Strona internetowa

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Strona internetowa https://sites.google.com/site/tmpkmair"

Transkrypt

1 Strona internetowa

2 TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH 1. Wymiary nominalne rzeczywiste, tolerancja wymiaru. Wymiary przedmiotów na rysunkach noszą nazwę wymiarów nominalnych oznaczanych symbolem N. W praktyce wymiary nominalne są nieosiągalne ze względu na nieunikalne błędy wykonania i dlatego wymiary rzeczywiste są zawsze nieco większe lub mniejsze od wymiarów nominalnych. Gdy konieczne jest, aby wymiar rzeczywisty nie różnił się bardzo od wymiaru nominalnego, należy na rysunku wymiar nominalny stolerować.

3 N B A przedmiot poprawny przedmiot poprawny przedmiot wadliwy przedmiot wadliwy przedmiot poprawny przedmiot poprawny przedmiot wadliwy przedmiot wadliwy ei EI T es ES TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH Tolerowanie wymiaru polega na określeniu dwóch wymiarów granicznych: dolnego A i górnego B, między którymi powinien się znaleźć wymiar przedmiotu (rys.1). ei Rys.1. Wymiary: nominalny, graniczne, tolerancja wymiaru i odchyłki.

4 TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH Tolerancja T jest to więc różnica między górnym wymiarem granicznym a dolnym wymiarem granicznym. T = B - A Tolerancja jest zawsze dodatnia ponieważ górny wymiar graniczny jest zawsze większy od dolnego wymiaru granicznego. Najczęściej skojarzenia części powstają przez łączenie wałka z otworem Toteż będziemy omawiać zasady tolerancji średnic otworów i wałków. Zasady tolerancji dla innych wymiarów (zewnętrznych takich jak: długość, szerokość, wysokość przedmiotu oznaczać będziemy tak jak wałki, wewnętrznych takich jak szerokość rowka itp. oznaczać będziemy jak otwory). Stąd przyjmuje się oznaczenia: T O = B O - A O T W = B W - A W

5 TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH Odchyłką górną (ES dla wymiaru wewnętrznego, es dla wymiaru zewnętrznego) nazywa się algebraiczną różnicę między górnym wymiarem granicznym B i wymiarem nominalnym. ES = B O N es = B W N B O = N +ES B W = N +es Odchyłką dolną (EI dla wymiaru wewnętrznego, ei dla wymiaru zewnętrznego) nazywa się różnicę między dolnym wymiarem granicznym A i wymiarem nominalnym. EI = A O N ei = A W N A O = N +EI A W = N +ei

6 0, ,03 TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH Tolerowany wymiar zapisuje się w ten sposób, że u dołu piszemy odchyłkę dolną a u góry odchyłkę górną. Np Ze związków pomiędzy wymiarami granicznymi B i A, wymiarem 0,04 nominalnym N i odchyłkami granicznymi es(es), ei (EI) 50 0,03 wynika, że tolerancje można obliczyć także za pomocą odchyłek. T W = B W A W = N +es (N +ei) = es ei T O = B O A O = N +ES (N +EI) = ES EI

7 B A N T TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH 2. Położenie pola tolerancji względem wymiaru nominalnego. Tolerowanie może być: a) symetryczne, gdy wartości odchyłek są jednakowe, a tylko ich znaki różne, np. 50 ±0.02 (rys. 2), ei (EI) es (ES) 25 0,2 Rys. 2. Tolerowanie symetryczne

8 f25 f60 0 0,05-0,025 0 N=A B ei (EI)=0 N=B A ei (EI) T T es (ES) es (ES) TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH b) asymetryczne, gdy jedna z odchyłek równa się zeru, np. lub f25 (rys. 3), f60-0,025 Rys. 3. Tolerowanie asymetryczne

9 B N A ei(ei) T es(es) TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH c) asymetryczne dwustronne, gdy wartości i znaki odchyłek f ,05 są różne, np. (rys. 4) 25 +0,02-0,05 Rys. 4. Tolerowanie asymetryczne dwustronne

10 A N N A T T TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH d) asymetryczne jednostronne, gdy obie odchyłki mają f f jednakowe znaki, np lub (rys. 5), ei(ei) es(es) es(es) ei(ei) B B f ,06 + 0,03 f 25-0,025-0,044 Rys.5. Tolerowanie asymetryczne jednostronne

11 TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH 1.Tolerowanie normalne i swobodne Tolerowanie normalne jest to tolerowanie wymiarów przez dobranie odpowiednich odchyłek z norm. W Polsce obowiązuje układ tolerancji według PN-EN , PN-ISO zgodny z międzynarodowym układem ISO. W układzie tym określone są dla każdego wymiaru dwa elementy: szerokość pola tolerancji i jego położenie w stosunku do linii zerowej.

12 TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH Tolerancje według szerokości pola dzielą się na 19 klas dokładności. Klasy oznacz się numerami 01, 0 i od 1 do 17. Klasy dokładności 01, 0 i od 1 do 7 stosowane są w wyrobie narzędzi mierniczych, klasy do 5 do 17 stosuje się w wyrobie części maszyn, przy czym klasy 5 do 12 stosuje się w pasowaniach części maszyn a klasy 12 do 17 stosuje się w przypadku wielkich luzów oraz powierzchni swobodnych i surowych. Każda wartość tolerancji odpowiada pewnemu zakresowi średnic. Położenie pola tolerancji od linii zerowej oznacza się literami, przy czym małe litery stosuje się do wałków, a duże do otworów.

13 TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH Położenie pól tolerancji i ich oznaczenia pokazano na rys. 6. Wałki i otwory oznaczone literami h i H nazywa się podstawowymi. Pola tolerancji w tym przypadku przylega do linii zerowej i sięga w głąb materiału. Pełne oznaczenie wałka lub otworu zawiera wymiar nominalny, symbol literowy położenia pola tolerancji i symbol cyfrowy klasy dokładności, np. 50k6 lub 50 H7. Rys. 6. Układ pól tolerancji

14 TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH Spośród wszystkich możliwych tolerancji wałków i otworów wybrano tzw. tolerancje normalne przeznaczone do stosowania w ogólnej budowie maszyn. W celu ustalenia położenia pola tolerancji wałka należy znać jego odchyłkę górną i dolną. Normy podają obliczone odchyłki górne i dolne dla wszystkich otworów i wałków dla różnych zakresów średnic. Tolerowanie swobodne jest to tolerowanie wymiarów przez dobranie wartości odchyłek według uznania konstruktora lub technologa. Tolerowanie swobodne jest zawsze tolerowaniem liczbowym. Przy tolerowaniu swobodnym należy tolerować w głąb materiału tzn. wymiary zewnętrzne z ujemnymi odchyłkami a wymiary wewnętrzne z dodatnimi odchyłkami.

