ZAAWANSOWANYCH MATERIAŁÓW I TECHNOLOGII

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZAAWANSOWANYCH MATERIAŁÓW I TECHNOLOGII"

Transkrypt

1 WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA Wydział Nowych Technologii i Chemii KATEDRA ZAAWANSOWANYCH MATERIAŁÓW I TECHNOLOGII Temat: Podstawy konstrukcji maszyn Podstawy Inżynierii Wytwarzania T 2: rysunek części maszyn projektowanie zespołów wytrzymałość materiałów obliczenia części maszyn Opracował: dr inż. Radosław Łyszkowski

2 Arkusze rysunkowe 5 5 Podz. 1:1 Temat: Tabelki rysunkowe Grupa: C2X1 Wojskowa Akademia Techniczna WTC Rysował Sprawdzał Imię i nazwisko Nr rys

3 Pismo techniczne PN-EN ISO :2002 (2 6) h = 2.5, 3.5, 5.0, 7.0, 10.0, 14.0 i 20.0 mm Zadanie domowe 75 3

4 Zobrazowanie przedmiotu 1. Rzuty aksonometryczne 2. Rzut prostokątny metoda europejską 3. Rzut na 3 rzutnie 4

5 Widok, przekrój 1. Widok podstawowy 2. Widok cząstkowy 3. Półwidok / półprzekrój Metoda przekroju: przecięcie przedmiotu płaszczyzną przekroju; odrzucenie części przedmiotu; narysowanie widoku pozostałej części przedmiotu na rzutni równoległej do płaszczyzny przekroju. 5

6 Kreskowanie Pełny przekrój Półwidok - półprzekrój Przekrój elementu cienkościennego 6

7 50 30 Wymiarowanie Linie wymiarowe rysuje się linią ciągłą, cienką, równolegle do wymiarowanego odcinka w odległości co najmniej 10 mm od zarysu przedmiotu z odstępem co najmniej 7 mm. Linie te są zakończone grotami dotykającymi ostrzem krawędzi przedmiotu, pomocniczych linii wymiarowych lub osi symetrii. Linie wymiarowe nie mogą się przecinać. Pomocnicze linie wymiarowe są to linie ciągłe cienkie, będące przedłużeniami wymiarowanych krawędzi przedmiotu. Rysuje sieje prostopadle do mierzonego odcinka. Pomocnicze linie wymiarowe mogą się przecinać. 60 7

8 Wymiarowanie x R

9 Zasady wymiarowania 1. Niepowtarzania wymiarów 2. Pomijania wymiarów oczywistych 3. Wymiarów koniecznych 4. Niezamykania łańcuchów wymiarowych 5. Wymiarowania do baz wymiarowych 6. Grupowania wymiarów 9

10 Uproszczenia połączeń spawanych 10

11 Uproszczenia połączeń gwintowych M8x1.5 Tr 48x8 1/2

12 Rysunek wykonawczy 12

13 Rysunek złożeniowy 13

14 Rysunek schematyczny Służy do zilustrowania zasady działania urządzenia. Ukazuje jedynie jego najważniejsze elementy, gdyż nie zawiera szczegółów konstrukcyjnych. Ich ważną cechą jest wskazanie i oznaczenie kierunku ruchu poszczególnych podzespołów. 14

15 Rysunek eksplodujący 15

16 Tolerancja wymiaru Wymiar nominalny N zakładany teoretyczny wymiar elementu. Wymiar rzeczywisty zawiera się pomiędzy górnym i dolnym wymiarem granicznym. Tolerancja różnica wymiarów granicznych. T = B - A es = B N (ES) ei = A N (EI) Nei es Tolerancje i ich odchyłki są wartościami znormalizowanymi IT (International Tolerance) 01, 0, 1, 2, 17 klasy dokładności A, B, C, Z, ZC pola tolerancji dla otworów a, b, c, z, za, zb pola tolerancji dla wałków 16

17 Tolerancje i pasowania 44 wymiar nominalny H rodzaj tolerancji 6 klasa wykonania mm 17

18 Pasowanie Pasowanie wzajemna relacja między wymiarami dwóch łączonych elementów (otworu i wałka), które mają ten sam wymiar nominalny. Lmin = Ao (otworu) Bw (wałka) = EI es Lmax = Bo (otworu) Aw (wałka) = ES ei 10H7/f6 18H7/p6 12H7/g6 18

19 Chropowatość powierzchni Chropowatość elementy struktury geometrycznej powierzchni (mikronierówności), powstałe w czasie procesu jej kształtowania, nie zawierające falistości i odchyłek kształtu. Średnie arytmetyczne odchylenie profilu chropowatości Ra jest to średnia arytmetyczna wartość bezwzględnych odchyleń profilu y od linii średniej m, w przedziale odcinka elementarnego l. 19

20 Chropowatość a rodzaj obróbki 20

21 Błędy makrostruktury A 90 A A tol. nachylenia tol. współosiowości tol. symetrii tol. pozycji tol. przecinania się osi 0.02/ tol. bicia promieniowego tol. bicia osiowego tol. kształtu zarysu tol. kształtu powierzchni 21

22 Bezkier unkowa Wielokierunkowa Jednokierunkowa Jakość powierzchni PN-74/M Kierunkowość Przykład Ślady obróbki Symbol Równoległa do linii przedstawiającej powierzchnię Struganie, dłutowanie Prostopadła do linii przedstawiającej powierzchnię Współśrodkowa względem środka powierzchni Krzyżowo do linii przedstawiającej powierzchnię Toczenie wzdłużne, struganie, dłutowanie Toczenie czołowe, frezowanie czołowe Frezowanie czołowe, gładzenie C Nieuporządkowana Promieniowa względem środka powierzchni Punktowa Skrobanie, docieranie Szlifowanie czołowe Obr. elektroiskrowa, strumieniowa M R P 22

23 Reakcja materiału na obciążenie Naprężenia Odkształcenia 1. sprężyste - gdy ciało odkształcone po odciążeniu wraca do swojej pierwotnej postaci, 2. plastyczne - gdy w ciele po odciążeniu pozostają pewne odkształcenia, zwane odkształceniami trwałymi. SIŁA NAPRĘŻENIE ODKSZTAŁCENIE DEFORMACJA 23

24 Zachowanie materiału pod obciążeniem Odkształcenie całkowite l (bezwzględne) l = l 1 l [mm] dla rozciągania l > 0 i nazywana jest wydłużeniem dla ściskania l < 0 i nazywana jest skróceniem Odkształcenie jednostkowe (względne) h 2 h 2 l 2 Liczba Poisona Materiał Stal Żeliwo Miedź Aluminium Ołów 0.46 Szkło Beton h 1 h 1 h h l Liczba Poisona jest stała dla danego materiału, określa jego właściwości wytrzymałościowe, nie zależy od wymiarów i kształtu elementu. l 1 24

25 Prawo Hooke a W zakresie odkształceń sprężystych, wydłużenie l jest wprost proporcjonalne do wartości siły wymuszającej F działającej na dany element oraz jego długości l, a odwrotnie proporcjonalne do pola przekroju poprzecznego S tego elementu. przyjmując, że s = E E moduł sprężystości wzdłużnej, zwany modułem Younga. Charakteryzuje on odporność materiału na odkształcenia, im jest większy, tym materiał jest mniej podatny na odkształcenie. Materiał Moduł Younga E [GPa] Stal 200 Żeliwo Miedź Aluminium Ołów 17 Szkło 50 Beton

