Tolerancja wymiarowa

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Tolerancja wymiarowa"

Transkrypt

1 Tolerancja wymiarowa Pojęcia podstawowe Wykonanie przedmiotu zgodnie z podanymi na rysunku wymiarami, z uwagi na ograniczone dokładności wykonawcze oraz pomiarowe w praktyce jest bardzo trudne. Tylko przez przypadek wymiar N podany na rysunku i zwany nominalnym może być równy wymiarowi C, otrzymanemu w praktyce, zwanemu wymiarem rzeczywistym. 1

2 Pojęcia podstawowe Wymiarami nominalnymi nazywa się wymiary przedmiotów, względem których odnosi się odchyłki. Wymiar nominalny i odchyłki wyznaczają zakres, w którym powinny zawierać się rzeczywiste wymiary przedmiotów. Rozróżnia się: a) wymiary zewnętrzne, b) wymiary wewnętrzne c) wymiary mieszane d) wymiary pośrednie, Pojęcia podstawowe a) wymiary zewnętrzne, jak: długość, szerokość lub wysokość przedmiotu, średnica wałka, grubość ścianki przedmiotu wydrążonego itd. b) wymiary wewnętrzne, jak: średnica otworu, szerokość rowka itd. 2

3 Pojęcia podstawowe c) wymiary mieszane, jak: głębokość rowka, wysokość nadlewka itd. przy czym często wymiary te, w zależności od kolejności obróbki powierzchni, mają charakter wymiaru zewnętrznego lub wewnętrznego i wtedy noszą nazwę wymiarów mieszanych typu zewnętrznego lub wewnętrznego; np. jeżeli w przedmiocie przedstawionym na rysunku najpierw będzie obrabiana płaszczyzna A, a potem rowek (np. na strugarce), to wymiar a głębokości rowka będzie wymiarem mieszanym typu wewnętrznego, ponieważ przy wykonywaniu rowka jedno dno będzie oddalać się" od płaszczyzny A, zwiększanie się wymiaru obróbkowego aż do osiągnięcia wartości żądanej jest cechą charakterystyczną wymiarów wewnętrznych. Pojęcia podstawowe Odwrotnie przy obróbce powierzchni, których wzajemna odległość jest określona wymiarem zewnętrznym, powierzchnie zbliżają się" ku sobie, Wymiarem mieszanym typu wewnętrznego 3

4 Pojęcia podstawowe d) wymiary pośrednie, tj. takie, których nie można zmierzyć bezpośrednio, a więc: odległość osi otworu ściany przedmiotu, rozstawienie otworów itd. wymiary te mogą być również niekiedy typu zewnętrznego lub wewnętrznego. Pojęcia podstawowe Z punktu widzenia dokładności wykonania wymiary dzielimy na: 1. swobodne 2. tolerowane 3. teoretyczne 4

5 Pojęcia podstawowe swobodne, tj. takie, których rzeczywista wartość nie odgrywa większej roli; dla wymiarów takich nie podaje tolerancji, tolerowane, których rzeczywista wartość musi zawierać w określonych granicach, teoretyczne, dla których nie przewiduje się żadnych odchyłek; są to zwykle wymiary potrzebne do obliczeń wymiarów narzędzi, sprawdzianów lub uchwytów. Pojęcia podstawowe Każdy wymiar stolerowany ma dwa określone wymiary graniczne: wymiar górny B i wymiar dolny A, między którymi musi się znaleźć wymiar rzeczywisty przedmiotu. Różnica między górnym i dolnym wymiarem granicznym jest tolerancją T wymiaru. Tolerancja T zawsze dodatnia. 5

6 Pojęcia podstawowe Odchyłką górną (ES - dla wymiaru wewnętrznych es - dla wymiaru zewnętrznego) nazywa się różnicę między wymiarem górnym B i wymiarem nominalnym N. Odchyłką dolną (El - dla wymiaru wewnętrznych ei - dla wymiaru zewnętrznego) nazywa się różnicę między wymiarem dolnym A i wymiarem nominalnym N. Pojęcia podstawowe Między wymiarem nominalnym, wymiarami gra nymi, tolerancją i odchyłkami występują więc następ zależności: A = D + EI lub A = D + ei B = D + ES lub B = D + es T= B A lub T= ES - EI, albo T= es - ei Obszar zawarty między wymiarami granicznymi (zakreskowany na rys) nazywa się polem tolerancji 6

7 Pojęcia podstawowe Graficzny wymiarów: najmniejszego, nominalnego największego obraz oraz Położenie pola tolerancji względem wymiaru nominalnego Tolerowanie może być: symetryczne, gdy wartości odchyłek są jednakowe, a tylko ich znaki różne, np. 25±0,02 7

8 Położenie pola tolerancji względem wymiaru nominalnego asymetryczne, gdy jedna z odchyłek równa się zeru, np.: 0, lub 60 0,025 Położenie pola tolerancji względem wymiaru nominalnego asymetryczne dwustronne, gdy wartości i znaki odchyłek 0,02 są różne, np ,05 8

9 Położenie pola tolerancji względem wymiaru nominalnego jednostronne, gdy obie odchyłki mają jednakowe znaki np.: 0, ,025 +0,03 lub 25 0,04 Tolerowanie normalne i swobodne Tolerowanie normalne Tolerowanie normalne jest to tolerowanie wymiarów przez dobranie odpowiednich odchyłek z norm. W Polsce obowiązuje układ tolerancji według PN-EN , dla wymiarów do 3150 mm, PN-91/M dla wymiarów od 3150 mm do mm zgodne z międzynarodowym układem ISO. W układzie tym określone są dla każdego wymiaru dwa elementy: szerokość pola tolerancji i jego położenie w stosunku do linii zerowej. 9

10 Tolerowanie normalne i swobodne Tolerowanie normalne c.d Tolerancje według szerokości pola dzielą sie na 19 klas dokładności. Klasy oznacz się numerami 01, 0 i od 1 do 17. Klasy dokładności 01, 0 i od 1 do 7 stosowane są w wyrobie narzędzi mierniczych, klasy do 5 do 17 stosuje sie w wyrobie części maszyn, przy czym klasy 5 do 12 stosuje sie w prasowaniach części maszyn a klasy 12 do 17 stosuje sie w przypadku wielkich luzów oraz powierzchni swobodnych i surowych. Każdą wartość tolerancji odpowiada pewnemu zakresowi średnic. Położenie pola tolerancji od linii zerowej oznacza sie literami, przy czym małe litery stosuje sie do wałków, a duże do otworów. Tolerowanie normalne i swobodne Tolerowanie normalne c.d Układ pól tolerancji 10