15 TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH 4. Pasowania 4.1 Rodzaje pasowań: Pasowanie jest to skojarzenie (połączenie) wałka i otworu o tych samych wymiarach nomnalnych i różnych wymiarach granicznych (odchyłkach) W zależności od wartości i znaków odchyłek rozróżnia się: a) pasowanie luźne, w którym zawsze występuje luz, a więc części łączone mogą się obracać lub przesuwać względem siebie, b) pasowanie mieszane, w których w zależności od rzeczywistych odchyłek może występować niewielki luz lub niewielki wcisk (luz ujemny), c) pasowanie ciasne, w których zawsze występuje wcisk, części złączne nie mogą zmieniać wzajemnego położenia po złączeniu.

16 TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH W zależności od wartości i znaków odchyłek rozróżnia się: a) pasowanie luźne, w którym zawsze występuje luz, a więc części łączone mogą się obracać lub przesuwać względem siebie, np. f 50 H7/f6 b) pasowanie mieszane, w których w zależności od rzeczywistych odchyłek może występować niewielki luz lub niewielki wcisk (luz ujemny), np. f 50 H7/k6 c) pasowanie ciasne, w których zawsze występuje wcisk, części złączne nie mogą zmieniać wzajemnego położenia po złączeniu np. f 50 H7/p6

17 TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH 4.2 Luzy graniczne a) luz minimalny Lmin = A O - B W Lmin = EI es b) luz maksymalny c) luz średni Lsr. Lmax = B O A W Lmax = ES ei Lśr = (Lmin + Lmax)/2

18 4.3. Zasady stałego otworu i stałego wałka Przy projektowaniu mechanizmów, maszyn i urządzeń pasowania otworów z wałkami uzyskuje się najczęściej przez zastosowanie zasady stałego otworu lub wałka. Zasada stałego otworu polega na tym, że średnice otworu toleruje się zawsze asymetrycznie w głąb materiału (EI = 0) rys.7 a żądane pasowanie dobiera się dobierając odpowiednie pole tolerancji dla wałka. H Pasowanie luźne mieszane TO ciasne N = AO TW Otwór Wałek AW BW Wałek BO Lmin Wałek EI Lmax ES es ei TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH Rys. 7. Pasowanie na zasadzie stałego otworu

19 Zasada stałego wałka polega na tym, że średnice wałka toleruje się zawsze asymetrycznie w głąb materiału (es = 0) rys. 8 a żądane pasowanie dobiera się dobierając odpowiednie pole tolerancji otworu. W budowie maszyn najczęściej stosuje się zasadę stałego otworu, zasadę stałego wałka stosuje się przy produkcji wielkoseryjnej np. wpustów. Pasowanie luźne mieszane ciasne BW = N AW AO BO Tw Wałek Otwór Otwór Otwór Lmin Lmax EI es ei ES TO TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH h 0 Rys. 7. Pasowanie na zasadzie stałego wałka

20 Jak wspomniano wyżej pasowanie powstaje przez skojarzenie otworu i wałka z których każdy jest stolerowany i posiada własne pole tolerancji (np. H7, n6) Tak więc kojarząc otwór z wałkiem o tych samych wymiarach nominalnych powstanie pasowanie które oznaczamy podając najpierw tolerancje otworu a później wałka przedzielonych pochyłą kreską (znakiem dzielenia) np. 50 H7/n6. W polskiej normie PN-ISO 1829 ujęte są układy pasowań normalnych Stosowanie innych otworów i wałków oraz pasowań poza normalnymi (np. F7/m6) jest dopuszczalne tylko w przypadkach uzasadnionych Literatura 1. Podstawy konstrukcji maszyn praca zbiorowa pod redakcją ZbigniewaOsińskiego 2. Rysunek techniczny maszynowy Tadeusz Dobrzański 3. Poradnik mechanika tom II 4. Pasowania i pomiary Jan Malinowski 5. Polskie Normy: PN-ISO 1829, PN-EN TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH 4.4. Oznaczenie pasowań

21 N=A o es L max EI TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH 4.5. Analiza pasowania f50 H7/g6 - przykład ES = 0,025 EI = 0 es = - 0,009 ei = - 0,025 B O = N+ES = 50,025 A O = N+EI = 50 B w = N+es = 49,991 A w = N+ei = 49,975 T O = B O - A O = 0,025 T w = B w -A w =0,016 L min = A O - B w = 0,025 L max = B O -A w =0,016 T o 0 0 B o ES T w ei H7 L min g6 A w B w

22 TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH Układ pasowań wg stałego otworu

23 TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH Układ pasowań wg stałego wałka

24

TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH. 1. Wymiary nominalne rzeczywiste, tolerancja wymiaru.

TOLERANCJE I PASOWANIA WYMIARÓW LINIOWYCH. 1. Wymiary nominalne rzeczywiste, tolerancja wymiaru. OLERCJE I PSOWI WYMIRÓW LIIOWYCH 1. Wymiary nominalne rzeczywiste, tolerancja wymiaru. Wymiary przedmiotów na rysunkach noszą nazwę wymiarów nominalnych oznaczanych symbolem. W praktyce wymiary nominalne

Bardziej szczegółowo

Copyright 2012 Daniel Szydłowski

Copyright 2012 Daniel Szydłowski Copyright 2012 Daniel Szydłowski 2012-10-23 1 Przedmiot rzeczywisty wykonany na podstawie rysunku prawie nigdy nie odpowiada obrazowi nominalnemu. Różnice, spowodowane różnymi czynnikami, mogą dotyczyć

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: TOLEROWANIE WYMIARÓW LINIOWYCH I KĄTOWYCH, PASOWANIE ELEMENTÓW

MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: TOLEROWANIE WYMIARÓW LINIOWYCH I KĄTOWYCH, PASOWANIE ELEMENTÓW MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: TOLEROWANIE WYMIARÓW LINIOWYCH I KĄTOWYCH, PASOWANIE ELEMENTÓW UWAGA 1. Poniższe materiały zawierają rysunki (często niekompletne), które należy

Bardziej szczegółowo

Tolerancja wymiarowa

Tolerancja wymiarowa Tolerancja wymiarowa Pojęcia podstawowe Wykonanie przedmiotu zgodnie z podanymi na rysunku wymiarami, z uwagi na ograniczone dokładności wykonawcze oraz pomiarowe w praktyce jest bardzo trudne. Tylko przez

