wielu czynników. Będzie on inny w przypadku, gdy wynik komercjalizacji jest jasno określony, a inny w sytuacji, gdy strony nie są w stanie przewidzieć rezultatów badań. W pierwszym przypadku można powiedzieć, że uczelnia lub naukowcy sprzedają produkt. W drugim natomiast, że strony po prostu współpracują w nadziei na stworzenie nowego know-how. Wybór ścieżki komercjalizacji zależy także od złożoności samej technologii, stopnia nasycenia technologii wiedzą niejawną oraz od zdolności technologii do generowania wokół siebie nowych pomysłów i wynalazków. Na wybór sposobu komercjalizacji wpływa również sytuacja konkurencyjna w danej branży, oceniana przez pryzmat siły przetargowej poszczególnych czynników konkurencji (dostawców, odbiorców, substytutów, potencjalnych i aktualnych konkurentów). Im większe natężenie walki konkurencyjnej w branży, tym chętniej twórcy technologii wybierają takie sposoby komercjalizacji, jak sprzedaż praw własności lub licencjonowanie patentu. 13 Innowacje i transfer technologii. Słownik pojęć, K.B. Matusiak (red.), PARP, Warszawa 2005, s

12 2. Instytucje i instrumenty wsparcia procesu komercjalizacji wiedzy przez naukowców Leszek Kwieciński 2.1. Rola i zadania instytucji otoczenia biznesu W nomenklaturze naukowej definiującej instytucje otoczenia biznesu, których zadania i oferta wpisują się w zakres innowacyjnej przedsiębiorczości akademickiej, a zatem tej, która odnosi się do tworzenia firm tworzonych przez pracowników naukowych, czyli firm opartych na wiedzy, nazywanych spin-off ami czy spin-out ami, wyróżnia się parki technologiczne, inkubatory technologiczne i inkubatory akademickie oraz centra transferu technologii. W tym miejscu świadomie pominięto prezentację definicji, klasyfikacji, rodzajów wyżej wymienionych instytucji, gdyż charakter opracowania posiada bardziej utylitarną niźli stricte naukową optykę, co jednak nie zwalnia autorów od zachowania poprawności metodycznej przewidzianej dla tego typu opracowań. Kierując się ową poprawnością metodyczną, należy przypomnieć, iż park technologiczny jest instytucją, która ma animować działalność gospodarczą skoncentrowaną na wiedzy, stąd też głównymi podmiotami, do których skierowana jest oferta parku, są naukowcy oraz innowacyjni przedsiębiorcy. Park ze swojej strony zapewnia im wysoko wyposażoną infrastrukturę (laboratoria, hale produkcyjne, fundusze zalążkowe, wsparcie menedżerskie), a także poprzez skupienie na swym terenie w miarę jednorodnych pod względem kierunku rozwoju firm, ma przyczyniać się do generowania efektów addycyjnych 14. Odnosząc się do praktyki funkcjonowania parków technologicznych w województwie dolnośląskim, można wyróżnić siedem tego typu inicjatyw, z czego trzy są w fazie rozpoczynania działalności (Chemi- Park Technologiczny w Brzegu Dolnym, Regionalny Park Przemysłowo-Technologiczny w Polkowicach, Bogatyńsko-Zgorzelecki Park Przemysłowo-Technolo- 14 Zob. obszerniej: L. Kwieciński, Parki technologiczne jako element polityki badawczo-rozwojowej w Polsce i w krajach Unii Europejskiej, Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław giczny) dlatego trudno jest ocenić ich efektywność. Bez wątpienia liderem regionalnych inicjatyw jest Wrocławski Park Technologiczny S.A., który jest najdłużej funkcjonującą tego typu instytucją w regionie i w ogóle w kraju. Na koniec 2009 r. działało w nim blisko 90 przedsiębiorstw, dających zatrudnienie ponad 1100 osobom 15. W strukturze tego parku od maja 2006 r. działa także Dolnośląski Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości, który jest wspólną inicjatywą Uniwersytetu Wrocławskiego, Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu i Politechniki Wrocławskiej oraz parku jako instytucji goszczącej. W ciągu niespełna 3 lat działania tej instytucji zostało wyinkubowanych ponad 30 firm dających zatrudnienie około 100 osobom, są to głównie absolwenci szkół wyższych oraz pracownicy naukowi w stopniu doktora 16. W tabeli 5 przedstawiono wszystkie niezbędne informacje na temat czterech funkcjonujących inicjatyw, co daje perspektywę porównawczą ich oferty i pozwala ocenić przyszłemu przedsiębiorcy zakres wsparcia, na który może liczyć ze strony każdej z tych instytucji. Platformą, która jest wyspecjalizowana w zakresie wspierania młodych innowacyjnych firm, a więc spin-off ów i spin-out ów są inkubatory technologiczne. Inkubatory technologiczne są typem programu inkubacji przedsiębiorczości, rozwijanym w otoczeniu lub powiązaniu z instytucjami naukowo-badawczymi. Głównym celem inkubatora technologicznego jest pomoc nowo powstałej, innowacyjnej firmie w osiągnięciu dojrzałości i zdolności do samodzielnego funkcjonowania na rynku. Na koniec 2009 r. w województwie 15 Zob. obszerniej: 16 L. Kwieciński, Aktywność innowacyjna i zakres internacjonalizacji przedsiębiorstw akademickich. Badania ilościowe przedsiębiorców zlokalizowanych w Dolnośląskim Akademickim Inkubatorze Przedsiębiorczości, [w:] M. Bąk, P. Kulawczuk (red.), Warunki skutecznej współpracy pomiędzy nauką a przedsiębiorstwami, Instytut Badań nad Demokracją i Przedsiębiorstwem Prywatnym, Warszawa