26 Statyczna próba rozciągania Główna metoda określenia podstawowych właściwości mechanicznych materiałów PN-EN :

27 Siła F [kn] Statyczna próba rozciągania 1. Granica proporcjonalności R H Poniżej R H obowiązuje prawo Hoocke a, a materiał po odciążeniu powraca do pierwotnej postaci. 2. Granica sprężystości R 0.05 Wartość umowna dla naprężenia odpowiadającego trwałemu wydłużeniu próbki o 0.05% jej długości. 3. Granica plastyczności R e Powyżej R e w dochodzi do zmian trwałych w strukturze materiału oraz do jego umocnienia się. R 0.2 umowna granica plastyczności. 4. Wytrzymałość na rozciąganie R m Powyżej R m dochodzi do lokalizacji odkształcenia i powstania szyjki. 5. Wytrzymałość na rozrywanie R u 6. Wydłużenie jednostkowe A Zależy od kształtu próbki (długość / przekroju) próbki znormalizowane. 7. Przewężenie względne Z 27 F m F u F e F H I II III F F 0.2 I - zakres liniowej zależności F- l II - zakres nieliniowej zależności F- l (plastyczne płynięcie materiału) III - zakres umocnienia plastycznego R u e H m R = F m H e u S o Wydłużenie l [mm, %] [MPa] l u - l o A = 100 [%] l o l

28 Ściskanie Podział materiałów ze względu na ukierunkowanie ich właściwości: 1. Materiały anizotropowe 2. Materiały izotropowe R c = F c S o [MPa] Materiał Oznaczenie wg PN-EN (PN) Granica wytrzymałości R m [MPa] Granica plastyczności R 0.2 [MPa] Wydłużenie A 0.5 [%] Stal niestopowa S235JR (St 3S) Stal niestopowa C10 (10) Stal niestopowa C65 (65) Stal stopowa 15H4 (15H) Stal stopowa 18HGT Stal sprężynowa 55GS4-4 (55 GS) Mosiądz CuZn Stop aluminium AlSi Żeliwo szare EN-GJL Żeliwo ciągliwe EN-GJMB Tworzywa sztuczne Kamień naturalny (przy ściskaniu) Drewno (przy rozciąganiu wzdłuż włókien)

29 Naprężenia dopuszczalne Elementy składowe konstrukcyjne muszą spełniać dwa podstawowe warunki: 1. Wytrzymałościowy - w czasie pracy element ten nie może ulec zniszczeniu na skutek przekroczenia dopuszczalnych dla niego obciążeń; 2. Sztywności - w czasie pracy może on ulegać tylko niewielkim odkształceniom o charakterze sprężystym. Konstrukcje należy tak projektować, aby powstające w nich naprężenia były mniejsze od wytrzymałości materiału, np. na rozciąganie R m, a także mniejsze od granicy sprężystości R s. Naprężenia jakie mogą występować w materiale bez naruszenia tych warunków nazywamy naprężeniami dopuszczalnymi. Wyznacza się je na podstawie granicy plastyczności R e dla materiałów plastycznych lub wytrzymałości R m dla materiałów kruchych, z uwzględnieniem współczynnika bezpieczeństwa, zgodnie z następującymi wzorami: 29 k = k = R e x e R m x m - dla materiałów plastycznych - dla materiałów kruchych x e, x m współczynniki bezpieczeństwa Materiał Naprężenia dopuszczalne [MPa] Stal niestopowa zwykłej jakości Stal niestopowa konstrukcyjna <200 Stal stopowa <600 Mosiądz Aluminium Żeliwo szare 60 / Brąz Beton / 2-10 Cegła / 1-3 Drewno (-) / 1-3 ( )

30 Współczynnik bezpieczeństwa x e(m) Jego wartość jest zmienna w zależności od rodzaju projektowanej konstrukcji, jej przeznaczenia, rodzaju materiału, stopnia bezpieczeństwa, niezawodności, możliwości wystąpienia obciążeń zmiennych, kształtu części itp. i zawiera się w przedziale 1 10, zazwyczaj jednak 2 3. Wartość ta wskazuje, ile razy naprężenie w materiale musi być mniejsze od granicy wytrzymałości R m (R e ), aby materiał mógł spełnić jednocześnie warunek wytrzymałości i sztywności. W zależności od rodzaju konstrukcji Przy bardzo dokładnych obliczeniach, jednorodnym materiale, dokładnym wykonaniu Dla przeciętnych warunków pracy Dla niezbyt dokładnych obliczeń, przypadków statycznie niewyznaczalnych, niekorzystnych warunków pracy, odpowiedzialnych konstrukcji W zależności od rodzaju materiału Stal, staliwo, żeliwo ciągliwe 3 Mosiądz 3.5 Brąz 3.9 Stopy aluminium 30

31 Naprężenia rzeczywiste Rodzaje naprężeń: 1. Normalne s = N 2. Styczne S t = Rozciąganie Ściskanie Ścinanie Zginanie Skręcanie 31 s (t) = F k S s r = F S t r = t s = F S M s W o Naciski powierzchniowe k r k t k s N S s c = F S s g = p = F S M g W x gdzie: N - siła normalna, T - siła styczna, S - pole przekroju. k c k g k o W x, W o wskaźnik wytrzymałości przekroju na zginanie / skręcanie [m 3 ], k dopuszczalne naprężenia, M g, M s moment gnący, skręcający.

32 Obliczenia wytrzymałościowe Połączenia nitowe spoczynkowe, nierozłączne NIT 8x40-B łeb kulisty 8 mm i długości 40 mm, stalowy, średnio dokładny (B), bez powłoki ochronnej. Docisk musi zapewniać powstanie sił tarcia, równoważących przenoszone obciążenia. T = F r = s r d 2 /4 1. Rozrywanie blach 2. Ścinanie nitów 3. Nacisk nitów na ściany otworów g, b - grubość i szerokość blachy, d średnica otworu, n liczba nitów, m - liczba ścinanych przekrojów 32

33 Połączenia gwintowe - rodzaje M Tr S G lub R p R d M48x8(P z 4)LH M metryczny o średnicy d = 48 mm, skok P = 8 i podziałka P z = 4 mm (gwint 2-krotny), LH - lewoskrętny 33

34 Połączenia gwintowe - obliczenia 1. Śruba bez napięcia wstępnego obciążona siłą osiową P r powierzchnia przekroju śruby; d 3 średnica rdzenia śruby; x = wsp. bezpieczeństwa 2. Śruba bez napięcia wstępnego obciążona siłą osiową i momentem skręcającym 3. Śruba obciążona resztkową siłą osiową 4. Śruba obciążona siłą poprzeczną d średnica śruby; g grubość ścianki łączonych elementów 34

35 Obliczenia wytrzymałościowe Połączenia klinowe wzdłużne, poprzeczne, nastawcze rozrywanie przekroi osłabionych otworami, zginanie klina, naciski powierzchniowe. Połączenia podatne gumowe rozrywanie, ścinanie, skręcanie; sprężyny skręcanie, ścinanie. Połączenia wciskowe wtłaczane, skurczowe, rozprężne naciski powierzchniowe, tarcie, chropowatość, rozszerzalność cieplną. 35

