RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ WARTOŚĆ WARTOŚĆ WYMIENNA CENA FUNKCJE CEN

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ WARTOŚĆ WARTOŚĆ WYMIENNA CENA FUNKCJE CEN"

Transkrypt

1 RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ UŻYTKOWA zdolność do zaspokojenia jakiejś potrzeby WYMINNA proporcja w jakiej dany towar jest wymieniany na inny WARTOŚĆ WYMINNA WARTOŚĆ Szkoła klasyczna - D. Ricardo, A. Smith nakłady pracy potrzebne do jego produkcji oraz warunki podaży i popytu Szkoła subiektywna wartość subiektywna (subiektywna o wartości towaru) Wartość użytkowa warunkuje wartość wymienną Wartość użytkowa nie ma bezpośredniego wpływu na cenę towaru CNA FUNKCJ CN cokolwiek, z czego dany podmiot musi zrezygnować w zamian za jednostkę zakupionego, otrzymanego lub spożytego dobra bądź usługi. wartość towaru wyrażona w pieniądzu, liczba jednostek pieniądza, jaką trzeba zapłacić za jednostkę towaru. - informacyjna - dystrybucyjna - stymulacyjna - redystrybucyjna 1

2 Rynek miejsce zawierania i przeprowadzania transakcji kupna sprzedaży ogół transakcji kupna i sprzedaży towarów i usług, dokonujących się w sposób dobrowolny i ciągły, w których wyniku określone zostają ceny oraz ilości nabywanych i sprzedawanych dóbr; forma nawiązywania kontaktów między kupującymi i sprzedającymi; Rodzaje rynku przedmiot wymiany: rynek towarów rynek usług rynek czynników wytwórczych dezagregacja - wyodrębnienie rynków cząstkowych: rynek towarowy podzielić można na rynki branżowe (rolnospożywczy), a te - na rynki poszczególnych dóbr (np. rynek złota, węgla, pszenicy itd.), rynek czynników wytwórczych tworzy rynek pracy, kapitału i ziemi. rynek dóbr konsumpcyjnych i inwestycyjnych. rynek jako przepływ materialny i finansowy: rynek realny (sfera realna materialno-rzeczowa), rynek finansowy (pieniądza). Rodzaje rynku przestrzeń terytorialna: rynek wewnętrzny (krajowy) rynek zewnętrzny (globalny) ale także: rynek lokalny, rynek regionalny, rynek krajowy, rynek kontynentalny, rynek światowy, rynek międzynarodowy. stopień legalności: rynek formalny, rynek nielegalny (tzw. czarny rynek lub szara strefa gospodarki). Rodzaje rynku struktura podmiotowa - rodzaje rynku powstają w oparciu o porównywanie cech ekonomicznych, sklasyfikowanych w odpowiedni sposób grup producentów: ilość i rozmiary producentów, ich udziały w rynku, charakterystykę ekonomiczną produkowanego towaru (jednorodny czy zróżnicowany), bariery wejścia i wyjścia z rynku (łatwość konsekwencje wejścia do danej branży lub też jej opuszczenia), możliwość kształtowania cen rynkowych. POPYT zapotrzebowanie na dane dobro, za które nabywca gotowy jest zapłacić ustaloną na rynku cenę, dysponując odpowiednią do tego celu sumą dochodu pieniężnego. POPYT A WILKOŚĆ Popyt ilość, jaką kupią konsumenci przy różnych poziomach ceny Wielkość popytu ilość, jaką kupią konsumenci przy jednej, konkretnej cenie Zmiana popytu ruch krzywej Zmiana wielkości popytu ruch po krzywej 2

3 POPYT CZYNNIKI KSZTAŁTUJĄC krzywa popytu wielkość popytu Wielkość popytu Popyt wysokość dochodów realnych, dóbr substytucyjnych, dóbr komplementarnych, indywidualne preferencje, oczekiwanie zmian cen i dochodów liczba konsumentów PRAWO Wielkość popytu zmienia się w przeciwnym kierunku w stosunku do zmiany cen (ceteris paribus) WYJĄTKI PARADOKS GIFFNA dotyczy wyłącznie dóbr podstawowych PARADOKS VBLNA (efekt prestiżowy) - niektóre gospodarstwa domowe nabywają tym większe ilości danego dobra, im jest ono droższe. Korzyść konsumpcyjna polega wówczas na demonstrowaniu swoich możliwości konsumpcyjnych. PARADOKS SNOBA polega na tym, że niektóre gospodarstwa domowe mniej cenią te dobra, które konsumują inni, a zatem nabywają ich mniej lub w ogóle ich nie kupują. fekt owczego pędu polega na tym, że pewne gospodarstwa domowe tym wyżej cenią pewne dobra i tym więcej ich nabywają, im bardziej je cenią i więcej ich nabywają inne gospodarstwa domowe (np. moda). Popyt spekulacyjny PODAŻ zaoferowanie dobra przez producenta lub sprzedawcę na rynku Podaż a wielkość podaży Podaż ilość zaoferowanych dóbr przy różnych poziomach ceny Wielkość podaży ilość zaoferowanych dóbr przy jednej, konkretnej cenie Zmiany podaży a zmiany wielkości podaży 3

4 CZYNNIKI KSZTAŁTUJĄC PODAŻ Wielkość podaży: dobra Podaż: koszt wytworzenia, urodzaj w rolnictwie, doskonalenie metod produkcji, liczba producentów, wielkość podaży krzywa podaży PRAWO PODAŻY RÓWNOWAGA RYNKOWA Wielkość podaży zmienia się w tym samym kierunku, w którym zmienia się (ceteris paribus) nadwyżka - równowagi niedobór wielkość popytu/podaży CNA MINIMALNA CNA MAKSYMALNA C m - równowagi C m - minimalna - równowagi C m - maksymalna C m wielkość popytu/podaży wielkość popytu/podaży 4