Bardziej szczegółowo

Tolerancje i pomiary

Tolerancje i pomiary Tolerancje i pomiary 1. Wymiary graniczne, wymiar nominalny i odchyłki graniczne Wymiar tolerowany określają jednoznacznie dwa wymiary graniczne: o wymiar górny B (większy wymiar graniczny) o wymiar dolny

Bardziej szczegółowo

Wymiary tolerowane i pasowania. Opracował: mgr inż. Józef Wakuła

Wymiary tolerowane i pasowania. Opracował: mgr inż. Józef Wakuła Wymiary tolerowane i pasowania Opracował: mgr inż. Józef Wakuła Pojęcia podstawowe Wykonanie przedmiotu zgodnie z podanymi na rysunku wymiarami, z uwagi na ograniczone dokładności wykonawcze oraz pomiarowe

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁAD ĆWICZENIA. 1. Temat: Tolerowanie i pasowania wymiarów liniowych. Obliczenia wybranych przypadków.

PRZYKŁAD ĆWICZENIA. 1. Temat: Tolerowanie i pasowania wymiarów liniowych. Obliczenia wybranych przypadków. UZUPEŁNIAJĄCE MATERIAŁY DYDAKTYCZNE DLA UCZNIÓW TECHNIKUM MECHANICZNEGO PRZYGOTOWUJĄCYCH SIĘ DO ZEWNĘTRZNEGO EGZAMINU KWALIFIKACYJNEGO Materiały zebrał: Anatol Szydłowski PRZYKŁAD ĆWICZENIA 1. Temat: Tolerowanie

Bardziej szczegółowo

ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY

ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYE ECHNOLOGICZNY w Szczecinie ZACHODNIOPOM UNIWERSY E E CH OR NO SKI LOGICZNY KAEDRA MECHANIKI I PODSAW KONSRUKCJI MASZYN Przewodnik do ćwiczeń projektowych z podstaw konstrukcji

Bardziej szczegółowo

ZAPIS TOLERANCJI I PASOWAŃ

ZAPIS TOLERANCJI I PASOWAŃ Zapis i Podstawy Konstrukcji. Tolerancje i Pasowania 1 ZAPIS TOLERANCJI I PASOWAŃ Wymiary nominalne N są to wymiary przedmiotów podawane na rysunkach. Wymiary rzeczywiste uzyskane w praktyce są zawsze

Bardziej szczegółowo

Laboratorium metrologii

Laboratorium metrologii Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium metrologii Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Pomiary wymiarów zewnętrznych Opracował:

Bardziej szczegółowo

Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych.

Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. WYMIAROWANIE (w rys. technicznym maszynowym) 1. Co to jest wymiarowanie? Aby rysunek techniczny mógł stanowić podstawę do wykonania jakiegoś przedmiotu nie wystarczy bezbłędne narysowanie go w rzutach

Bardziej szczegółowo

Rysunek Techniczny

Rysunek Techniczny opieka@cognity.pl Rysunek Techniczny Rysunek wykonawczy Tabela Wymiary Tolerancje Chropowatości Pasowania Rzuty Przekroje, wyrwania Materiał Numer rysunku Nazwa części Data wykonania Autor Firma Podziałka

Bardziej szczegółowo

Schematy kinematyczne. Technologia napraw - ćwiczenia 133

Schematy kinematyczne. Technologia napraw - ćwiczenia 133 Schematy kinematyczne Technologia napraw - ćwiczenia 133 Plan zajęć Wprowadzenie Schemat - definicja Rodzaje schematów Schemat kinematyczny zasadniczy Schemat kinematyczny vs. normy Zasady wykonywania

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY. Tolerowanie wymiarów oraz kształtu i położenia. Chropowatość powierzchni. Sobieski Wojciech

RYSUNEK TECHNICZNY. Tolerowanie wymiarów oraz kształtu i położenia. Chropowatość powierzchni. Sobieski Wojciech RYSUNEK TECHNICZNY Tolerowanie wymiarów oraz kształtu i położenia. Chropowatość powierzchni. Sobieski Wojciech Olsztyn, 2008 Pojęcia podstawowe Wymiar nominalny jest to wymiar przedmiotu, względem którego

Bardziej szczegółowo

Tolerancje kształtu i położenia

Tolerancje kształtu i położenia Strona z 7 Strona główna PM Tolerancje kształtu i położenia Strony związane: Podstawy Konstrukcji Maszyn, Tolerancje gwintów, Tolerancje i pasowania Pola tolerancji wałków i otworów, Układy pasowań normalnych,

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji TEMAT: Ćwiczenie nr 4 POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW ZADANIA DO WYKONANIA:. zmierzyć 3 wskazane kąty zadanego przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Rysunek Techniczny. Podstawowe definicje

Rysunek Techniczny. Podstawowe definicje Rysunek techniczny jest to informacja techniczna podana na nośniku informacji, przedstawiona graficznie zgodnie z przyjętymi zasadami i zwykle w podziałce. Rysunek Techniczny Podstawowe definicje Szkic

Bardziej szczegółowo

OBLICZENIA WYMIAROWE KOJARZONEJ PARY OTWÓR-WAŁEK

OBLICZENIA WYMIAROWE KOJARZONEJ PARY OTWÓR-WAŁEK OBLICZENIA WYMIAROWE KOJARZONEJ PARY OTWÓR-WAŁEK Zadanie przykładowe 1 Dla pasowania 2008/8 obliczyć wymiary graniczne, tolerancje pasowania i wartości wskaźników pasowania. Wykonane obliczenia przedstawić

Bardziej szczegółowo

POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW

POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Ćwiczenie nr 4 TEMAT: POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW ZADANIA DO WYKONANIA:. zmierzyć trzy wskazane kąty zadanego przedmiotu kątomierzem

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Ćwiczenie nr TEMAT: SPRAWDZANIE SPRAWDZIANU DWUGRANICZNEGO TŁOCZKOWEGO DO OTWORÓW ZADANIA DO WYKONANIA:. przeprowadzić

Bardziej szczegółowo

Zapis i Podstawy Konstrukcji Mechanicznych

Zapis i Podstawy Konstrukcji Mechanicznych Zapis i Podstawy Konstrukcji Mechanicznych Przykłady rozwiązania zadań rysunkowych Strona 1 z 1 Temat ćwiczenia: Rysowanie przedmiotów w rzutach prostokątnych i w rzutach aksonometrycznych. Zadanie: Narysować