11 Położenie pól tolerancji wałków i otworów względem wymiaru nominalnego z przypisanymi tym polom symbolami literowymi. Dla wałków w grupie od a do h wymiar rzeczywisty jest mniejszy lub równy wymiarowi nominalnemu. Przy tolerancji j wymiar rzeczywisty może być mniejszy, równy lub większy od wymiaru nominalnego oraz w grupie tolerancji od k do u rzeczywiste wymiary wałków są większe od wymiarów nominalnych. Dla otworów zależności te przebiegają odwrotnie. Szerokość pół tolerancji określona jest 14 klasami dokładności. Dokładność wykonania danego wymiaru, a więc zmniejszenie się pola tolerancji, następuje ze wzrostem numeru klasy. Tolerancja normalna i swobodna Tolerowanie normalne i swobodne Tolerowanie normalne c.d Symbol umowny literowo cyfrowy z normy PN-EN :1996 odpowiadający odchyłkom dobranym dla danego wymiaru. Jest to tolerowanie symbolowe, które stosuje się, gdy przewidziane jest sprawdzenie wymiarów stolerowanych sprawdzianami różnicowymi. Symbol ten pisze się literami i cyframi tej samej wysokości co cyfry liczby wymiarowej. Jeśli wymiar nominalny jest określony literą, jak np. w wielu normach, to symbol umowny tolerancji oddziela się od wymiaru nominalnego poziomą kreską 11

12 Przykład Tolerowanie normalne i swobodne Tolerowanie normalne c.d Odchyłki dobrane z normy, w postaci wartości liczbowych w milimetrach poprzedzonych znakiem + lub -. Odchyłki pisze się nieco mniejszymi cyframi niż liczby wymiarowe (lecz co najmniej o wysokości 2,5 mm). Przy tolerowaniu symetrycznym oraz w przypadkach szczególnych (np. przy wpisywaniu wymiarów na maszynie) wysokość cyfr odchyłki powinna być równa wysokości cyfr wymiaru nominalnego. Wartości liczbowe odchyłek podaje się do ostatniej cyfry znaczącej. 12

13 Tolerowanie normalne i swobodne Tolerowanie normalne c.d Gdy ilość miejsc znaczących jest w obu odchyłkach różna, należy wyrównać ilość miejsc znaczących przez dodanie cyfry zero. Odchyłki równe zeru pisze się zawsze, lecz ilości miejsc znaczących w tym przypadku nie wyrównuje się. Przy tolerowaniu symetrycznym liczbową wartość odchyłki pisze się tylko raz, poprzedzając ją znakiem ±. Tolerowanie normalne i swobodne Tolerowanie normalne c.d Tolerowanie za pomocą odchyłek granicznych nazywa się tolerowaniem liczbowym i stosuje się je, gdy przewi-dziane jest mierzenie tolerowanych wymiarów uniwersal-nymi przyrządami pomiarowymi. 13

14 Tolerowanie normalne i swobodne Tolerowanie normalne c.d Symbol umowny i odchyłki, umieszczone w nawiasie za symbolem. Jest to tolerowanie mieszane, które stosuje się, gdy wymiary stolerowane mogą być zarówno sprawdzane sprawdzianami różnicowymi, jak i mierzone uniwersalnymi narzędziami pomiarowymi. Tolerowanie normalne i swobodne Tolerowanie normalne c.d. Odchyłki najczęściej stosowanych rodzajów otworów i wałków podano w tabeli. Jeżeli konieczne jest określenie tylko jednego wymiaru granicznego, górnego lub dolnego, to za liczbą wymiarową pisze się odpowiednio max lub min. 14

15 Tolerowanie normalne i swobodne Tolerowanie swobodne Tolerowanie swobodne jest to tolerowanie wymiarów przez dobranie wartości odchyłek wg uznania konstruktora (lub technologa w przypadku określania tzw. wymiarów między operacyjnych itp.). Tolerowanie swobodne jest zawsze tolerowaniem liczbowym. Przy tolerowaniu swobodnym wymiary zewnętrzne i wewnętrzne oraz mieszane i pośrednie typu zewnętrznego lub wewnętrznego należy tolerować w głąb materiału. Tolerowanie normalne i swobodne Tolerowanie swobodne c.d. Tolerowanie na zewnątrz materiału wymiarów zewnętrznych i wewnętrznych stosuje się przy tolerowaniu swobodnym głównie w odniesieniu do wymiarów tych powierzchni półwyrobów (odkuwek, odlewów itp.), które mają naddatki obróbkowe. Te wymiary mieszane i pośrednie, które nie są ani typu zewnętrznego, ani wewnętrznego, toleruje się symetrycznie. 15

16 Tolerowanie normalne i swobodne Tolerowanie swobodne c.d. Zarówno przy tolerowaniu symbolowym, jak i liczbowym, wymiar nominalny nie powinien być oddzielony od symbolu lub odchyłek ani linią wymiarową, ani pomocniczą, ani osią. Jeżeli nie można tego uniknąć, należy przeszkadzającą" linię przerwać w miejscu zajmowanym przez wymiar. Tolerowanie normalne i swobodne Tolerowanie swobodne c.d. Jeżeli powierzchnia walcowa o tej samej średnicy nominalnej ma na różnych odcinkach swojej długości różne tolerancje, to odcinki te rozgranicza się liniami cienkimi i wymiaruje ich długość. W takich przypadkach podaje się na rysunku osobno średnicę każdego odcinka wraz z odchyłkami lub symbolem tolerancji. 16

17 Odchyłki liniowe wymiarów swobodnych Wymiary wewnętrzne i zewnętrzne swobodne, tj. takie, których dopuszczalne odchyłki nie zostały liczbowo określone, należy traktować jak wymiary stolerowane w głąb materiału (w przypadku półwyrobów - na zewnątrz materiału). Oznacza to, że wymiar nominalny określa maksimum materiału (w przypadku półwyrobów - zwykle minimum materiału). Nietolerowane wymiary mieszane i pośrednie należy traktować jako wymiary stolerowane symetrycznie o nie określonych liczbowo odchyłkach. Odchyłki liniowe wymiarów swobodnych Przyjęcie takich założeń umożliwia nietolerowanie na rysunkach wszystkich wymiarów mniej ważnych. Aby jednak przy wykonywaniu części maszynowych odchyłki rzeczywiste wymiarów swobodnych nie były zbyt duże, norma PN-78/M Odchyłki wymiarów nietolerowanych" dopuszcza tylko wykonywanie wymiarów swobodnych z dokładnością odpowiadającą szeregom tolerancji IT12 do IT16 (z PN-EN :1996), do wyboru - w zależności od charakteru i dokładności ogólnej produkowanych w danym zakładzie wyrobów. W budowie maszyn przyjmuje się zwykle zalecaną 14 klasę dokładności i wtedy dopuszczalne odchyłki wymiarów swobodnych nie mogą przekraczać: a)dla wymiarów wewnętrznych - odchyłek odpowiadających otworom HI4, b)dla wymiarów zewnętrznych - odchyłek odpowiadających wałkom hl4. 17

18 Odchyłki liniowe wymiarów swobodnych Zamiast odchyłek z klas 12 do 16 można stosować odchyłki zaokrąglone, podane w tabelka. Odchyłki te należy także stosować do wymiarów mieszanych i pośrednich. Odchyłki liniowe wymiarów swobodnych Odchyłki nietolerowanych ścięć krawędzi i ich promieni zaokrągleń należy przyjmować z klas w PN-EN :1996 lub z tabelka, zawierającej odchyłki zaokrąglone. Dopuszczalne odchyłki wymiarów nietolerowanych podaje się w dokumentacji konstrukcyjnej w postaci jednego zapisu ogólnego dla wszystkich części wyrobu. 18

Strona internetowa https://sites.google.com/site/tmpkmair

Strona internetowa https://sites.google.com/site/tmpkmair Strona internetowa https://sites.google.com/site/tmpkmair TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH 1. Wymiary nominalne rzeczywiste, tolerancja wymiaru. Wymiary przedmiotów na rysunkach noszą nazwę wymiarów

Bardziej szczegółowo

TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH. 1. Wymiary nominalne rzeczywiste, tolerancja wymiaru.

TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH. 1. Wymiary nominalne rzeczywiste, tolerancja wymiaru. OLERCJE I PSOWI WYMIRÓW LIIOWYCH 1. Wymiary nominalne rzeczywiste, tolerancja wymiaru. Wymiary przedmiotów na rysunkach noszą nazwę wymiarów nominalnych oznaczanych symbolem. W praktyce wymiary nominalne

Bardziej szczegółowo

Wymiary tolerowane i pasowania. Opracował: mgr inż. Józef Wakuła

Wymiary tolerowane i pasowania. Opracował: mgr inż. Józef Wakuła Wymiary tolerowane i pasowania Opracował: mgr inż. Józef Wakuła Pojęcia podstawowe Wykonanie przedmiotu zgodnie z podanymi na rysunku wymiarami, z uwagi na ograniczone dokładności wykonawcze oraz pomiarowe

Bardziej szczegółowo

Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych.

Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. WYMIAROWANIE (w rys. technicznym maszynowym) 1. Co to jest wymiarowanie? Aby rysunek techniczny mógł stanowić podstawę do wykonania jakiegoś przedmiotu nie wystarczy bezbłędne narysowanie go w rzutach

Bardziej szczegółowo

Copyright 2012 Daniel Szydłowski

Copyright 2012 Daniel Szydłowski Copyright 2012 Daniel Szydłowski 2012-10-23 1 Przedmiot rzeczywisty wykonany na podstawie rysunku prawie nigdy nie odpowiada obrazowi nominalnemu. Różnice, spowodowane różnymi czynnikami, mogą dotyczyć

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: TOLEROWANIE WYMIARÓW LINIOWYCH I KĄTOWYCH, PASOWANIE ELEMENTÓW

MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: TOLEROWANIE WYMIARÓW LINIOWYCH I KĄTOWYCH, PASOWANIE ELEMENTÓW MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: TOLEROWANIE WYMIARÓW LINIOWYCH I KĄTOWYCH, PASOWANIE ELEMENTÓW UWAGA 1. Poniższe materiały zawierają rysunki (często niekompletne), które należy

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY. Tolerowanie wymiarów oraz kształtu i położenia. Chropowatość powierzchni. Sobieski Wojciech

RYSUNEK TECHNICZNY. Tolerowanie wymiarów oraz kształtu i położenia. Chropowatość powierzchni. Sobieski Wojciech RYSUNEK TECHNICZNY Tolerowanie wymiarów oraz kształtu i położenia. Chropowatość powierzchni. Sobieski Wojciech Olsztyn, 2008 Pojęcia podstawowe Wymiar nominalny jest to wymiar przedmiotu, względem którego

Bardziej szczegółowo

Laboratorium metrologii

Laboratorium metrologii Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium metrologii Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Pomiary wymiarów zewnętrznych Opracował:

Bardziej szczegółowo

Tolerancje kształtu i położenia

Tolerancje kształtu i położenia Strona z 7 Strona główna PM Tolerancje kształtu i położenia Strony związane: Podstawy Konstrukcji Maszyn, Tolerancje gwintów, Tolerancje i pasowania Pola tolerancji wałków i otworów, Układy pasowań normalnych,

Bardziej szczegółowo

Rysunek Techniczny. Podstawowe definicje

Rysunek Techniczny. Podstawowe definicje Rysunek techniczny jest to informacja techniczna podana na nośniku informacji, przedstawiona graficznie zgodnie z przyjętymi zasadami i zwykle w podziałce. Rysunek Techniczny Podstawowe definicje Szkic

Bardziej szczegółowo

Tolerancje i pomiary

Tolerancje i pomiary Tolerancje i pomiary 1. Wymiary graniczne, wymiar nominalny i odchyłki graniczne Wymiar tolerowany określają jednoznacznie dwa wymiary graniczne: o wymiar górny B (większy wymiar graniczny) o wymiar dolny

Bardziej szczegółowo

Jacek Jarnicki Politechnika Wrocławska

Jacek Jarnicki Politechnika Wrocławska Plan wykładu Wykład Wymiarowanie, tolerowanie wymiarów, oznaczanie chropowatości. Linie, znaki i liczby stosowane w wymiarowaniu 2. Zasady wymiarowania 3. Układy wymiarów. Tolerowanie wymiarów. Oznaczanie

Bardziej szczegółowo

c) d) Strona: 1 1. Cel ćwiczenia

c) d) Strona: 1 1. Cel ćwiczenia Strona: 1 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest ugruntowanie wiadomości dotyczących pomiarów wielkości geometrycznych z wykorzystaniem prostych przyrządów pomiarowych - suwmiarek i mikrometrów. 2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁAD ĆWICZENIA. 1. Temat: Tolerowanie i pasowania wymiarów liniowych. Obliczenia wybranych przypadków.

PRZYKŁAD ĆWICZENIA. 1. Temat: Tolerowanie i pasowania wymiarów liniowych. Obliczenia wybranych przypadków. UZUPEŁNIAJĄCE MATERIAŁY DYDAKTYCZNE DLA UCZNIÓW TECHNIKUM MECHANICZNEGO PRZYGOTOWUJĄCYCH SIĘ DO ZEWNĘTRZNEGO EGZAMINU KWALIFIKACYJNEGO Materiały zebrał: Anatol Szydłowski PRZYKŁAD ĆWICZENIA 1. Temat: Tolerowanie

Bardziej szczegółowo

Tolerancja kształtu i położenia

Tolerancja kształtu i położenia Oznaczenia tolerancji kształtu i położenia Tolerancje kształtu określają wymagane dokładności wykonania kształtu powierzchni i składają się z symboli tolerancji i z liczbowej wartości odchyłki. Zasadnicze

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Ćwiczenie nr TEMAT: SPRAWDZANIE SPRAWDZIANU DWUGRANICZNEGO TŁOCZKOWEGO DO OTWORÓW ZADANIA DO WYKONANIA:. przeprowadzić