5 PRZSUNIĘCI KRZYWJ 1 1 Kiedy krzywa popytu przesuwa się w prawo (co może być spowodowane wzrostem dochodu realnego konsumentów), równowagi rynkowej też się zwiększa (wzrastają dochody wzrastają ceny) PRZSUNIĘCI KRZYWJ 1 1 Kiedy krzywa popytu przesuwa się w lewo (co może być spowodowane spadkiem dochodu realnego konsumentów), równowagi rynkowej też spada (spadają dochody spadają ceny) 1 1 wielkość popytu/podaży wielkość popytu/podaży PRZSUNIĘCI KRZYWJ PODAŻY PRZSUNIĘCI KRZYWJ PODAŻY 1 1 Kiedy krzywa podaży przesuwa się w prawo (co może być spowodowane spadkiem kosztów produkcji), równowagi rynkowej spada (spadają koszty spada ) 1 1 Kiedy krzywa podaży przesuwa się w lewo (co może być spowodowane wzrostem kosztów produkcji), równowagi rynkowej rośnie (rosną koszty rosną ceny) 1 wielkość popytu/podaży 1 wielkość popytu/podaży LASTYCZNOŚĆ Informuje o wielkości zmiany jednej wielkości w reakcji na zmianę innej wielkości Współczynnik elastyczności cenowej popytu informuje o sile reakcji konsumenta na zmieniającą się cenę dobra. Współczynnik elastyczności dochodowej popytu informuje o sile reakcji konsumenta na zmieniające się dochody. Współczynnik elastyczności mieszanej popytu informuje o sile reakcji konsumenta na zmieniające się ceny innych dóbr. Współczynnik elastyczności cenowej podaży informuje o sile reakcji przedsiębiorstwa na zmieniającą się cenę dobra. LASTYCZNOŚĆ CNOWA stosunek względnej zmiany wielkości popytu do względnej zmiany ceny e p P C P C e p = - popyt doskonale elastyczny e p > 1 popyt elastyczny e p = 1 popyt proporcjonalny (el. jednostkowa) e p < 1 popyt nieelastyczny e p = popyt sztywny 5

6 przychód Cena LASTYCZNOŚĆ CNOWA Wysoka elastyczność (e p > 1) zmiana wielkości popytu jest większa od zmiany ceny Jednostkowa elastyczność (e p = 1) zmiana wielkości popytu jest proporcjonalna do zmiany ceny Niska elastyczność (e p < 1) zmiana wielkości popytu jest mniejsza od zmiany ceny POPYT SZTYWNY popyt POPYT DOSKONAL LASTYCZNY POPYT PROPORCJONALNY Popyt CZYNNIKI WPŁYWAJĄC NA WARTOŚĆ LASTYCZNOŚCI CNOWJ : stopień substytucyjności dobra - im więcej substytutów dobra tym większa elastyczność jego popytu; rodzaj dobra - popyt na dobra podstawowe jest mniej elastyczny niż na dobra luksusowe; znaczenie dobra dla konsumenta - popyt na dobro o dużym udziale w budżecie jest stosunkowo elastyczny; poziom ceny towaru - im wyższy poziom ceny, tym elastyczność jest większa; czas trwania ceny - im dłużej utrzymuje się zmiana ceny, tym elastyczność cenowa dobra będzie większa. ceteris paribus Cena Popyt Przychód popyt popyt

7 Dobra normalne Popyt na bilety na mecze piłkarskie PUNKTY LŻĄC NA KRZYWJ MAJĄ RÓŻNĄ LASTYCZNOŚĆ p= nieskończoność p= 4 p= 1,5 W miarę przesuwania się wzdłuż krzywej popytu elastyczność maleje (im bardziej producent podwyższa cenę dobra, tym bardziej musi się liczyć z rosnącym spadkiem wielkości popytu) p=,67 p=,25 Cena Cena e p > 1 Przychód Przychód e p < 1 Przychód Przychód p= liczba biletów MISZANA LASTYCZNOŚC miara względnej zmiany popytu na dobro x pod wpływem względnej zmiany ceny dobra y e p y Px P x C C e py > substytuty e py < dobra komplementarne y y DOCHODOWA LASTYCZNOŚC stosunek względnej zmiany popytu pod wpływem względnej zmiany dochodu e p P P D D PRAWO NGLA PODZIAŁ DÓBR w miarę wzrostu przeciętnego dochodu na członka rodziny nie tylko rośnie ogólny popyt ale zmienia się również jego struktura, w ten sposób, że zmniejsza się procentowy udział wydatków na żywność oraz inne dobra niższego rzędu i zwiększa się udział wydatków na dobra wyższego rzędu /rnst ngel 1857/ Rodzaj dóbr Dobra luksusowe Dobra pierwszej potrzeby Dochodowa elastyczność popytu ep >1 <ep<1 Zmiana popytu Popyt rośnie szybciej niż dochód Popyt rośnie wolniej niż dochód Zmiana udziału w budżecie, gdy dochód wzrasta Wzrost Spadek Popyt spada, Dobra podrzędne ep< gdy dochód Spadek rośnie 7

8 CNOWA LASTYCZNOŚC PODAŻY S C e s S C stosunek względnej zmiany wielkości podaży do względnej zmiany ceny e s = - podaż doskonale elastyczna e s > 1 podaż elastyczna e s = 1 podaż proporcjonalna e s < 1 podaż nieelastyczna e s = podaż sztywna CZYNNIKI WPŁYWAJĄC NA LASTYCZNOŚĆ CNOWĄ PODAŻY rodzaj towaru (dzieła sztuki, bogactwa naturalne, ziemia itp. charakteryzują się doskonałą nieelastycznością czas obserwacji podaży CZAS OBSRWACJI A LASTYCZNOŚĆ PODAŻY Okres bardzo krótki - podaż sztywna, Okres krótki - elastyczność jest względnie niewielka (wielkośc podaż może wzrosnąć w granicach stałego potencjału produkcyjnego - możliwa jest zmiana produkcji i wielkości podaży, ale nie rozmiaru zakładu produkcyjnego), Okres długi - elastyczność jest stosunkowo duża - bardziej elastyczna krzywa podaży, wszystkie koszty są kosztami zmiennymi, Okres sekularny dopuszcza zmiany technologii i liczby ludności. Im podaż jest bardziej elastyczna, tym wahania ceny równowagi są coraz mniejsze (nie wzrasta, a w skrajnych przypadkach nawet maleje). Struktury rynkowe Konkurencja doskonała oraz pełny monopol to czyste, ekstremalne struktury rynku. Faktyczne zachowania przedsiębiorstw mogą odchylać się od przedstawionych wzorców, gdyż struktury rynku występujące w rzeczywistości zazwyczaj odbiegają od modelowych założeń. Na rynku może występować albo zjawisko: cenotwórczości decyzje podmiotu gospodarczego kształtują podaż danego produktu lub popyt na dany produkt przez co wpływają na cenę rynkową produktu, cenobiorczości nabywca (konsument) lub sprzedawca (producent) ma niewielkie udziały w rynku, ich decyzje nie mogą kształtować ani podaży ani popytu, czyli nie są w stanie wpłynąć na cenę rynkową produktu. Porównanie struktur rynkowych Konkurencja doskonała Konkurencja niedoskonała Konkurencja Cecha doskonała Konkurencja Oligopol Monopol monopolistyczna Liczba firm dużo wiele kilka Jedna standardowy lub unikatowy, brak bliskich Rodzaj produktu standardowy zróżnicowany zróżnicowany substytutów niewielka, w wąskim ograniczona w przypadku wojny Kontrola nad ceną żadna Pełna zakresie cenowej, znaczna w przypadku zmowy Warunki wejścia na bardzo łatwe względnie łatwe trudne Bardzo trudne rynek znaczny nacisk na znaczna, związana ze Konkurencja brak reklamę, nazwę lub znak zróżnicowaniem public relations niecenowa firmowy produktu nieograniczona liczba nabywców i sprzedawców żaden z uczestników rynku nie może samodzielnie wpłynąć na poziom ceny produktu popyt doskonale elastyczny kształtuje się na rynku w wyniku gry popytu i podaży produkt jest jednorodny (homogeniczny) konkurencja ma charakter cenowy Przykład artykuły rolne odzież, restauracje, architekci, proszki do prania samochody, telefonia komórkowa telefonia stacjonarna 8