Bardziej szczegółowo

ZAPIS GEOMETRYCZNY KONSTRUKCJI

ZAPIS GEOMETRYCZNY KONSTRUKCJI ZAPIS GEOMETRYCZNY KONSTRUKCJI Fakty nie są najważniejsze. Zresztą, aby je poznać, nie trzeba studiować na uczelni - można się ich nauczyć z książek. Istota kształcenia w szkole wyższej nie polega zatem

Bardziej szczegółowo

Jacek Jarnicki Politechnika Wrocławska

Jacek Jarnicki Politechnika Wrocławska Plan wykładu Wykład Wymiarowanie, tolerowanie wymiarów, oznaczanie chropowatości. Linie, znaki i liczby stosowane w wymiarowaniu 2. Zasady wymiarowania 3. Układy wymiarów. Tolerowanie wymiarów. Oznaczanie

Bardziej szczegółowo

Rysujemy. Rysunek techniczny. Dyskusji w kolejnym międzynarodowym języku ciąg dalszy Odwzoruj to co widzisz

Rysujemy. Rysunek techniczny. Dyskusji w kolejnym międzynarodowym języku ciąg dalszy Odwzoruj to co widzisz Rysujemy Dr inż. Hieronim Piotr Janecki Miłe spotkanie wyższego rzędu No 9 Rysunek techniczny Dyskusji w kolejnym międzynarodowym języku ciąg dalszy Odwzoruj to co widzisz 1 Rysujemy informacje o detalu

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZANIE NARZĘDZI POMIAROWYCH

SPRAWDZANIE NARZĘDZI POMIAROWYCH Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych P o l i t e c h n i k a P o z n ańska ul. Jana Pawła II 4 60-965 POZNAŃ (budynek Centrum Mechatroniki, Biomechaniki i Nanoinżynierii) www.zmisp.mt.put.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

Tolerancja kształtu i położenia

Tolerancja kształtu i położenia Oznaczenia tolerancji kształtu i położenia Tolerancje kształtu określają wymagane dokładności wykonania kształtu powierzchni i składają się z symboli tolerancji i z liczbowej wartości odchyłki. Zasadnicze

Bardziej szczegółowo

Laboratorium metrologii. Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Temat ćwiczenia: Pomiary gwintów

Laboratorium metrologii. Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Temat ćwiczenia: Pomiary gwintów Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium metrologii Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Pomiary gwintów Opracowała dr inż. Eliza

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ II Tolerancje i pasowania wymiarów liniowych

ROZDZIAŁ II Tolerancje i pasowania wymiarów liniowych ROZDZIAŁ II Tolerancje i pasowania wymiarów liniowych 1. Informacje podstawowe Podstawową cechą geometryczną kaŝdego przedmiotu są jego wymiary. Określają jego kształt, a takŝe połoŝenie względem innych

Bardziej szczegółowo

Komputerowy układ tolerancji i pasowań wymiarów liniowych ISO wraz z przykładami i projektem technologicznym.

Komputerowy układ tolerancji i pasowań wymiarów liniowych ISO wraz z przykładami i projektem technologicznym. Karol Koliński MiBM rok III Instytut Techniczny PWSZ w Koninie Prowadzący: mgr inŝ. Mirosław Falkowski 2006/2007 Komputerowy układ tolerancji i pasowań wymiarów liniowych ISO wraz z przykładami i projektem

Bardziej szczegółowo

Czytanie rysunku technicznego

Czytanie rysunku technicznego Czytanie rysunku technicznego Zapis konstrukcji (rzuty, wymiary, spawy) 1 Zagadnienia do omówienia: I. Rysunek techniczny - pojęcia podstawowe II. Rzuty widoki i przekroje III. Wymiarowanie IV. Tolerowanie

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA

POLITECHNIKA OPOLSKA POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Laboratorium Podstaw Inżynierii Jakości Ćwiczenie nr 1 Temat: Kontrola odbiorcza partii wyrobów z selekcją

Bardziej szczegółowo

STYKOWE POMIARY GWINTÓW

STYKOWE POMIARY GWINTÓW Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych P o l i t e c h n i k a P o z n ańska ul. Jana Pawła II 24 60-965 POZNAŃ (budynek Centrum Mechatroniki, Biomechaniki i Nanoinżynierii) www.zmisp.mt.put.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

c) d) Strona: 1 1. Cel ćwiczenia

c) d) Strona: 1 1. Cel ćwiczenia Strona: 1 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest ugruntowanie wiadomości dotyczących pomiarów wielkości geometrycznych z wykorzystaniem prostych przyrządów pomiarowych - suwmiarek i mikrometrów. 2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Pomiary wymiarów zewnętrznych (wałków)

Pomiary wymiarów zewnętrznych (wałków) Pomiary wymiarów zewnętrznych (wałków) I. Cel ćwiczenia. Zapoznanie się ze sposobami pomiaru średnic oraz ze sprawdzaniem błędów kształtu wałka, a także przyswojeniu umiejętności posługiwania się stosowanymi

Bardziej szczegółowo

POMIAR ŚREDNICY PODZIAŁOWEJ GWINTÓW ZEWNĘTRZNYCH

POMIAR ŚREDNICY PODZIAŁOWEJ GWINTÓW ZEWNĘTRZNYCH WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Ćwiczenie nr 4 TEMAT: POMIAR ŚREDNICY PODZIAŁOWEJ GWINTÓW ZEWNĘTRZNYCH ZADANIA DO WYKONANIA. Pomiar średnicy podziałowej mikrometrem

Bardziej szczegółowo

1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE DO PROJ. I GR. INŻ.

