Sound Design II Kurs w oparciu o oprogramowanie Logic Pro firmy Apple

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Sound Design II Kurs w oparciu o oprogramowanie Logic Pro firmy Apple"

Transkrypt

1 Sound Design II Kurs w oparciu o oprogramowanie Logic Pro firmy Apple Edward Sielicki

2 Sound Design II Apple Logic jest zespo!em aplikacji typu DAW (Digital Audio Workstation Cyfrowa Stacja Robocza) zawieraj"cym ogromn" ilo#$ funkcji, aplikacji pomocniczych, instrumentów i nagranych próbek d%wi&kowych, s!u'"cych do produkcji muzycznych od prostych monta'y do niezwykle wyrafinowanych konstrukcji studyjnych, maszyn muzycznych, sterowanych automatyk" lub urz"dzeniami zewn&trznymi. Kreatywno#$ zastosowa( zawartych w Logicu mo'e by$ ograniczona jedynie wyobra%ni" u'ytkownika. Sam Logic mo'e wystarczy$ za kompletne studio do wielo#ladowego monta'u i masteringu d%wi&kowego po skomplikowan" automatyk&, prac& nad ud%wi&kowieniem produkcji filmowych i innych form multimedialnych. Jednak oprócz tego jest aplikacj" otwart", gotow" sterowa$ urz"dzeniami zewn&trznymi poprzez MIDI oraz wewn&trznymi programami innych firm, samplerami, wirtualnymi instrumentami, efektami d%wi&kowymi poprzez tzw. plug-iny wtyczki programowe, dzia!aj"ce jako inserty, wspó!pracuj"ce z Logikiem, w!"czanymi podobnie jak to si& dzieje przy tradycyjnych konsoletach. Mo'na te' za pomoc" tzw. Environment, b&d"cego prostym modu!owym j&zykiem programowania, stworzy$ w!asne wirtualne instrumenty i inne narz&dzia o z!o'onym przep!ywie informacji d%wi&kowych lub innych sygna!ów sterowania MIDI. Logic Pro jest cz&#ci" zestawu Logic Studio, który zawiera kilka niezale'nych aplikacji: wspomniany Logic Pro (b&d"cy de facto sekwencerem MIDI i audio), Main Stage (s!u'"cy do gry na 'ywo), Apple Loops Utility (narz&dzie do budowania specjalnego typu plików d%wi&kowych Apple Loops, o mo'liwo#ciach niezale'nej zmiany wysoko#ci i czasu trwania d%wi&ku), Soundtracks Pro (narz&dzie wielo#ladowe s!u'"ce g!ównie do ud%wi&kowienia filmów), WaveBurner (program do ostatecznego masterowania i wypalania p!yt CD). Poni'ej g!ówne okno Logica Pro: 1

3 Sk!ada si& ono z 7 cz&#ci: 1. Po lewej Inspector (mo'na go w!"czy$ lub wy!"czy$ za pomoc" klawisza I) - u góry pokazuje informacje odno#nie regionu (lub kilku zaznaczonych jednocze#nie regionów) - Region Parameter Box a ni'ej ca!ej #cie'ki Track Parameter Box. Jest mo'liwo#$ wielorakiej modyfikacji (np. zmiana kwantyzacji, komunikatów i kana!ów MIDI, zap&tlenie regionu, transpozycji, opó%nienia, wizualizacji, stylu i innych). W zale'no#ci od tego jakie okno edycyjne jest otwarte, te informacje mog" by$ ró'ne. 2. Po lewej u do!u dolna cz&#$ inspektora: paski miksera i insertów 3. Pole Arrange: W cz&#ci #rodkowej z lewej strony spis g!ównych #ladów (Tracks) i nazw instrumentów. Nowy #lad mo'na utworzy$ przez naci#ni&cie ikonki z plusem w górnej cz&#ci tego pola. Logic zapyta wtedy o rodzaj #ladu (Audio, Software Instrument lub External Midi) oraz wyj#cie sygna!u (Output) i jednocze#nie otworzy nowy t!umik w mikserze. Mo'na t& operacj& upro#ci$ naciskaj"c ikon& plusa z symbolem menu (obok po prawej). Wtedy utworzy si& #lad kolejny o nast&pnych parametrach. 4. W cz&#ci #rodkowej znajduj si& pole, na którym mo'na utworzy$ lub nagra$ paski regionów, zawieraj"ce zawarto#$ muzyczn" tam dokonuje si& najwa'niejszych operacji. 5. Po prawej stronie: pole listy (w!"czane ikonami Notes, List i Media w skrajnie lewej cz&#ci pola wyboru ikon funkcji (patrz ni'ej) zawieraj"ce ró'ne informacje, np. nazwy instrumentów b&d"cych aktualnie w u'yciu (mo'na je dzi&ki temu szybko odnale%$), list& komunikatów MIDI, okna Audio Bin, wyszukiwarki Apple Loops i innych plików. W oknie Notes mo'na zapisywa$ wa'ne informacje nawet dla indywidualnych #ladów. 6. U góry wida$ ikony wyboru funkcji wraz z menu powy'ej 7. U do!u znajduje si& pasek transportu Zalet" Logica jest to, 'e ka'de pole mo'na indywidualnie kreowa$, np. dodawa$ ikony ró'nych funkcji do górnego paska, paska transportu i wiele innych. Mo'na tak'e zamkn"$ które# z g!ównych okien i zamiast tego wybra$ z menu Windows indywidualnie otwierane okno, np. Event List lub Score (to ostatnie pozwala obejrze$ ca!" partytur& w dogodniejszym formacie). Oprócz tego mamy do dyspozycji dodatkowe pola i okna wybierane na dole ekranu (mo'na je zawsze powi&kszy$ poci"gaj"c za górn" kraw&d% albo zastosowa$ zoom): Mikser (Mixer): 2

4 Edytor próbki (Sample Editor): Edytor pianolowy (Piano Roll): Parytura (Score): Hyper Edytor (Hyper Editor): 3

5 Oraz otwierane z menu: Lista zdarze( (Event List): Okno transformacyjne (Transform): )rodowisko (Environment): Pojemnik audio (Audio Bin): Regiony 4

6 Regionami nazywamy paski umieszczone na #cie'kach w oknie aran'acyjnym, zawieraj"ce tre#$ muzyczn" w postaci: 1. plików audio, które mo'na importowa$ za pomoc" okna Audio Bin lub przeci"gaj"c z innego katalogu bezpo#rednio do okna aran'acyjnego lub nagrywa$ bezpo#rednio na #lady. Region mo'e korzysta$ z ca!ego pliku, b"d% jego fragmentu, 2. danych MIDI (komunikatów, kontrolerów, itd.) 3. Apple Loops specjalnych plików zawieraj"cych dane audio (niebieskie) lub audio i midi (zielone) o mo'liwo#ciach bezstratnego wyd!u'ania. Wywo!uje si& je z okna Loops (skrót klawiszowy O) i przesuwa bezpo#rednio na okno aran'acyjne. Zaznaczanie obiektów (regionów) w oknie aran!acyjnym Zaznaczanie obiektów jest bardzo wa'ne, bo w przypadku jakichkolwiek dzia!a(, tylko obiekty zaznaczone b&d" im podlega$, a inne pozostan" niezmienione. Istnieje kilka sposobów zaznaczania obiektów: naci#ni&cie paska z nazw" instrumentu lub #cie'ki spowoduje, 'e zaznaczone zostan" wszystkie regiony znajduj"ce si& na tej #cie'ce, naci#ni&cie pojedynczego regionu zaznaczy tylko ten region, z jednoczesnym przyci#ni&ciem klawisza Shift mo'na zaznaczy$ kilka regionów, z klawiszem Option odznacza poprzednio zaznaczony region lub regiony i zaznacza tylko ten. Przeci"gni&cie regionu (w dowolne miejsce) z jednoczesnym przyci#ni&ciem klawisza Option powoduje jego sklonowanie. U'ycie Marqee Tool (wybranego z przybornika prawy przycisk myszy) pozwala zaznaczy$ dowolny fragment pionowy w celu jego zmiany b"d% usuni&cia. Inne po'yteczne funkcje w oknie aran'acyjnym (wiele z nich dzia!a podobnie w edytorach: Piano roll, Note Editor i in.) 1. Przycisk MUTE (lub klawisz M dla zaznaczonego regionu) wy!"cza dany region z odtwarzania 2. Przycisk SOLO (lub klawisz S dla zaznaczonego regionu) ka'e odtwarza$ solo ca!y region (lub inne zaznaczone jednocze#nie regiony) 3. Przycisk M lub S na pasku z nazw" instrumentu pozwala wyciszy$ lub odtwarza$ solo ca!" zaznaczon" w ten sposób #cie'k& 4. Mo'na zmienia$ wizualizacj& wielu elementów do woli, np. górny róg okna aran'acyjnego (trójk"cik z lokalnym menu) zawiera mo'liwo#ci wy#wietlania czasu w taktach, minutach i sekundach, lub obu na raz. 5. Funkcja Freeze, powoduje zamro'enie danego #ladu uniemo'liwiaj"ce jego edycj&, ale za to uwalnienie mocy procesora do innych zada(. Nale'y w tym celu wybra$ ikon& (p!atek #niegu pojawi si& ona po wybraniu z menu: View Configure Track Header ) 6. Odtwarzanie cykliczne wybranego fragmentu. Nale'y w tym celu zaznaczy$ i przeci"gn"$ kursorem w prawo pasek, na którym znajduj" si& numery taktów. Pojawi si& wtedy zielony pasek, który zaznaczy odtwarzany cyklicznie odcinek. Mo'na dowolnie zmienia$ jego wielko#$ a tak'e przesuwa$ go. 7. Omijanie dowolnego odcinka. Wystarczy w podobny sposób zaznaczy$ pasek taktowy, ale w lewo. Pasek omijaj"cy b&dzie mia! posta$ zielonych paseczków poprzecznych. 8. Powi&kszanie i zmniejszanie wszystkich obiektów za pomoc" pasków po prawej stronie ekranu na dole (pionowy zwi&ksza i zmniejsza obiekty w pionie, poziomy w poziomie) oraz linii przesuwania znajduj"cej si& na dole. Z!apanie za jeden z jej ko(ców rozszerza lub zw&'a pole widzenia obiektów. Mo'na tak'e u'y$ narz&dzia lupy z przybornika. Regiony Audio mo'na rozszerzy$ (za pomocy narz&dzia Lupy) nawet do pojedynczej fali d%wi&kowej. 5

