O P T Y K A. Niektóre powody dla których warto zainteresować się tym działem:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "O P T Y K A. Niektóre powody dla których warto zainteresować się tym działem:"

Transkrypt

1 O P T Y K A Niektóre powody dla których warto zainteresować się tym działem: ze światłem mamy do czynienia na codzień, dzięki światłu utrzymujemy ponad 80% informacji o otaczającym nas świecie; warto więc chyba dokładniej poznać jego naturę, dzięki swojej dwoistej naturze opis światła jest niesamowicie ciekawy, zawiera mnóstwo efektownych eksperymentów i pokazów, Światło jest to fala elektromagnetyczna o długościach z przedziału ( nm) na którą reaguje nasz narząd wzroku. W zależności od długości fali oko człowieka rozróżnia kolory (nie zostało to jeszcze do końca wyjaśnione medycznie) i są one następujące: <400nm fioletowy, nm niebieski, nm zielony, nm żółty, nm pomarańczowy, nm czewrony, >650nm brunatny, Wyróżniamy następujące źródła świała: 1. Żarowe w których emisja światła następuje w wyniku termicznego (poprzez podgrzanie) pobudzenia atomów. Przykładami takich żródeł są: Śłońce, palący się ogień i klasyczna żarówka. 2. Kwantowe w których emisja światła następuje w wyniku przejść elektronów między poziomami kwantowymi. Przykłady takich źródeł światła to: żarówka energooszczędna, dioda LED. Należy w tym miejscu podkreślić, że człowiek na przestrzeni ewolucji zawsze miał do czynienia ze światłem o pochodzeniu żarowym (Słońce, ogień); być może dlatego niektóre osoby źle reagują na np. świetlówki energooszczędne. Światło jako fala elektromagnetyczna może być: 1

2 1. Monochromatyczne gdy zawiera tylko jedną długość fali, 2. Polichromatyczne gdy zawiera więcej niż jedną długość fali, Dla światła polichromatycznego można mówić o widmie określającym jakie długości fal i w jakim natężeniu zawiera dane światło polichromatyczne, widmo jest to więc formalnie zależność natężenia światła o danej długości fali od częstotliwości. Wyróżniamy następujące rodzaje widm: 1. Widmo ciągłe światło zawiera wszystkie barwy (długości fali); od czerwieni do fioletu. Przykładem światła o widmie ciągłym jest tzw. światło białe 2. Widmo pasmowe światło zawiera tylko pewne wycinki (pasma) widma ciągłego (np. od żółtego do czerwonego) 3. Widmo liniowe emisyjne światło zawiera pojedyncze linie (kolory) o bardzo wąskim przedziale szerokości 4. Widmo liniowe absorbcyjne na tle widma ciągłego lub liniowego pojawiają się charakterystyczne czarne linie. Przykładem takiego światła jest światło słoneczne Wyróżniamy dwa sposoby powstawania koloru: Model addytywny (RGB) wytwarzamy światło o trzech podstawowych barwach; czerwone (Red), zielone (Green) i niebieskie (Blue); po zmieszaniu tych barw otrzymujemy dany kolor światła. Model ten stosowany jest np. telewizorach (wszystkich typów). Model subtraktywny (CMYK) dany kolor otrzymujemy poprzez odjęcie od całego widma (kolor biały) kolorów RGB otrzymując: BIAŁY - G = C (Cyjan), BIAŁY - R = M (Magneta), BIAŁY - B = Y (Yelow), BIAŁY - BIAŁY = K (black) model ten znalazł zasosowanie w drukarstwie Z uwagi na różne sposoby kodowania koloru w obu systemach przygotowując np. zdjęcie do wydruku na monitorze komputera (kodowanie RGB), kolor uzyskany w drukarni (kodowanie CMYK) będzie inny od zamierzonego. Aby temu zapobiec 2

3 należy skorzystać z profili kolorów (pliki icm) udostępnianych przez niektóre drukarnie, wówczas uzyskamy zgodność kolorów na monitorze i w wydruku. OPTYKA GEOMETRYCZNA W przybliżeniu optyki geometrycznej będziemy zakładali że przeszkody na które napotyka rozchodzące się światło mają rozmiary dużo większe niż długość fali. Biorąc pod uwagę zdolność rozdzielczą oka w obszarze plamki zółtej (fascynujące jest to że zarówno siaktówka jak i soczewka mają identyczną zdolność rozdzielczą równą 1 ) i zakładając, że odległość dobrego widzenia (minimalna odległość od przedmiotu na której następuje akomodacja soczewki) wynosi 0.3m otrzymamy (sprawdź!), że najmniejsze przedmioty jakie może dostrzec człowiek mają rozmiar rzędu 10 4 m = 0.1mm co jest wartością o ok. trzy rzędy wielkości większą niż długość fali światła. Zatem człowiek nie dostrzeże gołym okiem przedmiotów o rozmiarze porównywalnym z długością fali światła i przybliżenie optyki geometrycznej będzie dobrze opisywać zachowanie się światła w życiu codziennym człowieka. W opisywanym przybliżeniu światło rozchodzi się prostoliniowo (dokładniej należałoby powiedzieć że światło rozchodzi się po takim torze, aby czas przebycia danej drogi był możliwie najktótszy, co nazywa się zasadą Fermata) i można je reprezentować prostą, zwaną promieniem świetlnym. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę aby mie mylić tego pojęcia z promieniem fali! Prostoliniowość rozchodzenia się światła pozwala w łatwy sposób opisać zjawiska odbicia i załamania (przyjmując, że światło jest falą lub strumieniem cząstek również można opisać te zjawiska ale jest to trochę bardziej skomplikowane). Zjawisko odbicia światła Światło padając na płaską, gładko wypolerowaną powierzchnie ulega odbiciu. 3

4 3 1 promień padający, promień odbity, α β 3 prostopadła (normalna) do powierzchni odbijającej, 4 4 powierzchnia odbijająca Zjawisko odbicia opisane jest następującym prawem odbicia: Kąt odbicia (β) jest równy kątowi padania (α). Promień padający, odbity i prostopadła do powierzchni odbijającej światło leżą w jednej płaszczyźnie α = β W przypadku gdy powierzchnia odbijająca światło jest chropowata następuje rozproszenia światła i dzięki rozproszeniu światła na przedmiotach możemy je dostrzegać (powierzchni np. lustra które odbija światło przecież nie widzimy) Wiązka równoległych promieni świetlnych padając na chropowatą powierzchnię, po odbiciu przestaje być równoległa światło uległo rozproszeniu. Zjawisko załamania światła Zjawisko to następuje na granicy dwóch ośrodków przez które przechodzi światło i schematycznie można je przedstawić następująco: 4

5 1 α β n 1 v 1 n 2 v 2 2 Promień padający (1) porusza się w ośrodku o mniejszej gęstości w którym prędkość światła wynosi: v 1, zaś promień załamany (2) porusza się w ośrodku o większej gęstości w którym prędkość światła wynosi: v 2, zatem v 2 < v 1 Załamanie światła opisuje prawo Sneliusa (Snella) które sformułujemy w następujący sposób: Stosunek sinusa kąta padania do sinusa kąta załamania jest równy stosunkowi prędkości światła w ośrodku z którego światło pada do prędkości światła w ośrodku w którym swiatło załamuje się sin(α) sin(β) = v 1 v 2 Zdefiniujmy bezwzględne współczynniki załamania światła dla rozważanych ośrodków: n 1 = c v 1 dla pierwszego n 2 = c v 2 dla drugiego, Obliczając z powyższych definicji prędkości światła w rozważanych ośrodkach: v 1 = c n 1 v 2 = c n 2 i podstawiając do prawa Snella otrzymujemy: sin(α) sin(β) = c n 1 c n 2 = n 2 n 1 = n 2,1 Otrzymaliśmy względny współczynnik załamania światła ośrodka drugiego względem pierwszego (n 2,1 ) 5

6 Pouczającym będzie narysowanie jak zachowuje się promień swietlny przy przechodzeniu z ośrodka o większym współczynniku załamania do ośrodka gdzie współczynnik załamania jest mniejszy. (1) (1) (1) (1) (2) n > n n < n (2) n = n 1 2 (2) n 1 n 2 dowolne (2) Całkowite wewnętrzne odbicie Rozważmy co będzie się działo, gdy światło będzie przechodzić z ośrodka optycznie gęstszego (o większym współczynniku załamania) do ośrodka optycznie rzadszego (o mniejszym współczynniku załamania), przy czym kąt padania będzie stawał się coraz to większy. I znowu przedstawimy całą sytuację na rysunkach: I II III α 1 α k α 2 (1) (1) (1) n > n 1 2 (2) 90 (2) (2) Zwiększając kąt padania (α 1 na rys. I) kąt załamania staje się coraz to większy aż dochodzimy do takiej sytuacji gdzie staje się on równy 90 o i promień załamany porusza się po granicy między ośrodkami (rys. II). Odpowiadający mu kąt padania nazywa się kątem krytycznym (α k ). Dla kątów padania większych niż kąt krytyczny następuje całkowite wewnętrzne odbicie (rys. III). Korzystając z prawa Snella dla rys. II można łatwo obliczyć kąt graniczny: sin(α k ) sin(90 o ) = sin(α k) = v 1 v 2 = n 2 n 1 = n 2,1 Zjawisko całkowitego wewnętrznego odbicia umożliwia odbijanie się światła w 6