13 Rola i zadania instytucji otoczenia biznesu dolnośląskim nie działała żadna tego typu instytucja, a w skali kraju można ich wyróżnić zaledwie 17 oraz dodatkowo pięć kolejnych, które są w fazie tworzenia 17. Brak instytucji typowych inkubatorów technologicznych w województwie dolnośląskim jest subsydiowany funkcjonowaniem akademickich inkubatorów przedsiębiorczości. Na koniec 2009 r. można wyróżnić sześć tego typu inicjatyw. Słabością regionu jest to, iż działają one tylko we Wrocławiu i tylko przy pięć największych szkołach wyższych: uniwersytetach Wrocławskim, Przyrodniczym, Ekonomicznym, Politechnice Wrocławskiej i Akademii Medycznej, a także przy Wyższej Szkole Bankowej we Wrocławiu. Trzy spośród wymienionych inkubatorów (Uniwersytetu Wrocławskiego, Przyrodniczego i Politechniki) powołały przy wsparciu Wrocławskiego Parku Technologicznego jeden wspólny Dolnośląski Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości właśnie na terenach tego parku. Podobnie jest w przypadku Akademii Medycznej, której inkubator został umieszczony w strukturze Wrocławskiego Medycznego Parku Naukowo-Technologicznego. Są to podmioty tworzone na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 r. Natomiast najstarszą inicjatywą, funkcjonującą w ramach Fundacji AIP i zainicjowaną przez Business Centre Club jest inkubator Uniwersytetu Ekonomicznego. Taką samą postać prawną ma inkubator działający przy Wyższej Szkole Bankowej we Wrocławiu. Główną różnicą między inkubatorami działającymi przy parkach technologicznych i tą inicjatywą Uniwersytetu Ekonomicznego jest konieczność samodzielności działania podmiotu gospodarczego. W inicjatywach opartych na parkach konieczne jest stworzenie i prowadzenie własnego, odrębnego podmiotu od inkubatora i parku przedsiębiorstwa, a natomiast w przypadku inkubatora UE podmiotowość firmy wynika i jest sprzężona z podmiotowością inkubatora. Oba rozwiązania mają swoje wady i zalety. To, które z rozwiązań jest korzystniejsze dla potencjalnego przedsiębiorcy, wynika z następujących czynników: finansowej stabilności przedsięwzięcia, dojrzałości koncepcji biznesowej, determinacji zespołu lub lidera inicjującego przedsięwzięcie, planowanego kierunku i sposobu rozwoju firmy. Im bardziej dojrzała, stabilna i przyszłościowa koncepcja biznesowa, tym korzystniejsze są regulacje zakładania firm w inkubatorach przyparkowych, w przypadkach braku pewności rynkowej i finansowej druga opcja wydaje się właściwsza. W ramach inkubatorów przedsiębiorcy, wyselekcjonowani pod kątem szeroko pojętego wymogu innowacyjności przedsięwzięcia, mogą skorzystać z dużej palety form wsparcia procesu założycielskiego obej- 17 K.B. Matusiak (red.), Ośrodki Innowacji i Przedsiębiorczości w Polsce. Raport 2009, PARP, Warszawa 2009, s. 69 i n. mujących: doradztwo i szkolenia, asystę w transferze technologii, dostęp do baz danych i kontaktów międzynarodowych oraz informację i pomoc w zakresie dostępu do krajowych i zagranicznych grantów, jak i funduszy ryzyka (venture capital). Do głównych zadań AIP należy propagowanie i wspieranie przedsiębiorczości w środowisku akademickim uczelni, skoncentrowanej na preinkubacji, m.in. w postaci konkursów biznesplanów. Potencjalny przedsiębiorca może przeprowadzić szczegółową analizę zakresu i form wsparcia obu tych rodzajów inkubatorów, odnosząc ich ofertę do swojego projektu biznesowego. W tym celu zaleca się skorzystanie z wyczerpujących informacji, które są zamieszczone na stronach internetowych tych instytucji 18 (patrz tab. 5). Szczególnie wyspecjalizowaną formą wspierania aktywności innowacyjnej i komercjalizacji wiedzy pracowników naukowych są centra transferu technologii. Na Dolnym Śląsku można zidentyfikować pięć takich inicjatyw, z czego dwa działają na potrzeby szkół wyższych i są przez nie tworzone (Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej oraz Medyczne Centrum Transferu Technologii przy Medycznym Parku Naukowo-Technologicznym), a trzy podmioty są efektem aktywności Naczelnej Organizacji Technicznej i działają we Wrocławiu, Legnicy i Świdnicy. Oba te rodzaje CTT mają swoją specyfikę. Do głównych zadań uczelnianych centrów należy informowanie o prowadzonych na uczelniach pracach badawczych oraz poszukiwanie możliwości sprzedaży wyników, jak również poszukiwanie partnerów lub zleceniodawców do kolejnych przedsięwzięć. Stanowią próbę pozyskania dodatkowych funduszy dla uczelni, umożliwiającą częściowe uniezależnienie się od finansowania ze środków publicznych. Innymi aspektami doradztwa technologicznego zajmują się organizacje wynalazców i racjonalizatorów. Podejmowane przez nie zagadnienia dotyczą głównie informacji i doradztwa patentowego, licencji, różnych problemów prawnych związanych z własnością intelektualną, znakami firmowymi itp. 19 W dalszym ciągu widoczny jest brak tego typu instytucji przy szkołach wyższych, ich obecność powinna być dowodem na szukanie przez uczelnię praktycznych możliwości komercjalizacji wiedzy i umiejętności naukowców, a także powinna dawać możliwość wyjścia i skonfrontowania oferty naukowobadawczej z potrzebami regionu i to zarówno w sensie potrzeb biznesowych, produkcyjnych, procesowych polskich i zagranicznych przedsiębiorstw, lecz także potrzeb wsparcia miękkiego, eksperckiego dla instytucji publicznych czy pozarządowych. Władze uczelni muszą także pamiętać o roli obiektywnie zmieniające- 18 Zob obszerniej: pl, 19 K.B. Matusiak, op. cit., s