Bardziej szczegółowo

ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY

ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYE ECHNOLOGICZNY w Szczecinie ZACHODNIOPOM UNIWERSY E E CH OR NO SKI LOGICZNY KAEDRA MECHANIKI I PODSAW KONSRUKCJI MASZYN Przewodnik do ćwiczeń projektowych z podstaw konstrukcji

Bardziej szczegółowo

Chropowatości powierzchni

Chropowatości powierzchni Chropowatość powierzchni Chropowatość lub chropowatość powierzchni cecha powierzchni ciała stałego, oznacza rozpoznawalne optyczne lub wyczuwalne mechanicznie nierówności powierzchni, niewynikające z jej

Bardziej szczegółowo

WYMIAROWANIE ZASADY SPORZĄDZANIA RYSUNKU TECHNICZNEGO

WYMIAROWANIE ZASADY SPORZĄDZANIA RYSUNKU TECHNICZNEGO WYMIAROWANIE ZASADY SPORZĄDZANIA RYSUNKU TECHNICZNEGO 1 Zarys przedmiotu (widoczne krawędzie) rysujemy zawsze linią grubą 2 Wszystkie linie wymiarowe, linie pomocnicze i osie symetrii rysujemy linią cienką

Bardziej szczegółowo

Wymiarowanie. Wymiary normalne. Elementy wymiaru rysunkowego Znak ograniczenia linii wymiarowej

Wymiarowanie. Wymiary normalne. Elementy wymiaru rysunkowego Znak ograniczenia linii wymiarowej Wymiary normalne Wymiarowanie Elementy wymiaru rysunkowego Znak ograniczenia linii wymiarowej 1. Linia wymiarowa 2. Znak ograniczenia linii wymiarowej 3. Liczba wymiarowa 4. Pomocnicza linia wymiarowa

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji TEMAT: Ćwiczenie nr 4 POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW ZADANIA DO WYKONANIA:. zmierzyć 3 wskazane kąty zadanego przedmiotu

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji TEMAT : Ćwiczenie nr 3 POMIARY WYMIARÓW ZEWNĘTRZNYCH, WEWNĘTRZNYCH, MIESZANYCH i POŚREDNICH ZADANIA DO WYKONANIA:

Bardziej szczegółowo

Rysunek Techniczny

Rysunek Techniczny opieka@cognity.pl Rysunek Techniczny Rysunek wykonawczy Tabela Wymiary Tolerancje Chropowatości Pasowania Rzuty Przekroje, wyrwania Materiał Numer rysunku Nazwa części Data wykonania Autor Firma Podziałka

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY. Wymiarowanie w Rysunku Technicznym. Sobieski Wojciech

RYSUNEK TECHNICZNY. Wymiarowanie w Rysunku Technicznym. Sobieski Wojciech RYSUNEK TECHNICZNY Wymiarowanie w Rysunku Technicznym Sobieski Wojciech Olsztyn, 2008 Linie wymiarowe Linia wymiarowa jest to cienka linia prosta lub łukowa zakończona grotami (niekiedy jednym) dotykającymi

Bardziej szczegółowo

TOLERANCJE WYMIAROWE SAPA

TOLERANCJE WYMIAROWE SAPA TOLERANCJE WYMIAROWE SAPA Tolerancje wymiarowe SAPA zapewniają powtarzalność wymiarów w normalnych warunkach produkcyjnych. Obowiązują one dla wymiarów, dla których nie poczyniono innych ustaleń w trakcie

Bardziej szczegółowo

ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW

ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW Zapis i Podstawy Konstrukcji Wymiarowanie. Rodzaje rysunków 1 ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW Rysunek przedmiotu wykonany w rzutach prostokątnych lub aksonometrycznych przedstawia jedynie jego

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZANIE NARZĘDZI POMIAROWYCH

SPRAWDZANIE NARZĘDZI POMIAROWYCH Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych P o l i t e c h n i k a P o z n ańska ul. Jana Pawła II 4 60-965 POZNAŃ (budynek Centrum Mechatroniki, Biomechaniki i Nanoinżynierii) www.zmisp.mt.put.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

Wymiarowanie. Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych.

Wymiarowanie. Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. Wymiarowanie Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. Wymiarowanie: -jedna z najważniejszych rzeczy na rysunku technicznym

Bardziej szczegółowo

POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW

POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Ćwiczenie nr 4 TEMAT: POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW ZADANIA DO WYKONANIA:. zmierzyć trzy wskazane kąty zadanego przedmiotu kątomierzem

Bardziej szczegółowo

Grafika Inżynierska C1. Dr inż. Adam Deptuła Część 2

Grafika Inżynierska C1. Dr inż. Adam Deptuła Część 2 Grafika Inżynierska C1 Dr inż. Adam Deptuła Część 2 Podstawowe zasady wymiarowania Zasada wymiarów koniecznych Zasada nie powtarzania wymiarów Zasada niezamykania łańcuchów wymiarowych Zasada pomijania

Bardziej szczegółowo

Zapis i Podstawy Konstrukcji Mechanicznych

Zapis i Podstawy Konstrukcji Mechanicznych Zapis i Podstawy Konstrukcji Mechanicznych Przykłady rozwiązania zadań rysunkowych Strona 1 z 1 Temat ćwiczenia: Rysowanie przedmiotów w rzutach prostokątnych i w rzutach aksonometrycznych. Zadanie: Narysować

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9. Rzutowanie i wymiarowanie Strona 1 z 5

Ćwiczenie 9. Rzutowanie i wymiarowanie Strona 1 z 5 Ćwiczenie 9. Rzutowanie i wymiarowanie Strona 1 z 5 Problem I. Model UD Dana jest bryła, której rzut izometryczny przedstawiono na rysunku 1. (W celu zwiększenia poglądowości na rysunku 2. przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Schematy kinematyczne. Technologia napraw - ćwiczenia 133

Schematy kinematyczne. Technologia napraw - ćwiczenia 133 Schematy kinematyczne Technologia napraw - ćwiczenia 133 Plan zajęć Wprowadzenie Schemat - definicja Rodzaje schematów Schemat kinematyczny zasadniczy Schemat kinematyczny vs. normy Zasady wykonywania

Bardziej szczegółowo

WYMIAROWANIE Linie wymiarowe Strzałki wymiarowe Liczby wymiarowe

WYMIAROWANIE Linie wymiarowe Strzałki wymiarowe Liczby wymiarowe WYMIAROWANIE Zasady wymiarowania podlegają oczywiście normalizacji. W Polsce obowiązującą normą jest Polska Norma PN-81/N-01614. Ogólne zasady wymiarowania w rysunku technicznym maszynowym dotyczą: - linii

Bardziej szczegółowo

Dobrzański T. (red): Rysunek techniczny maszynowy. Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 2009.