36 Połączenia spawane Czołowe Obliczenia można pominąć, gdy: przeprowadza się kontrolę defektoskopową spoiny; pole przekroju spoiny jest nie mniejsze niż blachy. Zakładkowe 1. Przy obciążeniu siłą osiową F a 2. Przy obciążeniu momentem od siły F 36

37 Wały i osie To części maszyn wykonujące ruch obrotowy, na których osadzono inne elementy konstrukcyjne (koła, dźwignie). Osie obciążone są momentem gnącym, a wały dodatkowo m. obrotowym. 37

38 Wały i osie - obliczenia Osie średnicę wyznaczamy z ogólnego warunku wytrzymałościowego Wały długie średnicę wyznaczamy z warunku wytrzymałości skrętnej Wały maszynowe dwupodporowe, wyznaczamy: met. statyki sił zewnętrznych ( F yz = 0), M g, M s i M z, d wału w przekrojach czynnych. k g oraz 38

39 Łożyska ślizgowe Służą do mocowania wałów i osi, umożliwiając ich ruch obrotowy. Moment oporu tarcia pomiędzy czopem a panewką wyraża się wzorem M t = T r t = T d/2 natomiast nacisk Tarcie może być: suche graniczne mieszane płynne 39

40 Łożyska toczne Zalety: znikome opory, małe zużycie smarów, nie wymaga docierania, łatwa naprawa przez wymianę. Wady: trudny demontaż, duża dokładność wykonania czopa i obudowy, niska odporność na obciążenia udarowe, zła praca przy dużych szybkościach obrotowych, duże wymiary poprzeczne. Łożyska toczne dobieramy w zależności od: wartości i kierunku obciążenia, gabarytów, prędkości obrotowej, dokładności wykonania i cichobieżności, sztywności łożyskowania. trwałości łożyska L (liczba obrotów lub godzin pracy), nośności ruchowej C (wartość obciążenia przy trwałości 1 mln obrotów i 33⅓ obr/min) i spoczynkowej C o, obciążenia zastępczego P. q = 3 dla łożysk kulkowych 10/3 dla łożysk wałeczkowych 40

41 Koła zębate - rodzaje W zależności od kształtu koła od kształtu zarysu zęba walcowe stożkowe o zarysie krzywoliniowym zębatki prostokątne trapezowe trójkątne krzywoliniowe (ewolwentowe) 41

42 Koła zębate - rodzaje W zależności od kształtu linii zęba proste skośne łukowe daszkowe o uzębieniu zewnętrznym lub wewnętrznym o układzie prostym lub pierścieniowym z zębami prostymi lub beczkowatymi 42

43 Koła zębate konstrukcja i obliczenia Obliczenia wytrzymałościowe naciski międzyzębne nie powodujące wykruszeń powierzchni roboczej zęba (pitting) F n siła docisku - promień zastępczy walców L długość walców Z E współ. sprężystości zginanie podstawy zęba T g moment gnący W x wskaźnik wytrzym. na zginanie 43

1. Zasady konstruowania elementów maszyn

1. Zasady konstruowania elementów maszyn 3 Przedmowa... 10 O Autorów... 11 1. Zasady konstruowania elementów maszyn 1.1 Ogólne zasady projektowania.... 14 Pytania i polecenia... 15 1.2 Klasyfikacja i normalizacja elementów maszyn... 16 1.2.1.

Bardziej szczegółowo

Wytrzymałość Materiałów

Wytrzymałość Materiałów Wytrzymałość Materiałów Rozciąganie/ ściskanie prętów prostych Naprężenia i odkształcenia, statyczna próba rozciągania i ściskania, właściwości mechaniczne, projektowanie elementów obciążonych osiowo.

Bardziej szczegółowo

Wymiary tolerowane i pasowania. Opracował: mgr inż. Józef Wakuła

Wymiary tolerowane i pasowania. Opracował: mgr inż. Józef Wakuła Wymiary tolerowane i pasowania Opracował: mgr inż. Józef Wakuła Pojęcia podstawowe Wykonanie przedmiotu zgodnie z podanymi na rysunku wymiarami, z uwagi na ograniczone dokładności wykonawcze oraz pomiarowe

Bardziej szczegółowo

Rysunek Techniczny

Rysunek Techniczny opieka@cognity.pl Rysunek Techniczny Rysunek wykonawczy Tabela Wymiary Tolerancje Chropowatości Pasowania Rzuty Przekroje, wyrwania Materiał Numer rysunku Nazwa części Data wykonania Autor Firma Podziałka

Bardziej szczegółowo

I. Wstępne obliczenia

I. Wstępne obliczenia I. Wstępne obliczenia Dla złącza gwintowego narażonego na rozciąganie ze skręcaniem: 0,65 0,85 Przyjmuję 0,70 4 0,7 0,7 0,7 A- pole powierzchni przekroju poprzecznego rdzenia śruby 1,9 2,9 Q=6,3kN 13,546

Bardziej szczegółowo

Tolerancje kształtu i położenia

Tolerancje kształtu i położenia Strona z 7 Strona główna PM Tolerancje kształtu i położenia Strony związane: Podstawy Konstrukcji Maszyn, Tolerancje gwintów, Tolerancje i pasowania Pola tolerancji wałków i otworów, Układy pasowań normalnych,

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Zwykła próba rozciągania stali Numer ćwiczenia: 1 Laboratorium z przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych.

Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. WYMIAROWANIE (w rys. technicznym maszynowym) 1. Co to jest wymiarowanie? Aby rysunek techniczny mógł stanowić podstawę do wykonania jakiegoś przedmiotu nie wystarczy bezbłędne narysowanie go w rzutach

Bardziej szczegółowo

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA Mechanika i wytrzymałość materiałów - instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego: STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA oprac. dr inż. Jarosław Filipiak Cel ćwiczenia 1. Zapoznanie się ze sposobem przeprowadzania statycznej

Bardziej szczegółowo

Koła stożkowe o zębach skośnych i krzywoliniowych oraz odpowiadające im zastępcze koła walcowe wytrzymałościowo równoważne

Koła stożkowe o zębach skośnych i krzywoliniowych oraz odpowiadające im zastępcze koła walcowe wytrzymałościowo równoważne Spis treści PRZEDMOWA... 9 1. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA I KLASYFIKACJA PRZEKŁADNI ZĘBATYCH... 11 2. ZASTOSOWANIE I WYMAGANIA STAWIANE PRZEKŁADNIOM ZĘBATYM... 22 3. GEOMETRIA I KINEMATYKA PRZEKŁADNI WALCOWYCH

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Zwykła statyczna próba ściskania metali Numer ćwiczenia: 3 Laboratorium z przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY RYSUNKU TECHNICZNEGO formaty arkuszy

PODSTAWY RYSUNKU TECHNICZNEGO formaty arkuszy Format PODSTAWY RYSUNKU TECHNICZNEGO formaty arkuszy Wymiary arkusza (mm) A0 841 x 1189 A1 594 x 841 A2 420 x 594 A3 297 x 420 A4 210 x 297 Rysunki wykonujemy na formacie A4, muszą one mieć obramowanie

Bardziej szczegółowo

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali 1.1. Wstęp Próba statyczna rozciągania jest podstawowym rodzajem badania metali, mających zastosowanie w technice i pozwala na określenie własności