7 9. Screensets to z kolei gotowe ustawienia ekranu dla danego utworu. Mo'e by$ ich 99. To bardzo u!atwia prac&, bo nie traci si& czasu na przesuwanie obiektów. Wybór ustawie( i ich zapisywanie odbywa si& w menu Screensets. Ustawienia mo'na te' blokowa$, nazywa$, kopiowa$ i usuwa$. Mo'na te' utworzy$ specjaln" automatyk& dla zmieniaj"cych si& ustawie( ekranu w celu prezentacji, instrukta'u lub nawet specjalnej formy audiowizualnej. Logic Pro dzia!a podobnie do magnetofonu wielo#ladowego: na ka'dym #ladzie mo'na umie#ci$ dowoln" #cie'k& muzyczn". Ich ilo#$ jest nieograniczona. Istniej" cztery rodzaje takich #ladów: 1. Audio, 2. Software instrument 3. Midi Instrument 4. )lad z innymi funkcjami Audio, to materia! nagrany w postaci pliku d%wi&kowego w jednym z dost&pnych formatów: wav, aiff, caf, SDII, Apple Loops. Software instrument, to symulacja zewn&trznego syntezatora lub samplera, Midi instrument, to sterowanie zewn&trznym syntezatorem lub samplerem z pomoc" protoko!u MIDI, pozosta!e funkcje mog" dotyczy$ np. automatyki, arpeggiatora, transformera lub innego przekszta!cenia na 'ywo. Pasek (t!umik) miksera mo'e zawiera$ do 15 insertów. Ka'dy z nich oznacza inny efekt (mo'na zastosowa$ ten sam efekt kilkakrotnie z ró'nymi ustawieniami). Poni'ej insertów znajduje si& wysy!ka sygna!u (Bus) oraz Software instrument (do wyboru). Klikni&cie w pasek insertu otwiera hierarchiczne menu, s!u'"ce do wyboru efektu. Dwukrotne klikni&cie w jeden z wybranych wtyczek lub w instrument powoduje jego natychmiastowe otwarcie i dost&p do graficznej formy parametrów (jak powy'ej). W górnej cz&#ci znajduje si& menu lokalne z gotowymi ustawieniami Channel Strip Settings - (wystarczy je tylko nacisn"$ i wybra$ jedno z nich), poni'ej korektor. W dolnej cz&#ci znajduje si& wej#cie i wyj#cie sygna!u (input i output), poni'ej grupowanie #ladów (groups), ni'ej rodzaj automatyki #ladu, panorama (lub surround), suwak t!umika i wska%nik sygna!u z ledem Overload. Na dole znajduje si& przycisk solo i mute, a poni'ej nazwa #cie'ki oraz, w przypadku typu #ladu Audio dodatkowo przycisk mono-stereo (otwieraj"cy tak'e opcje tylko jednego kana!u lub trybu Surround), I dla trybu Input Level oraz R uaktywniaj"cy tryb Record. Regiony Regiony, czyli paski poziome w oknie aran'acyjnym zawieraj" materia! d%wi&kowy. Mo'na z nimi robi$ wiele rzeczy: skraca$, wyd!u'a$, dzieli$ na cz&#ci,!"czy$ podzielone lub ca!kiem niezale'ne regiony (w audio tworzy si& wtedy nowy plik), usuwa$, wycisza$, sprawia$, 'eby gra!y solo, nazywa$ je, wyró'nia$ kolorami, a nawet rozci"ga$ (zmieniaj"c stosunki czasowe pomi&dzy d%wi&kami), itp. S!u'" do tego narz&dzia z przybornika (najpro#ciej u'y$ do jego wywo!ania prawego przycisku myszy). Kursor umieszczony na ko(cu regionu mo'e pomóc region wyd!u'y$ lub powtórzy$. Global Track Jest to znajduj"ca si& u góry okna aran'acyjnego (zaraz pod menu) #cie'ka, na której mo'na zapisywa$ zmiany globalne: tempo, metrum, funkcje harmoniczne, transpozycj& i inne funkcje (np. beat mapping i ustawianie znaczników). Wystarczy tylko zaznaczy$ w lokalnym menu View: Global Track oraz poni'ej w Configure Global Track wybra$ potrzebne funkcje. Nast&pnie w pasku Global Track w oknie aran'acyjnym ods!oni$ je naciskaj"c trójk"cik (typowa procedura Macowa). 6

8 Automatyka Ikona u góry ekranu w!"cza automatyk& #cie'ki. Wtedy ka'dy #lad otrzymuje mo'liwo#$ zautomatyzowania za pomoc" poziomej linii o nieograniczonej liczbie punktów wielu funkcji takich jak: g!o#no#$, panorama, w!"czenie i wy!"czenie w dowolnym miejscu, solo (w dowolnym miejscu), wysy!ka, wy!"czenie insertu. Mo'na otworzy$ dowoln" ilo#$ pasków automatyki. Ich zamkni&cie nie spowoduje wszak'e wy!"czenia ich dzia!ania. Poza typow" automatyk", mo'na tak'e zautomatyzowa$ niemal wszystkie funkcje wtyczek lub wirtualnych instrumentów, powoduj"c zmian& parametrów w czasie rzeczywistym. Do kszta!towania krzywych s!u'y narz&dzie Automation Curve Tool z przybornika (patrz powy'ej). Automatyka mo'e by$ tak'e stosowana w odniesieniu do wtyczek i ich parametrów, które mog" zosta$ zapisane na #cie'ce automatyki (pojawi" si& w menu lokalnym pod nazw" instrumentu). Niemal wszystkie dost&pne parametry mo'na zautomatyzowa$. Pasek transportu Jak wiele innych rzeczy, znajduj"cy si& u do!u ekranu, pasek transportu mo'na wzbogaca$ o nowe funkcje. Prawy klik myszy otwiera szereg nowych opcji, takich jak: skok na podan" pozycj&, do lewego lub prawego punktu lokacyjnego, start od pocz"tku utworu, odtwarzanie tylko od zaznaczonego punktu, od lewego brzegu ekranu, start, stop, przewijanie w obie strony, pauza, nagrywanie, nagrywanie w locie (Logic mo'e nagra$ fragment improwizowany, nawet je'eli w danej chwili nie mamy w!"czonego przycisku nagrywania), powtarzanie w p&tli, zamiana, solo, metronom i kilka innych funkcji. Cz&#$ #rodkowa okna okre#la pozycj& (w taktach i SMPTE), cz&stotliwo#$ próbkowania, punkty lokacyjne, tempo, metrum, podzia! na najmniejsz" jednostk& rytmiczn" (np. 16 lub 32), aktywno#$ MIDI (np. podczas odtwarzania pokazuje aktualny komunikat, np. numer d%wi&ku i velocity), stopie( wykorzystania procesora i szybko#$ dzia!ania dysku, funkcj& Varispeed (poni'ej). Mo'na te' nada$ paskowi jedn" tylko funkcj& (np. du'ego wy#wietlacza czasu) przez naci#ni&cie go prawym przyciskiem myszy. Obróbka plików audio (Sample Editor) Pliki Audio mog" zosta$ poci&te na mniejsze cz&#ci, przy czym obróbka mo'e wp!ywa$ na plik d%wi&kowy na sta!e, b"d% by$ dokonana wy!"cznie wirtualnie (np. przez ci&cie regionów). Do bardziej dog!&bnej edycji tych plików s!u'y Sample Editor. Znajduje si& jako zak!adka na dole g!ównego ekranu. Ma w!asne lokalne menu i umo'liwia np. tworzenie kopii zapasowej (backup) ca!ego pliku, b"d% jego fragmentu, zapisania cz&#ci pliku, wyszukiwania transjentów, tworzenia nowych regionów z zaznaczonego fragmentu, normalizacji, zmiany amplitudy, tworzenie wej#$ (fade-in) i zej#$ (fade-out), odwrócenia próbki lub jej zaznaczonego fragmentu, usuwania zb&dnych cz&#ci pliku (trim), tworzenie odcinka ciszy (silence), wyszukiwanie najcichszego i najg!o#niejszego miejsca w pliku, zmiany wysoko#ci b"d% d!ugo#ci pliku (Time and Pitch Machine), oraz inne, s!u'"ce do poprawiania nagranego pliku, jak Audio Energizer czy Silencer. Istniej" te' funkcje dostosowuj"ce zawarto#$ rytmiczn" pliku do MIDI. 7

9 Pojemnik audio (Audio Bin) Audio Bin jest rodzajem magazynu i systemu zarz"dzaj"cego plikami audio. Mo'e by$ wywo!any z menu Window, skrótu klawiszowego Command 9 lub z panelu Media, zak!adka Bin. Plikom i regionom mo'na dowolnie zmienia$ nazwy. Je'eli region zawieraj"cy plik audio zosta! podzielony w oknie aran'acyjnym przy pomocy no'yczek (tools) to ka'dy region wynikaj"cy z poci&cia pliku pojawi si& w tym oknie. Mo'na dok!adniej dzieli$ ten plik w!a#nie tutaj. W lokalnych menu znajduj" si& funkcje: add audio file, usuwanie, sortowanie, kolorowanie, grupowanie, zapisywanie regionów jako oddzielnych plików d%wi&kowych, optymizacja, kopiowanie, przesuwanie, odnajdywanie plików, dodawanie do okna aran'acyjnego, dzielenie pliku na odcinki poprzedzielane cisz" (strip silence) i inne. Pliki i regiony mo'na ods!ucha$ (ikona g!o#nika na dole) z regulowan" niezale'nie od ogólnego poziomu g!o#no#ci". Mo'na te' je powi&ksza$ i chowa$, pozostawiaj"c tylko nazwy, odnajdywa$ je na dysku. Pianola (Piano Roll) Piano Roll to imitacja wa!ka pianolowego, na którym poszczególne paseczki odwzorowuj" d%wi&ki, ale tylko nagrane jako komunikaty MIDI (nie dzia!a z próbkami audio). W!"czony instrument wirtualny (jako wtyczka) natychmiast odwzoruje go w postaci d%wi&ku. D%wi&ki w tym edytorze mo'na wprowadza$ za pomoc" o!ówka z przybornika. Piano Roll umo'liwia do#$ precyzyj" ich edycj&, gdy' paseczki mo'a wyd!u'a$, przesuwa$ w czasie i zmienia$ pozycj&, przesuwa$ na skali (transponowa$), zmienia$ g!o#no#$ (velocity), usuwa$, wycisza$ (Mute), kwatyzowa$ (czyli wyrównywa$ wzgl&dem okre#lonej siatki rytmicznej) oraz u'ywa$ takich samych narz&dzi jak w odniesieniu do regionów (patrz wy'ej). Do zmiany szeregu innych parametrów w sposób graficzny s!u'y funkcja Hyper Draw (lokalne menu View Hyper Draw), która jest widoczna po naci#ni&ciu ma!ej ikonki na dole ekranu i ewentualnym rozsuni&ciu dolnego paska. Ma!e menu (trójk"cik) pozwala na wybranie jednego z komunikatów lub kontrolerów MIDI (np. velocity, pitch bend, volume, sustain, breath, program change i in.), który mo'na odwzorowa$ w sposób graficzny (jak Automation). Piano Roll mo'e tak'e s!u'y$ do wprowadzenia d%wi&ków metod" krokow" (step input). W tym celu nale'y w!"czy$ ikonk& pokazuj"c" symbol z!"cza MIDI, która zaznaczy si& na czerwono i wprowadza$ d%wi&ki za pomoc" pod!"czonej klawiatury MIDI lub uaktywnianego za pomoc" klawisza Caps Lock edytora lub Step Input Keyboard (g!ówne menu Options - Step Input Keyboard). Hyper Editor Hyper Editor otwiera si& poprzez zak!adk& w dole g!ównego okna aran'acyjnego. Jest to uniwersalny edytor kontrolerów i innych komunikatów MIDI (niekoniecznie Note ON i Note OFF), np: Pressure, Pitche Bend, Program, Velocity i Controllers od #1 do 127. Edycja odbywa si& w sposób graficzny (patrz rysunek). Do istniej"cych w zestawie startowym mo'na doda$ dowoln" ich ilo#$, która zostanie pokazana pod postaci" dodatkowych pasów. Wystarczy tylko klikn"$ dwukrotnie w najni'szy z nich, a pojawi si& kolejny taki sam. W Bloku parametrów (po lewej) trzeba wtedy zmieni$ parametr Status na jeden z nast&puj"cych: Fader, Meta, Note, Control, P-Press, C-Press lub PithBd. Dodatkowo w Control mo'na ustawi$ numer kontrolera, a w Program numer programu (czyli instrumentu). W#ród narz&dzi, oprócz znanych, pojawi si& Line Tool, z pomoc" ktorego mo'na narysowa$ liniowo 8