7 sposób idealny co znalazło różnorodne zastosowania; oto dwa z nich: 1. Pryzmat pentagonalny stosowany w lustrzankach (na marginesie wynaleziony przez niejakiego Carla Zeissa z Jeny) 2. Światłowody Ad.1 Kształt takiego pryzmatu jest pięciokątem zaś bieg promienia został przedstawiony na poniższym rysunku: Pryzmat pentagonalny, mimo swojej nazwy nie służy do rozszczepiania światła, ale dzięki zjawisku całkowitego wewnętrznego odbicia umożliwia zmianę kierunku promienia światła, praktycznie bez żadnych strat. Ponadto jest stosunkowo łatwy w produkcji, a przez to tani i dzięki temu znalazł szerokie zastosowanie; między innymi w lustrzankach (aparatach fotograficznych zawierających lustro w układzie obiektywu) jako element układu wizjera optycznego. Pryzmaty pentagonalne bez problemów potrafią utrzymać transmisję światła (stosunek natężenia światła wchodzącego do natężenia światła wychodzącego) na poziomie ponad 90%, co udaje się tylko w najdroższych zwierciadłach. Poza tym dobrze wykonany przyzmat pentagonalny nie zmienia swoich rozmiarów dzięki czemu zwiększa się stabilność układu optycznego. Zastosowanie pryzmatu pentagonalnego w lustrzankach wykorzystuje fakt że kąt między promieniem wchodzącym a wychodzącym jest równy 90 o Dzięku temu światło wchodząc przez obiektyw, odbijając się od lustra aparatu i przechodząc przez pryzmat pentagonalny może dotrzeć do wizjera aparatu dając obraz tego na co wycelowany jest obiektyw. Ad.2 Możliwość prawie bezstratnego odbicia światła wykorzystuje się do przekazywania informacji w światłowodach. Budowę przykładowego światłowodu i bieg 7

8 promienia światła przedstawiono na poniższym rysunku: (1) (2) (3) Włókno światłowodu składa się z trzech zasadniczych części; warstwy ochronnej (1) której zadaniem jest odpowiednia ochrona mechaniczna elementów odpowiedzialnych za transmisję światła, warstwy o mniejszym współczynniku załamania (2) oraz warstwy transmisyjnej (3) gdzie współczynnik załamania jest większy. Jeden kabel światłowodu składa się z kilkudziesięciu takich włókien. Promień światła laserowego, modulowany odpowiednią informacją, zostaje wprowadzony do warstwy transmisyjnej (3) pod kątem większym niż kąt graniczny, dzięki czemu odbija się on wielokrotnie praktycznie bez strat w natężeniu od warstwy o mniejszym współczynniku załamania (2). Dobrym dowodem na to jak wiele informacji może przesłać światłowód jest to że dla zapewnienia działania internetu na kilku osiedlach (ok osób) wystarczy jedno włókno. Interesująco wygląda diagnostyka i naprawa pękniętego światłowodu. Aby wykryć gdzie jest pęknięcie korzysta się z analizy fali stojącej która powstała w wyniku interferencji światła wysłanego ze światłem odbitym od pęknięcia; po zlokalizowaniu miejsca uszkodzenia nie wymienia się całego odcinka światłowodu (ze względu na koszty) lecz dokonuje się zaspawania uszkodzonego miejsca. Przejście światła przez płytkę równoległościenną Płytka równoległościenna to ciało wykonane z materiału o stałym współczynniku załamania większym niż 1, będące bryłą o przeciwległych ścianach równoległych. Bieg promienia światła w takiej płytce przedstawiono na poniższym rysunku: 8

9 α A γ β y β C x d B α l D 2 l 1 Bedziemy szukali zależności odległości między promeniniem wchodzącym i wychodzącym (x) a pozostałymi parametrami tj. grubością płytki (d), kątem padania (α) lub załamania (β) i współczynnikiem załamania płytki (n). Rozważmy w tym celu trójkąt prostokątny ABC kąt γ w tym trójkącie możemy obliczyć korzystając z równości kątów wierzchołkowych i mamy że: β + γ = α γ = α β Korzystając z zależności trygonometrycznych w trójkącie ABC otrzymujemy: x y = sin(γ) x = ysin(α β)( ) Drogę promienia w płytce (y) możemy wyznaczyć z trójkąta ADB d y = cos(β) y = d cos(β) Po podstawienie za y w równaniu ( ) otrzymamy: x = d cos(β) sin(α β) Korzystając z tożsamości trygonometrycznych (sinus różnicy kątów) mamy: x = d cos(β) (sin(α)cos(β) cos(α)sin(β)) 9

10 po uproszczeniu i skorzystaniu z definicji funkcji tangens dostajemy: x = d(sin(α) cos(α)tan(β)) = d(sin(α) cos(α) sin(β) cos(β) ) Korzystając z prawa Snella ( sin(α) sinα sin(β) = n) możemy obliczyć sin(β) = n i cos(β) = 1 sin 2 (β) = 1 sin2 (α) n 2 i podstawiając wszystko do wzoru na przesunięcie promienia (x) ( x = d sin(α) cos(α) sinα n 1 sin2 (α) n 2 ) Otrzymany wzór zawiera dość skomplikowaną zależność przesunięcia promienia (x) od kąta padania α. Aby go trochę uprościć załóżmy, że kąt α jest tak mały, że można skorzystać z następujących przybliżeń: cos(α) 1 i sin(α) n = 1 sin2 (α) n 2 sin(α) n otrzymamy: x = d(sin(α) 1 sin(α) n ) = dsin(α)(1 1 n ) Przejście światła przez pryzmat Pryzmat to jednorodna optycznie (o stałym współczynniku załamania większym niż 1) bryła będąca graniastosłupem prostym o podstawie trójkąta. Poniżej przedstawiono schematyczny rysunek pryzmatu (widok z góry) i bieg promienia światła. 10

11 ϕ 180 ψ α A α β β C D δ γ δ ϕ B γ ψ W pryzmacie będziemy chcieli znaleźć zależność tzw. kąta ugięcia (ψ) od parametrów charakteryzujących pryzmat; tzw. kąta łamiącego (ϕ). Korzystając z prawa Snella można zapisać: sin(α) sin(β) = n i sin(γ) sin(δ) = n W przypadku gdy kąt padania jest mały można skorzystać z przybliżenia: sin(x) x i dostaniemy wówczas: α = nβ i γ = nδ( ) Rozważmy trójkąt ABC; korzystając z faktu że suma kątów musi być równa 180 o mamy: 180 ψ + α β + γ δ = 180 ψ = α β + γ δ Korzystając z równań ( ) otrzymujemy: ψ = nβ β+nδ δ = β(n 1)+δ(n 1) = (n 1)(β+δ)( ) W trójkącie ADB suma kątów to także 180 o więc: β + δ ϕ = 180 β + δ = ϕ 11

12 I po podstawieniu do równania ( ) otrzymujemy ostatecznie: ψ = (n 1)ϕ Okazuje się więc że otrzymaliśmy bardzo prostą zależność kąta ugięcia od kąta łamiącego pryzmatu. S O C Z E W K I Soczewka - wykonana z jednorodnego optycznie materiału bryła będąca: częścią wspólną, sumą, różnicą lub dopełnieniem 2 kul. W zależności od kształtu wyróżnamy następujące rodzaje soczewek: 1. Dwuwypukłe (a) symetryczne (b) asymetryczne 2. Płaskowypukłe 3. Dwuwklęsłe (a) symetryczne (b) asymetryczne 4. Płaskowklęsłe 5. Wypukłowklęsłe 6. Wklęsłowypukłe W zależności od zachowania się wiązki promieni równoległych wyróżniamy: 12