Bardziej szczegółowo

Jacek Jarnicki Politechnika Wrocławska

Jacek Jarnicki Politechnika Wrocławska Plan wykładu Wykład Wymiarowanie, tolerowanie wymiarów, oznaczanie chropowatości. Linie, znaki i liczby stosowane w wymiarowaniu 2. Zasady wymiarowania 3. Układy wymiarów. Tolerowanie wymiarów. Oznaczanie

Bardziej szczegółowo

Temat 2 (2 godziny) : Próba statyczna ściskania metali

Temat 2 (2 godziny) : Próba statyczna ściskania metali Temat 2 (2 godziny) : Próba statyczna ściskania metali 2.1. Wstęp Próba statyczna ściskania jest podstawowym sposobem badania materiałów kruchych takich jak żeliwo czy beton, które mają znacznie lepsze

Bardziej szczegółowo

WYMIAROWANIE Linie wymiarowe Strzałki wymiarowe Liczby wymiarowe

WYMIAROWANIE Linie wymiarowe Strzałki wymiarowe Liczby wymiarowe WYMIAROWANIE Zasady wymiarowania podlegają oczywiście normalizacji. W Polsce obowiązującą normą jest Polska Norma PN-81/N-01614. Ogólne zasady wymiarowania w rysunku technicznym maszynowym dotyczą: - linii

Bardziej szczegółowo

Zajęcia techniczne kl. I - Gimnazjum w Tęgoborzy

Zajęcia techniczne kl. I - Gimnazjum w Tęgoborzy Temat 14 : Podstawowe wiadomości o rysunku technicznym. Prezentacja Pismo techniczne.pps 1. - język porozumiewawczy między inżynierem a konstruktorem. Jest znormalizowany, tzn. istnieją normy (przepisy)

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Część I STATYKA

Spis treści. Wstęp Część I STATYKA Spis treści Wstęp... 15 Część I STATYKA 1. WEKTORY. PODSTAWOWE DZIAŁANIA NA WEKTORACH... 17 1.1. Pojęcie wektora. Rodzaje wektorów... 19 1.2. Rzut wektora na oś. Współrzędne i składowe wektora... 22 1.3.

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia wytrzymałości materiałów. Statyczna próba rozciągania metali. Warunek nośności i użytkowania. Założenia

Podstawowe pojęcia wytrzymałości materiałów. Statyczna próba rozciągania metali. Warunek nośności i użytkowania. Założenia Wytrzymałość materiałów dział mechaniki obejmujący badania teoretyczne i doświadczalne procesów odkształceń i niszczenia ciał pod wpływem różnego rodzaju oddziaływań (obciążeń) Podstawowe pojęcia wytrzymałości

Bardziej szczegółowo

Numer ewidencyjny w wykazie podręczników MEN: 15/2015

Numer ewidencyjny w wykazie podręczników MEN: 15/2015 Podano podstawy rysunku technicznego, najważniejsze właściwości i przykłady zastosowania różnych rodzajów materiałów konstrukcyjnych, podstawowe pomiary warsztatowe, tolerancje i pasowania, podstawy mechaniki

Bardziej szczegółowo

WYMIAROWANIE. Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych.

WYMIAROWANIE. Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. WYMIAROWANIE Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. Zasady wymiarowania podlegają oczywiście normalizacji. W Polsce obowiązującą

Bardziej szczegółowo

15. Przedmiot: WYTRZYMAŁOŚĆ MATERIAŁÓW Kierunek: Mechatronika Specjalność: Elektroautomatyka okrętowa Rozkład zajęć w czasie studiów Liczba godzin

15. Przedmiot: WYTRZYMAŁOŚĆ MATERIAŁÓW Kierunek: Mechatronika Specjalność: Elektroautomatyka okrętowa Rozkład zajęć w czasie studiów Liczba godzin 15. Przedmiot: WYTRZYMAŁOŚĆ MATERIAŁÓW Kierunek: Mechatronika Specjalność: Elektroautomatyka okrętowa Rozkład zajęć w czasie studiów Liczba godzin Liczba godzin Liczba tygodni w tygodniu w semestrze w

Bardziej szczegółowo

3. Wstępny dobór parametrów przekładni stałej

3. Wstępny dobór parametrów przekładni stałej 4,55 n1= 3500 obr/min n= 1750 obr/min N= 4,55 kw 0,70 1,00 16 37 1,41 1,4 8 30,7 1,41 1. Obliczenie momentu Moment na kole n1 obliczam z zależności: 9550 9550 Moment na kole n obliczam z zależności: 9550

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO CWICZENIA NR 5

INSTRUKCJA DO CWICZENIA NR 5 INTRUKCJA DO CWICZENIA NR 5 Temat ćwiczenia: tatyczna próba ściskania materiałów kruchych Celem ćwiczenia jest wykonanie próby statycznego ściskania materiałów kruchych, na podstawie której można określić

Bardziej szczegółowo

ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW

ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW Zapis i Podstawy Konstrukcji Wymiarowanie. Rodzaje rysunków 1 ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW Rysunek przedmiotu wykonany w rzutach prostokątnych lub aksonometrycznych przedstawia jedynie jego

Bardziej szczegółowo

Rysunek Techniczny. Podstawowe definicje

Rysunek Techniczny. Podstawowe definicje Rysunek techniczny jest to informacja techniczna podana na nośniku informacji, przedstawiona graficznie zgodnie z przyjętymi zasadami i zwykle w podziałce. Rysunek Techniczny Podstawowe definicje Szkic

Bardziej szczegółowo

Linie wymiarowe i pomocnicze linie wymiarowe

Linie wymiarowe i pomocnicze linie wymiarowe Linie wymiarowe i pomocnicze linie wymiarowe Linie wymiarowe rysuje się linią ciągłą cienką równolegle do wymiarowanego odcinka w odległości co najmniej 10 mm, zakończone są grotami dotykającymi ostrzem

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE KÓŁK ZĘBATYCH

OBLICZANIE KÓŁK ZĘBATYCH OBLICZANIE KÓŁK ZĘBATYCH koło podziałowe linia przyporu P R P N P O koło podziałowe Najsilniejsze zginanie zęba następuje wówczas, gdy siła P N jest przyłożona u wierzchołka zęba. Siłę P N można rozłożyć

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KYTERIA OCENIANIA E3. KOMPUTEROWE PROJEKTOWANIE CZĘŚCI MASZYN

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KYTERIA OCENIANIA E3. KOMPUTEROWE PROJEKTOWANIE CZĘŚCI MASZYN WYMAGANIA EDUKACYJNE I KYTERIA OCENIANIA zawód: Technik mechatronik E3. KOMUTEROWE ROJEKTOWANIE CZĘŚCI MASZYN E3.01. rojektowanie połączeń rozłącznych i nierozłącznych E3.02. rojektowanie podzespołów osi

Bardziej szczegółowo

Rodzaje obciążeń, odkształceń i naprężeń

Rodzaje obciążeń, odkształceń i naprężeń Rodzaje obciążeń, odkształceń i naprężeń 1. Podział obciążeń i odkształceń Oddziaływania na konstrukcję, w zależności od sposobu działania sił, mogą być statyczne lun dynamiczne. Obciążenia statyczne występują

Bardziej szczegółowo

ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW

ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW Rysunek przedmiotu wykonany w rzutach prostokątnych lub aksonometrycznych przedstawia jedynie jego kształt. W celu wykonania przedmiotu, niezbędne jest podanie jego

Bardziej szczegółowo

PUNKT PROSTA. Przy rysowaniu rzutów prostej zaczynamy od rzutowania punktów przebicia rzutni prostą (śladów). Następnie łączymy rzuty na π 1 i π 2.