10 wzrost lub spadek danego przebiegu (np. Velocity czy odpowiadaj"cego za g!o#no#$ ci"g!ego kontrolera #7. Transform Transform jest rodzajem edytora, w którym pewne, wybrane komunikaty MIDI s" zamieniane na inne. Mo'e to by$ bardzo przydatne w zaawansowanych projektach dotycz"cych zarówno zewn&trznych jak i wirtualnych instrumentów. Mo'na go otworzy$ praktycznie z ka'dego dowolnego okna edycyjnego. U góry okna znajduj" si& dwa menu: po lewej oznacza gotowe funkcje (Presets), po prawej oznacza rodzaj operacji, których transformacja dotyczy. Poni'ej znajduj" si& pola dotycz"ce warunków przekszta!ce( (czyli co ma zosta$ przekszta!cone), jeszcze ni'ej operacje, które maj" zosta$ wykonane, za# u do!u trzy opcje: tylko zaznacz, tylko wykonaj operacje, wykonaj obie te czynno#ci. Dzia"anie: Najpierw zaznacz region, w którym znajduj" si& komunikaty MIDI, które zamierzasz przekszta!ci$. Nast&pnie wybierz pozycj& tych komunikatów ustalaj"c warunki (All, =, Unequal, <=, >=, Inside, Outside, Map), Status, czyli jaki rodzaj komunikatów chcesz przekszta!ci$ (Fader, Meta, Note, P-Press, Control, Program, C-Press, Pitchbend), MIDI Channel (wed!ug tych samych co powy'ej warunków: All, =, Unequal, <=, >=, Inside, Outside, Map), wysoko#$ d%wi&ku Pitch, Velocity, D!ugo#$ (Length), Subposition. W polu operacji wybierz jedn" z opcji przekszta!cenia (Thru pozostawia wszystko bez zmian). Wybranie jednej z opcji cz&sto powoduje pojawienie si& opcji dodatkowej, np. Status ustawiony na Note w okienku Pitch ustawionym np. na Inside podaje poni'ej zakres nut, które maj" zosta$ zmienione, wybór Map otwiera specjaln" map&, na której mo'na w sposób graficzny zmiani$ dane, wybranie Random poka'e zakres przypadku, a zmiana Statusu na Control spowoduje automatycznie zmian& nazwy okienek Pitch i Velocity na Data Byte 1 i Data Byte 2, itp. W sumie mo'na mno'y$ warunki i operacje, pami&taj"c, 'e to czego nie ma w regionie (np. zaznaczonego komunikatu) lub co przekracza zaznaczony zakres po prostu nie zostanie wykonane i transformacja nie zadzia!a. Logic w ustawieniu pocz"tkowym proponuje 18 ró'nych gotowych ustawie(, np. Random Pitch, Velocity Length, Transposition, Half Speed, Crescendo i in. 9

11 Przyk"ad 1 Sterowanie parametrami wtyczek W EXS24 mo'na sterowa$ cz&stotliwo#ci" odci&cia i wielko#ci" rezonansu filtra niezale'nie. Otwieramy Src (Source) i wybieramy Controller # 21 a w Dest (Destination) wybieramy Filter Cutoff. To samo robimy z Filter Resonance i przyporz"dkowujemy do Ctrl # 22. W Environment tworzymy patch zawieraj"cy Transformera i tam w kolumnie Status wybieramy Control, a w destination Data Byte 2 wybieramy +- Random. Je'eli chcemy zrytmizowa$ zmiany, które maj" nast"pi$, musimy wej#$ do Hyper Editora (opis poni'ej), stworzy$ nowe linie dla Controller # 21 i 22, wybra$ odpowiedni Pen Width i narysowa$ lini& kontrolera. Zaznaczamy t& lini& (w przeciwnym razie Transformer zadzia!a do wszystkich kontrolerów na raz. Wirtualne instrumenty i wtyczki (inserty) Samowystarczalno#$ Logica Pro polega na mo'liwo#ci zastosowania do!"czonych gotowych instrumentów i efektów wraz z ogromn" ilo#ci" próbek d%wi&kowych i gotowych ustawnie( (mo'liwe jest tak'e stosowanie wtyczek w systemie Audio Units innych firm). Mo'na te ustawienia wywo!a$ na kilka sposobów: z menu insertowego po lewej stronie ekranu, z poziomu miksera, z paska po lewej stronie, który pokazuje gotowe instrumenty lub gotowe ustawienia oraz z menu znajduj"cego si& w otwartym oknie ka'dej wtyczki. Mo'na te' zapisa$ ustawienia w!asne. Oto kilka przyk!adów wtyczek: 10

12 Wtyczki maj" ró'ne funkcje, wiele z nich to po prostu wirtualne syntezatory lub samplery, inne nie produkuj" d%wi&ku, tylko go przetwarzaj". Wi&kszo#$ wygl"dem przypomina urz"dzenia studyjne, szereg ma identyczne jak one funkcje. Wtyczki efektowe wprowadza si& jako inserty do t!umika Audio lub Software Instruments. S" one pogrupowane w zale'no#ci od funkcji, które pe!ni". Aktualnie jest ich 72. Wiele z nich jest specjalnie przeznaczonych do masteringu albo grania na 'ywo, szereg stosuje zaawansowane filtry, pog!osy, zniekszta!cenia, spacjalizacj&, opó%nienia. Wybranie opcji No Plug-in powoduje usuni&cie go z toru, klikni&cie z przytrzymanym klawiszem Option - chwilowe wy!"czenie. Menu Audio Units u do!u pozwala na otwarcie wtyczki innej firmy, wyst&puj"cego w tym w!a#nie formacie (Logic nie obs!uguje VST ani RTAS). Wtyczki pod postaci" wirtualnych instrumentów wprowadza si& w dolnym insercie (pod wysy!k" Bus patrz rysunek powy'ej). Logic posiada ich 15 od metronomu, poprzez symulatory analogowych instrumentów, symulator syntezy FM, po wirtualne samplery, symulatory fortepianów i organów elektrycznych, maszyn& perkusyjn", vocoder oraz instrument oparty na zasadzie modelowania fizycznego Sculpture, którym zajmiemy si& oddzielnie. U do!u menu znajduj" si& wygodne w u'yciu, uniwersalne instrumenty Garage Band. Sampler EXS24 Sampler jest urz"dzeniem zdolnym do przechowywania i odtwarzania dowolnych próbek d%wi&kowych, pogrupowanych i przyporz"dkowanych do klawiszy. Tworz" one tzw. instrumenty. Mo'na te' sterowa$ za jego pomoc" ró'nymi parametrami wp!ywaj"cymi na barw& d%wi&ku. Tym samym EXS24 jest jednym z najbardziej uniwersalnych instrumentów zawartych w Logicu. Otwiera si& go tak samo jak inne instrumenty w bloku dolnych insertów. Podwójne klikni&cie otwiera poni'yszy edytor: 11

13 Najwa'niejszy blok zawiera w górnej cz&#ci lokalne menu, s!u'"ce do wprowadzania instrumentów. Z chwil" naci#ni&cia go pojawia si& menu z zainstalowanymi instrumentami. Znaki plus i minus obok menu pozwalaj" na szybkie przegl"danie kolejnych instrumentów. Poni'ej znajduje si& blok filtrów, na lewo dostrajanie, poni'ej blok modulacji, na dole obwiednie i odpowiedzialny za vibrato LFO. Na samej górze znajduj" si& menus, typowe dla wszystkich wtyczek w Logicu. Po zaznaczeniu #cie'ki z ustawionym EXS24 i otwartym bloku Media w zak!adce Library, mo'na tak'e dokowywa$ wyboru instrumentu, który zostanie natychmiast za!adowany. Istnieje te' mo'liwo#$ importu próbek lub gotowych instrumentów innych typów, np. Akai, Gigasampler i inne za pomoc" menu Options (znajduj"cego si& z prawej strony). Oprócz funkcji playera, EXS24 posiada znaczne mo'liwo#ci edycyjne, w tym tworzenia w!asnych instrumentów z niezale'nie nagranych, b"d% za!adowanych próbek. W tym celu nale'y otworzy$ lokalne menu Edit, które poka'e umiejscowienie aktualnie za!adowanych do instrumentu próbek i pozwoli na w!asn" edycj&. Je'eli tworzymy instrument od pocz"tku, wybieramy w!asne próbki, umieszczaj"c je w edytorze, w którym mo'na je nak!ada$ na siebie, skraca$ i tworzy$ wiele warstw, które umo'liwi" np. p!ynne przechodzenie pomi&dzy nimi w zale'no#ci od si!y uderzenia klawisza. Przyk"ad 2 Korzystanie z bloku modulacji. Blok ten jest to rodzajem matrycy, zawieraj"cej do 10 ró'nych przyporz"dkowa(. Ka'de ma oddzielne menu: Dest (cel modulacji),via (jakim parametrem mamy si& pos!u'y$) i Src (%ród!o modulacji) oraz suwak okre#laj"cy wielko#$ modulacji. W menu Dest wybieramy np. LFO, je'eli chcemy osi"gn"$ efekt vibrato, Pitch, je'eli chcemy wp!yn"$ jakim# parametrem na wysoko#$ d%wi&ku, Glide Time dla uzyskania efektu je'd'enia d%wi&ku, na g!o#no#$ lub elementy obwiedni, musimy wybra$ odpowiedni" opcj& z lokalnego menu. Side Chain 12

14 Side Chain jest funkcj" umo'liwiaj"c" sterowanie zawarto#ci" innej #cie'ki wtyczk" na innej #cie'ce. Wystarczy na jednym #ladzie Audio umie#ci$ nagranie (najlepiej rytmiczne), w!"czy$ funkcj& Side Chain w wybranej wtyczce innej #cie'ki (np. instrumentu). Wtedy zmiany rytmiczne Audio b&d" okre#la!y zmiany charakteru wtyczki. EVOC20 (Vocoder Synth) EVOC20 jest emulatorem wokodera, syntezatora symuluj"cego mow&, urz"dzenia popularnego w latach 60-tych. EVOC20 jest syntezatorem formantowym. Dzia!a w dwóch trybach: jako syntezator oraz jako urz"dzenie przekszta!caj"ce mow& wed!ug w!asnych ustawie( formantów. Aby ta druga funkcja zadzia!a!a, nale'y nagra$ fragment audio (najlepiej mow&, bo wtedy efekt jest najwyra%niejszy, ewentualnie brzmienia perkusyjne o wyrazistym ataku lub rytmie), ustawi$ EVOC20 w trybie Side Chain (patrz wy'ej) na t& #cie'k&, na której znajdzie si& wspomniany plik audio, wybra$ ze zbioru presetów jeden z grupy Vintage Vocoder lub Warped Vocoder, albo te' wybra$ w lokalnym menu Signal (po prawej stronie u góry) Voc. Teraz granie na klawiaturze MIDI jednocze#nie z uruchomionym sekwencerem spowoduje powstanie efektu Vocodera, a zmiana wysoko#ci d%wi&ku transpozycj& efektu (razem z transpozycj" formantów, co w!a#nie powoduje wspomniany efekt). W bloku Sidechain Analysis In znajduj" si& potencjometry Attack i Release, które wydatnie wp!ywaj" na charakterystyk& efektu. Przyk"ad 3 Próbuj manipulowa$ powy'szymi potencjometrami oraz w!"cz przycisk Freeze. Zamro'one zostanie widmo sygna!u wej#ciowego. Zmieniaj ilo#$ pasm filtra (Band) oraz ich zakres cz&stotliwo#ci (pasek poziomy u góry). Przyk"ad 4 Spróbuj manipulowa$ pokr&t!ami bloku LFO, zmieniaj"c ustawienie Rate w Pitch LFO i Shift LFO. Pitch LFO umo'liwia ograniczenie pasma w zakresie zmiany wysoko#ci d%wi&ku, a Shift LFO dzia!a w zakresie g!&boko#ci wibrata. Tryb Mode pozwala na wybór 13