13 Soczewki skupiające (ozn. ) wiązka promieni równoległych po przejściu przez soczewkę staje się zbieżna. Jednak w ogólności promienie nie muszą zbiegać się w jednym punkcie; okazuje się (i zostało to przedstawione ne poniższy rysunku), że promienie bliskie osi soczewki (tzw. przyosiowe) przecinają się w większej odległości od soczewki niż promienie leżące dalej od osi soczewki (tzw. pozaosiowe). Zjawisko to nazywa się aberracją sferyczną. Soczewki rozpraszające (ozn. ) wiązka promieni równoległych po przejściu przez soczewkę staje się rozbieżna; przedłużenia tych promieni (podobnie jak promienie w soczewce skupiającej) również nie przecinają się w jednym punkcie. W dalszych rozważaniach będziemy korzystali z modelu soczewki cienkiej tzn. takiej, której grubość jest dużo mniejsza niż promień krzywizny. Oznacza to, że poznawane przez nas prawa będą słuszne jedynie w przybliżeniu. 13

14 R>>d soczewka cienka R=d d R d soczewka gruba R Soczewka cienka nie posiada aberracji sferycznej i dlatego bieg wiązki promieni równoległych w takiej soczewce jest następujący: Soczewki skupiające wiązka promieni równoległych po przejściu przez soczewkę staje się zbieżna i przecina się w jednym punkcie zwanym ogniskiem soczewki Soczewki rozpraszające wiązka promieni równoległych po przejściu przez soczewkę staje się rozbieżna lecz przedłużenia tych rozbiegających się promieni również przecinają się w jednym punkcie zwanym ogniskiem pozornym soczewki Rozważmy soczewkę dowolnego z opisanych wcześniej rodzaju; niech jej wspłczynnik załamania światła wynosi: n s. Umieszczamy ją w ośrodku którego 14

15 współczynnik załamania światła wynosi: n o. Aby wyznaczyć odniskową (f) takiej soczewki posługujemy się następującym wzorem: ( )( 1 f = ns ) n o r 1 r 2 gdzie r 1 i r 2 to promienie krzywizn obydwu powierzchni soczewki; znaki tych liczb ustala się następująco: r > 0 dla części wypukłej soczewki, r < 0 dla części wklęsłej soczewki, r = 1 r = 0 dla części płaskiej soczewki, Wprowadzając pojęcie zdolności skupiającej (zbierającej), zdefiniowane jako: z = 1 f [z] = 1 m = D (Dioptria) Mamy w zależności od otrzymanej wartości zdolności zkupiającej D: soczewki skupiające, gdy D > 0 (tzw. plusy ), soczewki rozpraszające, gdy D < 0 (tzw. minusy), Rozważmy następujący przykład: Soczewkę płaskowklęsłą o promieniu krzywizny 20cm wykonano ze szkła o współczynniku załamania 1.4 i umieszczono w cieczy której współczynnik załamania wynosi 1.5. Oblicz ogniskową tej soczewki. Jaka jest to soczewka? Opisana w zadaniu soczewka wygląda następująco: (czesc wklesla) r = 1 1 r 2 <0 = 0 r 1 8 Podstawiając do równania na ogniskową soczewki otrzymujemy: ( )( f = ) = 1 30

16 A zatem f = +30cm i okazuje się że soczewka wklęsła może być skupiająca. Nie należy więc utożsamiać soczewek wypukłych jako skupiających a wklęsłych jako rozpraszających. Powstawanie obrazów w soczewkach cienkich Powstające w soczewkach lub zwierciadłach obrazy mogą być: w zależności od wielkości obrazu w stosunku do przedmiotu: powiększone gdy obraz jest większy niż przedmiot pomniejszone gdy obraz jest mniejszy niż przedmiot w zależności od tego, czy obraz powstaje z promieni, czy z ich przedłużeń: rzeczywiste gdy obraz poowstaje z promieni pozorne gdy obraz powstaje z przedłużeń promieni w zależności od orientacji obrazu w stosunku do przedmiotu: prosty gdy obraz ma taką samą orientacje jak przedmiot odwrócony gdy obraz jest odwrócony względem przedmiotu Konstrukcje obrazów w soczewkach: W przypadku soczewek skupiających należy rozważyć aż 5 różnych przypadków powstawania obrazu, w przypadku soczewek rozpraszających będziemy mieli tylko jeden przypadek. Bardzo istotne są także oznaczenia, mimo iż we wzorach na soczewki i zwierciadła istnieje symetria ze względu na odwrócenie biegu promienia. - soczewka skupiająca mamy tutaj następujące przypadki: x > 2f 16

17 1 h 2 2F 2F F 3 F H x y h wysokość przedmiotu, H wysokość obrazu x odległość przedmiotu od soczewki, y odległość obrazu od soczewki promień 1 równoległy do osi optycznej, po przejściu przez soczewkę przejdzie przez ognisko promień 2 przechodzący przez środek soczewki, pozostanie bez zmian promień 3 przechodzący przez ognisko, po przejściu przez soczewkę stanie się równoległy do głównej osi optycznej Powstały, w miejscu przecięcia się promieni, obraz jest: pomniejszony, rzeczywisty, odwrócony x = 2f h 2F 2F F F H Obraz H jest: tej samej wielkości, rzeczywisty, odwrócony f < x < 2f h 2F F F 2F H 17

18 Obraz H jest: powiększony, rzeczywisty, odwrócony x = f h 2F F F 2F Promienie są równoległe więc nie mogą się przeciąć; ani one same, ani ich przedłużenia więc obraz nie powstanie x < f H h 2F F F 2F Obraz H jest: powiększony, pozorny, prosty - soczewka rozpraszająca Powstający w niej rodzaj obrazu nie zależy od odległości przedmiotu od soczewki i jest on: pomniejszony, pozorny i prosty, zaś jego konstrukcja jest następująca: h F H F Dla soczewki cienkiej prawdziwe są następujące wzory: 1 f = 1 x + 1 y 18

19 p = H h = y x Wyprowadzenie równania soczewki i wzoru na powiększenie W naszym wyprowadzeniu będziemy zakładać, że wiązka promieni równoległych po przejściu przez soczewkę skupia się w jednym punkcie (ognisku), a zatem obowiązuje model soczewki cienkiej. B C f y f O A A S F F S x f x f D y B równanie soczewki: Z podobieństwa trójkątów AFB FOD i OFC FA B mamy: FO AF = OD AB i FA OF = A B OC ale OD = A B, OC = AB, FO = OF = f, AF = x f, FA = y f więc po podstawieniu mamy: ( ) f x f = A B AB i y f f = A B AB porównując lewe strony tych równań: f x f = y f f f 2 = xy xf yf + f 2 xy = yf + xf dzieląc ostatnie równanie przez xyf mamy równanie soczewki: 1 f = 1 x + 1 y wzór na powiększenie: 19

20 Wychodzimy z definicji powiększenia:p = h h = A B AB i korzystamy z wyrażenia ( ) oraz obliczając z równania soczewki f = xy x+y p = A B AB = f x f = xy x+y x xy x+y = xy x+y x(x+y) xy x+y = xy x 2 + xy xy = xy x = 2 otrzymaliśmy zatem wzór na powiększenie: p = y x Zwierciadła Zwierciadłem nazywamy płaską, wypolerowaną, idealnie odbijającą światło powierzchnię; w zależności od jej kształtu wyróżniamy: 1. Zwierciadła płaskie gdy odbijająca światło powierzchnia jest płaska (część płaszczyzny) 2. Zwierciadła kuliste (lub poprawniej sferyczne) (a) Wypukłe odbijająca światło powierzchnia jest zewnętrzną częścią wycinka sfery, (b) Wklęsłe odbijająca światło powierzchnia jest wewnętrzną częścią wycinka sfery, Ad. 1 Zwierciadło płaskie Konstrukcja obrazu: A A B B Otrzymany obraz (A B ) jest pozorny, prosty i tej samej wielkości. Należy jednak pamiętać, że odległość między przedmiotem a obrazem jest dwa razy większa niż odległość przedmiotu od zwierciadła i że obraz jest odwrócony (odbity) z lewa 20

21 na prawą. Ad. 2a Zwierciadło sferyczne wypukłe Konstrukcja obrazu: W zwierciadle sferycznym (kulistym) wypukłym konstrukcja obrazu nie zależy od położenia przedmiotu i wygląda następująco: B B F A A A B pomniejszony pozorny prosty Ad. 2a Zwierciadło sferyczne wypukłe Konstrukcja obrazu: W zwierciadle tym mamy następujące przypadki konstrukcji obrazu: 1) x > 2f B A O F S B A A B pomniejszony rzeczywisty, odwrocony 2) x = 2f B A A O F S A B tej samej wielkosci rzeczywisty odwrocony B 21

22 3) f < x < 2f O F A S B A B powiekszony rzeczywisty odwrocony A B 4) x = f B obraz nie powstanie (promienie odbite sa rownolegle) O A F S 5) 0 < x < f B A B A B powiekszony pozorny prosty O A F S Dla zwierciadeł prawdziwe są następujące wzory: 1 f = 1 x + 1 y p = H h = y x f = r 2 Lupa To jak duże jest dane ciało zależy nie tylko od samej jego wielkości ale również 22