14 Instytucje i instrumenty wsparcia procesu komercjalizacji wiedzy przez naukowców Tabela 5. Zestawienie podstawowych danych infrastrukturalnych parków technologicznych działających na Dolnym Śląsku Nazwa parku technologicznego Adres Kontakt Oferta infrastrukturalna KGHM LETIA LEGNICKI PARK TECHNOLOGICZNY ul. Złotoryjska Legnica tel.: ;. faks: wynajem gotowych powierzchni dla firm dzierżawa parceli pod inwestycje inkubator dla nowo powstających firm technologicznych preinkubator sprzedaż terenów pod inwestycje DOLNOŚLĄSKI PARK TECHNOLOGICZNY T-PARK ul. Szczawieńska Szczawno Zdrój tel.: ;. faks: wynajem gotowych powierzchni dla firm dzierżawa parceli pod inwestycje inkubator dla nowo powstających firm technologicznych preinkubator sprzedaż terenów pod inwestycje WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY S.A. ul. Muchoborska Wrocław tel.: ;. faks: wynajem gotowych powierzchni dla firm inkubator dla nowo powstających firm technologicznych WROCŁAWSKI MEDYCZNY PARK NAUKOWO- TECHNOLOGICZNY ul. Kutnowska Wrocław tel.: ;. faks: parkmedyczny.pl wynajem gotowych powierzchni dla firm inkubator dla nowo powstających firm technologicznych preinkubator Źródło: opracowanie własne na podstawie: K.B. Matusiak (red.), Ośrodki Innowacji i Przedsiębiorczości w Polsce. Raport 2009, PARP, Warszawa 2009, s

15 Rola i zadania instytucji otoczenia biznesu Doradztwo, kursy, szkolenia Infrastruktura techniczno-serwisowa Liczba firm/zatrudnienie przedsiębiorczość, tworzenie firmy opracowanie biznesplanu księgowość, rachunkowość prawne analiza rynku i marketing dostęp do funduszy europejskich handel zagraniczny i współpraca międzynarodowa fundusz kapitału zalążkowego współpraca z aniołami biznesu 9/160 przedsiębiorczość, tworzenie firmy opracowanie biznesplanu technologiczne i patentowe pośrednictwo kooperacyjne finansowe, podatkowe księgowość, rachunkowość prawne analiza rynku zarządzanie zasobami ludzkimi dostęp do funduszy europejskich handel zagraniczny i współpraca międzynarodowa wdrażanie nowych usług i produktów zarządzanie biznesem recepcja, obsługa sekretariatu laboratoria Internet szerokopasmowy sieć komputerowa dostęp do baz danych kredyty i pośrednictwo kredytowe współpraca z aniołami biznesu subwencje, granty, dopłaty venture capital 19/55 przedsiębiorczość, tworzenie firmy opracowanie biznesplanu technologiczne i patentowe pośrednictwo kooperacyjne finansowe, podatkowe księgowość, rachunkowość prawne analiza rynku dostęp do funduszy europejskich wdrażanie nowych usług i produktów zarządzanie biznesem zarządzanie jakością recepcja, obsługa sekretariatu laboratoria Internet szerokopasmowy sieć komputerowa dostęp do baz danych kawiarnia, bar sala seminaryjna współpraca z aniołami biznesu subwencje, granty, dopłaty venture capital 88/1100 przedsiębiorczość, tworzenie firmy opracowanie biznesplanu technologiczne i patentowe finansowe, podatkowe księgowość, rachunkowość analiza rynku zarządzanie zasobami ludzkimi dostęp do funduszy europejskich handel zagraniczny i współpraca międzynarodowa wdrażanie nowych usług i produktów zarządzanie biznesem zarządzanie jakością recepcja, obsługa sekretariatu Internet szerokopasmowy sieć komputerowa dostęp do baz danych 7/21 15