15 Rze#ba (Sculpture - Modeling Synth) Sculpture to instrument oparty na zasadzie modelowania fizycznego. Jest rodzajem hybrydy pomi&dzy instrumentem d&tym, strunowym a perkusyjnym. Nie korzysta z próbek, tylko sam generuje symulowane d%wi&ki na podstawie fizycznych parametrów ich powstawania. Okienko po lewej stronie reprezentuje strun&, #rodkowe okno materia!, z którego mo'e by$ zbudowana, jego g&sto#$, spr&'ysto#$, napr&'enie, t!umienie, grubo#$, itp. W pobli'u struny znajduj" si& pickupy oraz menu dotycz"ce sposobu jej zaatakowania (do wyboru: impuls, s!abe i mocniejsze uderzenie, lekki i mocniejszy nacisk smyczka, szum lub podmuch powietrza, odkszta!cenie). Struna mo'e wi&c sta$ si& pr&tem, sztab", link", mo'e by$ zbudowana z drewna, metalu, nylonu lub szk!a. Sculpture posiada te' bogaty zestaw filtrów, obwiedni, efektów opó%nienia, uk!ad kszta!tuj"cy przebieg (Waveshaper), mo'na symulowa$ cechy pud!a rezonansowego (do wyboru instrumenty szarpane, kalimba, instrumenty smyczkowe, flety). W dolnej cz&#ci okna znajduje si& sterowanie generatora niskich cz&stotliwo#ci (LFO), rozrzut czasowy impulsów (Jitter), reakcja na szybko#$ uderzenia. Na samym dole znajduje si& sterowanie kontrolerami MIDI. Sculpture ma w swej dolnej cz&#ci system Morph, który jest zdolny zapami&ta$ zmiany pomi&dzy parametrami i odtworzy$ je w sposób ci"g!y. Tym samym mo'emy stworzy$ instrument, który podczas gry zmienia swój kszta!t, wielko#$, materia! z którego jest zbudowany, sposób w jaki zosta! pobudzony do wydobywania d%wi&ku i inne. Przyk"ad 5 W#ród kontrolerów steruj"cych mo'na przyporz"dkowa$ dowolnym parametrom kontrolery, suwaki i pokr&t!a zawarte w klawiaturach steruj"cych, takich jak Novation lub zastosowa$ sterownik, wysy!aj"cy komunikat Breath Controller, symuluj"cy naturalne cechy zad&cia instrumentów d&tych. Kreator opó#nie$ (Delay Designer) Delay Designer to bardzo interesuj"ca i kreatywna wtyczka, reguluj"ca opó%nienia, echo, itp. Umo'liwia indywidualne kszta!towanie wielu parametrów: ilo#$ odbi$ (wprowadzanie r&czne i w czasie rzeczywistym), cz&stotliwo#$ odci&cia, rezonans, transpozycja, panorama i ogólny poziom. 14

16 Wprowadzone odbicia mo'na potem przesuwa$ w czasie swobodnie, lub wed!ug siatki kwantyzacyjnej. Przyci#ni&cie klawisza Command jednocze#nie z przyciskiem myszy pozwala zmienia$ powy'sze parametry w sposób ci"g!y. Mo'na zsynchronizowa$ odbicia z rytmem i tempem ca!ej sekwencji. Delay Designer dzia!a w czasie rzeczywistym poprzez klawiatur& Midi oraz w odniesieniu do nagranej sekwencji. Przyk"ad 6 Dla ka'dego odbicia (maksymalnie 25) mo'na indywidualnie ustawi$ filtr o innej przepustowo#ci (górnoprzepustowy, dolnoprzepustowy, pasmowy), cz&stotliwo#ci odci&cia, dobroci i rezonansie. Mo'na te' zmieni$ wysoko#$ d%wi&ku (funkcja Transp) dla ka'dego odbicia, co daje now" struktur& d%wi&kow" praktycznie z pojedynczego d%wi&ku. %rodowisko (Environment) Environment (skrót klawiszowy Command 8 lub wybór z menu Window) to rodzaj prostego j&zyka obiektowego, jednak o niebywa!ych mo'liwo#ciach tworzenia w!asnych ustawie( praktycznie ca!ego toru d%wi&kowego w zakresie MIDI i cz&#ciowo audio oraz do dzia!a( interaktywnych. Do jego najwi&kszych zalet nale'y mo'liwo#$ zewn&trznego lub wewn&trznego sterowania jednych komunikatów MIDI innymi, w!"cznie z komunikatami SysEx, odnosz"cymi si& bezpo#rednio do zarezerwowanych ustawie( zewn&trznych urz"dze( MIDI. Ten ostatni rodzaj komunikatów pozwala zbudowa$ w Environment edytory do instrumentów MIDI i sterowanie nimi z poziomu Logica. Environment zawiera obiekty takie jak: instrument/obiekt MIDI, mapowane instrumenty, czyli przypisane do kolejnych klawiszy, mikser GM, wirtualn" klawiatur&, monitor przep!ywu komunikatów MIDI, arpeggiator, transformer, linia opó%niaj"ca, channel splitter, chord memorizer, sequencer input, transformer, cable switcher, t!umiki (faders) i przyciski oraz mikser audio/midi. Umo'liwia stworzenie ca!ego systemu powi"za( pomi&dzy zewn&trznym i wewn&trznym #wiatem MIDI poprzez po!"czenie wirtualnymi kablami poszczególnych obiektów, co z kolei pozwala na zautomatyzowanie ró'nych procesów, sterowanie zewn&trznymi urz"dzeniami d%wi&kowymi, konwersji jednych komunikatów MIDI na inne (poprzez np. Mapped instruments). Ka'dy obiekt ma oprócz ikony wyj#cie pod postaci" malego trójk"cika z prawej strony. Poci"gni&cie za niego rysuje kabel z wtyczk", który nale'y po!"czy$ z kolejnym obiektem, w tym wypadku t!umikiem miksera (po zbli'eniu do niego wtyczki pojawi si& analogiczne wej#cie). Nast&pnie obiekt nale'y przeci"gn"$ i upu#ci$ na g!ówn" stron& Logica w miejsce nowej #cie'ki (track). Zostanie wtedy utworzona nowa #cie'ka, a w miejscu Inspectora pojawi si& blok parametrów dla tego obiektu. 15

17 Najwa'niejszym obiektem, znajduj"cym si& tylko jeden raz w Environment jest Physical Input. Reprezentuje on ca!y setup MIDI. Górne wyj#cie Sum skierowane jest do Sequencer Input po to, 'eby dane MIDI mog!y zosta$ nagrane w sekwencerze. Wszystkie pozosta!e 64 wyj#cia przedstawiaj" mo'liwe wyj#cia MIDI z ca!ego do!"czonego lub wewn&trznego sprz&tu. Obiekt MIDI Clock odpowiada za metronom. Environment korzysta tak'e z obiektów instrumentów. S" to: Instrument, Multi Instrument (korzystaj"cy z wi&kszej ilo#ci kana!ów MIDI) oraz Mapped Instrument, w którym ka'dy d%wi&k jest przypisany do innego instrumentu (np. automat perkusyjny). Ten ostatni otwiera ca!e okno przez podwójne klikni&cie. Dalsze obiekty to Touch Tracks, Arpeggio i Chord Memorizer. Maj" one zadania wykonawcze. Touch Tracks pozwala na zapami&tywanie danej sekwencji (regionu) i odtwarzanie jej w dowolnym momencie za pomoc" wybranego klawisza na klawiaturze. Istotn" rol& odgrywaj" obiekty takie jak t!umiki, prze!"czniki przyciskowe, obrotowe i tekstowe, wektor i monitor (pokazuj"cy rzeczywisty przep!yw danych MIDI). Do w!a#ciwego pos!ugiwania si& Environment nale'y posi"#$ wiedz& z zakresu protoko!u MIDI, a szególnie w!a#ciwo#ci jego komunikatów (znanych te' jako MIDI Events), ich znaczenie i budow&. Wi&kszo#$ z nich posiada 3 bajty (1- kana! MIDI, 2 pierwszy bajt danych (1 st data value np. wysoko#$ d%wi&ku, numer kontrolera, itp.), 2 drugi bajt danych (2 nd value np. dynamika d%wi&ku, inaczej Velocity, lub warto#$ przypisana kontrolerowi). Dla przyk!adu zmienna g!o#no#$ okre#lona jest przez Controller Number 7 (1 st data) i jego warto#$ (2 nd data), panorama - Controller Number 10, itd. Komunikaty Program Change i Aftertouch posiadaj" tylko 2 bajty: kana! i warto#$. Przyk"ad 7 Zastosowanie w!asnych ustawie( Environment do stworzenia nowego instrumentu zna!o'enia trzech ró'nych na siebie i wykorzystywania do gry. Po otwarciu w Environment warstwy Mixer, nale'y z menu New wybra$ Instrument i nada$ mu nazw& (klikaj"c w Inspector lub bezpo#rednio w Environment za pomoc" narz&dzia 16

18 tekstowego). Nast&pnie po!"czy$ go kablem z pierwszym t!umikiem miksera, w którym uprzednio wybiera si& instrument z AudioInstruments (np. Sculpture, ES1, ES2 czy EXS24). Ustawi$ w nim jedn" z barw, to samo zrobi$ w kolejnych t!umikach AudioInstruments (dowolnej ilo#ci). W oknie Inspectora wybra$ Vel Limit i ustawi$ go w dowolny sposób (np dla pierwszego instrumentu, dla drugiego i dla trzeciego mo'na te' na!o'y$ na siebie te liczby dla p!ynniejszych przej#$ pomi&dzy barwami). Nast&pnie wybra$ jeszcze jeden Instrument i po!"czy$ go z poprzednimi, po czym przeci"gn"$ na pasek #cie'ek w oknie aran'acyjnym. Ta nowa #cie'ka b&dzie wykorzystywa!a brzmienia nowoutworzonego instrumentu, w którym w zale'no#ci od si!y uderzenia w klawisz (parametr MIDI Velocity) odezwie si& inna barwa. W ten sam sposób mo'na podzieli$ klawiatur& MIDI na dowolnej wielko#ci sekcje, na których b&d" si& odzywa!y ró'ne instrumenty. Przyk"ad 8. U'ycie Touch Track Stwórz kilka lub kilkana#cie ró'nych regionów z muzyczn" zawarto#ci" w oparciu o ró'ne instrumenty, nast&pnie wybierz w Environment Touch Tracks, umie#$ go pomi&dzy Physical Input a Sequencer Input i przeci"gnij z okna aran'acyjnego stworzone regiony do otwartego okna Touch Tracks na konkretne klawisze. Wybierz dla nich ró'ne grupy w kolumnie Group. Teraz po uruchomieniu sekwencera (koniecznie!) graj na klawiaturze d%wi&ki, do których przypisa!e# te regiony. Uzyskasz efekt wielosekwencyjny podczas gry w czasie rzeczywistym. W kolumnie Trigger mo'esz ustawi$ ró'ne sposoby odtwarzania sekwencji: od pojedynczego po wielokrotny zap&tlony. 17