Dobrzański T. (red): Rysunek techniczny maszynowy. Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 2009. Literatura obowiązkowa: Dobrzański T. (red): Rysunek techniczny maszynowy. Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 2009. Plik zawiera wybrane materiały tekstowe stanowiące jeden z elementów zaliczenia

Bardziej szczegółowo

Linie wymiarowe i pomocnicze linie wymiarowe

Linie wymiarowe i pomocnicze linie wymiarowe Linie wymiarowe i pomocnicze linie wymiarowe Linie wymiarowe rysuje się linią ciągłą cienką równolegle do wymiarowanego odcinka w odległości co najmniej 10 mm, zakończone są grotami dotykającymi ostrzem

Bardziej szczegółowo

Wymiarowanie. Niezbędne przyrządy kreślarskie do wymiarowania. 1. Ołówek H3 2. Ołówek B3 3. Ekierka 4. Kątomierz 5. Cyrkiel

Wymiarowanie. Niezbędne przyrządy kreślarskie do wymiarowania. 1. Ołówek H3 2. Ołówek B3 3. Ekierka 4. Kątomierz 5. Cyrkiel Wymiarowanie Niezbędne przyrządy kreślarskie do wymiarowania. 1. Ołówek H3 2. Ołówek B3 3. Ekierka 4. Kątomierz 5. Cyrkiel Zanim wykonasz jakikolwiek przedmiot, musisz go najpierw narysować. Sam rysunek

Bardziej szczegółowo

Grafika inżynierska i rysunek geodezyjny

Grafika inżynierska i rysunek geodezyjny Akademia Górniczo-Hutnicza Grafika inżynierska i rysunek geodezyjny Mgr inż. Aleksandra Szabat-Pręcikowska Normalizacja w rysunku technicznym i geodezyjnym W Polsce istnieją następujące rodzaje norm: polskie

Bardziej szczegółowo

WYMIAROWANIE. Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych.

WYMIAROWANIE. Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. WYMIAROWANIE Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. Zasady wymiarowania podlegają oczywiście normalizacji. W Polsce obowiązującą

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY RYSUNKU TECHNICZNEGO formaty arkuszy

PODSTAWY RYSUNKU TECHNICZNEGO formaty arkuszy Format PODSTAWY RYSUNKU TECHNICZNEGO formaty arkuszy Wymiary arkusza (mm) A0 841 x 1189 A1 594 x 841 A2 420 x 594 A3 297 x 420 A4 210 x 297 Rysunki wykonujemy na formacie A4, muszą one mieć obramowanie

Bardziej szczegółowo

ZAPIS TOLERANCJI I PASOWAŃ

ZAPIS TOLERANCJI I PASOWAŃ Zapis i Podstawy Konstrukcji. Tolerancje i Pasowania 1 ZAPIS TOLERANCJI I PASOWAŃ Wymiary nominalne N są to wymiary przedmiotów podawane na rysunkach. Wymiary rzeczywiste uzyskane w praktyce są zawsze

Bardziej szczegółowo

Danuta Jasińska Choromańska, Dariusz Kołodziej, Marcin Zaczyk. Człowiek- najlepsza inwestycja

Danuta Jasińska Choromańska, Dariusz Kołodziej, Marcin Zaczyk. Człowiek- najlepsza inwestycja Danuta Jasińska Choromańska, Dariusz Kołodziej, Marcin Zaczyk WKPI Człowiek- najlepsza inwestycja Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego UPROSZCZONE

Bardziej szczegółowo

1. Rysunek techniczny jako sposób

1. Rysunek techniczny jako sposób 1 2 1. Rysunek techniczny jako sposób komunikowania się Ćwiczenie 1 Rysunek jest jednym ze sposobów przekazywania sobie informacji. Informuje o wyglądzie i wielkości konkretnego przedmiotu. W opisie rysunku

Bardziej szczegółowo

STYKOWE POMIARY GWINTÓW

STYKOWE POMIARY GWINTÓW Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych P o l i t e c h n i k a P o z n ańska ul. Jana Pawła II 24 60-965 POZNAŃ (budynek Centrum Mechatroniki, Biomechaniki i Nanoinżynierii) www.zmisp.mt.put.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY WYMIAROWANIE

RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY WYMIAROWANIE RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY WYMIAROWANIE MOJE DANE dr inż. Sebastian Olesiak Katedra Geomechaniki, Budownictwa i Geotechniki Pokój 309, pawilon A-1 (poddasze) e-mail: olesiak@agh.edu.pl WWW http://home.agh.edu.pl/olesiak

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓL OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH i TECHNICZNYCH NR 13 W TORUNIU. Pomocnicze materiały dydaktyczne dla uczniów

ZESPÓŁ SZKÓL OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH i TECHNICZNYCH NR 13 W TORUNIU. Pomocnicze materiały dydaktyczne dla uczniów ZESPÓŁ SZKÓL OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH i TECHNICZNYCH NR 13 W TORUNIU Pomocnicze materiały dydaktyczne dla uczniów Podstawy Konstrukcji Maszyn. Dokładność wytwarzania i kontroli wytworów. Weryfikacja i oznaczanie

Bardziej szczegółowo

Metody badań kamienia naturalnego: Oznaczanie wytrzymałości na zginanie pod działaniem siły skupionej

Metody badań kamienia naturalnego: Oznaczanie wytrzymałości na zginanie pod działaniem siły skupionej Metody badań kamienia naturalnego: Oznaczanie wytrzymałości na zginanie pod działaniem siły skupionej 1. Zasady metody Zasada metody polega na stopniowym obciążaniu środka próbki do badania, ustawionej

Bardziej szczegółowo

Czytanie rysunku technicznego

Czytanie rysunku technicznego Czytanie rysunku technicznego Zapis konstrukcji (rzuty, wymiary, spawy) 1 Zagadnienia do omówienia: I. Rysunek techniczny - pojęcia podstawowe II. Rzuty widoki i przekroje III. Wymiarowanie IV. Tolerowanie

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY WPROWADZENIE

RYSUNEK TECHNICZNY WPROWADZENIE RYSUNEK TECHNICZNY WPROWADZENIE jest specjalnym rodzajem rysunku wykonywanego według ustalonych zasad i przepisów Jest formą przekazywania informacji między konstruktorem urządzenia a jego wykonawcą, zrozumiałą

Bardziej szczegółowo

d... s... Czop... rok akademicki 2009/2010. autor: dr inż. Andrzej J. Zmysłowski Imię Nazwisko... czytelnie stronica 1 z 21

d... s... Czop... rok akademicki 2009/2010. autor: dr inż. Andrzej J. Zmysłowski Imię Nazwisko... czytelnie stronica 1 z 21 rok akademicki 09/ Imię Nazwisko... czytelnie stronica 1 z 21 1. Co to jest zębnik? 2. Wymienić siedem głównych elementów tworzących wał typu zębnik...................... 3. Uzupełnić rysunek o brakujące

Bardziej szczegółowo

Grafika inżynierska. Ćwiczenia. mgr inż. Kamil Wróbel. Poznań 2017

Grafika inżynierska. Ćwiczenia. mgr inż. Kamil Wróbel. Poznań 2017 Grafika inżynierska Ćwiczenia mgr inż. Kamil Wróbel Poznań 2017 Wydział Inżynierii Zarządzania Katedra Ergonomii i Inżynierii Jakości asystent Kamil.wrobel@put.poznan.pl p.214 ul. Strzelecka 11, Poznań