16 Instytucje i instrumenty wsparcia procesu komercjalizacji wiedzy przez naukowców go się otoczenia zewnętrznego uczelni, które wymaga już nie tylko badań i dydaktyki, lecz także przystawalności oferty uczelni do rynku pracy, produkcji, usług itp. Ponadto wkrótce pojawi się subiektywna konieczność proceduralna, wynikająca z projektowanych i przyjętych przez Radę Ministrów założeń dotyczących właśnie tego aspektu działalności. Według założeń do projektowanej nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz ustawy o stopniach naukowych i tytule w zakresie sztuki przyjętych w dniu przez RM uczelnie będą zobowiązane do następujących działań: 1. Konieczności przyjęcia przez senaty wszystkich uczelni regulaminów praw własności intelektualnej i zasad ich komercjalizacji oraz regulaminu tworzenia spółek spin-off. 2. Powołania spółki (inkubatora lub CTT) do zarządzania własnością przemysłową uczelni (patentami, wzorami przemysłowymi itd.) w zakresie jej komercjalizacji. Uczelnia będzie mogła udzielić licencji tylko za pośrednictwem jednej utworzonej w tym celu spółki. Zakres uprawnień spółki dotyczył będzie: wyceny, oceny racjonalności utrzymywania ochrony, kosztów ochrony itp Organizacyjno-ustawowe instrumenty wsparcia procesu komercjalizacji wiedzy Pierwszym z elementów działań systemowych są regulacje dotyczące wsparcia procesów innowacyjnych, w tym komercjalizacji wiedzy, które są wpisane do ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej z dnia (Dz.U. Nr 116, poz. 730). Ustawa reguluje dwa zagadnienia związane z tworzeniem i funkcjonowaniem innowacyjnych przedsiębiorstw, tj.: możliwość uzyskania kredytu technologicznego oraz nadawanie przedsiębiorcom statusu Centrum Badawczo-Rozwojowego Kredyt technologiczny Kredyt taki udzielany jest przedsiębiorcy przez bank kredytujący (głównie Bank Gospodarstwa Krajowego) na realizację inwestycji technologicznej, który jest następnie częściowo spłacany ze środków Funduszu Kredytu Technologicznego w postaci premii technologicznej. Warunkiem udzielenia kredytu przedsiębiorcy jest posiadanie przez niego zdolności kredytowej. 20 Założenia nowelizacji działania szkół wyższych przyjęte przez RM znajdują się na stronach Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego: reforma-szkolnictwa-wyzszego/ Udział własny przedsiębiorcy realizującego inwestycję technologiczną w finansowaniu tej inwestycji nie może stanowić mniej niż 25% wydatków. Spłaty części kapitału kredytu technologicznego przedsiębiorca może dokonać poprzez środki pochodzące z premii technologicznej, której wysokość nie może przekroczyć kwoty 4 mln zł. Bank Gospodarstwa Krajowego może też dokonać umorzenia części kredytu technologicznego w wysokości odpowiadającej 20% wartości netto środków przeznaczonych na realizację inwestycji technologicznej. Umorzeniem mogą być objęte następujące wydatki poniesione w związku z realizacją inwestycji technologicznej, udokumentowane zapłaconymi fakturami:..na zakup, na warunkach rynkowych, nowych lub używanych środków trwałych, z wyłączeniem środków transportu, w przypadku przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie transportu,..na rozbudowę lub modernizację istniejących środków trwałych,..na instalację i uruchomienie środków trwałych,..na prace przedrealizacyjne, w tym niezbędne studia, ekspertyzy, koncepcje, projekty techniczne bezpośrednio i wyłącznie związane z wdrożeniem nowej technologii, na podstawie której jest realizowana inwestycja technologiczna finansowana kredytem technologicznym, oraz koszty produkcyjne niezbędne do legalizacji technologicznej produktu (wyrobu lub usługi) powstałego w wyniku tej inwestycji,..na zakup wartości niematerialnych i prawnych w formie: patentów, licencji, nieopatentowanej wiedzy technicznej, technologicznej lub z zakresu organizacji i zarządzania Uzyskanie statusu Centrum Badawczo- -Rozwojowego Przedsiębiorca niebędący jednostką badawczo-rozwojową i nieposiadający statusu jednostki badawczo- -rozwojowej w rozumieniu ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 33, poz. 388, z późn. zm.6), a ponadto prowadzący badania lub prace rozwojowe, może uzyskać status centrum badawczo-rozwojowego. Jednym z zasadniczych warunków uzyskania tego statusu jest wymóg osiągania przychodów netto ze sprzedaży własnych usług B+R, które muszą stanowić minimum 20% przychodów netto za ostatni rok rozliczeniowy (sprawozdanie finansowe potwierdzone przez biegłego rewidenta). Głównym atrybutem posiadania statusu Centrum badawczo-rozwojowego jest możliwość utworzenia przez przedsiębiorcę funduszu innowacyjności. Fundusz innowacyjności tworzy się z comiesięcznego 16

17 Pozostałe instrumenty wsparcia innowacyjnej przedsiębiorczości akademickiej odpisu wynoszącego nie więcej niż 20% przychodów uzyskanych przez centrum badawczo-rozwojowe w danym miesiącu. O nadaniu statusu CBR decyduje Minister Gospodarki po przedstawieniu przez przedsiębiorcę odpowiednich dokumentów, w tym głównie tych dotyczących generowania dochodów z własnych prac badawczo-rozwojowych. Drugim z elementów systemowych wspierania działalności innowacyjnej, w tym głównie, jeśli chodzi o wsparcie finansowe, są: fundusze poręczeń kredytowych, fundusze pożyczkowe i fundusze kapitału zalążkowego. Działalność lokalnych funduszy poręczeń kredytowych dla przedsiębiorców innowacyjnych, jest szczególnie istotna w momencie, gdy nie posiadają oni wystarczającej zdolności i wiarygodności kredytowej, wymaganej choćby przy ubieganiu się o środki z kredytu technologicznego opisanego powyżej, czy też kredytów inwestycyjnych udzielanych przez banki komercyjne. Wyrazem niskiej aktywności inwestycyjnej firm, szczególnie z sektora MMŚP i szczególnie tych innowacyjnych jest bardzo niska populacja firm, które otrzymują od banków komercyjnych owe kredyty. Według badań przeprowadzonych na zlecenie Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan (PKPP) w 2007 r. zaledwie 17% polskich MMŚP korzystało z kredytu inwestycyjnego 21. Ten pesymistyczny obraz możliwości rozwoju firm na podstawie kredytu komercyjnego potwierdzają także badania przeprowadzone na grupie 13 przedsiębiorców akademickich funkcjonujących w ramach DAIP na jesieni 2009 r. 22. W odniesieniu do finansowego aspektu działalności tych firm, w przypadku 77% z nich źródłem finansowania był reinwestowany zysk, w 54% fundusze rodzinne, w 46% programy rządowe i pomocowe ze środków UE. Widoczny, a nawet uderzający, jest brak strumieni pożyczek bankowych czy środków pochodzących od aniołów biznesu lub funduszy Private Equity. Świadczy to o niedostępności tych form finansowania dla nowych, innowacyjnych inicjatyw. Jeżeli trzymać się sztywno warunków tworzenia innowacyjnej firmy, które zaproponował J.A. Schumpeter 23, a któ re to determinują innowacyjność i rozwój przedsięwzięcia w ścisłym powiązaniu z kredytem komercyjnym, to można stwierdzić, że polskie przedsiębiorstwa nie mają szans na taką trajektorię rozwoju. 21 M. Starczewska-Krzysztoszek, Konkurencyjność sektora małych i średnich przedsiębiorstw 2008 prezentacja, Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan, Warszawa 2008, s L. Kwieciński, op. cit., s Por.: J.A. Schumpeter, Teoria rozwoju gospodarczego, PWN, Warszawa Właśnie dlatego istotną rolę mogą, a nawet powinny, odegrać fundusze poręczeń kredytowych. W województwie dolnośląskim działa pięć tego typu instytucji, które mają zróżnicowany zakres wsparcia w ujęciu przedmiotowym i podmiotowym. Wszystkie te instytucje zostały szczegółowo przedstawione w tabeli 6. Dolnośląską panoramę funduszy wspomagających rozwój firm innowacyjnych uzupełnia jeden fundusz kapitału zalążkowego. Fundusze kapitału zalążkowego to profesjonalne podmioty specjalizujące się w inwestowaniu w projekty w fazie seed-up i start- -up. Dostarczają one stosunkowo niewielkich kwoty (do 1 mln Euro) na rynku niepublicznym, pomagając tym samym w osiągnięciu dynamicznego wzrostu wartości rynkowej i rozwoju tworzonego przedsiębiorstwa. Ich wsparcie rozwiązuje problem braku zdolności kredytowej i zabezpieczeń, z którymi borykają się spółki w początkowych fazach rozwoju. Jednocześnie rynek giełdowy nie jest zainteresowany finansowaniem relatywnie małych projektów, zwłaszcza ze względu na brak wiarygodności wobec inwestorów giełdy. Na Dolnym Śląsku działa tylko jeden taki fundusz, a w całej Polsce jest ich jedynie dziewięć. MCI Bio Ventures zajmuje się udzielaniem pożyczek i wsparcia kapitałowego w postaci udziałów wnoszonych do firm. Minimalna wartość inwestycji to PLN, a maksymalna PLN. Fundusz ten zorientowany jest na wsparcie firm z sektora: biotechnologii, farmacji, ochrony zdrowia i szeroko pojętych usług opartych na wiedzy. Preferowany czas inwestycji w firmę to 3 5 lat. Obecnie fundusz posiada w swoim portfelu inwestycyjnym 4 firmy, np. firmę biotechnologiczną Genomed 24. Jak można wnioskować z wyżej przedstawionego wsparcia systemowego dla młodych, innowacyjnych firm, jest ono dalece niewystarczające i ten sektor musi ulec zdecydowanemu wzmocnieniu ilościowemu i jakościowemu, aby stał się przystępny dla tworzenia przedsiębiorstw opartych na wiedzy Pozostałe instrumenty wsparcia innowacyjnej przedsiębiorczości akademickiej Możliwość wsparcia w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego (RPO) dla Województwa Dolnośląskiego na lata Spośród środków funduszy strukturalnych UE, która Polska otrzyma w perspektywie finansowej w latach do interesującego nas zakresu wsparcia odnoszą się działania z Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego (RPO) 24 K.B. Matusiak (red.), Ośrodki Innowacji..., s. 270 oraz 17