19 Arpeggiator Rodzaj automatu muzycznego, powtarzaj"cego d%wi&k lub grup& d%wi&ków. Po wprowadzeniu Arpeggiatora (najlepiej w nowej warstwie (Layer) Environment) nale'y po!"czy$ go wirtualnym kablem i dalej post&powa$ jak wy'ej. Aby jednak osi"gn"$ rezultat nale'y w!"czy$ sekwencer (Play), poniewa' potrzebuje on wewn&trznego zegara, oraz gra$ na zewn&trznej klawiaturze MIDI lub wewn&trznej (caps lock) odpowiednie pojedyncze d%wi&ki lub akordy. W bloku parametrów (u góry Inspectora) nale'y ustawi$ parametry Arpeggiatora. *eby jednak móc nagra$ ca!" sekwencj& Arpeggiatora (a nie wy!"cznie wyzwalane d%wi&ki) nale'y w Environment wyj#$ od Physical Input (SUM) poprzez Arpeggiator i wej#$ do Sequencer Input. Wtedy jednak wszystkie #lady b&d" nagrywa!y poprzez Arpeggiator. W celu uniezale'nienia #ladów od Arpeggiatora nale'y wprowadzi$ Cable Switcher, za pomoc" którego mo'na w!"cza$ lub wy!"cza$ Arpeggiator. Chord Memorizer Ten obiekt zapami&tuje akord (wybrany na dolnej klawiaturze Memorizera), aby potem odtworzy$ go poprzez ustalony klawisz na klawiaturze MIDI (wybrany na górnej klawiaturze Memorizera). Mo'na skierowa$ go na inny instrument, który wtedy b&dzie go odtwarza! poprzez przekablowanie wyj#cia Cord Memorizera na inn" #cie'k& (w domy#le inny instrument). Chord Memorizer mo'e te' pos!u'y$ jako mapa zmieniaj"ca jedne d%wi&ki na inne. Linia opó#niaj&ca (Delay line) Opó%nienie to ciekawy efekt, sprawdzony w wielu wizualizacjach i #wietnie pasuj"cy do obrazu. Oto przyk!ad opó%nienia z umieszczonym pomi&dzy obiektem a wej#ciem sekwencera monitorem MIDI, który pokazuje w sposób praktyczny pojawiaj"ce si& komunikaty. Przyk"ad 9. U'ycie Arpeggiatora w po!"czeniu z Delay Line. Najwi&ksz" ró'norodno#$ mo'na uzyska$ zmieniaj"c eksperymentalnie ustawienia w blokach parametrów dla ka'dego urz"dzenia oddzielnie. Warto te' zmieni$ Velocity na Random, szczególnie kiedy ma si& do czynienia z brzmieniami syntetycznymi o du'ej podatno#ci na zmiany tego parametru. 18

20 Przyk"ad 10. U'ycie Arpeggiatora w po!"czeniu z Chord Memorizer. Bardzo!adny efekt mo'na uzyska$ z prostego po!"czenia Arpeggiatora i Chord Memorizera. Nale'y tylko ustawi$ Velocity: Random (w Arpeggiatorze) i trójd%wi&ki w Chord Memorizerze na ka'dym stopniu skali diatonicznej. Przyk"ad 11. U'ycie Delay Line ze zmianami instrumentów dla stworzenia muzyki ambientowej. Stwórz kilka #cie'ek software owych instrumentów w oknie aran'acyjnym, najlepiej przy u'yciu Channel Strip, zawieraj"cych efektowe opó%nienia i du'y pog!os. W Environment otwórz Layer Mixer. Wprowad% Delay Line i po!"cz ni" pierwszy t!umik z drugim, a nast&pnie pierwszy z trzecim. Po!"cz wyj#cie Delay Line z jego wej#ciem. W bloku parametrów Delay Line wy!"cz Thru Original, ustaw Repeat na liczb& powtórze(, jaka Ci b&dzie potrzebna oraz ustaw Velocity poni'e 0 otrzymasz wtedy!ady fade out. Delay to opó%nienie efektu (okre#lone w najmniejszych jednostkach podzia!u, stosowanych w ca!ym Logicu: 480 to ósemka, 960 $wier$nuta, 3840 ca!a nuta). Po zagraniu sekwencji zostanie ona powtórzona przez drugi instrument, a nast&pnie przez trzeci, b&d"c jednocze#nie powtarzana przez pierwszy, który z kolei pobudzi drugi i trzeci, itd. Mo'esz dodawa$ pojedyncze d%wi&ki. System zatrzyma si& dopiero, kiedy zatrzyma si& Logic. Wariantem tego przyk!adu mo'e by$ ustawienie transpozycji w Delay Line (co spowoduje politonalno#$) i zamontowanie trzech kopii Chord Memorizera za ka'dym instrumentem. Nale'y w nim zamieni$ d%wi&ki chromatyczne (powoduj"ce politonalno#$) na diatoniczne. W efekcie powstanie melodia, stanowi"ca wariacj& melodii pocz"tkowej. Aby transpozycja w gór& nie ci"gn&!a si& w niesko(czono#$, u'yj Transformera (patrz poni'ej). Ustaw w nim Status = Note, Pitch Sub 7. W ten sposób ka'dy d%wi&k przechodz"cy przez Transformera b&dzie podlega! transpozycji o 7 pó!tonów w dó! (Sub 7 oznacza: odejmij 7). Eksperymentuj z ró'nymi brzmieniami i ustawieniami Delay, transpozycji i Velocity. Mo'esz te' doda$ kilka ró'nych linii opó%niaj"cych. Przyk"ad 12 U'ycie wektora to sterowania ró'nymi parametrami. Vector jest jednym z t!umików (Faders), ale daje mo'liwo#$ sterowania ró'nymi parametrami na osiach wspó!rz&dnych (podobnie do joysticka). Dodatkowo mo'na go dowolnie powi&ksza$ (jak 19

Zadania do wykonaj przed przyst!pieniem do pracy:

Zadania do wykonaj przed przyst!pieniem do pracy: wiczenie 3 Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie kwerend, formularzy Cel wiczenia: Zapoznanie si ze sposobami konstruowania formularzy operujcych na danych z tabel oraz metodami tworzenia kwerend

Bardziej szczegółowo

ZPKSoft. Kreator dokumentów. Wstp. Przeznaczenie. Definicje

ZPKSoft. Kreator dokumentów. Wstp. Przeznaczenie. Definicje ZPKSoft Kreator dokumentów Wstp Kreator dokumentów jest aplikacj sieciow typu klient serwer, dedykowan dla serwera InterBase. Aplikacja pracuje w rodowisku Windows. Jest dostosowana do współpracy z systemem

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT TECHNIKI Zakad Elektrotechniki i Informatyki mdymek@univ.rzeszow.pl FLASH

INSTYTUT TECHNIKI Zakad Elektrotechniki i Informatyki mdymek@univ.rzeszow.pl FLASH Interfejs programu INSTYTUT TECHNIKI FLASH 1. Górne menu, z którego mo%na wybiera( polecenia. Niektóre polecenia w menu skrywaj, kolejne zestawy polece- (podmenu). Inne te, po których nazwie wyst1puje

Bardziej szczegółowo

Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie tabel i powiza, manipulowanie danymi. Zadania do wykonani przed przystpieniem do pracy:

Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie tabel i powiza, manipulowanie danymi. Zadania do wykonani przed przystpieniem do pracy: wiczenie 2 Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie tabel i powiza, manipulowanie danymi. Cel wiczenia: Zapoznanie si ze sposobami konstruowania tabel, powiza pomidzy tabelami oraz metodami manipulowania

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie II. Edytor dźwięku Audacity

Ćwiczenie II. Edytor dźwięku Audacity Ćwiczenie II. Edytor dźwięku Audacity Sprzęt Aplikacja Komputer osobisty PC Karta dźwiękowa zainstalowana w PC Mikrofon Wzmacniacz z kolumnami Audacity Program Audacity jest wielościeżkowym edytorem dźwięku.

Bardziej szczegółowo

CYKL ZAJ POZNAJEMY POWER POINT

CYKL ZAJ POZNAJEMY POWER POINT CYKL ZAJ POZNAJEMY POWER POINT TEMAT: Pracujemy w programie Power Point. Czas (4 x 45 minut ) ZAKRES TRECI PROGRAMOWYCH: Bezpieczestwo, higiena i reguły pracy przy komputerze Sposoby porozumiewania si

Bardziej szczegółowo

obsług dowolnego typu formularzy (np. formularzy ankietowych), pobieranie wzorców formularzy z serwera centralnego,

obsług dowolnego typu formularzy (np. formularzy ankietowych), pobieranie wzorców formularzy z serwera centralnego, Wstp GeForms to program przeznaczony na telefony komórkowe (tzw. midlet) z obsług Javy (J2ME) umoliwiajcy wprowadzanie danych według rónorodnych wzorców. Wzory formularzy s pobierane z serwera centralnego

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie programu Microsoft Excel do analizy wyników nauczania

Zastosowanie programu Microsoft Excel do analizy wyników nauczania Grayna Napieralska Zastosowanie programu Microsoft Excel do analizy wyników nauczania Koniecznym i bardzo wanym elementem pracy dydaktycznej nauczyciela jest badanie wyników nauczania. Prawidłow analiz

Bardziej szczegółowo

Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. wersja 1.1

Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. wersja 1.1 Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL wersja 1.1 Spis treci 1. INSTALACJA CERTYFIKATÓW URZDÓW POREDNICH... 3 2. INSTALACJA

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU C-STATION

INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU C-STATION soft line 53-608 Wrocław, ul. Robotnicza 72, tel/fax 071 7827161, tel. 071 7889287, kom. 0509 896026, e-mail: softline@geo.pl, www.softline.geo.pl INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU C-STATION Spis treci 1. Instalacja

Bardziej szczegółowo

Program SMS4 Monitor

Program SMS4 Monitor Program SMS4 Monitor INSTRUKCJA OBSŁUGI Wersja 1.0 Spis treci 1. Opis ogólny... 2 2. Instalacja i wymagania programu... 2 3. Ustawienia programu... 2 4. Opis wskaników w oknie aplikacji... 3 5. Opcje uruchomienia

Bardziej szczegółowo

EC4P Pierwszy program w 6 krokach

EC4P Pierwszy program w 6 krokach EC4P Pierwszy program w 6 krokach Strona - 1 Wymagania / Przygotowanie Instalacja easy Soft CoDeSys Zakłada si, e adna z wersji easysoft CoDeSys nie jest zainstalowana. Podczas instalacji wykonuj poszczególne

Bardziej szczegółowo

Podstawowe obiekty AutoCAD-a

Podstawowe obiekty AutoCAD-a LINIA Podstawowe obiekty AutoCAD-a Zad1: Narysowa lini o pocztku w punkcie o współrzdnych (100, 50) i kocu w punkcie (200, 150) 1. Wybierz polecenie rysowania linii, np. poprzez kilknicie ikony. W wierszu

Bardziej szczegółowo

Mac i MIDI. profesjonalne studio w Twoim domu. Michał Podpora Apple Distinguished Educator

Mac i MIDI. profesjonalne studio w Twoim domu. Michał Podpora Apple Distinguished Educator Mac i MIDI profesjonalne studio w Twoim domu Michał Podpora Apple Distinguished Educator Agenda co to jest MIDI podłączenie instrumentu MIDI do komputera Apple instrument sprzętowy a instrument programowy,

Bardziej szczegółowo

Poniszy rysunek przedstawia obraz ukoczonej powierzchni wykorzystywanej w wiczeniu.