23 od dległości od obserwatora. Ciała duże ale będące daleko mogą być odbierane jako mniejsze niż ciała małe ale znajdujące się blisko. Można powiedzieć że najważniejsze dla oceny wielkości obserwowaniego ciała jest kąt pod jakim go widzimy. Aby swiększyć kąt obserwacji danego ciała można podejść do niego bliżej ale nie dowolnie blisko ponieważ odległość dobrego widzenia (minimalna odległość powyżej której następuje poprawna akomodacja oka człowieka) wynoski około 30cm. Lupa to przyrząd który pozwala na zwiększenie kąta obserwacji danego ciała bez podchadzienia do niego na małą odległość; jest to po prostu soczewka skupiająca dająca obraz powiększony i pozorny (przedmiot jest w odległości mniejszej niż ogniskowa). Działanie lupy przedstawiono na poniższym rysunku: H h α β h F y=d=0,3m x F Powiększenie lupy możemy zdefiniowań następująco: p = β α = tan(β) tan(α) Obliczając tan(β) = h x i tan(α) = h d mamy: p = tan(β) h tan(α) = x h d = d x = d1 x ( ) Obliczając 1 x z równania soczewki cienkiej (pamiętając że ponieważ powstały 23

24 obraz jest pozorny to d d): 1 f = 1 x 1 d 1 x = 1 f + 1 d = d + f df I podstawiamy otrzymany wynik do równania ( ) otrzymując wzór na powiększenie lupy: p = d 1 x = dd + f df = d f + 1 Z otrzymanego wzoru widać, że aby uzyskiwać duże powiększenia lupa musi mieć małą ogniskową (czyli mały promień krzywizny) a oznacza to, że będzie gruba i aberracje spowodują degradacje powstającego obrazu (ponadto sam opis będzie trudniejszy bo nie będzie modelu soczewki cienkiej), dlatego powiększenia uzyskiwane przy zastosowaniu lupy są niewielkie; rzędu kilkunastu, kilkudziesięciu. Ponadto aby usyskać duże powiększenia konieczne jest stosowanie dużych soczewek, co jest nieekonomiczne. Mikroskop Analizując działanie lupy, stwierdziliśmy, że jej powiększenie (kątowe) można wyrazić wzorem p = 1 + d f, zatem chcąc uzyskać jak największe powiększenie należy stosować soczewki o jak najmniejszej ogniskowej, a to oznacza, że bardzo szybko przestaje obowiązywać model soczewki cienkiej i ostru obraz powstaje jedynie w środkowej części soczewki. W praktyce powiększenia lupe nie przekraczają kilkunastu. Przyrząd w którym możliwe jest uzyskanie większych powiększeń to mikroskop. Budowę układu optycznego mikroskopu przedstawia poniższy rysunek: 24

25 (1) F ok (2) F ok F ob F ob obiektyw okular (3) d Podstawowymi zespołami układu optycznego mikroskopu są: obiektyw tworzący obraz odwrócony, rzeczywisty i powiększony (2) okular działający jak lupa, przez którą obserwuje się obraz utworzony przez obiektyw (3) Powiększenie mikroskopu obliczamy traktując go jako lupę o ogniskowej f mikr 1 f mikr = 1 f ob + 1 f ok d f ok f ob = f ok + f ob d f ob f ok Skoro jest lupą to p m = 1 + d f, stąd: p m = 1 + d(f ok + f ob d) f ob f ok f ob 250 f ok = p ob p ok Luneta Keplera (1611) Przedmiot baardzo daleko Obraz 25

26 Składa się z dwóch soczewek; przedniej obiektywu i tylniej okularu. Obiektyw daje obraz przedmiotu, który jest rzeczywisty, pomniejszony i odwrócony. Okular który pełni rolę lupy daje obraz pozorny powiększony i odwrócony względem przedmiotu. Budowa oka człowieka Oko człowieka jako układ optyczny składa się z soczewki, źrenicy i siatkówki. Soczewka oka ma zdolność do zmiany swojej ogniskowej (mięśnie rzęskowe powodują że soczewka oka może być grubsza, lub cieńsza), dzięki temu można uzyskiwać na siatkówce ostre obrazy przedmiotów w różnych odległościach od oka, pomimo iż odległość soczewki od siatkówki jest stała. Zdolność tą nazywamy akomodacją oka. Źrenica oka ma za zadanie regulację ilości światła jakie pada na siatkówkę; w pomieszczeniach ciemnych poszesza się a w jasnych zwęża i dzięki temu zapewnia prawidłowe oświetlenie siatkówki. Nazywa się to adaptacją oka. Siatkówka zawiera warstwę włókien nerwowych, warstwę czułą na światło i warstwę zapewnająca prawidłowe ukrwienie powyższych warstw. W warstwie czułej na swiatło znajdują się czopki (odpowiedzialne za widzenie za dnia) i pręciki (odpowiedzialne za widzenie po zmroku) i dzięki odpowiednim reakcjom chemicznym wytwarzają się niej impulsy elektryczne, które poprzez warstwę włókien nerwowych przekazywane do nerwu wzrokowego i dalej nim do mózgu. Mechanizm w jaki mózg przetwarza impulsy elektryczne z nerwów wzrokowych nie jest do dzisiaj wyjaśniony, podobnie jak mechanizm widzenia kolorowego. Dzięki temu, że posiadamy dwoje oczu, możemy widzieć przestrzennie, odbywa się to na zasadzie analizy przez mózg różnicy obrazów odbieranych przez oko. Wady wzroku (układu optycznego): Krótowzroczność - wada ta polaga na tym że wskutek niedostatecznej zdolności akomodacyjnej soczewki lub anatomicznej budowy oka (gałka oczna zbyt duża), ostry obraz powstaje PRZED siatkówką, wskutek czego nie dostrzegamy wyraźnie przedmiotów leżących daleko. Korekcja tej wady polega na zastosowaniu okularów mających soczewki rozpraszające (o ogniskowej ujemnej, stąd ich nazwa minusy), lub odpowiednia modyfikacja przedniej cześci soczewki. 26

27 Dalekowzroczność - wada ta polaga na tym że wskutek niedostatecznej zdolności akomodacyjnej soczewki lub anatomicznej budowy oka (gałka oczna zbyt mała), ostry obraz powstaje ZA siatkówką, wskutek czego nie dostrzegamy wyraźnie przedmiotów leżących blisko. Korekcja tej wady polega na zastosowaniu okularów mających soczewki skupiające (o ogniskowej dodatniej, stąd ich nazwa plusy), lub odpowiednia modyfikacja laserowa przedniej cześci soczewki. Astygmatyzm - jest to wada anatomiczna oka wskutek której uzyskujemy ostry lub nieostry obraz w zależności od ustawienia gałek ocznych. Korekcja tej wady polega na zastosowaniu okularów mających soczewki cylindryczne. 27

Zwierciadło kuliste stanowi część gładkiej, wypolerowanej powierzchni kuli. Wyróżniamy zwierciadła kuliste:

Zwierciadło kuliste stanowi część gładkiej, wypolerowanej powierzchni kuli. Wyróżniamy zwierciadła kuliste: Fale świetlne Światło jest falą elektromagnetyczną, czyli rozchodzącymi się w przestrzeni zmiennymi i wzajemnie przenikającymi się polami: elektrycznym i magnetycznym. Szybkość światła w próżni jest największa

Bardziej szczegółowo

Dodatek 1. C f. A x. h 1 ( 2) y h x. powrót. xyf

Dodatek 1. C f. A x. h 1 ( 2) y h x. powrót. xyf B Dodatek C f h A x D y E G h Z podobieństwa trójkątów ABD i DEG wynika z h x a z trójkątów DC i EG ' ' h h y ' ' to P ( ) h h h y f to ( 2) y h x y x y f ( ) i ( 2) otrzymamy to yf xy xf f f y f h f yf

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze 14 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej

Materiały pomocnicze 14 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej Materiały pomocnicze 4 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej. Zwierciadło płaskie. Zwierciadło płaskie jest najprostszym przyrządem optycznym. Jest to wypolerowana płaska powierzchnia

Bardziej szczegółowo

Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki.

Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki. Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki. 1. Równanie soczewki i zwierciadła kulistego. Z podobieństwa trójkątów ABF i LFD (patrz rysunek powyżej) wynika,

Bardziej szczegółowo

+OPTYKA 3.stacjapogody.waw.pl K.M.

+OPTYKA 3.stacjapogody.waw.pl K.M. Zwierciadło płaskie, prawo odbicia. +OPTYKA.stacjapogody.waw.pl K.M. Promień padający, odbity i normalna leżą w jednej płaszczyźnie, prostopadłej do płaszczyzny zwierciadła Obszar widzialności punktu w

Bardziej szczegółowo

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D.