Bardziej szczegółowo

Format arkusza. Obramowanie

Format arkusza. Obramowanie Format arkusza Podstawowa w Polsce norma arkuszy papieru jest zgodna z międzynarodową normą ISO 216. Najbardziej znanym formatem tego rodzaju jest A4. Stosunek boków w formacie A jest zawsze jak 1 do 2,

Bardziej szczegółowo

Laboratorium metrologii. Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Temat ćwiczenia: Pomiary gwintów

Laboratorium metrologii. Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Temat ćwiczenia: Pomiary gwintów Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium metrologii Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Pomiary gwintów Opracowała dr inż. Eliza

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do projektowania TBM

Materiały pomocnicze do projektowania TBM Materiały pomocnicze projektowania TBM Oprac. Jerzy Z. Sobolewski Rozdz. 1. Projektowanie odlewów i odkuwek Rozdz. 2. Projektowanie uchwytów specjalnych obróbki skrawaniem Rozdz. 3. Projektowanie tłoczników

Bardziej szczegółowo

Moduł 2/3 Projekt procesu technologicznego obróbki przedmiotu typu bryła obrotowa

Moduł 2/3 Projekt procesu technologicznego obróbki przedmiotu typu bryła obrotowa Moduł 2/3 Projekt procesu technologicznego obróbki przedmiotu typu bryła obrotowa Zajęcia nr: 2 Temat zajęć: Określenie klasy konstrukcyjno-technologicznej przedmiotu. Dobór postaci i metody wykonania

Bardziej szczegółowo

wymiarowanie1 >>> wymiarowanie2 >>> wymiarowanie3 >>> wymiarowanie >>> wymiarowanie >>> Co to jest wymiarowanie?

wymiarowanie1 >>> wymiarowanie2 >>> wymiarowanie3 >>> wymiarowanie >>> wymiarowanie >>> Co to jest wymiarowanie? wymiarowanie1 >>> wymiarowanie2 >>> wymiarowanie3 >>> wymiarowanie >>> wymiarowanie >>> Co to jest wymiarowanie? Jedną z najważniejszych części rysunku technicznego jest wymiarowanie. Jest to podanie pełnej

Bardziej szczegółowo

POMIAR ŚREDNICY PODZIAŁOWEJ GWINTÓW ZEWNĘTRZNYCH

POMIAR ŚREDNICY PODZIAŁOWEJ GWINTÓW ZEWNĘTRZNYCH WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Ćwiczenie nr 4 TEMAT: POMIAR ŚREDNICY PODZIAŁOWEJ GWINTÓW ZEWNĘTRZNYCH ZADANIA DO WYKONANIA. Pomiar średnicy podziałowej mikrometrem

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA MASZYN. Wykład dr inż. A. Kampa

TECHNOLOGIA MASZYN. Wykład dr inż. A. Kampa TECHNOLOGIA MASZYN Wykład dr inż. A. Kampa Technologia - nauka o procesach wytwarzania lub przetwarzania, półwyrobów i wyrobów. - technologia maszyn, obejmuje metody kształtowania materiałów, połączone

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 4 4. OBRÓBKA ROWKA PROSTOKĄTNEGO NA FREZARCE POZIOMEJ

ĆWICZENIE NR 4 4. OBRÓBKA ROWKA PROSTOKĄTNEGO NA FREZARCE POZIOMEJ ĆWICZENIE NR 4 4. OBRÓBKA ROWKA PROSTOKĄTNEGO NA FREZARCE POZIOMEJ 4.1. Zadanie technologiczne Dla zadanego rysunkiem wykonawczym wałka wykonać : - Plan operacyjny obróbki rowka prostokątnego, wykonywanego

Bardziej szczegółowo

ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW

ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW Rysunek przedmiotu wykonany w rzutach prostokątnych lub aksonometrycznych przedstawia jedynie jego kształt. W celu wykonania przedmiotu, niezbędne jest podanie jego

Bardziej szczegółowo

KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI

KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI TEMAT ĆWICZENIA: ĆWICZENIE NR 3 POMIAR KÓŁ ZĘBATYCH WALCOWYCH ZADANIA DO WYKONANIA: 1. Zidentyfikować koło zębate przeznaczone do pomiaru i określić

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

Pomiary wymiarów zewnętrznych (wałków)

Pomiary wymiarów zewnętrznych (wałków) Pomiary wymiarów zewnętrznych (wałków) I. Cel ćwiczenia. Zapoznanie się ze sposobami pomiaru średnic oraz ze sprawdzaniem błędów kształtu wałka, a także przyswojeniu umiejętności posługiwania się stosowanymi

Bardziej szczegółowo

ZAPIS GEOMETRYCZNY KONSTRUKCJI

ZAPIS GEOMETRYCZNY KONSTRUKCJI ZAPIS GEOMETRYCZNY KONSTRUKCJI Fakty nie są najważniejsze. Zresztą, aby je poznać, nie trzeba studiować na uczelni - można się ich nauczyć z książek. Istota kształcenia w szkole wyższej nie polega zatem

Bardziej szczegółowo

DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI

DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1a DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1. ZAGADNIENIA TEORETYCZNE: sposoby wyznaczania niepewności pomiaru standardowa niepewność wyniku pomiaru wielkości mierzonej bezpośrednio i złożona niepewność standardowa;

Bardziej szczegółowo

1. Parametry gwintów, 2. Tolerancje gwintów, 3. Oznaczanie gwintów na rysunkach, 4. Metody pomiaru gwintów zewnętrznych: -średnicy podziałowej d 2,

1. Parametry gwintów, 2. Tolerancje gwintów, 3. Oznaczanie gwintów na rysunkach, 4. Metody pomiaru gwintów zewnętrznych: -średnicy podziałowej d 2, 1. Parametry gwintów,. Tolerancje gwintów, 3. Oznaczanie gwintów na rysunkach, 4. Metody pomiaru gwintów zewnętrznych: -średnicy podziałowej d, -średnic d 1 i d, - skoku P h, - kąta zarysu α. d - średnica

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 8 - Modyfikacje części, tworzenie brył złożonych

Ćwiczenie nr 8 - Modyfikacje części, tworzenie brył złożonych Ćwiczenie nr 8 - Modyfikacje części, tworzenie brył złożonych Wprowadzenie Utworzone elementy bryłowe należy traktować jako wstępnie wykonane elementy, które dopiero po dalszej obróbce będą gotowymi częściami

Bardziej szczegółowo

OBLICZENIA WYMIAROWE KOJARZONEJ PARY OTWÓR-WAŁEK

OBLICZENIA WYMIAROWE KOJARZONEJ PARY OTWÓR-WAŁEK OBLICZENIA WYMIAROWE KOJARZONEJ PARY OTWÓR-WAŁEK Zadanie przykładowe 1 Dla pasowania 2008/8 obliczyć wymiary graniczne, tolerancje pasowania i wartości wskaźników pasowania. Wykonane obliczenia przedstawić