Poniszy rysunek przedstawia obraz ukoczonej powierzchni wykorzystywanej w wiczeniu. Ten rozdział pokae jak tworzy powierzchnie prostoliniowe i trasowane oraz dostarczy niezbdnych informacji o rónych typach powierzchni, które moemy stosowa przy tworzeniu geometrii. Rozdział pokazuje równie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents

Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents InsERT, grudzie 2003 http://www.insert.com.pl/office2003 InsERT GT Smart Documents to przygotowany przez firm InsERT specjalny dodatek, umoliwiajcy

Bardziej szczegółowo

Autorzy: Kraków, stycze 2007 Łukasz Dziewanowski Filip Haftek (studenci AGH III roku kierunku Automatyka i Robotyka)

Autorzy: Kraków, stycze 2007 Łukasz Dziewanowski Filip Haftek (studenci AGH III roku kierunku Automatyka i Robotyka) Autorzy: Kraków, stycze 2007 Łukasz Dziewanowski Filip Haftek (studenci AGH III roku kierunku Automatyka i Robotyka) PROGRAM DO OBSŁUGI TELEFONU KOMÓRKOWEGO I. Instalacja: MOLIWOCI POŁCZENIA TELEFONU Z

Bardziej szczegółowo

Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego

Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego Niniejszy opis dotyczy konfiguracji programu pocztowego Outlook Express z pakietu Internet Explorer, pracujcego pod kontrol systemu

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1 Podręcznik użytkownika programu Ceremonia 3.1 1 Spis treści O programie...3 Główne okno programu...4 Edytor pieśni...7 Okno ustawień programu...8 Edycja kategorii pieśni...9 Edytor schematów slajdów...10

Bardziej szczegółowo

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe Autor: Jacek Bielecki Ostatnia zmiana: 14 marca 2011 Wersja: 2011 Spis treci Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe PROGRAM SPRZEDA WERSJA 2011 KOREKTY RABATOWE... 1 Spis treci... 1 Aktywacja funkcjonalnoci...

Bardziej szczegółowo

Twoja instrukcja użytkownika PHILIPS JR32RWDVK http://pl.yourpdfguides.com/dref/1003823

Twoja instrukcja użytkownika PHILIPS JR32RWDVK http://pl.yourpdfguides.com/dref/1003823 Możesz przeczytać rekomendacje w przewodniku, specyfikacji technicznej lub instrukcji instalacji dla PHILIPS JR32RWDVK. Znajdziesz odpowiedź na wszystkie pytania w instrukcji dla PHILIPS JR32RWDVK (informacje,

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Multimedia

Rozdział 4. Multimedia Rozdział 4. Multimedia Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pozwolą na wykorzystanie ogromnych moŝliwości multimedialnych systemu Windows XP. Większość narzędzi multimedialnych w Windows XP pochodzi z systemu

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu MechKonstruktor

Instrukcja obsługi programu MechKonstruktor Instrukcja obsługi programu MechKonstruktor Opracował: Sławomir Bednarczyk Wrocław 2002 1 1. Opis programu komputerowego Program MechKonstruktor słuy do komputerowego wspomagania oblicze projektowych typowych

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA. Spis treści. I. Wprowadzenie... 2. II. Tworzenie nowej karty pracy... 3. a. Obiekty... 4. b. Nauka pisania...

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA. Spis treści. I. Wprowadzenie... 2. II. Tworzenie nowej karty pracy... 3. a. Obiekty... 4. b. Nauka pisania... INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA Spis treści I. Wprowadzenie... 2 II. Tworzenie nowej karty pracy... 3 a. Obiekty... 4 b. Nauka pisania... 5 c. Piktogramy komunikacyjne... 5 d. Warstwy... 5 e. Zapis... 6 III. Galeria...

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie. 1.1 Uruchamianie AutoCAD-a 14. 1.2 Ustawienia wprowadzające. Auto CAD 14 1-1. Aby uruchomić AutoCada 14 kliknij ikonę

1. Wprowadzenie. 1.1 Uruchamianie AutoCAD-a 14. 1.2 Ustawienia wprowadzające. Auto CAD 14 1-1. Aby uruchomić AutoCada 14 kliknij ikonę Auto CAD 14 1-1 1. Wprowadzenie. 1.1 Uruchamianie AutoCAD-a 14 Aby uruchomić AutoCada 14 kliknij ikonę AutoCAD-a 14 można uruchomić również z menu Start Start Programy Autodesk Mechanical 3 AutoCAD R14

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi regulatora i wizualizacji pieca pokrocznego na Walcowni Drobnej P46 Strona 1 z 26

Instrukcja obsługi regulatora i wizualizacji pieca pokrocznego na Walcowni Drobnej P46 Strona 1 z 26 Strona 1 z 26 Spis treci 1. WSTP.... 2 2. PANEL OPERATORSKI PANELVIEW PLUS 700.... 3 3. URUCHOMIENIE PANELU OPERATORSKIEGO.... 5 4. OKNO GŁÓWNE.... 6 5. OKNO REGULACJI STREFY 1 W TRYBIE AUTOMATYCZNYM...

Bardziej szczegółowo

System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi

System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi 1.Wymagania techniczne 1.1. Wymagania sprztowe - minimalne : komputer PC Intel

Bardziej szczegółowo

Przegldanie stron wymaga odpowiedniej mikroprzegldarki w urzdzeniu mobilnym lub stosownego emulatora.

Przegldanie stron wymaga odpowiedniej mikroprzegldarki w urzdzeniu mobilnym lub stosownego emulatora. I. Temat wiczenia Podstawy tworzenia stron WAP II. Wymagania Podstawowe wiadomoci z technologii Internetowych. III. wiczenie 1. Wprowadzenie WAP (ang. Wireless Application Protocol) - to protokół umoliwiajcy

Bardziej szczegółowo

SIEMENS GIGASET REPEATER

SIEMENS GIGASET REPEATER SIEMENS GIGASET REPEATER Wane wskazówki Wane wskazówki Wskazówki bezpieczestwa Gigaset repeater nie jest urzdzeniem wodoodpornym, nie naley wic umieszcza go w wilgotnych pomieszczeniach. Tylko dostarczony

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Podstawy teoretyczne

Bazy danych Podstawy teoretyczne Pojcia podstawowe Baza Danych jest to zbiór danych o okrelonej strukturze zapisany w nieulotnej pamici, mogcy zaspokoi potrzeby wielu u!ytkowników korzystajcych z niego w sposóbs selektywny w dogodnym

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Obsugi Programu

Instrukcja Obsugi Programu sprawozdania jednostkowe Instrukcja Obsugi Programu cz administracyjna ód 2004 Spis treci 1. Jak zainstalowa program Budet JB Plus?... 2 1.1 Pena instalacja... 2 1.2 Aktualizacja... 3 1.3 Odinstalowanie

Bardziej szczegółowo

Opera 9.10. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA

Opera 9.10. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA Opera 9.10 Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10 wersja 1.1 Spis treci 1. INSTALACJA WŁASNEGO CERTYFIKATU Z PLIKU *.PFX... 3 2. WYKONYWANIE KOPII BEZPIECZESTWA WŁASNEGO

Bardziej szczegółowo

24CH DMX DIMMER CONSOLE

24CH DMX DIMMER CONSOLE 24CH DMX DIMMER CONSOLE WPROWADZENIE: Gratulujemy nabycia nowej konsoli DMX. Konsola posiada system sterowany mikroprocesorami i jest w pełni kompatybilna ze standardami: DMX-512 i MIDI. Konsola wyposaona

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu DIALux 2.6

Instrukcja obsługi programu DIALux 2.6 Instrukcja obsługi programu DIALux 2.6 Marcin Kuliski Politechnika Wrocławska Program DIALux słuy do projektowania sztucznego owietlenia pomieszcze zamknitych, terenów otwartych oraz dróg. Jego najnowsze,

Bardziej szczegółowo

PL DCRK5 DCRK7 DCRK8 DCRK12 Automatyczne regulatory wspó czynnika mocy

PL DCRK5 DCRK7 DCRK8 DCRK12 Automatyczne regulatory wspó czynnika mocy PL DCRK5 DCRK7 DCRK8 DCRK12 Automatyczne regulatory wspóczynnika mocy I 140 PL INSTRUKCJA OBSUGI OPROGRAMOWANIA Spis treci Wprowadzenie... 2 Minimalne wymagania sprztowe... 2 Instalacja... 2 Podczenie

Bardziej szczegółowo

Instalacja Altium Designer Powizane wideo Altium Designer - Installation and Management

Instalacja Altium Designer Powizane wideo Altium Designer - Installation and Management Instalacja Altium Designer Powizane wideo Altium Designer - Installation and Management Nadrzdny artyku: Pierwsze kroki z Altium Designer Podstawow metod instalacji Altium Designer (od wersji Altium Designer

Bardziej szczegółowo

ascom Instrukcja Obsługi dla portu USB Easy Access NT Family ascom NT + 2ab + USB

ascom Instrukcja Obsługi dla portu USB Easy Access NT Family ascom NT + 2ab + USB Instrukcja Obsługi dla portu USB Easy Access NT Family ascom NT + 2ab + USB Spis treci: 1. Wprowadzenie...3 2. Przegld...3 3. Ustawianie styku USB...3 4. Wskaniki LED...3 5. Instalacja sterownika USB w

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dla pracowników Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Instrukcja dla pracowników Uniwersytetu Rzeszowskiego. Dost p!do!infrastruktury!informatycznej. Instrukcja dla pracowników Uniwersytetu Rzeszowskiego. Wersja dokumentu: 1.0.0 Rzeszów: 23.10.2009 OPTeam S.A. 35-032 Rzeszów, ul. Lisa Kuli 3 INFORMACJA O NOWYCH

Bardziej szczegółowo

Program do konwersji obrazu na cig zero-jedynkowy

Program do konwersji obrazu na cig zero-jedynkowy Łukasz Wany Program do konwersji obrazu na cig zero-jedynkowy Wstp Budujc sie neuronow do kompresji znaków, na samym pocztku zmierzylimy si z problemem przygotowywania danych do nauki sieci. Przyjlimy,

Bardziej szczegółowo

4.10 Odtwarzanie multimediów

4.10 Odtwarzanie multimediów Podstawy open source system SUSE Linux 4-176 4.10 Odtwarzanie multimediów 4.10.1 Mikser dźwięków Aby zmodyfikować głośność, klikamy lewym przyciskiem myszy na ikonkę głośnika w prawym dolnym rogu, na głównym

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia z systemu operacyjnego WINDOWS

Ćwiczenia z systemu operacyjnego WINDOWS Opracowanie: Krzysztof Trembaczowski Spis treści Ćwiczenia z systemu operacyjnego Windows 98.... 3 1. Ćwiczenie (Zabawa z pasjansem)... 3 2. Ćwiczenie (Elementy składowe interfejsu)... 3 3. Ćwiczenie (Elementy

Bardziej szczegółowo

Podłczenie HMI do LOGO!..0BA7 (WinCC Basic V11)

Podłczenie HMI do LOGO!..0BA7 (WinCC Basic V11) (WinCC Basic V11) Problem Program monitorowania poziomu napełnienia, temperatury i sterowania pompami napisany dla sterownika LOGO!..0BA6 naley uruchomi na sterowniku LOGO!..0BA7, a aktualne wartoci poziomu

Bardziej szczegółowo

Instalacja programu Sprzeda z motorem. bazy danych Pervasive V8

Instalacja programu Sprzeda z motorem. bazy danych Pervasive V8 Instalacja programu Sprzeda z motorem bazy danych Pervasive V8 1. Z katalogu instalacyjnego programu Pervasive uruchom plik setup.exe. Program instalacyjny w spakowanej wersji jest dostpny na naszym FTP

Bardziej szczegółowo

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa.