Finansowanie innowacji. Adrian Lis

Finansowanie innowacji. Adrian Lis 2011 Finansowanie innowacji Adrian Lis Plan prezentacji Część teoretyczna Wewnętrzne i zewnętrzne źródła finansowania innowacji Programy wspierające innowacyjność Część praktyczna Główne problemy i najlepsze

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r.

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r. Przedsiębiorczość akademicka Spółki spin-off i spin-out Uwarunkowania prawne: -Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (DZ.U. Nr 164 poz. 1365 z poźn. zmianami) -Ustawa z dnia 15 września

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF ZARZĄDZANIE SIECIĄ WSPÓŁPRACY MŚP Łukasz Pytliński CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Wrzesień 2010 1 WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań

Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań Unię uropejską w ramach uropejskiego Funduszu połecznego Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań Maciej Psarski Uniwersytet Łódzki Centrum Transferu Technologii Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r.

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Tomasz Niciak Koordynator Regionalny Ponadregionalnej Sieci Aniołów Biznesu Kierownik Dolnośląskiego Ośrodka Transferu

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim

Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim Seminarium konsultacyjne III Wrocław, 10 grudnia 2010 r. Plan prezentacji I. Cele i zakres badania II. Metodologia i przebieg

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010 2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności j mikroprzedsiębiorstw Dr Barbara Grzybowska Warszawa, maj 2010 PLAN WYSTĄPIENIA 1. Współpraca mikroprzedsiębiorstw z innymi podmiotami w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Ewa Postolska. www.startmoney.p l

Ewa Postolska. www.startmoney.p l Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007 2013 Możliwości i warunki pozyskania kapitału

Bardziej szczegółowo

TWORZYMY DROGĘ OD POMYSŁU DO EFEKTYWNEGO BIZNESU

TWORZYMY DROGĘ OD POMYSŁU DO EFEKTYWNEGO BIZNESU TWORZYMY DROGĘ OD POMYSŁU DO EFEKTYWNEGO BIZNESU BTM Innovations wspiera przedsiębiorców, jednostki naukowe, grupy badawcze i wynalazców w tworzeniu innowacji. PRZYGOTOWUJEMY STRATEGIĘ ZABEZPIECZAMY WŁASNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. www.marr.pl

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. www.marr.pl Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. MARR SA: Założona w 1993 Główny udziałowiec Województwo Małopolskie 88,8% 170 pracowników Kapitał założycielski: 87 675 000 PLN (~20 mln EUR) Oferta MARR SA

Bardziej szczegółowo

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Założeniem POIR jest wsparcie realizacji całego procesu powstawania

Bardziej szczegółowo

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Marta Pytlarczyk Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji IniTech projekt rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata 2011-2020 Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego.