Bardziej szczegółowo

Pomiary otworów. Ismena Bobel

Pomiary otworów. Ismena Bobel Pomiary otworów Ismena Bobel 1.Pomiar średnicy otworu suwmiarką. Pomiar został wykonany metodą pomiarową bezpośrednią. Metoda pomiarowa bezpośrednia, w której wynik pomiaru otrzymuje się przez odczytanie

Bardziej szczegółowo

SYMBOLE EN DN, DN 1

SYMBOLE EN DN, DN 1 SYMBOLE DN, DN 1, Wymiar umowny stosowany dla rurociągu; wartość niemierzalna (patrz EN ISO 6708); D Określona średnica zewnętrzna łuków, trójników równoprzelotowych, den koszykowych oraz duża średnica

Bardziej szczegółowo

Przykładowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z informatora

Przykładowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z informatora Przykładowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z informatora Rozwiązanie zadania obejmuje: - opracowanie propozycji rozwiązania konstrukcyjnego dla wpustu przenoszącego napęd z wału na koło zębate w zespole

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Programowanie obrabiarek CNC. Nr 2. Obróbka z wykorzystaniem kompensacji promienia narzędzia

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Programowanie obrabiarek CNC. Nr 2. Obróbka z wykorzystaniem kompensacji promienia narzędzia 1 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Programowanie obrabiarek CNC Nr 2 Obróbka z wykorzystaniem kompensacji promienia narzędzia Opracował: Dr inż. Wojciech Ptaszyński Poznań, 2015-03-05

Bardziej szczegółowo

Interpretacja rysunku technicznego wg norm ISO oraz ASME poziom zaawansowany

Interpretacja rysunku technicznego wg norm ISO oraz ASME poziom zaawansowany Interpretacja rysunku technicznego wg norm ISO oraz ASME poziom zaawansowany Cel Szkolenia: W drugiej części szkolenia z zakresu interpretacji rysunku technicznego proponujemy uczestnikom całkowicie nowe

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Gospodarki

Wyższa Szkoła Gospodarki Zjazd 1 WZÓR OPSU TECZKI ĆWICZENIOWEJ Wyższa Szkoła Gospodarki Wydział Techniczny kierunek: Mechatronika Laboratorium z rysunku technicznego Semestr I, grupa L1 (L2) Imię i Nazwisko Tematyka ćwiczeń do

Bardziej szczegółowo

1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE DO PROJ. I GR. INŻ.

1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE DO PROJ. I GR. INŻ. 1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE DO PROJ. I GR. INŻ. 1.1. Formaty arkuszy Dobierając wielkość arkusza rysunkowego należy stosować się do normy PN EN ISO 5457, która zaleca aby oryginał rysunku wykonany był

Bardziej szczegółowo

NORMA ZAKŁADOWA. 2.2 Grubość szkła szlifowanego oraz jego wymiary

NORMA ZAKŁADOWA. 2.2 Grubość szkła szlifowanego oraz jego wymiary NORMA ZAKŁADOWA I. CEL: Niniejsza Norma Zakładowa Diversa Diversa Sp. z o.o. Sp.k. stworzona została w oparciu o Polskie Normy: PN-EN 572-2 Szkło float. PN-EN 12150-1 Szkło w budownictwie Norma Zakładowa

Bardziej szczegółowo

SZa 98 strona 1 Rysunek techniczny

SZa 98 strona 1 Rysunek techniczny Wstęp Wymiarowanie Rodzaje linii rysunkowych i ich przeznaczenie 1. linia ciągła cienka linie pomocnicze, kreskowanie przekrojów, linie wymiarowe, 2. linia ciągła gruba krawędzie widoczne 3. linia kreskowa

Bardziej szczegółowo

Rysujemy. Rysunek techniczny. Dyskusji w kolejnym międzynarodowym języku ciąg dalszy Odwzoruj to co widzisz

Rysujemy. Rysunek techniczny. Dyskusji w kolejnym międzynarodowym języku ciąg dalszy Odwzoruj to co widzisz Rysujemy Dr inż. Hieronim Piotr Janecki Miłe spotkanie wyższego rzędu No 9 Rysunek techniczny Dyskusji w kolejnym międzynarodowym języku ciąg dalszy Odwzoruj to co widzisz 1 Rysujemy informacje o detalu

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA

POLITECHNIKA OPOLSKA POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Laboratorium Podstaw Inżynierii Jakości Ćwiczenie nr 1 Temat: Kontrola odbiorcza partii wyrobów z selekcją

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia. Pomiary gwintów

Temat ćwiczenia. Pomiary gwintów POLITECHNIKA ŚLĄSKA W YDZIAŁ TRANSPORTU Temat ćwiczenia Pomiary gwintów I. Cel ćwiczenia Zapoznanie się studentów z metodami pomiarów gwintów II. Wprowadzenie Pojęcia ogólne dotyczące gwintów metrycznych

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: WYMIAROWANIE W RYSUNKU TECHNICZNYM MASZYNOWYM

MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: WYMIAROWANIE W RYSUNKU TECHNICZNYM MASZYNOWYM MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: WYMIAROWANIE W RYSUNKU TECHNICZNYM MASZYNOWYM UWAGA 1. Poniższe materiały zawierają rysunki (często niekompletne), które należy wykorzystać

Bardziej szczegółowo

DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1

DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1 DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1 I. ZAGADNIENIA TEORETYCZNE Niepewności pomiaru standardowa niepewność wyniku pomiaru wielkości mierzonej bezpośrednio i złożona niepewność standardowa. Przedstawianie wyników

Bardziej szczegółowo

KONSTRUKCJA, POMIARY I ODBIÓR JARZM PRECYZYJNYCH PRZEKŁADNI PLANETARNYCH

KONSTRUKCJA, POMIARY I ODBIÓR JARZM PRECYZYJNYCH PRZEKŁADNI PLANETARNYCH Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (16) nr 2, 2002 Jerzy WIERZBICKI KONSTRUKCJA, POMIARY I ODBIÓR JARZM PRECYZYJNYCH PRZEKŁADNI PLANETARNYCH Streszczenie: W artykule przedstawiono zagadnienie ustalania odchyłki

Bardziej szczegółowo

PUNKT PROSTA. Przy rysowaniu rzutów prostej zaczynamy od rzutowania punktów przebicia rzutni prostą (śladów). Następnie łączymy rzuty na π 1 i π 2.