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Wstp Przy podejciu do planowania adresacji IP moemy spotka si z 2 głównymi przypadkami: planowanie za pomoc adresów sieci prywatnej przypadek, w którym jeeli

Bardziej szczegółowo

Compas 2026 Vision Instrukcja obsługi do wersji 1.07

Compas 2026 Vision Instrukcja obsługi do wersji 1.07 Compas 2026 Vision Instrukcja obsługi do wersji 1.07 1 2 Spis treści Integracja...5 1.Compas 2026 Lan...5 Logowanie...7 Użytkownicy...8 Raporty...10 Tworzenie wizualizacji Widoki...12 1.Zarządzanie widokami...12

Bardziej szczegółowo

Utworzenie aplikacji mobilnej Po uruchomieniu Visual Studio pokazuje się ekran powitalny. Po lewej stronie odnośniki do otworzenia lub stworzenia

Utworzenie aplikacji mobilnej Po uruchomieniu Visual Studio pokazuje się ekran powitalny. Po lewej stronie odnośniki do otworzenia lub stworzenia Utworzenie aplikacji mobilnej Po uruchomieniu Visual Studio pokazuje się ekran powitalny. Po lewej stronie odnośniki do otworzenia lub stworzenia nowego projektu (poniżej są utworzone projekty) Po kliknięciu

Bardziej szczegółowo

Instalacja programu Sprzeda

Instalacja programu Sprzeda Instalacja programu Sprzeda 1. Aby zainstalowa program Sprzeda w wersji 2.10, na serwerze lub komputerze, na którym przechowywane bd dane programu, pozamykaj wszystkie działajce programy i uruchom plik

Bardziej szczegółowo

I Tworzenie prezentacji za pomocą szablonu w programie Power-Point. 1. Wybieramy z górnego menu polecenie Nowy a następnie Utwórz z szablonu

I Tworzenie prezentacji za pomocą szablonu w programie Power-Point. 1. Wybieramy z górnego menu polecenie Nowy a następnie Utwórz z szablonu I Tworzenie prezentacji za pomocą szablonu w programie Power-Point 1. Wybieramy z górnego menu polecenie Nowy a następnie Utwórz z szablonu 2. Po wybraniu szablonu ukaŝe się nam ekran jak poniŝej 3. Następnie

Bardziej szczegółowo

Mozilla Thunderbird 1.5.0.10 PL

Mozilla Thunderbird 1.5.0.10 PL Mozilla Thunderbird 1.5.0.10 PL Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Thunderbird 1.5.0.10 PL wersja 1.2 Spis treci 1. INSTALACJA CERTYFIKATÓW URZDÓW POREDNICH... 3 2.

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

Nagrywamy podcasty program Audacity

Nagrywamy podcasty program Audacity Pobieranie i instalacja Program Audacity jest darmowym zaawansowanym i wielościeżkowym edytorem plików dźwiękowych rozpowszechnianym na licencji GNU GPL. Jest w wersjach dla systemów typu Unix/Linux, Microsoft

Bardziej szczegółowo

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Podstawowe informacje o skoroszycie Excel jest najczęściej wykorzystywany do tworzenia skoroszytów. Skoroszyt jest zbiorem informacji, które są przechowywane w

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu. BlazeVideo HDTV Player v6

Instrukcja obsługi programu. BlazeVideo HDTV Player v6 Instrukcja obsługi programu BlazeVideo HDTV Player v6 Spis treści 1. Opis programu...3 1.1 Wprowadzenie...3 1.2 Funkcje programu...3 1.3 Wymagania sprzętowe...4 2. Wygląd interfejsu...4 3. Obsługa programu...6

Bardziej szczegółowo

Pliki audio mp3 w Alesis Fusion

Pliki audio mp3 w Alesis Fusion Pliki audio mp3 w Alesis Fusion Autor: Łukasz Gajowski E-mail: lukasz@waves.pl Www: http://www.fusion.waves.pl Data napisania dokumentu: 08.12.2007 Często nowi użytkownicy Alesis'a Fusion zastanawiają

Bardziej szczegółowo

Wesoła szkoła i przyjaciele, kl. 2 Plan wynikowy zaj komputerowych

Wesoła szkoła i przyjaciele, kl. 2 Plan wynikowy zaj komputerowych Wesoła szkoła i przyjaciele, kl. 2 Plan wynikowy zaj komputerowych Numer zaj 1. 2. 3. 4. Temat zaj Zakres materiału Osignicia ucznia Znowu razem Bdmy bezpieczni! Bdmy uwani! Ogród pełen barw i smaków Sprztamy

Bardziej szczegółowo

RCForb (Client) Instrukcja Użytkownika

RCForb (Client) Instrukcja Użytkownika RCForb (Client) Instrukcja Użytkownika Dokumentacja wstępna. Spis treści Strona # - Instalacja i pierwsze uruchomienie Strona # - Konfiguracja ustawień Twego dźwięku Strona # - Odnalezienie stacji zdalnej

Bardziej szczegółowo

Projektowanie bezpiecze stwa sieci

Projektowanie bezpiecze stwa sieci Laboratorium 5. Projektowanie bezpieczestwa sieci Temat: Instalacja i konfiguracja serwera VPN. 1. Przed instalacj odpowiednich ról serwera, na maszynie wirtualnej serwera musimy przygotowa dwie karty

Bardziej szczegółowo

Jeszcze raz więc powtarzam - wymieramy NIE i przechodzimy do kolejnego obrazka.

Jeszcze raz więc powtarzam - wymieramy NIE i przechodzimy do kolejnego obrazka. Podział filmu na 2CD Minęło 7 miesięcy od ostatniego artykułu o podziale filmu na 2CD. Postanowiliśmy więc nieco odkurzyć ten artykuł bo zaczynało powoli zajeżdzać starym mięchem :-) Czy wiele się zmieniło?

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI DIODOWEGO WYŚWIETLACZA TEKSTÓW PIEŚNI STEROWANEGO Z TABLETU 10,1 '

INSTRUKCJA OBSŁUGI DIODOWEGO WYŚWIETLACZA TEKSTÓW PIEŚNI STEROWANEGO Z TABLETU 10,1 ' INSTRUKCJA OBSŁUGI DIODOWEGO WYŚWIETLACZA TEKSTÓW PIEŚNI STEROWANEGO Z TABLETU 10,1 ' -1- Spis treści - 1. O programie... 3 2. Uruchomienie programu... 3 3. Przygotowanie urządzenia do pracy... 4 4. Wyświetlanie

Bardziej szczegółowo

FORTECA DF - terminal kasowy

FORTECA DF - terminal kasowy FORTECA DF - terminal kasowy 1. WSTP FortecaTerminal jest programem wspomagajcym gówny modu handlowy Forteca w zakresie obsugi drukarek fiskalnych. Program wspópracuje z drukarkami POSNET, Duo, Optimus

Bardziej szczegółowo

Temat: Programowanie zdarzeniowe. Zdarzenia: delegacje, wykorzystywanie zdarze. Elementy Windows Application (WPF Windows Presentation Foundation).

Temat: Programowanie zdarzeniowe. Zdarzenia: delegacje, wykorzystywanie zdarze. Elementy Windows Application (WPF Windows Presentation Foundation). Temat: Programowanie zdarzeniowe. Zdarzenia: delegacje, wykorzystywanie zdarze. Elementy Windows Application (WPF Windows Presentation Foundation). 1. Programowanie zdarzeniowe Programowanie zdarzeniowe

Bardziej szczegółowo

Wymagania Uczeń zna zasady bezpiecznej pracy z komputerem. Uczeń stosuje się do regulaminu szkolnej pracowni komputerowej.

Wymagania Uczeń zna zasady bezpiecznej pracy z komputerem. Uczeń stosuje się do regulaminu szkolnej pracowni komputerowej. I. Kryteria oceniania zajęć komputerowych w klasach edukacji wczesnoszkolnej. 6 Uczeń samodzielnie wykonuje wszystkie zadania na lekcji, zadania dodatkowe. Jego wiadomości i umiejętności wykraczają poza

Bardziej szczegółowo

ELEMENT SYSTEMU BIBI.NET. Instrukcja Obsługi

ELEMENT SYSTEMU BIBI.NET. Instrukcja Obsługi ELEMENT SYSTEMU BIBI.NET Instrukcja Obsługi Copyright 2005 by All rights reserved Wszelkie prawa zastrzeone!"# $%%%&%'(%)* +(+%'(%)* Wszystkie nazwy i znaki towarowe uyte w niniejszej publikacji s własnoci

Bardziej szczegółowo

Wymagania Uczeń zna zasady bezpiecznej pracy z komputerem. Uczeń stosuje się do regulaminu szkolnej pracowni komputerowej.

Wymagania Uczeń zna zasady bezpiecznej pracy z komputerem. Uczeń stosuje się do regulaminu szkolnej pracowni komputerowej. I. EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA 6 Uczeń samodzielnie wykonuje wszystkie zadania na lekcji, zadania dodatkowe. Jego wiadomości i umiejętności wykraczają poza te, które zawarte są w programie nauczania zajęć

Bardziej szczegółowo

Windows XP - lekcja 3 Praca z plikami i folderami Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pozwolą na tworzenie, usuwanie i zarządzanie plikami oraz folderami znajdującymi się na dysku twardym. Jedną z nowości

Bardziej szczegółowo

Jak zrobić klasyczny button na stronę www? (tutorial) w programie GIMP

Jak zrobić klasyczny button na stronę www? (tutorial) w programie GIMP Jak zrobić klasyczny button na stronę www? (tutorial) w programie GIMP Niniejszy tutorial jest wyłączną własnością Doroty Ciesielskiej Zapraszam na moją stronę http://www.direktorek03.wm studio.pl oraz

Bardziej szczegółowo

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy)

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Cz. 4. Animacje, przejścia, pokaz slajdów Dzięki animacjom nasza prezentacja może stać się bardziej dynamiczna, a informacje, które chcemy przekazać,

Bardziej szczegółowo

Słowa kluczowe Sterowanie klawiaturą, klawiatura, klawisze funkcyjne, przesuwanie obiektów ekranowych, wydawanie poleceń za pomocą klawiatury

Słowa kluczowe Sterowanie klawiaturą, klawiatura, klawisze funkcyjne, przesuwanie obiektów ekranowych, wydawanie poleceń za pomocą klawiatury Obsługa za pomocą klawiatury Różnego typu interfejsy wykorzystują różne metody reagowania i wydawania poleceń przez użytkownika. W środowisku graficznym najpopularniejsza jest niewątpliwie mysz i inne

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu CalcuLuX 4.0

Instrukcja obsługi programu CalcuLuX 4.0 Instrukcja obsługi programu CalcuLuX 4.0 Katarzyna Jach Marcin Kuliski Politechnika Wrocławska Program CalcuLuX jest narzdziem wspomagajcym proces projektowania owietlenia, opracowanym przez Philips Lighting.

Bardziej szczegółowo

Menu Plik w Edytorze symboli i Edytorze widoku aparatów

Menu Plik w Edytorze symboli i Edytorze widoku aparatów Menu Plik w Edytorze symboli i Edytorze widoku aparatów Informacje ogólne Symbol jest przedstawieniem graficznym aparatu na schemacie. Oto przykład przekaźnika: Widok aparatu jest przedstawieniem graficznym

Bardziej szczegółowo

Tablet bezprzewodowy QIT30. Oprogramowanie Macro Key Manager

Tablet bezprzewodowy QIT30. Oprogramowanie Macro Key Manager Tablet bezprzewodowy QIT30 Oprogramowanie Macro Key Manager Spis treści 1. Wprowadzenie... 3 2. Panel Sterowania - wprowadzenie... 4 3. Instalacja... 5 3.1 Jak stworzyć nowy profil... 5 3.2 Jak zmodyfikować

Bardziej szczegółowo

Instrukcja podstawowego uruchomienia sterownika PLC LSIS serii XGB XBC-DR20SU

Instrukcja podstawowego uruchomienia sterownika PLC LSIS serii XGB XBC-DR20SU Instrukcja podstawowego uruchomienia sterownika PLC LSIS serii XGB XBC-DR20SU Spis treści: 1. Instalacja oprogramowania XG5000 3 2. Tworzenie nowego projektu i ustawienia sterownika 7 3. Podłączenie sterownika

Bardziej szczegółowo

Expo Composer. www.doittechnology.pl 1. Garncarska 5 70-377 Szczecin tel.: +48 91 404 09 24 e-mail: info@doittechnology.pl. Dokumentacja użytkownika

Expo Composer. www.doittechnology.pl 1. Garncarska 5 70-377 Szczecin tel.: +48 91 404 09 24 e-mail: info@doittechnology.pl. Dokumentacja użytkownika Expo Composer Dokumentacja użytkownika Wersja 1.0 www.doittechnology.pl 1 SPIS TREŚCI 1. O PROGRAMIE... 3 Wstęp... 3 Wymagania systemowe... 3 Licencjonowanie... 3 2. PIERWSZE KROKI Z Expo Composer... 4

Bardziej szczegółowo

NV-DVR5108(S)/DVD ABV Technology Security Systems

NV-DVR5108(S)/DVD ABV Technology Security Systems CCTV Monitoring > Rejestratory > rejestratory cyfrowe > Model : - Producent : - Charakterystyka Rejestratory cyfrowe pracuj?ce w trybie quadrupleks: r wnoczesny zapis, podgl?d na?ywo, odtwarzanie nagra?