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D. OPTYKA - ĆWICZENIA 1. Promień światła padł na zwierciadło tak, że odbił się od niego tworząc z powierzchnią zwierciadła kąt 30 o. Jaki był kąt padania promienia na zwierciadło? A. 15 o B. 30 o C. 60 o

Bardziej szczegółowo

OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH

OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH Prawa Euklidesa: 1. Promień padający i odbity znajdują się w jednej płaszczyźnie przechodzącej przez prostopadłą wystawioną do powierzchni zwierciadła w punkcie odbicia.

Bardziej szczegółowo

ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE

ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE I. Optyka geotermalna W tym rozdziale poznasz właściwości światła widzialnego, prawa rządzące jego rozchodzeniem się w przestrzeni oraz sposoby wykorzystania tych praw

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 7 Temat: Pomiar kąta załamania i kąta odbicia światła. Sposoby korekcji wad wzroku. 1. Wprowadzenie Zestaw ćwiczeniowy został

Bardziej szczegółowo

Optyka 2012/13 powtórzenie

Optyka 2012/13 powtórzenie strona 1 Imię i nazwisko ucznia Data...... Klasa... Zadanie 1. Słońce w ciągu dnia przemieszcza się na niebie ze wschodu na zachód. W którym kierunku obraca się Ziemia? Zadanie 2. Na rysunku przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Zagadnienia optyki"

Ćwiczenie: Zagadnienia optyki Ćwiczenie: "Zagadnienia optyki" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: 1.

Bardziej szczegółowo

35 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2

35 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2 Włodzimierz Wolczyński Załamanie światła 35 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2 ZAŁAMANIE ŚWIATŁA. SOCZEWKI sin sin Gdy v 1 > v 2, więc gdy n 2 >n 1, czyli gdy światło wchodzi do ośrodka gęstszego optycznie,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ POMIAR OGNISKOWYCH SOCZEWEK CIENKICH 1. Cel dwiczenia Zapoznanie z niektórymi metodami badania ogniskowych soczewek cienkich. 2. Zakres wymaganych zagadnieo: Prawa odbicia

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej. LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.. Wprowadzenie Soczewką nazywamy ciało przezroczyste ograniczone

Bardziej szczegółowo

Prawa optyki geometrycznej

Prawa optyki geometrycznej Optyka Podstawowe pojęcia Światłem nazywamy fale elektromagnetyczne, o długościach, na które reaguje oko ludzkie, tzn. 380-780 nm. O falowych własnościach światła świadczą takie zjawiska, jak ugięcie (dyfrakcja)

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura 12. Fale elektromagnetyczne zadania z arkusza I 12.5 12.1 12.6 12.2 12.7 12.8 12.9 12.3 12.10 12.4 12.11 12. Fale elektromagnetyczne - 1 - 12.12 12.20 12.13 12.14 12.21 12.22 12.15 12.23 12.16 12.24 12.17

Bardziej szczegółowo

Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela.

Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela. Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela. I LO im. Stefana Żeromskiego w Lęborku 20 luty 2012 Stolik optyczny

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II

ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II Piotr Ludwikowski XI. POLE MAGNETYCZNE Lp. Temat lekcji Wymagania konieczne i podstawowe. Uczeń: 43 Oddziaływanie

Bardziej szczegółowo

Soczewki konstrukcja obrazu. Krótkowzroczność i dalekowzroczność.

Soczewki konstrukcja obrazu. Krótkowzroczność i dalekowzroczność. Soczewki konstrukcja obrazu Krótkowzroczność i dalekowzroczność. SOCZEWKA jest to przezroczyste ciało ograniczone powierzchniami kulistymi Soczewki mogą być Wypukłe Wklęsłe i są najczęściej skupiające

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI Temat lekcji: Soczewki i obrazy otrzymywane w soczewkach

SCENARIUSZ LEKCJI Temat lekcji: Soczewki i obrazy otrzymywane w soczewkach Scenariusz lekcji : Soczewki i obrazy otrzymywane w soczewkach Autorski konspekt lekcyjny Słowa kluczowe: soczewki, obrazy Joachim Hurek, Publiczne Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi w

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III Drgania i fale mechaniczne Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 42 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ. Wprowadzenie teoretyczne.

Ćwiczenie 42 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ. Wprowadzenie teoretyczne. Ćwiczenie 4 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ Wprowadzenie teoretyczne. Soczewka jest obiektem izycznym wykonanym z materiału przezroczystego o zadanym kształcie i symetrii obrotowej. Interesować

Bardziej szczegółowo

f = -50 cm ma zdolność skupiającą

f = -50 cm ma zdolność skupiającą 19. KIAKOPIA 1. Wstęp W oku miarowym wymiary struktur oka, ich wzajemne odległości, promienie krzywizn powierzchni załamujących światło oraz wartości współczynników załamania ośrodków, przez które światło

Bardziej szczegółowo

autor: Włodzimierz Wolczyński rozwiązywał (a)... ARKUSIK 34 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2. ZAŁAMANIE ŚWIATŁA. SOCZEWKI

autor: Włodzimierz Wolczyński rozwiązywał (a)... ARKUSIK 34 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2. ZAŁAMANIE ŚWIATŁA. SOCZEWKI autor: Włodzimierz Wolczyński rozwiązywał (a)... ARKUSIK 34 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2. ZAŁAMANIE ŚWIATŁA. SOCZEWKI Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych miejscach pod treścią zadania Zadanie

Bardziej szczegółowo

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B.

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B. Imię i nazwisko Pytanie 1/ Zaznacz właściwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne są falami poprzecznymi podłużnymi Pytanie 2/ Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka

Bardziej szczegółowo

Problemy optyki geometrycznej. Zadania problemowe z optyki

Problemy optyki geometrycznej. Zadania problemowe z optyki . Zadania problemowe z optyki I LO im. Stefana Żeromskiego w Lęborku 3 lutego 2012 Zasada Fermata Sens fizyczny zasady Zasada, sformułowana przez Pierre a Fermata w 1650 roku dotyczy czasu przejścia światła

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA WYRÓWNAWCZE, CZĘSTOCHOWA, 2010/2011 Ewa Mandowska, Instytut Fizyki AJD, Częstochowa e.mandowska@ajd.czest.pl

ZAJĘCIA WYRÓWNAWCZE, CZĘSTOCHOWA, 2010/2011 Ewa Mandowska, Instytut Fizyki AJD, Częstochowa e.mandowska@ajd.czest.pl 1 ZAJĘCIA WYRÓWNAWCZE, CZĘSTOCHOWA, 2010/2011 Ewa Mandowska, Instytut Fizyki AJD, Częstochowa e.mandowska@ajd.czest.pl DZIAŁ 3 Optyka geometryczna i elementy optyki falowej. Budowa materii. 3.1. Optyka

Bardziej szczegółowo

Rozdział 9. Optyka geometryczna

Rozdział 9. Optyka geometryczna Rozdział 9. Optyka geometryczna 206 Spis treści Optyka geometryczna i falowa - wstęp Widzenie barwne Odbicie i załamanie Prawo odbicia i załamania Zasada Fermata Optyka geometryczna dla soczewek Warunki

Bardziej szczegółowo

TEST nr 1 z działu: Optyka

TEST nr 1 z działu: Optyka Grupa A Testy sprawdzające TEST nr 1 z działu: Optyka imię i nazwisko W zadaniach 1. 17. wstaw krzyżyk w kwadracik obok wybranej odpowiedzi. klasa data 1 Gdy światło rozchodzi się w próżni, jego prędkć

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie ogniskowej soczewki za pomocą ławy optycznej

Wyznaczanie ogniskowej soczewki za pomocą ławy optycznej POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW LABORATORIUM Z FIZYKI Wyznaczanie ogniskowej soczewki za pomocą ławy optycznej Wstęp Jednym z najprostszych urządzeń optycznych

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje.

Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Ćwiczenie 2 Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne Działanie obrazujące soczewek lub układu soczewek wygodnie

Bardziej szczegółowo

Publiczne Gimnazjum im. Jana Deszcza w Miechowicach Wielkich. Opracowanie: mgr Michał Wolak

Publiczne Gimnazjum im. Jana Deszcza w Miechowicach Wielkich. Opracowanie: mgr Michał Wolak 1. Drgania i fale R treści nadprogramowe Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry Stopień bardzo dobry wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady ruchu drgającego opisuje przebieg i

Bardziej szczegółowo

I. TEST SPRAWDZAJĄCY WIELOSTOPNIOWY : BODŹCE I ICH ODBIERANIE

I. TEST SPRAWDZAJĄCY WIELOSTOPNIOWY : BODŹCE I ICH ODBIERANIE I. TEST SPRAWDZAJĄCY WIELOSTOPNIOWY : BODŹCE I ICH ODBIERANIE INSTRUKCJA Test składa się z 28 pytań. Pytania są o zróżnicowanym stopniu trudności, ale ułożone w takiej kolejności aby ułatwić Ci pracę.