PUNKT PROSTA. Przy rysowaniu rzutów prostej zaczynamy od rzutowania punktów przebicia rzutni prostą (śladów). Następnie łączymy rzuty na π 1 i π 2. WYKŁAD 1 Wprowadzenie. Różne sposoby przedstawiania przedmiotu. Podstawy teorii zapisu konstrukcji w grafice inżynierskiej. Zasady rzutu prostokątnego. PUNKT Punkt w odwzorowaniach Monge a rzutujemy prostopadle

Bardziej szczegółowo

1. OBRÓBKA WAŁKA NA TOKARCE KŁOWEJ

1. OBRÓBKA WAŁKA NA TOKARCE KŁOWEJ ĆWICZENIE NR 1. 1. OBRÓBKA WAŁKA NA TOKARCE KŁOWEJ 1.1. Zadanie technologiczne Dla zadanego rysunkiem wykonawczym wałka wykonać : - Plan operacyjny obróbki tokarskiej, wykonywanej na tokarce kłowej TUC

Bardziej szczegółowo

Instrukcje do przedmiotu Komputerowe wspomaganie prac inżynierskich. Opracowała: Dr inż. Joanna Bartnicka

Instrukcje do przedmiotu Komputerowe wspomaganie prac inżynierskich. Opracowała: Dr inż. Joanna Bartnicka Instrukcje do przedmiotu Komputerowe wspomaganie prac inżynierskich Opracowała: Dr inż. Joanna Bartnicka Instrukcja I Temat laboratorium: PODSTAWY KOMPUTEROWEGO ZAPISU KONSTRUKCJI Z ZASTOSOWANIEM PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR Materiały pomocnicze do wykonania zadania

ĆWICZENIE NR Materiały pomocnicze do wykonania zadania ĆWICZENIE NR 2 2. OBRÓBKA TARCZY NA TOKARCE 2.1. Zadanie technologiczne Dla zadanej rysunkiem wykonawczym tarczy wykonać : - Plan operacyjny obróbki tokarskiej, wykonywanej na tokarce kłowej TUR-50. -

Bardziej szczegółowo

Metrologia: charakterystyki podstawowych przyrządów pomiarowych. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie

Metrologia: charakterystyki podstawowych przyrządów pomiarowych. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Metrologia: charakterystyki podstawowych przyrządów pomiarowych dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Przyrządy z noniuszami: Noniusz jest pomocniczą podziałką, służącą do powiększenia dokładności

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR Materiały pomocnicze do wykonania zadania

ĆWICZENIE NR Materiały pomocnicze do wykonania zadania ĆWICZENIE NR 3 3. OBRÓBKA TULEI NA TOKARCE REWOLWEROWEJ 3.1. Zadanie technologiczne Dla zadanego rysunkiem wykonawczym tulei wykonać : - Plan operacyjny obróbki tokarskiej, wykonywanej na tokarce rewolwerowej

Bardziej szczegółowo

RZUTOWANIE PROSTOKĄTNE

RZUTOWANIE PROSTOKĄTNE RZUTOWANIE PROSTOKĄTNE WPROWADZENIE Wykonywanie rysunku technicznego - zastosowanie Rysunek techniczny przedmiotu jest najczęściej podstawą jego wykonania, dlatego odwzorowywany przedmiot nie powinien

Bardziej szczegółowo

Zajęcia techniczne kl. I - Gimnazjum w Tęgoborzy

Zajęcia techniczne kl. I - Gimnazjum w Tęgoborzy Temat 14 : Podstawowe wiadomości o rysunku technicznym. Prezentacja Pismo techniczne.pps 1. - język porozumiewawczy między inżynierem a konstruktorem. Jest znormalizowany, tzn. istnieją normy (przepisy)

Bardziej szczegółowo

POMIAR KÓŁ ZĘBATYCH WALCOWYCH cz. 1.

POMIAR KÓŁ ZĘBATYCH WALCOWYCH cz. 1. I. Cel ćwiczenia: POMIAR KÓŁ ZĘBATYCH WALCOWYCH cz. 1. 1. Zidentyfikować koło zębate przeznaczone do pomiaru i określić jego podstawowe parametry 2. Dokonać pomiaru grubości zęba suwmiarką modułową lub

Bardziej szczegółowo

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali 1.1. Wstęp Próba statyczna rozciągania jest podstawowym rodzajem badania metali, mających zastosowanie w technice i pozwala na określenie własności

Bardziej szczegółowo

KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI

KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI TEMAT ĆWICZENIA: ĆWICZENIE NR 3 POMIAR KÓŁ ZĘBATYCH WALCOWYCH ZADANIA DO WYKONANIA: 1. Zidentyfikować koło zębate przeznaczone do pomiaru i określić

Bardziej szczegółowo

Danuta Jasińska Choromańska, Dariusz Kołodziej, Marcin Zaczyk. Człowiek- najlepsza inwestycja

Danuta Jasińska Choromańska, Dariusz Kołodziej, Marcin Zaczyk. Człowiek- najlepsza inwestycja Danuta Jasińska Choromańska, Dariusz Kołodziej, Marcin Zaczyk WKPI Człowiek- najlepsza inwestycja Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego - WYMIAROWANIE

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Adam Deptuła Część 1

Dr inż. Adam Deptuła Część 1 Grafika Inżynierska C1 Dr inż. Adam Deptuła Część 1 Zanim wykonasz jakikolwiek przedmiot, musisz go najpierw narysować. Sam rysunek nie wystarczy do wykonania tego przedmiotu. Musisz podać na rysunku jego

Bardziej szczegółowo

Zanim wykonasz jakikolwiek przedmiot, musisz go najpierw narysować. Sam rysunek nie wystarczy do wykonania tego przedmiotu. Musisz podać na rysunku

Zanim wykonasz jakikolwiek przedmiot, musisz go najpierw narysować. Sam rysunek nie wystarczy do wykonania tego przedmiotu. Musisz podać na rysunku Zanim wykonasz jakikolwiek przedmiot, musisz go najpierw narysować. Sam rysunek nie wystarczy do wykonania tego przedmiotu. Musisz podać na rysunku jego wymiary (długość, szerokość, grubość). Wymiary te

Bardziej szczegółowo

RZUTOWANIE PROSTOKĄTNE

RZUTOWANIE PROSTOKĄTNE RZUTOWANIE PROSTOKĄTNE wg PN-EN ISO 5456-2 rzutowanie prostokątne (przedstawienie prostokątne) stanowi odwzorowanie geometrycznej postaci konstrukcji w postaci rysunków dwuwymiarowych. Jest to taki rodzaj

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ IV. Tolerancje połoŝenia. 1. Informacje podstawowe

ROZDZIAŁ IV. Tolerancje połoŝenia. 1. Informacje podstawowe ROZDZIAŁ IV Tolerancje połoŝenia 1. Informacje podstawowe Dotychczas rozwaŝane były głównie tolerancje i pasowania dwóch współpracujących ze sobą części maszyny. Były to ogólnie rzecz biorąc wałek i otwór.

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY

ARKUSZ EGZAMINACYJNY Zawód: technik mechanik Symbol cyfrowy: 311 [20] 311[20]-01-072 Numer zadania: 1 Czas trwania egzaminu: 10 minut EGZAMINU ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC

Bardziej szczegółowo