1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE DO PROJ. I GR. INŻ. 1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE DO PROJ. I GR. INŻ. 1.1. Formaty arkuszy Dobierając wielkość arkusza rysunkowego należy stosować się do normy PN EN ISO 5457, która zaleca aby oryginał rysunku wykonany był

Bardziej szczegółowo

Grafika inżynierska i rysunek geodezyjny

Grafika inżynierska i rysunek geodezyjny Akademia Górniczo-Hutnicza Grafika inżynierska i rysunek geodezyjny Mgr inż. Aleksandra Szabat-Pręcikowska Normalizacja w rysunku technicznym i geodezyjnym W Polsce istnieją następujące rodzaje norm: polskie

Bardziej szczegółowo

Metody numeryczne Technika obliczeniowa i symulacyjna Sem. 2, EiT, 2014/2015

Metody numeryczne Technika obliczeniowa i symulacyjna Sem. 2, EiT, 2014/2015 Metody numeryczne Technika obliczeniowa i symulacyjna Sem. 2, EiT, 2014/2015 1 Metody numeryczne Dział matematyki Metody rozwiązywania problemów matematycznych za pomocą operacji na liczbach. Otrzymywane

Bardziej szczegółowo

Danuta Jasińska Choromańska, Dariusz Kołodziej, Marcin Zaczyk. Człowiek- najlepsza inwestycja

Danuta Jasińska Choromańska, Dariusz Kołodziej, Marcin Zaczyk. Człowiek- najlepsza inwestycja Danuta Jasińska Choromańska, Dariusz Kołodziej, Marcin Zaczyk WKPI Człowiek- najlepsza inwestycja Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego UPROSZCZONE

Bardziej szczegółowo

Grafika inżynierska. Ćwiczenia. mgr inż. Kamil Wróbel. Poznań 2017

Grafika inżynierska. Ćwiczenia. mgr inż. Kamil Wróbel. Poznań 2017 Grafika inżynierska Ćwiczenia mgr inż. Kamil Wróbel Poznań 2017 Wydział Inżynierii Zarządzania Katedra Ergonomii i Inżynierii Jakości asystent Kamil.wrobel@put.poznan.pl p.214 ul. Strzelecka 11, Poznań

Bardziej szczegółowo

Instytut Obrabiarek i TBM, Politechnika Łódzka

Instytut Obrabiarek i TBM, Politechnika Łódzka 1 Autor dr inż. Stanisław Bąbol Instrukcja do ćwiczenia nr 11 Temat ćwiczenia POMIAR GWINTÓW Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest zapoznanie studentów z metodami i techniką pomiaru gwintów oraz z przyrządami

Bardziej szczegółowo

Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji

Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji METROLOGIA I KONTKOLA JAKOŚCI - LABORATORIM TEMAT: POMIARY ŚREDNIC OTWORÓW I WAŁKÓW . Cele ćwiczenia zapoznanie studentów z podstawowymi narzędziami pomiarowymi

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN

PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN KLASA I TECHNIKUM ZAWODOWE DZIAŁ : ODWZOROWANIE PRZEDMIOTÓW Stopień celujący otrzymuje uczeń, który: opanował w pełni wymagania programowe a jego wiadomości i umiejętności są twórcze (dodatkowe prace,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA Z ANALIZY TOLERANCJI W TECHNOLOGII MASZYN

ĆWICZENIA Z ANALIZY TOLERANCJI W TECHNOLOGII MASZYN POLITECHNIKA GDAŃSKA ELŻBIETA MELLER, JOLANTA PREIHS ĆWICZENIA Z ANALIZY TOLERANCJI W TECHNOLOGII MASZYN Podręcznik dla studentów Wydziału Mechanicznego Recenzent Adam Boryczko Wydanie I GDAŃSK 6 SPIS

Bardziej szczegółowo

Wykonywanie pomiarów warsztatowych 311[20].O4.01

Wykonywanie pomiarów warsztatowych 311[20].O4.01 MINISTERSTWO EDUKACJI i NAUKI Janusz Górny Wykonywanie pomiarów warsztatowych 311[20].O4.01 Poradnik dla ucznia Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy Radom 2005 0 Recenzenci:

Bardziej szczegółowo

1. Parametry gwintów, 2. Tolerancje gwintów, 3. Oznaczanie gwintów na rysunkach, 4. Metody pomiaru gwintów zewnętrznych: -średnicy podziałowej d 2,

1. Parametry gwintów, 2. Tolerancje gwintów, 3. Oznaczanie gwintów na rysunkach, 4. Metody pomiaru gwintów zewnętrznych: -średnicy podziałowej d 2, 1. Parametry gwintów,. Tolerancje gwintów, 3. Oznaczanie gwintów na rysunkach, 4. Metody pomiaru gwintów zewnętrznych: -średnicy podziałowej d, -średnic d 1 i d, - skoku P h, - kąta zarysu α. d - średnica

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Techniki. Materiały pomocnicze do projektowania z przedmiotu: Ćwiczenie nr 1

Wprowadzenie do Techniki. Materiały pomocnicze do projektowania z przedmiotu: Ćwiczenie nr 1 Materiały pomocnicze do projektowania z przedmiotu: Wprowadzenie do Techniki Ćwiczenie nr 1 Opracował: dr inż. Andrzej J. Zmysłowski Katedra Podstaw Systemów Technicznych Wydział Organizacji i Zarządzania

Bardziej szczegółowo

TOLERANCJE WYMIAROWE SAPA

TOLERANCJE WYMIAROWE SAPA TOLERANCJE WYMIAROWE SAPA Tolerancje wymiarowe SAPA zapewniają powtarzalność wymiarów w normalnych warunkach produkcyjnych. Obowiązują one dla wymiarów, dla których nie poczyniono innych ustaleń w trakcie

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji TEMAT : Ćwiczenie nr 3 POMIARY WYMIARÓW ZEWNĘTRZNYCH, WEWNĘTRZNYCH, MIESZANYCH i POŚREDNICH ZADANIA DO WYKONANIA:

Bardziej szczegółowo

ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW

ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW Zapis i Podstawy Konstrukcji Wymiarowanie. Rodzaje rysunków 1 ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW Rysunek przedmiotu wykonany w rzutach prostokątnych lub aksonometrycznych przedstawia jedynie jego

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓL OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH i TECHNICZNYCH NR 13 W TORUNIU. Pomocnicze materiały dydaktyczne dla uczniów

ZESPÓŁ SZKÓL OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH i TECHNICZNYCH NR 13 W TORUNIU. Pomocnicze materiały dydaktyczne dla uczniów ZESPÓŁ SZKÓL OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH i TECHNICZNYCH NR 13 W TORUNIU Pomocnicze materiały dydaktyczne dla uczniów Podstawy Konstrukcji Maszyn. Dokładność wytwarzania i kontroli wytworów. Weryfikacja i oznaczanie

Bardziej szczegółowo

d... s... Czop... rok akademicki 2009/2010. autor: dr inż. Andrzej J. Zmysłowski Imię Nazwisko... czytelnie stronica 1 z 21

d... s... Czop... rok akademicki 2009/2010. autor: dr inż. Andrzej J. Zmysłowski Imię Nazwisko... czytelnie stronica 1 z 21 rok akademicki 09/ Imię Nazwisko... czytelnie stronica 1 z 21 1. Co to jest zębnik? 2. Wymienić siedem głównych elementów tworzących wał typu zębnik...................... 3. Uzupełnić rysunek o brakujące

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ IV. Tolerancje połoŝenia. 1. Informacje podstawowe

ROZDZIAŁ IV. Tolerancje połoŝenia. 1. Informacje podstawowe ROZDZIAŁ IV Tolerancje połoŝenia 1. Informacje podstawowe Dotychczas rozwaŝane były głównie tolerancje i pasowania dwóch współpracujących ze sobą części maszyny. Były to ogólnie rzecz biorąc wałek i otwór.