9 Konkurencja monopolistyczna podobieństwa do konkurencji doskonałej: istnienie wielu małych firm swoboda wejścia i wyjścia z gałęzi. różnice w stosunku do konkurencji doskonałej: każde z przedsiębiorstw ma do czynienia z opadającą krzywą popytu. produkty różnych firm tworzących daną gałąź są mniej lub bardziej zindywidualizowane i zróżnicowane ale zawsze substytucyjne głównym sposobem walki jest różnicowanie produktu (a nie konkurencja cenowa). Oligopol gałąź, w której działa niewielu producentów; osiągana zależy nie tylko od wielkości własnej produkcji, lecz także od działań konkurentów z tej gałęzi; w przypadku zawarcia efektywnego porozumienia i utworzenia kartelu: zachowuje się podobnie jak wielozakładowy monopol w pierwszej kolejności stara się zmaksymalizować łączny zysk całej grupy; po wyznaczeniu optymalnego poziomu ceny dla całego kartelu, uczestnicy mogą szukać dla siebie najkorzystniejszych rozwiązań w ramach ograniczeń narzuconych przez wspólną politykę produkcyjną i cenową. oligopol bez porozumienia - każdy działa na własną rękę, dążąc do maksymalnego zysku dla siebie, toczy się bezwzględna walka konkurencyjna; niekiedy przyjmuje postać wojny cenowej. Monopol pojedynczy nabywca albo pojedynczy sprzedawca cenotwórczość nie ma substytutów nie ma konkurencji dyskryminacja cenowa: różnicowanie cen, które nie jest uzasadnione różnicami w kosztach wytwarzania; monopolista w tym samym miejscu i czasie może różnym odbiorcom sprzedawać ten produkt po różnej cenie. powstają na skutek wysokiej koncentracji produkcji dużych przedsiębiorstw w drodze porozumień dotyczących podziału rynku bądź porozumień o wspólnych zachowaniach rynkowych (zmowy) Rodzaje monopoli naturalny przeciętne koszty wytwarzania danego produktu stale spadają wraz ze wzrostem rozmiarów produkcji; monopol może prowadzić proces produkcji bardziej efektywniej, występuje w sferze użyteczności publicznej (wodociągi) przejściowy podaż jakiegoś dobra lub usługi jest ograniczona do jednego przedsiębiorstwa w efekcie posiadania patentu, licencji, koncesji (szczepionka na grypę) bilateralny występuje jednocześnie jeden podmiot po stronie podaży i jeden po stronie popytu (zakłady zbrojeniowe), sztuczny Koncentracja produkcji Monopol sztuczny tworzy się na skutek procesów koncentracji produkcji. Każdy rynek ma naturalną tendencję do monopolizacji, ponieważ struktura skoncentrowana jest znacznie bardziej opłacalna i znacznie wygodniejsza dla przedsiębiorstwa. Nie każda koncentracja produkcji prowadzi wyłącznie do negatywnych skutków. Koncentracja produkcji jest jednym ze źródeł korzyści skali, których konsekwencją jest obniżanie kosztów wytwarzania. Miernikiem koncentracji jest wskaźnik koncentracji (CR) czyli wielkość sprzedaży kilku (4, 8, 2) największych przedsiębiorstw działających na rynku. Koncentracja produkcji Jeżeli jedno przedsiębiorstwo posiada ponad 9% udział w rynku jest uznawane a monopolistę. Jeżeli cztery największe przedsiębiorstwa kontrolują łącznie nie więcej niż 4% rynku jest to struktura konkurencyjna. 9

10 FORMY KONCNTRACJI PRODUKCJI - KARTL Związek monopolistyczny zawierający porozumienie co do wartości sprzedaży, terminów płatności lub podziału rynku zbytu; uczestnicy kartelu zobowiązują się nie konkurować ze sobą wzajemnie, a przedsiębiorstwa wchodzące do kartelu zachowują osobowość i samodzielność prawną. Tworzenie kartelu jest w Unii uropejskiej prawnie zabronione. Kartelem ponadpaństwowym jest natomiast OPC Organizacja Krajów ksportujących Ropę Naftową. FORMY KONCNTRACJI PRODUKCJI - SYNDYKAT Zrzeszenie zbliżonych rozmiarem przedsiębiorstw, w którym powołuje się wspólne biuro sprzedaży (czasami zakupu) i prowadzi wspólne interesy. Członkowie syndykatu pozostają samodzielni ekonomicznie i prawnie. FORMY KONCNTRACJI PRODUKCJI - INN Trust zakłada likwidację ekonomicznej i prawnej samodzielność poszczególnych przedsiębiorstw tej samej branży; dotychczasowi właściciele samodzielnych przedsiębiorstw stają się udziałowcami trustu. Koncern - forma organizacyjna będąca połączeniem niezależnych przedsiębiorstw należących do jednego właściciela; powstaje w drodze fuzji dokonywanych przez zakup akcji. Koncern może grupować zarówno przedsiębiorstwa jednej branży, jak i różnych branż ale powiązanych ze sobą w sposób, który pozwala na osiąganie przewagi monopolistycznej. FORMY KONCNTRACJI PRODUKCJI - INN Holding - organizacja grupująca samodzielne prawnie podmioty ale oparta na zależnościach kapitałowych lub osobowych. W holdingu musi istnieć co najmniej jeden podmiot kontrolujący (spółka matka) i co najmniej jeden podmiot kontrolowany (spółka córka). Konglomerat - koncern, który grupuje przedsiębiorstwa o bardzo różnym zakresie produkcji bez jasno sprecyzowanego kryterium. Przykładem konglomeratu jest General lectric, który działa w sektorze energetycznym ale również bankowym, ubezpieczeniowym, kosmicznym, filmowym, AGD czy lotniczym. Podmioty rynkowe 1. Producenci 2. Konsumenci 3. Rząd 1