PUNKT PROSTA. Przy rysowaniu rzutów prostej zaczynamy od rzutowania punktów przebicia rzutni prostą (śladów). Następnie łączymy rzuty na π 1 i π 2. WYKŁAD 1 Wprowadzenie. Różne sposoby przedstawiania przedmiotu. Podstawy teorii zapisu konstrukcji w grafice inżynierskiej. Zasady rzutu prostokątnego. PUNKT Punkt w odwzorowaniach Monge a rzutujemy prostopadle

Bardziej szczegółowo

Zapis i Podstawy Konstrukcji Mechanicznych

Zapis i Podstawy Konstrukcji Mechanicznych Zapis i Podstawy Konstrukcji Mechanicznych Przykłady rozwiązania zadań rysunkowych Strona 1 z 1 Temat ćwiczenia: Rysowanie przedmiotów w rzutach prostokątnych i w rzutach aksonometrycznych. Zadanie: Narysować

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH BADANIE TWORZYW SZTUCZNYCH OZNACZENIE WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH PRZY STATYCZNYM ROZCIĄGANIU

Bardziej szczegółowo

Materiały Reaktorowe. Właściwości mechaniczne

Materiały Reaktorowe. Właściwości mechaniczne Materiały Reaktorowe Właściwości mechaniczne Naprężenie i odkształcenie F A 0 l i l 0 l 0 l l 0 a. naprężenie rozciągające b. naprężenie ściskające c. naprężenie ścinające d. Naprężenie torsyjne Naprężenie

Bardziej szczegółowo

Wymiarowanie. Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych.

Wymiarowanie. Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. Wymiarowanie Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. Wymiarowanie: -jedna z najważniejszych rzeczy na rysunku technicznym

Bardziej szczegółowo

Wytyczne co do zaliczenia wykładów i ćwiczeń Niezbędne pomoce rysunkowe

Wytyczne co do zaliczenia wykładów i ćwiczeń Niezbędne pomoce rysunkowe UWAGI WSTĘPNE Wytyczne co do zaliczenia wykładów i ćwiczeń Zaliczenie całości przedmiotu odbywa się na podstawie oceny cząstkowych z I jego części, obejmującej tematy: Grafika inżynierska, Podstawy konstrukcji

Bardziej szczegółowo

Ścinanie i skręcanie. dr hab. inż. Tadeusz Chyży

Ścinanie i skręcanie. dr hab. inż. Tadeusz Chyży Ścinanie i skręcanie dr hab. inż. Tadeusz Chyży 1 Ścinanie proste Ścinanie czyste Ścinanie techniczne 2 Ścinanie Czyste ścinanie ma miejsce wtedy, gdy na czterech ścianach prostopadłościennej kostki występują

Bardziej szczegółowo

Projekt wału pośredniego reduktora

Projekt wału pośredniego reduktora Projekt wału pośredniego reduktora Schemat kinematyczny Silnik elektryczny Maszyna robocza P Grudziński v10d MT1 1 z 4 n 3 wyjście z 1 wejście C y n 1 C 1 O z 3 n M koło czynne O 1 z z 1 koło bierne P

Bardziej szczegółowo

Tolerancja kształtu i położenia

Tolerancja kształtu i położenia Oznaczenia tolerancji kształtu i położenia Tolerancje kształtu określają wymagane dokładności wykonania kształtu powierzchni i składają się z symboli tolerancji i z liczbowej wartości odchyłki. Zasadnicze

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa 11

Spis treści. Przedmowa 11 Przykłady obliczeń z podstaw konstrukcji maszyn. [Tom] 2, Łożyska, sprzęgła i hamulce, przekładnie mechaniczne / pod redakcją Eugeniusza Mazanka ; autorzy: Andrzej Dziurski, Ludwik Kania, Andrzej Kasprzycki,

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska Wydział Inżynierii Zarządzania. Wprowadzenie do techniki tarcie ćwiczenia

Politechnika Poznańska Wydział Inżynierii Zarządzania. Wprowadzenie do techniki tarcie ćwiczenia Politechnika Poznańska Wydział Inżynierii Zarządzania Wprowadzenie do techniki tarcie ćwiczenia Model Charlesa Coulomb a (1785) Charles Coulomb (1736 1806) pierwszy pełny matematyczny opis, (tzw. elastyczne

Bardziej szczegółowo

1. Obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn przy obciążeniu zmiennym PRZEDMOWA 11

1. Obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn przy obciążeniu zmiennym PRZEDMOWA 11 SPIS TREŚCI 1. Obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn przy obciążeniu zmiennym PRZEDMOWA 11 1. ZARYS DYNAMIKI MASZYN 13 1.1. Charakterystyka ogólna 13 1.2. Drgania mechaniczne 17 1.2.1. Pojęcia podstawowe

Bardziej szczegółowo

Grafika Inżynierska C1. Dr inż. Adam Deptuła Część 2

Grafika Inżynierska C1. Dr inż. Adam Deptuła Część 2 Grafika Inżynierska C1 Dr inż. Adam Deptuła Część 2 Podstawowe zasady wymiarowania Zasada wymiarów koniecznych Zasada nie powtarzania wymiarów Zasada niezamykania łańcuchów wymiarowych Zasada pomijania

Bardziej szczegółowo

WYMIAROWANIE ZASADY SPORZĄDZANIA RYSUNKU TECHNICZNEGO

WYMIAROWANIE ZASADY SPORZĄDZANIA RYSUNKU TECHNICZNEGO WYMIAROWANIE ZASADY SPORZĄDZANIA RYSUNKU TECHNICZNEGO 1 Zarys przedmiotu (widoczne krawędzie) rysujemy zawsze linią grubą 2 Wszystkie linie wymiarowe, linie pomocnicze i osie symetrii rysujemy linią cienką

Bardziej szczegółowo

WIDOKI I PRZEKROJE PRZEDMIOTÓW

WIDOKI I PRZEKROJE PRZEDMIOTÓW WIDOKI I PRZEKROJE PRZEDMIOTÓW Rzutami przedmiotów mogą być zarówno widoki przedstawiające zewnętrzne kształty przedmiotów jak i przekroje, które pokazują budowę wewnętrzną przedmiotów wydrążonych. Rys.

Bardziej szczegółowo

WIDOKI I PRZEKROJE PRZEDMIOTÓW LINIE PRZENIKANIA BRYŁ

WIDOKI I PRZEKROJE PRZEDMIOTÓW LINIE PRZENIKANIA BRYŁ Zapis i Podstawy Konstrukcji Widoki i przekroje przedmiotów 1 WIDOKI I PRZEKROJE PRZEDMIOTÓW LINIE PRZENIKANIA BRYŁ Rzutami przedmiotów mogą być zarówno widoki przestawiające zewnętrzne kształty przedmiotów

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE KONSTRUKCJI STALOWYCH WEDŁUG EUROKODÓW.