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do projektowania TBM

Materiały pomocnicze do projektowania TBM Materiały pomocnicze projektowania TBM Oprac. Jerzy Z. Sobolewski Rozdz. 1. Projektowanie odlewów i odkuwek Rozdz. 2. Projektowanie uchwytów specjalnych obróbki skrawaniem Rozdz. 3. Projektowanie tłoczników

Bardziej szczegółowo

Wykonywanie pomiarów warsztatowych 722[02].O1.04

Wykonywanie pomiarów warsztatowych 722[02].O1.04 MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ Ryszard Stachurski Wykonywanie pomiarów warsztatowych 722[02].O1.04 Poradnik dla ucznia Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy Radom 2007

Bardziej szczegółowo

NORMA ZAKŁADOWA. 2.2 Grubość szkła szlifowanego oraz jego wymiary

NORMA ZAKŁADOWA. 2.2 Grubość szkła szlifowanego oraz jego wymiary NORMA ZAKŁADOWA I. CEL: Niniejsza Norma Zakładowa Diversa Diversa Sp. z o.o. Sp.k. stworzona została w oparciu o Polskie Normy: PN-EN 572-2 Szkło float. PN-EN 12150-1 Szkło w budownictwie Norma Zakładowa

Bardziej szczegółowo

Wymiarowanie. Wymiary normalne. Elementy wymiaru rysunkowego Znak ograniczenia linii wymiarowej

Wymiarowanie. Wymiary normalne. Elementy wymiaru rysunkowego Znak ograniczenia linii wymiarowej Wymiary normalne Wymiarowanie Elementy wymiaru rysunkowego Znak ograniczenia linii wymiarowej 1. Linia wymiarowa 2. Znak ograniczenia linii wymiarowej 3. Liczba wymiarowa 4. Pomocnicza linia wymiarowa

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa 2 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Przedmiot: Techniki Wytwarzania 1.Celem kształcenia jest zapoznanie uczni z: - podstawowymi pojęciami technologii; - narzędziami i pomiarami warsztatowymi; - obróbką

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY WPROWADZENIE

RYSUNEK TECHNICZNY WPROWADZENIE RYSUNEK TECHNICZNY WPROWADZENIE jest specjalnym rodzajem rysunku wykonywanego według ustalonych zasad i przepisów Jest formą przekazywania informacji między konstruktorem urządzenia a jego wykonawcą, zrozumiałą

Bardziej szczegółowo

szkło klejone laminowane szkło klejone z użyciem folii na całej powierzchni.

szkło klejone laminowane szkło klejone z użyciem folii na całej powierzchni. SZKŁO LAMINOWANE dokument opracowany przez: w oparciu o Polskie Normy: PN-B-13083 Szkło budowlane bezpieczne PN-EN ISO 12543-5, 6 Szkło warstwowe i bezpieczne szkło warstwowe PN-EN 572-2 Szkło float definicje

Bardziej szczegółowo

KONSTRUKCJA, POMIARY I ODBIÓR JARZM PRECYZYJNYCH PRZEKŁADNI PLANETARNYCH

KONSTRUKCJA, POMIARY I ODBIÓR JARZM PRECYZYJNYCH PRZEKŁADNI PLANETARNYCH Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (16) nr 2, 2002 Jerzy WIERZBICKI KONSTRUKCJA, POMIARY I ODBIÓR JARZM PRECYZYJNYCH PRZEKŁADNI PLANETARNYCH Streszczenie: W artykule przedstawiono zagadnienie ustalania odchyłki

Bardziej szczegółowo

1 Macierze i wyznaczniki

1 Macierze i wyznaczniki 1 Macierze i wyznaczniki 11 Definicje, twierdzenia, wzory 1 Macierzą rzeczywistą (zespoloną) wymiaru m n, gdzie m N oraz n N, nazywamy prostokątną tablicę złożoną z mn liczb rzeczywistych (zespolonych)

Bardziej szczegółowo

WZORCE I PODSTAWOWE PRZYRZĄDY POMIAROWE

WZORCE I PODSTAWOWE PRZYRZĄDY POMIAROWE WZORCE I PODSTAWOWE PRZYRZĄDY POMIAROWE 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest: 1. Poznanie podstawowych pojęć z zakresu metrologii: wartość działki elementarnej, długość działki elementarnej, wzorzec,

Bardziej szczegółowo

Konstrukcja i wymiary wybranych gwintów znormalizowanych

Konstrukcja i wymiary wybranych gwintów znormalizowanych Rozział 4 Konstrukcja i wymiary wybranych gwintów znormalizowanych Kazimierz Łyczko 4.1. y metryczne 4.1.1. y metryczne ISO ogólnego przeznaczenia zwykłe i robnozwojne y metryczne ISO ogólnego przeznaczenia

Bardziej szczegółowo

WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE

WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE Wyrażeniem algebraicznym nazywamy wyrażenie zbudowane z liczb, liter, nawiasów oraz znaków działań, na przykład: Symbole literowe występujące w wyrażeniu algebraicznym nazywamy zmiennymi.

Bardziej szczegółowo

Funkcja kwadratowa. f(x) = ax 2 + bx + c = a

Funkcja kwadratowa. f(x) = ax 2 + bx + c = a Funkcja kwadratowa. Funkcją kwadratową nazywamy funkcję f : R R określoną wzorem gdzie a, b, c R, a 0. f(x) = ax + bx + c, Szczególnym przypadkiem funkcji kwadratowej jest funkcja f(x) = ax, a R \ {0}.