11 Konsument i gospodarstwo domowe Konsument każdy, kto w celu zaspokojenia swoich potrzeb zużywa, czyli konsumuje określone dobra lub usługi, inaczej każdy człowiek niezależnie od wieku i poziomu świadomości Gospodarstwo domowe jedno- lub wieloosobowy podmiot gospodarczy, działający w sferze konsumpcji, oparty najczęściej choć niekoniecznie - na więzach rodzinnych, którego celem jest wszechstronne zaspokajanie potrzeb wszystkich jego członków dzięki uzyskiwanym również przez wszystkich lub niektórych tylko członków dochodom

DYSKRYMINACJA CENOWA DYSKRYMINACJA CENOWA TARGETOWANIE

DYSKRYMINACJA CENOWA DYSKRYMINACJA CENOWA TARGETOWANIE DYSKRYMINACJA CNOWA Pierwszego stopnia każda jednostka jest sprzedawana po cenie równiej maksymalnej skłonności do zapłaty (cena graniczna) Drugiego stopnia - cena różni się w zależności od ilości dobra

Bardziej szczegółowo

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ POPYT to zależność pomiędzy ilością dobra, którą chcą i mogą kupić konsumenci, a ceną tego dobra. Popyt jest przedstawiany za pomocą

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU 1. POPYT Popyt (zapotrzebowanie) - ilość towaru, jaką jest skłonny kupić nabywca po ustalonej cenie rynkowej, dysponując do tego celu odpowiednim dochodem

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Mikroekonomia - Lista 11 Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Konkurencja doskonała 1. Model konkurencji doskonałej opiera się na następujących

Bardziej szczegółowo

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ.

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. Wykład 4 Konkurencja doskonała i monopol 1 MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. EFEKTYWNOŚĆ RYNKU. MONOPOL CZYSTY. KONKURENCJA MONOPOLISTYCZNA. 1. MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ W modelu konkurencji doskonałej

Bardziej szczegółowo

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena Temat i funkcje rynku 1. Rynkowa a administracyjna koordynacja działań gospodarczych 2. opyt, podaż, cena równowagi 3. Czynniki wpływające na rozmiary popytu 4. Czynniki wpływające na rozmiary podaży 5.

Bardziej szczegółowo

Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny?

Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny? Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny? Oczywistym miernikiem jest nachylenie krzywych popytu i podaży Np. obniżka ceny o 1 zł każdorazowo powoduje zwiększenie popytu na kajzerki o 20 sztuk

Bardziej szczegółowo

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Popyt elastyczny Prawo popytu mówi, ze zmiany ceny wywołują

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Podstawowe pojęcia: rynek, popyt, krzywa popytu, prawo popytu, efekt snobizmu, efekt Veblena, cena maksymalna i minimalna, zmiana popytu, dobro Griffena, dobra

Bardziej szczegółowo

Negatywne skutki monopolu

Negatywne skutki monopolu Negatywne skutki monopolu Strata dobrobytu społecznego z tytułu: (1) mniejszej produkcji i wyższej ceny (2) kosztów poszukiwania renty, które ponoszą firmy w celu osiągnięcia monopolistycznej pozycji na

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Podstawowe pojęcia: rynek, podaż, krzywa podaż, prawo podaż, cena równowagi, cena maksymalna i minimalna, zmiana podaż dr inż. Anna Kiełbus

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska MECHANIZM RYNKOWY dr Sylwia Machowska 1 Plan wykładu Rynek Popyt, wielkość popytu, prawo popytu Podaż, wielkość podaży, prawo podaży Równowaga rynkowa 2 Rynek 3 Rynek Rynek to proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO KRZYWA MOŻLIWOŚCI PRODUKCYJNYCH (zwiększanie produkcji jednego dobra nie jest możliwe bez zmiany produkcji drugiego dobra) krzywa możliwości produkcyjnych pokazuje możliwości

Bardziej szczegółowo

MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH

MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH ZADANIE. Mamy trzech konsumentów, którzy zastanawiają się nad nabyciem trzech rożnych programów komputerowych. Właściwości popytu konsumentów przedstawiono w następującej tabeli:

Bardziej szczegółowo

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA PODSTAWOWE POJĘCIA KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA Przedsiębiorstwo - wyodrębniona jednostka gospodarcza wytwarzająca dobra lub świadcząca usługi. Cel przedsiębiorstwa - maksymalizacja zysku Nakład czynniki

Bardziej szczegółowo

Konkurencja doskonała

Konkurencja doskonała Struktury rynku Konkurencja doskonała Konkurencja doskonała (nazywana także wolną konkurencją) jest modelem teoretycznym opisującym jedną z form konkurencji na rynku. Cechą charakterystyczną konkurencji

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena. Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi

Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena. Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi Nawet z papugi można zrobić wytrawnego ekonomistę. Wystarczy ją nauczyć dwóch słów: popyt i podaż. /Thomas Carlyle/

Bardziej szczegółowo

Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI

Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI 1. Dobrami podrzędnymi nazywamy te dobra: a. które nie mają bliskich substytutów b. na które popyt maleje w miarę wzrostu dochodów konsumenta, przy pozostałych

Bardziej szczegółowo

PRODUCENT (PRZEBSIĘBIORSTWO) państwowe lokalne indywidualne zbiorowe (spółki ) 3. Jak należy rozumieć prawo zmniejszającego się przychodu?

PRODUCENT (PRZEBSIĘBIORSTWO) państwowe lokalne indywidualne zbiorowe (spółki ) 3. Jak należy rozumieć prawo zmniejszającego się przychodu? A) Pytania sprawdzające: 1. Kogo uważamy za producenta? PRODUCENT zorganizowany w formie przedsiębiorstwa. Powstał w drodze ewolucji. To podmiot sfery realnej. Aktywny uczestnik procesów rynkowych. Realizuje

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia

Podstawowe zagadnienia Podstawowe zagadnienia Każda społeczność staje przed koniecznością rozwiązania trzech podstawowych problemw codziennej egzystencji: - jakie dobra i usługi - co wytwarzać - dla kogo je wytwarzać Ekonomia

Bardziej szczegółowo

MIKROEKO OMIA STRUKTURY RY KOWE. dr Jarosław Korpysa dr Jarosław Poteralski. Katedra Mikroekonomii W EiZ US http://mikro.univ.szczecin.