PROJEKTOWANIE KONSTRUKCJI STALOWYCH WEDŁUG EUROKODÓW. PROJEKTOWANIE KONSTRUKCJI STALOWYCH WEDŁUG EUROKODÓW. 1 Wiadomości wstępne 1.1 Zakres zastosowania stali do konstrukcji 1.2 Korzyści z zastosowania stali do konstrukcji 1.3 Podstawowe części i elementy

Bardziej szczegółowo

wymiarowanie1 >>> wymiarowanie2 >>> wymiarowanie3 >>> wymiarowanie >>> wymiarowanie >>> Co to jest wymiarowanie?

wymiarowanie1 >>> wymiarowanie2 >>> wymiarowanie3 >>> wymiarowanie >>> wymiarowanie >>> Co to jest wymiarowanie? wymiarowanie1 >>> wymiarowanie2 >>> wymiarowanie3 >>> wymiarowanie >>> wymiarowanie >>> Co to jest wymiarowanie? Jedną z najważniejszych części rysunku technicznego jest wymiarowanie. Jest to podanie pełnej

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzny stan bryły

Wewnętrzny stan bryły Stany graniczne Wewnętrzny stan bryły Bryła (konstrukcja) jest w równowadze, jeżeli oddziaływania zewnętrzne i reakcje się równoważą. P α q P P Jednak drugim warunkiem równowagi jest przeniesienie przez

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH BADANIE ZACHOWANIA SIĘ MATERIAŁÓW PODCZAS ŚCISKANIA Instrukcja przeznaczona jest dla studentów

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁOZNAWSTWO vs WYTRZYMAŁOŚĆ MATERIAŁÓW

MATERIAŁOZNAWSTWO vs WYTRZYMAŁOŚĆ MATERIAŁÓW ĆWICZENIA LABORATORYJNE Z MATERIAŁOZNAWSTWA Statyczna próba rozciągania stali Wyznaczanie charakterystyki naprężeniowo odkształceniowej. Określanie: granicy sprężystości, plastyczności, wytrzymałości na

Bardziej szczegółowo

Chropowatości powierzchni

Chropowatości powierzchni Chropowatość powierzchni Chropowatość lub chropowatość powierzchni cecha powierzchni ciała stałego, oznacza rozpoznawalne optyczne lub wyczuwalne mechanicznie nierówności powierzchni, niewynikające z jej

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9. Rzutowanie i wymiarowanie Strona 1 z 5

Ćwiczenie 9. Rzutowanie i wymiarowanie Strona 1 z 5 Ćwiczenie 9. Rzutowanie i wymiarowanie Strona 1 z 5 Problem I. Model UD Dana jest bryła, której rzut izometryczny przedstawiono na rysunku 1. (W celu zwiększenia poglądowości na rysunku 2. przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Rysujemy. Rysunek techniczny. Dyskusji w kolejnym międzynarodowym języku ciąg dalszy Odwzoruj to co widzisz

Rysujemy. Rysunek techniczny. Dyskusji w kolejnym międzynarodowym języku ciąg dalszy Odwzoruj to co widzisz Rysujemy Dr inż. Hieronim Piotr Janecki Miłe spotkanie wyższego rzędu No 9 Rysunek techniczny Dyskusji w kolejnym międzynarodowym języku ciąg dalszy Odwzoruj to co widzisz 1 Rysujemy informacje o detalu

Bardziej szczegółowo

Czytanie rysunku technicznego

Czytanie rysunku technicznego Czytanie rysunku technicznego Zapis konstrukcji (rzuty, wymiary, spawy) 1 Zagadnienia do omówienia: I. Rysunek techniczny - pojęcia podstawowe II. Rzuty widoki i przekroje III. Wymiarowanie IV. Tolerowanie

Bardziej szczegółowo

Tolerancja wymiarowa

Tolerancja wymiarowa Tolerancja wymiarowa Pojęcia podstawowe Wykonanie przedmiotu zgodnie z podanymi na rysunku wymiarami, z uwagi na ograniczone dokładności wykonawcze oraz pomiarowe w praktyce jest bardzo trudne. Tylko przez

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY INSTYTUT ELEKTROTECHNIKI TEORETYCZNEJ I SYSTEMÓW INFORMACYJNO-POMIAROWYCH

POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY INSTYTUT ELEKTROTECHNIKI TEORETYCZNEJ I SYSTEMÓW INFORMACYJNO-POMIAROWYCH POLITECHNIKA WASZAWSKA WYDZIAŁ ELEKTYCZNY INSTYTUT ELEKTOTECHNIKI TEOETYCZNEJ I SYSTEMÓW INOMACYJNO-POMIAOWYCH ZAKŁAD WYSOKICH NAPIĘĆ I KOMPATYBILNOŚCI ELEKTOMAGNETYCZNEJ PACOWNIA MATEIAŁOZNAWSTWA ELEKTOTECHNICZNEGO

Bardziej szczegółowo

Wytrzymałość Materiałów

Wytrzymałość Materiałów Wytrzymałość Materiałów Skręcanie prętów o przekrojach kołowych Siły przekrojowe, deformacja, naprężenia, warunki bezpieczeństwa i sztywności, sprężyny śrubowe. Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki

Bardziej szczegółowo

Podstawy konstrukcji maszyn

Podstawy konstrukcji maszyn REFORMA 2012 Podstawy konstrukcji maszyn Krzysztof Grzelak, Janusz Telega, Janusz Torzewski Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK MECHANIK TECHNIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH Podręcznik dla uczniów kształcących

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY. Tolerowanie wymiarów oraz kształtu i położenia. Chropowatość powierzchni. Sobieski Wojciech

RYSUNEK TECHNICZNY. Tolerowanie wymiarów oraz kształtu i położenia. Chropowatość powierzchni. Sobieski Wojciech RYSUNEK TECHNICZNY Tolerowanie wymiarów oraz kształtu i położenia. Chropowatość powierzchni. Sobieski Wojciech Olsztyn, 2008 Pojęcia podstawowe Wymiar nominalny jest to wymiar przedmiotu, względem którego

Bardziej szczegółowo

Temat 3 (2 godziny) : Wyznaczanie umownej granicy sprężystości R 0,05, umownej granicy plastyczności R 0,2 oraz modułu sprężystości podłużnej E

Temat 3 (2 godziny) : Wyznaczanie umownej granicy sprężystości R 0,05, umownej granicy plastyczności R 0,2 oraz modułu sprężystości podłużnej E Temat 3 (2 godziny) : Wyznaczanie umownej granicy sprężystości R,5, umownej granicy plastyczności R,2 oraz modułu sprężystości podłużnej E 3.1. Wstęp Nie wszystkie materiały posiadają wyraźną granicę plastyczności

Bardziej szczegółowo

Zajęcia wyrównawcze z Podstaw Konstrukcji Maszyn Materiały pomocnicze do zajęć

Zajęcia wyrównawcze z Podstaw Konstrukcji Maszyn Materiały pomocnicze do zajęć Zajęcia wyrównawcze z Podstaw Konstrukcji Maszyn Materiały pomocnicze do zajęć dr inż. Adam Cholewa dr inż. Krzysztof Psiuk Gliwice 0 Zestawienie podstawowych wzorów wytrzymałościowych Poniżej zestawiono

Bardziej szczegółowo

KONSTRUKCJE METALOWE - LABORATORIUM. Łączniki mechaniczne

KONSTRUKCJE METALOWE - LABORATORIUM. Łączniki mechaniczne KONSTRUKCJE METALOWE - LABORATORIUM Łączniki mechaniczne Asortyment śrub trzpień łeb Śruby z łbem sześciokątnym Śruby z gwintem na całej długości, z łbem sześciokątnym Śruby nie mniejsze niż M12 Gwinty