Bardziej szczegółowo

Funkcja kwadratowa. f(x) = ax 2 + bx + c,

Funkcja kwadratowa. f(x) = ax 2 + bx + c, Funkcja kwadratowa. Funkcją kwadratową nazywamy funkcję f : R R określoną wzorem gdzie a, b, c R, a 0. f(x) = ax 2 + bx + c, Szczególnym przypadkiem funkcji kwadratowej jest funkcja f(x) = ax 2, a R \

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY. Wymiarowanie w Rysunku Technicznym. Sobieski Wojciech

RYSUNEK TECHNICZNY. Wymiarowanie w Rysunku Technicznym. Sobieski Wojciech RYSUNEK TECHNICZNY Wymiarowanie w Rysunku Technicznym Sobieski Wojciech Olsztyn, 2008 Linie wymiarowe Linia wymiarowa jest to cienka linia prosta lub łukowa zakończona grotami (niekiedy jednym) dotykającymi

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH BADANIE TWORZYW SZTUCZNYCH OZNACZENIE WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH PRZY STATYCZNYM ROZCIĄGANIU

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Zwykła próba rozciągania stali Numer ćwiczenia: 1 Laboratorium z przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Rys.1. Technika zestawiania części za pomocą polecenia WSTAWIAJĄCE (insert)

Rys.1. Technika zestawiania części za pomocą polecenia WSTAWIAJĄCE (insert) Procesy i techniki produkcyjne Wydział Mechaniczny Ćwiczenie 3 (2) CAD/CAM Zasady budowy bibliotek parametrycznych Cel ćwiczenia: Celem tego zestawu ćwiczeń 3.1, 3.2 jest opanowanie techniki budowy i wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Interpretacja rysunku technicznego wg norm ISO oraz ASME poziom zaawansowany

Interpretacja rysunku technicznego wg norm ISO oraz ASME poziom zaawansowany Interpretacja rysunku technicznego wg norm ISO oraz ASME poziom zaawansowany Cel Szkolenia: W drugiej części szkolenia z zakresu interpretacji rysunku technicznego proponujemy uczestnikom całkowicie nowe

Bardziej szczegółowo

KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI

KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI TEMAT ĆWICZENIA: ĆWICZENIE NR 3 POMIAR KÓŁ ZĘBATYCH WALCOWYCH ZADANIA DO WYKONANIA: 1. Zidentyfikować koło zębate przeznaczone do pomiaru i określić

Bardziej szczegółowo

KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI

KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI TEMAT ĆWICZENIA: ĆWICZENIE NR 3 POMIAR KÓŁ ZĘBATYCH WALCOWYCH ZADANIA DO WYKONANIA: 1. Zidentyfikować koło zębate przeznaczone do pomiaru i określić

Bardziej szczegółowo

ARYTMETYKA BINARNA. Dziesiątkowy system pozycyjny nie jest jedynym sposobem kodowania liczb z jakim mamy na co dzień do czynienia.

ARYTMETYKA BINARNA. Dziesiątkowy system pozycyjny nie jest jedynym sposobem kodowania liczb z jakim mamy na co dzień do czynienia. ARYTMETYKA BINARNA ROZWINIĘCIE DWÓJKOWE Jednym z najlepiej znanych sposobów kodowania informacji zawartej w liczbach jest kodowanie w dziesiątkowym systemie pozycyjnym, w którym dla przedstawienia liczb

Bardziej szczegółowo

WYMIAROWANIE ZASADY SPORZĄDZANIA RYSUNKU TECHNICZNEGO

WYMIAROWANIE ZASADY SPORZĄDZANIA RYSUNKU TECHNICZNEGO WYMIAROWANIE ZASADY SPORZĄDZANIA RYSUNKU TECHNICZNEGO 1 Zarys przedmiotu (widoczne krawędzie) rysujemy zawsze linią grubą 2 Wszystkie linie wymiarowe, linie pomocnicze i osie symetrii rysujemy linią cienką

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia. Pomiary gwintów

Temat ćwiczenia. Pomiary gwintów POLITECHNIKA ŚLĄSKA W YDZIAŁ TRANSPORTU Temat ćwiczenia Pomiary gwintów I. Cel ćwiczenia Zapoznanie się studentów z metodami pomiarów gwintów II. Wprowadzenie Pojęcia ogólne dotyczące gwintów metrycznych

Bardziej szczegółowo

3. Wstępny dobór parametrów przekładni stałej

3. Wstępny dobór parametrów przekładni stałej 4,55 n1= 3500 obr/min n= 1750 obr/min N= 4,55 kw 0,70 1,00 16 37 1,41 1,4 8 30,7 1,41 1. Obliczenie momentu Moment na kole n1 obliczam z zależności: 9550 9550 Moment na kole n obliczam z zależności: 9550

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Gospodarki

Wyższa Szkoła Gospodarki Zjazd 1 WZÓR OPSU TECZKI ĆWICZENIOWEJ Wyższa Szkoła Gospodarki Wydział Techniczny kierunek: Mechatronika Laboratorium z rysunku technicznego Semestr I, grupa L1 (L2) Imię i Nazwisko Tematyka ćwiczeń do

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

10 zwojów 20 zwojów Wał M 1 M 2 M 1 M 2 t b A B D i Nmm Nmm Nr kat. D i Nmm Nmm Nr kat.

10 zwojów 20 zwojów Wał M 1 M 2 M 1 M 2 t b A B D i Nmm Nmm Nr kat. D i Nmm Nmm Nr kat. SPRĘŻYNY NAPĘDOWE SF-DVF Stal nierdzewna B Wszystkie wymiary podano w mm t = Grubość materiału b = Szerokość taśmy M 1 = Moment przy wstępnym naprężaniu o 1,5 i 2,5 zwojów dla odpowiednio 10 i 20 zwojów

Bardziej szczegółowo

2. LICZBY RZECZYWISTE Własności liczb całkowitych Liczby rzeczywiste Procenty... 24

2. LICZBY RZECZYWISTE Własności liczb całkowitych Liczby rzeczywiste Procenty... 24 SPIS TREŚCI WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE RÓWNANIA I NIERÓWNOŚCI ALGEBRAICZNE 7 Wyrażenia algebraiczne 0 Równania i nierówności algebraiczne LICZBY RZECZYWISTE 4 Własności liczb całkowitych 8 Liczby rzeczywiste

Bardziej szczegółowo

Moduł 2/3 Projekt procesu technologicznego obróbki przedmiotu typu bryła obrotowa

Moduł 2/3 Projekt procesu technologicznego obróbki przedmiotu typu bryła obrotowa Moduł 2/3 Projekt procesu technologicznego obróbki przedmiotu typu bryła obrotowa Zajęcia nr: 2 Temat zajęć: Określenie klasy konstrukcyjno-technologicznej przedmiotu. Dobór postaci i metody wykonania

Bardziej szczegółowo

Wykonywanie pomiarów warsztatowych 714[03].L2.04

Wykonywanie pomiarów warsztatowych 714[03].L2.04 MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ Halina Mazurkiewicz Wykonywanie pomiarów warsztatowych 714[3].L2.4 Poradnik dla ucznia Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy Radom 26 Recenzenci:

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9. Rzutowanie i wymiarowanie Strona 1 z 5

Ćwiczenie 9. Rzutowanie i wymiarowanie Strona 1 z 5 Ćwiczenie 9. Rzutowanie i wymiarowanie Strona 1 z 5 Problem I. Model UD Dana jest bryła, której rzut izometryczny przedstawiono na rysunku 1. (W celu zwiększenia poglądowości na rysunku 2. przedstawiono

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: WYMIAROWANIE W RYSUNKU TECHNICZNYM MASZYNOWYM

MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: WYMIAROWANIE W RYSUNKU TECHNICZNYM MASZYNOWYM MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: WYMIAROWANIE W RYSUNKU TECHNICZNYM MASZYNOWYM UWAGA 1. Poniższe materiały zawierają rysunki (często niekompletne), które należy wykorzystać

Bardziej szczegółowo

Dobrzański T. (red): Rysunek techniczny maszynowy. Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 2009.