MIKROEKO OMIA STRUKTURY RY KOWE. dr Jarosław Korpysa dr Jarosław Poteralski. Katedra Mikroekonomii W EiZ US http://mikro.univ.szczecin. MIKROEKO OMIA STRUKTURY RY KOWE dr Jarosław Korpysa dr Jarosław Poteralski 1 STRUKTURY RY KOWE Brak jednoznacznej definicji w literaturze... Struktura rynkowa to pewien układ sił na konkretnym rynku, wynikający

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Zachowanie monopolistyczne - dyskryminacja cenowa

Zachowanie monopolistyczne - dyskryminacja cenowa Zachowanie monopolistyczne - dyskryminacja cenowa Dotychczas analizowaliśmy monopolistę, który dyktował wspólną cenę dla wszystkich konsumentów Z dyskryminacją cenową mamy do czynienia wtedy, gdy różne

Bardziej szczegółowo

Podstawowa analiza rynku

Podstawowa analiza rynku Podstawowa analiza rynku Wykład 4 Jerzy Wilkin Co kryje się za pojęciem: rynek? Miejsce styku kupujących i sprzedających Miejsce przejawiania się popytu i podaży Złożony proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

P R I N C I P L E S O F

P R I N C I P L E S O F 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż P R I N C I P L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W PowerPoint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights

Bardziej szczegółowo

Moduł V. Konkurencja monopolistyczna i oligopol

Moduł V. Konkurencja monopolistyczna i oligopol Moduł V. Konkurencja monopolistyczna i oligopol Spis treści: Wstęp... 2 1. Istota konkurencji monopolistycznej... 2 2. Równowaga przedsiębiorstwa w warunkach konkurencji monopolistycznej w okresie krótkim

Bardziej szczegółowo

DEFINICJA RYNKU Wrzoska Balcerowicza

DEFINICJA RYNKU Wrzoska Balcerowicza DEFINICJA RYNKU Wg W. Wrzoska: rynek to ogół stosunków zachodzących między podmiotami uczestniczącymi w procesach wymiany. Tymi podmiotami są sprzedawcy i nabywcy, którzy reprezentują podaż, popyt, a także

Bardziej szczegółowo

11. POLITYKA MIKROEKONOMICZNA Istota podstawowych problemów praktyki mikroekonomicznej Polityka mikroekonomiczna

11. POLITYKA MIKROEKONOMICZNA Istota podstawowych problemów praktyki mikroekonomicznej Polityka mikroekonomiczna Spis treści WSTĘP 10. TEORIA MIKROEKONOMII 10.1. Pojęcie i istota mikroekonomii 10.2. Płaszczyzny identyfikacji mikroekonomii 10.2.1. Podstawowe obszary zainteresowań mikroekonomii 10.2.1.1. Gospodarstwo

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 6: Struktury rynkowe i mechanizm konkurencji

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 6: Struktury rynkowe i mechanizm konkurencji Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 6: Struktury rynkowe i mechanizm konkurencji Decyzje firmy o wielkości produkcji Firma podejmuje decyzje o wielkości produkcji na podstawie zderzenia kosztów i

Bardziej szczegółowo

Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie

Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie Dr. Anna Kowalska-Pyzalska Insitute of Computer Science & Management/ Chair of Economy Presentation is based on: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Zagadnienia Rynki elastyczne i zmonopolizowane. Funkcje popytu i podaży (położenie, przesunięcie). Równowaga rynkowa. Prawo popytu

Bardziej szczegółowo

Analiza popytu i podaży

Analiza popytu i podaży Analiza popytu i podaży Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja oparta na materiałach z: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa

Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa Ujęcie popytowe Według Keynesa, dosyć częstą sytuacją w gospodarce rynkowej jest niepełne wykorzystanie czynników produkcji. W związku z tym produkcja

Bardziej szczegółowo

Oligopol wieloproduktowy

Oligopol wieloproduktowy Oligopol wieloproduktowy Do tej pory zakładali adaliśmy, że e produkty sąs identyczne (homogeniczne) W rzeczywistości ci produkty sprzedawane przez firmy nie są doskonałymi substytutami. W większo kszości

Bardziej szczegółowo

Modele rynków. Niedoskonała Konkurencja. Doskonała Konkurencja. Niekooperujący. Kooperujący (Kartel, Zmowa) Model Cournota (konkurencja ilościowa)

Modele rynków. Niedoskonała Konkurencja. Doskonała Konkurencja. Niekooperujący. Kooperujący (Kartel, Zmowa) Model Cournota (konkurencja ilościowa) Modele rynków Doskonała Konkurencja Niedoskonała Konkurencja Monopolistyczna Konkurencja Monopol Oligopol Niekooperujący Kooperujący (Kartel, Zmowa) Gra jednoczesna Gra sekwencyjna Gra powtarzalna Model

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Monopoli ciąg dalszy...

Mikroekonomia. Monopoli ciąg dalszy... Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz 20.10.2007r. Mikroekonomia WNE UW 1 Monopoli ciąg dalszy... Co się w monopolu nie podoba... monopoliście? Dyskryminacja

Bardziej szczegółowo

TEST. [2] Funkcja długookresowego kosztu przeciętnego przedsiębiorstwa

TEST. [2] Funkcja długookresowego kosztu przeciętnego przedsiębiorstwa Przykładowe zadania na kolokwium: TEST [1] Zmniejszenie przeciętnych kosztów stałych zostanie spowodowane przez: a. wzrost wielkości produkcji, b. spadek wielkości produkcji, c. wzrost kosztów zmiennych,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII

Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII Elastyczność cenowa popytu Elastyczność cenowa podaŝy Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz Elastyczność cenowa popytu Elastyczność względna zmiana zmiennej zaleŝnej

Bardziej szczegółowo

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski Dr Łukasz Goczek Uniwersytet Warszawski Wpływ podatków na podaż i popyt Co decyduje, kto naprawdę ponosi ciężar podatku Koszty i korzyści wynikające z podatków i dlaczego podatki nakładają koszt, który

Bardziej szczegółowo

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania:

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia II Semestr Letni 2014/2015 Ćwiczenia 4, 5 & 6. Technologia

Mikroekonomia II Semestr Letni 2014/2015 Ćwiczenia 4, 5 & 6. Technologia Mikroekonomia II 050-792 Semestr Letni 204/205 Ćwiczenia 4, 5 & 6 Technologia. Izokwanta produkcji to krzywa obrazująca różne kombinacje nakładu czynników produkcji, które przynoszą taki sam zysk. P/F