Bardziej szczegółowo

Zestaw do prezentacji zjawisk optyki geometrycznej laserowym źródłem światła LX-2901 INSTRUKCJA OBSŁUGI

Zestaw do prezentacji zjawisk optyki geometrycznej laserowym źródłem światła LX-2901 INSTRUKCJA OBSŁUGI Zestaw do prezentacji zjawisk optyki geometrycznej laserowym źródłem światła LX-2901 LASEROWY ZESTAW DYDAKTYCZNY LX-2901 2 SPIS TREŚCI 1. Wstęp... 3 2. Przeznaczenie zestawu... 5 3. Elementy wchodzące

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 53. Soczewki

Ćwiczenie 53. Soczewki Ćwiczenie 53. Soczewki Małgorzata Nowina-Konopka, Andrzej Zięba Cel ćwiczenia Pomiar ogniskowych soczewki skupiającej i układu soczewek (skupiająca i rozpraszająca), obliczenie ogniskowej soczewki rozpraszającej.

Bardziej szczegółowo

Uwzględniając związek między okresem fali i jej częstotliwością T = prędkość fali można obliczyć z zależności:

Uwzględniając związek między okresem fali i jej częstotliwością T = prędkość fali można obliczyć z zależności: 1. Fale elektromagnetyczne. Światło. Fala elektromagnetyczna to zaburzenie pola elektromagnetycznego rozprzestrzeniające się w przestrzeni ze skończoną prędkością i unoszące energię. Fale elektromagnetyczne

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3

Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3 Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3 Szczegółowe wymagania na poszczególne stopnie (oceny) 1. Drgania i fale R treści nadprogramowe Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum

Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum Szczegółowe wymagania na poszczególne stopnie (oceny) 1. Drgania i fale R treści nadprogramowe Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R O-3

Ć W I C Z E N I E N R O-3 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA OPTYKI Ć W I C Z E N I E N R O-3 WYZNACZANIE OGNISKOWYCH SOCZEWEK ZA POMOCĄ METODY BESSELA I.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III Dział XI. DRGANIA I FALE (9 godzin lekcyjnych) Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: wskaże w otaczającej rzeczywistości przykłady

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania do części 2 podręcznika Klasy 3 w roku szkolnym 2013-2014 sem I

Przedmiotowy system oceniania do części 2 podręcznika Klasy 3 w roku szkolnym 2013-2014 sem I Przedmiotowy system oceniania do części 2 podręcznika Klasy 3 w roku szkolnym 2013-2014 sem I Tabela wymagań programowych i kategorii celów poznawczych Temat lekcji w podręczniku 22. Ruch drgający podać

Bardziej szczegółowo

Wstęp do astrofizyki I

Wstęp do astrofizyki I Wstęp do astrofizyki I Wykład 5 Tomasz Kwiatkowski Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Wydział Fizyki Instytut Obserwatorium Astronomiczne Tomasz Kwiatkowski, shortinst Wstęp do astrofizyki I,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA ZGODNIE Z PROGRAMEM NAUCZANIA G-11/09/10 Osiągnięcia konieczne Osiągnięcia podstawowe Osiągnięcia rozszerzone Osiągnięcia dopełniające

WYMAGANIA ZGODNIE Z PROGRAMEM NAUCZANIA G-11/09/10 Osiągnięcia konieczne Osiągnięcia podstawowe Osiągnięcia rozszerzone Osiągnięcia dopełniające WYMAGANIA ZGODNIE Z PROGRAMEM NAUCZANIA G-11/09/10 Osiągnięcia konieczne Osiągnięcia podstawowe Osiągnięcia rozszerzone Osiągnięcia dopełniające zna pojęcia położenia równowagi, wychylenia, amplitudy;

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową.

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Lekcja organizacyjna. Omówienie programu nauczania i przypomnienie wymagań przedmiotowych Tytuł rozdziału

Bardziej szczegółowo

Katedra Fizyki i Biofizyki UWM, Instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych z biofizyki. Maciej Pyrka wrzesień 2013

Katedra Fizyki i Biofizyki UWM, Instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych z biofizyki. Maciej Pyrka wrzesień 2013 M Wyznaczanie zdolności skupiającej soczewek za pomocą ławy optycznej. Model oka. Zagadnienia. Podstawy optyki geometrycznej: Falowa teoria światła. Zjawisko załamania i odbicia światła. Prawa rządzące

Bardziej szczegółowo

Optyka nauka o świetle. promień świetlny

Optyka nauka o świetle. promień świetlny Optyka nauka o świetle Nikogo nie trzeba przekonywać, jak ważne dla naszego życia jest światło. Jest zarówno źródłem energii jak i środkiem, który niesie nam informację o otoczeniu. Dział fizyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne

Ćwiczenie 2. Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne Ćwiczenie 2 Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne Podstawy Działanie obrazujące soczewek lub układu soczewek

Bardziej szczegółowo

Na pewno zrozumiesz!! Jacek Kratkowski

Na pewno zrozumiesz!! Jacek Kratkowski Na pewno zrozumiesz!! Jacek Kratkowski Instrukcja obsługi programu - przejścia między slajdami kliknięcie myszką lub naciśnięcie klawisza ENTER - powrót do poprzedniego slajdu lub powtórzenie animacji

Bardziej szczegółowo

Korekcja wad wzroku. zmiana położenia ogniska. Aleksandra Pomagier Zespół Szkół nr1 im KEN w Szczecinku, klasa 1BLO

Korekcja wad wzroku. zmiana położenia ogniska. Aleksandra Pomagier Zespół Szkół nr1 im KEN w Szczecinku, klasa 1BLO Korekcja wad wzroku zmiana położenia ogniska Aleksandra Pomagier Zespół Szkół nr im KEN w Szczecinku, klasa BLO OKULISTYKA Dział medycyny zajmujący się budową oka, rozpoznawaniem i leczeniem schorzeń oczu.

Bardziej szczegółowo

Najprostszą soczewkę stanowi powierzchnia sferyczna stanowiąca granicę dwóch ośr.: powietrza, o wsp. załamania n 1. sin θ 1. sin θ 2.

Najprostszą soczewkę stanowi powierzchnia sferyczna stanowiąca granicę dwóch ośr.: powietrza, o wsp. załamania n 1. sin θ 1. sin θ 2. Ia. OPTYKA GEOMETRYCZNA wprowadzenie Niemal każdy system optoelektroniczny zawiera oprócz źródła światła i detektora - co najmniej jeden element optyczny, najczęściej soczewkę gdy system służy do analizy

Bardziej szczegółowo

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory www.pdffactory.pl/ Agata Miłaszewska 3gB

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory www.pdffactory.pl/ Agata Miłaszewska 3gB Agata Miłaszewska 3gB rogówka- w części centralnej ma grubość około 0,5 mm, na obwodzie do 1 mm, zbudowana jest z pięciu warstw, brak naczyń krwionośnych i limfatycznych, obfite unerwienie, bezwzględny

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 361 Badanie układu dwóch soczewek

Ćwiczenie 361 Badanie układu dwóch soczewek Nazwisko... Data... Wdział... Imię... Dzień tg.... Godzina... Ćwiczenie 36 Badanie układu dwóch soczewek Wznaczenie ogniskowch soczewek metodą Bessela Odległość przedmiotu od ekranu (60 cm 0 cm) l Soczewka

Bardziej szczegółowo

Człowiek najlepsza inwestycja FENIKS

Człowiek najlepsza inwestycja FENIKS FENIKS - długoalowy program odbudowy, popularyzacji i wsagania izyki w szkołach w celu rozwijania podstawowych kompetencji naukowo-technicznych, matematycznych i inormatycznych uczniów Pracownia Fizyczna

Bardziej szczegółowo

Optyka geometryczna z elementami optyki falowej. Marian Talar

Optyka geometryczna z elementami optyki falowej. Marian Talar Optyka geometryczna z elementami optyki falowej Marian Talar 21 lipca 2006 1 Informacje ogólne To, że światło jest falą elektromagnetyczną wiadomo było już od czasu gdy J. C. Maxwell (1831-1879) sformułował

Bardziej szczegółowo

Optyka w fotografii Ciemnia optyczna camera obscura wykorzystuje zjawisko prostoliniowego rozchodzenia się światła skrzynka (pudełko) z małym okrągłym otworkiem na jednej ściance i przeciwległą ścianką

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R O-4

Ć W I C Z E N I E N R O-4 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA OPTYKI Ć W I C Z E N I E N R O-4 BADANIE WAD SOCZEWEK I Zagadnienia do opracowania Równanie soewki,

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny. Maria Majewska. Ocena niedostateczna: uczeń nie opanował wymagań na ocenę dopuszczającą.