Bardziej szczegółowo

10.9 1. POŁĄCZENIA ŚRUBOWE 1.1 ASORTYMENT I WŁAŚCIWOŚCI ŁĄCZNIKÓW. Konstrukcje Metalowe Laboratorium

10.9 1. POŁĄCZENIA ŚRUBOWE 1.1 ASORTYMENT I WŁAŚCIWOŚCI ŁĄCZNIKÓW. Konstrukcje Metalowe Laboratorium 1. POŁĄCZENIA ŚRUBOWE 1.1 ASORTYMENT I WŁAŚCIWOŚCI ŁĄCZNIKÓW Średnice śrub: M10, M12, M16, M20, M24, M27, M30 Klasy właściwości mechanicznych śrub: 3.6, 4.6, 4.8, 5.6, 5.8, 6.6, 8.8, 10.9, 12.9 10.9 śruby

Bardziej szczegółowo

Copyright 2012 Daniel Szydłowski

Copyright 2012 Daniel Szydłowski Copyright 2012 Daniel Szydłowski 2012-10-23 1 Przedmiot rzeczywisty wykonany na podstawie rysunku prawie nigdy nie odpowiada obrazowi nominalnemu. Różnice, spowodowane różnymi czynnikami, mogą dotyczyć

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Gospodarki

Wyższa Szkoła Gospodarki Zjazd 1 WZÓR OPSU TECZKI ĆWICZENIOWEJ Wyższa Szkoła Gospodarki Wydział Techniczny kierunek: Mechatronika Laboratorium z rysunku technicznego Semestr I, grupa L1 (L2) Imię i Nazwisko Tematyka ćwiczeń do

Bardziej szczegółowo

ZAPIS TOLERANCJI I PASOWAŃ

ZAPIS TOLERANCJI I PASOWAŃ Zapis i Podstawy Konstrukcji. Tolerancje i Pasowania 1 ZAPIS TOLERANCJI I PASOWAŃ Wymiary nominalne N są to wymiary przedmiotów podawane na rysunkach. Wymiary rzeczywiste uzyskane w praktyce są zawsze

Bardziej szczegółowo

Strona internetowa https://sites.google.com/site/tmpkmair

Strona internetowa https://sites.google.com/site/tmpkmair Strona internetowa https://sites.google.com/site/tmpkmair TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH 1. Wymiary nominalne rzeczywiste, tolerancja wymiaru. Wymiary przedmiotów na rysunkach noszą nazwę wymiarów

Bardziej szczegółowo

STATYCZNA PRÓBA ŚCISKANIA

STATYCZNA PRÓBA ŚCISKANIA STATYCZNA PRÓBA ŚCISKANIA 1. WSTĘP Statyczna próba ściskania, obok statycznej próby rozciągania jest jedną z podstawowych prób stosowanych dla określenia właściwości mechanicznych materiałów. Celem próby

Bardziej szczegółowo

Pomoce dydaktyczne: normy: [1] norma PN-EN 1991-1-1 Oddziaływania na konstrukcje. Oddziaływania ogólne. Ciężar objętościowy, ciężar własny, obciążenia użytkowe w budynkach. [] norma PN-EN 1991-1-3 Oddziaływania

Bardziej szczegółowo

ŁĄCZENIA KSZTAŁTOWE POŁĄ TOWE. Klasyfikacja połączeń maszynowych POŁĄCZENIA. rozłączne. nierozłączne. siły przyczepności siły tarcia.

ŁĄCZENIA KSZTAŁTOWE POŁĄ TOWE. Klasyfikacja połączeń maszynowych POŁĄCZENIA. rozłączne. nierozłączne. siły przyczepności siły tarcia. POŁĄ ŁĄCZENIA KSZTAŁTOWE TOWE Klasyfikacja połączeń maszynowych POŁĄCZENIA nierozłączne rozłączne siły spójności siły tarcia siły przyczepności siły tarcia siły kształtu spawane zgrzewane lutowane zawalcowane

Bardziej szczegółowo

Przekładnie zębate. Klasyfikacja przekładni zębatych. 1. Ze względu na miejsce zazębienia. 2. Ze względu na ruchomość osi

Przekładnie zębate. Klasyfikacja przekładni zębatych. 1. Ze względu na miejsce zazębienia. 2. Ze względu na ruchomość osi Przekładnie zębate Klasyfikacja przekładni zębatych 1. Ze względu na miejsce zazębienia O zazębieniu zewnętrznym O zazębieniu wewnętrznym 2. Ze względu na ruchomość osi O osiach stałych Planetarne przynajmniej

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od Autora... 8

Spis treści.  Od Autora... 8 Spis treści Od Autora.............................................................. 8 1. Wiadomości wprowadzające........................................... 9 1.1. Znaczenie rysunku w technice......................................

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Mechatronika Studia pierwszego stopnia. Wytrzymałość materiałów Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Kod przedmiotu:

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Mechatronika Studia pierwszego stopnia. Wytrzymałość materiałów Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Kod przedmiotu: Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Mechatronika Studia pierwszego stopnia Przedmiot: Wytrzymałość materiałów Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Kod przedmiotu: MT 1 S 0 3 19-0_1 Rok: II Semestr: 3 Forma studiów:

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Oznaczenia Wstęp Metale w budownictwie Procesy wytwarzania stali Podstawowe pojęcia Proces wielkopiecowy Proces konwertorowy i

Spis treści: Oznaczenia Wstęp Metale w budownictwie Procesy wytwarzania stali Podstawowe pojęcia Proces wielkopiecowy Proces konwertorowy i Spis treści: Oznaczenia Wstęp Metale w budownictwie Procesy wytwarzania stali Podstawowe pojęcia Proces wielkopiecowy Proces konwertorowy i martenowski Odtlenianie stali Odlewanie stali Proces ciągłego

Bardziej szczegółowo

Rozróżnia proste przypadki obciążeń elementów konstrukcyjnych

Rozróżnia proste przypadki obciążeń elementów konstrukcyjnych roces projektowania części maszyn Wpisany przez iotr ustelny Moduł: roces projektowania części maszyn Typ szkoły: Technikum Jednostka modułowa C rojektowanie połączeń rozłącznych i nierozłącznych Zna ogólne

Bardziej szczegółowo

Przykładowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z informatora

Przykładowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z informatora Przykładowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z informatora Rozwiązanie zadania obejmuje: - opracowanie propozycji rozwiązania konstrukcyjnego dla wpustu przenoszącego napęd z wału na koło zębate w zespole

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO CWICZENIA NR 4

INSTRUKCJA DO CWICZENIA NR 4 INSTRUKCJA DO CWICZENIA NR 4 Temat ćwiczenia: Statyczna próba rozciągania metali Celem ćwiczenia jest wykonanie próby statycznego rozciągania metali, na podstawie której można określić następujące własności

Bardziej szczegółowo

Format arkusza. Obramowanie

Format arkusza. Obramowanie Format arkusza Podstawowa w Polsce norma arkuszy papieru jest zgodna z międzynarodową normą ISO 216. Najbardziej znanym formatem tego rodzaju jest A4. Stosunek boków w formacie A jest zawsze jak 1 do 2,

Bardziej szczegółowo

700 [kg/m 3 ] * 0,012 [m] = 8,4. Suma (g): 0,138 Ze względu na ciężar wykończenia obciążenie stałe powiększono o 1%:

700 [kg/m 3 ] * 0,012 [m] = 8,4. Suma (g): 0,138 Ze względu na ciężar wykończenia obciążenie stałe powiększono o 1%: Producent: Ryterna modul Typ: Moduł kontenerowy PB1 (długość: 6058 mm, szerokość: 2438 mm, wysokość: 2800 mm) Autor opracowania: inż. Radosław Noga (na podstawie opracowań producenta) 1. Stan graniczny

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU: KONSTRUKCJE BUDOWLANE klasa III Podstawa opracowania: PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK BUDOWNICTWA 311204

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU: KONSTRUKCJE BUDOWLANE klasa III Podstawa opracowania: PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK BUDOWNICTWA 311204 WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU: KONSTRUKCJE BUDOWLANE klasa III Podstawa opracowania: PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK BUDOWNICTWA 311204 1 DZIAŁ PROGRAMOWY V. PODSTAWY STATYKI I WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW

Bardziej szczegółowo

1. Rysunek techniczny jako sposób

1. Rysunek techniczny jako sposób 1 2 1. Rysunek techniczny jako sposób komunikowania się Ćwiczenie 1 Rysunek jest jednym ze sposobów przekazywania sobie informacji. Informuje o wyglądzie i wielkości konkretnego przedmiotu. W opisie rysunku

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Nr 1 im. Jana Kilińskiego w Pabianicach Przedmiot: Proces projektowania części maszyn

Zespół Szkół Nr 1 im. Jana Kilińskiego w Pabianicach Przedmiot: Proces projektowania części maszyn Zespół Szkół Nr im. Jana Kilińskiego w Pabianicach Projektowanie sprzęgieł Obliczanie sprzęgieł polega na wyznaczeniu przenoszonego momentu obrotowego (równego momentowi skręcającemu) i obliczeniu wymiarów.

Bardziej szczegółowo

Naprężenia, przemieszczenia, odkształcenia Właściwości materiałów. dr hab. inż. Tadeusz Chyży Katedra Mechaniki Konstrukcji

Naprężenia, przemieszczenia, odkształcenia Właściwości materiałów. dr hab. inż. Tadeusz Chyży Katedra Mechaniki Konstrukcji Naprężenia, przemieszczenia, odkształcenia Właściwości materiałów dr hab. inż. Tadeusz Chyży Katedra Mechaniki Konstrukcji Naprężeniem (p) nazywa się iloraz nieskończenie małej wypadkowej siły spójności

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Ścisła próba rozciągania stali Numer ćwiczenia: 2 Laboratorium z przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Technologia elementów optycznych

Technologia elementów optycznych Technologia elementów optycznych dr inż. Michał Józwik pokój 507a jozwik@mchtr.pw.edu.pl Część 5 rysunek elementu optycznego Polskie Normy PN-ISO 10110-1:1999 Optyka i przyrządy optyczne -- Przygotowywanie

Bardziej szczegółowo

POŁĄCZENIA KONSTRUKCYJNE

POŁĄCZENIA KONSTRUKCYJNE Zapis i Podstawy Konstrukcji. Połączenia konstrukcyjne 1 POŁĄCZENIA KONSTRUKCYJNE Połączenia konstrukcyjne nierozłączne są to takie połączenia, w których podczas rozłączania następuje zniszczenie lub uszkodzenie

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN KLASA IV TECHNIKUM ZAWODOWE ZAWÓD TECHNIK MECHANIK

PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN KLASA IV TECHNIKUM ZAWODOWE ZAWÓD TECHNIK MECHANIK DZIAŁ WAŁY, OSIE, ŁOśYSKA WYMAGANIA EDUKACYJNE PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN KLASA IV TECHNIKUM ZAWODOWE scharakteryzować sztywność giętą i skrętną osi i wałów; obliczać osie i wały dwupodporowe; obliczać

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 11. Moduł Younga

Ćwiczenie 11. Moduł Younga Ćwiczenie 11. Moduł Younga Małgorzata Nowina-Konopka, Andrzej Zięba Cel ćwiczenia Wyznaczenie modułu Younga metodą statyczną za pomocą pomiaru wydłużenia drutu z badanego materiału obciążonego stałą siłą.

Bardziej szczegółowo

Kod przedmiotu: IM.PK.B.4

Kod przedmiotu: IM.PK.B.4 Nazwa przedmiotu: GRAFIKA INŻYNIERSKA I PODSTAWY PROJEKTOWANIA Engineering graphics and foundation of design in technical engineering Kierunek: Rodzaj przedmiotu: Kierunkowy obowiązkowy Rodzaj zajęć: Wyk.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH BADANIE TWORZYW SZTUCZNYCH OZNACZENIE WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH PRZY STATYCZNYM ROZCIĄGANIU

Bardziej szczegółowo

Metody badań materiałów konstrukcyjnych

Metody badań materiałów konstrukcyjnych Wyznaczanie stałych materiałowych Nr ćwiczenia: 1 Wyznaczyć stałe materiałowe dla zadanych materiałów. Maszyna wytrzymałościowa INSTRON 3367. Stanowisko do badania wytrzymałości na skręcanie. Skalibrować

Bardziej szczegółowo

Dobór materiałów konstrukcyjnych

Dobór materiałów konstrukcyjnych Dobór materiałów konstrukcyjnych Dr inż. Hanna Smoleńska Materiały edukacyjne DO UŻYTKU WEWNĘTRZNEGO Część IV Tarcie i zużycie Wygląd powierzchni metalu dokładnie obrobionej obróbką skrawaniem P całkowite

Bardziej szczegółowo

Laboratorium metrologii

Laboratorium metrologii Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium metrologii Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Pomiary wymiarów zewnętrznych Opracował:

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13, Data wydania: 22 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE z Technologii i konstrukcji mechanicznych dla klasy I technikum

WYMAGANIA EDUKACYJNE z Technologii i konstrukcji mechanicznych dla klasy I technikum WYMAGANIA EDUKACYJNE z Technologii i konstrukcji mechanicznych dla klasy I technikum OCENA poziom podstawowy mechatroniczne 311410 WYMAGANIA - przygotować arkusz rysunkowy (z wypełnioną tabelą pomiarową),

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Podstawy techniki i technologii Kod przedmiotu: IS01123; IN01123 Ćwiczenie 5 BADANIE WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 2. Połączenia rozłączne 77 Jan Witkowski 2.1. Wstęp 77

Spis treści. 2. Połączenia rozłączne 77 Jan Witkowski 2.1. Wstęp 77 Podstawy konstrukcji maszyn. 2 / autorzy: Marek Bijak-Żochowski, Marek Dietrich, Tadeusz Kacperski, Jacek Stupnicki, Józef Szala, Jan Witkowski ; pod redakcją Marka Dietricha. wyd. 3, 1 dodr. (PWN). Warszawa,

Bardziej szczegółowo

NORMA ZAKŁADOWA. 2.2 Grubość szkła szlifowanego oraz jego wymiary

NORMA ZAKŁADOWA. 2.2 Grubość szkła szlifowanego oraz jego wymiary NORMA ZAKŁADOWA I. CEL: Niniejsza Norma Zakładowa Diversa Diversa Sp. z o.o. Sp.k. stworzona została w oparciu o Polskie Normy: PN-EN 572-2 Szkło float. PN-EN 12150-1 Szkło w budownictwie Norma Zakładowa

Bardziej szczegółowo