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA TOM 1 WYD.2. Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS

EKONOMIA TOM 1 WYD.2. Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS EKONOMIA TOM 1 WYD.2 Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS Przedmowa CZĘŚĆ I. PODSTAWOWE POJĘCIA Rozdział 1. Podstawy ekonomii 1.1. Wprowadzenie Niedobór i efektywność: bliźniacze tematy ekonomii

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE STRATEGICZNE. mgr Filip Januszewski

ZARZĄDZANIE STRATEGICZNE. mgr Filip Januszewski ZARZĄDZANIE STRATEGICZNE mgr Filip Januszewski Metody bezscenariuszowe Ekstrapolacja trendów Analiza luki strategicznej Opinie ekspertów metoda delficka 2 Ekstrapolacja trendów Prognozowanie na podstawie

Bardziej szczegółowo

Marketing. Marketing-mix. Cena w marketingu. Wykład V. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P. dr Grzegorz Mazurek.

Marketing. Marketing-mix. Cena w marketingu. Wykład V. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P. dr Grzegorz Mazurek. Marketing Wykład V dr Grzegorz Mazurek Marketing-mix Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P PRODUKT (product) CENA (price) DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel,

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. mgr Maciej Szczepankiewicz. Katedra Nauk Ekonomicznych. semestr zimowy 2015/2016

MIKROEKONOMIA. mgr Maciej Szczepankiewicz. Katedra Nauk Ekonomicznych. semestr zimowy 2015/2016 MIKROEKONOMIA semestr zimowy 2015/2016 mgr Maciej Szczepankiewicz Katedra Nauk Ekonomicznych Kontakt E: maciej@szczepankiewicz.net Dyżury: Wtorek 12-13.30 nieparzyste 10.15-11.45 parzyste Środa 13.15-14.45

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

PRODUKT (product) CENA (price) PROMOCJA (promotion) DYSTRYBUCJA (place) 7 (P) (+ Process, Personnel, Physical Evidence)

PRODUKT (product) CENA (price) PROMOCJA (promotion) DYSTRYBUCJA (place) 7 (P) (+ Process, Personnel, Physical Evidence) Marketing-mix Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P Cena w marketingu dr Grzegorz Mazurek PRODUKT (product) CENA (price) DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel,

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 03. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 03. dr Adam Salomon Ekonomia wykład 03 dr Adam Salomon Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2 Rynki makroekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Anna Irena Szymańska Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.4 Temat zajęć: Kto ustala ceny, czyli popyt, podaż i równowaga rynkowa 1. Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie pojęć: popyt, podaż, cena,

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

6.4. Wieloczynnikowa funkcja podaży Podsumowanie RÓWNOWAGA RYNKOWA Równowaga rynkowa w ujęciu statycznym

6.4. Wieloczynnikowa funkcja podaży Podsumowanie RÓWNOWAGA RYNKOWA Równowaga rynkowa w ujęciu statycznym Spis treœci Przedmowa do wydania ósmego... 11 Przedmowa do wydania siódmego... 12 Przedmowa do wydania szóstego... 14 1. UWAGI WSTĘPNE... 17 1.1. Przedmiot i cel ekonomii... 17 1.2. Ekonomia pozytywna

Bardziej szczegółowo

2. ROLA RYNKU W GOSPODARCE... 3 3. RODZAJE RYNKÓW STRUKTURY RYNKOWE, KONKURENCJA... 8 BIBLIOGRAFIA... 11 SPIS RYSUNKÓW... 11

2. ROLA RYNKU W GOSPODARCE... 3 3. RODZAJE RYNKÓW STRUKTURY RYNKOWE, KONKURENCJA... 8 BIBLIOGRAFIA... 11 SPIS RYSUNKÓW... 11 SPIS TREŚCI RYNEK I JEGO ELEMENTY 1. POJĘCIE RYNKU ORAZ JEGO ELEMENTY... 2 2. ROLA RYNKU W GOSPODARCE... 3 3. RODZAJE RYNKÓW STRUKTURY RYNKOWE, KONKURENCJA... 8 4. POJĘCIE KONKURENCJI ORAZ JEJ ELEMENTY...

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Konkurencja monopolistyczna. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Konkurencja monopolistyczna. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 17 Konkurencja monopolistyczna P R I N C I P L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W PowerPoint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO GOSPODARKI I EKONOMII - słowniczek podstawowych pojęć

WPROWADZENIE DO GOSPODARKI I EKONOMII - słowniczek podstawowych pojęć WPROWADZENIE DO GOSPODARKI I EKONOMII - słowniczek podstawowych pojęć abstrakcja rodzaj postępowania badawczego w ekonomii, które polega na upraszczaniu rzeczywistości gospodarczej przez eliminowanie mało

Bardziej szczegółowo

TEST. [4] Grzyby w lesie to przykład: a. dobra prywatnego, b. wspólnych zasobów, c. monopolu naturalnego, d. dobra publicznego.

TEST. [4] Grzyby w lesie to przykład: a. dobra prywatnego, b. wspólnych zasobów, c. monopolu naturalnego, d. dobra publicznego. Przykładowe zadania na kolokwium: TEST [1] Zmniejszenie przeciętnych kosztów stałych zostanie spowodowane przez: a. wzrost wielkości produkcji, b. spadek wielkości produkcji, c. wzrost kosztów zmiennych,

Bardziej szczegółowo

6. Teoria Podaży Koszty stałe i zmienne

6. Teoria Podaży Koszty stałe i zmienne 6. Teoria Podaży - 6.1 Koszty stałe i zmienne Koszty poniesione przez firmę zwykle są podzielone na dwie kategorie. 1. Koszty stałe - są niezależne od poziomu produkcji, e.g. stałe koszty energetyczne

Bardziej szczegółowo

Wykład 16: Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie. Gabriela Grotkowska

Wykład 16: Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie. Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki konomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse miedzynarodowe Wykład 16: Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie Gabriela Grotkowska Plan wykładu 16 Kurs

Bardziej szczegółowo

2.1. Charakterystyka elastyczności popytu

2.1. Charakterystyka elastyczności popytu 13 2.ELASTYCZNOŚCI POPYTU Aby zmierzyć siłę i kierunek oddziaływania czynników kształtujących popyt stosuje się różnego rodzaju mierniki. Do najpopularniejszych należą elastyczności popytu, które mierzą