Wymagania programowe na poszczególne oceny. Maria Majewska. Ocena niedostateczna: uczeń nie opanował wymagań na ocenę dopuszczającą. Wymagania programowe na poszczególne oceny klasa III Maria Majewska Ocena niedostateczna: uczeń nie opanował wymagań na ocenę dopuszczającą. Ocena dopuszczająca [1] - zna pojęcia: położenie równowagi,

Bardziej szczegółowo

Przyrząd słuŝy do wykonywania zasadniczych ćwiczeń uczniowskich z optyki geometrycznej.

Przyrząd słuŝy do wykonywania zasadniczych ćwiczeń uczniowskich z optyki geometrycznej. STOLIK OPTYCZNY V 7-19 Przyrząd słuŝy do wykonywania zasadniczych ćwiczeń uczniowskich z optyki geometrycznej. Na drewnianej podstawie (1) jest umieszczona mała Ŝaróweczka (2) 3,5 V, 0,2 A, którą moŝna

Bardziej szczegółowo

Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych

Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych Pracownia Molekularne Ciało Stałe Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych Brygida Mielewska, Tomasz Neumann Zagadnienia do przygotowania: 1. Budowa mikroskopu elektronowego 2. Wytwarzanie wiązki

Bardziej szczegółowo

Wykłady z Fizyki. Optyka

Wykłady z Fizyki. Optyka Wykłady z Fizyki 09 Optyka Zbigniew Osiak OZ ACZE IA B notka biograficzna C ciekawostka D propozycja wykonania doświadczenia H informacja dotycząca historii fizyki I adres strony internetowej K komentarz

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z FIZYKI. Klasa III DRGANIA I FALE

WYMAGANIA Z FIZYKI. Klasa III DRGANIA I FALE WYMAGANIA Z FIZYKI Klasa III DRGANIA I FALE dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady ruchu drgającego opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego, wyjaśnia

Bardziej szczegółowo

Badamy jak światło przechodzi przez soczewkę - obrazy. tworzone przez soczewki.

Badamy jak światło przechodzi przez soczewkę - obrazy. tworzone przez soczewki. 1 Badamy jak światło przechodzi przez soczewkę - obrazy tworzone przez soczewki. Czas trwania zajęć: 2h Określenie wiedzy i umiejętności wymaganej u uczniów przed przystąpieniem do realizacji zajęć: Uczeń:

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła Spotkania z fizyką, część 4 Test 1 1. (1 p.) Na lekcji fizyki uczniowie demonstrowali zjawisko załamania światła na granicy wody i powietrza, po czym sporządzili rysunek przedstawiający bieg promienia

Bardziej szczegółowo

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA 1 WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA WYDZIAŁ NOWYCH TECHNOLOGII I CHEMII FIZYKA Ćwiczenie laboratoryjne nr 43 WYZNACZANIE ABERRACJI SFERYCZNEJ SOCZEWEK I ICH UKŁADÓW Autorzy: doc. dr inż. Wiesław Borys dr inż.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z FIZYKI

LABORATORIUM Z FIZYKI Projekt Plan rozwoj Politechniki Częstochowskiej współinansowany ze środków UNII EUROPEJSKIEJ w ramach EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Nmer Projekt: POKL.04.0.0-00-59/08 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁINśYNIERII

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 53: Soczewki

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 53: Soczewki Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr : Soczewki Cel ćwiczenia: Wyznaczenie ogniskowych soczewki skupiającej i układu soczewek (skupiającej i rozpraszającej) oraz ogniskowej soczewki rozpraszającej

Bardziej szczegółowo

Tajemnice świata zmysłów oko.

Tajemnice świata zmysłów oko. Tajemnice świata zmysłów oko. Spis treści Narządy zmysłów Zmysły u człowieka Oko Budowa oka Model budowy siatkówki Działanie oka Kolory oczu Choroby oczu Krótkowzroczność Dalekowzroczność Astygmatyzm Akomodacja

Bardziej szczegółowo

Fizyka. Klasa 3. Semestr 1. Dział : Optyka. Wymagania na ocenę dopuszczającą. Uczeń:

Fizyka. Klasa 3. Semestr 1. Dział : Optyka. Wymagania na ocenę dopuszczającą. Uczeń: Fizyka. Klasa 3. Semestr 1. Dział : Optyka Wymagania na ocenę dopuszczającą. Uczeń: 1. wymienia źródła światła 2. wyjaśnia, co to jest promień światła 3. wymienia rodzaje wiązek światła 4. wyjaśnia, dlaczego

Bardziej szczegółowo

Jeden z narządów zmysłów. Umożliwia rozpoznawanie kształtów, barw i ruchów. Odczytuje moc i kąt padania światła. Bardziej wyspecjalizowanie oczy

Jeden z narządów zmysłów. Umożliwia rozpoznawanie kształtów, barw i ruchów. Odczytuje moc i kąt padania światła. Bardziej wyspecjalizowanie oczy I CO MU ZAGRAŻA Jeden z narządów zmysłów. Umożliwia rozpoznawanie kształtów, barw i ruchów. Odczytuje moc i kąt padania światła. Bardziej wyspecjalizowanie oczy pozwalają np. widzieć w ciemności. Zewnętrzne

Bardziej szczegółowo

C29. Na rysunku zaznaczono cztery łódki. Jeśli któraś z nich znajduje się pod mostem, to jest to łódka numer:

C29. Na rysunku zaznaczono cztery łódki. Jeśli któraś z nich znajduje się pod mostem, to jest to łódka numer: Przyjazne testy Fizyka dla gimnazjum Wojciech Dindorf, Elżbieta Krawczyk Informacje, dźwięki, światło, oko, ucho C27. Fale poprzeczne tym się różnią od fal podłużnych, że: (A) rozchodzą się w poprzek zamiast

Bardziej szczegółowo

Piotr Targowski i Bernard Ziętek WYZNACZANIE MACIERZY [ABCD] UKŁADU OPTYCZNEGO

Piotr Targowski i Bernard Ziętek WYZNACZANIE MACIERZY [ABCD] UKŁADU OPTYCZNEGO Instytut Fizyki Uniwersytet Mikołaja Kopernika Piotr Targowski i Bernard Ziętek Pracownia Optoelektroniki Specjalność: Fizyka Medyczna WYZNAZANIE MAIERZY [ABD] UKŁADU OPTYZNEGO Zadanie II Zakład Optoelektroniki

Bardziej szczegółowo

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK CIENKICH

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK CIENKICH Ćwiczenie 77 E. Idczak POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK CIENKICH Cel ćwiczenia: zapoznanie się z procesem wytwarzania obrazów przez soczewki cienkie oraz z metodami wyznaczania odległości ogniskowych

Bardziej szczegółowo

Sprzęt do obserwacji astronomicznych

Sprzęt do obserwacji astronomicznych Sprzęt do obserwacji astronomicznych Spis treści: 1. Teleskopy 2. Montaże 3. Inne przyrządy 1. Teleskop - jest to przyrząd optyczny zbudowany z obiektywu i okularu bądź też ze zwierciadła i okularu. W

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 6 Temat: Wyznaczenie stałej siatki dyfrakcyjnej i dyfrakcja światła na otworach kwadratowych i okrągłych. 1. Wprowadzenie Fale

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTOCHŁOWICACH rok szkolny 2015/2016

ŚWIĘTOCHŁOWICACH rok szkolny 2015/2016 SZCZEGÓŁOWY REGULAMIN OCENIANIA OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH Z FIZYKI W KLASIE III b W SALEZJAŃSKIM GIMNAZJUM PUBLICZNYM W ŚWIĘTOCHŁOWICACH rok szkolny 2015/2016 I. Podstawa prawna: Rozdział 33a ustawy o systemie

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY Z FIZYKI KLASA III GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2013/2014

PLAN WYNIKOWY Z FIZYKI KLASA III GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2013/2014 PLAN WYNIKOWY Z FIZYKI KLASA III GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2013/2014 Liczba godzin do realizacji: 34 Realizujący: Anna Wojtak XI. ELEKTROMAGNETYZM 1. Temat lekcji: Magnesy i ich oddziaływanie. Bieguny magnesów

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy (propozycja)

Plan wynikowy (propozycja) Plan wynikowy (propozycja) lekcji Cele operacyjne uczeń: Wymagania podstawowe po nadpod stawowe Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry 1 2 3 4 5 6 1. Światło i cień wymienia źródła światła wyjaśnia,

Bardziej szczegółowo

Fizyka program nauczania gimnazjum klasa III 2014/2015

Fizyka program nauczania gimnazjum klasa III 2014/2015 Fizyka program nauczania gimnazjum klasa III 2014/2015 Roman Grzybowski wydawnictwo OPERON Program nauczania do nowej podstawy programowej Treści nauczania i osiągnięcia szczegółowe ucznia Fale mechaniczne

Bardziej szczegółowo

Pomiar ogniskowych soczewek metodą Bessela

Pomiar ogniskowych soczewek metodą Bessela Ćwiczenie O4 Pomiar ogniskowych soczewek metodą Bessela O4.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wyznaczenie ogniskowych soczewek skupiających oraz rozpraszających z zastosowaniem o metody Bessela. O4.2.