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość akademicka jako metoda komercjalizacji wiedzy na Dolnym Śląsku. Stan obecny i kierunki rozwoju

Przedsiębiorczość akademicka jako metoda komercjalizacji wiedzy na Dolnym Śląsku. Stan obecny i kierunki rozwoju Przedsiębiorczość akademicka jako metoda komercjalizacji wiedzy na Dolnym Śląsku. Stan obecny i kierunki rozwoju Małgorzata Wawrzyniak I. Przedsiębiorczość akademicka w Polsce w kontekście komercjalizacji

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Warunki funkcjonowania przedsiębiorstw akademickich - szanse i zagroŝenia

Warunki funkcjonowania przedsiębiorstw akademickich - szanse i zagroŝenia Warunki funkcjonowania przedsiębiorstw akademickich - szanse i zagroŝenia Jarosław Działek Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Centrum Studiów Regionalnych UniRegio Plan prezentacji czym jest

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje Katowice, 02.09.2015r Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje RPO WSL Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego (RPO WSL) przewiduje

Bardziej szczegółowo

Rozróżnienie pomiędzy pojęciami:

Rozróżnienie pomiędzy pojęciami: JAK SKOMERCJALIZOWAĆ INNOWACJĘ? Instrumenty i ich finansowanie w Programie Innowacyjna Gospodarka 1 Komercjalizacja wyników prac B+R to: Całokształt działań związanych z odpłatnym przenoszeniem wyników

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Nowy kredyt technologiczny

Nowy kredyt technologiczny Nowy kredyt technologiczny premia dla innowacji Maj 2009 Kredyt technologiczny Kredyt technologiczny jako element Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007 2013 System wdrażania Najważniejsze

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie współpracy dla innowacji

Rozwijanie współpracy dla innowacji Rozwijanie współpracy dla innowacji Warsztat dr inż. Anna Sworowska na zlecenie Górnośląskiej Agencji Przedsiębiorczości i Rozwoju Sp. z o.o. Radlin, 14 marca 2014 r. Cel spotkania Po co to wszystko? uzasadnienie

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Instrumenty wsparcia przedsiębiorców w Programie Operacyjnym Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój I. Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja

Bardziej szczegółowo

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG dla badań i rozwoju: Oś Priorytetowa 1. - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Oś Priorytetowa 2. Infrastruktura sfery B+R Oś Priorytetowa 3. Kapitał

Bardziej szczegółowo

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Katowice, 22.11.2013 r. Główne obszary działalności DOTACJE

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw

Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw www.psab.pl Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytutu Nauk Ekonomicznych i Społecznych Koordynator zarządzający Ponadregionalną Siecią Aniołów Biznesu - Innowacja

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU maj-czerwiec, 2013 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 1 Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 2 Stan prac wdrożeniowych System informatyczny Wytyczne i wzory dokumentów Szczegółowe opisy priorytetów Negocjacje programów operacyjnych z KE

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Rekomendacje z Rady Programową Dolnośląskiego Ośrodka Transferu Wiedzy i Technologii, która

Bardziej szczegółowo

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych Poznań, 22 września 2007 r. 1. Fundusze venture capital 2. Finansowanie innowacji 2 Definicje

Bardziej szczegółowo

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI grudzień 2012 r. MARR - oferta dla przedsiębiorczych Wspieranie starterów - projekty edukacyjne, szkolenia, punkty informacyjne, doradztwo, dotacje na start Ośrodek

Bardziej szczegółowo

Knowledge and Innovation Community KIC InnoEnergy. Business Creation. Wrocław, 14 grudnia 2011

Knowledge and Innovation Community KIC InnoEnergy. Business Creation. Wrocław, 14 grudnia 2011 Knowledge and Innovation Community KIC InnoEnergy Business Creation Wrocław, 14 grudnia 2011 KIC InnoEnergy Twój partner w budowie Twojego biznesu Agenda KIC InnoEnergy Twój partner w budowie Twojego biznesu

Bardziej szczegółowo

Kreator innowacyjności 1. CEL I PLANOWANE EFEKTY

Kreator innowacyjności 1. CEL I PLANOWANE EFEKTY OGŁOSZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO O PROGRAMIE: Kreator innowacyjności wsparcie innowacyjnej przedsiębiorczości akademickiej; na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 października

Bardziej szczegółowo

Kreator innowacyjności

Kreator innowacyjności OGŁOSZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO O PROGRAMIE: Kreator innowacyjności wsparcie innowacyjnej przedsiębiorczości akademickiej; na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 października

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju Dziedziny projekty wczesnych faz rozwoju Biotechnologia Lifescience Medtech Fundraising Biotechnologia Tools - Europa for IP Polska Wegry Austria Irlandia Holandia

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG W RAMACH DZIAŁANIA 4.5

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG W RAMACH DZIAŁANIA 4.5 ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG W RAMACH DZIAŁANIA 4.5 LP Działanie Dotychczasowe brzmienie w brzmieniu zaakceptowanym przez KM 1. 4.5 W projekcie przewidziano komponent B+R - (utworzenie

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNE NARZĘDZIA WSPARCIA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW. Wrocław, 12 października 2011 r.

EFEKTYWNE NARZĘDZIA WSPARCIA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW. Wrocław, 12 października 2011 r. EFEKTYWNE NARZĘDZIA WSPARCIA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW Wrocław, 12 października 2011 r. Dolny Śląsk Dolnośląska Agencja Współpracy Gospodarczej Sp. z o.o. to instytucja otoczenia biznesu powołana

Bardziej szczegółowo

Priorytet II. Stymulowanie wzrostu inwestycji w przedsiębiorstwach i wzmocnienie potencjału innowacyjnego

Priorytet II. Stymulowanie wzrostu inwestycji w przedsiębiorstwach i wzmocnienie potencjału innowacyjnego Priorytet II. Stymulowanie wzrostu inwestycji Beneficjenci: Mikroprzedsiębiorstwa, Małe i średnie przedsiębiorstwa, Spółki prawa handlowego, Jednostki samorządu terytorialnego oraz związki, porozumienia

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania ze środków europejskich w perspektywie finansowej UE na lata 2014-2020

Możliwości finansowania ze środków europejskich w perspektywie finansowej UE na lata 2014-2020 Możliwości finansowania ze środków europejskich w perspektywie finansowej UE na lata 2014-2020 I. Poddziałanie 1.1.1 PO Inteligentny Rozwój Szybka Ścieżka". Ocenie podlega, czy projekt ma charakter projektu