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska MECHANIZM RYNKOWY dr Sylwia Machowska Plan wykładu Gospodarka rynkowa Mechanizm rynkowy Rynek Popyt, wielkość popytu, prawo popytu Podaż, wielkość podaży, prawo podaży Równowaga rynkowa Gospodarka Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Popyt i podaż na rynku pracy RYNEK PRACY

Popyt i podaż na rynku pracy RYNEK PRACY Popyt i podaż na rynku pracy RYNEK PRACY Maciej Frączek Co to jest praca? PRACA to celowa działalność człowieka, w procesie której przystosowuje on przedmioty pracy za pomocą narzędzi pracy do swoich potrzeb

Bardziej szczegółowo

grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej

grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej... imię i nazwisko Poniższy test składa się z 15 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź.... Za

Bardziej szczegółowo

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA PODSTAWOWE POJĘCIA Przedsiębiorstwo - wyodrębniona jednostka gospodarcza wytwarzająca dobra lub świadcząca usługi. Cel przedsiębiorstwa - maksymalizacja zysku Nakład czynniki

Bardziej szczegółowo

2 Encyklopedia marketingu, autor: Tadeusz Szucki, wyd. I., Warszawa 1998

2 Encyklopedia marketingu, autor: Tadeusz Szucki, wyd. I., Warszawa 1998 Rynek jest kategorią ekonomiczną ściśle związaną z produkcją i wymianą towarową. Rynek 1 to ogół stosunków wymiennych (towarowo-pieniężnych) między sprzedającymi, oferującymi produkty po określonej cenie

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu wa kluczowe słowa: popyt i podaż Popyt to ilość dobra, jaką nabywcy są gotowi kupić zależnie od poziomu

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie z Rozdziału 6: Koszt opodatkowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Powtórzenie z Rozdziału 6: Koszt opodatkowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 8 Koszt opodatkowania R I N C I L E O F MICROECONOMIC F O U R T H E I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint lides by Ron Cronovich 2007 Thomson outh-western, all rights reserved W tym rozdziale

Bardziej szczegółowo

Użyteczność całkowita

Użyteczność całkowita Teoria konsumenta 1.Użyteczność całkowita i krańcowa 2.Preferencje konsumenta, krzywa obojętności i mapa obojętności 3.Równowaga konsumenta, nadwyżka konsumenta 4.Zmiany dochodów i zmiany cen dóbr oraz

Bardziej szczegółowo

2. Na czym polega zasadnicza różnica między mikro- i makroekonomią?

2. Na czym polega zasadnicza różnica między mikro- i makroekonomią? A) Proszę udzielić odpowiedzi na pytania: 1. Czym zajmuje się ekonomia? EKONOMIA jest nauką badającą w jaki sposób społeczeństwo gospodarujące decyduje o tym co jak i dla kogo wytwarzać. Naczelnym zadaniem

Bardziej szczegółowo

Czym zajmuje się Organizacja Rynku?

Czym zajmuje się Organizacja Rynku? Czym zajmuje się Organizacja Rynku? Jest to dział Ekonomii, który bada zależno ności między strukturą rynku, zachowaniem firm i ich wynikami. To ujęcie (struktura( struktura-zachowanie-wyniki) zapoczątkowano

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Monopol. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Wstęp. Monopol. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 15 Monopol R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved W tym rozdziale szukaj

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Konrad Turkowski prof. UWM. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski. Podstawy ekonomii. Warszawa 2008

Dr hab. Konrad Turkowski prof. UWM. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski. Podstawy ekonomii. Warszawa 2008 Dr hab. Konrad Turkowski prof. UWM Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Podstawy ekonomii Warszawa 2008 Plan wykładu 1. Wstęp do ekonomii 2. Popyt, podaż, mechanizm rynkowy 3. Elastyczność popytu i podaży 4.

Bardziej szczegółowo

Rodzaje monopoli ASYMETRIA INFORMACJI

Rodzaje monopoli ASYMETRIA INFORMACJI Rodzaje monopoli naturalny przeciętne koszty wytwarzania danego produktu stale spadają wraz ze wzrostem rozmiarów produkcji; monopol może prowadzić proces produkcji bardziej efektywniej, występuje w sferze

Bardziej szczegółowo

Równowaga rynkowa. Równowaga rynkowa: ilustracja graficzna. Nierównowaga rynkowa: nadwyżka dobra. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra

Równowaga rynkowa. Równowaga rynkowa: ilustracja graficzna. Nierównowaga rynkowa: nadwyżka dobra. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra Równowaga rynkowa Cena unkt r Ilość Cena i ilość Cena (cena czyszcząca rynek): cena, przy której wielkość zapotrzebowania jest równa ilości oferowanej. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra Cena rynkowa

Bardziej szczegółowo

Model Davida Ricardo

Model Davida Ricardo Model Davida Ricardo mgr eszek incenciak 15 lutego 2005 r. 1 Założenia modelu Analiza w modelu Ricardo opiera się na następujących założeniach: istnieje doskonała konkurencja na rynku dóbr i rynku pracy;

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Ekonomia dobrobytu. Konsumenci, producenci i efektywność rynków. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: Przypomnienie: alokacja zasobów określa:

Ekonomia dobrobytu. Konsumenci, producenci i efektywność rynków. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: Przypomnienie: alokacja zasobów określa: 7 Konsumenci, producenci i efektywność rynków R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 7 Thomson South-Western, all rights

Bardziej szczegółowo

Dr Julia Gorzelany - Plesińska

Dr Julia Gorzelany - Plesińska Przedsiębiorstwo. Teoria kosztów. Dr Julia Gorzelany - Plesińska Przedsiębiorstwo niezależna jednostka gospodarcza, posiadająca zasoby produkcyjne, która została utworzona w celu osiągania zysków ze sprzedaży

Bardziej szczegółowo

5. Utarg krańcowy (MR) można zapisać jako: A)

5. Utarg krańcowy (MR) można zapisać jako: A) 1. Na rynku pewnego dobra działają dwie firmy, które zachowują się zgodnie z modelem Stackelberga. Firmy ponoszą stałe koszty krańcowe równe 24. Odwrócona linia popytu na tym rynku ma postać: P = 480-0.5Q.

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorstwo- samodzielna, samofinansująca się jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą.