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R O-6

Ć W I C Z E N I E N R O-6 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA OPTYKI Ć W I C Z E N I E N R O-6 WYZNACZANIE DŁUGOŚCI FAL PODSTAWOWYCH BARW W WIDMIE ŚWIATŁA BIAŁEGO

Bardziej szczegółowo

Soczewki. Ćwiczenie 53. Cel ćwiczenia

Soczewki. Ćwiczenie 53. Cel ćwiczenia Ćwiczenie 53 Soczewki Cel ćwiczenia Pomiar ogniskowych soczewki skupiającej i układu soczewek (skupiająca i rozpraszająca), obliczenie ogniskowej soczewki rozpraszającej. Obserwacja i pomiar wad odwzorowań

Bardziej szczegółowo

9. Plan wynikowy (propozycja)

9. Plan wynikowy (propozycja) 9. Plan wynikowy (propozycja) lekcji ele operacyjne uczeń: Kategoria celów Wymagania podstawowe po nadpod stawowe konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające 1 2 3 4 5 6 7 Rozdział I. Optyka 1. Światło

Bardziej szczegółowo

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK. Instrukcja wykonawcza

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK. Instrukcja wykonawcza ĆWICZENIE 77 POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK Instrukcja wykonawcza 1. Wykaz przyrządów Ława optyczna z podziałką, oświetlacz z zasilaczem i płytka z wyciętym wzorkiem, ekran Komplet soczewek z oprawkami

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od Autorów... 7

Spis treści. Od Autorów... 7 Spis treści Od Autorów... 7 Drgania i fale Ruch zmienny... 10 Drgania... 17 Fale mechaniczne... 25 Dźwięk... 34 Przegląd fal elektromagnetycznych... 41 Podsumowanie... 49 Optyka Odbicie światła... 54 Zwierciadła

Bardziej szczegółowo

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zajęcia wyrówawcze z fizyki -Zestaw 5 -Teoria Optyka geometrycza i optyka falowa. Prawo odbicia i prawo załamaia światła, Bieg promiei świetlych w pryzmacie, soczewki i zwierciadła. Zjawisko dyfrakcji

Bardziej szczegółowo

Ćw. 16. Skalowanie mikroskopu i pomiar małych przedmiotów

Ćw. 16. Skalowanie mikroskopu i pomiar małych przedmiotów 16 KATEDRA FIZYKI STOSOWANEJ PRACOWNIA FIZYKI Ćw. 16. Skalowanie mikroskopu i pomiar małych przedmiotów Wprowadzenie Mikroskop jest przyrządem optycznym dającym znaczne powiększenia małych przedmiotów

Bardziej szczegółowo

6. Badania mikroskopowe proszków i spieków

6. Badania mikroskopowe proszków i spieków 6. Badania mikroskopowe proszków i spieków Najprostszy układ optyczny stanowią dwie współosiowe soczewki umieszczone na końcach tubusu (rysunek 42). Odwzorowanie mikroskopowe jest dwustopniowe: obiektyw

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Tytuł projektu: Światło w życiu. Przedmi ot Treści nauczania z podstawy programowej Treści wykraczające poza

Bardziej szczegółowo

wskazuje w otoczeniu zjawiska elektryzowania przez tarcie formułuje wnioski z doświadczenia sposobu elektryzowania ciał objaśnia pojęcie jon

wskazuje w otoczeniu zjawiska elektryzowania przez tarcie formułuje wnioski z doświadczenia sposobu elektryzowania ciał objaśnia pojęcie jon Klasa III Elektryzowanie przez tarcie. Ładunek elementarny i jego wielokrotności opisuje budowę atomu i jego składniki elektryzuje ciało przez potarcie wskazuje w otoczeniu zjawiska elektryzowania przez

Bardziej szczegółowo

Projekt Czy te oczy mogą kłamac

Projekt Czy te oczy mogą kłamac Projekt Czy te oczy mogą kłamac Zajęcia realizowane metodą przewodniego tekstu Cel główny: Rozszerzenie wiedzy na temat mechanizmu widzenia. Treści kształcenia zajęć interdyscyplinarnych: Fizyka: Rozchodzenie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI DLA KLASY III Gimnazjum. Temat dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI DLA KLASY III Gimnazjum. Temat dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry Lekcja organizacyjna. Zapoznanie z systemem oceniania i wymaganiami edukacyjnymi z oraz warunkami i trybem otrzymywania oceny wyższej niż przewidywana. Pole elektryczne wie, co to jest pole elektryczne

Bardziej szczegółowo

OPTYKA GEOMETRYCZNA Własności układu soczewek

OPTYKA GEOMETRYCZNA Własności układu soczewek OPTYKA GEOMETRYCZNA Własności układu soczewek opracował: Dariusz Wardecki Wstęp Soczewką optyczną nazywamy bryłę z przezroczystego materiału, ograniczoną (przynajmniej z jednej strony) zakrzywioną powierzchnią

Bardziej szczegółowo

Technologia elementów optycznych

Technologia elementów optycznych Technologia elementów optycznych dr inż. Michał Józwik pokój 507a jozwik@mchtr.pw.edu.pl Część 1 Treść wykładu Specyfika wymagań i technologii elementów optycznych. Ogólna struktura procesów technologicznych.

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia: równanie soczewki, ogniskowa soczewki, powiększenie, geometryczna konstrukcja obrazu, działanie prostych przyrządów optycznych.

Zagadnienia: równanie soczewki, ogniskowa soczewki, powiększenie, geometryczna konstrukcja obrazu, działanie prostych przyrządów optycznych. msg O 7 - - Temat: Badanie soczewek, wyznaczanie odległości ogniskowej. Zagadnienia: równanie soczewki, ogniskowa soczewki, powiększenie, geometryczna konstrukcja obrazu, działanie prostych przyrządów

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania dla uczniów z obowiązkiem dostosowania wymagań edukacyjnych z fizyki kl. III

Przedmiotowy system oceniania dla uczniów z obowiązkiem dostosowania wymagań edukacyjnych z fizyki kl. III Wymagania edukacyjne dla uczniów z opinią PPP Fizyka klasa III 1 Zjawiska i fale elektro 7 godzin Lp Temat lekcji Wymagania na ocenę dopuszczającą 1 Oddziaływania biegunów magnetycznych magnesów oraz magnesów

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. IV. Drgania i fale mechaniczne. V. Optyka

Spis treêci. IV. Drgania i fale mechaniczne. V. Optyka 2 2 Spis treêci IV. Drgania i fale mechaniczne 22. Ruch drgajàcy............................................ 6 23. Drgania swobodne........................................ 10 24. Przemiany energii podczas

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE ZJAWISKA CAŁKOWITEGO WEWNĘTRZNEGO ODBICIA W ŚWIATŁOWODACH

ZASTOSOWANIE ZJAWISKA CAŁKOWITEGO WEWNĘTRZNEGO ODBICIA W ŚWIATŁOWODACH ZASTOSOWANIE ZJAWISKA CAŁKOWITEGO WEWNĘTRZNEGO ODBICIA W ŚWIATŁOWODACH 1. ODBICIE I ZAŁAMANIE ŚWIATŁA 1.1. PRAWO ODBICIE I ZAŁAMANIA ŚWIATŁA Gdy promień światła pada na granicę pomiędzy dwiema różnymi

Bardziej szczegółowo

Przyroda, która stworzyła najpiękniejsze góry świata nie poskąpiła nam też innych doznań, które nie istotne w zwykłej szarej codzienności, nabierają

Przyroda, która stworzyła najpiękniejsze góry świata nie poskąpiła nam też innych doznań, które nie istotne w zwykłej szarej codzienności, nabierają Projekt edukacyjny Przyroda, która stworzyła najpiękniejsze góry świata nie poskąpiła nam też innych doznań, które nie istotne w zwykłej szarej codzienności, nabierają innego wymiaru. Na co dzień możemy

Bardziej szczegółowo

W ramach projektu Archimedes 2011/2012. przedstawia

W ramach projektu Archimedes 2011/2012. przedstawia W ramach projektu Archimedes 2011/2012 przedstawia Optyka Materiał filmowy, który mamy zaszczyt Państwu przedstawić ma zamiar pokazać problem z życia codziennego. Nasz kolega, Łukasz, wracając z nami ze

Bardziej szczegółowo