Dobrzański T. (red): Rysunek techniczny maszynowy. Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 2009. Literatura obowiązkowa: Dobrzański T. (red): Rysunek techniczny maszynowy. Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 2009. Plik zawiera wybrane materiały tekstowe stanowiące jeden z elementów zaliczenia

Bardziej szczegółowo

Pracownia Komputerowa wykład V

Pracownia Komputerowa wykład V Pracownia Komputerowa wykład V dr Magdalena Posiadała-Zezula http://www.fuw.edu.pl/~mposiada/pk16 1 Reprezentacje liczb i znaków! Liczby:! Reprezentacja naturalna nieujemne liczby całkowite naturalny system

Bardziej szczegółowo

Wykład 3 Hipotezy statystyczne

Wykład 3 Hipotezy statystyczne Wykład 3 Hipotezy statystyczne Hipotezą statystyczną nazywamy każde przypuszczenie dotyczące nieznanego rozkładu obserwowanej zmiennej losowej (cechy populacji generalnej) Hipoteza zerowa (H 0 ) jest hipoteza

Bardziej szczegółowo

PUNKT PROSTA. Przy rysowaniu rzutów prostej zaczynamy od rzutowania punktów przebicia rzutni prostą (śladów). Następnie łączymy rzuty na π 1 i π 2.

PUNKT PROSTA. Przy rysowaniu rzutów prostej zaczynamy od rzutowania punktów przebicia rzutni prostą (śladów). Następnie łączymy rzuty na π 1 i π 2. WYKŁAD 1 Wprowadzenie. Różne sposoby przedstawiania przedmiotu. Podstawy teorii zapisu konstrukcji w grafice inżynierskiej. Zasady rzutu prostokątnego. PUNKT Punkt w odwzorowaniach Monge a rzutujemy prostopadle

Bardziej szczegółowo

I. Wstępne obliczenia

I. Wstępne obliczenia I. Wstępne obliczenia Dla złącza gwintowego narażonego na rozciąganie ze skręcaniem: 0,65 0,85 Przyjmuję 0,70 4 0,7 0,7 0,7 A- pole powierzchni przekroju poprzecznego rdzenia śruby 1,9 2,9 Q=6,3kN 13,546

Bardziej szczegółowo

Wymiarowanie. Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych.

Wymiarowanie. Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. Wymiarowanie Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. Wymiarowanie: -jedna z najważniejszych rzeczy na rysunku technicznym

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 4 4. OBRÓBKA ROWKA PROSTOKĄTNEGO NA FREZARCE POZIOMEJ

ĆWICZENIE NR 4 4. OBRÓBKA ROWKA PROSTOKĄTNEGO NA FREZARCE POZIOMEJ ĆWICZENIE NR 4 4. OBRÓBKA ROWKA PROSTOKĄTNEGO NA FREZARCE POZIOMEJ 4.1. Zadanie technologiczne Dla zadanego rysunkiem wykonawczym wałka wykonać : - Plan operacyjny obróbki rowka prostokątnego, wykonywanego

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA MASZYN. Wykład dr inż. A. Kampa

TECHNOLOGIA MASZYN. Wykład dr inż. A. Kampa TECHNOLOGIA MASZYN Wykład dr inż. A. Kampa Technologia - nauka o procesach wytwarzania lub przetwarzania, półwyrobów i wyrobów. - technologia maszyn, obejmuje metody kształtowania materiałów, połączone

Bardziej szczegółowo

KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI

KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Przedmiot : OBRÓBKA SKRAWANIEM I NARZĘDZIA Temat: Katalogowy dobór narzędzi i parametrów obróbki Nr ćwiczenia : 10 Kierunek:

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Wiedza ogólna o pomiarach w budowie maszyn Metrologia informacje podstawowe Jednostki miar. Wymiarowanie...

Rozdział I. Wiedza ogólna o pomiarach w budowie maszyn Metrologia informacje podstawowe Jednostki miar. Wymiarowanie... SPIS TREŚCI Wstęp...9 Rozdział I. Wiedza ogólna o pomiarach w budowie maszyn... 13 1. Metrologia informacje podstawowe.....13 1.1. Jednostki miar. Wymiarowanie....14 1.2. Opracowanie wyników pomiarów...

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja przyrządów pomiarowych i wzorców miar

Klasyfikacja przyrządów pomiarowych i wzorców miar Klasyfikacja przyrządów pomiarowych i wzorców miar Przyrządy suwmiarkowe Przyrządy mikrometryczne wg. Jan Malinowski Pomiary długości i kąta w budowie maszyn Przyrządy pomiarowe Czujniki Maszyny pomiarowe

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki

Podstawy Informatyki Podstawy Informatyki Bożena Woźna-Szcześniak bwozna@gmail.com Jan Długosz University, Poland Wykład 5 Bożena Woźna-Szcześniak (AJD) Podstawy Informatyki Wykład 5 1 / 23 LICZBY RZECZYWISTE - Algorytm Hornera

Bardziej szczegółowo

POMIARY KÓŁ ZĘBATCH POZNAŃ IX.2017

POMIARY KÓŁ ZĘBATCH POZNAŃ IX.2017 Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych P o l i t e c h n i k a P o z n ańska ul. Jana Pawła II 24 60-965 POZNAŃ (budynek Centrum Mechatroniki, Biomechaniki i Nanoinżynierii) www.zmisp.mt.put.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol)

12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Grafika Inżynierska 2. KIERUNEK: Mechanika i Budowa Maszyn 3. POZIOM STUDIÓW: Pierwszego stopnia 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: rok I/ semestr 1. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 4

Bardziej szczegółowo