Bardziej szczegółowo

Wprowadzanie i zmiany faktur z zakupu, wydruk rejestru zakupu

Wprowadzanie i zmiany faktur z zakupu, wydruk rejestru zakupu Sterowanie procedurami programu "Rejestr zakupu" odbywa si poprzez wybór jednej z kilku proponowanych akurat na ekranie moliwoci. U dołu ekranu wypisywany jest komunikat bliej objaniajcy wybran aktualnie

Bardziej szczegółowo

Opis środowiska Scratch

Opis środowiska Scratch Opis środowiska Scratch Opis środowiska Scratch Środowisko Scratch służy do tworzenia interaktywnych historii, gier, animacji i obrazków za pomocą skryptów układanych z gotowych bloków. Od roku 2013 ma

Bardziej szczegółowo

VDM300 WIDEODOMOFON. Zakaz Zakaz demonta u Zakaz kontaktu Nakaz lub zakaz Nakaz wyci gni cia wtyczki z gniazdka. Nie zgina si kabla

VDM300 WIDEODOMOFON. Zakaz Zakaz demonta u Zakaz kontaktu Nakaz lub zakaz Nakaz wyci gni cia wtyczki z gniazdka. Nie zgina si kabla Instrukcja obsugi wideodomofonu VDM300 Copyright - kopiowanie i przetwarzanie bez zgody zabronione VDM300 WIDEODOMOFON VDM300-20150413 Prosz uwanie przeczyta niniejsz instrukcj obsugi (w szczególnoci ostrzeenia

Bardziej szczegółowo

Platforma szkoleniowa krok po kroku. Poradnik Kursanta

Platforma szkoleniowa krok po kroku. Poradnik Kursanta - 1 - Platforma szkoleniowa krok po kroku Poradnik Kursanta PORA - 2 - Jeśli masz problemy z uruchomieniem Platformy szkoleniowej warto sprawdzić poprawność poniższych konfiguracji: - 3 - SPRZĘT Procesor

Bardziej szczegółowo

Klonowanie MAC adresu oraz TTL

Klonowanie MAC adresu oraz TTL 1. Co to jest MAC adres? Klonowanie MAC adresu oraz TTL Adres MAC (Media Access Control) to unikalny adres (numer seryjny) kadego urzdzenia sieciowego (jak np. karta sieciowa). Kady MAC adres ma długo

Bardziej szczegółowo

Jak uŝywać programu Windows Movie Maker?

Jak uŝywać programu Windows Movie Maker? Jak uŝywać programu Windows Movie Maker? Windows Movie Maker to program do tworzenia/edytowania filmów. Jest on standardowo dorzucany do systemu operacyjnego Windows. Program jest prosty w obsłudze i w

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu MS Office Word

Edytor tekstu MS Office Word Edytor tekstu program komputerowy ukierunkowany zasadniczo na samo wprowadzanie lub edycję tekstu, a nie na nadawanie mu zaawansowanych cech formatowania (do czego służy procesor tekstu). W zależności

Bardziej szczegółowo

Lekcja 1: Origin GUI GUI to Graficzny interfejs użytkownika (ang. GraphicalUserInterface) często nazywany też środowiskiem graficznym

Lekcja 1: Origin GUI GUI to Graficzny interfejs użytkownika (ang. GraphicalUserInterface) często nazywany też środowiskiem graficznym Lekcja 1: Origin GUI GUI to Graficzny interfejs użytkownika (ang. GraphicalUserInterface) często nazywany też środowiskiem graficznym jest to ogólne określenie sposobu prezentacji informacji przez komputer

Bardziej szczegółowo

Audacity jest darmowym edytorem audio

Audacity jest darmowym edytorem audio Audacity jest darmowym edytorem audio Umożliwia on: nagrywanie i odtwarzanie, importowanie i eksportowanie plików w formatach MP3, WAV, AIFF, Ogg Vorbis i inne. edycję dźwięków z wykorzystaniem wycinania,

Bardziej szczegółowo

Tomography Tracking Instrukcja użytkownika

Tomography Tracking Instrukcja użytkownika Tomography Tracking Instrukcja użytkownika 1 Spis treści 1. Wymagania... 3 2. Pierwsze uruchomienie... 3 3. Główne okno aplikacji... 3 4. Menu podręczne... 4 a. Zakładka File... 4 b. Zakładka Edit... 4

Bardziej szczegółowo

70-606 SZCZECIN Telefon:+48 091 4539619

70-606 SZCZECIN Telefon:+48 091 4539619 INSTRUKCJA OBSŁUGI DYSTRYBUCJA : DJ-DISTRIBUTION NUMARK POLSKA ul. Hryniewieckiego 1 mag.iii 2p. 70-606 SZCZECIN Telefon:+48 091 4539619 Zawartość pudełka: NDX200 Przewód zasilający Przewód audio RCA Instrukcja

Bardziej szczegółowo

WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM. NetBeans. Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem.

WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM. NetBeans. Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem. WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM NetBeans Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem. VI 1. Uruchamiamy program NetBeans (tu wersja 6.8 ) 2. Tworzymy

Bardziej szczegółowo

4CMSystem. Podrcznik uytkownika. Strona projektu: http://cms.4proweb.net. Realizacja projektu: 2004 2005

4CMSystem. Podrcznik uytkownika. Strona projektu: http://cms.4proweb.net. Realizacja projektu: 2004 2005 4CMSystem Podrcznik uytkownika Stworzone przez grup 4proweb.net Strona projektu: http://cms.4proweb.net Realizacja projektu: 2004 2005 Programista, administrator Marcin Iwaniec, miwaniec@4proweb.net Autor

Bardziej szczegółowo

a) Tworzymy podcast w programie Audacity

a) Tworzymy podcast w programie Audacity a) Tworzymy podcast w programie Audacity Pierwszą czynnością, jaką wykonujemy jest ściągnięcie oprogramowania ze strony www.audacity.pl. Po ściągnięciu pliku, należy go zainstalować na komputerze pamiętając

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie do C/C++

1. Wprowadzenie do C/C++ Podstawy Programowania :: Roman Grundkiewicz :: 014 Zaj cia 1 1 rodowisko Dev-C++ 1. Wprowadzenie do C/C++ Uruchomienie ±rodowiska: Start Programs Developments Dev-C++. Nowy projekt: File New Project lub

Bardziej szczegółowo

1. Przypisy, indeks i spisy.

1. Przypisy, indeks i spisy. 1. Przypisy, indeks i spisy. (Wstaw Odwołanie Przypis dolny - ) (Wstaw Odwołanie Indeks i spisy - ) Przypisy dolne i końcowe w drukowanych dokumentach umożliwiają umieszczanie w dokumencie objaśnień, komentarzy

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy OpenOffice to darmowy zaawansowany pakiet biurowy, w skład którego wchodzą następujące programy: edytor tekstu Writer, arkusz kalkulacyjny Calc, program do tworzenia

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY TECHNICZNE. Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS

PROBLEMY TECHNICZNE. Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS PROBLEMY TECHNICZNE Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS Jeżeli stwierdziłeś występowanie błędów lub problemów podczas pracy z programem DYSONANS możesz skorzystać

Bardziej szczegółowo

Instrukcja importu dokumentów z programu Fakt do programu Płatnik 5.01.001

Instrukcja importu dokumentów z programu Fakt do programu Płatnik 5.01.001 1 Instrukcja importu dokumentów z programu Fakt do programu Płatnik 5.01.001 I. EKSPORT DANYCH Z PROGRAMU FAKT DO PŁATNIKA...2 I.1. WYSYŁANIE DEKLARACJI Z PROGRAMU FAKT....2 I.2. KATALOGI I ŚCIEŻKI DOSTĘPU....2

Bardziej szczegółowo

TRYB PREZENTOWANIA INFORMACJI O ODJAZDACH

TRYB PREZENTOWANIA INFORMACJI O ODJAZDACH Załcznik nr 2 do SIWZ TRYB PREZENTOWANIA INFORMACJI O ODJAZDACH przedstawione poniej rysunki prezentuj jedynie pogldowy układ danych na tablicy 33 TABLICACE LED 5-WIERSZOWE 1. Tryb podstawowy - Linia po

Bardziej szczegółowo

Platforma WSiPnet.pl dla każdego ucznia

Platforma WSiPnet.pl dla każdego ucznia Platforma WSiPnet.pl dla każdego ucznia KLASY 4 6 ANNA WYSOCKA Zajęcia komputerowe są dość specyficznym przedmiotem wymagają nie tylko przyswojenia wiedzy informatycznej, ale przede wszystkim zdobycia

Bardziej szczegółowo

Czytnik kart SIM instrukcja obsługi

Czytnik kart SIM instrukcja obsługi Czytnik kart SIM instrukcja obsługi Spis treści I. Zawartość opakowania II. III. IV. Wymagania sprzętowe Instalacja Funkcje V. Podstawy VI. VII. VIII. IX. X. Języki XI. Edycja Książki Adresowej Edycja

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi systemu przywoławczego pomidzy kabin LF a laboratorium analiz chemicznych

Instrukcja obsługi systemu przywoławczego pomidzy kabin LF a laboratorium analiz chemicznych Strona 0 z 16 Instrukcja obsługi systemu przywoławczego pomidzy kabin LF a laboratorium analiz chemicznych ZARMEN Sp. z o.o. 45-641 Opole ul. Owicimska 121 ZRM Warszawa 01-949 Warszawa ul. Kasprowicza

Bardziej szczegółowo

Lekcja 8 - ANIMACJA. 1 Polecenia. 2 Typy animacji. 3 Pierwsza animacja - Mrugaj ca twarz

Lekcja 8 - ANIMACJA. 1 Polecenia. 2 Typy animacji. 3 Pierwsza animacja - Mrugaj ca twarz Lekcja 8 - ANIMACJA 1 Polecenia Za pomoc Baltiego mo»emy tworzy animacj, tzn. sprawia by obraz na ekranie wygl daª jakby si poruszaª. Do animowania przedmiotów i tworzenia animacji posªu» nam polecenia

Bardziej szczegółowo

AltiumLive - Content Store. AltiumLive - Content Store. Language. Contents

AltiumLive - Content Store. AltiumLive - Content Store. Language. Contents AltiumLive - Content Store Language AltiumLive - Content Store Contents Dostp do Content Store Obsuga Content Store Przegldanie elementów i pobieranie zawartoci Wyszukiwanie elementów Ocenianie zawartoci

Bardziej szczegółowo