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Rozporządzenie ogólne PE i Rady Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo

Kazimierz Korpowski Gorzów Wlkp.25.10.2011

Kazimierz Korpowski Gorzów Wlkp.25.10.2011 I Inkubatory przedsiębiorczości i centra nowych technologii, jako miejsca rozpoczynania działalności gospodarczej przez absolwentów.przekwalifikowanie zawodowe. Kazimierz Korpowski Gorzów Wlkp.25.10.2011

Bardziej szczegółowo

WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH

WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH OFERTA DLA PRZEMYSŁU i nie tylko http://www.uz.zgora.pl Uniwersytet Zielonogórski Uniwersytet Zielonogórski został utworzony 1 września

Bardziej szczegółowo

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ

Bardziej szczegółowo

Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości jako ogniwa łańcucha współpracy nauki z biznesem

Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości jako ogniwa łańcucha współpracy nauki z biznesem Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości jako ogniwa łańcucha współpracy nauki z biznesem Opracowanie: Marzena Mażewska Stowarzyszenie Organizatorów Ośrodków Innowacji i Przedsiębiorczości w Polsce Ośrodki

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Akademia Wspierania Innowacji Województwa Lubuskiego Bądź Spin Off em lub Spin Out em Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych

Akademia Wspierania Innowacji Województwa Lubuskiego Bądź Spin Off em lub Spin Out em Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych Akademia Wspierania Innowacji Województwa Lubuskiego Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych Dr inż. Justyna Patalas-Maliszewska Dr hab. inż. Sławomir Kłos Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych MISJA

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje dotyczące poddziałania 3.2.2 POIR Kredyt na innowacje technologiczne

Podstawowe informacje dotyczące poddziałania 3.2.2 POIR Kredyt na innowacje technologiczne Podstawowe informacje dotyczące poddziałania 3.2.2 POIR Kredyt na innowacje technologiczne (DAWNY KREDYT TECHNOLOGICZNY) ORGANIZOWANEGO PRZEZ BANK GOSPODARSTWA KRAJOWEGO W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT I-A PRAWNO-TEORETYCZNE PODSTAWY PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH Czym jest innowacja? Możliwe źródła Wewnętrzne i zewnętrzne źródła informacji o innowacji w przedsiębiorstwie.

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

Tworzenie strategii współpracy z biznesem

Tworzenie strategii współpracy z biznesem Człowiek najlepsza inwestycja Tworzenie strategii współpracy z biznesem Plan prezentacji 1. Dlaczego współpraca nauki z biznesem? 2. Uwarunkowania prawne 3. Modele współpracy nauki z biznesem 4. Ochrona

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji. Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ

WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji. Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ 13 maja 2011 Wydatki strukturalne akty prawne Ustawa o finansach publicznych z dn.

Bardziej szczegółowo

(IRC South Poland) (IRC South Poland)

(IRC South Poland) (IRC South Poland) Centrum Transferu Technologii Politechnika Krakowska Innowacyjny przedsiębiorca i przedsiębiorczy naukowiec współpraca szansą na rozwój Regionu PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA Inicjatywy i projekty CTT PK

Bardziej szczegółowo

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki budować sieci współpracy na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki Miasto Poznań przyjazne dla przedsiębiorców Władze Miasta Poznania podejmują szereg działań promujących i wspierających rozwój

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet i przedsiębiorczość regulacje, wsparcie, promocja i edukacja

Uniwersytet i przedsiębiorczość regulacje, wsparcie, promocja i edukacja Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu (CITTRU) Uniwersytet i przedsiębiorczość regulacje, wsparcie, promocja i edukacja Piotr Żabicki Koordynator Zespołu ds. Promocji i Edukacji

Bardziej szczegółowo

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Lublin, 22 czerwca 2015 r. Wyzwanie na najbliższe lata zwiększenie poziomu zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

AGENCJA ROZWOJU INNOWACJI S.A.

AGENCJA ROZWOJU INNOWACJI S.A. AGENCJA ROZWOJU INNOWACJI S.A. WSPIERAMY I FINANSUJEMY INNOWACJE DEBIUT NA RYNKU NEWCONNECT 5 grudnia 2012 r. O AGENCJI Agencja Rozwoju Innowacji S.A. jest firmą świadczącą usługi doradczo-finansowe związane

Bardziej szczegółowo

Napędzamy rozwój przedsiębiorstw

Napędzamy rozwój przedsiębiorstw Inicjatywa JEREMIE w województwie pomorskim - PRFPK Sp. z o.o. w procesie finansowania MŚP Inicjatywa JEREMIE dla rozwoju Pomorza Napędzamy rozwój przedsiębiorstw Realizacja operacji wg stanu na koniec

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Fundusz Kredytu Technologicznego jako źródło finansowania nowych technologii. Katowice, sierpień 2006 rok

Fundusz Kredytu Technologicznego jako źródło finansowania nowych technologii. Katowice, sierpień 2006 rok Fundusz Kredytu Technologicznego jako źródło finansowania nowych technologii Katowice, sierpień 2006 rok 1 Podstawa prawna funkcjonowania Funduszu Kredytu Technologicznego Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku

Bardziej szczegółowo

Działanie 4.3 Kredyt technologiczny. w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Działanie 4.3 Kredyt technologiczny. w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Działanie 4.3 Kredyt technologiczny w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka PO Innowacyjna Gospodarka 4.3 Kredyt technologiczny Jest jednym z działań należących do Programu Operacyjnego Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne ze szczególnym uwzględnieniem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 28 stycznia 2007 1 Narodowe Strategiczne

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy:

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy: ŚRODA Z FUNDUSZAMI FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Rzeszów, 02.09.2015 r. PO IR PODZIAŁ ALOKACJI PO IR STRUKTURA DLA PRZEDSIĘBIORCÓW EFRR 8,6 mld euro Nr i nazwa osi priorytetowej

Bardziej szczegółowo

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm.