Przedsiębiorstwo- samodzielna, samofinansująca się jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą. Przedsiębiorstwo- samodzielna, samofinansująca się jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą. Przedsiębiorca- osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną,

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia I. Jan Baran

Makroekonomia I. Jan Baran Makroekonomia I Jan Baran Model klasyczny a keynesowski W prostym modelu klasycznym zakładamy, że produkt zależy jedynie od nakładów czynników produkcji i funkcji produkcji. Nie wpływają na niego wprowadzone

Bardziej szczegółowo

Elastyczność i jej zastosowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Elastyczność i jej zastosowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 5 Elastyczność i jej zastosowania R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII

Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII Elastyczność krzyŝowa popytu Elastyczność dochodowa popytu Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz Elastyczność krzyŝowa popytu Elastyczność krzyŝowa popytu Elastyczność

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku. dr Agnieszka Wilczak Katedra Marketingu

Analiza rynku. dr Agnieszka Wilczak Katedra Marketingu Analiza rynku wykład dla studentów Podyplomowego Studium Analiz Marketingowych dr Agnieszka Wilczak Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski Rynek - definicje Techniczne (tradycyjne)

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do ekonomii KONSPEKT

Wprowadzenie do ekonomii KONSPEKT Wprowadzenie do ekonomii KONSPEKT Literatura: 1. M. Rekowski: Mikroekonomia. Poznań 2005 2. Podstawy Ekonomii. Pod red. R. Milewskiego, PWN, Warszawa 2002 3. P.A. Samuelson, W.D. Nordhaus: Ekonomia. Tom

Bardziej szczegółowo

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma Założenia Jedna firma Monopol Siłą rzeczy musi ona sama ustalić cenę Cena rynkowa zależy od ilości sprzedawanej przez firmę Produkt nie posiada substytuty Dużo kupujących (krzywa popytu opadająca) Istnieją

Bardziej szczegółowo

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Zagraniczna polityka handlowa Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Podstawowe definicje Zagraniczna polityka gospodarcza oddziaływanie państwa na stosunki wymiany

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I. ISTOTA I CZYNNIKI DETERMINUJĄCE POPYT

ROZDZIAŁ I. ISTOTA I CZYNNIKI DETERMINUJĄCE POPYT ROZDZIAŁ I. ISTOTA I CZYNNIKI DETERMINUJĄCE POPYT 5 6 WSTĘP Z perspektywy ekonomii rynek jest procesem polegającym na konfrontacji popytu i podaży, czyli kupujący i sprzedający określają, co mają zamiar

Bardziej szczegółowo

OTOCZENIE MARKETINGOWE

OTOCZENIE MARKETINGOWE OTOCZENIE MARKETINGOWE OTOCZENIE PRZEDSIĘBIORSTWA......to zespół warunków i czynników zewnętrznych, które decydują o powodzeniu lub niepowodzeniu w osiąganiu celów przedsiębiorstwa STRUKTURA UKŁADU RYNKOWEGO

Bardziej szczegółowo

Metody ustalania cen. Inną metodą jest ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji (koszty przeciętne całkowite) formuła koszt plus.

Metody ustalania cen. Inną metodą jest ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji (koszty przeciętne całkowite) formuła koszt plus. Metody ustalania cen Ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji y produkcji stanowią bardzo istotny element rachunku ekonomicznego firmy, gdyż informują o wartości zużytych przez firmę

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 07.03.2008r

Makroekonomia 07.03.2008r Makroekonomia 07.03.2008r CREATED BY HooB Czynniki określające poziom konsumpcji i oszczędności Dochody dyspozycyjne gospodarstw domowych dzielą się na konsumpcję oraz oszczędności. Konsumpcja synonim

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY EKONOMII 1 2014-03-28 PODSTAWOWE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

PODSTAWY EKONOMII 1 2014-03-28 PODSTAWOWE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII PODSTAWY 1 Definicje zastosowanie ekonomia pozytywna normatywna makroekonomia - mikroekonomia dr Piotr Karniej ZAKŁAD ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA, KATEDRA ZDROWIA PUBLICZNEGO WYDZIAŁ NAUK O ZDROWIU EKONOMIA

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 3

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 3 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 3 Elastyczność popytu i podaży, Wybór konsumenta efekt substytucyjny i dochodowy Tomasz Gajderowicz. Agenda Kartkówka Elastyczność popytu i podaży Wybór konsumenta

Bardziej szczegółowo

Monopol statyczny. Problem monopolisty: Π(q) = p(q)q c(q)

Monopol statyczny. Problem monopolisty: Π(q) = p(q)q c(q) Monopol Jest jedna firma Sama ustala cenę powyżej kosztu krańcowego Zyski nadzwyczajne (największe osiągalne) Stoi przed podobnymi ograniczeniami co firmy doskonale konkurencyjne: -Ograniczenia technologiczne

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon Ekonomia wykład 02 dr Adam Salomon Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2 Rynek Rynek jest to proces,

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej

Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Mała gospodarka otwarta Co znaczy mała gospodarka? Co

Bardziej szczegółowo

Adam Narkiewicz. Ćwiczenia dziewiąte, dziesiąte i jedenaste: Konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol

Adam Narkiewicz. Ćwiczenia dziewiąte, dziesiąte i jedenaste: Konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol Adam Narkiewicz Ćwiczenia dziewiąte, dziesiąte i jedenaste: doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol Rynek doskonale konkurencyjny to taki rynek, na którym zarówno sprzedający jak i kupujące

Bardziej szczegółowo

Historia ekonomii. Mgr Robert Mróz. Leon Walras

Historia ekonomii. Mgr Robert Mróz. Leon Walras Historia ekonomii Mgr Robert Mróz Leon Walras 06.12.2016 Leon Walras (1834 1910) Jeden z dwóch ojców neoklasycznej mikroekonomii (drugim Marshall) Nie był tak dobrym matematykiem jak niektórzy inni ekonomiści

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA MENEDŻERSKA. Wykład 5 Oligopol. Strategie konkurencji a teoria gier. 1 OLIGOPOL. STRATEGIE KONKURENCJI A TEORIA GIER.

EKONOMIA MENEDŻERSKA. Wykład 5 Oligopol. Strategie konkurencji a teoria gier. 1 OLIGOPOL. STRATEGIE KONKURENCJI A TEORIA GIER. Wykład 5 Oligopol. Strategie konkurencji a teoria gier. 1 OLIGOPOL. STRATEGIE KONKURENCJI A TEORIA GIER. 1. OLIGOPOL Oligopol - rynek, na którym działa niewiele przedsiębiorstw (od do 10) Cecha charakterystyczna

Bardziej szczegółowo

Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie

Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie Wykład 10 z Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych, C UW Copyright 2006 Pearson Addison-Wesley & Gabriela Grotkowska 2 Wykład 10 Kurs walutowy

Bardziej szczegółowo