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. W poprzednim wydaniu biuletynu BDO informowaliśmy, że od 12 maja br. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

OD POMYSŁU DO PRZEMYSŁU

OD POMYSŁU DO PRZEMYSŁU OD POMYSŁU DO PRZEMYSŁU TRANSFER WIEDZY NA PRZYKŁADZIE WDROŻEŃ WZORNICZYCH W PRZEDSIĘBIORSTWACH Seminarium podsumowujące prace zespołów wdrożeniowych w ramach projektu: Dolnośląska Sieć Wzornictwa Przemysłowego

Bardziej szczegółowo

KSU - usługi dla firm i osób pragnących je założyć

KSU - usługi dla firm i osób pragnących je założyć KSU - usługi dla firm i osób pragnących je założyć Opracowano w CIiPKZ w Tarnowie na podstawie: 1 SPIS TREŚCI: KSU usługi dla firmy i osób pragnących je założyć O KSU 3 Rodzaje usług 4 Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego. na lata 2014-2020. Kraków, 15 czerwca 2015 r.

Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego. na lata 2014-2020. Kraków, 15 czerwca 2015 r. Kraków, 15 czerwca 2015 r. Tomasz Sokół Zastępca Dyrektora Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego 1 na lata 2014-2020 2 Środki na wsparcie przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

INKUBATOR TECHNOLOGICZNY KPT JAKO MIEJSCEWSPIERANIA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW. Idea Inkubatora i projekty UE. Misja Inkubatora

INKUBATOR TECHNOLOGICZNY KPT JAKO MIEJSCEWSPIERANIA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW. Idea Inkubatora i projekty UE. Misja Inkubatora INKUBATOR TECHNOLOGICZNY KPT JAKO MIEJSCEWSPIERANIA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW Kraków, 12 marca 2008 r. Łukasz Frydrych Krakowski Park Technologiczny Sp. z o.o. Idea Inkubatora i projekty UE Siećwspółpracy

Bardziej szczegółowo

Programy wsparcia finansowego start-up ów

Programy wsparcia finansowego start-up ów Programy wsparcia finansowego start-up ów Piotr Sławski Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości 26 maj 2007r. Plan prezentacji 1) Wstęp Działalność PARP Finansowanie wczesnych faz rozwoju i problem equity

Bardziej szczegółowo

ŚPI Śląski Program Innowacji. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

ŚPI Śląski Program Innowacji. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ŚPI Śląski Program Innowacji Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego W drugiej połowie XX wieku nastąpił - zapoczątkowany w USA - znaczny wzrost

Bardziej szczegółowo

Bartosz Pilitowski Gdański Park Naukowo-Technologiczny Instytut Socjologii UMK

Bartosz Pilitowski Gdański Park Naukowo-Technologiczny Instytut Socjologii UMK Bartosz Pilitowski Gdański Park Naukowo-Technologiczny Instytut Socjologii UMK Uniwersytet w Białymstoku, 2 XII 2010 Plan prezentacji: 1. Wizje komercjalizacji nauki 2. Wizje innowacji 3. Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

II. Różne rodzaje przedsiębiorczości CZĘŚĆ. 2

II. Różne rodzaje przedsiębiorczości CZĘŚĆ. 2 II. Różne rodzaje przedsiębiorczości CZĘŚĆ. 2 Przedsiębiorczość dynamiczna i innowacyjna 2 Przedsiębiorczość innowacyjna 3 Przedsiębiorczość high-tech Sektory czy firmy high-tech? Poziom innowacyjności.

Bardziej szczegółowo

REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D. Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych

REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D. Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych Jaka jest Rola MJWPU? Wprowadzanie w świat finansowania innowacji na Mazowszu

Bardziej szczegółowo

liwości finansowania branży y IT z funduszy UE

liwości finansowania branży y IT z funduszy UE Możliwo liwości finansowania branży y IT z funduszy UE CO TO JEST DOTACJA? Dotacja jest bezzwrotną pomocą finansową W wielu przypadkach jest to refundacja kosztów, które przedsiębiorca poniósł. Dlatego

Bardziej szczegółowo

2010-11-25 PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA)

2010-11-25 PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA) wiemy, jak połączyć naukę z biznesem PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA) Wielkopolska Platforma Innowacyjna (WPI) Kontekst

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala VENTURE CAPITAL Jak zdobyć mądry kapitał? Piotr Gębala Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012 Agenda Źródła kapitału na rozwój Fundusze VC w Polsce KFK i fundusze VC z jego portfela Źródła kapitału a

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r.

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r. FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Jelenia Góra, grudzień 2014 r. I. Fundusz pożyczkowy dla kobiet... 3 1. Termin przyjmowania wniosków... 3 2. Limity

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 INFORMACJE OGÓLNE Dodatkowe wsparcie dla Polski Wschodniej województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu: Przedsiębiorczość innowacyjna

Opis przedmiotu: Przedsiębiorczość innowacyjna 1 z 5 2013-09-25 10:27 Opis przedmiotu: Przedsiębiorczość innowacyjna Kod przedmiotu Nazwa przedmiotu Przedsiębiorczość innowacyjna Wersja przedmiotu 2013/14 A. Usytuowanie przedmiotu w systemie studiów

Bardziej szczegółowo

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne:

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne: Ewaluacja ex post projektu systemowego PARP pt. Utworzenie i dokapitalizowanie Funduszu Pożyczkowego Wspierania Innowacji w ramach Pilotażu w III osi priorytetowej PO IG Metodologia badania Cel i przedmiot

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA. Wartość dla uczelni - - wiedza dla przedsiębiorczości!

INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA. Wartość dla uczelni - - wiedza dla przedsiębiorczości! Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA Wartość dla uczelni - - wiedza dla przedsiębiorczości! (dokument do konsultacji) Warszawa 2008 W nowoczesnym społeczeństwie

Bardziej szczegółowo